Full text of "Acta Sanctorum"

See other formats

«C  C  C     ( «<  v.*.     <  '     ' 

«,  <    cc  o   < 

<    c<r    c  < 

<CC  C<CC      C     <     cc     < 

cc  ^  cc    c        cc  rcc 

«2      cc    c         CC<    OC    ' 

Ci    <<c    oc  <rcc>  c<c   ■ 

I  <C     »*"  C(>'<(.  OC    < 


<fC< 

c 

c  c 

c  CC  «3CC 

C<CC'<<SQC 

,c<c^c<ac 


1  c  <     •< 

C     <C 


<C€CC  <C 


«I       c<g 

<     <C( 
r     <  rc 


■i  c: 


<cc  ccc 

CCC     <C  C 


f  C$«fiQ 

CC-C  *      <c    c 

CC CC(« 

<  cccc  c  «caar 

cccocogb 


«ft    cUC,<  <JGCC<C 
'  <TC    CC<CC  c   «CfiKcC 

L'.     '<>CC    <     ' 

c  CC  C--CXC 
<      <  CC    C  «  COC 

«. «     C  <  C« 

Cc  cocCCC 

CCfiCCCGC' 

..  CC«  CC  CC< < 

c  c«  CC     Cvc« 
c 
c  <  C"<< 

'<.<<:<  C  <     <  (C 

<  <  <  c    <     c*      < 

,    ,  ,(■ 

1'CC'C'^  i 

<C  «    <  C 

<C      c  c<  < 

<C  c    c  co     c 

CC     Ci,C       c 

ccc  C(  <c    c 

<cc  ovc  C 

.,   OC< 


<"<<Cj'   C 


QJ.  •  *    v*   <«CT  <     «    'C-tJt  < 

C  <     '■    «O     <.CCCC 

\r  CC    C<c< 

<  <  <«S5c£    C  «< 

c  ^«t/C<     C-        <- 
C  Cc       C         c< 
C  «<     <      OC      CL<C''  O 
c    '  Cc<C  o  c<c  c< 

C    cc    <  «C<C.  C«  .c<   Cc 
cc    <  *  cc<c    C '        <c 


<<r 


'  «E  <rc<<'<ac  4 
<S  tc <  C  < 
<s  <rc  c   <C< 

1C€  (       C    <jC 
«  c      -  c  <JC 
i<S   eCCC   CC 
<C;  ccccjC  <X4 

,     <X  CC<CC <0 

c      <   <c  cCccC*  r<C 


Elcccc  <si3 


•  d<     c  c      ccr    c     c<  c 

c«<    CC     ><^"K  C    <C<  c 
'   c    cC  c^     <Ct."<  C**c     ' 

<C    CC    CC    «C  «-C'C    "< 
C  <C    <£L  C   «-c   r     <C  < 

<  '  <c<r"  ccC'C  <cr     cc 

C."    •'    «  (    <  C  <XT     C5CS  <c<c       <c  < 


*)■ cl\  nJ^ii'  i 


VILLANOVA  COLLEGE  LIBRARY 

Villanova,    Pennsylvania 


«C  CCT  Cic^ 


This  book  was  donated 
3-4-49 


ley.f....lfu-5ullIyan^-.0...S..A*. 


<cccccc «    ^cCCC    c 

^CCCCc  cc    -■«.«*■    *< 


C'"    <T<  c  ^CCC*''' 

C     C<  C  CclCCCc  c 

c     <s  CCC«C 

C'C   "C   '  c  CZ<CC<3CC 

■  '    <c       <  ccccccc 

d       CC  ccCCC('   "<£C' 

«CC        <-C  C.   C'CCCC    '     c 

CC      <C  CcCcCCCf^C"    <gj 
cc      CC  C  <i  C«C<C<?<  <     c  < 

c.  <rccc«t%'C  ccc 

C    CCC:  CC*< C<s"c  c<  L<SC 

<    ccc-<  cc.c<r<rc<c«c 

~*    <C'(  C  "<Ccf<CCC«C 
CCCI:"<C    c(CC<CCf«.     < 
«« <£"    CC^    C 

S«'cl<cc:  «cccci'''  c 

X  CC  <C  C     <CC<t<CI    c 
^CiCCC  C  <TCC    C    C 

e«ccc  c  <mc<  c  o 

^<CCC  CCCC.cr  c 
CCI^CjCCCvC  <3«GC  c"    < 

rCCCC<tC  C<CC  '     C« 

<cccc<cccc<iacc"  <■  c<4 


ccsecc 

,<(  <g^«r 


c  <»<• 


:<K;C4GE    cccccco 


^ccccc  cc     aCcc«v-  ac 

CCC<  C     '     <*LC€w'     CiC 

CC(   •         <€CjCC"«<C'    CCc 
^LL<CC.     ,  v<^CA€.  CCC^c      cc» 

cc<iKc<jcS<  c      c<"<crc<«mc '  ccccc       « 

CC<£<c«dOC      *  <UCC  4X3L    CC     <  ■  «.  <CC<l 

>:r-    '  cccc  «c  cc<,<  o"c<c<« 

v.  cc<c  4flES3i.cc  "  <^C4I<C£ 

■c  <'<2c  cscjcc      <?.  c^<cr  < 


CC4Cc  «4CtC<C<«C 


cc<^<c<ccrr   c 

_  <c<c-<  'C<C<  <c 

C<<         C<C 
C<t.   CcCj 


c     c 


occ  < 

C        ' 

c(c      C 


<(CC««:c 

<'<<~C<C'"  C  'CCC^ 
-  cC  C  ccck 


o«<     ccc 

«c  <<«  <<  <<   <cc 


rC    <•    f    C<l    <  CCC       u 
O    OCCCCC    <t 
O-  c<  <C-CccC  C«"< 
r     «  <CcccT  occ^c 

C  (  ■  '«  Cc-'CC 
C.  c  <cT«  ( <  <<c 
CC  c  ■<<€!'  «c 
C'«  c<  <  C("<  c  <cC 
CfC     C       C:«C''cC 

C«  C  <C'C 

<    CCCCC' 

ccc<c 

i.        ,    <•■(     cci  cC 


■< 


CCC4Cl< 
C"CC<C 

C  €CC  C 
c   <t<  cc.  < 


C    <38SS?rccc  ■  c      c< 


Tc< 

_  _>cc< 
WcIT 


3  s         «oc 


c<jc 


c  c  c  <«:cc<c^:c:<c.  <«r  < 

<<  c<<ccc  «c-ctcc  C<tc 

<  <<^cC'"CcOCC  r<r  c 

:  '««Xl^CCC  ■■<?   c  rcc 

:  <  <  ac<ccri!Ecc.vC<c  o"C'  c<co<< 

c         '  'OC<C'4IC<cC<CC        C    CC<<' 

'<coC'<i<?«rc<4ii.  c  cc« 

«         <«  <2     <L<<rC    C  «"CT     'C'-  <c 
i  .^co    c«CC""  ■CC' s^£.<i^C    C< '  <CC 
<  CC    < '  OC '    C< 
•  <<  C>-  '  C<  CCC   «Kl>C  <'    ■ 


C<j, 


*     c  ccc     c< 

i  C<Cc  < 

■    C<<«    C<3C<    C 

<  <  Cc<    CCC    L< 

<  c  c<     <7CC  <c< 

<  <©  <rc«  c 

<"  «r  CC    c 


C  «Cc  C.5j    C<c  C 


«r-.c    •  <_■ 

r.  [.I       c 

«c     C 

C  ccc  <c 

<r    «c  <> 

,     C<  |  <<< 

c* 

cc 


c 


««      C<?    < 

C«c f 

«  «        C<    <~  < 

<<_      C<<    C 

<        <<"c.<     <, 


'  ^v_v_*_c  «  <  <.  <.«__  c>  «  <       _- 

(<oXCCc  <cc.  cfe  «  3     5, 

<  <«K^c <c<««<  <-■<  .    <> 

c  ccccCc  <cc«?  c  £,c< 


«^CCCCr  C<r     _?5 


c_c 


C      CccC«_f 
C         C<«  <C 

c      <<<■.<?<<, 


CCCCc    v  o 
cccc< 

.Ccc  <r< 


<      <c 

«  < 

cc< 
CC< 
cCc 


<  c 


<<<<««c 
<■  483:  <<« 


<C_C<r<     «.    «     <7  <T,<cg      ; 

c(>    <cc«-  «c  ^crcc* 

1  "C<ccf«-'<       rxccc  cc 

C   «CCCC       <<C<«  ■     « 


c 

cccgc 


v.      '< 

C  <c 


•  csacs  c<««c><c  • 

CCi<c<  cxcccC  • 


<«  ,<j. 


CC  «kC<  C« 
c«x    <■■< 


-CC<CC<C   c     <   , 
ccccc      c      c  k 

cccccc    c  «<  c  c 


>- "  c  «c  c  <«C«a5  <_c 


ccc  '«*<_  c 


C<<c  < 


<_rc  ccc«c  c  <  o 


>c     c     C 

-»«cC CCt <  C    c 
<C5C<CC  C 

<ccc<_rc  <c  ,  < 
i  cc"<c  c  <-c  i  cj 

.  -cCcc«CT.<-C'.<iC<     c 
'CCCCCc  C    <C     r. 

<<KC.CC  <c 

ccc  c  cr  c  <c 
cccc 


<*   c 
:cc    c     «£__* 

,CC  <  <C  C<f 

».cc<  c  c   <r«^ 

__  ■  <C-        < 

C7'-  CC       c  ■    < 

<C       c   C  CCcOC 

cccc  c 
<cc 

:.  .<CC< CC  C< *  i  ;'««SC<C  <rc<  < 

CCCCcCC      •    C<««€33Cct3c 
:-<e<ccc<c  C^^C?Xj<C    «:< 


«cc  <«  c«s  <c«c<C"«c 

<rcc  c<  v  c  o<rcc  <cr«- 


Cc«.«. 

C-'  '  *^i? 


CCC 
«'    CC«C 
■      «Ccc  • 

-  <  C     «dJC  < 


CCC3CC* 

■ ■■<<.  «<  CCC 


««^_C\  cc   <  <C     <  <c<C_/s 

> c'S(^'€'£2&''<-<--  <  ' c  <-'<r* 
: c  ■  «c<  C'C5Ci'  <X' "C  c<<a 


««ac 


<C_T<C 


C('«.c  ( 

CfiC  «t   •  '   c 
CCCC  c«  C«5  <c«ci 

"CCC  c«.    v  «'   Cj.  cr<CC: 

CCC  «r     c  -.<     C       CCc 


ccjcsaaci 

f-C    CC£C<C_ 


c<C_ 

c 

CC« 

ccsv 


C  c 


<C<«_C 

<<i_r 

ccc. 


c  ■   c     <f    ,  cz  <v    C«o 

^<       <?.<- 


Kcc 

7        < 


trc 
tc 
cc 

rcc 
t  cc 


.<     , 

<cc  <  C:  CC 
cc<    c  c 

ccr  cc    c: 

«t®  cc 


C"C. 


CC?"  4_; 

«< 

Cc    c 
<:c     cc 

cc   <r 

cc   <_c 

CC    4 

cc  C< 


iC«         <_r.< 
^CCfccC       C<<1 

CC«CL<<C--  <  <<-  <CC  <_  < 

C-C  <<cs_c  ".<  <<  t_r<^ 
.c/cc:  .c<arT  ,c-<  <<«t? 


C<    C       cC 
CC«C      <«r<.c\ 


■  'C      «.«_ 

<  ««rc 

_rC<      -  <;. 


CC        rCC    CCC  <_ 

<C<  .    «  <cc<  dC  <<<"<.«<             < 

1  CC  «    CC  CCCC  <_C  CcCCcCC  «c«     < 

C'  r  cc<tcc<c_:*c  CC#     "•    •  < 

.<«    <c  (  .<_;<'  <r<c  <rcv  <  <   <  ««< 


C«« 

C3G_ 

cc 

J«_C  '<<«  <d  <c 

cr  <<?<.« 

rCCC  <C  C2C«  c 
-__  CcC   <C  4€__J<C" 

<   <<«c  «_i<<«t_r  <_<5    <  «_c_?<c      ^ 

C'CCCCCCC    «    0CJC±<J' 
C     <   <I_<JCCC  C-C<      «C3C5«C 
c    <<  <e_T<c<<<    <_:«,<<    *-<*-\<<z^ 


ACTA 


SAN-CTORUM 


^sus.-kxtvwsv.g ,,*»««««*«'■ 


PARISIIS  &  R01VL£,APVD   VlCTOREM  PALME.  M.DCCCLXVII 


ACTA 

SANCTORUM 

quotquot  toto  orbe  coluntur,  vel  a  catholicis  scriptoribus  celebrantur 

EX    LATINIS    ET    r.K.KCis,    ALIARUMQUE    GENTIUM    ANTIQUIS     MONUMENTI8 

C0LLECTA,    DIGESTA,    ILLUSTRATA    A 

Joanne   STILTINGO,  Gonstantino    SUYSKENO,   Joanne  PERIERO 

JoanRe    GLEO 


E  SOCIBTATB  JESU 


EDITIO     NOVISSI&1A,    CURANTE    JOJANNE    GAHNANDET 


SEPTEMBRIS    TOMUS    SEPTIMUS 

OUO    DIES    VIGES1MU8    OUINTUS,    VIGESIMUS    SEXTUS,    VIGE8DIUS    BEPTIMU8 
ET   VIGESIMUS   OCTAVUS   CONTINENTUR 


PARISIIS   ET    ROM^ 
apud  VICTOREM     PALME,   bibliopolam 


1867 


w    /  ^J  /    / 


3X 

Vlz. 
1*7 


JOANNjE  GABRIELtE 

REGIiE  PRINCIPI 

HUNGARLE,    BOHEMLE,    CROATLE,    SLAVONLE,    ETC. 

ARCHIDUCI  AUSTRI/E 

DUCI  BURGUNDLE, 

BRABANTIiE,    LUXEMBURGI ,    GELDRLE,    STYRLE. 
CARINTHIjE,    CARNIOLLE,    MEDIOLANI, 

COMITI  FLANDRI^, 


p 


HANNONIiE,    NAMURCI,    TYROLIS    ETC    ETC. 

rolixi  Operis  de  Actis   Sanctorum,  quod   sub  patrocinio  Augustissimae  Matris  Tua? 
jio   molem    ingentem    pergit  excrescere,   volumen    quadragesimum   quintum   ad   Te , 
SERENISSIMA   ARCHIDUX,  devotissimo   animo  deferimus,  et   Sanctorum   omnium, 
quorum    in  eo   res   gesUe   exponunlur,    favorem    ac   patrocinium  Tibi    venerabundi 
precamur.  Ut  autem  breviter  intelligere  valeas,  quibus  de  rebus  in  eo  disseratur,  necesse 
non  erit  pleraque  bic  rccensere  Sanctorum  nomina,  aut  inquirere,  qua  singuh  fuennt  indole. 
quo  genere  orti,  quibus  disciplinis  exculti,  quas  vitae  instituta  secuti  :  nam  et  longum  id  esset, 
etabunde  factum  esl  in  ipso  volumine.  Si  lamen  breviter  disputemus  dc  virtute  aliqua,  San- 
ctis  omnibus  communi  et  necessaria;  id  non  ingratum  Tibi  fore  conOdunus,  cum  a  tenera 
«tate  pietatis  amantem  Te  exhibueris;  et  non  alienum  a  proposito  Augustissim®  Imperatr.c.s 
et  Apostolic»  Regin»,  Matris  Tu*,  quae  Te  patronam  Operis  de  Actis  Sanctorum  sib.  be.ngne 
adiu,..Mt,  et  ad  mores  Sanclorom  in.itandum  verbis  iovital  et  exemplis.  Itaque  eximiam  San- 
ctorum  iustitiam    camque  generalem,  qoffi  ab  ipsa  sanctilate  vix  differt,  in  Sanctis,  de  qu.bus 
a™  Tu"  is  exBendemusg  Perfec.a  erit  homims  justitia,   SEREN.SS.MA  ARCH.DUX,  s,  ea 
semper  fecerit,  qoffi  Deo  sunt  grata  et  placita,  sicut  se  fecisse  testatur  Cbns.us  Dommus 
qJ  placita  su,a  ei,  facio  mnper.  Cum  enim  omnia  a   Doo  a.cepen.  ct  quo  ,d,e  accp.a 
homo    ut  eidem  fideliter  serviat ;  eum  perfectissimum  et  nomeris  omn.bus  absolutum  habeat 
Dominum  ;  agnoscere  omnino  debct,  se  sui  joris  non  esse,  sed  Creatoris  ac  Domm.su.;  hujus- 
que  lege  sibi  vivendom,  et  volun.at,  in  omnibus  obsequendum.  Non  potucrunt  qmdem  Sanc  , 
Jro  humana  inlirmita.c  ad  (ostitiam  prorsus  perfectam  ascendcre.  De.  tamen  grat.a  exc.tat. 
et  ad.uti   pro  viribos  allaborarunt,  ut  ad  illam  accederent  quam  poterant  proxime    Hoc  autem 
ut  facilias  conseqnerentor,  orebra  .nedi.atione  perpenderunt.  ad  quid  ez  e,b.lo  educl,  fuer.n 
a  Creatore  Dco,  queo,  in  finem  acceperiot  corpo.is  sensos,  aoimffi  potcn  as,  °"maj»*d 
vitam  sustentandan,    necessaria;  qoo  conducere  deheant  Dei  cogn.t.o,  tides   Cb™^» 
rehquaque  Dci  dona    natorffi  vires  exceden.ia.    Igi.ur  ct  iotellecU,    perspexeront,  e  thdeh 
-£  memoria  sibi  freqnemer  repetlveront,  se  divine  clemen.ia  lumc  ,n  finem  creatos ,  redem- 
Is,  conserva.os     ut  Dominum   Deum  suum  perpetoq    laudarent,   revereren.ur ,  amnjvnt; 
^eiquefideliter  servieodo  bea.itatem  acqoirereot  sempiteroam  :  comdem  -**•»*£ 
rehqua  omnia  tribui  divioa,  muninoenti»  dona,  sive  externa  d|a  «o  I,  s>ve  .nterna ,«» 
natu.-a.ia,  sivc  naUme  viribos  snblimiora,    Ejusmodi    aotem ,*fc*£>-J2 «sl 
inccnsa  Sanctorooi   voluntas  ,  sibi  proposuit ,   nih.l  agere ,    o.s.  qood  De,  prmceptis  esset 
Scptcmbris  T.    VII. 


(a!3l7 


•  •       na   ad  serviendum  Deo  conduceret ;   nihil  appetere  , 
mhil    dP^iderare.  nisi    quod   att  servro  omnibus  vitae  susr   vicis- 

r^dwti  — ti  exisnmarent  — 3^  -  «-—   —  f ' 

"e,.,   f.um  Porro  in  prasent,  v,ta  h        hus  m J        ^  ^  |d 

gifltati  perquam  unM,  «eff  "J^J^,  et  divinam  prov.dent.am  Pro  regula 
adhibebant  considerationes ,  n  e  . '  "C  ^°  ^,,  e  videntu,- ardna  et  molesta,  Cog.ta- 
voluntatis  sua  haberent ,  m  ^W"*-^  *»  io  pUenti  v,la  fehces  esse 
vernnt  nimirum,  Dommum  ^^^  ,n(iml,,  potenti*,  infimt»  bomtat.s;  u 
possumus  nec   in  futura.  inftn  M  -J- -£       ,  nQStram    oonductor. .    per 

Jer  sapienbam  perspeqta  habeat     m  >  -  ^  .  bom„n  m 

potentiam  omriia  illa  vel  solo  uuUrdarfe  nfc  - .  -  human0,um  casuuu,  vanetatem 

suorum,  q„os  providenti»  su*  fidehter  ^^1'"^»,  quas  omnes  reccocerc  non 
peramantcr  convcrtat.  H.sce  ergo  aU,squ    ,d_gep  ^  de^eraruDt, 

valemus,  edocti  et  animat,  SancU.  e.  V^W^J^  se  JhJiSrJ  ■"  omnibns.  sive 
in  omnibus  Dci  piwcepta  servare,  ,n  omn.ous  u,  ^.  ^^    efant  m  utramqu(J 

peta  occurrerent  sive  tristia,  Deo< constan  ficien(ia  facilia;  tam  ad  probra 

partem,  tam  ad  aggredienda  pro  D  o  a, .1«  , "  ^  [£  deni    e  ad  moriendun, 

r0  Deoperferenda,  qnam  ad  — ^J^loZ  IpUcornm,  ex  qnibns  Cfeo- 
pr0  Deo  ,  qnam  ad  v.venduuK  H  'c      „  £  ^  ^^    ,„,  _ 

pfc«,    JouW*  JftmSfc.   ct  /om»  in  p  *se„t,    M  a  con. 

^N.SSIMA  ARCHIDCX,  ad  labores  «Wfi^j^  UL  se  mitti  per 
sanguincis.  ab  amicis,  a  commoms  et  volupU fcus »        ■  *    P ereg  ^  ^^ 

l0nga  itinera,  in  quibns  freqnenter  ^£^!^;cJLwt.  in  quibus  plurima 
tur  nunc  frigore.  corpusque  fatigatum  mul  ,s  aens  -j „s  ~"  m.dolras  in  mon- 
sul)il,nt  vita  pericula,  et  modo  tmereot  J~^^yjS^M  nanfragia. 
tlb„s  ct  silvis  vagantes,  modo  flumma  d.lficul U r  Uan* ntt        ,  n  . 

Noverant,  in    civitatibus  se    plensque   -.  tem  t      fo  e        °   o  ^  ^ 

calumnias  sibi  sustinendas  ;  plagas  <""*"*! rprt ^ahe^os,  nbi  sapienter  qnidem, 
randos;  ad  judicum  et  prmcipum  tnbnnaha  s  ^J^ffi  iudiccs  ira  ct  odio  conuptos 
Deo  verba  subministrante,  ratibnem  redderent ;  sape  tamen  ap^d  ^c 

gr!tis  aeceperant,  onmia  libenter  impenderent  :  nam  et  smguttr,  de  D  o  fid  et    an 

considerationibus,   quales  jam    dedimus,    ad   obediendum   se   ^.^.^^-iS 
stimuiabat  amor  in  Christutn  Doiuinu.n,  qui  ad  gravissima  et  aeerbus.ma  dobem  se  praJ  u 
SSlosque  suos  ad    sequendum   benigoe  inv.tavit.   Neque   vero  deerat  ,  onea  consolat  o 
in  1  -iboribus,  cum  et  amor  Dei  labores  redderet  leviores,  ipsisque  perpetuo  ante  oculos  oDver- 
saretur  amplitudo  pramiorum  ,  quas  ef  fideliter  servienlibus  proraissa  sunt,  et  ad   eos   i 
laboribus  acdoloiibus  consolandos  sufficiunt.  Si  modo  sensa  sanclorum  Martyni.n  mvestigare 
velimus,  SKRENISSIMA  ARCHIDUX,   inveniemus,  et  bosce  justissime  cred.d.sse,    non    esse 
proborum  servorum  in  suavibus  tantum  et  mollibus  Domino  suo  obedire  ;  amara  vero  et .  clura 
detrectare  mimsteria;  sed  a^que  in  omnibus  obtemperare.  Multi  quoque  ex   i.s,  s.nguli  pr 
sua  conditione,  Apostolico  ad  Qdem  propagandam  fuerunt  animo,  et  nonnull.  ipsos  Aposio- 
lorum  labures  exercendo    viam    sibi   ad   marty.ii   coronam   aperuerunt.  Talto  omnino  tui 
Firminus,    primus   Ambianorum  episcopus,  qui  ardore  Apostolico    fidem    in    plunbus^     a- 
liarum  provinciis  praidicavit,  eamque  tandern  fuso  sanguine  confirmavit.  Tales  fuerunt  l.osmas 
et  Damianus  medici,  qui  et   corporibus   sanitatem  et   animabus  salutarem  fidem   pro  vin  us 
instillabant,  eaque  occasione  in  manus  persequentium  inciderunt.  Sim.l.s  fuit  causa  marty    i 
quo  (oronata  est  virtus  Anncmundi  antistilis  Lugduncnsis.    Fidcm  quidem   in    alns  provincns 
propagasse  non  legitur :  at  fidei  puritatem  in  sua  studuit  conservare,  et  justitiam  contra  impro- 
borum  molitiones  tueri.  Dum  autem  hunc  in  fmcm  regi  suo,  cui  pergratus  erat,  proba  suggen 
consilia,  calumniis  appetitus  est,  quasi  regnum  evertere  moliretur  occulte.  Itaquc   ad  ieg 
vocatus,   ut  se  purgaret,   in  itinere  sacrilegorum  gladiis  fuit  occisus.   At  cordium   scru  a 

Deus,  qui  non  quaerit,  quo  quisque  praetextu  patiatur,  sed  veram  novit  odiorum  causam,  g  o 

mira- 


miraculorum  Martyrem  suum  vindicavit,  eumdemque  posteritas  coluit.    Wenccslans,  sanctis- 
simus  BohemitB   dux  et  patronus,   tanta  constantia  a  teneris  annis  regni  et   vitaB  amittendaB 
pericula  pro  Dei  servitio   contempsit ,  acsi  semper   prae  oculis  habuisset  illud  Apostoli  :  Sive 
vivimus,  Domino  vivimtis ;  sive  morirhur,  Domino  morimur:  sive  crtjn  vivimus,  sivc  morimur ; 
Dornini  sumus.  Felicia  fidei  semina  et  piam  educationem  Ptfer  acccpit  ab  avia  sua  S.  Ludmilla. 
Sed  et  banc  religioriis  causa  deinde  occisam  luxit,  et  se  vidit  reductum  sub  imperium  matris 
Dragomirae,  quaB  et  mortem  S.  Ludinillre  machinala,  et  Christianis  sacris  crat  inimicissima. 
Mullis  illa  modis  Filium  a  vera  fide,  aut  saltem  a  pio  religionis  exercitio,  et  a  morum  probitate 
et  modestia  avellcre  lentavit;  sed  incassum.  Matrem  venerabatur,  ut  par  erat,  Wenceslaus; 
sed  magis  reverebatur  Deum.  Ut  ab  hujus   recederet  servitio,  nullis  unquam  artibus  aut  dolis 
induci  potuit.  Non  capiebatur  blandimentis,    non  flectebatur  minis,  nullis  cedebat  illecebris. 
Contra  vim  apertam  prudciiti  USOs  est  consilio  :  nam  doctores  pietatis  et  sacerdotes,  qui  pro- 
hibebantur  ad  sanctum  Ducem  accedere,  noctumo  tempore  clanculum  ad  se   admittebat,  mul- 
tumque  quieti  suae  adimebat,  nc  quid  de  religione  et  cultu   Dei  dctraherct.  Tandem  Dux  piissi- 
mus  invenit  modum,  quo  et  pietatem  suam,  et  oppressam  in  Bohemia  fidem  Catholicam  in  liber- 
tatem  assereret,  assumpta  subito  regni  sui  administratione.  Tum  vero  Catbolicam  religionem  ma- 
gno  studio  recreavit  cl    propagavit,  cultmn   «livinum   proinovit,   molitiones  improborum  com- 
pescuit;  hisque  aliisque  id  genusrecte  faetis ,  quibus  exacerbabantur  impii,  gloriosam  Martyrum 
coronam,  ad  quam  pie  inter  improbos  vivendo  ab  adolescentia  viam  sibi  fecerat,  matura  selate  ob* 
tinuit.  Transeamus  ad  sanctos  Confessorcs,  SERENISSIMA  ARCHIDUX  :  nam  ct  hi  probe  in- 
tellexerunt,  modicum  vita?  suae  tempus  non  esso  impendcndum  ad  commoda  aut  voluptates  quae- 
rendas,  sed  ad  constanter  Deo  famulandum ;  justumque  esse,  ut  hecc  prima  et  maxima  sit  homi- 
niscura,  etad  hauc  dirigantur  reliquae.  Ea  mente  erat  Bernardinus  Peltriensis,  celeberrimus 
Evangelii  praedicator  e\  Ortline  S.  Francisci.  Impendebat  pro  Domino  omne  corporisrobur,  omnes 
animae  potentiasj  omnia  vita  tempora.  Famae  et  houoris  sui  pro  Dei  servitio  negligens,  non  blanda 
utebatur  oratione  ad  placendum,  sed  acri  ad  emendandum,  omnesque  a  vanis  mundi  studiis 
adamorem  Dei  transferendos.  Judaeorum  injusta  commercia  gravesque  usuras  frequcnter  redar- 
guere,  Christianosque  a  familiarilate  perfidi  populi  cum  publicis  orationibus  tum  privatis  sermo- 
nil.us  avellere,  numquam  destitit,  etiamsi  illorum  maxime  causa.  alias  prohiberetur  adconcionem 
dicere,  alias  urbibus  expelleretur,  aiias  calummis  impetitus,  ralionem  reddere  cogeretur,  imoe 
insidiasvilfflsuBB  structas  ignorare  non  posset.  Nimirum  Vir  beatus  et  nomen  et,  famam,  et  locum 
commoratibnis  suae,  et  commoda  omnia,  et  vitam  ipsam,  magis  absolute  Deo  obtulerat,  quam 
ut  illorum  amore  vera  et  justa  vellet  tacere,  aut  in   perniclosam    Chrislianorum  cum  Judaeis 
familiaritatem  ignavo  silentio quasi  consentire.  Difficile  esset,  SERENISSIMA  ARCHIDUX,  enu- 
cleatim  exponere,  quam  ingenioso  Dei  amore  allaboraverit  illustrissimus  comes  Ehearius,  ut 
omnes  facultates  suas  ad  Dei  servitium  et  gloriam  dirigeret,  ut  opes,  quas  possidebat,  honores, 
quibus  afficiebatur,  dignitates,  quibus  augebatur,  gratiam,  qua  plurimum  valebat  in  aula  regia 
Neapolitana,  converteret  ad  victum  cgenorum,  ad  levamcn  oppressorum,  ad  subsidium  afflic- 
torum,   ad   justitiam  contra  improborum  molitiones  sustentandam.  Quanta  vero  fuerit  ejus- 
dem  cura,  ut  domesticos  suos  in  proba  et  pia  vita  contineret,  ut  statas  preces  inusilato  fervore 
persolveret,  ut  virginitatem  servaret  illibatam,  ut  n.undanas  inter  occupationes  vitam  ducerct 
religiosissimam,  pluribus  verbis  explicari  vix  posset.   Sic  magis  cogitat.one,  quam  verbis,  as- 
sequemur,  quantfi  fne.it  caritas   Exuperii  Tolosani,  qui  n.onachis  in  Pal»stinam   usque  et 
^Egyptnm    paupertatissubsid.amittebat,  tantaque  egenis  largiebatur,  ut   ipse  aliquando  egeret. 
MiUimus  plurimos,  ac  nominatim  Charitonem,  Mlum,    aliosque  abbates  et  monachos  sanctos, 
qui  paupertatem,  solitudinem,  habitationeinque  m  montibus  et  speluncis  elegerunt,  ahemque 
fueruut  ab  omnibus,  qua3  mundus  bona  vocat  et  magna,  ut  Domino  suo  purius,  secur.us,  fer- 
ventius,  constantius  famularentur.  De  sacris   ta.ncn  Virginibus  pauca  saltem   dicenda  sunt, 
SERENiSSlMA  ARCHIDUX,  cum  et  illaa  intellexerint,  cui  omnes  hominum  facultates  servire 
debeant,  ne  ingratorum  more  donis   male  abutantur    contra  Datorem.   Hinc   nob.l.ss.ma  Eus- 
tochium,  utDomino  suo  serviret  perfectius,  summum  generis  sui  splendorem,  amplas  divitias, 
Romanee  urbis  delicias,  ultro  contempsit,  vitamque  humilem  et  pauperem  duxit  m  BetWeem, 
ubi  et  multarum  virg.num  facta  est  mag.stra,  et  fautrix  S.   Hieronymi  pro   Eccles.a  laborant.s. 
At  hac  pietate  commovit  odia  perversorum  hominum,  quorum  furore  monastenum  smim  ferro 
flammaque  vastatum  vidit.  Numquam  tamen  bene  pro  Deo  ccepta  omisit,  sed  m  usdem  cons- 
tanterad  mortem  usque  perseveravit  Lioba,  virgo  Angla,  primum  mundanae  amphiudm«s  spem 
abdicavit,  ut  Deo    in  statu  Relig.oso  sccur.us  famularclur.  Deinde,  vocante  per  S.  Bon.fac.um 
Domino,  et  patriam  et  ipsam  religios»  vit*  quietem  reliquit,  spiritu  ApostOhco  m  German.am 
profecta,  ubi  apud  gentem  recenter  conversam  mulieres  monast.cam  vitam  docu.t,  multasque 


virgmes 


M..»t  Maria  de  Socos,  illustris  virgo  Bar- 
virginesverboetexemplo  ad  ^^^RCH.Dra  '  nuper  Per  d.tiones  suas  propagan- 
eiieusis,  cujus  cultum,  SERENISS^   ARCH HWX.  J>  ^  ^  suis  ad  chr.s 

dum  euravit  Apostolica  RWne, .^J*!^K  quart  acced.t  ffikru^  V»  «* 
t"*pert™^«twb,»trUil^fit^D3no  dominantium  servivit  serv.tutcm.  Qu.s 
Borum  sanctitate  in  Belg.o  noslr0,~  L  Vimnes  universa,  qu»  ad  serv.endum  Deo 
digne  eloquatur,  quam  insigm  conatu  sac ■   i»       8  ^^  magmludims 

acceperant.pro  Domino  suo  "^^*J^»S  abjecerunt,  ut  ad  incensum  Dei 
spem  a  se  relegarunt,  rerumque  M|^»^ * J  ammiB  poteQtias  sine  impedi- 
amorem  facilius  pcrvenirenl;  omnesque  cor n       r       o  _         ^.^ ^ 

mentoadejus  servitium  rectius  W"^.^"*^  Dei,  qu»,  quamvis  innumera 
mns,  in  ea  reperiemus  perpetuam  recordat.onem  be      uoum  De, *», ^^  ^.^ 

s^prplUe  tamcn  —  ~C^^  Si  mqu.ra- 

plurimas,  quae  ad  serv.endum  Deo  eumque  tot.sv.  mediUtione 

mus,  quid  Sanclarum  illarum  m.ellectus fuer.    ^^JSC  conside.alionc  ex- 

invesiasse,  quibus  ope.ribns  diyin»  Majestat,  plecere  B""*^*  -»  ^  ^^ 

fugieoda  onmia  contraria,  ad  amputanda  omma  mut.ha,  au    certenox.ee ,      p 
tam  in  tristibus  quam  in  tetisdivime  providentie,  pcn.tus  subm.ttendan,  S, c  .g  u.   ^1* 
vTgines  anim  Acultates,  hunc  in  f.neu,  a  Creatore  datas,  ^r^J^SJZ 
iustissimo  usu  conaban.ur  Domino  suo  reddcre,  e.jusque  perpe.u.s  precbns  opeu.  ...  J  •     «nt 
Cr;rfect,us  exsequerentu,  Hanc  justit.am,  PBJNCEPS  REGIAs  qoa  — ££ 
gloriam  acquisive.unl  Sancti,  diUgenter  imitate  sunt  et  etmn.uum  .m.ta.    fch,        -   a 
lerenissima;  Archiduces,  quaTe  *tate  pr*cesserunl,  et  Tcc,„„  AugusUss.mam  «*»» 
pra,  oculis  habct;  banc  el  Te  more  Anstriaco  imi.aln.a,,,  prorsus  «^J^Stata 
Optimus  Maxiu.us,  Sanctis  o.nnibus  patrocinantibus,  diu.,ss,n,c  Te  cnm  totaDomo  AugosUss.ma 
incolumem  servet,  ardentissimis  votis  tlag.tamus. 


t 

SERENISSIMA  ARCHIDUX 


SEREMTATIS  TU;E  ARCIIIDUCALIS 


Devotissimi  Clientes 

Joannes  STILTINGUS, 

Constantinus  SUYSKENUS, 

Joannes  PERIERUS, 

Joannes  CLEUS, 

SOGIETATIS   JESU. 


SYNOPSIS 


SYNOPSIS  TOMI  SEPTIMI 


DE  ACTIS  SANCTORUM 


SEPTEMBRIS 


Quadragesimus  hic  quintus  totius  Operis  to- 
mus  complectitur  dies  quatuor,  vigesi.nura 
quintum  Septembris  cum  tribus  sequenti- 
bus,   Sanctos  utriusque   sexus  nominatim 
litos  centum  circiter  et  decem,  Anouymos  forte 
plures.  Hosce  in  quatuor  classes  de  more  distinctos 
breviter  recensemus. 

EX  STATU  ECCLESIASTICO. 


blatus,  ut  martyr  colitur  :  alii  sanctis  moribus 
inclaruerunt.  Eos  omnes  celebritate  nominis  in  vita 
superavit  Faustus,  Regiensis  in  Gallia  episcopus- 
Postea  tamen  veheraenter  oppugnata  fuit  doctrina 
Fausti  de  gratia  et  libero  arbitrio.  Qua?stionem 
hanc  postremis  seculis  a  privatis  scriptoribus  agi- 
ii,  prolixe  deduximus,  nec  existimamus,  talem 
esse  Fausti  doctrinam,  qualem  nonnulli  asserue- 
runt. 


Primus   se   offert   Cleoplias,   Christi   discipulus, 
eiusque  apparitione  in   Emmaus  honoratus,  proba- 
bilius  frater  S.   Josephi,  et  pater  quatuor  Chnsti 
discipulorum,  qui  passim  Fratres  Domim  vocantur  ; 
maritus  vero  Mariae  Cleophae.  De  gestis  alns  Cleo- 
phx,  aut  prsedicato  per  ipsum  Evangeho  nihil  inve- 
nitur.   Christi   quoque  verisirailiter  discipulus  fuit  ■ 
Joannes  Manus,  aut  certe  discipulus  Apostolorum, 
ac  S.  Barnab<e  consobrinus,   in  Epistohs  S.  Pauji 
Marcus    solum    nominatus.   De   gestis   Apostolicis 
Joannis  Marci  disputatum  est;  examinatumque,  an 
idem  videatur  cum  Marco  Evangelista ;  quod  nobis 
probabilius  est.  At  idem   non  est  cura  Joanne  Se- 
niore,  quem  probamus  a  Joanne  apostolo   mimme 
distinguendura.    Zenas  ,    alias    Zenon    dietus  ,    fuit 
S.  Pauli  discipulus  et  adjutor.  Mediolanum  terapore 
Apostolorum  episcopura  habuit  AnalhaUmem,  et  liu- 
jus   successorem  Caium,  de  quorum  gestis  actuin. 
Non  diu  post  Aderitus  Ravennam  docuit  episcopus. 
Plures  aliossanctitate  celebres  ltalia  dedit  antisti- 
tes-   Roma  Eusebium   Papam,  Bononia   Eusehum 
episxopum,  Brixia  Figilium  et  SUvinum,  Fulgimum 
Bonfilium,  Genua  Salomonem.  Postrernum  hunc  ah- 
qui  frustra  Genevam  transferre  voluerunt,  et  cum 
Salonio,   S.    Eucherii  Lugdunensis    filio,   euradem 
facere.  Accedit  Amantius  presbyter,  non  Tudertinus 
nec  Tiburtinus,  sed  Tifernas  in  Urabria.  Unicusex 
Orientis  imperio  episcopus  est  Cyprianus,  isque  se- 
dis   non    satis    certae,    quam   Antiochiara    Pisidiaa 
suspicaraur.    Martyrio    coronatus    est     Cypnanus 
prope  Nicomediam  cura  Justina  virgine,  quam  an- 
tea,  cum  famosus   esset   magus,    seducere    tenta- 
verat    et  Theoctisto.  Data  cum  Actis  est  Confessio 
S    Cypriani   et  ab   objectionibus   vindicata.  Unum 
quoque  episcopum  dedit  Hibernia,  Barrum  am  Fin- 
barrum  Corcagiensem,  cujus  occasione  inqmnturde 
alio  eiusdem  norainis,  qui  forsan  sit  Cathenens.s  in 
Scotia.DepluribusdisserendurafuitGalli^eepiscop.s. 

Firminus,  post  fidem  in  variis  Galliaa  provincus  prae- 
dicatam,  martyrio  coronatus  est  Arab.an.s,  co htur- 
que  ut  primus  ejusdem  civitatis  episcopus.  Patr.a 
fuit  Porapelonensis,  non  sede  episcopah.  Prmapius 
Suession.bus  cathedram  tenuit,  Solenmt  Carnoti, 
Aunanus  Autissiodori  et  Alodiw  ;  Austindus  Ausciae 
in  Vasconia,  Ceraunius  Parisiis,  IsmidC  !>\<e,Faus- 
tus  Tarbis,  Exuperius  Tolosaa,  Lupus  et  Atninnun- 
dus  Lugduni.   Ultimus,   utpote  violenta  morte  su- 


EX  STATU  MONASTICO. 

Primis  vitaa  monasticaa  propa^atoribus  annume- 
randus  est   Charilon  abbas   in   Palaestina,  qui  tres 
monachorum  habitationes,  (Laurus  vocant)  seculo  iv 
construxit.  Nonnulli   vetustiorem  credideruut,  sed 
sine  justa  rat.one.  Vita  ejus  Graeca  non  est  Meta- 
phrast»;  sed  Anonymi  vetustioris,  nec  taraen  con- 
temporanei.  Varia  monasteria  mcoluit  Nilus  abbas, 
coenobii  Cryptx»  ferratae  in  agro  Tusculano  fundator. 
licet   istud   exstructura   non  viderit.  Hujus  Vita  a 
discipulo  fuse  et  enucleate  scripta  est.  Primus  ab- 
bas   Cusantiensis   in  comitatu   Burgundiae.  smque 
monasterii  fundator,  fuit  Ermenfredw,  cujus  Vita 
a   suppare   ejusdera  ccenobii   praaposito   coraposita 
fuit.  Gesta  Ceolfridi,  Girwensis  et  Wiremuthensis 
in  Anglia  abbatis,  ex  Beda,  qui  ejusdem  fuit  disci- 
pulus.°alusque  scriptoribus  collecta  dediraus.  Joan- 
nes  de  Meda  ditionem  Mediolanensem  illustravit.  et 
tertium  tempore,  primura  vero  dignitate,  Hura.lia- 
torum  Ordinem   instituit.  Ea  occasione  de  Ordine 
Humiliatorum,  deindeaS.  Pio  V  pro  vir.s  exst.ncto, 
non  pro  monialibus,  ejusque  Ord.n.s  m.t.o  et  pro- 
gressu  disputatum  est.  Acced.t  ex  Ordine  M.norum 
Observantium   Bernardmus  Feltmnsis,  v.r  morura 
sauctitate  et  miraculorun.  gloria  ins.gnis,  perpetua 
pra^dicatione  Verbi  Dei.  qua  totafc  fe.e  magno  cum 
fructu  co.nraovit  Italiam,  plane  max.raus,  cujus  res 
gestaB  ex  vetustis  raonuraentis  prolixo  Coramentano 
illustratae  sunt. 


EX  STATU   SECULARI. 

Martyres   plerique   sunt,   qnorum   ex  hoc  statu 
gesta  veneruot  examinanda.  Hos  mter  celebn  iaraa 
l  raultis   seculis   erainuerunt  Cosmas   et  Danuanus 
fratres,  nob.les  corporum  et  animarum  medic^  qm- 
buscum^gis  m  Cil.c.a  passi  Le^untur  Anlhim | 
Lonuus  efEuprepm,  Pleraque  horura  Acta  abuhs 
Lata  sunt.  Daraus  taraen  Acta  Graaca,  qua>  pa.t.m 
Jlo^Tariacremmus.p^ima 
Snprobabilibus  intcrpolata.  Gr*Ci  scr.ptores  n 
Lviexistiraarunt,  plures  esse  eoruradera  nom  n 
martyres,   et  nonnulli   voluerunt.   tna  esse   paria 
SancLura,  qu.bus   Cosmas  et   Damanus  sm      o; 
mina   eosque  oranes  et  fratres  faciunt.  et  aii 
Z^tlPy^sivear,^^.-,,,quodgra- 


tis  curarent.  Hanc  opinionem  amplexi  sunt  prsterito 
«eculo  viri  aliquot  eruditi,  sed  nob.s  m.n.me  Pro- 
batur'    Cultus'  Cosmx  et  Damiani   ^   £ 
OrientemetOccidentem  propagatus  est.  Alios Mar 
tvres  non  paucos  subn.inistrav.t  Ecclesia   Orienta 
lis.  Asia  stricte  dicta  ded.t  Bardommnum   Eucarpum 
et  Socios  xxv. ;  Damascus  in  Syna  Panlum    Tattam 
eius  uxorem,  Sabinianum,  Maximum  et  Rufum,  illo- 
,um  filios  ;  Minor  Asia  Marcumt  Alphwm,  Alexan- 
rihon,  Zozimum,  Nkonem,   Hetiodorum   cuni ,  Socns 
et  triginta  Militibus.  in  variis  lociis  occisos  :  C*sarea 
Cappadocia^u^mm  vel  Eleutherium.  Ad  Or.en- 
talem  ecclesiam  etiam  pertinere  ex.stnnamus  Cal- 
Uslratum  militem,  qui  cum  aliis  quadragmta  novera 
Militibus  martyrio  coronatus  est.  Qnamv.s  emm  m 
Actis   per  Metaphrastem    scriptis   Romx   dicantur 
fuisse;   rationes  taraen    varise   persuadent,  passos 
potius  Bvzantii,  qua3  civitas  deinde  nova  Romaiml 
dicta.  Africa    ingentem   simul   producit   Martyrum 
catervam.  Primi  sunt  MartialU  et  Laurentius  :  alio- 
rura  noraina  hic  omitto.  Italia  habet,  Romas  Prwa- 
mm  ra.litem,  Stacteum  et  Turtmnum  paruranotos; 
Joannem  Camulii  in  agro  Genuensi ;  Herculanum  in 
viaClaudia;  Fifientinum  et  Terentibium  Tuderti  m 
Umbria.  Galliasibi  vindicat Florentinum  ct  ffiferuiiR 
martyres    Pseuduni  in   yEduis  passos,  quos  al.qui 
in  Vallesiam    frustra  transferre  moliuntur  ;  ibique 
F/orentmuro  episcopum  facereSedunensem,  Hilanum 
diaconum.  Hispania  Adulphum  et  Joannem  fratres 
profert ;  Cordubae  sub  Mauris  coronatos;  colit  etiam 
in  Alava   Formerium,  de  cujus   patestra  martyrii 
non   constat.  Magis  etiam  obscurum  est,  ad  quam 
provinciamspectent  Magginus,  Nabor,  et  Faustinus, 
in   Martyrologiis  sine  loco  coraraemorati.  Bohemia 
ducem  suum  Wenceslaum,  ut  martyrem  celebrat  et 
patronum.  Hujus  Vita  a  muUis  scripta  est,  et  data 
a  nobis    gemina.  Prioris   auctor   est   Christannus, 
ipsius  Sancti  ex  fratre  nepos  et  monachus ;  alterius 
Carolus  IV  imperator.  Gesta  quoque  FFenceslai  et 
gloria  posthuma  operose  examinata  sunt.  Inter  con- 
fessores,  qui  hoc   volumen  auxerunt,  reperitur  Sa- 
tomon,    rex    Hungariae    vivente    patre    coronatus , 
expulsusque  a  patruo,   ac  regno  privatus.  At,  eo 
defuncto,  regnum  obtinuit,  et  ultra  decenniuin  for- 
titer  adrainistravit.   Postea  vero  intestinis   rursum 
bellis  irapetitus,  et  aliquot  cladibus  fractus,  maluit 


cceleste  regnum  studiose  qusrere,  quam  pro  terreno 
diutius  decertare  :  vitamque  arap lexu.  sohtanam 
e  austeram.earadera  cum  .terna  fehc.ter  comrau-. 
tavit  Pola3  in  Istria.  Eluanus  de  Sabrano,  baro 
Au  ov  i  et  comes  Ariani,  Galliam  et  Ital.ara  suis 
Sbus  iUustravit.  Uxorera  habuit  B.  Da  phi- 
nam  sed  v.rgo  obiit.  Mundo  serviv.t  usque  ad 
2 !  t'em sed  mundana  desideria  aut  ignoravrt,  aut 
potius  vicit.  Vita  graviter  scripta  est  ab  Anonymo 
Lpare,  multisque  apud  nos  observat.onibus  eluci- 
da H  Accedunt  Eberhardus  opilio,  qui  in  Bavana 
prope  Frisingam  colitur;  et  Deodatus  in  dicecesi 
Sorana  in  Latio. 


EX  FEMINEO  SEXU. 

Pauciores  ex  hoc  sexu    se  obtulerunt.  Prwter 
martyres  cum  viris  passas,  Romm  memoratur  Epi- 
chans  martyr,  scd  fortasse    Constantinopoli  potius 
trihuenda.  Doda  in  dioacesi  Ausciensi  ut  virgo  co- 
litur,  in  Officio  etiam  martyr  dicta.  In  Italia  Aure- 
liam'et   Neomisiam    virgines   veneratur   Anagn.a ; 
Lunam  virginem  tertii  Ordinis  S.  Francisc.  Saler- 
num;  Anttliam,   forte  etiam  martyrem,  Arretium. 
Restant  in  diversis  provir.ciis  quatuor  sancta3  Vir- 
crines,   qu*  magis   innotuerunt.  Enstochium  Roraa- 
nam,  genere  nobilissimam,   virtutibus  nobiliorera, 
frequjenter  celebravit  S.   Hieronyraus,    sub    cujus 
institutione  primurn  Romae,  deinde  usque  ad  mortem 
in  Bethleem  vitam  traduxit.  Nobili  similiter  san- 
g.iine  orta  erat  Hiltrndis,  quee  Laetiis  in  Hannoma 
vir«initatem  colere  maluit,  quam  principi  viro  nu- 
bere;    i))ique  demum    defuncta  est.    Celebris    apud 
Germanos  merito  est  5.  Lioba,  quae  nata  in  Angha, 
et   institutis    vitae    monasticae    ibidem    imbuta ,    m 
Germaniara   profecta  est   ad  S.  Bonifacium,  prae- 
fectaque  ab  eodem  monasteriis  monialiura  generalis 
magistra.  Vitam  ejus  scr.psit  Rudolfus  monachus 
Fuldensis  ex  testimoniis  discipularum  Sanctae,  alia- 
rumque  gravium  personarum.  Barcinone  in  Hispa- 
nia  et  nata  et  defuncta  est  Maria  de  CerveUo,  vulgo 
de  Socos  dicta,  virgo  Ordinis  B.  M.  V.  de  Mercede 
redemptionis    captivorum,  genere   et   virtutibus  .1- 
lustris.  Vitam  ejus  varii  conscripserunt.  Una  aucto- 
ris  coaevi   apud  nos  data,   et  adjecta  recentior  al- 
tera. 


FACULTAS  R.  P.  PROVINCIALIS 

SOCIETATIS  JESU  FLANDROBELGlCiE 
ET  SUMMA  PRIVILEGII  C^SAREI 


Gum  Ediclis  Philippi  II  Hipaniarum  Regis,  deinde  Serenissimorum  Archiducum  Alberti  et  Isabellx, 
Belgii  Principum,  rursumque  Philippi  HI,acnovissime  Caroli  II  Regumtconfirmatis%  Decembm  1692, 
et  19  Julii  1694,  Provincialibus  Societatis  Jesu,  per  Flandrobelgicam  pro  tempore  futuris,  potestas 
facta  sit  eligendi  typographos  et  bibliopolas,  qui,  ad  aliorum  quorumcumqve  exclusionem,  soli  imprimere 
ac  reimprimere,  et  vendere  possint  Ubros  et  Opera  quzlibet,  rite  approbata,  curantibusque  ejusdcm  Societatis 
Patribus  edita  aut  porro  edenda,  sub  consueto  sux  Majestatis  Privilegio,  non  aliter  impetrundo,  <juam  in  scriptis 
obtenta  et  przexhibita  licentia  prxdicti  Provincialis ;  idque  sub  gravibus  pcenis,  in  contraventores  aut  aliter 
impressa  importantcs  statutis,  ut  lalius  in  ipsis  patentibus  litteris  apparet  :  cnm  etium  sua  Cxsarea  Majestas 
idem  valere  voluerit  in  ditionibus,  S.  R.  Imperio  subjectis ; 

Ego  infrascriplus  Societalis  Jesu  per  Flandrobelgkam  Prxposilus  Provincialis,  potestate  ad  hoc  mihi  facta 
ab  Adm.  R.  P.  N.  Prxposito^  Generali  Laurentio  Ricci,  concedo  Bernardo   Alberto  vander  Plassche  facul- 

tatem 


tatcm  sic  imprimendi,  et  pcr  sc  aliosque  vcnclcndi  infrascriptum  Opus,  ex  more.  nostrx  Societatis  fquod  hisce 
attestor)  recognitum  et  approbalum  ;  videlicet,  Tomum  septimum  de  Actis  Sanctorum  Septembris,  coUcclisel  illus- 
tralis  per  Joannem  Stiltingum,  Constantinum  Suyskennm,  Joanncm  Pericrum,  et  Joannem  Cleum,  Societatis 
nostrx  presbyteros  Theologos.  In  </uorum  fidem  hasce,  manu  propria  subxcnptas,  consuetoque  nostri  ofjicii  sigillo 
munitas,  dedi  Antuerpix  12  Martii  mdcclx. 


JOANNES  FRAEYS. 


SUMMA  PRIVILEGII  REGII 


Caesareae  et  Regiae  Catholicae  Majestatis  diplomate  sancitum  est,  ne  quis,  prater  voluntatem  Joannis 
Stiltingi  e  Societate  Jesu,  ejusve  ad  illustranda  Sanctorum  Acta  Adjutorum  et  Successorum,  ullo 
raodo  imprimat  vel  recudi  faciat,  ex  parte  vel  in  totum,  Tomos  eorumdem,  de  argumento  illo  vel 
jam  editos  vel  porro  edendos  ;  aut  alibi  excusos  excudendosve  invehat,  venalesve  habeat :  qui  secus 
faxit,  confiscatione  exemplarium,  et  aliisgravibus  poenis  mulctabitur;  ut  latius  patet  ex  litteris,  Bruxellae 
datis  die  xxvi  Septembris  anno  mdccliii. 

Signat  J.  H.  HENRICY. 

Et  cgo  Joannes  Stilting  Socictatis  Jcsu,  pcrmitto  Bcrnardo  Alberto  vander  Ptassche,  ut  Tomum  septimum 
de  Actis  Sanctorum  Septembris,  nostro  permissu  apud  ipsum  imprcssum,  publicet.  Datum  Antuerpi.r  14 
Martii  mdcclx. 


L 


APPRORATIO  ORDINARII 

egi  mensis  Septembris  Tomi  scptimi  Acta  Sanctorum,  quorum  mnnorui  cclebratur  vigesimo  quinto  et 
tribus  sequcntibus  diebus.  Idcm  de  hoc  Tomo,  quod  de  tribus  prxccdentibus,  Censeo.  Actum  Anluer- 
\pix  x  Martii  mdcclx. 

J.  F.   DE  BRUYN 
Prxses  Scminani  Episcopalis,  S.  T.  L.  Cathed.  Ecclcsix  B.  M.  V.  Canomcus 
Graduatus  Poznitentiarius,  Examinalor  Synodalis,  hbrorum  Censor. 


Q 


PROTESTATIO  AUCTORUM 

pondus  tribui,  quam  sit  historias,  ab  hominibus  error,  obnoxns  scnptaa  :  idem  ante  hunc  septi 
mum  tomum  Septembris  denuo  protestamur. 


INDEX 


INDEX 


SANCTORUM 


AD  TOMUM  VII  SEPTEMBRIS 


Aderitus,  episc.  Ravennas  in  Italia.  CoMM. 
Hist.  §  i.  Scriptores  praecipui,  qui  Sancti 
meminerunt.  Acta  ipsi  falso  attributa  372 
.§  ii.  Sancti  episcopatus  ;  obitus  ;  locus  se- 
pulturae  374  §  in.  Inventio  et  translatio  reli- 
quiarum,  cultus  hodiernus  37G 

27  Adulphus  et Joannes  fratres  MM.  Cordubas  in 
Hispania.  Comm.Ph.lv.  De  cultu  et  gestis   474. 

v  sublestae  fidei,  ex  leijemlarw  MS.  Astnri- 
censi  editaa  JoanneTamaijo  in  Mmtyrologio  ///>- 
jxiuico  478 

Alexander  cum  Marco  etc.  Vide  Marcus. 

28  Alodius  episc.  conf.,  Autissiodori  in  BurgundiaB 
ducatu.  COMM.  Memoria  m  Fastis :  gesta  aliquot; 
locus  sepulturae  ;  corporis  translatio  et  inspectio  ; 
cultus  607 

Alphius  cura  Marco.  etc.  Vide  Marcus. 
26  Amantius  presb.  Conf.  Tiferni  in  Umbria.  Sm  - 
loge.  De  cultu,  gestis  et  aetate  254 

25  Anatalo.  episc.  Mediolanensis  conf.,  in  Insubria. 
Comm.    Pn*:v.  §   i.  Sancti    memoria   in   aliquot 
Martyrologiis   :    cultus    Mediolani    et    Brixiae  : 
gestaedenda  9.  §  ii.    Controversia    de    ecclesiae 
Mediolanensis  fundatione,  cujus  primusepiscopus 
S.  Anatalo  fuisse   videtur   :  tempus    episcopatus 
et   obitus  ejusdem  ii.  §   lil.  Controversia  de  SS. 
Anatalonis,  Antigii  et  Evasii  episcopatu  Brixiensi: 
Anataloni    martyrium     olim  perperam    adscrip- 
tum  :  corpus  ejus  Brixize  15.  Vita,  auctor.    awh 
nymo  ex    MS.  Mediolamnsi  Michaelis   Picolpassi, 
collatocum  editwnc  MuratoHi  l» 

28  Annemundus,  alias  Dalfinus,   episc.    Lugdunen- 
sis     M.,    in    territorio    Cabilonensi    in    Gallia. 
Comm.  Pr.^v.  §  i-    Memoria    Sancti    in    aliquot 
Martyrologiis  ;  diversaejus  appellatio  apud  SCfip 
tores  Gallos  et  Anglos  ;  indeet  ex  corrupto  Bedae 
textus  ortus    error  putantium,  duos    fuisse    epi- 
scopos  diversos ;    argumentorum    in    oppositura 
allatorum  refutatio  673.  §  u.  Gesta  aliquot  Sancti 
ab  Eddio,  Beda.  aliisque  Anglis  conscripta  ;  Acta 
item  ipsius  ab  anonymo  Gallo  ;    Martyrium    sub 
S.  Bathilderegina.  &d    psainsciavel  invita  676. 
<  iii.  Quaestio,  an  idem  sit  Sanctus    cum    Sigo- 
berrando,  etiam  sub  S.  Bathilde  occiso  ;  negativa 
sentent.a  aobte  probabilior  071».  §  iv.  Sancti   na- 
tales  :  nomen  mmiliaj  ;  episcopatus  ;  et  gesta  quae- 
dam  elucidata  682  §  v.    Monasterium  S.    Petn 
Lugdunense  a  Sancto   restauratum    et   bonis    ac 
privilegiis    auctum  ;     tampUS,    modus    ac    genus 
martyrii  685.   $  vi.  Locus  sepultura;    et   de   eo 
ac  corporis  possessione  deinde  orta  et   dui  con- 
tinuata  controversia;  reliqui*   an   et    ubi   nunc 
serventur  087.    §   vn.    Cultus    antiquus   ejusque 
co.it.nuaiio;    inspectio   reliquiarum  000.    §  VIII. 
Septembris  T.  VII. 


Festi  celebritas  et  Officium  ecclesiasticum  Lug- 
duni  in  collegiata  S.  Nicetii  et  monialiuraS.  Petri 
aliisque  alibi  ecclesiis.Parisiis  prasertim  in  noraini 
ipsius  dicata  ecclesiaSerainarii  puellarum  Unio- 
nis  Christian»  692.  Acta,  auctore.  anonymo,  ex 
variis  MSS.  collecta  per  Petrum  Franciscum 
Chiffletium  S.  J.  694  Translatio  et  Miracula, 
ex  Officio  impresso  697 

Anthimus  cura  Cosraa.  etc.  Vide  Cosmas. 
25  Antilia   V.    ac  forte  M.    Aretii  in  Tuscia.  Syl- 
loge  de  ejusdem  cultu  et  gestis  :  cum  monito    de 
coi  i»ore  S.  Donati  Aretini  449 

Aphrodisius  cum  Florentino.  Vide  Florentinus. 
25  Aunarius  seu  Aunacharius  episc.  Conf.  Autissio- 
dori  in    Burgundiae  ducatu.   Comm.    Pr^v.  §   i. 
Nominis  *  diversimode     corrupti    annuntiatio   in 
Fastis  sacris  ;  recentiorum  de  Actis    ejus   dupli- 
cibus  judicia  79.  §  II.    Sancti  illustre    genus  ac 
putria  ;  tempus  nativitatiset  aditi  episcopatus  81. 
§  m.Aliquot  sancti  Episcopi  gesta ;  concilia,  qui- 
bus  interfuit;  synodus  ab  ipso  iustituta,-   preces 
imlictae  ;  curaejus.  ut  scribantur  Vitae    Sancto- 
rum83.  §  IV.  Sancti  ab  Aunario  ecclesiastica  dis- 
ciplina  imbuti;  EpistolaePelagiill  Papae  ad  eura- 
dem   datae  86  §  v.  Sedis  duratio;  obitus,  sepul- 
tura,  corporis  translationes,  cultus  9'.)  §  vi.  Calvi- 
nistarum  in  abbatiam  S.Germani  Autissiodorensis 
sacrilegus  furor,  et  impietasin  sacras   ejus   reli- 
quias  ;  ossium  S.   Aunarnet  aliorum  a  Catholicis 
collectio  etconservatio91.  vn.  Sacrorum   ossium 
post  stragem  Calvinistarumoccultatio;  inspectio  ; 
snnctitas  prodigio  confirmata  ;hodiernus  situs93. 
iii.  Ueliquiw  Sancti  aliis  inlocis;  Officiaeccle- 
Biastica  antiqua  et  nova95.  Acta,  auctore  anonymo, 
UlxoneLabbeitom.  i  BiblwthccxMSS.pag.  528 
collata  cumMS.  Senonensi  el  aliis  97.  Acta  Ai.ia, 
ffistoria    pontificum    Auttesiodoremsium,    edita 
apud  Labbeutn  tom.  \  Biblioth.  MSS.   pag.   419, 

99 

25  Aurelia  et  Neoraisia  VV.  Anagniae  in  Italia. 
Comm.  Hist.  Crit.  §  I.  Memoria  earum  in  Mar- 
tvrologiis  et  ecolesiasticuscultus  Anagniae  :  Vita 
non  edenda  :  tempus  emortuale  et  mortuale  et 
mortis  genus  126.  §  II.  Sacrorum  corporum 
translationes  Anagniae,  ubi  hodiedum  quiescunt; 
Tamayi  commenta  rejecta  128 

25  Austindus,  archiepiscopus  \usciensis  Conf.,  in 
Vasconia  Superiore.  Syi.l.  Hist.  Crit.  §  i.  No- 
titia  archiepiscopatus  ipsius  :  memoria  in  Marty- 
rologiis,  et  cultus  :  gesta  pauca  colligenda  : 
patria  et  conditio  usque  ad  episcopatum  :  hujus 
suscepti tempus  189r§  n.  Monasterium  Sancti- 
montis  CluiiiacenHbus  concedit  :  ecclesiara  No- 
rolli  condit  :  praesidet  concilio  Jaccetano  :  in- 
II  terest 


terest  dedicationi  eccles,*  Mo>a  ««•»»»  "J^f * 
Concilium  provincale  cum  legato  AP°~ 
Ausci»  celebrat  :  alia  quaedam  de  .pso  asserta 
^inantur:annnsetd1esobituseJus:corPus 

Ausci» 

B 

Bardoraianus,  Eucarpus  et  socii  xxvi  MM.  J| 
Asia,  ex  Martyrologiis  ,      . 

95  Barrus  vel    Finbarrus,    episo.   Corcagiensis   m 

Hibernia,  ac  forte  alius  episcopus  Cathenensis  in 

Scotia.CoMM.  H.st.  Crit.  §  i.    Nominis   yarie- 

tas,   etymon   et  in   Martyrologiis    annuntiatio  . 

Corcagiensis  episcopatus  notitia,  et    primi  ejus 

episcopi  cultus  130.   §  ...    Vitae   ejus  fabulosae, 

nec  edendae :  pauca  gesta  aliunde  cognita  :  astas, 

qua   floruit,  monasterium  et  discipuh    132  §  jn. 

Conjecturae  deS.  Barro  vel  Fymberro,  in  Cathe- 

nensi  et  Aberdonensi  dioecesibus  in  Scotia  culto  : 

Opuscula  eidem    attributa  13».  S  ■▼•    Neuter  S. 

Barrus  vel  Finbarrus  fuit  magister  S.  Colurabae  : 

Cathenensis  a  Magbilensi  et    Clonardens.  distin- 

guendus  est 
28  Bernardinus  Feltriensis,  Ord.  Minorum   obser- 
vantium   S.   Francisci   Conf.,  apud  Ticinum  m 
Italia.  Comm.  Hisr.  §  i.  Beati   memoria   in  Mar- 
tyrologiis  :  gesta  a  variis  scripta,   et  quomodo 
tradenda  :  locus  eju=>  natalis  et  familia  814.  §  n. 
Beati  pueritia,  adolescentia  et  profectus  m  litte- 
ris  :  accessus  ad  Ordinem  Minorum,   professio, 
sacerdotium,  gestaque  usque  ad  annum  mcolxix, 
817.  §  ui.  Sacri concionatoris  munus  ipsi  impo- 
situm  :  praefecturae  in  suosab  illo  gestae,  Mantu», 
Feltriae  et  Tridenti  :  conciones    habitae,  aliaque 
ejusdem  facta  anno  mcdlxix  et  quinque    sequen- 
tibus  820  §  iv.  Conventui  Tridentino  praefectus, 
sancti  pueri  Simonis  ciedem  praesagiisse  narratur  : 
praedicavit  Novellariae,  Regii  Lepidi  et  Patavii, 
ubi  suis  praefuit,  et  peste  infectis  succurrit.  823. 
§  v.  Leges  adversus  scelera    ferri    curat  :  peste 
infectis  servit,  eadem  corripitur  et  sanatur  :  alia 
ejusdem  variis  in  locis  gesta  annis   IICDLXXIX    et 
duobus  sequentibus  826  §  vi.  Romam  profectus, 
sermones  Quadragesimales  habet  :  in  provinciam 
suam  regreditur  :  praedicatin  obsessaFerraria  : 
fit  vicarius  suae  provincise  :  exsulat   e  statu    Ve- 
neto  :  alia  gesta  ejus  usquein  annum  mculxxxiv, 
829.  §  vii.  Pace  Italia*  reddita,  permittitur  Mino- 
ribus   Observantibus    in    dominium    Venetorum 
reditus,  praeterquam  Bernardino  ;  qui  vicariatum 
deponit;  Montem  pietatis  Mantua?   erigit;  multis 
in  locis  praedicat,   et  a  variis  civitatibus,    etiam 
interposita  summi  Pontificis   auctoritate,   expeti- 
tur  833.  §  vin.  Post  variata  Pontificis   mandata 
praedicat  ac  multa  bona  praestat  Parmae  ,  Mutinae, 
Eugubii,  et  Assisii,  miraculis  aliquot  illustratus; 
a  Pontifice  Romam  evocatur,  ac  deinde  mittitur 
Perusiara  etTudertura  ad  civiles  discordias  com- 
ponendas  836.  §  ix.    Tuderti  pacera    inter    cives 
conciliat  :  Perusiae   cultum   B.  Mariae  Virginis, 
sanctique   Joscphi,    ac    sanctissimi     Sacramenti 
multuin  promovet :  miracula  patrat  :   alia  ejus- 
dem  gesta  variis  in  locis  anno   mcdlxxxvii,   840 
§  x.  Gesta  Parmae  anno  mcdlxxxvii   et  sequenti 
pro  iramaculata  B.    M.    V.     Conceptione,   refor- 
roandis  cleri   populique  raoribus   ac    Monte   pie- 
tatis  erlgendo  :  Montem    pietatis   etiam    Floren- 
tise  fundare  conatus,  pellitur,    et   a    Senensibus 
honorifice  excipitur,   ac  raulta  eis   bona  pnestat 
943.  §  xi.  Senas  redire  jubetur  ;    ejusdem  gesta 
hoc    eodem   anno  mcdlxxxviii,  Perusiae,  Brufae, 
Assisii,   Tuderti,  Corbarae,  Urbeveteri,  Interam- 


INDEX  SANCTORUM 

Ttatis^erecti ;  rairura  populorum  erga ., Uum 
studium  :  concionesplurimis  m  locis  habitaiSM. 
fxi ,  A  multis  expetitur  concionator  :  Genuenscs 
Lcoltl  monialesreformat:  Med.olani  herniam 
uassus    sermonescontinuat  :  vanisii»  c.vitatibus 

eiusdem  gesta  annis  mcdxc  et  sequenti  8o5.  §  xiv 
Montes  pietatis  Patavii,  apud    Plebem   Sacci   et 
Ravenn»  ab  eo  instituti  :  Mantuanus  instauratu 
et  auctus  :  Faventi»   inveterata  odia  extmcta  : 
serraones  ab  eo   hab.ti  variis  in   locis,  gestaque 
anno  ncnxc.  et  initio  sequentis  851).  §  xv.   Beati 
ge^ta  eodera   anno  mcdxci.    Mantum,    V.centiae, 
Patavii,et  in  oppido  Campi  S.  Petn,  alusque  in 
locis,  acFeltri*.  ubi  monasterium   Clanssarum 
erigi  curat,etmiraculis  claret  8G3.  §xv..  Concio- 
nesmultisinlocishabitsereliquoanniMCuxcii/gesta 
ejus  GenuaB,  et  Vicentiae  :  Montes    pietat.s  anno 
mcdxc...  erecti  in  oppido  Cainpi  S.  Petn  et  T.c.ni ; 
moreshicmirabiliter  reformati,etmiracula  patrata 
868  §xvn.  Florentiam  petens  ep.lepticuin  sanat  : 
gesta"  eius  ibide.n  anno    mcdxcii  :  ingens  civita- 
tura  proillo  andiendo  studium  :  Aretiumab    eo 
pacincatum  :  reditus  Florentia.n  et  postrema   il- 
liu,ineaderaurbeacta872.   §  xvm.    Perasiam 
missus,  ruptaque  inter    concionandum    pectons 
vena,Senisconvalescit  :  Perusinos  et  Assisiates 
eivilibus  discordiia  dissidentes  conciliare    frustra 
nititur  :alias  civitates  revisit :  prsedicat  Brixiaa, 
ubi  mores  corrigit,  cives  pacificat,  puerum  sanat: 
expetitur  a    variis   :    Vicentiaa   tandem   utiliter 
concionatur  anno  mcuxciv,  875.  §  xix.  Sermones 
aBeatodicti,  gestaque  Vicentiae  anno   Mcnxav  : 
oratorium   S.    Hieronymi,    illo  auctore,  ibidem 
erectum  :  angeli,  eodem   concionante,   conspecti 
878.  §xx.    Conciones   Patavii,   aliisque  in  locis 
habitse;  duo  Montes  pietatis    instituti  :  gesta  il- 
lius  Brixias  :  litterae  ab  Alexandro  VI  Papa  ac- 
cepta3  :  afflicta  valetudo  et  iter    versus   Ticinura, 
atque  sermones  hic  ccepti  881.    8  xxi.  Postremi 
Beati   in   afflicta    valetudine    sermones   Ticini  : 
secessus   in   conventum  S.  Jacobi  :  pia    ad  t»or- 
tem  praeparatio  et  obitus  :  hujus  tempus  et  locus  : 
scripta  ejus  edita  :  Opus  aliud  synonymi  in   Ko- 
mano  Indice  prohibitum  884  §  xxn.    Beati  mors 
divinis  prodigiis  illustrata  :  ingens  populi  ad   sa- 
crum    corpus  concursus  et  beneficia  impetrata  : 
solemnia  justa  funebria  :  sepultura  :  corporis  in- 
tegritas  et  bina  elevatio  :  pretiosa  arca  dono  data 
887.  §xxin.  Novumsacellum  exstructura,  in  quo 
Beati  corpus  positura,  hodieque  integrum    hono- 
ratur  ;  cultus  mox  ab  obitu  cceptus  ac    continua- 
tus  890.  §  xxiv.  Causa  beatificationis  Bernardini 
sub  Urbano  vm  introducta  et  suspensa  :  resurapta 
sub    Innocentio  X,    cultusque    approbatus :    alia 
pro   ejusdera   canonicatione   gesta  :  Officium   et 
Missa  a  Benedicto  xin  concessa  :  pia  oratioin  il- 
lius  sacello  appensa  894  Breve  Elogium,  auctore 
Luca  Waddmgo  lom.  15  Annal.  Minor.    896    Mi- 
ragula  et  Beneficia,  ab   eodem  Luca    Waddingo 
collecta.  Cap.  i.  Contracti  erecti  :  epilepsia,  mor- 
bus  articularis,  Hydrops,  hernia,  lues  venerea  et 
apostemata   abacta  :  cseci,  surdi,   rauti,    claudi, 
vulnerati,  ulceratique  curati  897.  Cap.   II.  Multa 
-  alia    corporum   mala  depulsa  :  proles   obtentae : 
conjugalis    araor   redintegratus    :   obtrectatores 
castigati  :  propinquae  morti  subducti  :  mortuivitae 
redditi  899.  Appendix  Altera.  De  miraculis  ac 
beneficiis  per  Innocentium  Ticinensem  collectis. 
Cap.  i.  Pueri  variis  malis  per  Beati  patrocinium 

libe- 


AD  TOMUM  VII  SEPTEMBRIS. 


liberati  :  pestilentia  depulsa  :  puerperis  subven- 
tum  :  proles  resuscitata ;  febres,  calculi,  aliaque 
mala  abacta  906. Cap.  u.  Alii  aliis  raorbis  liberati : 
alii  vit,;e  periculis  subducti  :  lethalia  vulnera  sa- 
nata  ;  mulier  a  Beato  mirabiliter  protecta  908. 
Cap.  HI.  Alia  beneficia  ac  miracula  ab  anno  MDGLiv 
usque  in  mdclxii  impetrata  911 

27    Bonfilius,  episc.  Fulginas,  prope    Cingulum  in 
Piceno.  Comm.  Pr.ev.  Sj  i.    Cultus  antiquus   ho- 
diernus  ;  ecclesia  Beato  dicata ;  Corporis  transla- 
tiones;  iestivitates  annuae  479.  §  n.  Yitaejiisque 
auctor  :  adjuncta  quaedam  recentiorum  examinata 
482. §  iii.  De  Beati  episcopatu,  peregrinatione  in 
Terrara   sanctam,    reditu  in  Italiam,  et  tempore 
felicisobitus  484.  Vita  auclore  B.  Silvestro  Silve- 
strinorum  fundatore,  exeditione  juxta  autographum 
facta  anno  mdgxiii  et  collaia  cum  ejusdem  autographi 
fideli  apographo  MS.  Proi.ocus  48G.  Cap.  i  Beati 
natales;  vita  monastica  ;  regimen  monasterii  487. 
Cap.    ii.    Electio    ad    episcopatum  ;  gubernandi 
ratio;  iter  in  Terram   Sanctam;  mora  ibidem  et 
reditus  in  Italiam  488.  Cap.  iii.  U>dicatio  episco- 
patusj  peditus   ad  monasterium;  injuriae  ibidera 
Beatoillatse  490.  Cap.iv.  Elecessus e monasterio ; 
vita  solitaria;  obitus;  sepultura;  miracula  492. 


l^aius  episc.  Mediolanensis,  Conf.  in  Insubria. 
Comm.  P»iBV.  De  ejuscultu,  gestis,  tempore  epi- 
scopatus,  die  et  genere  mortis  365.  Vit.v  auctore 
anonymo,  ex  MS.  Mediolanensi,  collato  cum  edi- 
tione  Ludovia  Mnratorii  368 

26  Callistratus  et  Socii  xlix.  milites  et  martyres, 
probabilius  Bysantii  in  Thracia.  Comm.  Pr/EV. 
De  cultu,  Actis,  ioco  et  tempore  martyrii  17  i. 
Acta.  auctore  Simeone  Metaphraste,  ex  editione 
Latina  Lipomant  ei  Surii,  collata  et  variis  locis 
emendata  ex  textu  Grxco  ^  17C 

Candidus  aut  Candida  cum  Martiali,  etc.  Vide  Mar- 

tialis 
Celerina  cnm  Martiali.  etc.  Vide  Martialis. 
25  Ceolfridus,  abbas  Gerwensis  et  Wiremuthensis 
in  Anglia,  prope   Lingones  in  Campania  Galliae. 
Comm.  Hist,  §  i.  Notitia  utriusque  monasterii,  cui 
abbas  prafuit  :  depositio  et  translatio  ipsius  cum 
vario  errore  in   Martyrologiis   signata  :  transla- 
tiones  ejusdem,  et   veterum   honorifica  de 
sestimatio  113.  §  n.  Sancti  Vita  ex  Beda  colli- 
genda  :  ejus  tempus    natale   et    patria  :  priora 
vitas  gesta  incerta  :  presbyteratus  :  gesta    cum 
S.  Benedicto  pro   condendo  Wirerauthenst  mo- 
nasterio  116  $  iii.   Girwense  raonasterium    con- 
ditum,  eique  S.  Geolfridus  praefectusabbas  :  Re- 
gula  utrique  monasterio  praescripta  :  S.  Beda   ab 
eodem    institutus  :   S.    Easterwino  suffectus  S. 
Sigfridns  118  §  IV.    1'triusque  monasterii    regi- 
men  a  Sancto  susceptum  et  strenue  gestum  :  pri- 
vilegium  a  llomano  Pontifice  impetratum  :  collo- 
quium  cum    S.  Adamnano  :  Picti    ad  canonicum 
Pascha  et  tonsurara  Romanam  adducti   120  §  v. 
Postrema   Sancti   Romana    peregrinatio  :  obitus 
etsepultura   apud    Lingones  :  totius   vitae  chro- 
notaxis  :  npusculaaliquot  ipsi  adscripl  124 

27  Ceraunius  vel   Ceraunus,   episc.   Parisiensis  in 

Hia.  Comm.  Sancti  virtutes  generatim  notae ; 
tempus  episcopatus  ;  memoria  in  Fastis  recen- 
tioribus;    locus    sepulturae;   reliquia3   et    cultus 

454 

28  Chariton  abb.  Conf.,  in  Patestina.  Comm. 
Prbv  §  i.  Sancti  in  Fastis  sacris,  maxime  Grae- 
corum,%ommemoratio  ;  et  cultus  ecclesiasticus 


568.  §  II.  Vita  non  est  scriptoris  contemporanei 
aut  supparis  :  nec  tamen  videtur  Metaphrastae, 
sed  antiquioris  ;  in  chronotaxim  et  gesta  aliqua 
inquiritur  479.  Vita  Gr.k.ca,  auclore  anonymo,  ex 
Codice  MS.  cum  interpretatione  apud  Lipomanum 
edila  Pr.-efatio  572.  Cap.  i.  Sancti  patria,  fidei 
conlessio,  tormenta  tolerala,  aliaqus  vitae  mo- 
nasticae  praevia  573.  Cap.  ix.  Anachoretica  Sancti 
vita  •  constructio  trium  laurarum  :  habitatio  pror- 
sus  solitaria  in  spelunca  :  raonita  discipulis  data: 
pius  obitus  $77 

Christophorus  cura  Martiali.  etc,  Vide  Martiai 
25  Cleophas,  Christi  discipulus.  Sylloge.  §  l. 
Memoria  Sancti  in  Fastis  Latinis  et  Graecis  : 
cultus  :  Gesta  ex  Evangelio,  et  aliunde  addita  4 
§  ii.  Cognatio  Cleophae  cum  S.  Josepho,  beata 
Virgine,  Christo  Domino  :  ejus  filii  Fratres  Do- 
mini  passim  vocati  :  si  tamen  ille  idera  sit  cura 
Discipulo  « 

27  Cosmas,  Damianus  ,  Anthiraus  Leontius  et  Eu- 
prepius    MM.  jEgi*  in  Cilicia.  Comm.  Pr.*v.  §  I. 
Memona  Martyrum  in  Fastis   Latinis  et  Grajcis 
et  cnltns  diebus  variis  400 §  IX.  Acta  varia  Graeca 
et  Latina  :  prima  examinantur,  reliquaque  deinde 
recensentur.402  §  ui.  Utrum   plures  admittendi 
sint  Sancti  fratres,  quibus  nomina  tuerant  Cosmas 
et  Damianus   407.  §   iv.    Locus  et  tempus  mar- 
tyrii  :  Sanctorum  ecclesiae,    reliquiae,    et   cultus 
antiquus  in  Oriente  409  §v.  Sanctorum  ecclesise, 
reliquiffl  et  cultus  Romae,  et  in  reliqua  Italia   et 
in  Sicilia,  412  §V1.  Sanctorum  reliquiae.  ecclesiae, 
monasteria  in  Gallia  416  §  vn.   SS.  Cosmae  et 
Damiani  reliquiarum  pars  magna  seculo  x  I  re- 
mam  translata :  indeque  seculo  xvu  Monachium, 
ubi  cum  capitibua  olim  Bambergae  servatis  in  ec- 
clesia  Societatis    Jesu  sunt    depositffl  418  §  viii, 
Alia  quaedara  detranslatis  adecclesiam  Societatis 
Jesu   sacris  ossibus  :  Cultus  ibidem  et   miracula 
422§ix.  EcclesiaSanctorum  Kaufbura?  in  Suevia, 
n i ,i  plurima  miraculaet  beneflcia  clientibus  prae- 
stita  426  §  x.    Aliae   reliquiae    et  loca  sacra  in 
Germania,   Belgio,  Hispania,  aliisque  proviuciis 
428.  ?i  xi.   Miracula   olira  scripta  :  nonnulla  hic 
recitantur  :  multa  edita  a  Dehnio  :  quoraodo  haec 
a  nobis  danda  430    $   xn.   Recensentur  decera 
priora  hk  editis miracula  432.  §xm.  Mianovem 
miracula  exeodem  codice    apud    Dehnium  edita 
■;  xiv.  Reliqua  miracula  apud  Dehnium  im- 
pressa  136.  A.cta,  auctore  anonymo,  ■  VS. 

/,//,/,  \ihecm  Va  f  •  S.  139  ^cta 

anonymo,  ex  editione  Momb 
\\\  \(T.v  Tertia auctore  anonymo,ex  codice  noslro 
Ms.r  i  iv,  i  \:\.  Aj  i  i  Partim  fabulosa,«E  codicibus 
MSS.  interse  collatis.  Cap.  i.  Sanctorum  gesta 
ante  martyrium,  partira  Eabulosa,  partim  incerta 
444.  Cap.  ii.  Martyrium  Sanctorum  . 
primis  Actis  compositum  et  interpolatura  145. 
Cap    iii.  Sepultura  et  miracula,  sed   prorsus  fa- 

bulosa  .  447 

26  Cvnrianus  episc,  Justina  virg.,  Theoctistus  sive 
Theognitus  MM.  Prope Nicomediam  in  Bithynia. 
Comm    1'k'.v.  §  i.    Sancti  Mari  lis  et 

Latinisdiebusdiversiscelebranturelogiisvitiosis. 
Eoruradera  Acta  edita  et  MSS.  Sanctorum 
Cypnani  etJustinwmeminitS.Gregorius  Na 
zenus  180  §  h.  Eudoei»  Augustaa  de  sanctis 
Martyribus  nostris  lucubratio.  Conferumm-  cum 
illa  Gregbrii  Nazianzeni  asserta  ,  et  de  occa- 
Bione,  qua  is  in  errorem,  confundendo  duos^SS. 
Cyprianos,  inductus  sit,  inquiritur  184  §  iu. 
ExaminanturmonumentaceteradeSanctisnostns 

scripta;  quaa  et  qualia  edenda  186  §   iv.  Exami- 
natur    Joannis    Felli    episcopi    Oxoniensis    in- 

temperans 


INDEX  SANCTORUM 


temperans     de   rebus    ad    SS.     Cypr.anura    et 
Justinam   spectantibus  critica    189.  §  v    Discu- 
iun  ur   reliqu*    difficultates    a    Fello    adversus 
Mar  yrum  nostrorum  historiam   mota,  Actorum 
£Zlli    chronotaxis    103   §    -    Eu-n,- 
Tilleraontii  critica,  illique  contran»   Bailleti    et 
Marani  censur».  Disseritur  de  Sanctorum  patna 
et  AntiochenaS.  Cypriani  sede.  Scripta  qu»piam 
S.  Cypriano  nostro  non  satis    certo  tributa  1 J5. 
Acta   Intkrpolata;  auetore  anonymo,  «  MSS. 
collata    cum    editU     fl    Martemo     tom.    3      iA«. 
Anec     Parsi.  ConversioS.  Justmae  virgmis   et 
S.  Cypriani  episcopi  200.  Pars  II.  Confessio  seu 
Pamitentia  S.   Cypriani,  ed.tore  et    mterprete 
Prudentio  Marano  Benedictino,  cum   ali.s  editis 
collata.  Cap.  i.  Narrat  S.  Cyprianus,  quomodo  a 
parentibus  idolis  consecratus,  oranes  superstitionis 
scholas  frequentarit,  quidque  in  singuhs  didicent 
204  Cap.  ii.  Ab  Aglaida  ,  S.  Justinee  proco.  in- 
ductus  S.  Cyprianus  oranes  artis  modos  Virgmis 
pudiciti»  expugnand»  experitur,  quos  S.  Justina 
signo  Crucis    vanos     reddit.   Daeraon     virtutem 
Crucis     suamque     contra    Christianos  impoten- 
tiam   fassus  a  S.    Cypriano  repellitur  210.  Cap. 
iii.  Cyprianus  enarrat,  quomodo  Antiochia?  apud 
ccetum    fidelium   publice  sua  criraina    confessus 
sit,  quomodoque  horum  atrocitate  et  multitudine 
perculsus     ad     desperationem    pene    devolutus 
fuerit2io.    CAr.   iv.  Eusebius  consolatur  et  ad 
spera  firraam  veni»  hortatur  S.   Cyprianum,   qui 
ejus  oratione  animatus  ad  episcopum  adducitur, 
instruitur   fidei    mysteriis  et  baptizatur.  Quibus 
auditis  etiam  Aglaidas,  ejurato  daemone,  ad  Chri- 
stura  couvertitur  220.   Pars  iu.  Martyriura  san- 
ctorum  martyrum  Cypriani    et  Justinae,  auctore 
anonymo,ex  bibliolhecae  regi*  Parisinx  codiceWO, 
collato   cum  cod.     1485.    Interprete   J.    C.    224 
Gloria  Posthdma  SS.  Cypriani,Justin»acTheo- 
ctisti  raartyrum.  §  i.  Narrata  in  antiquis  monu- 
mentis  priraa  sacrarura  reliquiarum   translatio  et 
depositio  Roraae,  illustratur.  Earumdem  inventio 
depositioque  in  basilica  Lateranensi  et  Sanctorum 
in  urbe  Romana  cultus  hodiernus  228  §  u.  Mo- 
numenta,  quibus  nituntur  Placentini,  contenden- 
tes,  SS.  Cypriani,  Justinae  ac  Theoctisti  corpora 
fuisse  Placentiam  translata  ibique  quiescere  231. 
§m.  Examinatur  historia  Translationis  S.  Justi- 
na3,  ex.  codice  MS.  ecclesiae  Placentinaea  Campio 
laudataet  nobis  subraissa  233.  §  iv.   Inquiritur, 
an  merito  Placentini  corporibus  SS.  Cypriani  ac 
Theoctisti  glorientur.  Synonyraorum,  vel  nostro- 
rum  martyrum  alibi  sacras   exuvira  236.  Trans- 
latio  Beatae  Justina?  Virginis  et  Mart.a  Roraa  in 
Placentia,  cujus  corpus  una  cura  Mart.  Cypriano 
tradidit     Sigifredo   episcopo    venerabilis     Papa 
Joannes,  qui  hujus  civitatis  antea  fuit  antistes, 
ex  MS.  codice  ecclesix  Placentinx  239 


E 


D 


D 


Jalfinus.  Vide  Annemundus. 

Damianus  cum  Cosma.  etc.  Vide  Cosmas. 

27  Deodatus  Conf.,  in  dioecesi  Sorana  in  Latio. 
Comm.  PRiBv.  Sancti  paucis  noti  cultus  ex  Actis 
inventionis  et  translationis  451 .  Acta  Inventionis 
et  translationis,  ex  authentico  instrumento  MS. 
archivi  cpiscopatus  Soram  452 

28  DodaV.  et  forsan  M.  ,  in  dioecesi   Ausciensi  in 
Noveinpopulania  567 

Donata  vel  Donatula  cum  Martiali.  etc.  Vide  Mar- 
tialis. 


JASS  iSA  « ■  -»:,;;;<& 

Armni.    Parisiis   in  Francia.    Comm. P™v ;S  '• 
SnWinatalisettrans.ation.sn.^r^r- 

Inmis    memoria  :  monumenta    pro    lllms   gest.s 

494  S  ii.  Sancti  illustns  prosap.a,  avi,  con- 
saneuinei  et  parentes  :  locus  et  annus  nata- 
ea"g  person.-e!  a  quibus  pri.no  inst.tutus  est 
498«  iii.  B.  Dalphina  S&icto  sponsa  destl- 
na.ur  •  l.ujus    virg.nis    genus,     opes   et    amor 

BOniun.    abiisdem  contracta  501.    §  IV.    Fel 
ces  B     Dalphime   conatus  in  virg.nitate  S.   Ll- 
eario  persuadenda  :  hnjus   de    eadem   servan- 
\Z    propositum,     ^inde    utrmsque     vo 
tum   et   castissimus  conv.ctus  b05.  &  v    UtnM 
que     Conjugis    molesta    apud    avos    l.ab.tat.o, 
de  ndetranquillior  incastroPodii-M.chaehs:  San- 
ct  in  hereditatem  mortui  patrie  success.o  et  m.ra 
In"u  tudo :  pra.cepta  ab  eo  proraulgata:  ejus- 
™em  ad   cqnestrem  Ordinem   promot.o,  e   militia 
509  \  vi.  Sancti  reditus  in  Provinciam,  et  perpe- 
fl  v  rginitatis  votum  ab  ipso  et  B.  Dalp  nna  ,bi- 
d  m  nuncupatum:  professio  ejusdem  terti»  R  - 
lm  S.  Francisci  expensa :  teetamentum  ab    .  lo 
londitum  :  reditus   in  Italiam  et  mun.a   ibidem 
Ssil  §v...  Sanctilegatioauaulam  Pans.en- 
se„  prosponsa  Carolo  Calabri.e  duc.  .mpetranda  : 
teTtaib,  e,n.n,o.'bus,etsancta    mors,   Vm& 
gD,ph,.,x.   revelatur:   apparitio    ejusdem   <n iem 
facta  516  §  vm.  Sacri  corpons  .n  hab.tu  Ordmjs 
S  Francieci  sepultura  Parisiis,  et  h.nc  translat  o 
UI  Aptam  ,  Fodigiosa  transiat.on.s   adjun  ta 
non   probata:  ejusdem  tempus    519.  §  k.  isup 
plicaUo    Joanni   XXII  Pap:e  pro    canon.zat.one 
Ebearii  facta,    effectu  irrito  :    item  altera  Cle- 
meMi  VI,  etex  hujus  mandato  confectus  proces- 
sus.nec  tamen  tunc    secuta  canon.zat.o  521  §X. 
E     arii   canonizatio    per  Urbnnum  V,   summum 
Pontificem:  hujus  obitus  :  bnlla  ejusdem  canoni- 
^tionisaGregorioXIedita525.§...M,racua 

aliquot    ex    Raphaele   eprompta,    et  part.m  ex 
Summario   processu^  canonization.s   oonfirmata 
828   Sxn.Solemnissacris  corpor.s  elevatio  anno 
mccclxxx,  facta,  quam  forte  ^/f68^^^ 
liquisa  proianationis  periculo  subducte, .  et  Aptas 
superstks  :  aliqu»  Ariani  in  Apul.a  honorato 
anetian,  Avenione  532,   §  x,„.  Sanct,  cultus  e 
solemne    festum   in  civitate  Aptensi;  vetera   et 
nova  eiusdem  Officia   ecelesiastica  .b.dem  :  .tem 
cultus  et  Officia   in  abbatia  S.  Victor.s  prope 
Massiliam,  Ariani,  Avenione,  et  in  Ordme  Sera- 
phico  536.  Vita,  auct/yreanonymo.ex   Botaeensts 
camoHUOrdinURtigularmm  S.   Augwstint,  Pamo- 
naUpergamenoMS.intignimensUSeptembna.eoUato 

cum  MS.  BernariiRottendorffli.  Cap.  i.  Illustres 

Sancti  natales  :  pia  pueritia  et  adolescentia  :  con- 
ingium  cumB.  Dalphina,  «t  virginitasin  eo  ser- 
vata:  insignis  ecstasis  539.  Cai>.  ii.  Alia  Sanot. 
ecstases,  et  ejusdem  virginitas  aliis  divinitusre- 
velata  542  Cap.  iii.  Pium  Sancti  in  familia  sua 
regiraen  :  virtutes  variae  :  misericordia  in  pau 
peres  et  leprosos  miraoulis  illustrata :  segri  ah 
eodem  sanati  545.  Cap.  iv.  Sancti  Comitis  ... 
rebelles  et  calumniatores  mansuetudo  :  Ordo 
equestris  ipsi  collatus  :  votun,  virginitatis  ab  eo 
eraissum  :  integritas  in  suscepto  Calabrise   duc.s 

i„a- 


AD  TOMUM  VII  SEPTEMBRIS. 


magisterio  et  cura  pauperum  549.  Cap.  v.  Aliae 
sancti  Comitia  virtutes:  militia  :  morbus  et  con- 
valescentia  :  legatio  in  Franciam  :  obitus,  sepul- 
tura,  translatio  et  miracula  553 

Emilus  cura  Martiali.     Vide  Martialis. 

27Epicharis  matrona  M.  forte  Constantinopoli,    ex 
Fastis  sacris  448 

25    Krmenfridus,    primus    abbas  Cusantiensis,    in 
comitatu    Burgundiae,  Comm     Pr-ev.    §    i.    No- 
titia  monasterii    Cusantiensis  :  Sancti  in  Marty- 
rologiismemoria,  non  ubique  slne  errore:  ejusdem 
cultus,  Officia  et  reliquiaa  102  §  u.  Vit*  edend» 
scriptorEgilbertus.  et  hujus  aetas  :  Sancti  qualis- 
cumque  Chronotaxis  :  observationes  quaedam    de 
fratreipsius\Valdalenol04.\'ii\  amtoreKjilbcrto, 
prmposito  Cusantiensi  ex  codice  \£S.   Joannis  Jacobi 
Chiffletii,  collato  cumaltero  \I$-  Epistola  auci 
ris  adLuxoviknses.  Vetus  CAPITUM  Partitio.  Inci- 
piunt  capitula  de  vita  beatissimi  Ermenfredi  Cu- 
gantiae  ecclesiaeabbatis  10G.  Cap.  i.  Incerta  quae- 
dam  de   Warascis :    Cusantiense     monasterium 
puellare    conditum  :  Sancti    parentes  et  frater  : 
ejusdem  gesta  usque  ad  raonachatum  107.  Cap.  h. 
Monachatus  ejus  Luxovii  :  congregati  ab  co  rao- 
nachi   Cusantiae,    quam   Luxovio  subjicit  :   acta 
ejusdem  ibidem   109.  Cap.  iii.  Beata  Sancti  n 
et  sepultura  :    aliquot  discipuli  ejus  et   miracula 

lil 

Eucarpus  cum  Bardomiano.  Vide  Bardomianus. 

Eugenius  cum  Paulo.  etc  Vide  Paulus. 

Euprepius  cum  Cosma.  etc.    Vide  Cosmas. 

26  Eusebius  Papa  conf.  Ronue  Syll.  Hist.  §  i. 
Sancti  in  Fastis  vetustissimis  memoria  :  dies 
mortis,  et  reliqua'Pontificatus  chronotaxis  245  . 
§  ii.  Asserta  de  gestis  S.  Eusebii  dantur  et  exa- 
minantur  :  cultus  ipsius  in  ecclesiis  particula- 
ribus  /48 

26  Eusebius  episc.  Conf.  Bonomae  m  Itaha.  Syl- 
loge.  De  cultu,  gestis,  aetate  etc.  281 

28Eustochium  virgo  in  Bethleem.  Syli..  Hist.  §  i. 
Memoria    Sanctae  in    Martyrologiis  :  Cultus  pro- 
batus  589.  §  ii.    Nobile   genus    Sanctse,    priora 
ejus  gesta  Romae    391.    §  m.  Sancta  in  Palaes- 
tinam  cum  raatre  proficiscitur  :  ejus    vita  mona- 
stica  in  Bethleera  usquead  raatris  raorbum  supre- 
mum  595.  §  iv.   Officia  matri  in  supremo  morbo 
ab  Eustochio  praestita  :  prasfecturam   monasterii 
suscipit :  Opera  eidera  dicata  ab  Hieronyrao  599 
§v.    Paulam    fratris     filiara  praeclare  instituit: 
multa  patitur  a  Pelagianis  :   annus  beati    obitus 
investigatur  ° 

28  Exuperius  episc.  Conf.,  Tolosaj  m  Gallia.  bYLL. 
H.st  §  i.  Sancti  memoria  in  Martyrologns  et 
cultus  :  elogia  aliquot  generalia  :  Acta  non  eden- 
da  583.  §  II.  Patria  Sancti  ignota  :  nisi  torte  sit 
Burdigalensis  :  qmeritur,  an  sit  idem  cum  ali- 
quot  synonymis  W4.  §  iii- Gesta  S.  Exupern 
ordine  chronologico  exposita  ab  imtio  episcopa- 
tus  usque  ab  obitum 


Faustinus  cura  Magigno.  Vide  Magignus 
Faustinus    aut   Faustina    cura    Mart.ah.    etc.  Vi- 

de  Martialis.  ,     . 

28  Faustus  episc.  Regiensis,  in  Prov.ncia  Galli». 
Comm  Hist.  §  i,  Sancti  cultus  antiquus  :  me- 
moria  in  Fastis  sacris,  verisimiliter  etiam  in 
Hieronymianis  :  sanctitas  agnita  a  Buron.o  WJJ  . 
S  n  Sancti  patria,  mater,  studia.  eloquentia, 
vita  monastica  Lerini,  monasterii  prartectura 
612  5iii.  Nonnullade  Sancti  gest.s  in  raona- 
sterio,  et  in  ejus    pr*fectura   eiaminantur   614. 


§iv.Episc(-pusfit  RegiensiB  :  morum  integritas  in 
episcopatu  :  Romara  profectus,  anno  cdlxii  assistit 
concilio  sub  S.  Hilaro  Papa  617  §  v.  Kespondet 
Faustus  ad  tres  qusestiones,  ac  in  eo  scripto  susii- 
net,  nullam  creaturam  dicendam  e>s*>  incorpo- 
ream  :  scriptum  illud  a  Mamerto  Claudiano  re- 
futalur  618.  §vi.  Epistola  Fausti  ad  Benedictura 
Paulinum  :  an  quaedam  ex  illa  sint improbata  a  S. 
Avito  Viennensi  621.  §  vn.  Gesta  S.  Fausti  cum 
Lucido  presbytero,  qui  errores  Prmdestinatianos 
petractat  :  concilia  Arelatenseet  Li  \in 

quibus  illi   damnati  623.  §  vm:  Faustus,  petenti- 
,,,,  .jiij    p  ttribus    icribi  I  libroa  de  Gratiaet 
Libero    arbitrio  antiquorum  el  recei 

rumdeillisjudicia  027.  §  ix.    Faustus   probabi- 
liusinitium  fidei  gratiaa 

libero  arbitrio  :  Suarezii  multum  dubitantis  crisis 

ienditur633.§x.  Reliqu  iones 

diluuntur  638.  §xi   Respondetur  ad  objectiones 

Non  '""    '" 

concilio    Arausicano,  et  contrarium  esse  S.  Au- 
gustino  646.  §  xii     .       antnr  asserta  Tillemon- 
tii,  contra  Fausti  sanctitatem  disserentis  649.  § 
xm.  A.nnus,quo  Faustuspra?dictosscripsil  libi 
non  omnino  '  >ntur    illi  iidem,    quos 

miris  »rl  S.  Sidonius  650  §  xn 

ctus  inir  inter  legatos  uis  cora- 

ponendara  :  scripsit  duo  Opuscula  contra  Mace- 
donianos  et  A.rianos,  primum  Paschasii  nom 
editura,  alterum  probabiliter  Breviari  im  634  § 
xv.  Sanrti  exsilium:  monita  data  Felici,  et  Ru- 
ricio,quorumsubsidiisinexsilioutitur657.  §  xvi. 
Annus  raortis  incertus,  uti  et  »tas,  sed  certo 
granda3va  :  Homilitt  9ub  nomine  Eusebii  Galli- 
cam  edit»,  nonflmnes  sunt  Fausti,  sed  multae  ex 
illis,  et  aliffl  nonnullae  660 

28  Faustus.  episc.  Tarbensia  in  Novempopulania. 
Syllogb.    De  cultu,  aetate  et  g<  _      667 

27  Fidentius  et  Terentius  MM.Tuderti  in  Um- 
I,,,,,  Syllog]  .  Deeuitu,  et  Aci  448 

Finbarrus.  Yide  Barrus. 

25  Firminus  episc.  mart.,  Ambianis  in  Gattia. 
Comm.  Pr*v.  §i.  Diversa  Actorum  exeraplaria, 
eorumque  in  quibusdam  notabilisvarietas:  non 
sunt  scriptoris  contemporanei,  i  tibua  ali- 

quot  carent  22§ii.  Patria  S.  Firmini:  vttaa 
qualiscumque  chronotaxis:  tempus  martyrn23. 
§  iu.  De  episcopatu  S.  Firmini,  et  aliquot  suc- 
cessoribus  26.  §  iv.  Memori  i  Sancti  in  M  iri 

cultusdiebus  pluribus29.  §v.  Inventio 
ettranslatio  corporis  30.  §vi.  Tempus  episco- 
patus  S.  Salvii,  sive  inventionis  S.  Firmini  33. 
Svn.  Translatio  corporis  in  thecam  magispre- 
tiosam,  aliaque  ad  gloriam  Sancti  posthumam 
spectantia35.  §vill  I  orpus  thecre  aure»  imposi- 
tura:  aliquot  S.  Firmini  ec  cultusm  alns 

Gallia3  dimcesibus  37.  §  ix.   Utrumcorpus  S.  F.r- 

mi„i    translatum  sit  ad  abbatiam  Sancti  D 

3<)§x  Insigniscultus  et  reliquiss  Sancti  Pompe- 
lone,  c.i,  totius  regniNavarr» esl  patro- 

nus-  cultusetiam  in  tota  Hispanis  42,  Vita,  ex 
duobus  MSS.  Ambianensi  el  Antuerpiensi,  collatts 
cumsexaliisetedilioneBosouetLGK-pi.  Sancti  pa- 
tria>  parentea  norumque  conversio  .•  puentia,  ju- 
ventus,  consecratio  episcopalis  I6.Cap.1I.  Pra3- 
dicatioS.  Firmini .  varia  certaminaet  martynum 

Ati 
27  Florentinus,  Hilarius  et  iorte  A.phrodisius MM. 

Pseuduni  ...  .Eduis.  Com.  Pr-£v.  gx.  Meraor.a 
in  Fastis;  palaastra  n.artyri.  877.  J  II.  Episco- 
patus  S.  Florentino  et  diaconatus  S.  H.lano  per- 
perara  adscriptUs880S  in.Tempus  martyrn; ^Acta 
dunlicia  et  erud.torum  de  iis  jud.c.a  382.  ^  iv. 
v  Trus 


pretio  dign»  hs  Bint,  judmmm  S»** J  et 

Les  in  t™nslatTm^?aateuSe  conatus; 

noster   ad    eas  tollendas  *«™Uto»«wll«" 
translatio  aUquct  ron^am  f  Be ^   § 

monastenum,nuncS.FIoreDtm  eli. 
UtSsi^"«'«3WAcrA 

fflKiSSJ-^ »-£ 

^r^^UcnHusinvieodeVannares.inA^ 

va  Hispaniae  provincia 
Fyraberrus.  Vide  £«''•"*. 

G 

Gurgilus  antGargilus  cum  Mai  tiali  etc. 
H 

elitrU%:««aVt    ViaSndmfn   Italia,  ex 
28Hercuauusmart    V,a 

Martyro/ojiH  ei  aciis     .  -  2() 

H£scumFlorentino.VideF/orentin«f. 
5  ttH  ,  udis  virgo,  L*tiis  io  Hannomag   Comh- 
Puvv  «  ..   Memoria  Sanctee   m  Fastis  saos, 

scriptai  iudiciarecentiorum  457.  §».  Ratumes 
ouibus  Aetorum   auctoritas   utcumque   defenl. 
S  proponuntur,  et  SfSS., Wehcexcudenda 

Sbt  designantur    459.   K^,  auelore   - g* 

LonacAo   Voteiodor, «ulo  x,   seripta,  exMS. 

LiwnrfooUolo  cum  I-oMensi,  AnnaMu    Hanno 

',  TmSSJ UenisiietedU eMabill ana. 

.,.:      161.    Pars«.46S  o«.    Decultn 

\„,,,lo  andecimousqueaddecimumecUvum. 
|,.Ecclesi»etmonaSteriiU,ens,srestaur 
pretiosmUpsanothec8econstruct,o469§,i.Mn'a 

llh.  saeellumac  sUtua  ipsi  erectaj  hpsanothe- 

iadn,odumeleganUs;duplex   qnotonms 

festivitas  ;  reliquise  aliie  m  locs  »' * 

I 

lemido  \el     Ismione   episcopi  Conf.,  Diae  in  l  !al- 

liaSvLLOGEDe  cultu,  astaU  et  gestis    788 
Ismion.   Vide    Ismido. 

•J 


ISDBX  3ASCTOKOM 

ssssassawraa 

:;;;>;;;::;;illlirM)1,,no.etc.vide(^,s. 


[oannes   de  Meda  ,   presb.   et  Primarii  Ordinis 

Humiliatorura    Fundator    Mediolaniin  Insubria. 

Comm.  Priv.    §   i.  Ordo  Hurailiatorum  m    vins 

eX8tractus  :    Sancti    raemoriain   Martyrologiis : 

Officium  proprium  apud    Humiliatas  :  cultus  et 

corpus  Comi  :an  ab    Mexandro    m   canonizatus 

3aO§n.Vita  qualis   edenda :  patria  et   natales 

illustres:   priora  vitae   gestaignota:    apparitio 

,,.;,,  Virginisab  aliquibusas  323.  §  m. 

Notiiia  Ordinis    Humiliatorum   in    cujus  primae 

originia  tempua  inquiritur  325.  §iv.  Secundi  Or- 

jinis    Humiliatorum    initia  :  Tertiua   institutus 

per  S.    Joannem  :  omnes  tres  aRomanis  Ponti« 

ficibus  approbati   327   §  v.  Notitia    monasterii 

Rondenarii  a  Sancto  conditi ;  Ordinia  per  ipsum 

propagatio,  et    insignia  de  Ecclesia  Dei  raerita, 

ac  demura  exstinctio  :   ejusdera  Sancti  obitus, 

translatio  et  sepultura  329.  §  vi.  Ecclesiae  Ron- 

denarii  per  exundantem  Coxiara  violatio  :  sacri 

corporis  inventio,  recognitiones,  et  post  separa- 


Laurentius  cum  Martiali.    etc  Jme    Marual*. 
Ko7ucumMartiali.etcVide^,ai». 
Leobgythaal.Truthgeba.y,deiwoa. 
I  Pontius  cum  Cosmaetc.  Vide  Cosma*. 
M  uZ  Z  Leobgytha  alias  Trutbgeha,  v.rgo  ab- 
bat,       Cermania.  Com».  Pn*v.  § «.  Memorm 

'S •l-Actaa11uoetqUil;Usa,Jun:ents 

:,,.,   RQft   s   ii.    Sanctae    natales ;    tnplex 
£     '     i>  InWmburnensiAngba.nonasteno; 

eSa  a  1  S.  Bonifacium  ;  Umpus,  quoad  eumdem 
Srlniamprofectaest700.§ni.ReglmenSan- 

ctooniaUumini  a  Sanct* «>™^*; 

Bonifacio;  hujus  et  S.  Lulli  ad  .psam   ep,»tolm  , 

iseipnlae  ipsins  703.  §  ,v.    Tempu.  et 

oc  "  mortie  »c  sepulturai ;  translatmnes    corpo- 

ris    P^sens  reliquiarnm  statns  ;  cnltns  ant.qnus 

e t  hod  frnus  705.  Aota,  anotore ]W#  pmbytero 

ZnaZ  Fuldensi  seculo  ...  E,  Suriiedume  H 

MSS[   EP.STOI.A  DsmcATOmA    709.   Pko-og.s. 

pVRS,   Winlmrnensis  coenobii  notitia  ;  leltaeao- 

^virtuU^-Sanctenatalesetviterel^.os» 

prii 'dia  710.  P.vrs,..  Sanct*  evocatm  m  Ger- 

maniam  aS.  Bonifacio;  regimen  sanctimomahum; 
"rtutWeximim;miracula713PARS.,n.P08trema 

Sancta^  gesta  ;  obitns  :  sepultura  ;  m.racula   post 

raortem 
LongacuraMartialietc.VideMar^s. 

Longesa  aut  Longa  cum  Martiah.  etc.  VideMai  - 

26LucU  virg.tertii  OrdinisS.  FrancUci,  Salerni  in 
egno Neapolitano.  Comm.  Pr.£v.§  i-  Beataeme- 
moria  in  Martyrologiis,  in  quorum  aliquot  Bene- 
dictinis  male  adscribitur  :  corpus  ejus    Salerni  . 
relmuiaB  Calatagironi  .-  officium  ejusdem  Salemu 
etin  OrdinibusS.  Francisci  336.  gn.  Beat»  Vita 
edenda  mutila  :  fctaa    incerta,    late    assignata  : 
patria  gicula  :    profesaio   non   Benedictina,  aefl 
Franciscana  339.  §  m.  Professio  in  tertio  Ordine 
S.  Francisci  :  praefuit  novitiis  ac  forte  toti  monas- 
terio :  tempus  emortuale  ignotum  :  miracula  vel 
beneticia  aliqua  post  mortem  341.    VlTA  mitila, 
amtort  «,/.»///»;/«»,  «■'  '-ctrri  MS.Salernitano.  collato 
cumedita  nb  Octavio  Cajelano.  344  Officium  Vbtus, 
n  editione  Octavii  Caje  •** 

Luciosa  cum  Martiali.  Vide  Martialis. 
2»Lupusepiac.  Conf.,   Lugduni  in    Gallia.    Comm- 
Pn^v.  Sancti  memoria   in  Faatia  ;   aatas  ;  gesta 
aliquot.   reliquiae,    cultus,     miracula     74    Acta, 
ea  veteri  Breviario  Lugdunensi 


M 

JJIagignus,  Naboret  Faustinus  MM.    ex  ^pog™' 

plus  Hieronymianh 
28  Marcus,  AlphiuB,  Alexander,   Zosiraus,    Nicon, 

Neon, 


AD  TOMUM  VII   SEPTEMBRIS. 


Neon,  Heliodorus  etsocii.  Item  Triginta  milites 
MM.  in  variis  Asiae  Minoris  locis,  ex  Marlyrolo- 
gio  Romano  et  Fustis  Grxcorum  561 

25  Maria  tle  Cervello,  vulgo   de    Socos,  virgo  Or- 
dinis  S.  Mariae  Virginis    de  Mercede  Redemptio- 
nis  captivorum,  Barcinone  in  Catalonia,    COMH. 
P/F./Ev.  §  i.  Acta  antiqua  quando  et  a  quibus  col- 
lecta  ;   qui    et    quomodo    iis  usi    sint    recentio- 
res,   quomodo    a     nobis    exhibenda    152    §    II. 
Beatae      illustre   genns  ;    parentes   ;    nativitas  ; 
virtutes  in  pueritia  et  juventute  ;    fuga    nuptia- 
rum  ;  votum  virginitatis  lb5.  §  in.  Oliitusparen- 
tum  ;  professio    religiosa  ;  patrocinium   naufra- 
gantibus  ;  beata  mors  ;  corporis  rairaculis    illus- 
trati  sepultura  158.  §  iv.  Miracula  post  obitum  ; 
corporis  translationes  ;  situs  lipsanothecae  ;cultus 
in  aliis  locis  Catalonisa   160.  §  v.  [nstructio  pro- 
cessusadcanonizationem;  solemnisinspeetio  cor- 
poris;  novavarii  generismiracula    162  §vi.  Cultus 
immemorabilisdecretoApostolico  approbatus;  Offi. 
cium  proprium  pro  toto  Ordine  B.  Marine  de  Mer- 
cede  Redemptionis  Captivorum,  extensum  adom- 
nes  ditiones  augustissimae    imperatricis  Reginae 
Hungaria?  etc,  nomen  Martyrologio  Romano  ins- 
criptum  163.  Acta,  auctore  Joanne  de  Laes  coxvo 
inchoata,etab  alio  vel  aliis  continuata,  ex  vetuslo  co- 
diceMS.  archivi conuentus   B.  Marte   de  Mera 
Barcinone.  Parsi.  Beatse  natales:  virtutes  ante  et 
post   professionem  religiosam  165.  P\rs    n.  Mi- 
racula  ante  et  post  obitum  ;  corporis    translatio 
166.    Vt/e   Compbndium,    auctore    anonymo    ea 
variis    recenliorum   scriptorum  lucubrationibus  ex- 
ctum  '68 

Marius  aut  Marcus  cum   Martiali,  etc.  Vide  Mar- 

tialis 
28  Martialis,  Laurentius,  Gurgilus  aut  Gargilus, 
MariusautMarcus,  Faustinus  aut  Faustina,  Vic- 
tor,  Candidus  aut  Candida  ;  Valeria,  Longesa  aut 
Longa,  Celerina,  Donata  vel  Donatula,  forte  Lea, 
Luciosa,  Emilus,  Gagilus  Placidus,  Longa,  Victo- 
ria.PriscaautPriscus  etforte  cum  An  >nymis,Ju- 
lianusautJulius,  Christophorus,  Nobiliset  Secun- 
dula  MM.  in  Africa,  ex  Martyrologiis  564 

Maximus  cumPaulo  etc.  Vide  Paulus. 

N 

llaborcumMagigno.  etc.  Vide    Magignus. 

Neomisia  cum  Aurelia.  VideAurWia. 

Neon  cum  Marco.  etc.  Vide  Marcus. 

Nicon  cum  Marco.  etc.  Vide  Marcus. 

26  Nilus  abbas  Cryptffl  Ferratae  in  Agro  Tusculano 

Italise.  Com  i    Pr«v.  Notitia  locorum  :  Vita  Sancti 

iptaacontemporaneo  :  ejus  chronotaxis  aliqua 

259.  Vita,  auctore  Sancti  discipulo,  forte  B.  Bar- 

tholomxo  .  editore  et    interprete  Joanne  Matthaeo 

Caniophilo  aachiepiscopo  Tconiensi.  Cap.  i.  Nascitur 

S.  Nilus,  Deiparaeque  offertur.   Magnum  in    ipsa 

adolescentia  in  virtutibus  ct  scientiis  progressum 

facit.  Variis  a  daemone   tentationibus    appetitur, 

iisque  superatis,  fit   monachus  262.  Cap.  ii.    In 

cenobium  admissus,  vixque  habitum  nactus,  des 

tinatur  alteri  monasterio  praslatus,  sed  sollicite 

illam  ceterasque  dignitates  refugit,  abstinenti»  et 

humilitati  studens.  Prophetiae   spiritu  claret.  Ad 

cellam  solitariara  se  recipit  267.  Cap  in.  S.  Nilus 

jejuniisvigiliisque  carnem  domat  et  spiritui    sub- 

jicit:  varie     orationes     occupationesque    diurnas 

dividit  ad  vitandnm  taedium  :  antiquorum  Patrum 

singulas   vivendi  norraas  experitur  jjejunia    et 

mortificationem  usque  ad  stuporem  colit,    vane- 

que  a  daemone  tentatus,  in  morbum  incidit  271. 

Cap.  iv.  Adccenobium  aeger  reductus,  convales- 


cit,  rursumque  ad  speluncam  reversus  a  diabolo 
graviter  fuste  vulneratur,  quo  malo  prodigiose  sa- 
natur.  Stephanum  vitse  monasticas  institutis  ins- 
truit.  275  Cap.  v.  Georgium  virum  nobilem  Ros- 
sanensem  post  varias  probationes  in    disciplinam 
recipit  S.  Nilus;  miranda  illius  humilitas  propriae- 
que  voluntatis  abdicatio,  et  sanctus   obitus  281. 
C.\r.  VI.  S.  Nilus  gloriae  suique  contemptor    Ca- 
niscain,  suum  olim  raagistrum.ad   despectura  di- 
vitiarum  hortatur  :  fratres  oratione  contra  daamo- 
nis  insidias  munit  esecamqueillorum  obedientiam 
experitur  :  avari  praepositi  bona  sibi    testaraento 
legata  pauperibus  elargitur :  parthenonem  restau- 
rat  :  populi  turbam  fugit  285.  Cap.  vh.  Propositas 
sibi  e\  sacns  Litleris  quaestiones  resolvit,  ex  iis- 
que  proponentes  ad  judicii  timorem  vitaeque  emen- 
dationem  hortatur  :  cum  Judreoagere  de  Deo  re- 
cusat :  liabitum  raonasticum   irridentibus   immi 
nentem  divinam ultionem  praedicit  289.  Cap.  vni. 
S.  Nilusfugitansadulationis,EupraxiumCalabriae 
praefectum    increpat,     morboque  castigatum   et 
pmnitentem   monachali  habitu  induit,  qui   paulo 
postpie  moritur.  Testamento  legata  ab  illo    bona 
sanctus  Pater  administrare  recusat  :  ducis  fiKum 
aliosque  plures  malo  dasmone  et  variis  morbis  li- 
berat292.CAP.  ix.Popularibus  suis  Rossanensibus 
rebellionis  pmnas  imminentes  deprecatur  :  in  yi« 
ne  a    doloribus  ex   vulnere  cruris  sanatur  : 
oblatas  in  sub  a  mach  irum  i>ecunias  recu- 

sat  :  frustraque  tentatus,   ut  ad  aulam    proflcis- 
catUr,    i  :  eratoris   ad  divitiarum 

contemptum  e1  solitudinem   hortatur   29  i 
x.  Insidias  adasmone  structas  S.  Nilus  et   epi- 
scopatum  Rossanensem  sibi   destinatum  fuga  de- 
clinat  :  archie]        |  u0  acquiescere  no- 

ienti  mortem  funestam  prasdicit  :  a  dyn  i 
cenorum  sun  amaque  moto  abductos  tres 

monachos  liberos  cum  variis  insuper   donis  reci- 
pif  290.  Cap.  xi.  Ad  monasterium  Casinense,  Sa- 
racenorum-  incursiones  declinans,  profectus  fes- 
tive  ab  abbarteAIigerno  excipitur,   monachosque 
ibidem  animffi  et  oorp  iris  infirmitatibus  hberat  et 
piia  doctisque  exhortationibus  imbuit  303.  I 
xn.  Abarae  Pandulphi  ducis  Capuani  viduae,  im- 
positara  pro    machinato    homicidio    pmnam   im- 
plere  recusanti,  81ii  mortem  ducatus  [u  i  am 
neni  vaticinatur  ;  nepotera  suura.  qui    erga    rem 
sacram  irreverentem  se praabuerat,  videre  usque 
ad  mortem  renuit  :  malum  bnno  remunei 
solr|l  monachis  imminentes posnas    mina« 

tur  307.  Cap  mii,  S.  Nilusabbatiam  Vallis-Lucii, 
ut  locum  sibisuisquenimiscommodum,  relinquit, 
migratque  ad  aiium  magis  solitarium  in  agro  Ca- 
jetano  ;  feminas,  etiam  principes,  qod  nisi  coac- 
tus  adcolloquium  admittit  :  ad  principes  magna- 
tesque  tantum  pro  miseris  acturus.  accedit.  Ro- 
mamprofootus  proJoanneantipapa  apud  Ponti- 
ficem  et  imperatorem  deprecatur  311.  Cap.  xiv. 
Stepham  pius  obitus.  S.  Nilus,  .ne  sibi  honores 
deferantur.  studiose  cavet,  ej  monasterium  ldeo 
relinquens  Romam  tendit  :  at  in  monasterio  S. 
Agatha  subsistens,  nactusab  agri  Tusculani  do- 
mino  locum  construendo  monasterio,  dum  hoc 
parat,  sancte  raoritur,  etasuis  cum  raagno  luctu 
sepelitur 
Nobilis  cum  Martiali.  etc.    Vide  Martialu. 


310 


Paulus,Tatta,  uxor  ejus,  Sabinianus,  Maximus, 
Rufus  et  Eugenius,  eorum  filii  MM.  Damasci  m  Sy- 
ria,  ex  Martyrologm 

Placidus  cuiu  Martiali  etc.  Vide  Martialis. 

35 


INDEX  SANCTORUM 


25PrincipiuSePiSc.  Conf.  Snessionibus   in  G.l.ia. 

Prfsraufpriscuscum  Martiali.  etc.  Vide  Mrt» 

lis 
28Privatus,milesM.,  Rom».  ex    Martyrologuset 

AciisS.  Callisli  Papx  martyru 
R 
Rufus  cumPauloetc.  Vi&e.Paultu. 


Valeria  cum  Martiali.  etc.  Vide  Martialu 

VictoreumMartiali.  etc.  Vide  Martialis. 

Victoria  cum  Martiali,  etc.Vide  Martialts. 

26  Vieilins  epitc.  Brixiensis  in  Longobardia.  Com- 
MBNTARros.  Memoria  in  Fastis  ;  tempus,  quo  flo- 
ruit;  locus  sepultur*  ;  reliqui»,  earumque  trajis- 
lationes  ;  cultus 


Sabinianus  cnm  Paulo  etc.  MdePauus 
28Salomon,Salonaut  Salonius  Ep.sc.  Conf.Genum 
inltalia.  S,  euticaox  Martyrologns  069 

28  Salomon.  ex  rege  Hungari*  erem.ta  Pol*  m 
Istria.CoMM.  II.st.  $  i.  Cultus,  reliquiarum  ho- 
norifica  conservatio,  elogia  790  §  n.  Gesta  Sancti 
ordine  chronologico  examinata  usque  ad  obtentum 
Hungarie3  regnum  792§«i.  Gesta  Saloraomsre- 
Aantis,  nirairura  pax  inita  cum  Geisa  fratrueli, 
H  bella  ,,,,„  eodem  adversus hostes  fortfter  gesta 
794  §  1V.  Bellum  cumBessiset  Bulgaris  gestum, 
capta  Mba  Greca,  ejusque  occasione  inter  Salo- 
uonera  etGeisamorta  discordia  798,  §  v.  Aucta 
inter  Regem  et  Geisam  discordia,  bellum  mter 
eosexoritur  :  Geisa  tand  ralet,  et  regnum 

sibi  vindicat  801.  §  vi.  Vani  conatus  Salomonis 
adregnum  recuperandum  usque  ad  mortem  Gei- 
s»  803.  §  vu.  S.  Ladislaus  rex  eligitur  :  varia 
subejus  regno  B  Salomonis  fortuna  :  victus  in 
prsell0i  seclam  subducit  809.  §  vnt.  \  >li- 

tariara  amplexus  l'.  Salomon,  pmnitentiam  agit, 
£t  piemoritur,  nullis  relictis  li.beris  812 

Salonaut  Salonius.  Vide  Salomon. 
Secundula     cum    Martiali.     etc.    Vide    Martialis. 
26  S-nator,  ex  tfartyrologtis  243 

28  Silvinus  episc.  Brixien$is,inLongobardia.CoMM. 
Memoria  in  Pastis;  reliquiarum  inventiones  et 
Translationes  :  cultus  603 

25  Solemnis  episc.  conf.   Carnoti   in   Galiia  CoMM. 
PrjEV.  §  i.  Varie Juxatum  Sancti  nomen,  et  men- 
tio  variis  diebus  apud  raartyrologos  et  auctores 
alios.  Actorura  ejus     notitia  57.  §  u  Examinan- 
tur  antiquioraS,  Solemnis  Acta.Qu8  Vitaeedendae 
60.  Vita,    auctore  anonymo,  ex  MS.    UUrajectino 
S.  Salvatoris  cum  aliis  collato  65.  V.i  \    Interpo- 
ex  MS.  serenissimae   reginae   Suecix    notato 
Dxxvui.  Cap.  i.  Sancti  natales,  dotes  animi,  vir- 
raculumab  eopatratum.  Fugainfularura, 
quas  reluctans  accipit.    Clodoveum  ad    praelium 
profiniscentem  signo  Crucis  munit,   eique  victo- 
riam  obtinendara  promittit  66  Cap.    ii.  Clodoveo, 
victoria  potito  et  in  hostilea    ditiones    incurrere 
meditanti,  S.   Solennis  apparet,  et  dissuadet  con- 
cepta   consilia   exsequi.    Regis     baptismo   adest 
Sanctus,      accitusque,    ut   eura     in    alia   expe- 
ditione  comitetur    aagrotat   et    Malliaci  decedit. 
Miraculum,  quod  ad  Sancti    funus  contigit  68. 
Historia  TraNSLATIONIS  Hi  i  iqi  [ARUM,  ex  apogra- 
pho  Parisiis  submisso  per  R.   P.    Combc[isium,    et 
verisimiliter  excerpto  ex  MS.  codice  bibliothec»  re- 
giae  69.  Mirac.  la,  ex  eodem  apographo  Parisiensi 
R.P.  Combefmi  71 

58  Stacteus  M.  et  Turturinus,  Romas,  ex  Martyro- 
logik  ei  Vita  B.  Rabani 


J.  atta  cum  Paulo.  Vide  Paulus, 
Terentius  cura  Fidentio.  Vide  Fidentius. 
Theoctistus  cum  Cypriano.  Vide  Cypnanus. 


W 

28  W enceslaus  M.,  Bohemi»  dux   et  patronus, 
Vetero-Boleslaviae  in  nia.  Comm.  Pr^v.  §i. 

Praecipuus  sancti  Ducis  biograpliiw    Christannus 
vari»  alimVit»,  auctoribus  partim  cognitis,  par- 
tim  anonymis,  recensentur  ;  ex  omnibus   tantum 
duaa  edendawtS.  §11.  Illustris  Sancti  familia  et 
nativitas  ;  sancta  educatio  et  studium   litterarum 
7 ±2  §  i.i.  Sancti  successio  in  paternum   ducatum 
et  successionis  tempus  ;  ejusdem  et  fratris  Bo- 
leslai  educatio  ob  teneram   aetatem  sanctae    aviaa 
commissa  :  aliorum  de  hisce  assertadiscussa  724 
§  iv.  Dragomira  filiorum  et  ducatus  Bohemia?  tute- 
lam  sibi  vindicat  :  ejusdem  impietas  in   S.   Lud- 
nnllam,  tyrannicum  regimen,  et  exauctoratio  per 
S.  Wenceslaum  7"27.  §  v.  Sanctigestainitioduca- 
tus  sui  ;  corpus  S.  Ludmillae  ab  ipso  translatura: 
bellum  cum  Henrico  Aucupe  ,  cui   fit  vectigalis  : 
singularecertamencum  principe  Gurimensi,  quem 
divinitus  t  rrftum  in  gratiam    recipit  730.  §    vi. 
Inquiritur,  quid  statuendum  sit  de  S.  Wenceslao 
alia  occasione  inter  duos  angelos  viso,  ac  propte- 
rea  dignitate  regia,  aliisque  mueribus  donato  733. 
6  vn.  EcclesiaeS.  Viti  martyris  a   sancto    Duce 
aedificatee  tempus  et  adjuncta  quaedam  ;  aliquorum 
asserta  de  aliis  ecclesiis  et  xenodochiis  ab  eodem 
er  ectis,  deque  singulari  quodam   facto  charitatis 
ipsius  736  §  vni .  Sancti   Martyris   caedis  causa, 
occasio,  auctores  et  locus  740  §.  ix.  Sancti  annus 
emortualis,  de  quo  variant  scriptores,  probabilius 
stabilitur  ;  Roleslai    in  ejusdem  amicos    saevitia; 
Podevini  raors.  sepultura  et  fama  sanctitatis  742 
§  x.  Sacri  sanguinis  effusi  prodigiosa   vestigia   : 
corporissepulturaBoleslavi*.  et  hinc  facta  trans- 
latioPragara  :  ejusdem  mirabilis  tunc  temporis 
integritas  746.  £  \i  Sancti    corpus   in    Prag. 
S.  Viti  ecclesia  miraculis  clarnm  :   principum    in 
ipsum  muniticentia  :  caput  auro  ornatum,  sacel- 
lum  magnificum  et  tumba  aurea  eidem  facta  749. 
§  xii.  Magnificae  ipsius  tumbae,  sub  Carolo  IV  im- 
peratore  fact»,  qure  non  superest,  descriptio  :  re- 
centior  ejusdem  ornatus  7151.  §  xm.  Aliquot  reli- 
quiaa  a  reliquo  Sancti  corpore  separatae   Pragae  : 
variae  reliquiarum  translationes  .-ipsius  sacellum 
et  turaulus  ab  iconoclastis  illaesa   :  ejusdem  reli- 
qiiiaB  Pragae  etalibi  753.  §xiv.  Ecclesia  Bolesla- 
viensis  auctaaedificioetcollegio  canonicorum  :  pe- 
regrinationibus  frequentata  :  ejusdem  descriptio  : 
Sancti  primum  sepulcrum,  sanguis  et   aliae    reli- 
quiae  ibidem  757.  §  xv.  Aliquot  ecclesim    sub  S. 
Wenceslai  invocatione  Deo  exstructaa  :  examini- 
t  ur,  in.idcensendum  sit   de    apparitione    Daniae 
regi  facta  pro  ecclesia  eidem  Sancto   cedificanda 
760.  §  xvi.  Vetus  ac  novum  altare  in  basilica  Va- 
ticana  nova  et  veteri   Romae  ipsi    erectum  :  item 
aliud  ^quisgrani  a  Carolo  IV  imperatore  763.  § 
xvn  :  Memoria  ipsius   in   Martyrologiis  ;    Officia 
ecclesiastica  in  variis  locis  et   Romanorum  Pon- 
tificum  pro  illius  cultu  favores  ante   canonizatio- 
nem  aequipollentem  :  ejusdem  Officii  primum   ad 

libitum, 


AD  TOMUM  VII   SEPTEMBRIS. 


libitura,  deinde  de  praecepto  ad  universam  Eccle- 
siara  extensio  766.  Vita,    auctore   Cltristanno    de 
Scalu  monacho,  ipsius  Sanctinepote  exfratre,  exedi- 
tione  Bohuslai  Ballnni  lib.  I,  cnp.  10  Epitomes  Re- 
rum  Bohemicarum.  Cap.  i  Sancti  natales  et  in  du- 
catum  successio  ;  educatio:  S  Ludmillaecajdes  ab 
eo    pnedicta  :  gesta    pro  religione  :  ejusdera  S  . 
Ludmillie  translatio  76(.).  Cap.  ii.  Insignes  sancti 
Ducis  virtutes,  et  eximia   in    SS.    Eucharisti;tm 
pietas  :  contemptus  ducatus  et  vita3    monasticae 
desiderium  :  ejusdem  fraterno  scelere    casdes   et 
sepultura  771.  Cap.  iii.  Sancti  Martyris   amico- 
rum  caedes  ;  parricidarum  poenae  :  corporis  trans- 
latio   Pragam    et    mira    integritas     :    Podevini 


mors  et  elogiura  :  S.  Wenceslai  miracula  :  cer- 
tamen  cum  Radislao,  dum  viveret  775.  Vita  Al- 
tera,  auciore  Carolo  IV  impeiatore  el  Bohemix 
rege,  ex  Breviario  membranaceo  MS.  ecclesix  S. 
Viti  Prnqensis,  olini  Joannis  episcopi  Litomislensis 
780.  Appendix  di:  Aliquot  Miraculis,  ex  variis 
7K2. 


^jenas  ,  alias  Zenon   dictus  ,  S.    Pauli  discipulus 

364 
Zosimus  cura  Marco  etc.  Vide  Marcus. 


INDEX 


CHRONOLOGICUS 


SECULO  I. 

Sanctus  Cleophas  Christi  discipulus  4 

S.  Joannes  Marcus,  Christi  aut  Apostolornm 
discipulus  «54 

S.  Zenas,  alias  Zenon  dictus,  S.  Pauli   disci- 
pulus  36i 

Anno  61,  Obiit  S.     Auathalon    episcopus    Mediola- 

nensis 
Circa  75,  S.  Aderitus  fit  episcopus  Ravennas  374  f 
ProbubUins  anno  85,  Defunctus  S.   Caius    episcopus 

Mediolanensis  ^65,  367  a  b  c 

SECULO  II. 

Circa  inilium  fnijus   seculi,    Defunctus   S.  Aderitus. 

episc^pus  Ravennas  372, 375  a 

S.  Herculanus  martyr  Via  Claudiainltalia  20 

SECULO  III. 

Verisimilius  hoc  seculo,  Passi  Pseuduni  in  ^duis 
SS.  Florentinus  et  Hilarius,  ac  forte  Aphrodi- 
siusMM.  377.382  detseqq. 

An  222  ve/223,  S.  Privatus  miles  raartyrio  coro- 

natur  .S60 

Circa  290,  Martyrio  coronatus  S.  Firrainus  episco- 

pus  Ambianis  in  Gallia  22 

ProbabUius  anno  297.    Passi  ^gis   in   Cilicia    SS. 

Cosmas,  Daraianus,  Anthimus,   Leontins    et  Eu- 

prepius  400,  409  ef 

SECULO  IV. 

Sub  Diocletiano,  Passus  S.  Callistratus   cum  Sociis 

174 

Item,  SS.  Marcus,   Alphius,    Alexander,    Zozimus, 

Nicon,  Neon,  Hehodorus  cura  Sociis  561 

304,  Passi  SS.  Cyprianus   et  Justina    cura    Sociis 

propeNicomediam  ^ 

310,  Defunctns  S.  Eusebius  Papa  Conf.     245.  247  d 
Inter  328  el  335.  S.    Chariton  laurarn  construit   in 

Palaestina  ..  571 

Hoc  tcculo,  probabilius  post  mcdium  ,  Obut  S.   Cnan- 

ton  abbas  in  Palaestina  S7j* 

381,  Habitum  concilium  Aquileiense  ,  cui    adesf  S. 

Eusebius  Bononiensis  252- 

385,  S.  Eustochium.  relicta  Roma,  cum   S.    Paula 

matre  in  Palasstinam  navigat  595  b 

393   Reperta  Bononiae  corpora  SS.  Vitahs  et  Agn- 

1 ,  252  (• 

Septembris    T.VII. 


Circa  400,  obiitS.  Eusebius  Bononiensis  episcopus 
251,  253  ef 

SECULO   V. 

404,  ObiitS.  Paula,   mater  S.    Eustochii,    in   Be- 

thleera  599e 

Postannum   410,  Defunctus  S.  Exuperius  episcopus 

Tolosanus  583,  589  d 

419.  Obiit  inBethleem  S.Eustochium  virgo  590  b 

603  e 

433  aut  434.  S.  Faustus  fit  abbas  Lerinensis  613  ef 

Antemeduim  hujusseculi,  defunctusS.  Silvinus    epi- 

scopus  Brixensis  604.  bc  e  f 

Post  rr.edium  hujus  seculi   Vitam   flnivit  S.    Alodius 

opiscopus  Autissiodorensis  607,  608 

Probabilius  circa  452,  S.  Faustus  fit  episcopus  Re- 

giensis  "*' 

472aui  '»73,  Habitaconsequenter  conciliaArelatense 

et  Lugdunense.  in  quibus   damnati  errores  Praj- 

destinatiani  etS.  Faustus  libris  suis  de  Gratia  et 

libero  arbitrio  ex   mandato  illorum  conciliorum 

Prajdestinatianos  reftitat  650  t  e  et  seqq. 

Circa  490,  Ohiit  S.    Faustus    episcopus   Regiensis 

609,661  b  et  seqq. 
Suh  finem  hujus  seculi,  obiit  S.  Principiusep.scopus 

Suessionensis 
Ilcm,  Def.inctus   S.    Faustus  episcopus  Tarbensis 
667,668  e  f 


SECULO  VI. 

Cma  hocseculum,  Vixit  S.  Vigilius  Brixiensis   epi- 

256,  2j7  a  o 
sci«pus  . 

Circa  508,  Defunctus  S.  Solennis  episcopus  Carno^ 

57 

teusis 

Circa  540   NatusS.  Aunarius  Autissiodorensis  82  c 

Antc  medium  hujus  seculi,  Obiit  S.  Lupus  episcopus 

Lugdunensis  '4c.™b 

Circa  571,  S.  Aunarius  fit     episcopus  Autiss.odo- 

83  bc 

rensis 
Circa  600,  Defunctus   Aroantius  presbyter     Iiterni 

-     ti    k„;«  254,255  f 

in  Umbria 


III 


SECULO 


INDEX  CHRONOLOGICUS 

1005.  Obiit  S.  Nilus  abbasCrypta-Ferrate    259, 


SECULO  VII. 


Sub  initium  hujus  seeuli,  Episcopus  furt  S.  Salv  us 
An.bianensis,  et  sub  eo  inventura  ac  translatum 
oorpus  S.  Firmini  episcopi  martyns  33  e  el 

Jtew.ObiitS.  Aunariusepiscopus  Autissiodorensis 

79,  89  f  - 

fl«„«K  S.  Barrus  aut  Finbarrus  episcopus  Cor- 

cegiensisin  Hibernia  1JU-  ^*0 

Intra  001  «628,  Obiit  S.  Ceraunius  episcopus  Pa- 

.  .  4d4  4.)(>   > 

nsiensis  „    _         f 

Circamsdiiw.  /.«;«*  ***«,  Defunctus  S.  Ermenfre- 
dus,  priraus  abbas  Cusantiensisin  coral*atu1^r^ 
gundiae  .    c' 

Ctrcfl  659,  S.  Anneraundus,  alias  Dalphinus.  epi- 
copusLugdunensisocciditur  673  a  o»s 

674,    Conditum    raonasterium   Wirerauthense   in 

.      ,.  117  bcd 

Anglia 

682,  Conditum  monasteriura  Girwense  in  An|1,a- 
eique  prafectus  S.  Ceolfridus  118  e  f 

SECULO    VIII. 


Scoti    ad 

123  d 

133  ef 


Probabilius  annolU  aut  715  Picti,    et 

Pascha  Romanum  traducti 
_7/<iMwo71b\  Etiammonachi  Hiienses 
716,  Apud  1  '    oblit  s:  Ceolfridus 

abbas  Girv/ensis  et  Wiremuthensis  in  Angliall3 
Amc  732,  ScriptaVita  S.  Ermenfredi    abbatis  ab 

Egilberto  Cusanti»  praeposito  104  e  f,    105    a   b 
Circa  748.  S.  Lioba  virgo  ex    Anglia   io   Germa- 

niam  proficiscitur   ad  S.    Bonifacium   702  a   b 
750,    S.    Liuba   fit   abbatissa    Bischoffsheimensis 

703  d. 
Circu  779,  Obiit  S.  Lioba  virgo,    alias  Truthgeba, 

abbatissa  Bischoffsheimensis  098,  705  f 

Circa  finem  hujus  seculi,  Obiit   S.    Hiltrudis   virgo 

Laetiis  in  Hannonia  4^7 

SECULO   IX. 

VerisimUlime   anno    819  ,    Translatum    corpus    S. 

Liobae  virginis  in  ecclesiam    novam  S.     Bonifa- 

Cii  706  c,  707 

Circa  825,  Passi  Cordubas  sub  Mauris  SS.  Adul- 

phus  et  Joannes  fratres  474,  478  e  f 

865,  Prirna  translatio  corporis  S.    Aunarii    Auiis- 

siodorensis  900  et  seqq. 

SECULO  X. 


oEmk  Natus    B.    Saloraon,    postea  Hunga- 

,06?  K,  polonorum  subsidi ,   mcit   Andream 
Tu^alregem.eoque   iu    pugna   ucc^  re- 

Fiuira  Hungariae  obtinet 
^olKHab.furaconci.iuraJacceta^,,,^- 

/,r,;:.S,,,„non,mortuoBelapatruoSuo,    BUex 

toS^HaWtum  coucilium  Ausciense,  et  defun- 
,;,'s  S  Austindus  archiepiscopus  Ausceus» 
139   |'i6  d,  148e  . 

iOnAiiquot  pr*liis  victus  B.   ^^ 

mamreg -      parten:  ^mitt.t.    et  tra 

tr„elisejusGeisarexcorouatur804cde,808ab 

1077.S     Ladislaus,   raortuo  fratre  ^  ^fe 
tnrrex  Hung  .   R 

1080  «u  1081?  Ba*  inter  S.  Ladisaum  et B. 
Salomonera,   Hungari*  reges,  concihata  80J  e 

1083   Elevatum  corpus  S.  StephaniHunganasregis, 

eaque  occasione  B    Salomon  eductus  carcere    m 

ras    suspiciones  fuerat   conjeetus 

810  f,  811  r-tinfii. 

Circa    1084    aut    1085,    Salomon     cum    Cnuma 

victus  a  S.  Ladislao,  et  iterum  a  Bulgaris,    om- 

,di    spem  abjicit,    et   vitam   sohta- 

i-_u  811  t  et  seqq. 

Ante/inmhujussei   K,    S.    Ismido  factus   episco- 

, ,  ioo  C 

pus  Diensis 

//„r,wi.  .^,"<''"''  seculot    Defunctus  B.    Salomon, 
e\  rege  Hungarise  eremita  790,813  e  f 


Boc  seculo,  Inventa  corpora  trium    Sanctorum,    et 

R  tvennam  translata  376  d  et  seqq. 

Anno  908,    Natus    creditur    S.    Wenceslaus    Bo- 

hemiae  dux  724  a 

Circa   916    vel    918,    S.  Wenceslaus  fit  dux   Bo- 

hemiae  724 

Probabilius  anno  936,  Caesus  est    S.    W^nceslaus, 

dux  Bohemiae  et  martyr         718,  7i2  d  et  seqq. 
939  ve/ 940,  Corpus  S.  Wenceslai  Pragam    trans- 

latum  747  b  c 

964  aut  965,  Pars   magna    reliquiarurn   SS.    Cos- 

mae  et  Daraiani   Roraa    Bremam    translata    418 

f,  419  a 
967,  Ecclesia  Pragensis  fit  cathedralis  749  c 

SECULO  XI. 

Forte  sub  initium  kujus  seculi  Obierunt  SS.  Aure- 
lia  et  Neomisia  virgines,  et  eodem  seculo  ea- 
rum  corpora  Anagniam  translata  126,  128 


SECULO  XII. 

Circa  1110,  In  novara    thecam  translatum    corpus 

S.  Firmini  episc.  Mart.  36  b 

1115   Combustafere   tota  urbs    Ambianensis  36  b 

Post    1115,   Obiit    B.    Bonfilius  episcopns  Fulgi- 

.  47.9'  m 
1120  ant  1121,  Defunctus  S.   Isrnido    Diensis   epi- 

scopus  788, 789  ef 

1128    ReliquiaS.  Hiltrudis  in    pretiosam    thecara 

illal  471  bcet   seqq. 

1159,  Obiit  S.    Joannes   de  Meda,    fundator    pri- 

marii  Ordinis  Humiliatorura  320,  331  c  d 

1186,  Cnltus  S.  Firmini  Ambianensis  auctus  Pom- 

pelune,  acreptis  ibidem  ejus  reliquiis,   et   deinde 

vuri*  (estivitates  ejus  institutae  42  c,  43  et  seqq. 
Hocseculosub  finem,    Corpus    S.    Firmini  E.     M. 

Ambianensis  in  thecam  auream  translatum    37  d 

SECULOXUI. 

1230,  Nascitur  B.  Maria  de  Cervello  156  c 

Circa  1235,  Translatum    corpus    B.    Bonfilii   Ful- 

ginatis  episcopi  480  e 

1290,  Obiit  B.  Maria  de   Cervello,   vnlgo    de   So- 

virgo  Ordinis  B.    M.   V.    de   Mercede  152, 

159  e 


SECULO   XIV. 

S.  Firminus  episcopus  Martyr  Ambianis  claret 
miraculis  38  a 

1323,   Obiit  S.  Elzearius  de    Sabrano   494.    517  b 

1335,  Reliquiae  SS.  Cosmae  et  Damiani  Bremae 
solemniter  elevatae  419  b  c 

1347,  Carolus  IV  imperator  coronam  aureara, 
qua  coronantur  reges  Bohemiae,  donat  S.  Wen- 
ceslao  750  b  c 

1368,  Elzearius   de   Sabrano  ab    Urbano  V    San- 

ctis 


AD  TOMUM  VJI  SEPTEMBRIS. 


ctis  adscriptus,  sed  ejus  Bulla  solum  anno  1371 
per  Gregorium  XI  vulgata  525cetseqq. 

1381,  Inventura  integrura  corpus  B.  Mariae  de 
Cervello,  eju9que  in  novam  thecam  translatio 
prodigio  impedita  160  f 

Item,  Elevatumsoleranitercorpus  S.  Elzeani  533  e 

SECULO  XV. 

1411,  Wenceslaus  Bohemiae  rex  reliquias  San- 
ctorura  ex  Pragensibus  ecclesiis  ad  arcem  Carl- 
steinam  metu  haereticorum  trausferri  jubet  753  f 
754  a 

1438,  Reliquiae  Sanctorura,  quae  Pragarn  relatae 
erant,  iterum  Carlsteinam  translatae  754  I', 

1439,  Natus  B.  Bernardmus  Feltriensis      810  a  I) 
1456,  Facta  inspectio  reliquiarum  S.  Annemundi 

episcopi  Lngdunensis  691  d  e  f 

Item,  B.  Bernardinus  Feltriensis   ingreditur    Ordi- 

nem  Minorum  Observantium  818  d  e  f 

1494,  Obiit  B.    Bernardinus  Feltriensis,   Ordinia 

Minorum  insignis  praedicator  814,  885  d 

1496,  Oorpus  B.  Bernardini,   integrura    repertum, 

elevatur  889cdef 

SECULO  XVI. 

1508,   Reliquiae  S.  Silvini  Ep.  Brixiensis  Brixiam 

fcranslatae  604  d  e 

1513,  IraaginesB.    Bernanlini    Feltriensi*     radiis 

ornatas  permittit  LeoX  Papa  892  d  e 

1524  ,   Translatuin   corpus    S.    Vigilii     Brixiensis 

257  f 
1529AliaeS.   Silvini    reliquiae    prope   Brixiara   in- 

veutse,  et  in  civitatera  translatae,  et    anno  1532 

in  novo  altari  depositce  605  d  e  f,  606 

1542,  Visitatje  reliquiaeS.   Silvini   Bnxiensis    604 

e  f 
1567,    Autissiodorura    a    Calvinistis    captura  ,    et 

Sanctorura  reliquiae  ab  iisdem  dissipatie  91   c  et 

seqq. 
1571,  ExtinctusOrdo  Humiliatorum  in  viris  320  b  c 
Item,  Recognitura     corpus    S.    Caii    episcopi    Me- 

diolanensis  366  b 

1581  et  1628,  Insula    Barbara  a  peste   libera    pa- 

trocinio  S.  Lupi  episeopi  Lugdunensis        77  b  c 
1599,  Pestis  patrociuio  S.  Firmini  Episc.  M.  Pom- 

pelone  extincta  44  a 

Hoc  seculo  exeunle  aut  sequenti  ante  medium,    Al- 

tera  facta  est  translatio  B.  Bernardin*  Feltrien- 

sis  889  f.  890  a  b 


SECULO  XVII. 

1613,  Trauslatum  iterum  corpus    B. 
ginatis 


Bonfilii  Ful- 
413  f,  414  a 


1618,  Inventum  et  translatum  corpus  S.  Deo- 
dati  in  dicecesi  Sorana  452cetseqq. 

1619  ,  Fredericus  coraes  Palatinus  coronatur  Bo- 
hemias  rex.  et  Calvinistae  in  res  sacras  Pra- 
gae  debacchantur  755  e  756 

16*9,  Inspectio  corpcris  B.  Mariae  dc  Cervello, 
miraculis  honorata  162  d  etseqq. 

1633,  Translatum  iterum  corpus  S.  Vigilii  Bri- 
xiensis  257  e  f 

1636,  Inventum  corpus  S.  Joannis  de  Meda  sub 
aquis ,  quarura  usu  morbi  sanantur,  et  inte- 
rim  decentiori  loco  ileponitur  332  d  e  f 

1645,  Corpus  S.  Joannis  de  Meda  recognitinu 
transfertur  333 

1649,  RMiquiae   SS.  et  Daraiani    Brema 

Monachium  translatae,  ibique  deinde  in  ecclesia 
Societatis  Jesus  depositae  419  d  et  seqq. 

1654,  Cultus  B.  Benardini  Feltriensis  ab  Inno- 
ceutio  X  approbatus  894  f 

1655.  Corpus  B.  Bernardini  Feltriensi  tertia  trans- 
latione  deponitur  in  ara  novi  sacelli,  eidem 
exstructi  891  a  bc  d 

1657,  S.  Firrainus  Episc.  Mart.  et  S.  Fr.mciscus 
X-tverius    patroni     aeque    principal  >gno 

Navame  statuti  45  c  et  seqq. 

Itern,  Inventum  visitatumque  Polae  in  Istria  cor- 
pua  B.  Salomonis  et  aliorum  quinque  Sancto- 
rum  790  c  e  1 

1670,  Concessum  universae  Ecclesias  a  Clemente 
X  Officium  ad  libiturn  de  S.  Wence^lto  M. 
Bohemiae  duce  "0S  d  e 

1681,  Translatum  tertio  corpus  B.  Bonfilii  Ful- 
ginatis  481  a  b  c  d 

1692 ,  Cultus  B.  Mariae  de  Cervello  approbatus 
163  f,  164  ab 

SECULO  XVIII. 

1725,  Officium  S.  Firmini  E.  M.  Ambianensis 
ad  totara  Hispaniam  extensura  44  d 

Item,  Restitutus  episcopatus  civitati  Cingulanae 
181  f 

1726,  Translatura  quarto  corpus  B.  Bonfilii  Ful- 
ginatis  48i  e 

1728  ,  Officiura  de  B.  Bernardino  Feltriensi  a 
BenedictoXIII  cum  Missa  concessum  pro  toto 
Ordine  Franciscano,  et  civitatibus  Papiensi  et 
Feltrien  895  e  f 

1729.    Praescriptum  a    Benedicto    XIII   Officium 
i  duplexde  S.  Wenceslao  M.    Bohemiae  duce 
768  f 

Item,  ut  Nomen  B.  Mariaede  Cervello  Martvrologio 
Romano  adscriberetur,  ab  eodera  Pontifice  con- 
cessum  *65  a  ° 

1752.  Officium  ejusdem  Beatae  a  Benedicto  XIV 
extensum  ad  omnia  regna  et  ditiones  Irapera- 
tricis  reginae  Huugariae  164,  165  b 


ACTA 


ACTA     SANCTORUM 

SEPTEMBRIS 

TOMUS    SEPTIMUS 

DIES   VIGESIMA   QUINTA 

SANCTI  QUI  VII  KAL.  SEPTEMB-  COLUNTUR. 


S 


anctus  Cleophas,  Christi  discipulus. 

S.  Anatalo  episcopus  Mediolanensis  conf. 

in  lnsubna. 
S.  HerculanusMartyr,  Via   Glaudiain  Ita- 
lia. 
S.  Firrainus  episc.  Mart.,  Ambianis  in  Gallia. 
S.  Bardomianus  1 

S.  Eucarpus  MM,  in  Asia 

SS.  Socii  wvi 
S.  Paulus 

S.  Tatta,  uxor  ejus 
S.  Sabinianus, 
S.  Maximus, 
S.  Rufus,  corum  filii 
S.  Formerius  M.,  cullus  invicode  Vanhares,  in 

Alava  Hispaniffl  provinci 
S.  Principius  Episcopus  Conf.,  Suessionibus  in 

Gallia. 
S.  Solennis  Episcopus  Conf. .  Carnoti  in  Gallfa. 


MM.  Damasci  in 
Syria. 


S.  Lupus  Episc.  Conf.  ,  Lugduni  inGallia. 

S.  Aunanus  scu  Aunacliarms  Episc.  Conf. .  Au- 

lissiodori  in  Bureundiae  ducatu. 
s.  Ermenfridus,  primus  abbas  Cusantiensis,  m 

comitatu  BurgundiaB. 
S.  Ceolfridus,  abbas  GerwensisetWiremuthensis 

in  Anglia,  prope  LingonesinCampaniaGalliae. 

s-  AureliaVirgo  lAnagniee  in  ltalia. 

S.  Ne*omisia  Virgo  \ 

S.  Barrus  vel  Fiubarrus,  episcopus  Corcagiensis 

in  Hibernia,  ac  forte  alius  cpiscopus  Cathe- 

neusis  in  Scotia. 
S.  Austindus,  archiepiscopus  Ausciensis  Conf.  , 

in  Vasconia  Superioiv. 
B.  Maria  de  Cervello,  vulgo  de  Socos,  Virgo, 

Ordinis  S.  Mariae  Virginisde  Mercede  Redemp- 

tionis  captivorum,  Barcinone  in  Catalonia. 
S.  Antilia  Yirgo  et  forteMartyr,  Arctii  in  Tuscia. 


PRyETERMISSI  ET  IN  ALIOS  DIES  RELATL 


Pelagii  Pap*  menlio  est  in  MSS.  additionnibus 
Cartusim  BruxeUensis  ad  Grevenum.  Duo 
fuerunt  Pelagii  inter  mmmos  Pontifices; 
sed  neutrius  cultum  iwvenio.  Benedictus  Pu~ 
pa  XIV,quem  divina  bonitas  Wccleswe  suxdiu  con- 
servet,  diligenter  enumeravii  summos  Pontifices,  qui 
coluntur  in  ecclesia  etiam  aliquaparticuUiri.  At  in 
...  Opere  de  cultu  alterutrius  Pelagii  nihil 
invenio.  D,-  Pelagio  I plura  dicta  suntin  Pr&ter- 
missisad  2  Martii  et.  xxvjii  A.ugu 

Dc  Pelagio  11  consule  Prstermissos     vm  Februarii. 
S.  Euphrosynae  virginis  .  quse  sub  veste  uirili  <//"  la- 
tuit,  et  cum  monachis  vutit,  hoc  die  festimtas  fit 
apnd  Grsecos  in  Menssis  impressis  et  in  Antiw 
Jn  annuntiatione  etiam  fn  meniio  Papbnutii,  non 
ut  Sancti  aut  Beati,   sed  ut  Patris  Eupbrosynas, 
ln  Menologio  tamen  Sirletiano  Paphnutius   pater 
seorsum  etiam  annuntiatur,  ut  Beatus.  Verum,  cum 
in  Officio  nihii  i>at  de  illo  Paphnutio  .  elmemoria 
Euphrosynsa  sine  mentione  Paphnutii  etiam  legntnr 
n,  Martyrolagio  Arabico  -JSgyptio;  etapud  M( 
qui  /-  die  simUiter  Euphrosynam  celebrant,   de  Pa- 
phnutio  patre  nihil  etiam  fiat;  nequeo  illi  attribuere 
cultum  proprie  dietum,  Ceterum  n  omnina  cokretur, 
nihil  de  gestis  ejus  addi  posset  ad  ea,  qus  leguntur 
in  Vi/aS.  Euphrosyn»,  data  a>l        xi  Februani. 
S.  Quinidii  ep.  conf.   translationem  hae  die  celebrari 
jUSSil  Thomas  du  Prai  ,    cpiscopus    Cluromontunus, 
Scplembris  T.  VII. 


i  dito  uil  hoc  decreto,  quod  datum  est  ad  8  Junii,   >» 

Comm, mtario  de  S.    Mario  presbytero.    I 

ipsius  Quinidii  o/""'  ""s  (l"ta  est  '"'    xv  Februarii. 

S.  Hippolyti  martyris  Officium  fit  hoc  die  in  ea 
Antoniana,  dioecesii  Viennehsis  in  Qallia,obreliquias 
ibi  conservatas.  Nutlus  hodie  colitur  alias  Hippo- 
lytus  :  cumque  Gfficium  dicatm  decommuni  unius 
rtyris,  el  plures  reperiantur  Hippolyti;  edvcve 
neqveo,  cujus  Hippolyti  ibi  conserventur  Reliquite. 
/tideeo,  reliquisque  ibidem  ob  reliquias  ctUtis  brc- 
viter  actum  estpag.  262ad  diem  ziu  Martii. 

S.  Rodberti  episcopi  et  conf.  mentio  tst  m  MS. 
Martyrologio,  quod  alim  fuit  abbatia  Centulensist 
deinde  S.  Vvdasti  Atretatenais.  Putot  designari  /'«•- 
stum  translationis  S.  Ruperti  sive  Koberti  Salis- 
burgen  is,  cum  ithtd  ab  aliis  ->i  Septembris,  ab  aliis 
Itocdic  celehretur  .   ut  dictum  est  ad  Acta  dic  xxvn 

Martii. 

Formerii  H  Sigismnmli,  ut  monachorum  marfvrum, 
mmoria  annuntiatur  apud  Ferrarium  in  Hispania 
apu.l  Victoriam.  Ferum  satis  negligenter  hssc  coa- 
cetvavit  Ferrarius,  qui  jam  ante  Formerium  mar- 
nprm,  de  quo  hodie  agimus,  annuniiaverat.  0< 
tendi  Formerium  fuit,  quod  Marieta  de  eo  aijat 
mum  lib.  \  dc  SaneUs  Hispani*,  et  rursum  Ub. 
Wdecivitatibus  Hispmdah  ubifoLt&in  dvUate 
Victoria  mcmorat  Formeriura  etSigiamundnm.  At 
Formerium  clarc  martyrem  vocat,non  raonachura, 

X      eumque 


eumque  iocatin  vico  comiiatus  Trevmniensts,non  » 
iJcnn^  riclona;  inr   ullum  est  dubxum , qutn 
idnn  nt   de  quo  antea  Ferrarius  egerat,  et  de  quo 
kodienosagimus.    In  Sigismundo  etiam    accuratus 
non  est:  nequeenim  apud Marietam  martyr  dt««ur, 
nec    Viclonx   annuntiatur  ,  sed  in  VlCO   Bolivar. 
Verba  Mariet*  Latine  reddita  ita  sonant  :  I n  aiio 
vico  Alav»  [provinci*)  prope  Victoriam,  dicto  Bo- 
livar,  servaturcorpussanctimonachi  Benedictmi, 
qui  vocaturSigismundus.  AgUdeeodem  Sigismun- 
do  Marieta  lib.  18  cap  13,    ibique  uocat  abbatem 
Benedictinum;  sed  nihil  de  ipso  innotutsse  ait  prz- 
tercapilis  translationem,  non  diu  ante  factam  ,   nec 
indicat  diem,  quo  colitnr.  Porro  nec  dictis  Manetz 
de  S.  Sigismundo  fulem  adhibere  possum,  cum  Mgx- 
diusGonzalesDavila  in  Theatro  ecclesiastico  Htspa- 
mx  tom.  Ipag.  338  asseratde  Sigismundo  multum 
rsa.  ConsentitdelocoBolMT.ubicorpussevandi- 
citurin  ecclesia  para*  ialv,  sed  Sigismundum  yocat  re- 
gem  etwavtyvem,additque,  crediab  mcofis  Sigismun- 
dum  lius.se  nationis  Qallicm.  Hxc  autem  omma  cla- 
MmedesignantS.Sw&mnn&umBurgundionumre, 

„,  W|  quinonquidem  ex  Francorum  nationeprodht,  in 
GalUa  tamen  regnavit.  Quarevideri  possunt  upud  nos 

Acta  S.  Sigismundi  reyis  et  martyris,  cujus  corpus 
servari  in  vico  Bolivar,  Alavx,  provinciss,  necdum  ibi 
inveniet.  Inveniettamen,  nonnullos  voluisse,  S.  Sigis- 
mundi  corpus  in  Catalomam  fuissetranslqtum.  At  ahi 
illudsibi  non  minus  attnbuunt.  Tot  disputationes  ct 
contentiones  frequenter  onuntur,  quia  omnes  fere  vo- 


PR^TERMISSI 

observat,  non  esse  eam  Faustam  martyrem  Cy^ 
cenam  qumoum  Evilasio  die  20  Septembris  cohtur; 
sedFwt&mconjugcmS.CassiiNarniensisepucopi, 
au*  perpetuam  cum  viro  virginitatem  coluisse  cre- 
ditur   Ea  sententiajamtrihushcisin  Opere  nostro 
probata  est,  videlket  in  S.  Juvenale  episcopo  Nar- 
niensiadZMajU  in  S.Cassioepiscopo  itemNar- 
niensi  ad  21)  Junii;  et  demum  in  Faiista  et  Ewla- 
sio  MM.adZOSeptembris.  Cum  enim  Franciotus 
aliique  qui  Lucensibus  attribuunt  S.  Faustam  Cy- 
ucenam,  agnoscant  corpus  Faustas  cum  corpore  S. 
Cassii  Narnia  Lucam  fuissl  translatum,  nec  i»« 
quam  Namix  vidcatur  fuisse  corpus  S.  FaustaB  Cy- 
zicenx;  omnino  existimamus,  Lucam  potius  transla- 
tum  fuisse  corpus   Faustse  Narniensis,  quod  certo 
Narnix  fuit,  et  apud  quod  sepultum  fuerat  i 
S.  Cassii,  quocum  Lucam  delatum  est.  Verum,  quia 
de  Fausta  Narniensi  non  innotuerunt  plura,  quum 
qux  dicta  sunt  locis  jam  alleyatis,  in  Juvenale,  Cns- 
sio,  Fau.sla  et  Evilasio,  consuli  possent  illa  Acla  ad 
m  Maji,  xxix  Junii  et  xx  Septembris. 
S.  Adamnani,M/  episcopi,  meminii  hodie  Cameran 

Vide  Acta  S.  Adamnani  ad        xxui  Septembris. 
S.  Papbnutius  M.  celcbratur  in  plerisque  Fastis  Grx- 
corum.  Nos  eum  dedimus   cum   Martyrologio  Ro- 
manoad  XXIV  Septembris. 

Germani  abbatis  et  confessoris,  sine  aliis  notis,  me- 
minit  Grevenus.  Erit  verisimiliter  Gerenuirus,  alias 
subinde  Genuauus  vocatus ,  de  quo  actum  ad 
xxiv  Septembris. 


lun  reliquias  suas  majores  credi,  quam  revera  sint; 
dimntque  nonnulli  se  corpus  habere,  quandone  deci- 
mam   quidem  partem  habent.  Verum  deS.  Sigis- 

mundo  actum  apud  nos  ad  I  Maji. 

S.  Quadratus  Atheniensis  episcopus  ad  hunc  diem  re- 
fertur  iuAppendice  Adonis.  Deeo  actum  est  ad  xxvi 
Maji. 
Zacbariac  episcopi,  sine  illis  adjunctis,  meminit  solus 
Grcvcnus,  qui  ipse  verisimiliter  ignoravit,  quem  vel- 
let  designare  Zachariam.  Datus  est  Zacharias  Vien- 
nensis  ad  ^xvn  Maji. 

S.  Majani  episcopi  translalio  mcmoiatur  apud  Saus- 
sayum  iii  SuppUmento  Martyrologii  Gallicani,  ubiait 
natalem  celebrari  Kalendis  Juniis.  Puuca  de  illo  Ma- 
jano  dictasunt  inparalipomenis,  adiJunii,  qusesunt 
ante  tomum  2  Junu  pag.  LXXXlli;  si  ulterkrde  illo  no- 
tttta  acccdut,  plura  dtci  poterunt  inSupplcmento  Opcris 
ad  l  Junii. 

Juditba,  virgo  sam  timonialis  Ordinis  Prsemonstratensis 
in  Bohemia,  eisuror  B.  HrosnaU  martyris  ejusdem 
Ordinis,  hac  die  obiisse  dicitur,  et  beata  subinde  vo- 
catur  aBalbino  in  Miscellaneis  Bohemias  Dec.  1  lib. 
4  §  38  pug.  59;  sedipse  Balbinus  satis  innuit,  Ju- 
ditbam  non  coli  ut  Beatam.  Fide  itaque  de  Juditha 
Acta  bcati  Hrosnatsr  fratris  tp^tus,  dutu  ad  xiv  Junii. 
Francode  Laken,  conversus  Villariensis  in  Brabantia 
he&tusvocatur  upud  Chalemolum.  Jam  ut  cultu  cu. 
rcns  in  Prxtermtssis  esl  ad  xx  Aug. 

S.  Marcellus,  cptscopus  Tungrensis,    est  in   Florario 
MS.  Breviter  de  Marcello  actum  ad     iv  Septemb. 
S.  Eupbemia  V.  M.  Vicentim  hodie  annuntiatur  upud 
Ferrarium  in  Catalogo  generali.  Vide  dicta  de  S. 
Eupbcmia  Vicenlina  in  Prsetermissis  ad  wiSept. 
S.  Ludmillaj  M.,  avis  S.  ]\'cnceslai  Bohemia  ducist 
memoria  esl  in  Florario  MS.  Acta  data  sunl  ad  xvi 
Septembris. 
S.  Meletii,    aut  potius  Mileti,    episcopi   Trcvirensis, 
memtnit  hodie  Fcrrarius.  De  S.  Mileto  apud  nos 
actum  ad  xix  Septembris. 

S.  Faustam  virginem  in  Luca  hodie  memorant  addi- 
ttunes  MSS.  Cartusix  Bruxellensis  ad  Grevenum. 
Acccdit  Jrturus  a  Monasicrw,  qui  translationem 
Faustae  virginis  annuntiat  Lucaj,  ct  in  Annotatis 


S.  Gerardi,  epkcopi  M.,  festivitas  hodie  celebratur  in 
Hungarui,  ut  Itubmt  uupressa  Offlcia  juttronorum 
regni  Hungaris.  At  de  S.  Gerardo  cum  Martyro- 
logio  Romano  egimus  ad  xxiv  Septembris. 

Anatolius,  Antolius,  aut  potius  Antidlius  episcopus, 
ut  vocatur  in  Epistola  Sidonii,  ex  qua  innotuit,  po- 
nitur  inter  Sanctos  Lerinenses  ad  hunc  diema  Vin- 
centio  Barrale  in  indice.  At  pag.  VlOfatetur,  nul- 
lum  in  albo  Sanctorum  de  Antiolio  apud  Lerinenses 
fuisse  notitiam;  ct  consequcntcr  nullum  cultum. 
Epistola  vcro  Sulonii,  qute  est  lib.  7  Ep.  14,  de  vi- 
vente  loquilur  Antiolio.  Exilla  igitur  sanctitas  aut 
cultus  crui  nequiit.  An  autem  omnia  de  Antiolio 
dicta  fuerint,  qu&s  de  i\  icat  Barralis,  exami- 

nabitur  hodie  in  S.  Principio  Suessionensi,adquem 
illa  Sntouii   Epistola  data  fuit. 
Antoninus  de  Valentia,  Ordinis  Prxdicalorum,  cum 
titulo  Beati refertur  apud  Marchesium,  m  hocdie  et 
anuo  1530  defunctus.  Eumdem  ut  venerabilem  dat 
Lafon  in  Anno  Domintcano  ad  hunc  diem,   ubi  plu- 
res  ul/i  venevabiles  viderx  possunt. 
jEgidius,  S.  Francisci  discipulus,  alius  tamen  a  B. 
jEgidto  laico,  memoratur  apud  Artumm  a  Monaste* 
rio  iii  Martyrologio  Franciscano,  ul  Bcatus,   Sagii 
in  Neustria,  sive  in  hodiema  Normannia,    Fortu- 
natus  Bueberus  m  Menologio  videtur  eidem  /Egidio 
titulum  Beati  tnbucre.  Quod  verisimiliter  fecit  prs- 
ter  morem  snum,  quia  rcperit  Beatum   nominatum 
upud  fFaddingum.   Hic  enim  in  Anualibus  Mino- 
riim  ad  uunum  1226  num.   02,  agens  de  conventu 
Sagiensi,  itu  loquitur :  Jacet  in  ecclesia  beatus 
iEgidius  ex  Francisci  sociis,  sed  alius  ab  Assi- 
siate.  Verumtamen  nec  plura  de  Mgidio  dat  Wad~ 
dingus,  nec  ulla  invenio  publici  cultus  indida  apud 
alios;  imo  nec  uomcn  hujus  /Egidii  apud  Saussuijum 
uut  Castellaninn,  etiamsi  hi  non  raro  aliquos  tsulurn 
venerabiles  commemorent.  Plures  Ordinis  suiviros 
etmitliercs  de  morc  dat  ArtWUS  cum  titulis  Beato- 
rum ,    quorum    cultum    non   invenimus.    Hcujiic    ad 
ipsum  aut  Hueberum  studwsos  lectores  pro  illis  re- 
mitto. 
Aurelii  Cassiodori,  cum  titulo  Sancti,  memoiiarn  ho- 
die   cclebrat   Bucelinus   in    Mcnologio  BenedictinO. 

Novimus 


AD  DIEM  XXV 

Novimus  Cassiodorum,  ut  virum  celeberrimum,  et 
ex  senatore  monachumt  non  item  ut  cuitnm  inter 
Sanctos. 
Caesarius  Heisterbacensis  cum  titulo  Beati  memoralur 
apud  Henriquez  in  Menologio  C>  i,  et  apud 

Bucelinum.  Imo  et  Henriquei  Bamabx  de  Mon- 
talbo  hxc  adducit  verba  de  Caesario  in  suo  monaste* 
rio  sepulto  :  Ubi  sepultusjacet,  et  ut  Sanctus  co- 
litur,  per  quem  Dominus  noster  aliqua  miracula 
fecit.  Verum  cwa  investigandi  veritatem  facit,  ut 
Monialbo  diccnti  non  facile  credamus,  et  Caesarium 
solum  cum  Clialcmoto  rcncrcmur  ut  virum  pire  me- 
moriae. 
Dedicatio  ecclcsix  cathedralis  Conchae  in  Hispania, 

annuntialur  hocdicin  Martyrologio  Hispanico. 
Enkua-Marjamus,  ct  Stephanus  filius  ejus,  lajun- 
tur  in  Fastis  Coplitaram  apud  Jobum  Ludolfum. 
Priorem  adoptavit  Caslellanus  in  Martyrologio  uni- 
versal/.  At  neuter  nobis  cst  cognitus,  nec  legitur  in 
aliis  earumdem  parlium  Fastis  MSS.,  apud  rios 

scrvatis. 
Francisci  Suarez,  viri  Societatis  Jesu  doctissimi,  et 
theologicis  scriptis  celeberrimi,  memoria  hodie  reco- 
litur  in  Mcnologio  domestico  MS.  Societatis,  in  quo 
non  minorem  virtutibus  et  pietatequam  doctrina  lau- 
dem  obtinuit.  Plura  de  eo  vidcri  possunt  in  Biblio- 
theca  Scriptorum  Socictatis  Jcsu,  et  apud  alios  scrip* 
tores. 
Gerardi,   ut  viri  vitss  sanctx,  ac  bonae  memoriae,  et 
Ordinis  Minorum  mentio  i  ii  apud  Grevenum,  Ca- 
nisium,  el  Oetenium,  ex  quo  Colonix  videtur  defun- 
ctus,  etiamsi  id  nullns  edicat. 
Joannes  Baptista  Vitellius,   Fulginii   natus,  et  anno 
1621  hocdie  defunclus,  celebratur  ut  vir  venerabilis 
et  maxime  piusapud  Jacobillum  in  Sanctis  Umbris 
tom.  2,  ubipag.  281  ait,  corpus  ipsius  anno  1653 
integrum  fuisserepertum  et  incorruptum. 
S.  Romani  passio  commemoratur  in  Kalendario  Nea- 
politano  nuper  invento.  At,  cum plures  sint  martyres 
istius  nominis,  sed  nullus  aut  Neapoli  hodie  eolatur 
aut   in  aliis  Fastis  ceiebrctur,  dici  nequit,  quis  sit 
ille  Romanus. 
Rogeri  et  Theodorici,  abbatum  Ordinis  Prxmonstra- 
tensis,  cum  titulo  Beatorum  memoria  habetur  apud 
Joannem  Chrysostomum   Vandcr  Sterre  in  Natali- 
bus  Sanctorum  Ord.  Prmmonstratensis,  ubi  annun- 
liantur  in  coenobio  S.  Pauli  Virduneusis.  At  nulla 
proferuntur  publici  cultus  indicia. 
Susanna  Casta  legitur  hoc  die  in  Fastis  Alexandri- 
ms  apud  Ludolfum.  De  ea  videri  potest  Prophetia 
Danielis   cap.    13,  ibidcmque   interprctes ;  cum  cx 
Sanctis  Vet  .ris  Testamenti  illoa  tanlum  demus,  quos 
annuntiat  Martyrologium  Romanum. 
Sergius  hegumenus,  sive  abbas  Ruthenus,  hodie  rcpe- 
ritur  in  Ephemeridibus  Moscorum  figuratis',   ibique 
Papebrochius  noster  ipsum  pro  Sancto  habuit.   Ve- 
rum  dubitamus  modo,  an  colatur  apud  Ruthcnos  Ca- 
tholicos,  imo  secundum   instructiones   nobis    missas 
non  colilur  a  Catholicis. 
Theodoricus   abbas ,  Elfgetus  diaconus,  Savinus  sub- 
diaconus,  Egelredus  ct  Wlricus  pueri  ceroferarii, 
Askerus  prspositus,  Lethwinus  subprior,  Grimke- 
tulus  et  Agamundus  senes,  aliique  plures  cum  ipsU 
in  Croylandia,  Anglia  insula,  a  Danis  occisi,  me- 
morantur  a  Menardo  ct  Bucelino,  tamquam  beati 
Martyres.  At  nullum  allegani   Martyrologium  ve- 
tustum.    nec  alio  modo    ostendunt ,   ipsos  unquam 
fuisse  cultos.  Castellanus  Theodoricum  et  sociosan- 
uuutiatut  vencrabiles. 
Theodorus  patriarcha  Antiochenus  memoratur  in  Mar- 
tyrol  Irabico-ASgyptio ,   quod   Latinum    fecit 

Gratia  Simonius.  At  nullum  ex  putriarchis  Antio- 
chenis  Theodorum  invenio  in  Fastis  Latinorum  aut 


SEPTEMBRIS. 


Grxcorum,  ut  dulitem,  an  forte  Theodoroa  ille  non 
fucnt  patiiarcha  Jacobita,  de  quo  consuli  potest  Ca- 
talogus  Patriarchurum  Antiochenorum  ante  lomum 
4  Julii  /""/.  1 14. 
Urraoa,  regina  Lusitanise,  ponitur  cum  titulo  Beatae 
apud   Arturum    in    Gyn.rcco,  ubi    m  Annotatis  ait, 
uxorem  fuisse  Alphonsi ;  scd  nulla  dat  indida  CultUS 
publici. 
Terrx-motus  celeberrimi,  quando  raptus  in  aera  puer 
trisagion    protulit  ,    Sanctus  Deus  ,    sanctus  for- 
tis,  Sanctus  immortalis,  miserere  nostri,  mentio 
fit  in  Mni:ci\,  ci  m  Mcnologio  Grxcorum.  Rcs  con- 
tigit  sub  Thcoilosio  II,  et  nota  est  apud  Historio- 
gruphos. 
S.  Eusebius   Popa  in    aliquot    apographis    Hierony- 
mianisad  hunc  diem  refertur,  in  aliis,  uti  et  in  Ro- 
mano  Martyrologio,  ad  sequentem  xxvi  Septembris. 
S.  Senator  similiter  in  quibusdam  ad  hunc,  in  plu- 
nbus  Fastis  ad  sequentem  annuntiatur  xxvi  Se- 
ptembris. 
Apollinaris,  episcopus  Arvernensis,  videtur  in  codice 
Eptcmacensi  apud  Florcntinium  id  Annotatis  re- 
ferri  ad  huncdiem',  sed  in  plerisquc  ad  sequentem, 
ubi  iii  Prxtermissis  examinabimus,  quis  videatur 
esse  ille  Apollinaris,  xxvi  Septembris. 

S.  Luxurius,  martyr  Sardinix,  et  alii  tres,  ad  hunc 
diem  referri  videntur  in  codice  Epternacemi;  sed  in 
aliis  Hieronymianis  ad  sequentem,  ubi  de  illis  plnra 
dicentur,  aut  in  Prxlermissis,  sijam  dati  sunt,  aut 
sub  enrum  titulo  xxvi  Septembris. 

S.  Liobie  Virg.  mcmoria  cst  in  Florario  MS.;  in  Ro- 
mano  ad  xxviii  Septembris. 

Mariae  pomitentis  meminil  Arturus  in  Qynseceo,  ut 
Beatx,  qma  memoratur  in  Vita  S.  Quiriaci  ere* 
mitst,  dequo  agemus  ad  xxix  Septembris. 

SS.  Sergii  et  Bacchi  MM.   memoria  est  in  codi. 
Bruxellensi  Usuardini  Martyrologii,  in  uno  simili- 
ter  Adonis  Martyrologio  MS.  et  in  MS.  Florario 
Sanctorum,  ubi  recte  additur,  ipsorum  passionem 
aliasnotari  vu  Octobris. 

Marci,  sine  loco,  fit  mentio  in  Martyrologiis  Hierony* 
mianis,  ct  addita   voce  depositio  videtur  potius  con- 
ii,  quam  martyr.  In  Florario  MS. 
dicitur  :  Depositio  S.  Marci  episcopi.  Fatcor,  me 
certo  cdiccrc  non  posse,  quis  designetur  Marcus.  At 
omissio  loci  persuadet,  memorarihicdie  sibi  nonpro- 
prio;  ideoque  suspicor,  S.  Marcum  Papam,  qui  co- 
litur  7  Octobris,  potuisse  a  vn  die  Octobris  ad  vii 
Calendas  Octobris  transponi,  posteaque  die  suo  rc- 
pcti,  ut  alii  ptunmi  frequenter  redeuni  in   Fastis 
Hieronymianis.   Quidquid  de  his  sip,  non  dubito, 
quin  Marcus  ille  alio  die  sit  notior.  De  S.  Marco 
Papaagelur  ad  vn  Octobris. 

Abraham,  Isaac  et  Jacob  patriarchss  leguntur  m 
Fastis  ecclesix  Alexandrinx  apud  Ludolfumf  aui 
notat,  ipsorum  mcmorhim  repeti  singulis  mensibus 
hoc  die  apud  JSthiopes,  apud  Coptitas  tantum  se- 
mel  die  xvm  Augusti.  Nos  de  Abrahamo  agemus 
cum  Martyrologio  Romano,  in  quo  duos  alios  non 
invenioy  ad  '*  Oetoo 

S.  Sanctini  doctoris  (ranslatio  his  verbis  memoratur 
in  MSS.  additionibus   Cartusix    Bruxellensis 
Grevcnum.    De   S.    Sanctino    episcopo    Meld 
quem  designatum  credo,  ageturad        xi  Octobris. 
Balduinus  de  Bocla,  primus  abbas  Baudeloensis   in 
Flandria,  ut  beatus,  memoratur  apud  Chalcmotum, 
Henriquesium  et  Bucelinum.  De  cultu   nihil 
mus,  ct  jam  mentio  in  Prxtermissis  facta  est  ad 
13  Aprilis,  etrursum  ab  aliisponitur  die  xvi  Oc- 
tobris. 
S.  Nepotiani,  episcopi  Arvernensis,  memoria  est  apud 

Ferrarium.  De  eo  agendumad         hu  Octol 
S.  AmmoD  vel  Amon,  episcopus  Tullensis,  hodi. 

moratur 


moratura  Ferran».  Eu„ul„„    repeflt,  **J*» 

ZretAmimmmmormt.ei        "...  Qetobris. 

S   Hilarius.  tpUcoput  Oabalitonu»,  ad  hunc  diemrt- 

'f,rt»ra  CattelUmo;  sed  eum.iem  repetit  am  Mar- 

Lohgi*  Rmanoad  ™  .vtobris. 

S  Pbaraonis,  ftegt  Faronis  aut  Pharoms) ,e„ 
Meldemis,  memria  „J  hunt  iim  ett  m  M46.  oa- 
Mtionibu,  Cartutue  BruxellentU;  ta  #«■»»"%«> 
ftm.m.  «d  "™  0ct0bnS- 


ACTA  SANCTORUM. 

„,„  «tefonrtiu  «I  Medialani.  Quapopterres  ««■  D 

,'„,.„,,„',,,„,,„,,,!,„  8.  Anrelill/n.,.Novemb.s. 

S  Cuniberti  ep.  ordinatio,  n.emora«ur  m  edtttomout 
SkZajJ^Col entietGreveni:eademeti 

„„„d  „,„,„„„,.  NatalU  S.  Caniberti  0*"»~ 
Zcopi  ctlebratur  w  Romano  «d     «i  Novembr.s. 

S.  Reolum  .  epitcopum  Rmtntm  .  ad  hunc  iwn 
referl  Ferrarius  :  nos  de  eodem  oge»""-  <"'  xxv  m' 

vembris. 


Romauo  ad                                    »™  °c*>  "L     J"^  rirffin«  OHifaA  <»  »«*«■*  «! ^ " 
S.  Aurelii  «<M*  «W«*  ""■<•"""  ". """T,         '  '  ,,„,„■  „,  FaUti  Btnedictinorum,etapud  Ferranum. 

sasarsK s?  k  -  -  **-"  » " ■ xv- De- 

JK  ««erU  M  ««  «*»  S.  Aurelii  Armtm,         cembr.s 

DE  S.  CLEOPHA  DISCIPULO  CHRISTI 

SYLLOGE. 

e  I    Memoria  Sancti  b.  Fastis  Latinis  et  Gracis :  cultus :  Gesta  ex  Evangelio,  et  aliunde 

^>    '  addita. 


B 


B 

BEC  I. 

Cltophas  a 
i.uiiius  ad 
xvn  srptem- 


,n   Wartyrolo- 
glti  metnora- 

Grxas 
ad  w\ 
Ociobris. 


Baronius  in  Martyrotogio  Romano  adhum  diem 
primo  hro  sic  kabet.  In  eastello  Emmaus  na- 
beati   Cleophffl  Christi  discipuh,  quera 
fcradunt  in  eadem  aomo.inqua  mensamDo- 
mino  paraverat.proconfessioue  illius  a  Judseis  oc- 
cisum    etgloriosamemoriasepultum*  lnAnnoatis 
t  ologos    luudat    Bedam,   Adonsm,    Usuardum, 
atiosqueLatmos;    Grzcos  vero  in  Mmologio  ad  111 
Idua  Octobris.  At  Grseci  S.  Cleopham mmorant,  non 
,  „  Octobris,  sed  ad  ejusdem  mensisdtm  xxx. 
Prssterea  genuinum  Bedx  Martiyrologium  de  S.  ( leo- 
,,,  „,„  mmmit.  Primus  fume  uidetut  inter  Lattnos 
auctor  Romani  Parvi,pei  Rosweydum editi,  m.quo.ad 
m  Septembrit  tia  legituv;  Gleopha,    cui    Dom.nus 
postresurrectionem  in  via  appaniit.    Eadem    kabet 
AdoadUlum  diem.   At   in    UbeUo   ie  Festiuilatibus 
Apostohrum  plura  de  S.  Cleopha  memorat  hoc  modo 
ad  vii  Kalendas  Octobris:  Natalia  Cleophse,  qui  unus 
de  septuaginta  Christi  Discipulis.  Cui  post   re- 
surrectionem  eunti  cum  alio  condiscipulo  m  castel- 
lum  nomine  Emmaus,  quod  Nicopolis  nunc  dicitur, 
Dominus  apparuit.  ','uem  tradunt  in  eadem  urbe  in 
emque  domo,  in  quo  mensam,  quasi  peregrmo, 
Domino  paraverat,  pro  confessione  illms,  quem  ipse 
i  ibi  recognoverat,  a  Judaeis  occisum,  et  glonosa  me- 
oria  etiam   sepultum.     Eadem  paulo  habet 

Ubuardus,  ad  cujus  textum  S  llerius  npster  annquos 
,  qui  S.  Cleopham  aut  omiserunt  aut  an- 
Miarunt,  ennmerat  his  verbis :  De  Cleopha  mhil 
esl  apud  Hisronymiana,  Bedam,  Florum,  Rabanum, 
Wandelbertum.Primus  eum  signavit  A-uctorRoma- 
ni  Parvi,,.  Ado  in  suo  Martyrologio...  et  ita  ferme 
descripsit  Notkerus.  MUsuardi  elogium  ex  Aposto- 
lorum  festivitatibus  ad  verbum  contractumest.Qua 
autem  fide  assertum  ab  Adone  martyrium  nitatur, 
hactenus  non  reperi. 

2  Petrus  de  Natalibus  lib.  8  cap.  118  eadem,  fere 
tradit,  ita   scribens:   Cleop^s    discipulus  unu 

ta  duobus  fuit.  Hic  unus  cx  illis  duobus 

iuibus,  in  castello  Emaus  euntibus,  in  die 

pectionis  suae  Dominus  apparuit  j    et   ab   ipsis 

invil  itus,  cum  eis  discubuit:  quem  et  ipsi  in  papis 

overunt.  Alius  vero  Lucas  evangelista 

di  itur.    Hunc   autem   tradunt   apud  ipsum 

castellum  Emaus  in  eadem  domo,  qua  mensam  Do- 

paraverati  post  Discipuh-rum  in  .Tu  I 
sionem  pro  confessione  Cbristi  a  Judaeis  occisum, 
et  gloriosa  memoria  sepultum  :    qui    passus  est  vn 
Calendas  i  Ha?c  in   Martyrologio    Adonis, 

sumpto  e.\  Hieronymi  scripturis  et  Chrpnicis  anti- 


quis.  Martyrologium  Autissiodorense  ediiuma  Marte 
„io  tom:  6  Coliert.  Amp.  eadem  brevius  habet.Similia 
etiam  tradit  Auctor  FlorariiMS.,  addilque   occisum 

anno  Salutis  xxrn.  Vsrum  nec  HU  annum  m 
tis  S.  Cleopha?  noverat,  opinor;  nec   diem   /' 
Natalibusi  Eicdiem,  quoabAdone  signatum  oidedat, 
dixit   emortualem:   sed  ille  dies  ab  auctore  Romani 
pflrvl  ,/,  nbitrio,   quia  de  dit  obitus 

non  constabat.  Altei  oero  ex  conjectura  plerisque  San> 
ctis  annum  obitus  solet  assignare,  sed  raro  sine  errore. 
Mitlo  recentiores  martyrologos,  qui  S.  Cleopham 
•passim  annuntiant.  Qrseci  in  Menmis  et  in  Menologio 
Sfrletiano  brevissimwm  de  S,  Cleopha  mentionem  fa  ■ 
ciuntadxx.%  Octobris,  et  Apostolum  more  suo  nomi- 

nant. 

3  ColiturS.  Cleophas  in  Ordine  Teutomco,   \d   du- 

dum  annotaverani  Majoresnostri,  et  mikiulteriuscon- 

atum  est  e.r   Breviovw    aemmn    dicti    Ordinis,    in 

cujus  KaiendariofestivitasS.  Cleoph»  habetur  adxxv 

Sejitevibris.  Totum  Suncti  Oflkium    ex    gmino   B 

,  Teutonid,  alteroanni  1500,  altero  anni 
1609,       criptum  mihique  Mechlinia  transmissum  est 
cura  R.  V.  Martini  Raepsaet  S.  J.  Tn  utroque  ■ 
lur,  ut  Doniini  discipulus  et  martyr,  Oflicio  t. 
leclionum,  in  quo  antiphonee  ad  Magnificat  et  ad  Be- 
nedictus  ,■-  uerbis  Lucx  sunt  compositse,  oratio  vero 
ir.vr   habetur.    Beati   Cleophaa    martyris    tui  atque 
discipuli,  quacsumus,  Domine,  supplicatione  placa- 
tus,  et  veniam  nobis  tribue  et  remedia    sempiterna 
concede.  Per  Dominum  etc.  Le&ionibus  antiqui  Brc- 
inarii  in  illo,  quod  anno   1001)  editum  est  Oeniponti 
jussu    Maximiliani    archiducis,  qui  Ordini  Teutonico 
tunc  prxerat  Magister,  tres  alix   fuerunt  substitutas^ 
,.  /.,  r   ,        3  ta  mohoabantur :  Hodie  na- 

talem  B.  Cleophaa  martyris  atque  discipuli  Domini 
Ecclesia  celebrat.  Qui  fuit  vir  Maricc.  sororis  Gc- 
nitricis  Dci  :  el .  fuii  1'rater  custodis  Domini  nostri 
Jesu  Christi  :  et  fuit  etiara  unus  ex  scptuaginta 
duobus   dii  qui   Dominum  post  resurrectio- 

nem  infractione  pi  aovit :  qui  etiam    apud 

castellura  Emaua  in  eadem  domo,  in  qua  Domino 
mensam  paraverat,  pro  confessione  illius  a  Judasis 
fuerat  occisus,  et  cum  gloriosa  memoria  sepultus. 
Hxc  omnia  de  S.  Cleopha  creduntur,  et  infra  proti- 
xius  disputabuntur.  Reliqua  mitto,  qttia  historica  non 
sunt;  sed  dicta  generalia  de  martyrio,  dut  monita  mo 


Cultus  S. 
Cleophx  in 
Ordine  Teu- 
tonico, 


F 


ralia. 


4  Lectiones  postmoris  Officii  totas  subjungo 

phas  unus  ex  discipulis,  quibus  euntibus  in  Emaus, 
et  de  his,  quae  Hierosolymis  in  Christi  morteg< 

sermonem 


onet 
Offictl  fjust 


A 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 

o 

sermonera  conferentibus  ,  Dominus  noster  Salvator  gerunt  illum,  dicentes :  Mane  nobiscum    quc 

ita  npparu.t   ut  non   cognosceretur  ab  illis,  donec,  advesperascit,  el  inclinata  est  | ,,„  dies,  El  inl 

Scnptuns  et  Prophetis  ab  C  hnsto  exphca  m  cum  illis.  Et  factum  est,  dum  recumberet  cun 

ad  majorem  Domihi  notitiam  proficerent.    Die  jam  accepitpanem,   et  benedixil    ac  freeil   el  o  rri^! 

igitur  in  vesperam  inclinante,  cum  coegissent  Do-  batillis.  Et  aperli  sunt  oculi  oorma  'runt 

ra,  fingentem  se  longras  ire,  ana  secum   roa-  eum:  el  ipse evanuit ex oculis  eorura    I        ,Gr„n« 

randem  mter  ccenandam  oculi  eorum   aperti  a.l  invicem:  Nonne    cor    uo    i  ,,,  m 

sunt.  Quippe  recurabentem    simul   ad    mensam  co-  nobis,  dui  „  bi 

gnoverunt  m  fractione  panis.    Cujus   rei  nuntium  Scripturas*  Et  surgentes  eadem  hora 

ipsi  roox  Hierosoiymam  „  Apo-  in  Jerusalem ;  et  invenerunl  congre*  lecira 

stolos  pertulerunt,  quodque  Dommi  raissentconspe-  el  eos,  qui  cura  illis  erant,  dicentes :  Quo  1    urrexi 


i 

\i  ■     <.|»K   l 


B 

Chophr,  canti 
iii  Rmmaus 

VII III    SOCll), 

appai  <  i 
Domimis 

ignotus, 


etu  potiti,  tfcstati  sunt.  In  locis  Hebraicis  non  du- 
bitat  S.  Hieronymus  tfadere,  sanctum  Cleopham 
Emmauntis,  nobilis  quondam  oppidi,  fuisse  indige- 
nara.  Hinc  et  veterum  Actis proditur,  beatum  Cleo- 
pham  Cliristi  disci]  castello  Emmaunte,  ea- 

dem  domo,  in  qua  mensam  Domino  paraverat,  pro 
confessione  illius  a  Jud.iis  occisum,  et  gloriosa 
mortc  sepultum.  Hactenus  hctiones,  in  quibus  plane 
omissum  est,  quod  de  consanguinilate  ejus  cum  & 
Tosepho  ejusque  sponsa  beatissima  Virgine  Maria 
in  prioribns  legebatur.  At  de  omnibus  istis  lativs  disse- 

nini. 

5  Qu.v  sola  fere  certa  sunl  de  gestis  S.  Cleophae, 
tradit  S.  Lucas  in  Evangelio  cap.  24.  Locus  ille  evin- 
cit,  S  e   ex  Christi   Discipulis.  Cum 

autem  non  fuerit  ex  duodecim    \         'isf  oportet  dica- 
niiis,  fuis.se  ii n ii m  ex Septuaginta  duobus.  Ibat  ipsodie 
um  alio  Di  </  castellum 

Emmaus,  ubi  domum  9.  Cleophae  fttkse  videbimus. 
Cwmauttm  \<<  m  de  Chrktononceptam  per  mortem  ipsius 
feve  abjecisset,  videtur  interi  n  n  se  reciptrt  vo- 

rte   cum   uno  ex  film   nam  et  filios  l, 
Christx  Discipulos,  si  fuerit  frater  S.  Josephi)  ut   ibi 
maneret,  donec  discerelf  quid  siln  deinceps  esset 
ilniii.  $/<■  dubitanti  pe\  viam  Ghristus apparere  digna- 
ius   esl,   omhemque.   paulatim    eximert  dubitationem, 
quemadmodum   refert    laudatvs  Lucas   his  verbis :  Et 
ecce  duo  ex  illis    Christi   Discipults)  ibant  ipsa  die 
fqua  resurrexit  DominusJ  in  castellum,  quod  erat  in 
o  stadiornm  sexaginta    nve  itinere  duarum  ho- 
rarum   ei    medist    ab  Jerusalem,  nomine  Emmaus. 
El   ipsi  loquebantur  ad  invicem    de  his   omnibus, 
it.  Etfactum  est,  dum   fabularentur, 
et  seeum  qusereren!  :  et  ipse  Jesus  appropin  , 
ibat  cum  rllis  :  oculi  autem  illorum  tenebantur,   ne 
eum  agnoscerent.  Etail  ad  illos:  Qui  sunt  ln  ser- 


Dominus  vere,  et  apparuit  Simoni.  Et  ipsi 

bant,  quaj  gesta  erant  invi 

verunt  eura  in  fractione  panis.  Relata  autem  < 

apparitio   apud    Marcum   cap.  16  ita  breviler 

tur  •'  I  :i"!i'!'i  duubus  ex  his  ambulantibus 

ostensus  estinalia  effigie,   euntibus  in  villara 

illi   euntes  nuntiaverunt  ceteris  :  nec  illis  credide- 

runt. 

7  Cum  autem  apud    l             Lucam  et   Marcum 

continuo  referatur  alia  Christi  Domim  •.  quxn 
potest,  anhuic  quoque  adfiterit  S.  Cleo] 

quenter,  an  t>u  Dominum  ipsa  ,  /,/,■_ 
ril.  Si  ve 

dicerem,  illam  ci  nti  i                   i  |  ph  ,s   eum 

inilinere  ac  in  domo,  dum  coenabantcum   i.  u.    Nam 
apud  Lucam  <  :u\  /<  u 

rttur:  Dum  autem  ha  c  Ii  quuntur,  sti 
in  medio  eorum,  et  diciteis:  Pax  v.^bis  etc. 
sane  videntur  insinuare,  apparuisse    Jesum   in   . 
Discipiilarum,  dum  Cleophas  cnm  socio  appariti 
sibi  factam  exponebat  Apostolis.   Verum  ex  reliquo  ca- 
pite  luculenter  patet,  S.  Lucam  ibidem  facta  in 
apparil  ]uenti  r  narra.ss,  „   nisi 

unica  videatur  apparitio,    ipsaque   Christi   ad   calum 
as<rus;u  cum  eadem 
tur.  C,  ./,/,  randum  est,  quid  alioi 

r.     Clill/      i!;,t    i;  tlu , 

Dum  a  ec  loquuntur,  /  ut  de 

.  qui  post  abst  essum  Cleophaa  ejusque    Socii 
pevgebant  loqui  ./<•  illorum  el  Petri  i 
illis  pr.i  bebant,  saltem  \  '  testatur, 

verbismooi  dutis,  Nec  illis (nimirum  Cleopha 
crediderunt.   Ifr,   autem   incredulitas 
quam  ipsis  Christus  in  sequcnti  appar,  obra- 

vi/,  ult  scessisse  S.  Cieophara    ■ 


/•  flli-.se 

srrjuenti  quo- 
gue  appari- 
ttonl  Cleo- 
/7/  t«l,  pro- 

>  al  i/n-s  esl ; 


mones,  qm             rtis  ad  invicem   ambulantes,    e\  cium,  postquam  frustra    laboraverant,  ul  Christi  re- 

tristes  ?  Et  respondens  unus,  cui  uomen  Clco-  surr<                    lolispersuaderent.NimiiwnAi 

phas,  dixit  ei.  Tu   solus  peregrinus   es  in  lerusa-  caina  erdt  sumenda,  quam   illi  jam  su                eaque 

lem,  et  non  cegnovisti,   quas    lacta  sunt  in  Vlla  his  fotedn    occasiot             \erunt,   ut  fal             itinere 

diebus?  Quibus  illedixit  :  Quae?  Et  dixerunt  :    De  quiei            ent. 

Jesu  Nazareno,  qui  ftrit  vir  propheta,pi  tens  in  opere  8  Q                                                     ,   lau  latus 

et  sermone,  coram  Deo  et  dmni   populo:    et  quo-  Marcusi  14  Cleopham  sequenti 

tradiderunt  eum  summi  sacerddtes   et  princi  videtur  excludere,ita  smbetis:  Novissime  recumben- 

noscri  in  daranationem  mortfe,  el  6rUcifixerunt  tibus  illis  und                                probravM  incre- 

eum.  Nos  autem  sperabamtfe,    o]uia  ipse  esset   re-  dulital                        ritiam  cordis;   quia    iis,   qui 

dempturus  Israel :  et  nuiic  super  haacomnia   tertia  viderant  eum  resun             non  crediderunt.  Ilnnc 

■  st  hodie  quod  haec  faota  sunt.  Sed et mulieres  apparitionem  referl  etiam  Jo<niii<^  cap.  20,  i  a  ordiens 

'.•m  ex.  nbstris  terruerunt  nos,  quae  a  >  10     Cui 

fuerunt  ad  monumentnm^   el            nvento  corpore  una  Sabba 


(/■/'a  ifarciu 
(  iiui  omnlno 

dere 
vldetw; 


eosf/m   in  via 

t  :    cuin 
iii  ( ii  ,i  i 

agnoscunt,  et 

•I,'  I  Stol  s 

oninlu 
"/- 1  unt. 


ejus.  venerunt,  dicentes  se  etiam   visione 
lorum  vidisse,  qui  dicunt  eum  vivcre.  Et  abierunt 
quidam  es  aonumentum  :  et  ita  invene- 

runt,  sicui  mulierrfs  dixerunt,  i]  ononinve- 

nerunt. 

G  Et  ipse  dixit  ad  eos  :  0  stulti  ct  tardi  con 
cre^dendum,  hi  omnibus,  qose  locuti  sunt  proph 
Nonne  biasc  oportuifrpati  Christum,  et   ita    intrare 


Discipuli   congi  etura   Jud  •  or 

venii  J  steHt  in  inedio,    et    dixit    i 

.  El  cum  hoc  dixissel     osten  li1 

\  isi   sunt  ergo  Discipuli  ' '    oino  etc 

Jam  verp   eamdem  esse   apparitionem,   quam    i 
Marcus,  eumrclataa  Joanne  mnino  < 

dum  rinn  verba  ip 

niient,  etsi  nullus  Evangelistarum  omnia  iltius  appari- 


•■»•"•••*»  — — -   -j    {■""•  "•*•  ""■«■»  ««   '■"    """">      " 

in  gloriam  iuara?  Et  ineipiens  a Moyse,  et  omnibus      titmis  adjunCta  narraverit.  Apparilionem,  quam  Lucas 
proph  rpretabatur  illis  in  omnibus  Scriptu-     etJoannesnarrant,ipso  die  Resun 

ris,  qiaaa  de  ipt  El    appropinquaverunt  ca-     contigisse  entiunt. 

I  :  81  ipsesefinxii  tongius  ire.EI  9  Verum  S.  Augustinus  lib.  3  ■  u   Evan- 

gelistarum 


DE  S.  CLEOPHA  DISCIPULO  CHRISTI. 


agerc. 


,„,.  ,  Mt,.*  !■»«««««»■"«»«  ""  >"J  2-  *  ''"'  '"■'■"''■■''"'■"'"•'•"'  '"'   /'V'/'''"""       %  ■ 

»—■  ««•»   primu*  MMI  <"'"'  novissime.  ./.,«</  omnium  posire  .            ^                oJ  ^^  „,,,„„  ,„„„„,,.  ,s,  „„. 

WtTS  «amaPPariaoMffl  Metur  iesignare;  >ed  tilam  «fcfl*.  '".„,,  ,.„„  ,,   /;,„,,,„„,  eral  ■•/    fro/er 

,.,„„  ,,„„,  ,,,,,  apparUione.  Altera  "!/"«""'»•  „   ,■.„,„,„„,<  ,„„„,  ,„„„/.»„.  quam  Gald**.  Untca 

„.../    Undeci ppar "T\      At  StafSS  ^to,   ■""""   '"""•  «"»  «  G»','«8 

,',„  „..„  odfuer.7  77 «,  «  .'■""■«  «  •'«"""  ''  ,  '  .„„„,„„',•„,„„■,„, ,  tM  f*  <""<"""°s  ex 

km  objectiorursum  m i*.    «  «msuleremu,  unde-      - ",,,,,,.,, „„„,  ,,,,„,„,„,  retemm 

cim  ,1  ,„■-  collegio  Apostolorum  «-  <""'-» < ' "        ,  '"     „^,i  „,  „„„,,  „/, mine  Alptaum  cre- 

,„,„,„,,,,„»  ./„,,*.  „,  Imm  eamdem  WM   ■"•** 
M    etinvencruntcongregatosUndec.m.  IWia  Olf- 

fbrtH.1  .4„;,„,/mo  MM  M.  </"»''    *««■  "«?* 

m  morfo  ascensionem  ChrUti,  acsi  conttgisset  post  lUm 
„„,„„•„,„„„„.  .4,  idem  ruraus  faeii  fcucae,  elposerwrij 

;/  .         r  _.-i.  .,..„„,,»  n^   „  ih/    temmts 


nominatis  eius  nitts  ime.  »«</«"««   -r-  ----- 

„,,,„.,,„„:.,„„„,,„„„„,„„/,.  «emtoe  Alpbxumcre- 
,,„,„  ,„,„„„  „,,   MH  Alphw».  Ferum  rfc  i/ta  t./- 

,,„■„  „> ■  «*  "■'""'  ■»  "'  ^<"«"<"""  »""»■ 

,,„„,  tomopra/uta. 


attfitalem  decem  Ajxwtoft  exemert.  mwnattf,   c/   ,«ki 

«ita.  *.   IW    NJ  «J  ^JSTtlS  R«M  inquiranda  nonmlla  de  cognatione  S.  Cleo-  cleophas  m 

Metur  congruere  ulttmx  apparUtom,    quando  omnes  11«     9        antiauissimus  scriptor,  apud  Euse-  s  Josephi 

Apostoli  n wflfto™  CMtf  /*rmt<er owrfita  .  Al  .  phae.  ^*^'^    S    Mn,  /-"•—  "T*  *'«. 

1                                             ..       i.-..„    .;;.,,•      P.,cnr.'pr//n»//.f.  numllb.J  C(lK  M  cl^iTll,     o.     auoc//n         i  nalruux.  C 


B 


.Sticius  C/eo- 
^Aa;  /'or/c 
f«i«  .Simon 
^tM  /IIIUTj 


(/(/(/m    W(u:;W(,  w||#rill-|   ttflim*  rfiet    i?.'.Hr/.v//ou/S, 
?ttando^lo«  ««cJfflrtoJHarfaoten»,  nee  fl/«w  mu- 
Ifcn^,,  //((   /'.7/-o,  nec  Cleopha  s/iu«Kfl   sor^o,   fl»« 
nmnes  Dominum  resuscitatum  viderant,  nec  demum  ocu- 
lu   ,.„„,  S6cm   stantem   videntibus,  fidem  habebant, 
donec  pluribus  verbis,  manusque  et  pedes  etlatusosteti- 
iendo  etdemum  cibum  petendo  ac  manducando,  its  vnr 
Htatem  eximeret.  Quare  vuc  ullum  mihirehnquv- 
tur  dubium,   quin  eamdem  apparktumem  narravennt 
Marcus,  Lucas  et  Joannes  ;  Iwet   duo  priores  ahqua 
posteriora statim subjunxerint.  Jam  veroS.  Clcopham 
non  adfuisse  dictz  apparitionU  sed  cum  socio  et  forte 
cum  S.  Thoma  ct  aliis  exivisse,  antequam  veniret  Do- 
msy  insinuat  relatio   S.  Marci,  qui  solos  nominat 

ApOStohs    discumbentts.    pnrsnttm    cnm    ncc  Joannes 
u,r   Lucas     "Ims     memorent ,     eaqUB     tlinc     Dormnus 

dederit   mahdata  ,  qum  videnlur  solis  congruere  Apo- 

stolis. 

10  QuisfueritS.  Cleophae  socws  in    Umere,  certo 
dici  neqnit,  cuwi  de  eo  scriptores  antiqui,  xque  ac  veo- 
,    ,„   diversas   abierint    sententias.    Cum  autem 
Cleophas  domum  irett  utmoxprobabotsuspicorfunum 
fuisse  ex  filiis  ejust  quos  Domini  discipulos  fume  no- 
Vimus   Quare  nec  Lucam  fuisse  crediderim,  nec  Na- 
thanaelem,  nec  S.  Petrum.    At  prxphcet  sententia 
Origenis  lib.  2  contra  Celsum  num.   62,    ubt    Simon 
C   vocatur.  Huicetiam  assenlitur  S.  Basiliusin  lsaiam 
cap.  6  fluwi.  186.  Nam  inter  filws  Cleopha  (si  idem 
hicsitcum  Cleopha  S.Josephi  fratre,utpleriquecredunt) 
futt  S.SimonflutSimeon,secundtw  episcopus  Hieroso- 
lymitanus,  ei  Christi  discipulus,  qui  cum  patresuodo- 


iiumlib.Scap.xiasserit,   S.  Josephum    beatwim*  £g£«J 
Virginis  sponsum,  et  S.  Cleophara,  quem  Grxct  tlo-  sti . 
pam  et  Cleopam  vocant,  fuisse  fratres.  Nam,  mguil  E 
Eusebius,  Cleopam  fratrem  Cuisse   Josephi  testatur 
Hegesippus.  Hinc  ipse  Eusebius,  Hegesippo    consen- 
tiens,  Simeonem,  Cleophae   fUium,  quem    episcopum 
Hierosolgmitanum  electum  docet  post  Jacobum,  aitcredx 
patruelem  ftitoA  Chmti  Dominiteo  nimirum  sensu, 
quo  S.  Josephus  Christi  pater  dicebatur  ,   ul   sponsus 
Marix  ejus  Matris.  Idem  variis  locis  apud  Eimbium 
didt  Hegesippus,  nimirum  lib.  3  cap.  32,  ubi  agitur 
de  martyrio  S.  Simeonis,  qui  bis   ibi  vocatur  Cleopa^ 
filius,  additurque  unolocoo  bx  0eto«  tou  Kupiou  qui 
filius  eratpatrui  Domini,  sivc  qui  natus  erat  ex  pa- 
truo  Domini.    Tdem  rursum  dicit   Hegesippus  apud 
Eusebiumlib.  bcap.  22,   ubi  Simeonis  electio  narra- 
tur,  qui  et  Simeon  Cleopaj  ibi  vocatur,    et  ex  patruo 
Domini  natus  dicitur,    ct   tandem     £v6\|»ios  1'ratruehs 
Christi  nominatur,  ut  nullum  remaneat  dubium,  quin 
Hegesippus  Cleopham  creiiderit  fratrem  S.  Josephi, 
patruumque  ChristiDomini  secundum  opinionem  homi- 
num,  ejusque  filium  Simeonem    Christi   fratruelem. 
Posset  quidem  hic  dici,  voces  Grsecas  0eTo?  etavfyios 
ambiguas  esse,  ac  priore  significari  patruum  vel  avun- 
culum,  seeunda  lVatruelem  vel  consobrinum.  Verum 
ambiguitatem  illam  abstulit  ipse  Hegesippus,  dum  do-  p 
cuit,  S.  Cleopham  fuisse  fratrem  S.  JosephU  ut  non 
mancat   dubium,   quin   patruus  vocetur  Christi  ,    non 
avunculus,  ejusque  filius  Simeon  fratruelis,  hon  conso- 
brinus.  Hic  autem  Simeon,   aut  Simon,    quod    idem 
estnomen.fuitunusexillis,  qui  in  Evangelio  vocan- 

«~  ~  •       •         r,  f".      ......        Tl HR.         M« 


Iwtnilflnue,  et  Christi  discipulus,  qui  cum  pairesuoao-  est  nomen,  ,/<«  «««»  ™  "»».  v«  «  "« "  •"  "  * 

mum  ire  potuit.  Domum  enim  Cleopha  faisse  inop-  tur  Fratres  Domini.  5.   Epiphamus  H*r.   06.  cap. 

mdo  Emmaus,  o fnsfflurfl^um  est  a  Roma-  19  S,  Cleopham  similiter  S.  Josephx  fratremesse  dt- 

m  Kicopolim  nominarunt,  testatur  S.  Hierony-  cit ,  Christique   patruum  ,  ac  paPrem  S.    Smeonts. 

mus  inlibrode  Locis  Hebraicis,  ad  vocem   Eramaus  Quapropter  gravissima  in  hiscc  ob  xtaUm  Hegmppx 

ita  scribens:  Emmaus,  de  quo  loco  fuit  Cleophas  ,  auclorilflfi  videtur  sufficerc,  prwsertim  consenttenttbus 

cujus  Lucas  evangelista  merainit  :  ha^c   est  nunc  Eusebio  et  Epiphanio,  ut  sententiam  illam  defratrtbus 

Nicopolis  insignis  civitas  Patetinae.  Josepho  et  Cleopha  pro  hutorice  certa  habeamus,    uti 

11  Rursum  Hieronymus  in  Epitaphio  S.  Paulx ,  passim  modo  habeturab  historicis  prseciputs. 
tive  in  Evistola  108  (alias  27)  ad  Eustochium  num.         13  Habemus  fratrem  S.  Cleophee  et  unum  fihum.  MtUia 


quam 
debat  Ifl 
Bmmaui 


siveiti  Epistola  108  (alias  27)  ad   Eustochium  num.  13  Habemus  fratrem  b.  Oleoptine  ct  unum  jtnum.   uarla 

wmtrtfleoiur    8  (/(,  g  pauia /ia?c  «cnM :  Repetitoque. itinere  Nico-  Progrediamur  ad uxorem  investigandam,  ut  ejus  ope  <jj££*f 

'S^mmam,   polim,  qusa  prius  Emmaus  vocabatur,  apud  quam  alios  quoque  filios  inveniamus.   Apud  S.  Joannem  tn  mMs  00# 

m  fractione  panis  cognitus  Dorainus,  Cleophre  do-  EvangeLio  cap.  19  to:  tegunturi  Stabant  autemjuxta  nt, 

mura  in  ecclesiara  dedicavit.  Calmetus  in  Dtctwnario  crucera  Jesu  Mater  ejus  et  soror  Matris   ejus  Mana 

BtWicfl  ad  vocem  Cleophas  contra  illa  S.   Hieronymi  Cleophae  et  Maria  Magdalene.  Matthaus  cap.  2^    v 

aseerta  hanc  ponit  observationem :  Verumsi  Cleophas  66  ex  mulieribus  has   recenset,    omissa    sanctissima 

pater  SS.  Jacobi,  Judae,  Simeonis  et  Jose,  nec  non  Virgine  Maria    :   Inter  quas  erat    Maria    Mag- 

frater  Josephi  credatur,  non  alibi  potius,   quam   in  dalene  ,    et    Maria  Jacobi     et    Joseph    mater  ,   et 

tlilaea,  unde  originem  traxisse  videtur  ,  illius  do-  raatcr   filiorum    Zebedaei ,    qux    Saloine   vocabatur. 

mioilium   statuitur.    At  ego  non  video,  quare  velit ,  Marcus  cap.  15  #  40  eadem  sic  exprimit.   Inter  quos 

erat 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


Jacobi  et  Josc- 
tls  matre, 

B 


A  erat  Maria  Magdalene,  et  Maria  Jacobi  Minoris  et 
Joseph,mater  etSalome.^x  allegath  locit  duplex  oritur 
dubitatio,  nimirum  an  eadem  sii  Maria  Cleophae,  cum 
Maria,  qusea  MatthsoetMarcovocatur  JacobietJoseph 
mater,  sicut  certo  eadem  est  Salorae  et  mater  filiorum 
Zebedaei.  Altera  est,  utrum  Maria  Cleophae  a  patre 
suo,  an  a  marito,  Cleophae  dicatur.  Hoc  enim  in  fe~ 
minis  ambiguum  est.  S.  Hieronymus  in  tibro  contra 
Helvidium,  qui  Matris  Domini  virginitatem  ea\  alic- 
gati.s   ',,.( U   oppugnabal ,   ubi  nonnulla    disseruerat   in 

utrami/iic  partcm  ml  solrendum   Ilc/rnlu    a\  ijunirntnm  , 

qusBStionem  propositam  tandem  relinquit  indecisam  his 
verbis :  Verum  in  hac  parte  contentiosum  funem 
non  tralio  :  alia  fuerit  Maria  Cleophae,  alia  Maria 
Jacobi  et  Josetis,  dummodo  constet,  non  earndem 
Mariam  Jacobis  et  Joseti  esse,  quam  Matrem  Uo- 
mini.  Hac  sane  de  re  nemo  Catholicus  dubitat;  sed  in 
quaestione,  quam  ibi  Hieronymus  junior  noluit  deci- 
den  .  multtim  divisi  sunt  eruditi  posterioTum  secttr 
lorum. 

H  Videtur  tamen  postea  S.  Hieronymus  qusrstio- 
eadem  videtur  nem    decidisse,   quando  scribebat    in    Evangelium  S. 
cum  Maria       Matthxi,  ubiad  allegata  verba  sic  habet :  Sed  videa- 
mus,  quales  comites  (mulieres  Christus)  habuerit: 
Mariam  Magdalenam, .  . .  et  Mariam  Jacobi  et  Jo- 
seph    matrem,   materteram  suam,    sororem  Mariao 
Matris  Doraini  etc.   Unde  noverat    S,   Hieronymus  , 
Mariam   illam  esse   sororem   Matris  Dominij  nisi  ex 
altegato  S.  Joannn  loco,  ubi   Maria  Cleoph»  nomi- 
uatur ,  et    soror    Matris    Christi  dicitur.  Ex   nullo 
certe   alio    Scriplune    loco   id    habere    potuit    Hie- 
ronymus.   Huc  autem    ex    Joanne  se     habere    Hie- 
ronymus   ipse    luculenter   alibi   insinuat.  ln  Catologo 
Scriptorum  ecclesiasticorum  cap.  2  ait  de  S.    Jacobo 
Fratre  Domini,  Utautem  mihividetur,   Mariae  so- 
roris   Matris   Domini,  cujus  Johannes  in  libro  suo 
meminit,  lilius.    Meminit  Joannes  Marim  Cleoplur  , 
quam   sororem  Matris    Domini   asserit;    sed    nullam 
prster  hanc  memorat  sororem  Muirts  Domini  ,   ut  jam 
luculentissime  eamdem  faciat  Hieronymus  cum  Maria 
Jacobi,  de  quo    ibi  aijil,  et  Joseph   aut    Josetis  matre. 
Eademest  sentehtia  Chrysostomi,  qui,  ut  infra  videbi- 
mus,  Jacobum  Fratrem  Domini  credit  Cleophae  fitium: 
cadem  aliorum  omnium,  qui  Cleopham  credunt  S.  Ja- 
i  in. 
15  Mihi  quoque  probabilissima  et  quasicerta  i 
tur  ob  has  rationes.  Primo  prseter  Matrem  Domini  . 
Magdalenam  et  Salomen,  nullibi  dute  simul   comme- 
morantur  Maris,  nec  sub  cruce,  nec  in  emplione  aro- 
matum,  nec  in  visitatione  sepulcri;  sedin  his  omnibus 
altera  Ua.vio.cum  Magdalena  frequenter  memoralur, 
utmirum  sit  duas  tllas,  Mariam  Cleopkx  et  Mariam 
,  si  distinguantur,numquam  nmut  fuisse  comme- 
mordtas.  Secundo  neccsse  cst,  ut  Maria  Jacobi  et  Jo- 
setis    mater  cognatione  aut  affinitate   proxima  fuerit 
conjuncta  cwm  Matre  Domini,  cum  iltiu&  filii  fuerint 
vocati  Fratres  Domini.  Constat  autem,  Mariam  Cleo- 
phse  sororem  faisse  Matris  Domini .  nve  sanguine  sive 
affinitate  per  mantos.  Ex  hac  igitur  parte  verisimilli- 
mum  est,  Mariam  Cieopha  ipsom  esse  Jacobi  et  Jose- 
tis  iiia/rcm,  uc  cogamur  beatissims   Maris,  duas  attirir 
buere  sorores,  ambas  Marias.   Baronius   in   Apparatu 
num.  67  Mariam  Cleophse  a  Maria  matre  Jacobi  di- 
stinguere  voluit,  aitque  de  aliis  mulieribus  loqui  Joan- 
.  de  aliis  Matthsum  el  Marcum,  cum  Joannes  <ii- 
cat,  eas  stetisse  juxta  crucem,   alii  stetisse  a  longe. 
Verum  Maria  Magdalena  abomnibus  dictis  mulieribus 
aunumcratur,  ul  certum  sii,  ilc  iisdem  agi  a  Joannc  ct 
aliis  Evangelistis.  Itaque  aut  ita  longiuscule  steterunt, 
ut  possent  dici  a  longe  starc,  aut  etiam  stare  juxta 
crucem  :  aut  forte  initioprx  metu  longe  a  cruce  abfue- 
runt  ,'  ac  dcindc  pcr  tcnebras  propius  cum  Joanne  ae- 
ccsscrunt.  Utcumquc  se  res  habeat,  Baronii   anjumcn- 


ut  variis  m- 
tionibus 
ostenditur  : 


tnm  c.r   Maria  Magdalena   ostenditur  vUiosum  ,    et  D 
verisimiUima   opinio   nostra   ex  dicendis  etiam  magis  aucborh  j   - 
firmabitur, 

16  P  r  ad  alleram  dubitalionem,  utrum  Ma- 

ria  Cleophx  uxorfuerit,  an  filia  Cleophae ;  aut  potius  J?r,"A      m. 
probc  ,  non  filium,  uti  etiam   fur  faiae 

ceusuitBai  o  mox  allegato.  PrimovariiPatres  uxor  ctcopha; 

S.  Cleopham  S.  Jacobi  Fratris  Dominipatrem  existi- 
mant,  et  consequenter  Mariam Cleophse ,  quseejusest 
matcr,  existimanlS.  Cleophae  uxorem.  Chrysostomusin 
Commentario  Epist.  ad  Galatas  cap.  1  observat,  Jaco- 
bum  a  Paulo   honoi  ■  vocari  Fratrem  Domini ; 

aitque,  alio  nomi/n  icobum  Cleophae, 

quod  cognomen  posuit  Evangelista ,  nimirum  Joan- 
ucs,  dummatrem  Jacobi  vocavU  Mariam  Cleophae,  id 
Cleophae  uxorem.  Theodoretus  in  eum  Epistolse 
ad  Galatas  locum  Chrysostomo  consentiens,  Jacobum 
sunilitcr  filiniii  .'/<//  f',e< ..[iliu.',  <7  smon*  Malns  Do- 
mini.  id  est,  Muiic  Cleoph  .  /.'  \ebius  lib.  3  cap.  32 
eamdem  sententi am  obscu rius  insinuat ,  cum  colligat,  S. 
Simeonem  Cleophae  filium,  Christi  /  pulum  ob 

Mariam  Cleophae  in  Evangelio  memoratam,  utcumque 
insinuans,    hanc  Domini   discipulam  Simeonis   fui 
matrem  ei  Cle<  p    ■ 

17  Quod  laudali  Patres  existimarunt ,   sacra  Scrir  E 
ptura  probabilUer  insinuat.    Marc.   6    v  3  Christos  hieueropater 

'  '  '.  quatnnr  ilto- 

Dominus  vocatur  frater  Jacobi  et  Josfpln  et  Judae  et  rum,  qui  Fra- 
Simonis.   Cfrte  hic   loquendi   modus  insinual,  omnes  trea  DomfnJ 
istosquatuor  fuisse  fratres.  dliunde  quoqueconfirmatur,  vocnn,ur  ■' 
omncs    fuisse    fratres,    saltem    ex  eodem    patre.  Nam 
Simon  erat  filius  Cleophae,  ut  constat  e.r  Hegesippo. 
Jacobus  et  Joseph  siveJose  erantfilii  Marise  Cleopkx, 
et  <  iter  etiam    Cleophre.  Nam  ri  quii  conten- 

dere  volueritt  Mariam  fuisse  Cieophae  potius  filiam  , 
Simonem  faciet  duorum  aliorum  avunculum,  et  tic  non 
fuerunt  in  eodem  consanguinitatis  gradu  cum  Chri 
quod  improbabile  est,  cum  eodem  modo  fratres  vocen- 
tur.Nihil  igitur  probabilius  dicere  possumus,  quam  tres 
illos  fuisse  Christi  fratrueles,  utpote  ftlios  Cleophae  , 
qui  S.  Josephi  erat  frater.  Idem  rursum  dicendum  de 
Juda,  qui  initio  Epistolse  suse  Jacobi  fratrem  se  as- 
1  '  hsec  ratio,  quod  nomen  fratrum  Domini, 
quo  frequenter  honorantur  in  Scripturis,  omnino  sua- 
deat.  propinqua  admodum  cognatione  Christo  fui 
conjunctos.  Non  potest  autem  probabiliter  inveniri  co- 
gnalio  magis  propinqua,  quam  si  Cleophae  fUh,  et  sic 
Domini  fratrueles  credantur.  Nam  opinioilla  nuorum- 
dam  antiquorum,  quaS.  Josephus statuitur  pater  <\ua- 
tuor  Fratrum  Domini ,  passim  ut  nnprobabilis  a  re-  F 
centioribus  repudiatur,  ut  contraria  virginitati  S.  Jo- 
scplu.  S.  ffieronymus  in  cap.  12  Matth&i  >  47  eam 
explodit  his  verbis :  Quidam  Fratrea  Domini  de  alia 
uxore  Joseph  filios  susjiicantur ,  sequentes  delira- 
menta  apocryphoruru,  et  quamdara  Meli  ham  vel 
Escham  mulierculam  confingentes.  Falsitas  illius 
opinionis  brevi  ratiocinio  sic  ostenditur.  Vivebat  ulti- 
mis  Christi  annis  mater  Jacobi  Minoris  et  Josetis  , 
oivebat  et  beatissima  Virgo  Maria.  Quare  aut  S.  Jo- 
sephus  priorem  uxorem  repudiasset,  ut  alteram  duce- 
rel;  aut  duas  simul  habuisset  uxores.  Utrumque  est 
sque  absurdum,  et  de  Josepho,  virojusto,  prorsus  in- 
credibile. 

18  Alia  rursum  rutio,  qux suadet,  Mariam  Cleophm    vtdetta  Maria 

fuisse  hujus  uxorem,  petitur  ea  eo,  quod  a  Joanne  vo-  J* 
catur  soror  Matris  Domini.  Etenim  probabilior  sen-  ni.quiaduo- 
tcntia  asscrit,  beatissimam  Virginem  Mariam  fuisse  busfratrUnu 
unicam  suis  parentibus  filiam,  nullosque  eidem  fuisse  erantnupta 
fratres  aut  sororcs,  quemadmodum  expositum  esi  in  S. 
Anna  ad  xxvi  Augustt.  Accedit  utriusque  nomen  Ma- 
ria,  quo  minus  fit  verisimile,  sorores  fuisse  stricte  dU 
aas.  Etccrtc  Cleophas  non  erat  pater  Matris  Domini, 
ut  jam  nequeat  esse  soror  stricte  dicta  beatissimse  Fir- 
ginis,  si  fuerit  Cleophae  filia,  ut  volunt  illi,  qui  con- 

cedunt 


DE  S.  CLEOPHA  DISCIPULO  CHRISTI. 


A 
•i  <  roRi  i  s. 


n 

Hrfutatur  o/ii- 
nio,  qua  MOr 
r*a  Clenphx 
totaUrir  fttt- 

jus  filia. 


mientium  Uc- 

qesippi  non 
obest, 


8 

tauhcm  rjttf  MM  f««M  "»««■    A'flm   "  MaHa  (,e°' 

hvjus  erot  filiat  Mater  Domini  erai  *»  «■««, 
„„,,  WIW.  Quflrfl  undigue  totrtafaj  invc«te««  tft//tc«i: 
fflfe5  ,., ri  BOT  fldmiwcjjf,  A/aram  illam  fuisse  Cleoph» 
/;M,;,,',.  Confia  in  ojHmone  BM/ra  BtAtf  m<  msolens, 
l  inusitatum,   nihil  inlricatum.  Etenim  duse  illas 
Mariae  dicuntvr  sorores,   quia  uxores  erant  duorum 
fratrum  :  quod  adeo  usitatum  et  ordinanum  est  nostm 
mpmibus,  ul  nesciam,  an  ulU  muUeres,  tali 
affinitate  conjunctse,  aliis  uti  soleant  nomimbus.  Qua- 
propter  existimo,  omnet  facile  ham  tententiam  ample* 
\ia  consideratione  retinerentur.  Perspcxe* 
runt   nimirum,   Fratres   Domini  non   po       *      iphss 
simulet  Alphzi  filios  esse.  ('"»1  aulem  omnino  vehnt, 
<nlh  Alphxi  n  Jacobum  Fratrem  Domini  eumdem 
.  pro  Cleopha  libenler  Alphseum  aliquem  Marise 
r/,,  itum  assignarent.  Verum  neque  exScrip- 

,„,,,.  nequeex  Hegesippoaut  simili  scriptore  antiquo, 
fl  necessitas,  sed  ex  opinione,  quam  conpra  ffl- 
(am  antiquilatem    vide  Dissertationem  prxcedenti  tomo 
ju.tviaiii    iii /.  ndere  conantur. 

19  Breviter  igitw  consideremus,  qtiam  multa  flvant 
absurda  ex  illa  opinione,  quse  Manam  Jacobi  et  Jose* 
tU  matrem,  statuit  Cleophae  filiamtet  Alphsei  Scrip- 
incognitiuxorem.  Primo  Simonem  Cleophas  fiiinm 
racob\  et  Josetis  avunculum,  utfam  dixi.  ffoc 
robabile,  quia  sic  ille  solus  aut  cum  1 
Juda  fuissei  Christi  fratruelie,  et  duo  alii  uno  gradu 
remotioresa  Christo.  Prsterea  filii  Cleophaa  fuissent 
srtate  multo  majores,  quam  Jacobus  el  Joseph.   Hsc 
autem  incredibilia  sunt,  cum  omneseodem  modo  vocen' 
lur  Fratres  Domini.   Secundo   Mariu  Cleoph®  filia 
Matrem  Domini,  ut  jam  dixi,  habuisset  amitam.  /f»c 

le  est,  cum  quia  soror  ejus  voco 
tum  quia  filii  ejus  Jacobus  et  Jose  fuerunl  natu  majo* 
res,  quam  Chrislus,  at  certe  communior  habet  senten- 
Tertio,  cum  eumdem  faciant,  Cleopham  cum  eo, 
cui  Dominus  apparuit ;  non  videntur  considera 

intam  eidem  setatem  attrtbuere  debeant  post  Passio- 
nem  Domini,  si  fuerit  avus  S.  Jacobi  Minoris.  Tille- 
montius  tom.  1  Nota  3  in  S.  Jacobum  Minorem  de 
hujus  setate  disserens,  ex  conjectura  undecim  aut  duo- 
decim  circiter annis  Christo  seniorem  facittid  est,  annos 
ior  aut  quinque  eidem  atU  ibuit.  St 
ergo  avum  ejus  quadraginla  solum  annis  majorem  cre- 
damus,  quod  certe  yarum  est,  erat  annorum  octoginta 
quaiuvr  aut  quinquetdum  iter  sexaginta  sladiorum  bis 
m  die  ci  nfecisse  legilur.  A"  autem  satis  cerisimile 
sit,  senem  adeo  grandsevum  quinque  unius  horss  mil* 
C  liarta  pedibus  emensum  esseK  prudentibus  consideran- 
dum  relinquo.  At  illi  in  omnibus,  quse  de  S.  Cleopha 
narrantur,   iion  invenient   ulla   lanis  setatis  indicia, 
Non  respondebo  iterum  illis,  qui  S.  Cleophara  alio  no» 
mine  Alphaeum  dictum  voluerunt,  aut  nomen  Cleoph» 
et  Alpbaei  idem  esst  Syriace  dixerunt;  nam  ea  torn- 
menta  dudum  refutavit  Papebrochius  noster  ad  xxvi 
Maji  in  S.  Alphaeo. 

^d  Restat,  nt  examinemus  rationemt   qus  movii 
Baronium  m  Apparatu  num.  07,  ut  crederet,  Jacobum 
Fratrem  Domini   et  Simonem  autSimeonem  Cleophaa 
fiUum  non  esse  fratres.  Meminitsiepeutiiusque  Hege- 
sippus  apud  Eusebium,  et  non  dicit  eos  fuisse  inter 
se  germanos,  inquit,  eaque  de  causa  credit,  fratres 
non  fuis  t    ]     nm  est,  quod  Eminentissimus  scriptor 
wat,  Jacobum  et  Simeonem  nullibi  fratres  disertis 
verbis  vocari  ab  Hegesippo.  Verum  hsec  ratio  non  ur- 
get,  cum  nec  Judas,  un     1  x  Fratribus  Domini,  qui  se 
e  fratrem  Jacobi  dixit,  ab  Hegesippo  vocetur  frater 
Jucobi,  licei  de  eo  ejusque  posteris  meminerit  lib.  3 
inp.  20  et  32.  Quare  dicendum  est,  H egesippum  non 
exposuisse  gcneahgias  et  cognatipnes  illorum  de  quilfus 
scribebat;  sed  ^olum  subinde  aliqna  de  eorum  coijua- 
tione  breviter  insinuasse,  ut  eos  ab  aliis  synonymis  di- 


sUngueret.autillosipsosclariueindMDeM  1 
qJm  aut  Fratrem  Domini  cognommare  solet  aut 
Justum;  quibusnominibusmaxime  notus  era  nuihbi 
dicittquopatre  fuerit  natus,  quosve  habuertt  fralres 
Ex  Scripturistamencertum  estt  duos  saltem  Jacobo 
fuissefrotm,  Josemn  scilicet  ei  Judam  de  Juda  ait 
HegesippustunnmfuisseexFrairibvjiDommitnecta: 

mrlllJrlmiiiilln,lrrseji,snomnint.DcSnnco,ir m 

locisedkitt  natum  fuisse  ex  patruo  Domim,  ejusque 
fuisse  fratruelem  ;  iid  non  indicat  disertis  verbis  . 
mum  fuisse  cx  Ulist  qui  Fratres  Domin.  vocabantur. 
M  asserta  cognatio  cum  Christo  satis  insinuat,  Stmeo- 
nemexillisesse,  przsertim  cum  xtas  Simeoms  con- 
„rillll  quit  cum  xtate  centum  et  viginli  annorum  circa 
amum  107  passus  dicatur,  Christo  Domino  certe 
quot  amis  natu  major  erat.  Quare  silenlium  Hegestppi 

obesse  non  debet. 
21   Verum  Hegesippus  apud  Eusebium  Itb.  ^  cap. 

±2  utcumqur  rtiam  insinuatt  fratrcs  fuisi  m  ct 

Simeonem,   dum  hxc  Grxce    xribit  :   K««  ^a  xo 

uapxvoriaou  HxwSov  rov  Jt^tov,  w?  m\  0  Kupio?   m 

\r,!  Jx&  >.o7;J,  n£hv  0  t*  9eiw   sxutoij  2vp.w>v  0  w 

K'/.',>T.y-Y.y.rj(cry.-yA  ir.iw-^.  ov  rpo^CcVTO  -avT£:,  o>:a 

|,iov  to-:  Kupiov  Jeutepov.  His  verbis  insinuatur, 
)0um  rgque  tic  Simeonem  fuisse  fratrueles  Domini, 
ideoque  simul  innuitur,  fralres  eos  fuisse,  prasertim 
em  nullum  alium  Domini  patruum  commemoravent 
Hegesippus  prseter  Cleopham,  Interpretationem  Lati- 
liam,    qus    miuus   accurata    cnlclur   opud    Falesium, 

dabo  ad  verbum.  Postquara  martyrio  sublatus  erat 
Jacobus  Justu^  ,  quemadmodum  et  Dominus  ,  ob 
eamdem  rationem,  iterum  uatus  ex  patruo  ipsius 
Domini)  Symeon  Cleophae  constituitur  episcopus  : 
quem  pratulerunt  vel  proposuerunt  omnes,  utpote 
frairuelem  Domini  secundwn.  Primum  voce  iterum 
innuitur,  Jacobum  similitei  1  patruo  Domini 

natum  .  idemque  clarius  insinuatur,  dum  fratruelis 
Domini  secundus  vocatur  Simeon.  Valesius  sensum 
verborum  liberiore  dictione  exprimere  voluit  ;  sed  a 

irro    scnsu    ubrrrucit  ,  dmn  becundum  untistitem  rr- 

nunliatum  dixii  :  vox  enim  secundum  omnino  violelur 
referri  ad  fratruelem.  Nihit  igitur  prohibet,  quo  mi- 
nus  omncs  istos  quatuor,  qui  irutres  Domini  vocantur, 
credamus  fnisse  Cleophee  fiMos,  ut  commnnioret  verior 
Itubct  sentenlia. 

2C2  Mmus  ccrtmn  cst,  an  omncs  etiam  fuerint  ex 
eadem  matre  Maria  Cleophs.  Etenim  Marc.  i:>  i  40 
Maria  dicitur  Jacobi  Mmoris  et  Joseph  mater.  Illi 
quoque  ejus  filii  tantum  nominantur  Matlh.%7  >  86. 
Hinc  oniur  suspicio,  alios  Mariai  filios  non  fuisse,  sed 
Judam  et  Simonem  ex  priore  quadam  conjuge  Cleo- 
phae  nalos  fuisse.  Hoc  tumcn  admodum    niccilum   est. 
Cum  cnnu  Evangelistx  non  susceperint  ibi  enumeran- 
Marix  filios,  sed  illos  dugs  nominarintt  ui  Maria 
imotesceret,  et  a  synottymis  distingueretur ,  quod  per 
illos  satis  fiebat,  m  "  est  dicarmis,  aliorum  quo- 

que  mirem  non  fuisse.  Hoc  igitur  duvium  relmquere 
malo,  quam  sine  idoneis  rationibus  altemtmm  partem 
(imj'l<<  ti . 

.23   Cctcrum  aliam  rursum  dc  S.  Cleopha  dubitatio- 
nem  n  eot  nimirumt  on  idem  censendus  sit 

Cleophus,  cui  apparuit  Dominus,  cum  patre  fratrum 
Domini  ei  marito  Mariae.  Papcbroclnus  nostev  ex  <- 
late  S.  Cleopha3,  qui  patcr  (uil  fratnnn  Domnn,  ali- 
quot  locis  suspicatur,  hodiernum  essi  Cleopham  qmmr 
damjuniorem  et  alium.  Addipossethsecrapio.  Hodierni 
CleophaB  domus  fuit  in  Emmausprope  Hierosolymam. 
At  fratrcs  Dumini  habitaiunt  cum  Jcsu  ct  Maria  Ma- 
tre  Domini  in  Galilaea.  Videntur  igitur  alterius  Cleo- 
phae   fuisse  filii.   Certe  Na*aretha.ni   Matth.  13   et 

Murr.  G  dicunl,  quatuor  Jesu  fralrrs  apud  se  esse,  ut 
nullum  sU  dulnnn,  quin  notabili  saltem  tempore  apud 
bealissmwm  Vinjincm  liabituvernii  in  Galilwa.  Verum 

hx 


quo  mlnut 

q.ciluar  fra- 
tres  Uomini 
crcdamus 
Clcoph  c  fi- 
lios  : 
K 


E 

at  minus  con- 

stat,  an  omne 

smf  rj'isdem 
matris. 


Dubitari 
etiam  potestt 
an  pater  fra- 

trum  Domini 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


9 


A  has  rationes  dubitatumem  quidwn  ingvrunt,  sedcMo     twn  omnium  babfifcnt  exemplaria.  Vd  sictamenmi-  d 

110:1  ,rn,  .nl,  ulium  (uissc  (:\^{M.uu  Frnlrnm  Ihnnnn       nunc  fU    ,,:    „  ■„  .    hodtemum    Cleopham  mandm    €886    ucrom  , 

pafaem,  alium  rrro  disctpulumt  cui  apparuit  Dominusi     cum  fralre  s.  Josephi  n  patre  Fratrum  Domini,  qui 
Num  vemm  hUnc  provecHorM  fuisse  setatis,     dudum  poterat  esse  defunclus  :  neque  enim  ullus  S 

oum  non  tegatur  Eyanaelwm  prsMcmse,  aut  diupost     Sonpturm  locus  id  certo  intUcal :  nec  E^egesippi  aut 
Passionem  Domini  superfuiese.  Mta*  autem^lioruni     atiorum  antiquorum  .  Quare  non  mtelligo, 

qna  ralione  vd  nannulli  plane  eerium  et  indubitatum 
velint.  Mutim  egofateri,  incerlum  Videri,  an  Cleophas 
Chrisli  discipulus,  an  alitie  seniorfuerit  i  Urum 

Domini,  De  itla  m  disserendum  tamen  censui. 

robabihter  hodiemo  Cleophae  attribui- 
tur :  cum  mtUus  antiqudrumt  duos  fuisse  dU 


3, 


ejus  non  exigitt  m  majoretn  Cleophae  ...  nbua* 

mu8,quam  intra  sexajinta et septuaginta  annos. 
24  Qua  vero  de  causa  Oleophaa  filii  habitaverint 
ktem  sit  cteo-  "I""1 '"  "//ss""""'  Virginem,  et  antea  fortasse  apud  S. 
pims  cam  di-    Josephum,  certo  edicere  non  possumus.    At  nepotum 

'aZmuio-    "/""/  /"""""n  ""'  '"""""'  h"h,"">"  >>">>  e&t  <">"  inso» 

minus.  '''"''  ""'  """">""'  "' ''"  de  oausa  eogamuralium  quse-     vto  m;  nec  ulla  ratio  id  certo  persuadeat.  Siforte 

rere  Cleopham,  prmsertvm  cum  prmter  alias  ratioftes     fuerint,  de  ulroquesimut  fuerit  dUputatum;  sedprmter 
Cleopham  movere  potuerint  amabiles  Jesu  et  Marim     Discipulum  nullus  colitur. 
mores  <ul  eo  mitwndum  fxlios,  ubi  perfectissima   virtu- 


B 


DE  S.  ANATALONE 

MEDIOLANENSI    EPISGOPO  ET    CONFESSORE 

IN  INSUBMA 

COMMENTARIUS   PR^EVIUS. 
I.  Sancti  memoria  in  iliquot  Martyrologiis  :  cultus  Mediolani  et  Brixia3 :  gesta  edenda. 


E 


PnrR\BII.[TF.R 
ANXO  I.M. 

dfedlolanenses 

et  Rrixirfiscs 
%UnC  "  I    siunn 

episcopum  co- 
tun/ 


In  Martijrolo- 
glo  liomano  et 
aliquot  aliis 
nuntlatur 


Saucinm  Anatalonem,  qui  ub  aliis  nonnumquam 
etiam  Anathalo,  Nathalo,  Anatolo,  Anatho- 
lnis,  et  Anathalonus  appellatur,  dum  anhqum 
insignesque  in  Italia  ecclesise,  Mediolanensis 
scilicetac  Brixiensis,  velut  episcopum  suum  venerantur; 
non   qt  .   st  d  quod 

idem  //>-<■  utrique  prfffuisse  credatur.  Mediolant 

nMihn.r  caput,  nominis  sui  cetebritate,  quam  ho- 
dieque  sustinet,  urbs  vulgo  notissima  est,  ideoqueplura 
de  ea  notare  hic  wpersedeo,  Nota  pariter  est  et  ab  nn- 
tiquis  scriptoribus  celebrata  ejusdem  Insubrise  i 
Brixia,  de  cujus  vetustate  et  fundatore  variasopiniones 
refert  Elias  Capreolus,  seu   Cavriolo,  lib,  \  IL 

ubi  consuli  potest.  II  xc  amplo.  mutntaque 
civitas,  qum  nuur  in  dominio  sQrenis&imx  reipublicm 
Venetse  est,  <■/  ab  Itaiis  Brescia  vocitutur,  cum  c< 
ihiur  uiiio  suo.  ctyus  caput  est,  jacei  infer  agros  Ve- 
ronensem  ad  Ortura,  Rergomensem  ad  Occasum^ 
Cremonensem  ad  Au&trum,  et  Vallera  Telinam  co- 
mitatumrjue  Tirolis  ad  Boream  ,  inquit  Baudmndus 
in  Lc.nco,  cum  scsc  pluries  vidisse  afjirmans.  Inter 
aho  decora  episcopatum  perantiquum  habet- sub  archie- 
piscopo  Mediolanensi. 

^  ///  vetustioribus  Marlyrohgiis  nulla  de  S.  Anata- 
Ione  exstat  menlio,  ne  in  Avctariis  quidem  Usuardinis, 
qux  Sollerius  exhibuit.  Inter  recentiores  tamen   i  ar- 

108  Petrus  Galesinius  ipsum  ad  diem  xxv  ftujus 

s  Septembris  Romano  his  verbis  inscripsit  :  Mc- 
diolaui,  sai.cii  Anathalonis  episcopi,  qui  B.  Barna- 

jcipulus  tum   Mediolani,  tinn  Brixiw,  Christi 
tidem   propagavit.   Post   hunc  Cardinalis   Baronius 

cumilcm   lioc  clmiu   mc    iii   Mai  li/i  olo:/io  SVO  ila    rcccn- 

suii  ■.  Eodem  die,  S.  ADathalonis  episcopi,  qui  B. 
Barnabaa  apostoli  discipulus,  in  ejus  locum  eccles  ■■■ 
Mediolanensis  episcopus  successit.  Dc  die  consen- 
tiens  Philippus  Ferrarius  m  Catalogo  Sanctorum  Iiu- 
h.r ,  sequens  ei  elogium  texuit  :  Anatholo  genere 
Cyprius,  S.  Barnabaa  apostoii  discipulus,  et  in  epi* 
©  patu  Mediolanensi  sucqessor,  eam  ecclc 
Lino  Pontifice,  aliquot  annos  sanctissime  admini- 
stravit,  multis  in  ea  urbe  ad  Christi  fidem  perdu- 
ctis,  cum  prius  ecclesiae  Brixiensi,  cujus  primus 
Septembris  T.  VII 


c.  s. 


fuit  episcopus,  ab  eodera  Apostolo  pra?fectus  fuisset. 
Ubi  multa  a  fidei  persecutoribus  passus,  illud  effe- 
cit.  ut  civitas,  abjecta  inanium  deorum  supersti- 
tione  ,  Christianam  religionem  maxima  e\  parte 
susciperet.  Deni.jiie  multis  pro  utraque  ecclesia  la- 
bonbus  perfunctus,  vji  K.-.l.  Octobris  vita  fungitur, 
et  sancto  fine  quievit,  Brixiae  sepultus.  Ita  ipse, 
laudans  Breuiarium  Mediotanense,  et  utriusque  ec~ 
r  monumenta,  qum  inferivs  examinabimus. 

3  /  \bnlis  sua  etiam  hausit  Constantinus  ,.    ^- 
(jinnius,  ,;i,i    ,u   Nataltbu8  m   Canonicorum  .uediotam  co- 
quasi  hic  canonicus  Regularis  fuisset,  dicto  iit:  ''{lir> 

S.  Anathalonis  episcopi,  qui  natione  Gra?cus,  B. 
Barnabaa  apostoli  discipulus,  in  ejus  locum  ecclesiaa 
Mediolanensis  episcopus  successit,  Mediolani  et 
Brixi*,  aliisque  Cenomanorura  locis  Christi  fidem 
prasdicavit,  propagavit,  ac  miraculis  coufirmavit. 
Tandem  post  labores  ad  praemia  volavit  in  ccelum. 
Cujus  sacrsa  reliqn  clesia  cathedrali   Brixiaa  f 

ervantur,  et  honorifice  (pse  colitur,  tamquam 
ppimns ejusdera  urbisepiscopus.  [deumdem  Septem- 
bns  uicoi  sancti  Anatolonis  episcopi  memoria  signata 
<■■[  m  Kalendano  Mediolanensi,  quod  Dominicus 
Georgius  ex  Breviario  Arabrosiano,  scripto,  m  in- 
quiti  initio  anni  mgdlxVj  depromptum  edidil  post 
Martyrologium  Adonianum  mm 

et  illuetratum.  Consonat  Petrus  Paulus  Bosca  in 
Martyrologio  Mediolanensi,  in  quo  verba  Baronii 
adoptavit,  etJoannes  Baptista  Carisiusin  Diario  cjus- 
tatis,  iii  quo  Italice  ait :  S.  Anatalon  ar- 
chiepiscopus  Mediolanensis.  Festum  ad  sacrum 
ii  S.  Barnabae  ad  Portara  Ticinensem.  Ha- 
ctenus  de  Martyrotogm,  quse  S.  Anatalonera  un- 
nuntiant  die  xxv  Septembris,  quo  Mediolani  colitur. 

4  Brixienses  eumdem  pridie  celebrant,  rive  xxiv,ud 
quem  diem    BernardinuA    Faynus   in    Martyrologio 

eohscait  :  Brixiaa,  natalis  sancti   pa-  in  Brixiano 
tris    Anathalunis    m  qathedrali,   qui   priraus  hujus  pridte,  quan- 
ecclesi  ipus  ab  apostolo  Barnaba  conseoratus,  ''" '' 

oves  suas  apostolicis  virtutibus  auxit  et  enutrivit ; 
quod  etiam  Mediolani  efiecit.  Multos  autem  tabore S 
et  asrumnas  perpessus,  Nerone  imperatore,  episco- 

2  pale 


noratur. 


A 

AlCTORt    C.  S. 


I)E  S    ANATALONE,  MBDIOLANBNSI  EP.  ET  CONF. 
10  D  A"  ,      _„t    ,tnUeadeoin  omnium  ammis  chari- 

pale  munus  sancto  fine  coronayit.   Qmi  «t  «-     2^™^^^to«*  ardentius,  demnm 


r  /  :  «=.  JM»~*>   -*"«*  "7  '    "'  iX  E ei       ^nVms,,:,r,et.  Itaoue  pro 

,„,  „,,.,  depositus  v„.  Kalendaa  Ootobns,  f. odu  «^J^tawto.  laborihus,  sanote  ,u.ev>t  u. 

ftfctaM  £«  «-*  *i "  {"»*»  "*Z  Jl  r  Ej«  corpus  sepultum  est  Brixue.  Zta->- 

eifonetn  celebrari.  Contra  P^^JTLSZ        «   lm  ad  ejurten,  cnllnmpeMnent,  expmen 

um.  vu  Mafi  in  Exege»  ie  epticop»  Medu Mta  «<<  ■  * ^  ^            s.  Anatalonein  Bnnx  coU 

in  S.  Anatolone  cernuit  ta««  ■<■"«■  ?  '    "      , '       „■  ,„,  *,  ,,„  k.v  SeptemWs.  Fay. Otarw- 

,„„,„  XIV  frmiMM  fHm,  »w  S.  IW «  /*""??    fLta>  ««  Marlyrologmm  n Brteiamm.  tafc* 

.,„,,,.,        ,„,  ,„,,,,„„„.,.  gusrafco  |mM  pr*p/o- 


/n  diacesi  Me- 
diolanensi  co- 
litur  Offtcio 


B 


e?  Missn, 

ritti  Ambro- 
siano  et 
Romano  etc. 


Cl't 

SPorro  quam  antiqnus  apud  Mediolanenses  stt 
cultus  S.  Anatalonis,  cerfo  impJ  """  /"""'•  «  "£ 
staret,  inseriptionem  num.  16  rifiririni,  ■  &  **- 
,,,,/,.  Mrdwlunmsi  episcopo  revera  faclam  esse,  dicenda 
essel  ejusdem  sacra  veneratio  sub  finem  seculi  ....  vet 
initiov,  ibidemjam  recepla  fuisse ;  sed  de  hac  xnscn- 
ptioneinfrasermorecurret.Quodadejusdemecclesta- 

sUcum  Officium  annuum  attinet,  hoc  non  admodum  ve- 
mstum  inecclesia  Mediolani  esse,  suspmnme jubet 
antiquum  Antiphonarium  de  universis  festmtatibus 
anni  circuli  Mediolanensis  ecclesia?,  m  qnonulla  de 
Anatalone  fit  mentio.  Festa  in  hoc  Antiphonan 
ljWt[n    recensuit    Mabillonm   lom.  i  Muse\    Itatet, 
parte  3,  pag.  109  et  seqq.t  ubi  illud  exstare  axi  m 
codicebibliothecx  Ambrosianm,  quem  ante  annos  quxn- 
gentos,  sive  seculo  xn  exaratum  fuisse  judicabat.  Ve- 
tamen  ammm  ejusmemoriam  ibidem  seculoxvr 
msoluisse,colligimusexCalendano  Bremam 
Mediolanensis,  quod ex Dominico  Georgionum.  3/au- 

davimus. 

6  Exstat  in  Museo  nostro  MissaU  Ambrosianum 
insigne,  anno  LU22  typis  editum,  in  cujus  Kalendano 
sancti  Anathalonis  archiepiscopi  Mediolani  memona 
die  xxv   Septembns  recolenda  *ine 

Missa    propria.  Eodem  du  cum   Officio  ex  Commum 
signatur  in  Breviario  item  Ambrosiano  Musei  nostn, 
anno  1539  Veneliis  excnso.  Crevii  deinde  sancti  Epi- 
scopi    veneralio  sub  S.  Caroh  Borromxo,  qui  in  Bre- 
viario  Ambrosiano,  quod  anno  1S82  vulgavit,  quodque 
Fcderims  BorrommCs  S.  R.  V.  Cardinalis  ei  Medio- 
lanensis  archiepiscopus  deinde  recognitum  recudi  jussit, 
,,„,„.  ipsi  Officium  cum  Lectione  tertia propria  de- 
dit.  Anno  1G42  Cxsar   Cardinalu  Montius,  ejusdem 
C  sedis  archiepiscopusy    idem  illud    Officium,  Romanis 
ritibus  accom.  »,  sub  ritu  duplici  ad  omnes  dice- 

,,  ,„.,.  clericos,  qui  Ambrosiana  liturgia  non  vtun- 
///r.  extendit.    Eadem  utrobique  est  Leclio,  quss  hic 
quarta    est,  ceteris  ex  communi  adjectis.  Peculiarem 
denique  ritum   sequebantur  Religiosi  Humiliati,  quo- 
m   Ordinem  S.    Pius  V  Papa   exstinxit ;  sed   su- 
persunt  adhuc  in  dimcesi  Mediolanensi  ejv  d      0\  inis 
moniales,   in  quarum  Breviario,  a  Paulo  III  Papa 
olim  approbato,  ei   supra   laudati  Federici  Borromsei 
jussu  ab  iisdem  retento,  S.  Anatalonis   Officium  ritus 
duplicis  cum  tribus  Lectionibus  secundi  Nocturni  pro- 
nriii  hoc  die  xxv  Septembns  assignatu\\   saltem   in 
ejusdem Breviarii  exemplari,  quodanno  17:il  Medio- 
lam  recusum  in    Museo  nostro  habemvs.  IIx  autem 


MS  Catalogum  episcoporum  erusdem  (nwi  fallor   ec- 
cUsix  per  Joannem    Franciscum  Florentinium, 
sanctum  Episcopum   nostrum  ibidem  prxteritis  secuhs 
Officio  unwmartyriscelebratumfuisse.rerumaddtt, 
aS    Carolo  Borrom*o,  dum  is  Apostolka  auctontate 
visitatorem  ageret,   re  maturius  consulta,  sancttum 
esse,  Officium  hujus  sancti  Antistitis  deinceps   de 
confessore  et  pontifice   tantura    celebran   debere. 
Nullum   hujusmodi    Officinm,  quo  S.  Anatalon  velut 
murlyr  unquam  cultus  fuerit,   ad  manus  meas  perve- 
lll{  ,nec  defuere  tamen  scriptores,  quorum  aliquot  fct- 
fenus  recenscbo,  qui  ipsum  martyrio  coronatum  fu\ 
,  r    tcmporum,    ul   existimo,   conjectura  affirmarunt. 
Ututsit,  in  Ordine  ayvini  Officii  ecclesia  Brixiensis, 
anctoritale  illustrissmi  Bartholomxi  Gradoma 

i  anno  1084  Brixia    oulgato,    S.    Anathalonis 
primi  episcopi  confessoris  Brixiensis  Officium  i 
die  sub  ritu  duplici  prsescriptum  est.  De  SancU 
pm   ..  deposito,  elevato  et  hactenus  culto  oppor- 

tunius  infra  agemus. 

9  Papebrochius  nosterante  tomum  vn  Muj/  m  h  \ 
geside  episcopis  Mediolanensibus  scribit,  in  perantiquo 
mlice  membranaceo  bibliothecae  Ambrosiana  M\ 
lani,  signato  P.  240,  exstare  quasdam  Vitas  Sancto- 
rum\  prxsertim  Mediolanensiumt  sive  Historiam  MS. 
primonm  >rum  ejusdem  civitalis,   quam  seculo 

drciter  vi  scriptam  opinatus  estt  et  ad  illustrandum 
eorumdem  episcoporum   Catalogum  adhibuit.  Tantam 
tamen  istiM  Opusculiantiquitatem  minime  r 
potuii  Cupero  nostro,  uti  hic  ipsemet  fatetur  in 
S.  Materni,  Mediolanensis  episcoph  tom.  iv  Julii  ad 
diem  xvm  illustratis.  Nec  magis  eam  suasit  Ludovico 
Muratmo,  qui  tom.  1  parte  ZRenim  Italicarum 
plonun  o  m  istud  ex  MS.  codice   bibliothecx 

Ambrusionx  signatoC.  133  typis  edidit,et  inprxmissa 
Prsfalione  non  contemnendis  argumentis  censuit,  illud 
ad  seculum  potiusiz  vel  \  referendum  esse.  Auctor, 
quialicvjus  episcopi  Mediolanensis  jussv  scn) 
profitetur,  quisfuerit}  non  indicat,  imo  ut  laterett  «o- 
men  suum  siluit,  In  tota  hujus,  inquiens,  materiae 
fabrica  titulum  frontis  eradam,  ut  mutasit  pagina, 
nec  loquatur  auctorcin,   retexens  rei   gestie  teno- 

rem. 

10  Josephus  Ripamonlius  Hist.  eccles.  Mediol,  de- 
cadei,  lib.i  censuit,  Michaelem  Picolpassum  la\ 
Opusculi  auctorem  esse.  Sic  emim  ibidem  pag.  4G  ait : 
Est  in  Ambrosiana  bibliotheca  scriptus  manu  co- 
dex,  auctore  Michaele  Piccolpasso  Bononiensi,  <mo 
in  codice  de  Anatholonis  Vita  et  institutis  ad  eam- 


Pi  iri.r  oUm 
Oljicio  marty- 
rts,  niinc 
confexsorii 

cclitur. 


I- 


Gesta  Sancti 
scrlpta  p« 
anonymum 


multis  UCUlU 
ab  ejus  •''''''' 
remotum. 


cum  Lectionc 
propi  iii.  </"■! 
hic  recitatur. 


Museo  nostro  habemvs.  ux  auiem     »»  ^w«  up«u.iuv.w»» -.- 

Lectiones  eadem  prorsus  continent,  qu*  habet  Lectio  dera  paene  iorraam  omnia   de  rehquns  autem  con- 

unii  Q  Breviarii  Ambrosiani,  quam  hic  subjungo.  traria  et  diversa  penitus  traduntur.  Et  rursus  pag. 

7  Anatalo  Grascus,  B.  Barnabse  apostoli,  a  quo  seq.  de  eadem   Vita  loquens,  ntt  :  Id  consensu  Gal- 

primum  Christi  sacris  civitasMediolanensis  imbuta  vanus  et  Piccolpassus  affirmant.  Habeo  et  ego  1  itam 

est,  discipulus,  in  ejus  locum  episcopus  successit.  S.  Anatalonis  MS.  ex  quadamt  ut  notala  est,  anti 

Cum  autem  et  Evangelii  pradicatione  et  praeclara  membrana,   cui  substnptum  .  Michael   Picolpassus. 

—«-*;+«*;«    l«,^0     at     rlivinurnrn    virtntnm    ^AanAnr^  H<TC    COdem    DrOrSUS   COUtlllft,    QUX    laUdatUS    Uipamoil- 


Cumautem  et  Evangelii  praadicatione  et  prjeclara  membrana,   cu\  suoscnptum  :  imcnaei    ricoipassua. 

sanctitatis  laude  et  divinarum  virtutum  splendore  Hxc  eadem  prorsus  continet,  quse  laudatus  Rtpamon- 

non  modo  eorura,  qui  a  Christiana  religione  aversi  tius  in  isto  Ambrosiano  Picolpassi  codice  referrt  me- 

erant,  ingentem  multitudinem  per  annos  tredt-cim,  wtora^ ;  sed  ei  eadem  est  cum  edila  a  Muratorio.  Porro 

quibus  ecclcsia?  Mediolanensi  praefuit,  ad  Christum  Michaelem  Picolpassum,  oel  de  Pizolpassis,  ftoruisse 

Dominum  perduxi&36t,  sed  hassitantes  Christianos  seculu  xv,  discimtis   ex  Philippi  Argelati   Bibliotheca 


Mediolanensi 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


Mediolanensi  tom.  2,  coL  1081  tt  1083.  ubi  occasione 
Francisci  Picolpassi,  archiepiscopi  Mediolanensis,  de 


I! 

sim  omnes,   quia  Trutamu  Chalcus  lib.    1  HUtorim 
patriae  mi  Mediolanensis,  eade  re  satis  dubie  loqui- 


D 

ALCTOBE   C    f. 


qu.x  ex  MS. 
Mcdiolanensi 


Landutpho  seniore,  qui  Historiam  suam  Medwlanen-  morantque  id  scriptuma  D.  Hieronymo  in  Epistola 

sem  post  medium  seculum  v  conscripsit,  manifestelaur  ad    Cromatium  et  Heliodorum  ;    itera  a  Dorotheo, 

dari  velut   annoaum   librum.  Dicendum   itaque  est,  Dionysii  Areopagit®  discipulo,  in  libro,  quem  is  fe- 

Picolpassum   anonymi  lucubrationem    descripsisse  vel  rerit  de  Actibus  Apostolorum.  Aliusex  Epistola 

describi  curasse,  atque  cx  adscripto  ipsius  nomine  in  Clementis   idem   constare  adstruit ;  quae  ego  testi- 

eum  errorem   Ripamontium  inductum  esse,  ui  ipsum  monia,  etsi  alieno  quoque  studio  usus  peravide  con- 

ejusderA  auctorem  crederet.  quisiverim,  hactenus  tamen  non  inveni. 

II    Ex dictis   collige,    laudatum    anonymum   a  S.  14  Unum  quidem  apud  Clementem  in  Itinerario 

\n;if;ilonis   getate  longius    abfuisse,   quam  ul  ejusdem  observavi,  Barnabam   Roma  in   Gallias  profectum, 

feliciter  tradere  potuerit;  nisi  dum  nlhju.it  secu^  Christi  nomen  prhnum  \ulgavisse,  ex  quo  facile  po- 

lis  vetustiora  monumenta  habebat,  qux  an  et  qualia 


fundavcritque 
ecclesiam, 


B 


cotlato  cum 
tditione  Mu- 
ratorii  excu- 
demus. 


hic  habuerit,  nescimus,  hi  fine  elogii  S.  Barnaba 
quo  atiqua  etiam  de  S.  Anatalone  praemisit,  apud 
Muratorium  tantum  ait  :  Huc  usque  de  primis  ec- 
clesi^  Mediolanensis  propagatoribus,  proul  pan« 
tulit  captus  ingenii,  ex.  diversis  collecta  utriusque 
linguae  paginis,  ceu  discolor  in  amcenis  solet  pratis 
compingi  coronula,  satis  adnotasse  et  congluti- 
nasse  sufficiat.  Nunc  vero  ab  ipso  Anatelon  tem- 
poreusque  ad  haec,  quaa  in  praesenti  decurrunt,  se- 
cula  gressu,  licet  pendulo,  stili  hujus  cursum  diri- 
gam,  rjueiu  nisi  tu,  praesul  excellentissime,  dexte- 
ram  extendens,  benedicas  et  acuas,  asperitate  re- 
tusus  incedet  per  devia.  Inter  scriplores,  quos  hic 
generatim  laudavit,  pseudo-clementem  fuisse,  mox  dU 
cemus.  Ceterum  obiter  hic  observ  \orem  hunc, 

qui  in  S.   Dionysio   desinit,    ad  sua,  ut  promiserat, 
tcmpora  historiam  hanc  non  perduxisse,   nisi  quis  su- 

:  malit,  ejusdem  "partem  longe  maximam  deper- 
ditam  esse  aut  adhuc  latere. 

12  Verisimile  quoque  est,  quod  de  toto  illoOpusculo 
censuit  Muratorius  in  Prmfatione,  ipsum  etiam  tra- 
ditionem  sui  temporis  secutum  esse,  etex  suo  ingenio 
ac  probabilibus  conjecturis  qusedam  addidisse,  ne  lecto- 
res  suos  smpe  smpius  nimis  jejunos  dimitteret.  Niki- 
lominus  fatendum  est,  eumdem  in  hoc  toto  Anatalonis 
um  et  veritatis  amantem  apparere.  Sic 
dum  de  ejusdem  corpore  ac  sepultura  loquitur,  candide 
profitetur,  sibi  nihil  certi  hac  de  re  constare,  ideoque 
eam  divinx  prjovideniim  relinqucre.  Hanc  itaque  Vi- 
tam,  qua  vetustiorem  non  habemus,  ex  apographo  no- 

Mediolanensi,  cum  editione  Muratorii  collato, 
edam;  quse  vero  de  eodem  Sancto  laudatus  anonymus 

lio  S.  Barnab  i .  ut  mox  monui,  apud  Murato- 
rium  commemorat,  huic  Commentario  inseram.  Scd 
antequam  id  agam,  praecipua  Vilm  edendse  capita  pro 
more  nostro  discutienda  sunt. 

§  II.  Controversia  de  ecclesiae  Mediolanen- 


quo  lacile  po- 
tuit  in  amplissimara  tunc  urbem  Mediolanum  diver- 
tere.  Caeterura  magis  convenit,  Anathalonem,  ge- 
nere  Graecum,  primum  in  episcopatu  a  Barnaba 
ipso  institutum,  qui  injuncto  munere  constanter 
perseverans,  ad  octavum  Neronis  annum  pervenit. 
Opuscula  bic  a  Chalco  citata,  laudantur  in  Catalogo 
orum  Mediolanensium,  a  Muratorio  typis  edito 
tom.  l  parte  %Rerum  Italicarum  pag.  228,  sed  snp- 
posititia sunt et  ad  fidem  faciendam  inepta,  etiamsiista 
ni  iis  legerentur.  Multo  favorabitius  de  S.  Bamabm 
Apostolatu  Mediolanensi  judicavit  Baronius  tom.  1 
Annat.  Eccles.,  ad  annum  Chrisli  51,  num.  54,  ubi 
de  S.  Barnaba  indubitanter  hsecait  rlpsum  in  Ita- 
liara  venisse,  et  in  Liguria  praedicasse  Evangelium, 
nobilissimaraque  Mediolanensem  ecclesiam  erexisse, 
ac  longe  lateque  Christi  fidem  feliciter  propagasse, 
tirmae  traditiones,  ejusdemque  ecclesia?  monumenta, 
complurium  scriptorum  testimoniis  confirraata,  fi- 
dem  certam  atque  indubitatara  faciunt.  Dc  monur 
mentis  lamcn  istis  ac  scriptoribus  plura  non  addit,  quod 
instituti  sui,  ut  ait,  non  esset  privatarum  ecclesiarum 
historias  prosequi. 

15  A  Baromo  longe  dissentit  Titlemontius,  tom.  1 
Monument.  Eccles.,  Nota  \  in  S.  Barnabam  non  >iu- 
bie  asserens,  nullo  argumento  probari,  hunc  sanctum 
Apostolum  Mediolani  unquam  prmdicasse,  censensque 
S.  Anatalonem  fuissc  primum  Mediolanensium  episco- 
pum,  saltcm  qui  notus  sit •  sed  de  ejusdcm  gestU  nihil 
sinqulare  traditum  fuisse.  Eamdem  qusestionem  pluri- 
bus  tractavit  Papebrochius  noster  ad  diem  xi  Junii  §  3 
in  S.  Barnaba,  ubi  consideratb  S.  Ambrosii  Mcdiola- 
nensis,  s.  Gaudentii  Brixiensist  aliorumque  ulrobique 
ei  ni  vicinia  primis  post  itlos  seculis  scriptorum  ea  de 
resilentio,  expensisque  monumentis,  quse  pro  ejusdem 
Sancti  Mediolanensi  Apostolatu  faciunt,  non  audet  ip- 
sis  certam  fidem  adhibere,  suspicaturque,  eam  traditio- 
nem  non  alium  forte  auctorem  habere,  quam  pseudo- 
Dorotkcum  in  Synopsi ,  nullius  fidei  fabulosumque 
scriptorem.  Deinde  mentem  suam  ulterius  sic  aperit  : 


E 


mrrito  in  du- 
bium  revoca- 
lur; 


sis  fundatione,  cujus  primus  episcopus  S.     ^?™  te^f  efam,  Anatalonem  Cyprium  fuisse 
a      ,  i    r  •  -i  .  •'  et  discipulum  S.  Barnabsa.  ut  fortassis  Mediolanen- 

Anatalo  fuissewdetur  :  tempus  episcopa-    sis  (,cclesia  solum  hanc  causam  nabuerit  S(,am  „n. 


An  S.  Darna- 
■  85  cum  s. 

AiKitiilone  Me- 
dtoluni  prsedi- 
cavent. 


luset  obitus  ejusdem. 

J\.nonymus  nostert  laudans  epistolam  S.  Ctementi 
suppositam,  S.  Barnabam  apostolum  Romae  praedican- 
tnit  facit.  Deinde  eumdem  cum  aliquot  sociis,  inter 
quos  S.  Anatolo  eminebat,  Mediolanum  deducit ;  ubi 
dum  ipsc  fundaret  ecclesiam  ,  Anatalonem  praedicandi 
gratia  Brixiam  misit,  ac  tandempost  felicia  cospta  eum- 
dcm  episcopum  ordinatum  ulrique  praffecit  ecclesim, 
atquc  ni  Palaestinam  regressus  est.  Verba  ejus  dedit 
Papebrochius  noster  in  S.  Burnaba  apostolo,  tom.  2 
Junii  pag.  -'iv2;>  et   sequenti,  ubi  ■■  nt.   Itaque 

laudatum    Apostolum   ecclesiae  Mediotanensis  fundato 

rcm  primumque  episCOpum,  cjusdem  sucrcssor,  m  pm.ri 

mum  S.  Anatalonem  statuii ;  quam  sententiam  Me- 
diolanenses  scriptores  passim  omnes  tuentur.  Dmpas- 


ginem  a  Barnaba  accersendi ;  nempe  quod  Anatalon 
S.   Barnabss  auditor,  ac  ab  eodem  missus,  fidem   ibi 
primus  prsedicaverit  ct  fundaverit  ecclesiam.  Pa\ 
chii  rationes  ibidem  videri  possunt ;  nequ  >jo  cas 

hic,  ne  actum  agam,  repetiturus  sum.  Solum  a 
hic  aliqua,  qum  pro  Mediotanensibus  prseterea  adduci 
possunt. 

16  Cardmalis  Baronius  in  Notisad  Martyrolog 

hoc  die  monumentum  quoddam  profert,  ex 
quo  q  Ivi  posset,  n  constaret,  illud  yere  qenuir 

iiiini  esse.  Libuit,  inquit,  hic  describere  pervetu 
inscriptionem  S.  Miroclis,  ejusdem  civitatis  (Medio- 
lanensis   episcopi,  de  S.  Anathalone  in  lapide  inci- 
sam  juxta  ejus  imaginem,  his  versibus,  quos  pras- 
sens  inscriptio  praecedit  : 

D.    ANATHVLOM    ATTICO    BBC0NDO    EPISCOPO. 

Petri 


neque  ld  ed»- 
,  ||  inseriplio 

a  Baronio 
laudata  ; 


A 

AtJCTORB  c.  S. 


DE  s.  UUTALOM,  MMOLAKBKS,  EP   STCOHF.  ^ 

LDaie'      * m   «♦  fi<ip  Pt.  nioribus  mformavit;  et  Biixen 


D 


Atque  idom  socius  Bamaba  ta  • 

Qui  Mediolani  Verbimyste  lens, 

Te  iubet  agnatos  visere  Cenomanos. 
Dum  tua  membra  metu  rigidis  subduete  tyrann.s 

Brixia  vicino  detinet  inloculo  : 
Hic  titulum  et  picto  venerandos  panete  vultus 

Mirocles  reddit,  praestitit  alma  fides. 

MIROCLES    BPISGOPUS. 

Jtibi  legitur  : 

Miroclis  reddit  prastitis  alma  fides. 
Tumdenuo  subdit   Baronius  :   Accepimus  ex  Mb. 

Commentario  Andre*  Alciati,  quem  Bcnpsit  de  Re- 
bus  patriis,  non  cdito.  Erat  apud  illustriss.  ac  R. 
D    Franciscura  Alciat.  S.  R.  E.  Cardinelem. 
17  Emm  vnv  insigne  hocforet  ac  venerabtle  nw- 

guianoncon-    numntum,   rf,   Ul  dixi,  CCTiO  cnnstarrt .    lilud  S.  My- 
stat,  eam  ut  .  {  nnllil ,,,.„,,-  1Y  Medidlanen  ■    1»»'' 

»-  j  .    .  ;    l,..i„  >•     tiiliil 


B 


r    .  rucicin,  '/«<   mimw  » -  ,  ,    ,  .,    I 

,,,/    auitorem  habere.  FerumHnde  10Z  probetur,  niktl 

,„„,,,/  /;,;;, .,„...<;  .//</  ««3  tecttw  ffitti»i  wwMWj  W 

quoea  rtnn,  :n>r,ilptn  hpid:  rcl  <ib  Alcuitorcpertn 

Leriti  Faynusin  Martyrologio Brixiano,  am 

in  Bibliotheca  Medwlanensi,  eamdem  Brvsxse  w  ecele- 
Uil  ,,  ,  a  etProtasii  exsHtisse%aiunt,8edsolum 

Baronium  laudant,  n  <'-    rjicfa  nit  habemns, 

Uhxc  ipsam  Alciati   Historiam   Mediokmensem,  in 
quatuor  libros  parHtam,  ex   MS.  codice  biblwth 
jw  edidU  Qmgius  Grsevms  in  Thesauro  an- 

Uquitatun  oriarum  Italis  tom.  2,  parte  1  ;  sed 

m  iiac  nec  in  criptiom  ■  nec  uliam  de  ea  rden* 

tionem  fa  '  Alciatus  ibidem  lib.  "2  col. 

35  dcS.  Anataii  mltura,  et  lib.  3  eol.  52 

de  S.  Myrocle,  utrobique  mdgna  cum  laude>  memine* 

\scriptio  e 
Opnc  sponle  i  ,  frn  ab  editortbus  c.r  industrh 

prsetermissQ  sit. 

18  Argelatus  tom.  1  Bibliothecx  M  nsis  in 

ode     Andrca  Alciati  scrihit,   idem  Opus  ante  Grsevium  a 

lositamfuisse.  hanne  Baptista  Bidellio  Mediolani  •  qux 

editio  cnm  miin  ici  manum  non  stt,  non  potui  eam  con- 

salere.  Forsitan   etiam  Baroniu     Gommentariwm  de 

rebus  palriis  ex  mem  <  laudavit  pro  Mediola- 

lumentorum  h  quarum  collc- 

ctionem  per  eumdem  Alciatum  factam  in  dnobus  codi- 

MSS.  m  dicta  bibliotheea  Ambrosvma  exstare, 


ses  c  v      per  Anathelonem.  snum   socuim    ab  ,pSO 
;:ii>;;(l  eo8missum,fi ;nllliteradChnstumcon- 

V6?0  Qui  quidem  B.  Bamabas  Mediolanensem^ 
alesiam  metropolitanam  ordinans,  sanxit,  utipsa 
Spalis  culminis  Sedes,  et  aliornm  in  sna  pro- 

^..aesiarunimelropol.perpetuahterhabere- 

JJ  BC  primnffi  post  ipsum  prBefatum  Ana,  ,  onem 
K;1.,e,.it  ,t  n,,e,rav,tin;urhH.pisC0PumMedl0la; 
;„llsls  ecclesi»,  et  primum  episcopum  ecclesiaa  Bn- 
,. „  us,s.  committens  sibi  curam  simul  utnusque  ec- 

, •[..-  .;-o  ;  unde  versus  :  . 

Mediolanensis  pr®clams  Bamabas  urbis 
Prasul  Pontificem  sibi  COi  thelonem, 

Metropolitano  quem  sublimavil  bi 
Ad  fidei  lumen  ducil  raomm  quoque  lucem. 
Primum  pastorem  accepit  simul  Anathelonem 
Brixia,  qusOhristo  Fueratfidejunctaper  ipsnm. 
Nobilis  b»c  repio,  tanto  randata  patn 
Ipsum  collaudet  merito,  reverenter  honoret. 

Detodt  sequuntur  cetert  episcopi,  ac  prftno  toeo  :  San- 
lon  sedit  annosxm.  Depositus  vin  Kal. 

Octobris,  et  jacet  apud  Brixiam  urbem  in  monte  S. 

Floram.  Hsec  ibi,  v^  Qu(Ul"   valemt,  modo  inquv- 

est, 
21    Ilnjus  Calalogi  scriptor  ccrtc  antiqutor  non 
l0  Mll|  cum  testeMuratorio  desinat  in  morte  Ph  - 
Uppi  deLampugnano,  qus  U  id  seculum  annis 

inctoalum  n'"^'.  QUx deinde sequuntm  idan- 

niim  1231,    forte  annum  I2b7  el  paulo  etiam  n 
volm  \iuratoriUs)  nam  eo  usque  catalogm  ds- 

ductus  estj  ab  alio  qvopiam  addita  fuisse  monet.  Non 
mlim  eumdem  reliqui  oatalogi  ab  initio  usque  ad 
prsedutiim  Philippum  audorem,  manifestum  ta  stilo 
est  :  ham  a  S.  Anatalone  usque  ad  8.  Honoratum, 
qui  anno  570,  vel  ut  aliis  placet,  paucis  annis  n 
defunctus  est .  m  depositus,  deinde  vero  voces 

obiit,  et  sepultus  est  occurrunU  Dicen 
primam  Gatalogi  partem  ddscripsisse  ex  vetnsHori  m- 
strumento,  quod  in  S.  Honorato  lerminabatnr.   Nc 
tamen  hinc  inferas,  S.  Bamaim  elogium,  quod  supra 
de&ii  n  illo  vetusto  instrumento  a 

rtum  fuisse,  vetat  r,  dum  p\ 


primo  loco  r«. 
censtlur, 


E 


//o»  est  seculo 
mii  (/;"i'/iilor, 
ejusque  aucto< 


.  MSS.  in  dicta  bibliotheca  Ambrosiana  exstare,      repe\  m  ;  >  i  ,  vem  ipse  wum,  »■-»  r 
mox  hudatus  Argelatus  afiirmat.   Denique  lUcumque     ejut  efi  Apostoli  episcopatu   Uedi   anensi  me- 

C    ;._    c,  ,,„/,,„„;     ni.rmnm     ;/,    nun  aun-ni  . .    UOll  Satii       nwnt    dt    anti-.n ISSimiS  Histonis,  quffl,   ul  ait,  IlOUie 


Catatoijus 
eplscop  •'  njii 
a  Muratorlo 


.   liabeant,  insoriptio,  dt  qua  agimus,   non  satis 

asserta  nobis  est,  ut  a  S.  Myrocle  initio  seculi  iv  posita 

rgumento  credatur.  Femo  jam  ad 

.  Mediolanensium  episcoporum  catalo^os.  Ludo- 

vicus  Muratorius  tom.  1.  parte  L2  Rerum  Italicarum, 

pag.  228  el  sequent\  m  e  idii  tslo,  ut 

ait,  codice  MS.  bibliothecte  metropolilani  capituli  Me~ 

aMuratorio      diolanensis,  in  quo  cum  i  episcoporum  nomina 

editus,  iii  i/uo  '  .       ... 

S  Bamabat     cum  tempore  seats,  dieque  ac  loco  aepostttonis ,  otntus 

vcl  sepultur  u  tantum  breviter  recenseantur,  de  S.  Bar- 

nnhn  tamen  primo  omnium  loco  sequens  ebgium  exhi- 

hctur. 

11)  Primus  pontifex  Mediolanensis  ecclesi»  extitit 

B.  Barnabas,  apostolus  Jesu  Christi,  sicut  B.  Hie- 

ronymus  inter  alia,  quae  scribit  Cromatio  et  Helio- 

itur,  dicens :  »  Barnabi 


I   ,/•  antiquissimis  Bistoriis,  qu»,  ut  au,  hodie 

,mr  in  eivitate  Mediolanensi. 

22  Etcmm,  vt  rcctc  observavit  Muratorius  in  Prx- 

fatdone,  antiquissimz  ittm  Historis  sunt  ipsum  Opuscu- 

lum  de  Siiu  civitatis  Mediolanensis,  sive  Fitm  pri- 

,n  episcoporum,  de  quibus  supra  egimus,  ei  inter 

quas  Viin  &   Bainabes  eai&m  hqbet,  qu&  dicti  eXogh 

auctor  commemorat.  Itaque  cum  Vitx  istst,  ipsojudice 

Muruiorio,  ad  seculum  x.  vel  Ut  summum  ad  seculum 

ix  taniummodn  refefendx  iirit^  hon  potuit  cdtalogi  Mu- 

ratoriani  compilalor  elogium  istitd  n  tam  i  mo- 

numento  reperire,  nisi  fortejam  tum  addilum  fuisset  a 

atiori  interpolatore,  cujus  tempore  eaedem  illse  Vitss 
jam  pro  antiquissimis  Historiis  habebantur.  Ui  vero 
koc  certnm  est,  ita  mihi  multo  verisimilius  apparet,  ne 


F 

5 ;//)/(/ 

Yttas  eplsco- 
porum  luudat 


iu   «g    ii(n/oivivjuin    /iv-UMua,    ua^cilt    lllctllllCOUC 

ipso  naraque  Apostolo  IMediolanensis  ecclesi 
m  est  1'undata.  -  Legitur  etiain  in  antiquissiniis 
Historiis,  quffl  hodie  liabentur  in  civitate  Mediola- 
nensi,  quod  ipse  B.  Barnabae  de  Koraana  civitate  ad 


JICIISI  IICIIll     CI.IJI  II  pnttlll    1    U/JIVI  UlUltl.i    /c</.5itr      ict./.     v.my. 

vnh  diligenter  denuo  confetri  curavit  per  eximium  a< 
R.  D.  Petrum  Paulwn  Boscham,  dictrn  Mbllothecse 
pfafi  ncque  examvnxiium  observationibus  suis  il- 

lustrtint,  ediditqm  aritetom.  ui  Maji. 

23 


A 
jn  vetusliori- 

bw-  catalogls 
S.  Darnabas 
non  lcgitur, 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS.  13 

23  In  hoc  catalogo  stilus  eodem  hco  et  modo,  quo  tcripsit,  facile  potuit  etiam  ista  aliunde  deswnpla,  Do- 

BUVrQ  ilnimus   in  Mmnlorimio,   mutuhir  in   Lunrenho,  rollieo,    nesCiO  rm,     8.    Diony&U    Armvnmt  r    dlSCipulO, 

qui  posi  Frontum  velFrontonemS.  Honoralosuccessiti  attribuisse,  Tertium  denigue  U  lusille 

vmir  merito  mspicari  licet,  utriusque  catalogi  scriptori  petit ex  libello de  Situ  urbh  \fediolanensis,  sivede  Vi- 

/,i,  m    aliquot   vetus  instrumentum,    aut   hujus   simile  tis  primorum  episcoporum   ejusdem  ci  '■  cujus 

exemplar  prxluaisse.   Occurrunt  quidem  hinc  et  Inde  eoigua  antiqvitate   supra   egimus,  quique    Opusculum 

uliquod  lectiones  variantes.    ed  e  t  partim  transcriben-  Olementi  mppositum  laudat.  i  Ique  conclvdere 

t/mn  incurise  adscribi  possunt,  partim  etiam  pro  adaH-  licet,   Catalogum  illum  Muratorionum,   qui  tam  ine- 

tamentis  haberi.  Prercipuum  discrimen  est  in  prxdicto  ptum,   nec   seculo   xm   antiq 

Fronto;    nam  ubi   Papebrochianus  Catabgus  habet  :  Mediolant  i  nionide  fundato  per  S.  Barnabam 

Frontus,    se<lit   annia   xi,    depositus   in   Oenua  ad  episd  nec  ex  eo  i 

S..:  in  Muratoriano  legitur  ;  Frontus  sedit  ann.  xi.  mile  I  Muratorius 

Iste  primus  ascendit  cathedram  Ambrosianara  simo-  202   velul  certum  aflirmtmt,   Ambrosiano  Catalogo 

niace,  cui  condigna  pcena  ppo  meritia  pespondehte,  fper  MabiUonium  et  Papebrocluu  ■>  edito   b>  una  in- 

ipsum  terra  absorbuit,  sicui  Dathan  et  Abiron ;  nec  curia primitus  adjeotura  nomen. 

corpus  ejus  ultra  visnm  vel  repertum,  Catholicam         27  Namutprom  "<  primum 

sepulturam  recepit.   Verum  videtur  tantum  additio  eeclesi*  su*  fu 

lem Catalogum continuavit.  Verane  i  nittere; 


D 

Aixron     ' 


nisi  in  Uabll 
lonlano,  cui 

recentissima 
tnanu  adscri- 
]>his  cst. 

B 


,  an  falsa  sit  hsec  narralio,  qum  in  d 
catalogis  mox  laudandis  non  exstat,   hic  non  inqt  iron 
ad  propoiilum  meum  non  pertinet. 
24  Tllud  rrro  huc  spectat,  quod  Pupebroehiam 
talogus,  nuiln  liirt/i  S.  Barnabs  mentione,  epistoporum 

m  a  S.  Anatalone si c ordiatw  :  Anatolon, 
annos  xm,  depositug  est  vm  KalendosOctobris.  Si- 


a,i  pronnm  erai  cu  dam  eumo 

i  ,■.,•  qualicumque   trat  itione  scrip 

\m  adsciscere  ;  nimir 

rrno  i  I 

suormn  ot>  '  dpulis 

olim  perperam  repeli  iratum  i 

autem  hic  quoque  factum  esse,  madeni  rationet  a  Pa 


S.  liarnabam 
vldetur. 


E 


mtli  modo  inliuratorianolegilur  :S.  Anathelon,  sedit  pebrochio  in  S.  Barna  e,   ac  ini  8. 

annos  xui.  Depositus  vni  Kal.   Octobris;  ac  tum  itdr  Am  S.  Barnabsz  episc 

•iliim-;  et  jacet  apud  Bnxiam  urbem  in  Monte  san-  tum  necignoi  '      taciturus, 

cti   Florani.    Dum  Papebrochius  laudatum  catalogum  quandoin  Goncior, 

jam  commiserai  prelo,  MabiUonius  tom.   1  Afwn  Ita-  ecclesiamtradere 

licisuum  edidit,  quem  ex  ejusdem  bibliothecaz  Ambro-  sic  effalus  est :  Absit,  ut  tradan  um, 

sianse  veteri  codice  signato  B.  Q°.  248  deprompsemt,  hoc  est,   hereditatem   Dionyeii,    qui  in    i 

quemque  Papebrochius  tam  similem  suo  deprehendit,  causa  fidei  defunctus  est,   hereditatem    Bi 

fion  obstanlibus  variis  hinc  inde  lectionibus,  variaque  coofessoris,   hereditatem  Myroclis.  atque  omniom 

pta  nota,  tttru  eodem  codiee  trans-  retro  fidelium  episooporum.  / 

iptum  ?ss(  opinatus  sit.  Sed  sive  hic  idem,  sivealm  si  unquam  alias,  locus  erat  -s'.  »w- 

fuerit,   m  eo  quoque  S.   Barnabas,  {este  Mabiltonio,  randi,  si  •    ■    '     i 


non  oeemrii.   nisi  manu  recentissima  primo  l 
unitu  eorr  Uarnabas  adscriptus.   Nulla  quoque  de  S. 
Barna  Mio  in  altero  eatalogo,  a  Mw 

tom.  h  Rerum  Italie.    j>ag.  141  et  seqq.  edito,  qui  in 


■ 
28  Prababilius  iti  .  S.  Anatalonem  ec- 

nensis   prim  m  episcopum    / 

t  ,      ■'■■'    iata    H 


Aiu  tor  supra 

fll  iKitorhini. 


bujw  sublesta 
/nii  s  ostendi- 
htr, 


S.  Oaldino,  anno  Christi  l\7ft  defuncto,  desinil,  atque  primorum  episcoporum  MedioUmensium  apud  U 

ita  ordilur  :   Anatolon   sedit  xm;    obiit  vm   Kal.  vium,  ubi  S.Anatalonis  VUm  prwfixntt  hic  titnh 

Ootobi  Depositio  sancti    Anatalon    episcopi  Mediolaner. 

95   I  llimum  itaqueest,  necauctorem  alterius  primi.  Non  tamen  negamus,  ipsum  S    I 

catalog  \i  S.  Barnabam  in  illo  vetustiori  pulumaliquan 

edprosuosensua  ■*?,  ut  prxdicandum.  Into  hinc  forsitan    i  m  ftr 

sanclum    ApoetoUvm  sua  paU  fundatorem  ctumesl,  ut Mediolanenses eumden  i  Apostolum 

aderet.  Videamus  igilur,  quam  fe-  r  wfundatore  primoque  ep 

Ucitei  literit.  In  prmis  ea  epistola  S.   Hiero-      \  Vnatelon  cerfi   Or*cvmi 

nymiadC xatium  et  Heliodorum  laudat  sequentia.:  dwflA^  i 

Barnabas,  qiii  cum  Pauloverbum  ministravit,  pri-  d  D    sedis  ejus  lemj       i 

mum  in  RomaChristum  prasdicavit,  etpostMedio-  P  Sedit  anno    ou,  dep 

tani  episcopus  factus  est.  /  i  non  legimlur  in  v.n  Kalendas  l  ictobrii  i  consenl  Cata- 

laS.Hieronyr  m,  logi,    ' 

maat^  legereest  inSynopside  ViUs  Aposto-  suyra  hudavvn 

t  Ouscul0  faMmi  sanctoque  Dorot/teo  episcopo  Btiam  auctor  /  l*>  </<■'   -  <'  '  '  eP  ' 

Turensi  ac  martyri  falso  adscripto.  Exstat  Ulud  in  Bi-  '  memorat :  Fuil  aut< 

bliotheca  Palrum  eduio  cura  utrarumq 

u,  cum  Paulo  verbi  B  '/»"  >»!>  ' 

minister  constitutus   primus   R     ■-  Christum  pr»  sepl  moClaudii  u  «■• 

minister  coiibuiutu.,     i  II  _  i  v*mm.  hm  notx  chrom  atem  pa- 

dicavit    et  postea  U^mmnm  epI8copu8   fa-  J^^X^  ' 

M%M*  mbdii  anm «  Doroiheo,  ia  inguU,  «•  «  «J  "  «*  "*J*  '*« 

fondata.  Al  Lrf*   ./,.»  M.  Omita.  S.  0  k ■•'--  W*"»  /  .    ' jJJ 

L   «  fktaHb  .—/„,«  «I,  et  Tyrenex  Dc  -  fUm  eoie im.  • '  '»'■'■ 

««» / ^^ —""■■/ -."'—'".'■ ''"''':';'/„,;'/;:;,;,;/; 

■Jo  legebantur,  pmtulm  mutata  S.  Hien  -  m.  ,-  i  •■»■ oct^11 


Asc«  conjp.clu- 
nrtllS 

•edisse 


annls  '■ 

anno  1   Clau- 
dii 


DE  S.  ANATALONE    MEDIOLANENSI  EP.  ET  CONF. 


AKTORE   C.    S. 


usque  ad  8 
fteronis,  qutt 
notx  chrono- 
loglcx 


erpcnduntur. 


Responddur 
ad  argumenta 

Tillemontu, 


**.  w  V» ■'- ""''" ' ;""7    VSZuiiem,  eolum  anno,  2Gb novem  episco- 

«M»( liesootodmmiMerctssema.acpropter^         X      ;'"    na  ,,,„,„„„,„„.,,„  s.  ,!,„/,,,,„„„  ,,-,/,,,,  £**■ 

Anatal I «Hr  •*—  ^ ■  "*-     ^£1.  (M«.  «*»«< ;  iu  Pape-  U 

'''•  -,         i      i         „«,»  iniiiim  262  •  ottid  '"  hocdumtaxat  anni 

i -•<•  <■«'■«"-  W  „«,,«•  «■'  .'«■<<<  <■"'■"<■<■     "'   :J-  «*    ' 2wi(  374,  «•&  ^,/„„„„„ 

xmv  *<•/«"«'- 61  '<"'"<<"  ••  *  """""  •  "'  '","'•     l?^Jo2Z™p™mr Lm  Christi  109 

oct «.■<<«.-' / ' ""'<■<'""  "■<'<"".'-,     '::■;■„„ ,.  ,,„„/,„„„,,  ,■,.,,/„,  ,»««*» 

'«««■•'■  '■•«"■■'■  «'<■'<«<■  '<"""" ;• "",;;:'' :    .„,;;;  ,,;„;,,,„,,,/,,,,,«-. » «« .«•««« 

antiqu»  subfide  testis  tento  postenon.  mri     <".'  '",;„„      d  „„„„„,    „,„  ,„„„,■  ,„„/,/„,  epi- 

aa  :;:;:,;:;,;.;;;„«««<' .. ^«-«23 

"<"■< ■"""- 3  =S^S^»ST4S 

*«*  - ■ " ■""'• """  r,  ?s  ;;;     ,;';%.  ** <  **>*»  <■<«■■  *.  -«. 

1 "«"<■'■  <■'  "<<<■  '<«-"" "";'"",' ■:':;;   v  ;, ,  „  „  ;„,„„•. «»««« .<„„■■,<„  »» «»»««« 

at»a! ";<'<■<"«<-;«':  2 - -i j ; yr-as: s 

,„„„,„,„,,„  ,„„,„,„„,„«*.   Porro  hosce  duos  Apostolo-     prodierit. 

•,„„■„„  ,„  ,'„•  xx,x  J „„  68,  non        U  NoU,  hk  ieta  plurdms  ex, re :  adeatmodo  U- 

,      ,„  ge  ,'■  //„,„  /„ «  Papebrochio    ctor  laudotam  I  „  Exegestm  ae  factle  persp*  et  mrm 

,,„„<„,, ,,.  „ „/,,■«/,•  Pog Critica  B i.     oiet,  nihil  ieesse   o «  M.  dU  annonm  se rm 

Secunium  h*cS.  Caius  mense  J armi  Christi  66     qui  mamdn  chronotaxtm   nostram  a  S.    Anatalone 

„,.,„ ,„„„,,,„  u  sui  ;  „</,„•  adeo     usgue  ad  S.  AmbroHumeffluxere,    comnode  ^plm 

possit.  Nec  dubito,quinTillemontiusargumentum  istud 

■  non  fuisset  objecturus,  si  iictam  Exegesim  consu- 

i.  Alterum  Tillemontii  argumentum  errorem  in 

Catalogis  probat,  quo  in  eadem  Exegesiper  Papebro- 

chium  aliunde  correcto,  nostra  chronotaxis salva  manet. 

Nimirum  in  laudatis  Catalogis  Myrocles  proxime  se- 

irMonam,  deinde  Maternusi  quem  tamen  ssepe 

tor  Kistoriaepiscop.  Mediol.  proximum  Monz 

succesioremdUertefaciUacreverafuisse  probat  Pa- 

taloni  dicto  tempore  prim m  ta-     pebrochius,  assentient*  Cupero  m  S.  Materno  ad  dtem 

.  ste rmo,  epu  I  successorem   sunm     xm  Julii,  quos  et  ego  ad  diem  xvi..  Septembm  inS. 

anUt  non  additotempore,  ordinatum  fuU  e.  Fuerit  igi,  Eustorgio  I,  Mediolanensx  item  episcopo,  secutus  fn. 
twante  diem  tm  Junii  anui  M  epUcopus  ordinatus;  Hoc  autem  posito,  clarum  est,  s.  Myroclem  conciho 
„•„  anm  m  epUcopatus,  seu  ordinationU  su*  quintum     Arelatensi  anno  314  mteresse  poturne.  multnt„kU< 

it,  [uando  SS.  Petriet  Pauli  martyrium         '•*  Ceter fadle  admtsero,  in  annorum  numero    muUonto 

ieret  utfei  .!!,,,„.  Mi-     singulisepUcopUadscnpto,  errores aliquos  cubare;  at 

tiam  diftoultatis  est  in  sententia   Tillemontii,  qui     non  propterea  tamen  credam,  S.  Auataloms  Vfop*  p 

tus  initium  ad  annum  Christi  96,  ac  mortem  aa  10.), 
tiam  ulterius  protrahenda  esse,  ul  suadere  voluit 
Tillemontius.  Nec  aliter  vUum  est  Papebrocltio,  qui 
tom.  ZJunii  in  S.  Barnabapag.  426  num.    32  post 
expensasipsiusrationesin  sua  sentenlia  perstitit,  Vide, 
inquiens,  m  mea  ante  vii  tumum  Maji  Exegesi  illius 
(S.  Anatalonis)  episcopatum  definituin    intra  annos 
xlix  et  lx  :  neque  inde  recedimus  propter  calculum 
Tillemontii  pag,  1192    in  editione  qua  utor,  Uta  ha- 
bentur  pag.  (557J  quo   initium    Anatalonis  differtur 
usque  in  annum  xcvi.  Porro,ut  inhujusmodi  incertis 
non  nisi  novem  episci  pos  inter  ipsutn  (Anatalonem)     rebus  fieri  assolet,  inter  neotericos  alii  alinm  mortU  an- 
sanctumque  Ambrosium  recenset  ;  et  quamvis  ali-     num,  seculo  tamen  primo,  assignant.  Ughellus  tom.  \ 
quibus  eorum  annos  uii  et  i.ix  episcopatus  tribuat,     Italiee  sacrs  aucteecol.  36  anntt«i  Christi  64  statuit; 
omnes  tamen  simul  solum  annia  gclxv  sedere  facit :     Puccinellus  in  Zodiaco  annum  circiter  03  ;   Ripamon- 
secundum  quse  mors  S.  Anatalohis  anno  cix   illi-     Hus  in  HUt.  Mediol.  decad.  i,  pag.   47  annum  70; 
ganda  esset,  et  initium    epUcopatus  ejusdem)  anno     Paulus  Morigia  lib.  2  Hist.  Mediol.  annum  93 ;  Joan- 
xcvi ;  cum  tredecim  anni  ei  assignentur.  Hocvalde     nes  deJDeU  in  Successoribus  S.  Barnabse  in  ecclesia 
serum  ^st,  Qta  S.  Barnaba  ordinatus  fuisBe  creda-     Mediolanensi  nullum  annum  consignans%  S.  Anatalo- 
tur.  Quin  et  ab  ista  antiquitate  aliquid  recideudum     nem  sub  SS.  Petro  et  Lino  sedisse  memoraU 
est :  Catalogus  enim  annos  Lxvra  intermortem  S.         36  Petms  Chilesinius  in   Tabula  arcbiepiscoporum 
Myroclis   sanctique  Dionysii   reponit.  S.  Myrocles     Mediolanensium  ea  decreto  quarti  concilii  provincialis  °Ptna  u* 
tamenetiam  anno  cccxiv  interfuit  concilio  Arela-     ejusdem  ecclesise  edita,  ac  deindeaucta,  S.  Anatolium 
tensi;    S.  Dionysius  vero  non   serius,    quam   anno     annU  tantumdecem,  et  sub  S.  Lino  Pontifice   sedisse 
ccclxii,  obiit ;  quod  (spatium  intermedium)  non  nisi     statuit,  Denique  Carohisa  Basiiica  Petri,  deinde  No- 

variensis 


nonpotuit  primum  svb  finem  Septembris  onni61  mor- 
tuo  Anataloni  successUse. 

31  .1'/  //"•  respondeo  primo,  anonymum  eo  loco  satis 
insinuare,  sibi  hacde  re  non  satis  constitisset  cum  ad- 
dat :  Utiertur.  Secundo  locus  iste  cerle  vitiosus  est, 
cum  annus  quintuS  Caii  cum  Neronis  ultimo  ibidem 
componatur  his  verbU :  Qni  erai  Neronis  ultimus, 
quse  Papebrochius  a  sciolo  quodam  adjecta  censuit. 
Tertio  deniqu.  ndum  est,  S.  Caium,  etsi  Ana- 


eorumdem  martyrium  annoChristi  00  afflxit :  sed  nihil 
cogit  nos  abante  dicta  recedere.  Ttaque  S.  Anatalonis 
episcopatum  ab  anno  18  usque  inSeptembrem  anni 61 
ex  allatis  notUchronol  lucimus,  donecquU  a-r- 

tiora  protulerit.  Papebrochiusin  Exegesi  ferenobiscum 
sentit,  dum  in  Catalogo  prssvio  eosdem  terminos,  deinde 
vero  ainium  19  ei  60    >signat. 

32  At  longe  a  nobis  dissidet  Tillemontius  tom.  i 
Monument.  eccles.,  Nota  i  in  S.  Barnabam,  ubiini- 
tiiim  ac  finem  sedisS.  Anatalonis  multoserius  colloca* 
vit,  sicscribens  Gallice  :  Catalogus  patris  Mabillonii 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SFPTEMBUIS. 


15 


DicUur  S. 
Anatalo  a 
S.  Darnaba 


etiam  Url- 
xiensibus 


variensu  episcopue,  iu  Historia  item  Mediolanensis  ec 
clesiss  pariter  fatetur  annum  ejus  certum  delerminari 
nonposse;  videri  tamen  sibit  ipsum  usque  ad  annum  8 
Neronis,  qui  fuit  Christi  61  el  62  vivendo  pertigisse, 
ac  forte  superasse.  Neque  ego  Historiss  episcoporum 
Mediolanensium  ssspe  laudatas  tantum  tribuendum  exi- 
stimo,  ut  sine  omm  erroris periculo  ipsi  inomnibus  tuto 
credi  possit ;  attamen  nihil  video  obstare,  quominus  S. 
Anatalonis  episcopatas  intra  eos  temlinos  statuiqueat, 
quos  exeadem  et  Catalogis  supra  assignavimus.  Hacte- 
nus  de  sede  ipsius  Mediolanensi  egimus,  nunc  de  Bri- 
xiensi  inquirendum  est;nam  ei  Brixienses  hunc  sibi  a 
S.  Barnaba  apostolo  primum  episcopum  datum,  et 
utramque  ecclesiam  rexisse  affirmant,  eumdemque  ut 
episcopum  suum  annuo  Officio  ecclesiaslico  venerantur, 
uti  superius  dictum  est.  lidem  etiam  ex  dicendis  sacrum 
ipsius  corpus  jam  a  multis  seculis,  imo  ab  ipso  ejusdem 
obitu  possident, 

§.  III  Controvcrsia  de  SS.  Anatalonis,  An- 
tigii  ct  Evasii  episcopatu  Brixiensi:  Ana- 
taloni  martyrium  olim  perperam  adscri- 
ptum  :  corpus  ejus  Brixise. 

[\istoria  episcopormn  Mediolanensium  in  Vita  S. 
Barnabx  ad  propositum  nostrum  hscc  habei  :  Tum  (8. 
Btmmbas  Mediolani)  alloquens  prseclarissimum  vi- 
rum  Anatelon,  seque  Apostolico  dogmate  fartum  ; 
Perge,  inquit,  aburbe  hac  ad  Orientalem  versus  pla- 
gam,  lapide  sexagesimo  Brixiam,  quae  est  Alpibus 
contigua,  et  una  ex  Venetiarum  urbibus  haud 
ignobilis,  civibusque  ejus  salutaria  verbi  pabula  im- 
pertire.  Credo  equidem,  collatam  tibi  a  Domino 
gratiam  ;  et  non  modica  post  paululum  ibidera  ado- 
lescet,  te  prsedicante,  turba  fidelium,  Quam  illi  gra- 
tanti  mente  jubentis  legationem  suscipiens,  adeam- 
dem  properanteraccessit  urbem.  Cumque  agrestil 
et  ferocibus  gentihum  animis  dulcia  vitsa  perennis 
relatu  incllifluo  mysteria  reseraret,  raox,  coope- 
raute  ineffabili  Omnipotentis  providentia,  aliquanti 
ex  plebe  fidei  monumenta  perceperunt  ore  sagaci. 
Quod  ubi  Vir  Dei  aspexit,  illico  ad  magistrum  re- 
diens,  prosperatum  iter  sui  legati  nuntiavit.  At  ille 
immenso  repletus  gaudio,  festivas  bonitati  Creato- 
ris  gratias  egit ;  iterum  iteruraque  commonens.  ut 
insisteret  credita  sibi  talenta  cura  nummulariis  ero- 
gare ;  quatenus  cum  bono  ac  fideli  servo  vocem  il- 
lam  desiderabilem  audire  mereretur  :  -  Enge,  serve 
«  bone  et  fidelis,  intra  in  gaudium  Domini  tui  ;  » 
alludensque  ad  nomen  ejus  Anatelon,  ait  :  Frater 
ct  coapostole,  super  multa  constituendus,  plura  o- 
portet  lucra  tua  Domino  reprsesentes. 

38  Orans  ergo,  et  imponens  illi  manus,  episco- 
palera  deinceps  curara  commissarum  sibi  a  Christo 
ovium  vigilanter  exercere  jussit  inter  Mediolanen- 
ses  ac  Brixienses  accolas,  doctnnae  magisterio  et 
fidei  Christianae  institutis  delegatum.  Hinc  factura 
est,  ut  secundum  quod  prasceperat,  impleretur; 
scilicet  ut  omni  tempore,  quoad  viveret,  utriusque 
ecclesiaj  plebibus  pari  tenore  pastoralem  curara 
impenderet.  Praeter  quod  sanxit,  ut  Mediolanensis, 
quam  ipse  fundaverat,  principalis  ecclesiastici  cul- 
rainis  sedes, aliarumque  in  ea  provincia  ecclesiarum 
raetropolis  perpetualiter  habeatur.  His  ita  decursis, 
beatissimus  Christi  apostolus  Barnabas  suam  cce- 
pitaccelerare  profectionem,  accitisque  discipulis  in- 
dicat  diem  festum  Pascha?  adventdre,  etse.  Christo 
opitulante,  una  cum  confratribus  et  coapostolis  ex 
voto  celebraturura  esse.  Fit  raceror  ingens  tara 
Christianorum  quam  paganorum,  qui  se  totius  iu 
eo  felicitatis  detrimentum  pati  clamabant,  hoc  est, 
si  discederet,  si  illos   pauxillum  relinqueret. 

39  Praecipue  vir  Dei    Anatelon    lacrvmaliter   ac 


graviter  ingeraiscebat  pro  eo,  quod  dixerat,  se  non   D 

ultrareversurum,  quia  reliquo    vitae    tempore  cuin   primui ept- 

suis  esset  compatriotis  ac  fratribua  permansorus,  $c°Pmdatus 

illum   suffl    semper  resolutionis   diem   gratabunda 

raente  operiens,  quo  Bui  laboris  a  Christo  coronam 

recipiat    immarcessibilem.   Quem   ita  consolabatur 

magister,  ut  diceret  :  quid  tantum   mea  delectaris 

praesentia,  cum  tibi  Christi  Jesu,  Domini  mei,  num- 

quam  defutura  eitt  Sic  enim  nobis  polliceri  volult: 

Ecce  ego  vobiscum  sum  usque  ad  consummationem 

seculi.  An  nondeomnibus  ejus   dictis  et   operibus, 

utegoa  beatissimis  Petro  et  Jacobo,  magistris  Ec- 

clesiae,  sic  et  tu  ameeruditus  es?  Numquid  aliquid 

iiin  deesse  poterit  in  vinea  Patris  familias  desudan- 

ti  ?  En  cum  doctrina  fidei  virtutum  quoque  tibi  effi- 

cacia  non  deerit,  et  quae    postulaveris,   impetrabis. 

His  et  hujuscemodi   allevatum  adstipulationibus di- 

misit  m  omnibus  diligenter   instructum  ;    protinus- 

que  ad    Romanum   regrediens  portum,    ingressus 

navim  ad  Pakestina?  gremium  repedavit.  Hsecipse, 

de  quibus  consule  Papebrot  hium  ad  diem  xi    Junii   in 

S.  Barnaba.  Ego  de  Sancti  episcopatu    Brixiensi  hk 

tantum  ago. 

40  Ughellus  tom.  h  ltalist  sacrss  recusa  ab  eodem 
Sancto,  quem  Anatbalonem  voeat,  Brixien  H\  m  i   wco-   E 

m  seriem  ordilur.  habetque- consentientt  mCa- 

i ,  ,.  •      i        ,  tnliun  contra 

es  fere  omner,  qu\    de    hoc  argumento  tracta-  Bumpern 
runt.  Dissensii  tamen  abillis  erudilus  vi\  Paulus  Ga-    auctoritatem 
leardus,  BrixiensiscanonicustcensuitquetS,  Anutalonera 

<  i .'t  episcopispotius expungendumesse,  i 

aliter  ipsiprmsedi  ut  metropolitanum,  sive  ut 

Mediolan  •     Brixia. 

Hanc  sententiam  suam  in  Annolatis  ad  prselaudatam 
Uglieltianse  Italw  sacrx  editionem  Venetamhis  verbis 

nit  :  Si  jam  anno  a  Christi  uath  ital 
lanei  ithedram  conscendit  D.  Anathalonus,  ut 

vult  in  Mediolanensibus  Ughellus,  seu  potius  ;mno 
xlvji,  ut  ibi  diximus  ex  Papebrochii  eali  nl  ,  quo- 
modo  constitutus  e.^t  a  S.  Barnaba    Bi  an- 

tistes  anno  liii,  ut  hic  asserit auctor  ?  In  eam  equi- 
dem  propendo  sententiam,  quaa  S.  Anathalonem  e 
Brixiensiura   episcoporiuu   numero  expc  on- 

perti  innixus  auctoritate,  qui  Philastrium  septimum 
Brixienscm  episcopum  vocat  in  Sermone,  quem  in 
ejus  translatione  habuit.  Quod  utique  verum  esse 
neqmt,  nisi  omittatur  praefatus  Anathalonus  :  ne- 
que  enim  alter  ex  ejus  antecessoribus  dubius  esse 
potest.  Eam   vero  Ramperti,  qui  ad  e  seculo 

ix  claruit,  auctoritatem  esse  lioc  in  loco  censeo,  ut 
sine  temeritatis  nota  eludi  nullatenus  queat.  Anatha-   p 
lonus  porro  pra?fuerit  huic  ecclesia?,  non  ut  urbanus 
episcopus,  sed  ut  raetropolitanus. 

41  Hsecipse,  quae  modo  paulo  pluribus  examinanda 

et  iltustranda  sunt.  Rampertus,   quem  hic  laudat  ffi 

leardus,  quemque  Uqhellus  col.  532  anno  814 

,  ...  n     trlbui  cpi- 

opatux  Brtxiensi  imttatum  esse  scrmt,  corpus   .v 

Philastrii,   ejus  lem  sedis  episcopitsolemniter  transtulii 

nuno  n:'.s,  raiuiiciuquc  translutwnem  scriptti  consignavit 

in  Sermi  net  qv  m  ea  o  ad  eUrum  populumqtie 

suum  habuit.    Hunc  laudalus    V.  C.  Qaleardus  una 

cumS.  Oaudentii,  Brixiensis  episcopi  Sermonibus  ci 

t   antistilis  <>,  ur- 

rectius  edidit  Patavii   ««»<>  1720,   m   009110  Cwperus 

noster  m   S.    Philostrio   ad  diem  xviu  Julii  recudit, 

Porro  Rampertus  in  eo  Sermone  de  S.  Phitastrio  m- 

ter  cetera  sic  ait :  EStenim  hic  septimus   episcopus, 

Brixiensem  ecclesiam  Christo  tunc  praadicando  con- 

gregans,  sanctum   dogma  custodivit.  etc.  Antiquus 

quoquc  /tymuus,  Ramperto  multu  vetustior,  qum  G'- 

leardus  et   Cuperus  exhibent,  deeodem  S.  Philastrio 

hmc  habet  :  Septimus  sedis  solio  resedit  Brixiensie. 

Hinclaudatus  Galeardus  in  Annolatis  ad  Italiam  sa- 

cram  Uglnlli,  et  Cuperus  in  S.   Philastriomeritomo- 

nent 


AlCTOnE  c 


in  priori 
pmlr  aucti 
sunf. 


DE  S.  ANATALO.E,  «C™»"  ™£  ^  „„,„„. 

s.  pub* «  «w  »««"  w". :■„„„;„»  ,„ — ' '"  ''""  l"l)"s  's""rtt 

°"t  ,„, .  ,„.,.,  -  S.  Anata, *■  £     =  J^ffl  *  " 

;;:;":;";:;;,;:::;::::  SETii.»  *-*.  .*>.-**-£ 


D 


c«,«»<ta    *(-4W-   '/-'V '"  "'"""*  ;        T  A «igii  epscopii   i"    sancto  Fauetino 

„  '  .  PHtatr i  hoe  ordine  —  ••  '•  B.  Anatha-  Majore. «"«""J    conl."Brix.   Habetur  in  SS. 

L.;>  8.   Ch«ta«:»&  u„„,  *  S- f  «T  ^'f^S.   *r»«  <*■<•"  ***" 

Wwj  •'  S.  Ap0lta».»;6  S.  ./,„„,-.'  &  *™-     MW™  >fc  ^  „,  „„,„,„„„   8M b  ,,,. 

«ta;  8  &  V i;  9  S.  I tmn;  .0  ;s-   pl"-  '""'      '    "     .Ul,,ills...  Brixis  quievitin  Domino 

rft *«&^ .m,-^--"^  SrcoKSnparoehialiSS.Fanatiniet-Jov- 

,„,,,„■  m             «*■  '»'"  "  •-  >""""•  Ce  S;  Cla-.  : '  *?  m  nonore.  Certum  „,„/>„  mdetur,  S.  Anli- 

«  **i. *  -" ■•■'/■■''.  «•j-  -c     :„::;,!:  ,„,,,/,  „„■■  /■■•/ » <»  >■>" 

„:  -»■• '«■•■<  '-;,;:;:;:;;;;:;;;;:;: ^«^«, 

,:,.„  :    VamiooUumutramquesodemali^tmpore  nemt    annuntiam  *att> 


non  fait  epi- 
scepus  Jiri- 
xicnsis. 


Eorum  unus, 
s.  Antigius 

gui 


iusappavet.  S.  Narmis   colitur 
xxvii  Augusti,  ubi  da  ipso  apud  nos  Aclum 
sanclus   vero  Fiator  ad  diem  xiv  Decembris  Romano 
Mariyrologio  inscriptus  est. 

',:;  j)e  s.  Latinot   seu   l:'nv^   Latino,  sam 

nio,  BHxiensi  p  •  ."  riter  consuli  potesi 

Opus  nostrum  ad  diem  xxiv  Marlii  et  vii  Julii.    8. 

uum    ejusdem   setlis   episcopum   fumet  constat 

unni  347  apid  Labbeum 

tom.1  Collect.  ConciL,  col.  659    et    664,  w&i  Ursa- 

'ppellalur,  legiturque  subscri    \      I  rsacius   ab 


/ini.MO         Hllinin»»»»»       '  , 

9»nm  iinon  aHter  fl<i  Brixtcn^,  pertinet,  quam  quoa 
sacra  ejusdem  ossa  ob  Normannorum  metum  Bri 

a  sinl.  Hinc   etam  factum  reor,  ut  nonnulla 

ardini  Martyroloqii  in  Gallin  auctana,  wfenus 
memoranda,S.  Antigium  eodem  die  annuntw .■/,  ei 
Castellanus  eumdem  in  Martyrologio  »»" 

^r  Sfl«ta  N^'./".^  r*«»w«i  non   dubitaveritt  Go 

m  A.ntege,  Lflfitre  ^ntidium  appellans,  atque  ita 
jnfKinu-.Lingoms,  S.  Antidii  episcopi;  cujus  eor- 
pua  tempore  irruptionis  Normannorum  translatum 
fuit  Brixiam  in  ecclesiam   S.  Faustini.  /'""- 


E 


cius  avvellatur*  leqtturque  subscn    /       1  rsacius   ao      "m.  »"WttUj  l"  wv ;  /,,.,/,',„, 

B*i..W-..«! ::":;"'  ::::;:::;::::     :;::  ::,"":;:::,::,;"■•■:;:,':: 


*7f.<  0' »'/,   ct 

Xormanno- 
rum  mctu 


Kalendas  Decembris,  ad  quas  colitur  ei  in  Martyrolo 
gj0  ftom  et.  Similiier  consiat  de.S.  FaU' 

,..  ctijus  memoiia  celebratur  die  siv  Feb\  uarii,  ubi 
ei  Majores  mei  di  1  \erunt.  Jam  vno  videamus, 

SS.  -1"  igium  et  Evasium   I  ■ " '"- 

sium  episcoporum  si  rw  eap.u«(  ro«  /v///.  Antigiura  hunc, 
inquii  m  Annotalis  ad   Ughellum,    non   fuisse  P>ri- 
xiensem  episcoputn,  edocemur  ab  Adone  MS.  eccle- 
Telonen  «  Sueciaa,  in  quo  co- 

dicc  de  S  Antigio  ad  xvm  Kalendas  Decembris  hs  c 
legi  tcstantur  colleotores  Actormn  Sanctorum,  Fe- 
bruarii  tom.  %,  pag.  8U8,  num.  15. 

Lingonis,  civitate  Galliae,  in  territorio  Ma- 
3  1,  gnomontense  transitus  S.  Antigii,  cunfessoris  et 


ptt/oat   sunt,  eoque  tempore  etiam  aliorum  Sanctorum 
corpm  asportata  fuere,  ne  ineommmanus  mciderent. 
/,,  ,,■  translatio  etiam  verisimilior  fiatjuvent 

lnc  pauca  annotasse. 

47  Rampertus  Brixiemis  episcopus  paulo  ante  m- 

dium  scculum    nonum  ad  ecclesiam   SS.  Faustini  et 

Joviix  monasterium  te  ''■  tradideratque  Leut- 

0  abbati  et  Hildemaro  monacho,  quoi,  ex   Gallise 

nartibus  evocaverat,  ui  monasticam  diseiplinam  Mem 

1  ,,:.    Consuletsi  lubet  Ughelli  Italiam  sacram 

tamtom.  i.  col.  532  etseqq.,ubifundationischar- 

tatsignata  .://mo841  recensetur.  Ad  hoeitaque  mona- 

steriumpotuit  Hoymo  UI0,  verisimililer  monachus,cum 

sacrisAntigii    lipsams,  velut  adfratres  suovrefugere, 


ncc  ut  talis 


'•' 


al.  abba 


uii.mio.ueose  transitus  b.  Antign,  coniessons  ei  ^'^•"""'ll    "i •",         ■         r    .        ■  "... 

H  Lscopi,  qui  primo  ibidem  sepultus,  postea  vero  iisdtmquein  ecciesia  SS.  Fauetxm  ac  Jovit*  teposius, 

n  inde  translatus  et  in  Caiciaco  viila  ...  ecclesiam  deinde  eidem  loco  annos  octo,  menses  ^atuor.dies 

.  s.  Maria  et  S.  Martini  a  domno  Aymone,  vene-  viginti  tres,  abbas  praisidere,  uti  m  landaltfMar- 

m  rabilisacerd ,  uonorifice  reconditus est. Detade  lyroloqw  dmm  usenU  t   Porro  //«/  Marlyrologium 

n  postnon  plurimoa  annos   ob  metum  Nortmanno-  Utud  Telonensis  in    Provincia  ecclesizprmum  fuent, 

n  rum,  qui  tunc  maximati.  pkrtem  Franci* ac Bur-  Brmam  tamenjam  olim   deklum,  ibtdemque  auctum 

„  gundiaa  erunt,   ab   ipso   sancto  sacerdote  fuisse,<merito   suspicatus  est  Henschemus    noster  toco 

n  perlatus.  et  in  Italiam  adductus,  atque  in  civitate  tmperius  teudato,  sive  in  Commentano  pemm»  ad  Acta 

n  Brixia, in  monasterio  sanctorum  martyrum  Faa-  SSiFaustini  et   Jovit&tpm.  3  Februam  pag.  »u» 

.,  stini  et  Jovita3,quod  ipsejam  dictus  venerabilis  mim.   15.  quod,   ul  ibidem  inqwt,  accuratissima  de 
n  abbas*  posteaper  annos  octo,  mensesiv,  dies  xxm      Sanctis  Brixiensibus  encomia  comnleclatur. 

nhonorifice  rexit,   venerabiliter    quiescit.  »   llxc         48  Hocipsum  quoque  certum   videtur  d*  prsdicta 

verbistqus    virgulis  iistinm,  ex  citato   ab  ipso  S.  Antigii  amuntiatipne,  in  qua  et  tpsw  Iransitus  stve 

Operu  nostri  loco  ubi  ea  exdicto  Murtyrologio  reipsa     ohitus,  atquesepultura  Lingoms,  et  transim  pnmum 

iranscnptasunt,    rclalis.    Porro  hunc   S.   Antigium     ad  villam  Gaiciacumf,deinde  Brixtam  per  ffaymonem 
,///,/  UlOi  quem  Ughellus  aliique    inter     facta  ei  hujus  denique  preelatitra   in    Bnxtensi   &b. 

Brixienses  episcopos  sexto  loco  rccensent,  omnino  sua-     Faustini  ac  Jovitm    monasterio  tam 

■  .  .    ■  .      .  • : ;     .,     Amfiitnva     tti-n 


ab  ipsis  Bri- 
xienslbus «"' 
tiquitu*  ogni- 

ius; 


[iririam  indc 
translafus  cst, 


rio  Limjouis  transitus  S.  Antigii  confessoris  et  epi-  S.  Antigij  episcopatwn  B\  aucton  imus  igno- 

scopi  onnunftfl/ufj  nempe  xvui  Kalendas  Decembris,  tum  fuisse.  Neque  hic  satis  solide  r*poni  potest.  S. 

etiam  in  Martyrologio  Brixiano  memoraiuv,  et  Brixim  Antigium,   Bnxia  pevegm  profeelum%  apud  Lmgones 

colitur  ut  cpiscupus  cun[vssor  ritu  semidupldoi,  uti  hubel  obiisse ;  etenim  si  id  itaesset,  liaud  dubie  auctor,    > 

d 


cetera 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


17 


sed  vel  Lln- 
gonensts  fitis- 
se  videtur. 


B 


vel  certe 
Caltus. 


Igentti  amwtavii,  verbulum addidusetf  ta  qw 
Bfteiensis  BpiteopaPtts  ipffius  innetBsceret,  aut  taltem 
ua,/  ,  >v/,  ui  S.  Anltgiut,  ti  non  Lingc 

ccrte  cujaseumque  atienus  loci    Bpiseoput  oredl  pothu 

debeat,   qimm    Brixix,  prout  consnleranli,  uinntfestum 

rnt 

49  A-n  tamen  Lingonensu  episeoptts  fnerit,  non  au- 
sim  a&  erere,  cum  eum  in  istius  tedis  antistitum  cata- 
loijts,  u  Claudio  Robertot  et  a   Benet 
Ckristiana  editis,  non  reperiam;  quamquam  el  in  liis 
aliqnot  ephcoporum  sola  nomina  feferantur,  necl 
desit,  nhi  S.  Antigius  Inseri  postet.  Netcfo,  an  prx- 
diclum  Martyrologium  idem  sit  cum  eo,  quod  \fabillo- 
nius  tom.  2  Annalram,  ad  annum   Ckritti  848,  num 
79  faudant,  ait  Telonense  fnisse,  sed  fum  temporU  in 
bibHotheca  Oltoboniana  servatum,  ex  quo  eadem  fere, 
,/},:,  .,.,  vi  rbis  tui  ■  memorai ,  ved  S.    I  ntightm 

ccmfessorem  tantummodo  appellat,  ei  mentoHam  i 
ibidem  trd  diem  dechnuni  septimuui  Kalendas    De- 
bris  tignari  afftrmat.  Nescio,  fnquam,  utrum  illud 
n,  iiu  divei  \um  ;  <■'  an  Mabit* 
■  i  memot  i  e    lapsv   u  num  pro  alm  di<  m 
werit  et  episcopi   tituhim  prselermiserit,  an  vero 
isimi  Ottobonianum  exemplar  aeeurale  secutus  tit.    ld 
umnn  esserere  potsum,  annuntiationem    illam,  prout 
rtio  retuli,    integi  iorem  esse,  quam  pe* 
rioduut  Mabillonii,   ut  ulramque  eonferenti  patebit. 

liO  Diem  xyiii  Kalendas  ret  cum    Hen 

niane  exemplari  etiam  wrwati  aliquot  Uauardi  auctaria 
apud  Sotlerium,   ted  episcopl  titulwn  prsttermii 

s   Aquicinctinus  et    D.  du  Cheva     tbent:  fpso 

die  natalis  sancti  Antigii  coniessoris  :  Caudiacemis: 

Natale  sa .  ■■  ri  confessoris     I         ww.*Attin- 

gi  confessoris.  Sed  utul  h  ■■■<■  ie  kabeant,  qu  t  ad  jn-x- 

Novembris  diem  latius  examinari  votcrunt,  ex 

dictis  sntis  liquere  arbitror,  S.  A  Bri- 

s    eodem  dit  cotunt,  non  aliuvn  esse  ab  illo,  qui 

)s\  Martyrotogio  memoralur, 

et  huuc  non  fiii  ■  ntem  episcopam.  Forsitan  i<l 

ipsum  suboluit    Baronio,  qni  8.  Antig\  apud 

mium  ut  e  memoratum  reperis- 

set,     Romano     Martyrologie     minime     inseruit     tn 

quo  is  etiam  hcum  nondwn  aeeepit.  Haec  eadem  infra 

conftrmabuntur,  pmlqnamqwt  ad  S.  Evasii  ep 

lum  speciatim  spectant,  paucis  recentm 

;;i   Ugkellusde  to  hmc  habel :  S.  Bvasias  episco- 

'<!„',,:!  Brfxien-  pns  Brixiensfs   anno   cevi,  de  <juo  in  eodem  Mar- 

ses  pro  suo       tyrologio    (Brixiano)  iv  Nofl.  Decemb.  :   ''BrixiaB 

I   .  tsii  ejusdem  cavifaiis  cpisconi  et  martvi  18  ;•• 

ut  in  cednla  vetustissima  reperta  inarca,  ubi  etiam 

|4is  ipsius  sancti  n  ipod  eccle- 

siam  S.    Petri  in  Oliveto.  Hxc  ipse,  qum  GaL 

excipit  ■.  Ilunc  S.  Evasiom  i  m  tao> 

tum  el  non  episcopnmi  fuisse,  satis  abunde  docet 
Enscriptio  in  schedula  vetustissima,  ejua  arcfc  in- 
clusa,  rfeperta  anno  mcdliii,  hojus  tenoris,  ut  ex 
publicis  monumentis  patet  :    BvASTBS  mmi- 

iyh;  qna>  ufique  de  ejus  praesnlatu,   si  re  vera  epi- 
copus  fursset,  praeter  morem  aeotraqnam  tacuisset. 
Praeterqxram  quod  si  septimws   ex   Ramperto 
S.  Philastrio  assignandus  est,  nullushutcEvasiobk 
potesl  obvenire,  Sffartyj  iroBrixiani  nnpera 

inscriptio,  quam  Ugheilus  prOfert  :  ct  in  qua  epi- 
scopus  et  marfcyr  dfcitur,  nullo  antiquo  teste  iul- 
cttur. 

.*iv2  Faynut  in  A-nnototis  a<l  Martprobgivmi  !• 
inini,  uhi  S.  Evasii  episeopatvm  propugnat,  mmdem 

niMiiptionem,  Evasius  BSmCtuS  niarlvr  eodtm  anno 
1459  ni      PJUS  '"'"     iiir.ntmn   CtSC  cmisiiil it ,    addttOA», 

ab  eam  muttos  de  ejusdem  episcopafu  incertos    n 
fuisse.  Scd    cum  ex  antiquis,  SUbdti,   iuonimentis  et 
ecclesiastica  traditione    acceptum    fuerit,  Evasiuiu 
hanc  Brixianam   sedem  tenuisse  ;  propterea  ibidein 
Septembris  T.  Vll. 


S.  Bvo 


tplst  i  po 
colunt. 


non  videtur 
episcopus 
fUlSte,  sed 

tantuia  viar- 
tyr; 


ad  omnem  tollendam  ambi^uitatem   addita  fuit  se-  D 

alia,  ab  Obitio  Capuccino  relata,  inscriptio  :   AtcTonEc.  i. 
Corpijs  S.   ElASII    lii  iyris  BrixT/e.    Ad 

iiiannni  mihi  imn  rst  Martprologium  Brixiense  prsbter 
mo.r  /aitihitii/n  Fnijiii,  in  quo  nec  martyris  nec  con- 
fessoris  vXla  facta  mentione,  tantum  dictiut :  Brixiae, 
S.  Euasii  »[nscopi,  iii  nncto  Petro  Oliveto;  qui  se- 
dem  suara  praedicatione  verlu  Dei,  et  vitas  sancti- 
nioiiia  exornnns,  bonis  operibus  cumulatus,  migBa- 
vitad  Christum.  Tn  Ordine  quoque  Officii  divini pto 
iniirui  diceeesi,    arrno,  at  rfnci,    IGB4   typi  ad 

hi.-m  3  Dee&mbris  legilur:  Evasii  Episc.  conf.  Brix. 
semid.  Ilalt    in  S.   IYtri  in  OllV.  Cri  \UC  Ilri- 

.i  h  n  ii   eorpus,  quod  in  S.  Petrl  -r- 

/./  in    Oiirrtn  teTVatUT,    tlli  tp  ■',   i/iinu     /«(- 

-  non  ut  martyrem,  sed  tur, 

'.Y-\  Laadotus  Faynusid  ipsnm    admiratue,  Quare  nec  pnferunt 
autem.  hic  Sanctus  Offlcio  martyria  non co-  uti de  epitco- 

latur,  ut  cedula  illa  indicabat,  non  invenimus.  Sed  patu  ,p5iHS 

illi   sola  non  erat  sufficiena  testimo- 

iiiimi  adppol  \ciiun;  vel  ne  antepiitati, 

quse  illum  ut  aolummodo  episcopum  celebraba^  de- 

eretur.  At  mifti  <•  hedula 

y.n-  inmitn  potius  statuendwm  fuist  crum   illud  ^ 

:■  i  den  Is  episcom  non  esse,  a  t,  kutte 

ihui  rmij  •  i  martyr  I !  fua 

.  a  Fayno  tje- 
nera  rta,  attinei,  oereor,  ut  et  ua  9int, 

quam  scriptor  ille  prxferat.  Certe  ea;qux  ibidem  m>- 
minalhn  iora 

sunt;  aut  ->  qua  sint  vetusti  \tra 

em  admodum   incet  too, 

owm  Faijnusin  Vindiei     WSS.-Marturolo 

/  m,-  pag.  44,  ad  Jacobi    Malvecii  ei    Eliss  Ca- 
preoH  iit  siiis   Chronicis  de  S.  Evasio  tUentium,  i 

eponere,  id  mirum   non  eese,  eo  quod  lio- 

rum  jirnnus  i  SCripterit,   0/tSf 

quidt  m  i  n  eam  schedulam  non  >•<• 

rit. 

54  Quid  lwc  est  aliud,  quam  dicere,  aut n  t  antiquamo- 

exiauam  de  S.  <'  riam  apudBri~   numentai  nee 

.        -  .  conscntiunt 

,,, .,.,  ,  fuisse,  ■  corpus  mventum 

men  Brixiensis  episeopi  esse,  quomoda  ex 

ailihin  tthedula   probabitf    Conlra    utriusque  Sanctii 

AntKjn  tciiicet  ac  Evasii,  eptsa  |  po- 

■!  scriptoi  n   il*  utroqoe 

mtium,  partim  in  iisdem  episeoporum  catal*  . 

rendis  de  ioro  etl  :  optnio   LaudatuoCar 

preolus,  ll0n 

,  quam  rfe  teminit.  Per  Ca- 

preol  teUigo  ll\  \us  Brixianam,  libris  F 

ifUatuordeeim  Lal  u  sa  ptamt  editamque  innovo  Tha- 

sanro  srrijiinrum  ItaUx  per  Grssviumet  Burmammm 

tomi  '.)  partel ;  aqua  multuni  <i  \,  quam  P&- 

tricius  Spini  Italice  versam  vulgavit.  Evasvum  partter 

prxtermisit  /oann  ist  us  Florentmius  m  Indice 

sivr   i '  rrum  ejusdem 

,.,., .,  wtis  mnuat,  hujus  quo- 

que 

:   S.    Antigius.  Hune  anno  dp  (empore 

dccc  cum  SS.  Fanstini  efe  Jovitae  corpora  ex   asde  et  ordme, 
eorunidem,    nunc  S.   I  ■  b«  J-  v 

luntur,  traasferret,  mter  orandum  animara  Deo  red-  opM 

:,,,„,  Bed  minufl  ^robabiliter,  asserunt. 
Neque  hic  a  Rampertfl  memoratur.  Cetebratu*  xmii 
Cal  Bec.  D    uroqne  similtter  titere  Camillum  Mag- 

gium  ui  Chromcv  de    Retm     patriis,    et  II icromjmum 

wi  inantiquo  Catalogot  faielur  Faywus  intaudatis 
Vimiiciis  MSSi  apud  me  fol.  kA;sed  nBulrius  Qpu*~ 

cnlnm  /.';/?.  Di.n 

/;,.  quo  dm  istt  Sancti episcoporum 

suorum  alboi  I  tint.  Florentuuus,  cujut   verha 

mox  dedunus,   S.    Autujinm  prosnmvm   suecessorem 

3  (acit 


DE  S    ANATALONE  MEDIOLANENSI  EP.  ET  CONF. 

Db  b.  ai^i.  cuscrvtinn  Mediolanensem 


18 


D 


oum  Samperti 
dictii  componi 
possunt, 


B 


;;;;:;,;;;  =r«»i « *  ^rvtz  "SfS  "SSTX  i - *  § 2-  * '"-"; 

s„,„  jBter  nmdmqu»  S.  Phitolnm  ***££**     tj°im  „,.„ ,,„■  Vit*  edend*  Uc  ait :   M.gravit 

„,„„„    recenuns,  U  SS.  A*t,gu>  et  Evas.o  „«„       -  ^  ^.^  ^^  ^rom  ,,„,,„,,,  pnmi»»- 

mtntt. 

5G 

SS 

esse  01 

VelAmphrigiotcuilaudatus  Rampertussi  postl  V               ^  atquealiauot  crediderunt,  de    qutbus 

essisse  asseveraU    Inhorum   sententia   </;«»/'<  F'in  Annotatis  ad  Martyrologium  ita   loquilur: 

JacobmMalvecius,  quidktam  iranslationemab  eoaem  #^  Gaetanus,  Joannes  de  Deis,  Eugenma  Cata- 

S.AntigiotemporeCaroli   Magni  factumait. rmxp-  ^^  Bossius,  Mediolanenses   scnptores, 

piw  /.;Tr„r/i.MH  r„M/-/.'.w«"""  riah»atftfi«i^  ;.   ^  ^  conveniunt,  sententiam,   Anatalo- 

Decembris  SS.  Antigium  et  Evasium  post  Ramperium  .                          Je     q  fi(]d  splendorfc  mar 

sedisse  ***,   non   fl«fl    **"    raftone,  ata u*J  ^™*^  .  et Pquiaem  pn,t,.niis  seculis  is  niii- 

fl/iww  »5  locum  obRamperti  duta  assignare  non  posseu  j                     ^  colebaturj  ut  refert   Franciscus 

Denique  Faynus  in  C02I0  Brixiano  et  m  Annotatis  u  Florentinius  in  Catalogo  MS.  episcoporum.  Sed  spe- 

Mariyrologium,  ei    Ughellus  in  Italia   sacra  quibm  ^v^lmLl  Caroins  Borromeus  archie- 

O-i  W«  -  ***  «•;  ^Stl  ^*2*r  Apostolicus,  re  maturius 

PnfationeadRampertumtprxiverat,  fS.  Anfji m  1                                fc.  Aatistitis   deinceps   de 

,„,„,  £VflSta  ,,,s/   n.    AfpflM»,  *  «  Otf«faf»  ™*^rt  pontifice  tantum  celebrari  deberesan- 

multum  vacuioccurrit,  sexto    scihcet   et  septxmo  ioco  r                ^  g    AnaUlonis  Wlfl(,;/r„ 

reposuen.nl,  atque  ita  S.   P^f^^^^T     2*« 1  dtai  «m.  otofuto,  , 1  . 

jctensium   episcopomm  fecerunt,  '/""»  laudatus  Ram- 


I  lem  Sanctui 
non  mirtijr, 
scd  con/.  1101 

obm. 


E 


Xfinc  vdcntur 
ambo  e  Cata- 
logo  expun- 
,,i  ndi  s  6<  S. 
ylna.a/o 


ttintnm  ut 
fltedtotanensls 
episcopus 
Brixlenslb  u 

pu/uisse 


pertus,  seculi  nepiscopus,  septimum  dumtaxat  fuisse, 
diserlis  verbis  aflimaverat, 

57  iVunc  //«</"<■  judicet  sequui  lector,  an  duo  isU 
.,  Antigius  et  Evasius,  quorum  primum  Lingo- 
rtuum,atque  inde  circiter  seculo  nono  Brixiam 
allatum;  alterum  ex  invento  sacro  1  rp  r<  cum  sche- 
dulaSancti  iantum  nomen  cum  titule  raartyris  exhi- 
bente,  cognilum  ostendimus;  judicet,  inquam,  • 
lector,  an  hi  Brixiensium  episcoporum  catalogo  inscri- 
bendisint,  dum   vel  ipsi  Brmenses  scriptores  partim 

mrarunt,partim  de  tempore,  quo  sedissedia 
sinttnon  conveniunt,- et  Ramperto  refragantur.   Ego 
quidem  erudito  Paulo    Galeardo,  Brmensi,  ut   dixi, 
canonicothac  in  parte assenlior.  Nunc  adS.  Anatalo- 

latius    tractanda  fuere, 
.  Expunctis  <•'  Brixiensium  episcoporum albo 
SS.  Antigio  atque  Evasio,  S.Philastriustquia  R 
perto,  septimus  fanlum  numeratur    episcopusi  t 
octavus  erit,  siaS.  Anatalone  eorumseriet  inchoatur. 
,  Hinc  ei  id  mihi    \  verisimilius  appan 

rdnst    Anatalonem  Bru 
prxfuim,  non  ut   urbanum  episcopum,  sed  ut   metro- 
politanum,  sive  ipsum  potius,  dum  Mediolanensi  eccle- 
siapraesideret  episropus,  Christianum  Brixiemem 
gemperse  suosque  etiam  curasse,  donec  S.    Clatheus 
eidem  prsefii  eretur. 

58  Nec  aliud  indicasse  videtur  ssepe  laudatw  anti- 
quus  auctor  Histoiis  primorum  episcoporum  Mediola- 
nensiumtdum  ait :  Orans  ergo  [8.  Barnabasex  Italia 
discessurus  et  imponens  illi  [Anataloni]  manus,  epi- 
scopalem  deinceps  curara  commissarum  sibi  a  Chri- 
Bto  ovium  vigilanter  exercere  jussit  inter  Mediola- 
nenses  ac  Brixienses  accolas,   doctrinae  magisterio 

..-...„,...  ,-,      ,■         J.l X IJ.«^     fn 


r,„  obiissediciturtnempeanno   vm   Neroms,  ui 

iu  Vita  edenda  legitur. 

GO  Ejusd  m  \     e  auctor  locum  Sancti  emortualem 
nonmemorat;  de sepultura quoque  ipsius  ac    reliq 
lllltl,  se  ,,,,,.  Hserte  profiteiur   his  verbis :  Nam    de 
sacratissimi  ejus  corporis  gleba  quia  nihil  certi  us 
que  ad  praesens  comperi,  Dei  solius,  cui  cuncta  pa- 
tent  ,  relinquo  notito.  Ferisimillimum  est,  quod 
ctor  Vitse  suspicatur,  nimirum  sancH  Ep\  rte- 

,  obgentilium  ejus  temporis  atrocitatem   me 
tumq  ro    loco    depositas  fuisse     Verum   htnc 

Mediolanenses  inter  acBrixianos  ahquando  orta  con- 
lentio,  utri  sacrnm   illum  thesaurum   possiderent.  Ita 
testatur  Josephus  Ripamontius,  Hut.  Mediolan.d< 
deltsicscribens:  Sacri  eorporis  reliquiaa  m  magn  1 
M.nt  ambitu,  vetustaque   contentione   Cenomannos 
(„/(S/  Brixienses)    inter  et  Mediolanenses.    Hmc  D. 
,l;r,  inde  Fluriana  a^des  Hominis  divini  servare 
mortalitatem  dicuntur.  Ego  secundum  Cenomannos 
judicare  non  dubitaverim,  inductus  vetustissimi  car- 
minis auctoritate,  quod  abepiscopo  M.roclete   addi- 
tum  Anatalonisipsius  imaginiAndi 
gnuspatria3(Medwianen«s)rerum  indagator,  ei 
vit  atque  petulit  in  Utterarum  monumenta,    diffisus 
marmori  contra  temporis  injuriam. 

51  Quidquid  sii  de  ea  inscriptione,  quam  S.  Myro- 
clis  nomine  circumferri  diximus  supra  num.  10  et  1/. 
quamque  etiam  auctor  Historim  primorum  prsesulnm 
Mediolanensium  ignorasscdicendus  est,  ipsum  Brevia- 
rium  Mediolanense  Ambrosianum,  jussu  S.  Caroli 
Borromteieditum,  de  sepultura  ejus  Brixiensi  co\ 
la  his  verbis;  Ejus  corpus  sepultum  estBrixias.  Br\ 
xiensibus  etiam  consonant  prxter  Ripamontium  Paulus 


Corpus  ejus, 

dc  quo  con- 
troversia  fuit 


F 


Drixix  olin\ 

scpultum, 

niihquf, 


i..-m  *;s  acBrmensesacccias,    noctnnsB   magibifuu  •••..-.—  .  Pladdus 

etfidei   Christian»  institutis  delegatum.   Hinc  fa-  Mongia    HuL    Medwlan     h  --'•;;/,  "; 

Ctum  est,    utsecundum    quod    pr*cePeratf  Impte-  ^'^''^  ^  ^ 

retur;  scilicet  ut  omni  tempore,    quoad  viverct,  Uppus  Ferraruts  xn  Catalogo  ^™}^*™. 

ntriusque  ecclesiaB  plebibus  pari  tenore  pastoralem  ciscus  Orlendins   in  OrU    sacro  ei   piofano  parU   - 

euramimpenderet  PraBter  quod  sanxit,  ut  Medio-  Ughellusin  Ualia  sacra,   alnque.  ffi  passtm  co 

lanensis,quam   ipse fundaverat,  principalis   eccle-  tiuntt  S.    Anataloms  corpus    ex  persecutwnum  met 

Biastici  culminis  sedes,   aliarumque  in  ea  provincia  absconditum  dm  ktuisse ;  sed  quo  temporet  2^e°cca- 

ecclesiarum  metropolis  perpetualiter  habeatur.  Hsec  sione  inventum  fuerit.  non   edwunt.   LaiMtus     ucci 

ra  sint,   neutiquam  necesse  est,  ut  hic  gemmum  nellus  scribit,  repertum  illud  fuisse  incorruptum,  sua- 

episcopatum  institutnmt  sanctumque  Anatalonem ulrt-  viquefragransodore,  quando  epnonsuo  tumulo  a 

auesimul  prsefectum  esse  dicamus.  De  ejusdemvero  clesiam  S.  Floriani  translatum  est;  ast   vereor,   ui 
1                 '  lia^c 


ibidem  in  rc- 
clesia  cathc- 
druli  colilur, 


B 


ubi  et  Ira- 
thium  ipslus 
atitn 

asstrvatur. 


Mvdioluncn- 
■■copus 

factus, 

a 
b 
c 


d 
e 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS.  I9 

hac  incorruptio  odorque  satit  firmo  testimonio  nitan-  quam  pertinaci  superbia,  ad  suum  praaripuerat  ad- 

tur-  jutorium. 

62  VnynusinAnnotaHsadMartyrologinmBrixia-         2  Hunc,   condigno  jam  tunc  presbyteri  honore 

num  de  translationibus ejusdem  hsec  ait  1 1  Issa  ejusdem  cumulaturn,  tirmissimum  suolateri  opus  verbi  comi- 

apostolici  Praesulis  in   obscuro  loco  (ne  ab  infideli-  tem  ascivit.  Aliquantos  etiam  exeis.qui  crediderant 

bus  deperderentur)   liumata.  post  aliqna  saecula  in  fidei  Christianae  decore  g  nitidos  et'omni  morum  ho- 

ja.n  S.  Floriani  ecclesia  asportata  fuerunt;  non  au-  nestate  probatos,  diaconos  instituit.  Ociua  quoque 

tem    Mediolanum,    ut   aliqui  ainnt.    Hincque    anno  illis   invigilantibus,    et   ovile    Dominicum    sollicite 

m  m.xxii  ad  ecclesiam   cathedralem  in  ara  sancta-  providentibus  divina  Majestas  feannuit,  et  fidelispo- 

rum  Crucium,  Dominico  de  Dominicis  Brixiae  epi-  puli  ccetus  ex  improviso  multiplicari  co^pit.  Quam- 


D 

AlCTOng  c.    s. 
munere  suo 
strenue  fun- 
gitur: 


scopo,  translata.  Demum  in  altare  S.  Martini  col- 
locata  fuisse  a  Dominico  Bollano  episcopd,  sequens 
inscriptio  astipulatur:  "Divi  Anathalonis  primi 
»  Brixiae  episcopi  corpus  buc  ex  alio  hujus  templi 
i  coanno  ejus  iustaurationis  translatum,  sedente 
«  DD.  Dominico  Bollano  ejusdem  civitatis  episcopo 

'xxii.  •■  Eadem  inscriptio  cum   aliquo  vocum  dis- 
crimine,  quod  ad  rem  nil  facit,  extat   apud  Pua 
lum  in  Zodiaco  et  Ughellum  in   Ttalia  sacra.  !>■ 
cum  de  Dominicis,  cui  translationem   ez  S.  Floriant 
ia  a  I  Cathedi  r/i  n  factam  adsciibit   Faynns,  eo 
tempore   Brixiensem  episcopatum  tenuisse,  etiam  apud 

ilum  aliosque  legi ;  qui  cum  ta  transla- 

tione  sub  eodem  facta  non  meminerint,  eam  Faynifidei 
relinquo. 

63  Sed  quocumque  tempore  ea  contigerit  factam  ta- 
men  esse,  habemus  etiam  riptoribus,interquos 

Joannes  Franciscus  Florenlinius  in  Indice  episcoporum 
Bricianorum  sic  ait:  Ejus  corpus  cum  inde,  ubi  pri- 
mo  sepultum  fuerat,  in  ecclesia  S.  Floriani  ti 
latum  esset,  mox  in  cathedralem  delatum,  in  alta- 
1  Auriflainrase  ;  deinde  anno 

\ii  in  ara,  S.  Martino  tunc  erecta,  collo 
est,  ejusdem  brachio  in  priore  loco  relicto.  Consen- 
tit  eruditus  Gal  [m      \is  ad  Ughellum,  ubi 

iisdem  pene  verbis  usus,  Anathalonis  corpus,  inquit, 
in  cathedralem  delatum,  primum  in  allare  san- 
ctissimae  Crucis  Aurifiammae,  deinde  anno  mdlxxii 
in  ara,  S.  Martinotunc  erecta,  collocatum  est,  ejus- 
dem  brachio  in  priori  loco  relicto.  Ceterum  eo  tem- 

n  Brixiensi  cathedra   -edebal  laudatus  Dominicus 

Bolanus,  eques  Venetus,  a  quo  cathedralem  ecclesiam, 

late  collabentem,   restauratam  esse,   videri  potest 


quam  inter  credendura  ad  eorum,  rebelles  Christo 
existebant,  infinjtam  multitudinem  paucissimi  vide- 
rentur  bi,  qui  interdiu*ad  audiendum  verbum  con- 
venerant.  Porro  tam  nobilibus,  qnam  vulgo,  indit- 
ferenter  vi.-un  salutis  vir  sanctissimus  Anatbalon 
prasdicabat,  degens  maxime  in  suburbano  civitatis 
iganorum  rabiem  ac  spurcitiem  evitandam;  ubi 
et  sacri  Baptismatis  signacula  et  Missarum  oratio- 
numque  solemnia  cum  liis,  qui  fidei  juncti  erant,  sub 
dio  exequi  solitus  erat. 

3   Fuit    autem  in  pastorali  cura  utrarumque  se- 
ilium  i  annis  tredecim,  ab  anno  septimo  Claud 
que  ad  octavura  Neronis  /•.  Quo  intempore  ordina- 
vitsibisuccessores  duos  ;  alterum  Med  s,  al- 

terum  Brixiensis civitatis,  episcopum.  Conatituitque 
condiscipulum,  in  divinis  dogmatibus  appriraeeru- 
ditum,  civem  Romanum  /,  Mediolanensi  urbi  ante 
suumdecessummetropolitanum  antistitem.  Cui  pro- 
fecto  urbi  tantum  privilegii  a  suo  noverat  ma§ 
concessum,  ut,  sicut  inter  reliquas  Italicarum  pro- 
vinciarum  urbeseannn  dumtaxat,  qmc  Occidentem 
versus  marginem  ab  Italise  sinu  proienduntur,  post 
Romanam  arcem  nitentis structurffl  eminentiaatque 
aulicorum  conventu  frequentissimo  principare  vide- 
batur;  ita  ecclesiasticaa  ditionis  praerogativa  post 
Romuleam  Sedem  cunctos  excelleret.  In  hunc  rao- 
dmn  et  ipse  praefatus  Antistes,  nil  a  suo  mstitutore 
discrepans,metropolitanara  ibideracathedrampro  fu- 
turis  temporibus  Christi  statuit  esse  fidelibus;  qua- 
tenus  affinium  populorum  antistites,  hoc  est  Vene- 
tiae.Ligurioe,  iEmiliaa,  Retice*,  alpi  ,  quotquot 

fuerunt  in  sancta  matre  Ecclesia futuri,  perhas  saa- 
pe  dicl  iput  quoddam  et  decus  insi- 


*  Murat. 
interdum 


successorrm 
•  (  Dri- 
I  \bllS 

episcopum 

ordinat : 
E 

i 
k 

l 


apud  Ughellum  ;  Ea  igi  Hone   S.  Anataionis     £lie  Fost  Romanum  Pontificem  habere  debcant  Me- 

.  praeter  brachium  ad  novam   S.  Martini  aram     diolanensis  sedis  praesulem  m. 
transtulent,  ut  supra  dicta  inscriptionis  docct.  4  His  ita  sancitis  migravit  adChristum,  perpe- 

tua  laborum  suorum  prasraia  recepturus  ;  depositus- 
Y/JT  A  Que  est  viii  Kalendas  Octobris:  quo  etiamdie  vene- 

rabiliter  colitur  sancta  depositio  ipsius  ad  Concilia 

Sanctorum  n.  Nara  de    sac  li  ejus  corporis 

AllCtOrc  Anori)  mo.  gluba  quia  niliil  certi  usquead  prcesens  comperi,  Dei 

solius,  cui  cuncta  patent,   relinquo  notitia^.   Quod 

Ex  MS.    Mcdiolanensi   Michaelis    Picolpassi    quare  acciderit,   nulli  mirandum;    cura  per  idem 

COlkllO  cmn  editione  Muralorii.  terapus  toto  pene  orbe  ad  nomen  Christi  incognitum 

Apavefacto  et  turbato,  si  qui   erant  ex  credentibus, 
ithalon   a    episcopatus  apicem  sui    magistri     perlatebras  quasdam,  etquasinvenirepoteruntca- 
sanctissimi  Barnabaifi  vice,  velut  Christo  b,     vernas,  divinis  excubiis  fideliter  insistebant,   non 

suscipiens,  apostolicis  formavit  operibus  probisque  persecutionem  immanissimam  pavescentes,  sed  po- 
actibus  c  adornavit.  Erat  quippe  divinai  charitatis  tius  ob  credentium  augmentum  passioni  se  ad  vm- 
igne  fervidus,  virtutum  nitore  splendidus,  jugis  par-  pus  substrahentes.  Ita  factum  est  ob  paganorum 
Bimonis  ac  vigiliarum  instantia  prascipuus,  verbo  evitandum  furorem,  ut  Christi  Sacerdotis  funuspre- 
Dei  indesinenter  intentus  ;  it.a  ut  commissas  sibi  ple-  tiosisssimum  occulte  "  a  Christiauis  sepulturaj 
bes  et  assiduis orationibus  adalta  subveheret,  el  ad-  deretur;  praesertim  cum  ea  temporis  mstantia  Ne- 
monitionibus  saluberrimis  ex  profano  simulacrorum  roniana  tempestas  o  Christianorum  increinenl 
ritueruere  non  cessaret.  Et  quamquam  de  sui  ab-  trocissimedupasceretur,  delegatisperunamquamque 
i  magistri  non  modice  angeretur;  ejus  tamen  provinciam  tain  diri  operis  executoribus,  ut  initiatffl 
fidelissimis  refocillatus  promissis, sancts Dei Eccle-     cultoresE  evissimis quaterent  furiarumsua- 

sise  agrum   instantissime  excolebat,  et  infidelitatis     rum  procellis.  Quo  etiam  curriculo  temporis  P 
antiqu8eprocuItribulosdabjiciens,noveIlaeplantatio-     et  Paulus,  gloriosissimi  sanctae  fidei  prsaceptoi 
nis  fructiferas  jugiter  vites  inserebat.  Habens  deni-     im-lvti  Christi  certaminis  bellatores,  cruento  C 
que  secum  Gajum  e,  condiscipulum  suum,  ajquesum-     ris  occubuerunt  prascepto  p:  nonquia  devicti hosti- 
ma2  f  sanctitatis  virumquera  ob praadicandi  gratiam     bus  collo  submisere;  sed  quia  suis  sequa 
jam  Magistri  cohaeres  factus,  fideli  violentia  magis,     valide  dimicaudi  normam  relinquere  voluere. 

ANNOTATA 


*  Murat. 

Rhetiae 


tnoritur: 
(jusdem  cor- 
}>us  latet, 
F 

n 


•  \lurat, 


90 


A.  ANOMYilO. 


ANNOTAT. 


DE  S,  ANATALONE  MEDIOLANEXSI  EP.  ET  CONF. 

k  Vide  dicta  ">  Commentario  num.  28  et  scqq. 

1  Apud  Muratorium  pro  civem  Romanum  dicUw 
Cajum  Romanmn. 

xn  &  amplitudm  mtropolis  Medtolanensts,  ante- 
quamBamnensisetAquileiensismetiopoUserecm 


P 


.\ . 


a  ln  editione  Muratorii   anonymus    sie   orditw 
Annt;il>>n  tgitur;  quia  nimvum  fHstoriam  suampro 


Anatalon  ,g,tur;  ama  unnuu»,  u,*onm  ^JZ  nl,ic    tilnbet,  eruditwi  Emmanuelem  ScheU 

!,ltm„i„,,c,liu-  ,     »     ;  -  Eccles.dissert,  I,  *p.  5,  mm. 

^oneteraj  enosjn  Mot  umU  .        /; ^ 

Commentariopnevionum.  3/  eJ  Mft.  w>  eadem  edttio-  »  n  seq.  m  "">"" 

,  fl-favtaiw .-  Bof»apoF«^MinS.Anfttal<?niB0%fttw  od  Anatalo,  rion 


B 


tantummodQ  contineh 

i,  ( ■,  mtarium  pr&vium  §  %.  1»  eudem 

ione  pro  vice  ftguifftr  vi& 
c  /w  editione  legitur:  actis, 
(!  Ibidem;  germinaj  *(  raacvites  p  ntas, 

,>  Sanctus  hie  S.  Anatalonis  in  il/etfi 
successor  Martvrolo  lio  Romano  inscriptusest,  coliturque 
olani  die  c27  Se/  (  w£rM<  u6i  rfe  ipso  agemius. 
f  .1/"/*/  Miivaionnm  pro  »que   summae  hafatur 

sunimiiMjin?. 

g  Vorrm  decore  supplevi  ex  laudaie  editione;  dee- 
rat  enitn  in  apographo  nostra. 

h  Jw  il/£.  fiotfno  legebatur  Majestate,  «//  e\  supra 

|>r;<  \ )« 1'  Jitibus.  Utvumquc  c.i  Munilovio  vcslilui. 

i  Afediolonensis  scilicet  et  Brixiensis,  deqna  uUima 
le  Coninn  prsevium  §  3. 


n   /•/,,  /.  non  edieii  annenymus.  PorroS. 

Brixise  moHuum  et  sepultum  fuisse,  in 
„,  wi0  dictum  ymu  in  Cazlo  Bri- 

jo  quavio,  meminii  de  vetusta  Brixiensi 
mctorum  Concilia  mitatam  fuisse 
U6t  aliisal  >Umporea  ibus, 

Q    -,  non  n  isi  anno  Christi  64, 

tribiis  circiter  annis  post  S.  Anatalonis  oojtHro  ccepta 

,,,/  potuerunt  quU\  m  Christiani  corpus 

oiscopi  sui  ob  du  tam  persecutionem  abscondi- 

lum  tenuisse,ai  non  proptereamdem,sidepHma  cjusse- 

puUuvu  agitur,  tunc  abscondisse. 

p  Adi  Commentarium  prseviim  aww.  31. 


E 


DE  S.  HERCULANO  MARTYRE 


J    E 


-i  i  m  o  ii. 
Sanctus, 

cujtis  Actn 
datn  sitnf,  2\ 
SeptembrU ; 


VIA   CLAUDIA  1N  1TALIA 

Ex  Marivrologiis  et  Actis  S.  Alexandri   episcopi  martyris. 


s 


*  /.  Co 


rcctc,  s 
hod  < 
(lis, 


ivcuui  hujus  Athletxad  Chxistum  convi  rsi 
proque  'ytumcertamen  jam  n-uwc 

hibui  n,ti    au)  a\iem  xxi  SepU  n  ne  S. 

audri,  in  itia  Claudia  dicto  die  martyrio  co- 
ronati:  ea  quippe  erat  inter  ipsos  gestorvm  a  nneanot  ut 
separari  abim  mmodepossent.  Quapropter 

ateumque  itata 

suni  de  Actis  ma/rlyriit  deque  horwm  pretio  et  auctore 
(////    :  oculatum  profitetur,  adjieir 

iitus  dumtaxai  ea,  qux  i  mc,  nam 

isS.  Herculauo  proprius  non  erai  ,afferenda  nonj 

nus.  Primus  inter  martyrol  nitAilo, 

at  occasione  etiam  dumtaxat  <s'.  Alexandri  ad  diem  xxvi 
No;  i  us  nalaiis 

tatio  tantum  S.  Alexandri.   Memoratur  quidem  h 
Sanctus  uostcv  in  tribus  codicibus,  quibu&  ad  ii 
dum  /.'"  weydianum  Adonis.Martyrolo 
pi  /  i  Georgiu  wrum  auctoritate,  i 

lata  cum  um  Mosandri  ac  Sosweydi, 

die  iu  S.  Aunario,  sed 
annuntiationem  Adoni  trib  on  putamus.    Dux 

est  itaque  hac  die  Us\ 

[j .  i  icti  Herculani  militis,  q^ui  in  Passione 

Alexandri  episcopi  legitur.  Sequitur  auctor  Florarii 
nostriMS.  paulo  fusius  :  Ipso  <lie  sancti  Hercul 
militis,  tjui.  jubente  \:iili  oiuo  imperatore,  a  Cor- 
nelio*  praeside,  grandi  la]  Ide  ad  collum  ejuscoUigar 
to,  in  la  fcatus,  submepsus  non  est:  sed  Do- 

luctus  ad  litus  I   .iivn- 

so^  gladio  con8ummatus  est  anno  Salutis 

IM-  Hujua  passio  et  conversio  in  beati  Alexandri 
episcopi  gestis  describitur  infra  vi  Kal.  Decembris. 
11:11  ille.qus  olo  ddonex  nec  ea  wlis  Actist 

undri,  imo,  si  epocham  marlymi  spectes, 
7"'7'"'  ir  ntrin  qm  -  potuit  omnia,  ilim, 

""  m  cum  ceteris  martyrologio  absolvero, 

uoi  mentiores  S.  Herculanum  suu  / 

"!  '  nspirarunt,  at 

eumhot   die  signaverint}  at  non  omnee  mque  recte  in 


adjun  aclocifquomai  ubiit.  Vtrum- 

uius,sicque  mendo  obnoxius  non  fuii: 
Hoc  ipso  die  S.  Herculanj  martyris :  Canisius  m 
Martyrolo  rmanica,  CasManus  in  universali  et 

Baronius  in  hodierno  J>  i  wtyru  palsestram  sta- 

tuuut  ipsam  Urbem,  quamguam  i  e,  ei  exAciis 

S.Alexandri  ur,  tam  ll  n  olanum, 

quam  Alexandrum,  passum  es  e  in  ui    Ci     lia.Ba/ro~ 
nii  annuntiatio  hzc  est:  ftoxnae  S.  I  oi  militis 

et  m.  issione  beati  Ale\. 

dri  episcopi  ad  Chri&tum  conversus,  sub  Antonino 
imperator  i  tormen-1  est. 

ifeste  hallucinati  suni  et    minus   cautis  errandi 
ansam  pr,  buerunt  Beli  jue  nonnulliin  Aucta- 

riis  Usuardinis,  Alexwnd*o  episcopo  substiluentes  Ale- 
xandrum  Pavam,  utsequitur:  Ipso  diesancti  Ilercu-  F 
lani  militis,  quiin  r    $i   ne  AJexandri  Papae  legitur. 

3  Hinc  verisimiliter  deceptus  Petrus  de  Natalibus,  ''"'"  "''"'"' 
duos   IlerculaiK.s  «oi  ////'//,    nMtrum,  cujus  et  Mc-  h'inc  imle cr. 
xandri  Episcom    mai 

i!  lib.  8  r,ir.  102;  atterum,  quem  ab  Alexandro 
ni  et  hoc  ipeo  die  \w  Septem- 
tns  martyt  i  palmam  conseeutum  kto  elogio  exornat, 
ibidem  oap.  120:  Herculanus  martyr  passus  est 
Romaj  sub  Aureliano  Lmperatore^  qui  a  beato  Ale- 
xandro  Papa  ad  Christum  conversufi  esi  et  baptiza- 
tu£  :  cui  i  idem  Aljexander  in  oustodia  teneretur  apud 
Quirinuiii  tnliiiiiuiM  quapropter  Aureliano  accusa- 
iN    'i  ab  bo  isus  :i  t '  1 1 1  •  *  fustibus  caesus, 

in  confessione  nominis  Domini  tandem  gladio  cee- 
deat  ■  '  palmam   percepit   vn  Kal.   Oetob. 

Cujus  corpui  via  Numentana  mi  ab  urbe  milliario  a 
Christianis  sepultum  est.  Acia  S.  Alexandri  1  Pon- 
tifuns  snh  ouiunr.  \\1  movtijvio  affecti\  non ab  Auvc- 
liano  imperatore^  qui  ad  seculum  o  pertinet,  sed  ab 
aUoQognomim,  qui  a  Trajwno,  nt  temponis  imvperante^ 
"ir  tituto  s  /./  /  i  wti  apud  nos  ad  diem 

III  Moji  :  cl  vcvc  in    ns  lajitnv  l'ont,(c.v  il/c   ad  /' 

/'<•/(/////..,  Hermetem  prs9fectum,ipsumque  Quirinum, 

tvihuuum. 


Bloglum  ex 
Adone; 


B 


diis  marlyril 
multis  igno- 
tus, 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS.  21 

tribunum,  pro  eadem  capite  plexos,  et  captivoi  circittr  pr<eluxerunt  :  in  ik  enim  tamclaresignificQtw  hoeiie 

octodecim,  quos  omnes  in  carcere  baptizatos  Aure-  coronatvt   Herculanus,  ut  $me  justa  causa  Usu 

Lianus   cum  navi  vetusta  in  altum  mare  duoi  jus-  nonpotuerii  recte  in altenm transferre ejus  < 

sit   et  illic    ligatis   ad  colla    Lapidibus  mergi.    At  rationem.  Audiamus   verba,  quantum  ad 

nihil   ea  Acta  continent,  unde  Herculanum    aliquem  sunt  necessaria     Vum    1 3  oost  Herculani  \n    Li 

hoc  dii  et  <■<>  modo  passum  elicias,  quod  tamen  necesse  >  i udelitatem  invehenUs  oralionem  ista  habemus:  Irafus 

foret,  si*m  umquo  tuinun-  Antoninus,  Juvenem  teneriprcecepit:  llafacta 

tiatio.  JJnc  unaratio  suffkeret,  ut suspicaremur,  lotum  Sancti  nostri  mentione,pe  .  Ale- 

elogium,  ex  Pelro  de  Natalibus  recitalum,  gratis  fuisse  xandfi  "  •■         ad  finem  num. 

confictum  ;  i  iam  iea  puro  Marlyrologii  texlu  noncon  15,  ubi  Herculani  hisloriam 

,  nb  Usuardo  designari  Herculanum,  m  Passione  I)ie  autem  qoarto  depositionis  Alexandri 

S.  Alexandn  episcopi  memoratum,  et  hoc  ipso  qnidcm  fixeral  xi  Kalendas  Octobris  seu  xxi  die  Septen 

die  martyrio  coronalum;  sed  secundum   h",-  puncfum  Antoninus    C  m    tradidil   di 

aliqua  elucidatione indiget.  Quemadmodum  optime    nosti,    |  rfice 

\   Ado,  sicut  superius  monui,   S.  Herculano  diem  eum,  et  corpus  ejus  in  alto  loco  i  le  ne  Chri- 

proprium   non  concessil,  el   ad  diem  xxvj    Nvvembris  stiani    inveniant,    et  I    eura. 

exponens  passionem  S.    I  i,  minus  d  \e  Mandati  distulil   C 

eodem  Herculano  locutus  ■   ;.  \U  ex  verl 

ejns  in  <  r,'i<  cerlo  ai  r.   Narratis  quippe  variis  l 

c,   cialibus  ab  Alexandro  fortiter  ac  '    liberatus, 

yirw-n  hunc  modum  :  Tunc  Antoninus  de  utibidem  \  ;  ■     '■ 

fornace  sanctum  virum  eductum  decollari  it.  18'/;.  ejus  divmitus 

Cumque  jam  ducen  lam  juvenis  Chrisliano,  qui  id  tol  eteriosuost 

exofficio  Antonini,  Herculanus  nomine,  exclamavit  sexto  Kal.  Octobris. 

ite  tyranne,  cur  caecus  et        7  Est  et  pud  plerosq 

surdus  perduras?  Ecce   famulus   Dei  post  virgas,  l  ne vel correclione  in 

post  equuleos  tuos   et  lampades,  atque  ungularum  meumqm  wribunt,  acsi  Hercultfnus,  visis 

ipli  et  idoli  tui  ruii  io-  miraculis  in  \ 

im  rabiem  devictam  ,   post    fornacis  tum  primum  ad  Christum  c<  I 

ignem  extinctum,  nunc  a  l  decollandum 

pletus  dubifcet,  verura  Deum  esse,  qui  citatis  :  Cumque  jam    duceretur  a  roilil 

ios  confort.ii  ?  Antoninus  hsec  auJiens;  Infelix,  xand\  eundam    quidam  J 

iid  tibi  factura  est,  ut  tales  ser-  ex  offieio  Antonini,  Herculanus  noti  slamavit 

mones  1.".  ssit  Juvenem  teneri  dicens  :  Antonine,  insensate  tyranne  utmi- 

lixisset,   gladio  i  mt  de  homine  antea  i 

re-  Chrislian 

,  suscepit  gladium   ?ia  C]  tu-  tndine  an 

ratur  undecimo  Kalendas  / 

is  i  hrit 

■6  II. r<  apud  Adonem  vel  s  d  alium  iegens  Uim  primum  amptexus  sit.  vmo   \  isu   intetii- 

Natalibus,  exislimavit ,  utrumque   Sanctum  genda  esse,  ium.l3;uH] 


D 

M  i  rQAB  i    s. 


E 

et  alia  qut- 
dam  eo  spe- 
dantia 


.  simul  gladio  percttssum  esse  :  etenim  lib.  8 
cap    I<)2  relatis  similiu  r  to 

Mr.ninin,  subdit  .  Et   Her<  ulanua  m  le  ,  hoc  viso, 


[nfelis  juvenum, 
tibi  factum  est,  u1   -  r ",,s  loquaris,  qui  te 


a    i  ib  pit  :  I 

iraperatoredecollari  jubentur.  P<  -  quia  inter  ipsos  gratias  Chri 

Sicque,  inquit,  gladium  cum  praefato  Hercu-  ti  "s  fui  in  officio  tu 

[ano  suscepil  :  inde  rett  cur  idem  auctor  I 

in  corrupto  Usuardini  Martyrologii  apogmpho  Herou-  Unde  me  non  potuit  diabolus  oc 
lanum  cum  Alexandro  Pa                                 m,         8  Uis  observatis   ad    elu< 

alium  .  ■  ■  Fema  :  MS' 

ernam  annunt 

mortis  ambobus  q 


F 
observantur 


Sanctis    communem  ,   in  itentia  / 1 

die  xxv  ejnsdei  mdem  Hercula- 

num  rectius  quam  Ule  intelHgens,  st 

currat  in  Marh  ,  istam  Annota 

subjicit  :  Licet  ex  Actis  S.  Alexandri  fiis  nin 


nulto- 

•     P 

Herculanum,   liga 

■"""'■ 


ditur 

<  ■■    i 
Alij  andri, 


m  ex  Petro  de  NalaWmt)  A  ".  </<«"' 

,;„„l   oum  xni  hujus  passum  Sancttm    glaiio    martyrium 

sal    in  Martyrolorio  tamen  Romano,  bae  die  ■  ■■  ,„„,  f,t  ■     I 

.  ,r,  „i  ha ,  die  cor-  Ade  , 

pusejussepu]  um  faerit.  Rteeitavit  l  nent.ipset „„^.^d  „,,,,,„ 

,,„  ,,„  „„/,•„,,  „i  ,»./,„w  ambos  Sam 
,„.    ,,„;,  ,/,,  xm    ,,/„„,,,/:■,. 

-  il- — l «n,  «iO!  —  107.  Vertm 

eutneerteinM ■  »  priateue. muerrm  ■.  <he  ™s.,- 

L  / , , Itera  ne UartsroU,.  t,  :    ■»»■><; '  -' '<•;'" ;  '  "'    '      ; 

'',;,'„ ,,   /,//„-„,  remaue  ptanant  |MM  ■'<' •««  ■  '/•»<'</'-"; 

,„  „,  .i,,,,,,,  „,  ,„„//,,,  //„  ,/   Diaarrfo  in  hoe  pumto  in  Comm  ,  m  '"'  A««  "«<"•   » 


22 


ACTA  SANCTORUM. 


k  et  tribu*  sequentibusf  ipsius  Alexandri  et  per  conse*     hoc  loconotatu  digna   *'^,^"2^  D 

138  et  L80.  FW  if  «ffi  -'""'""•  ■—     ■■*  """"' "   S'    '', ^ '"  "  '  n         '  ' 

oobitospectantia,     quof  neacta  agam,  lectorem  remttto. 

DE  S.  FIRMINO  EPISC.  MART 

AMBIANIS    1N    GALLIA 


J.   S. 


i  mcA  \ 

Acta  S.  Flrmlr 

■ 

iii  ii  i  in  8 
MSS.,  edlta- 
que  sutit 
a  liosqr 


COMMENTARIUS    PR^VIUS 

;       Diversa  Actorum  exemplaria,  eorumque  in  quibusdam  notabilis  varietas :  non  sunt 
scriptoris  contemporanei,  ncc  defectibus  aliquot  carent. 

Bollandus  noster  ad  xvi  Februarii  mcdiam  fere         3  Hme  sane  lectio  concinnior  ei  aptiorest,  quamal 

partm  m  S.  Firmini  episcopi  martyris  tera,  imoet  verisimilior.  Cum  enimauctor  intota  I  ila 

eiiiditi  .  Honcsli.presbyteri,  plura  narret  de  conversione  infidelium,  quam  de  perse- 

gui  ex  Mis  j  innotuit.  Eadem,  opinor,  cutione  Christianorum,  el  in  priore  parte  de  sola  fere 

opera  Commenlari  m  conscripsit  de  hodierno  S.  Fir-  infidelium  conversione  agat;  uerisimilius  estf  de  incre- 

roino  ad   \  !    stranda.  Possem  facile  totum  iU  mento  fidei  Calholicx  exorsum  fuissef  quam  de  i 

lum  Commentarium  huc  transfene,  <    i  ungere,  cutione  gentilium.  Pnelerea  circa  finem  Vitae  notabilis 


gutB  ex  documentis  postea  erutis  addenda  occurrerent. 
\  et  prolixiorem  faa  rem  dissertationem 

\  ri  minm  concinnamf  vum  nonnulla  disputa- 

verit  Bollandus  suo  lempore  necessaria  aut  utilia,  nunc 

eruditis  satis  nota.   Quapropter  insisfam  solum 

Bollivid/  vestigiisf  cum  omnia  vidi 


rursumest  in  exemplaribus dissensio.  Nam  in  laudatis 
MSS.  multo  plura  leguntur  de  martyrio  S.  Firmini 
/;/  carcere  quam  "/",i/  Bosquetum  et  in  exemplaribus 
ejus  edilioni  magis  consonis.  Contra  apud  Bosquetum  et 
ni  pierisque  MSS.  mnlta  sub  finem  narrantur  de  S. 
Firmino  confessore,  quse  parum  spectant  ad  S.  Firmi- 


cdcndaque 
sunt  exduobut 
MSS   coiwonjj 
(■<///!  aliotum 

collu/ione. 


E 


daboque  Commentarium  paulo  prolixiorem  pro  hodierno     nnm  martyrem;  in  tribus   verojam  dictisMSS.  longe 


C 

in  MSS   yro 

nonnutUa 

factis 

tiiinl . 


morenostro.  Exemplaria  Actorum  S..Firmini  habemus 

i/.VN.  quinque,  sic enumerata  a  Bollandof 

Nimirum  ecclesiae  cathedi  i  ■■  poli,  paro- 

ilis  S.  Firmini  in  Valle  Ambiani,  monasteriorum 
S.  Maximini  Trevirisac  Bonifontis  in  dioecesi  Ke- 
mensi,  D  imus  professse  Societatis  Jesu  Antuerpiae, 
qui  olim  fuit  abbatis  Valcellensis  Ordinis   Cister- 

isis.  Hisce  de\  i  exemplaria, 

nimirum  duo  codic  '  \  nostri,  quorum  alter  nota. 
i,  i  P.  MS.  55,  alter  Q.  MS.  5,  et  demum  exemplar 
octavum  en  codice  MS.  abbatix  S.  Galli,  anno  1752 
perhumaniter  cum  aliis  pluribus  a  n       'dem 

Acla  dudum  edidit  Franciscus  Bosquetus  part.  2  His- 
I 

2  Quod  jam  spectal  ud  cons<  nsum  totmanusi  ripti  i  u  n 
<•/  editionis  illustri  3  tqutt  ;  in  gestisS.  Firmini 

codices  omnes  plerumque  con  •  ntiunt;  in  vocibus  tamen 
raro  variant,  et  subinde  in  nomvnibus  propriis ; 
imo  etiam  in  adjunctis  aliquot,  quibus  Actorum  fidem 
ex  editione  Bosqneti  oppuynavit  Tiltemontius.  Etenim 
ni  plerisque exemplaribus  iu  tur  :  'I  «'inporibus 

Maximiani  et  Diocletiani  h  rum,qno  tempore 


pauciora  tantum,  qus  nonpoterant  omitti,  quod  utcum- 

quead  S.  Firminum  hodiernum  pertinerent.  lLvcite- 

iinii   ratio  suadere  videtur,  pr&ferenda  esse  tria  illa 

exemplaria  rehquis  omnibus.  Verumtamen,  cum  in  his 

quoque  exemplaribus  nonnulla  occurrantt  qum  displicent 

magis,  quam  in  aliis;  non  ausim   cerlo  edicere,  utrc 

exemplaria  primi  scriptoris  lucubrationem  rectiusexhi- 

beant.  Cum  tamen  id  magis  credam  de  tribusjam  s,rpe 

memoratis,  quorum  dictionem  in  collatione  simpliciorem 

ni,  ui  phrasim  in  ceteris  nonnihilexpolitam  snspicer; 

ihant   Vitam  i  nostro  et  Ambianensi ,  cos- 

•  inii  reliquis  omnibus  conferam,  diversasque  lectiones 

notabiles  accurate  in  Annotatis  assignabo. 

4  Quod  spectat  ad  xtatem  auctoris,  ipsum  initium 
Vitas  satis  ostendit,  auctorem  non  esse- contempora- 
n,  um  :  ex  iis  vero,  qu&  circa  finem  dicuntur  de  S.  Fir- 
mino  confessore,  clare  colligitur,  scriptam  esse  salis 
diu  post  mortem  hvjtts  Sancti,  drca  370  aut  U80  de* 
[iturti,  ut  omnino  scripta  non  videatur  ante  wculum  v. 
Bollamlns  solum  observavitf  Vitam fuisse  scriptam  ante 
inventionem  corpori$f  quam  figemus  sub  initium  seculi 
vn.  Hoc  luculenter  eruitur  ex  illis,  qtu  circa  ftnem  in 


vir  vitae   venerabilis  etc.\   uti  edidit  Bosquetus.    In 

■    prxses    Sebastianus 
\at  edicta   Decii   et  Val  ontra  Christianos. 

/  .iiiin,  ut  jam  observavit  Bollandns  ad  xvi  Februarii 
in  S.  HonestOf  aliud  est  initium  manttscripti  Ambiu- 
nensis,  et  alterius  cujus   lecliones  va- 

riantes  solum  habuit.  Aliud  similiter  principium  est  in 
ostro,  qui  notalur  P.  MS.  -rib.  In  iii  lem  quo- 
que  tribus  MSS.  uullu  iirunic  /ii  mmno  Decii  ct  Va- 
lei  .iin.  sed  tantum  imperatorum  gcneratim.  Tolum 
initix  iii.  quah  est  \n  tribus  laudatu  MSS.,  huc  trans- 
fero  :  Temporibus  priscis,  quibus  fides  Christiana, 
illustrante  Spiritus  sancti  gratia,  per  diversa  orbis 
climata  cospil  florere  ;  unde  perfldorum  tyrannica 
rabies  in  Chrislianum  populum  sa^viebat,  erat  in 


urbe    Bvl  i,   nuncupata  Pampelona,  vir  vitae     rant  eruditi,  qui  satis  bene  sermonem  Latinum  nove- 

honestate  vei  ,  genere  et  ordine  primus  in-     rant,  ut  Vitam  S.  Firmini  conscribere  possi  ni  eo 

ter  senatores,  nomine  et  opere  Firmus  <  quo  scriptam  habemus.  Fateorf  hanc  rationem  non  esse 

/ulrm 


Actu  videntta 
scrfpta  scculo 
\  aut  \i, 

F 


tyrannica rabies  in  Christiano  populo  sseviebat,  erat     plerisque  MSS.  dicuntur.  Quse  si  forte  non  sintprimi 


scriptoris,  sed  postmodum  addita,  saltem  scripta  fuc- 
runt  nntc  corporis  inventionem.  Benedictini  auctores 
litterariss  Franciae  tom.  3  pag.  410  suspi- 
ciintin,  Acta  scripta  esse  sttbfinem  secttli  vi.  Bailletus 
iii  Tabula  critica  ad  wv  Septembris  seculo  vi  aut  vn 
conscripta  existimat,  et  vet  sic  satis  antiqua  vocat.  At 
niiln  non  videnlur  satis  antiqua  ,  nec  tamen  cre  o, 
scripta  fuisse  seculo  vi  exeunle,  et  minus  seculo  vn. 
Slylus  ipse  Actorum  renuit  illam  epocham,  cum  secnlo 
vi  c/  vii  litterarum  studium  in  Gallia  prorsus  decide- 
iii,  successeritque  mira  scriptorum  in  factis  exponendis 
barbaries.  At  Vita  S.  Firmini,  licet  scripta  non  sit 
sermone  eltganli  etpuro,  longe  tamen  abest  a  barbarie 
ntisseculi  vi.  videturque  ea  de  cuu.su  potius  refe 
renda  ad  seculum  v  aut  n.  Nam  eo  tempore  non  dee- 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBPJS. 


23 


et  aliquot  vi- 
tiis  luboranl, 


talem,    ut  rem  certam  faciat.  At  nikil  quoque  in  tota     compendium  Actorum  S.  Firmini  morlyris dedii  Vin- 
Vita  reperio,  quo  potius  ad  seculum  \\\  aut  ad  finem     centius  Betlovacensis  in  Speculo  lib.  12  cap.  79 

rnm  Petrus  de  Natalibus  n,  Catalogo  Sanctorum  lib.  8 
cap.  110.  Uterque  videtur  ./■ 
neuter  ea  accwi  ate  contraxit. 

$.  II.  Palria  S.  Finnmi  :  vitae qualiscumque 
chronotaxis ,  tempus  martyrii. 

MJc  patria  S.  Firmini  multis  disserendum  non  est, 
cum   omnia  Actorum  exemplaru   consentiant,  n 


vi  referenda  videatur. 

5  Tillemontius  tom.  3  Monumentorum  >'//  s.  Satur- 
nino  agnoscit,  Acta  S.  Firmini  gravilatem  habere;sed 
ait,  prolixa  esse  in  discursibus,  multaque  in  iu  lt  n 
facta  particularia,  ob  qu&  parumftdei  merentur.  Deinde 
Nota  3  ///  S.  Saturninum  exponii  facta  illa  particu- 
laria.  Primum  ait,  Sancli  martyrium  aliquando  figi 
sub  Diocletiano,  aliquando  sub  Decio  et  Valeriano.  Ad 
hanc  objectionem  jam  satis  respondi  ad  i  Septi  m 


D 

A'  i  TOBB  S.  J. 


6.  luvmino  confmore  num.  3,  ubi  ostendt,  non  sequi     em  p0mpelone  in  Hispania  sive  in  Iberia,  ul  Hisva- 
ex  laudatis  apud  Bosquetum  edictis  Decii  et  Valeriani,     nia  etiam  n0minabatur  ab  anti  <uis.  Hodiernum   mbie 
^oremtndmrevolnisse^.  Firminum  sub  Decio  aut     nmen  Hispanis  est  Pamplona,   Oatlis  Pampelune 
'  almT  l",s-'  V^sum,  m  mmis  leviter  asseruit  77/-     nom  codicibus  Uss  ;„v^m   mj  m 

lcmonlms.  Prsterea  in  codicibus,  ex  quibus  Acta  da-      mag  quam  „ ..  m  Latinum,  q 

turussum,  nulla  Decii  aut  Valeriani  fit  mentio,  nulla 
item   Diocletiani   </<//   Maximiani,    Displicet 
Tillemontio,  nec immerito,  quqdS.  Saturninus  assera- 
tur    Pofnpehne    convertisse    quadraginta    hominum 


Sanctus  Pom- 
pelone  natus, 


millia.  Potesl  tot  millium  conversio  magis   incr 
videri  ex  silentio  Actorum  S.   Saturnini.  Si  quis  ta- 


B 


///  minlme 
primigenia  : 
l  u  m 

iiititi 

tlnl  . 


Pompelon,  aut  etiam,  ut  nonnutli  volnnl,  Pompeio- 
polis  a  Pompeio  instaural  ls    Apud  Pelrum  dc 

Naialibus  lib.  8  cap.  119  fuisse  legitur  ex  civitate 
Hiberniae,   qus?  dicitur    Pampilonia,    Urbis   nomen 

it.  ex  Iberiae   pro  <;uo  Hiheris  mui 
runt,  errore  sati&  vulgari,  unius  titterm  interposii 
men  consideraverit  brevilatem  illorum  Actorum,  ir<  criptum  fuisse  Hiberniaj.  Non  inqnv  ,,  illene  etror  sit 

bus  de  ApostolicU   S.  Saturnini   laboribus   nihit  fere     ipsiw  Petri,  an  editorum  <>r.  usolumn 

le9tlur>  "'"'  statim  ex  iis  inferet,   Saturninum  Pom-     adoptatum  fuissea  quibu  ntioribus,  sed  magis 

Msse.  At  conl  tum,  qvam  ut  l 

versomm  Pompetone  non  fuisse  nimium  exaggeratum,         «.)  <  .,  s.  Firmini 

sed  potius  dubilare  vix  possum,  quin  snpra  verum  exag-     notaxi  aberrai  •  n    plerique  scriptores  H 
geratus  sit,  si  per  triduum,  ut  habent  Acta,  toi  mil-     quot  Galli  prxc  denti  m 
lium  convmionem  factam  voluerit  auctor.  eorum  opini  .    j 

(j  Si  vero  triduanam  illamS.  Saturnini  \  -     gratia  nonnullis,  huc  traduco.   «  Prudentius  Sando- 

nem  dicamus  principium  fuissi  mm,      »j  .  episcopusPam  s,  in  suorum  cai 


perpcram  ah 
nliqmbus  se- 
eii/o  i  aut  ? 
pxus  fuit 


qui  ad  quadraginta  fere  millia  paulutim  excreverunt, 
et  partim  a  s.  Saturnino,  partim  ab  ejus  discipulis 
deinde  baptizati  sunt;  magna  quidem  erit  hominum 
convei  minime  incredii         i  -  i  tquid  sit,    scri- 

ptor,  fjui  duobns  scr  Saturninum  vivebat,  tan- 

erle  auctoritatem  non  habet,  ut  satis  ftant  certa, 
lestis  S.  Saturnini  Pompelone.  i 


voria  dicio- 
f.im  Acforum 
eon  i  -  ndi  /. 


Mjn  S.  Firminum  oppetiisse  martyrium 

»  bit  anno  Christi  80,  haudquaquamprobabilicom 

foret  Saturninus,   primarius  Pampelonensium 
itolus,  ab  ipso 

»  5.  Petro  Tolosam,  et  in  Hispanias  missus.  Joannes 

»  Marieta  ttb.   1  Ecclesiasl.  ffisl.  Hi*pan.  cap    10, 

»  imperanle   Trajano,  retutisse  Firminum  martyrii 

Villemontius  conversionei  S.  Firmino     »  lauream  affirmat,  annum   certo  definiri   non 

attributas  in  variis  Gallix  civitatibus.  Verum  in  illU     »  Ckronicon  Hispanienscab  in     i        \apsodo  cc 

nihil  invenio,  quod  fidem  superet,   si  verba   scriptoris     »  tum,  quod  temere  atque  injuriose  Fla  ro  virc 

benigne  magis  quam  stricti  interpretari  velimus.  Addii      o  wes  quidam  adscribunt, 

ntius,  ct  recte  meo  qui  lem  judicio,  plura      »  Christi  1 1<>  num.  3  ita  habet :  S.  Firmi 

alia  iu  itlis  Actis  occurrere,  quibus  eorum  fides  minui-      »  pelonensis  c  \     et  episcopus,  discipulus  S.  Sa- 

tur.  Egonihil  graviusim  .,      »  turnini,  S    Petri  similiter  auditoris,  Ambiani  sub 

'/"'  forte  du  '  i     i    Uis  post  S.  Firminura  //"/'///7.  forte     »  Juli  patitur:  prius  tamen  per  I! 

etiam  fere  tribus.  Quas  vero  se  offerent  minus  probabi'      »  nias  Toletum  usque  praedicans,  provinciam  longe 
Annotatis  assignabo.  Ei  |       lat  tumen  m  Commentario 

lector,  mr  Acta  S.  Firmini  nq\  'enia,      »  Fra  ius,  Dextrum non a  canno 

et  certs  in  omnibus  (idei;  sed  sotum  m  probabilia,  ct     »  cx  tle  eo,  quasi  nunc  martyrium  passus,  sit,  sed 

admittenda  in  iis,   quibus  gravior  auctoritas  aul  ratio     »  quia  virtutibus  et  praedicatione  florebatadhucju- 

non  resistit.  »  venis.  5  ffispanicarum   rcmm 

7  Prseter  Acta  jam  di  ta,  exstant  etiam  quaedam      o  scriptores  tradidere.  Piget  hic  omnes  referre,  quia, 

Aciomm  compendia.  Talehabemus  unumcx  MS.  /,  -     »  cum  S.  Firmini  rent,  neque  certas  habe- 

ctionario   eccle&\       i   domarensis ,   alterum    ex  MS 
Ullrojectino,  ptura  in  Breviariis  dmbianemsibv. 
lectionibus   Officii  concinnata.    Verum  ejusn 


stylum  regerent,  notas,  ///  mullis  liallu- 
»  cinalos  litind  mirum.  » 

10  Moa  tamen  eliam  laudat  Ambrosium  Moralez,  et 
pendia,  cum  fuerint  ex  Actis  contracta,   c:  aliquando     Joannem  Mariana,  qui  </ !  Decii  fere  imperium  vitam 
ne  erroribiu,  nequeunt prodesse,  nisi  ad  judican-     \  inuru  conjecerunt.  li<<  Bollandus, 


dum  iic  diversitate  lectionum,   ubi  ntiunt, 

eumque  in  finem  >-i<l>indc  taudabuntur  m  Annotatis. 
'  Uetiam  Sermo  m  festivitate  S.  Firmini habitus, 
cujus  principium  e&t  :  Auxiliante  Dei  omnipotentis 
misericordia  etc.  ffabetur  hic  Seimo  m  codice  nostro 


-Dr.vt ci  /'... 

lector,  uon  ahu<i  \<r  le  illojudiciuin,  quamom- 

nium  mojorum  nostrorum.  Tlle  vero  moxpergit  ad  fon- 
tem  tot  e\  ron  m  d   e  |  n  lum.  II  abebant  U  >  ■ 
S.  Saturnini  fabulosissima,  quae  S.  Saturninum  facie- 


•  II in   f.o- 

posi 
s    Satvrni- 

n  ii  iii, 


otim  Pateellensi,  et  videoi  i  eoaliqua  saltem  ii<l<<i<:<ita  bant  ex septuaginta  Christi Dtscipulis.  ffsscautemcum 

esse  iii  vetustis  Breviariis    I mbianensibus  pro  lectioni-  vera  crederent  aliqui,  non  poterani  non  S.  Firminum 

bus  Officiiper  Octavam.    Verum  dictus  Sermo  parum  s.  Saturnini  discipulum  ad  seculum  Chrisli  primum 

nobis  prodesse  poterit,  cum  sil  p\  varte  mo-  aut  secundum  referre,  itli  prsserlim,  qui  fictilia  I 

ralis  nut  generales  enuntiet  laudes.  Nequii  etiam  mul-  nica  pro  veris  habebant.  Galli  eliam  non  pauci  credi- 

tum  auctoritatis  habere,  cum  pluribus  seculis  post  mar-  derunt  ea   dctis  vitiosis,  S.   Satuminum  a  S.  Petro 

tyrium  S.   Firmini  fuerit  composilus  ad  imitationem  apostoloin  Galliam  fuisse  missum.  ffinc  Petrus Lou- 

cujusdam  Sermonis  S.  Leonis  de  S.  Petro.  Dev*im  vet  in  ffistoria  Bellovacensi  lib.  2  cap.   5  mortem  s. 

Salurnini 


DE  S    FIRMINO  EPISCOPO  MART. 

ad  xm   NovembrU  mwttjrio  S.  Salurnrni  assignat  D 

eras  i»  ffistona  ffispa- 

oressa  est,  morty* 

aliqttem  anno  _.Vt 

adventum  S.  IIo- 

t(Jpaniam,  conversio- 

>■>-<<«  P*ssim  Woverunt,  mar^num  S.   Sanmtm     »^"m™£imat„iSt  ^pater  erat  S.  Firmmi, 
um  saliem  nm  <   /'■""'"•  me  ""  '     '  «rediderit,  S.  Satumimm  post  ilhm  annum 

sectttiwq*  •£»     ^I^ - 

■■<■   Q^proptei  -     7  in,  Jl^n.s,  quamQallos,   modo  a§ tcere 

I-**»*-     r  ?Z  vrimo  aut  secnndo  seculo  flm 


5.  Snnmwmm  non  pvimo  attt  «-_**  wfnfo /ta 
-«•*«•  _        ._.__._   ...      -  ,..,/,,„,.,    wd  etrca  medittm  mc*K  m.  ffxc  attfem 


circa  medium 
iccvli  iii  ^o* 
swin;  ro» 


*'"''                                             -_                .-„  ,„      n  nriKdicasse  sed  circa  medium  secuH  m.  ffxc  aufem 
iiCum^qindameruditusPompelomnm^      <  ,  ;;  ;  ^  ^mflWft-f 

/«/ «AHli^  '  ■  VZ  '■ Zartyrii  ptura  dispu- 

Inucnuperr ,  .**.  J -£  „,_,., ,ni 

raremm  pro  xtate  ei  o  &   s „■  insem%  de  missiom%  an  de 

Josephus  de  Morel  deiii  tesseruittn  Opere  Htspameo,  ^,  aci» 

ta*  n  OTum.a  mU  m  rfte  anno  5.  5-temniw  ,,.,/-   „„..,,„„,  _fCUfl 

i  »'«*  ■»  ""  ■  ''     l   '  .       N  ,,s7  .  inil  aliQUOi  annn  post  250,  si  -tmc  ...  i«.9ln. 

bM  S    Firrainurn  '        -  »,/L     ,,,..,,..    tlM  p.uin, 

„/,    »_ft  s    Firminua  5.  Sa>  Satumims prrmum  vemt  tn    Galliam.    uetna<    Acm  r 
nrimoautsei                UlO.   ruit   S.   riiminu-  o.   ou  _  ,j_,c      r?:-m;,m    rlnreaue  insi-   [j 

1  ,i     n    ,  ,„v  ifnursto   S  Sntur-  num.  i  ageremctpinnt  de  S.    Pirmiuo,  ciarc^wi  .//« 

m  tf^opmterwrtetbaptmlnsa^mmm^.^aiw  *  lonaeabfuisse   ab  anno  ztatis  sus  decimo 

':      r*_r_=.ss  ■--: 

;  :;:•;;::: :;::  C_J-°?=i « 

.ta  Mufkrn  -^«/«/;     no»  niM  fnfairrMi  «ttf  fwMC-Hi /tataM  fmjfon  conver- 

l-inniMus  ,„,,^,1,,,/ /m...  /k^riMfwiwl  ^mv^mm  :deeus        , 

i!ftmb>-MiAr«»l>f  Ai  l      -  ».1     -'-'<"-:/"-    part  f*lm  JVnw  .  ^* 

,40  aHrnn  volucrU  statnlir  ■,  gta  A     «r^Wui  i   /--/    «te  ^  <-- 

r^ffuiron-  s   Fil  nde  evenil,  quam  quod scripserH     potest  late  exlendenda  de  nato  S.  Firmmo.  circa 

trariumpro-  ,,/s/s   //,,/,„„,,  „„„,/,,„   wrfs  erat     dmm  seculi  m.  Si  autem  natus  esl  crrea   Z5U,  spi 

^^-      ;,t;,J  ^^v^;/.;—  /IiucMnremsr,r-!isr„.  i  creatus   circa  280,    ctiiM    cto   tn^muin 

'  ,.,  inter  documenta  probata  et  fabubsa  aut  ntppositi-  W«  «w«»  ';""'"'  ""'"■  10  P 

laudatptura  AetaS.Saturnimaperiissimisfabnlis     reliqui     .      a  post  multum tenmons a  mcepta  con> 
tadatn    Laudat  sumposiHtium  et  Mitium  Deaittri  Ckro-     secratione  episcopaH. 

^^^^dem^p^o^iicmfa^eirimcrB         15  In prxdicatione  ISva *i  tam  n&gwiii    Pie_m 

«LauZxquel  « MJMM.il     ccW«7,  ^*  ^  S? 

,,„„/„„  „n<  nllo  wrvvvif  «~  '^'"^«'   5.   BroKftanfa     Aposrcftns  Mis    labortbus  impendent,  cum 

gustani.Breviarihetscriptm  ntioriibm     ntt  eum  in  variis  locis  dmttus  mansrne,  quam    inst-  wptgtuqe\ 

,;  aUrifmil  auctoritatmt  quam  non  meimtur,  ut  ex     mal  auctor  Actorum,  qui  jtmior  fuit,  quam  ut  accu-  admortem 

,//,s  gr ium  Turonensemet  Aeta  \  velit  eor»     ratam  laborumS.  Firmini  ch  trevor  ^ 

C  r,  autem  doi  teret.  Didiceiit  forte  ex  traditione  aut  ex  scnptis  uwft- 

/„/„,./„,,,,,  paA  nofxctitiis,mtitnratiqiiQ  invenire     qnioribus,  quibus  maxime  in    locis    Evanoelii   semma 

n  Actisprobatiset  in  Gregorio  Turonensi,  qum  mtio-  fecerii ;  sed  certeelaram  ei  distinetam  non  habuit  nolt- 
einando  in  suam  valeat  trahm  untentiam,  ut  ee  elarh  tiam  de  tempore,  quo  in  singulis  urbibus  mamserit. 
,/yv  oppenat,  elsie  documenta  illa  sibi  non     Ne  commorationem    quidem     Ambianensen 

i0lltraill  .„h„rl,la,l,i,  methodus  osten-     Actonim  satis  notam  fuisse  existmo.  Nam  paucisdie- 

d^  auctoi  i  m  m  n  i  aruisse  mgenio  subtili ;  sed  non  satis    bus  multos  ibi  conversos  memorut,  omniaque  sic  cnai  i 
imbutum  fuisse  arte  critica,  qua  falsa  aut  dubia  docu-     acsi  vix  aliquot   hebdomadis   aut    mensibus    Ambianis 
menta  a  veris  certisque  distinguuntur,  nec  lubei  omnia     praedieasset.  Ferum,  cum  S.   Firminus  kabeatur  pri- 
ejut  ratieeima  excutere.  "lus  Ambianensium  apostohts  et  epit  d   que  ab 

\:\  Nihilo  magis  inqxtirere  lubet,  an  certus  martyrii     eoibidem  plantata  firmas  egerit  rudices,  uberemque  tu- 
8.  Saturnini  annus  inveniri  valeat,  quodftetad  xxim     lerit  fruchtm,  magis  existimo ,  Sanctum    annis  aliqtwt 
°""*i„"  3"il      Novembm,  ubide  8.  Saturnino  erH  disputandum.  s„-     in  ea  civitaie  prxdicasse,  ei  sic  facite  intelHgemus,  tria 
wssusVter     tw  aet propositum  nosPrum  erii  martryrium     fero  millia  hominvm,  ut    asserit   auclor  num.  \%  a 

250  et  iCO;       ,s\  Satururni  ab  ervditia  figi  inter  amrum  W0  -/200.     Sancto  converli  potuisse  Ambionis  ;  interqtte   itlos  fa- 
Baronius  w  Martyrohgio  Romano  marVyriumS.  Sa-     miKas  aliquat  prssctpuas  elUlustres. 
turnini  temporibus  Decii  eoltornt,  uti  tt  rn  Anmtlibus  16  Scriptor  Actorum,  qvA  tril.us  continuis   diebus 

ad  anmm  284,  et  quidem  consulibus  Decio  et  Grato,     tot  millm  mni  conversa,  fidem  suam  in  sfmilibus  ma-  (  prd 

quorum  consulatum  ille  figebai  amo  252,  sed  Pagio  xime  mspeetam  reddidit,,  dnmmm.  Sasseruit,  tridui  cafionisM 
alnaqme  recmtioribus  is  esi  mrm  280.  Tillemontius  pretdicdtione  a  s.  Saturnino  conversa  esse  Pompelone  Gatuu,"1 
tom.  9tn  S.  Saturnino,  missionem  hujm  sartcti  epi-     fere  quadragifrta  millia,  imo  et  bapHzata.  Tanta   Ho-  "[c''ul  '" 

m  m  Gnlliam  amto  280  ftgendam  creilit.mm njni m  minum  u,i  fiiiem  conversio  forte  inchoata  fuerit  a  8. 
nero  aliquot  armis  serius  contigisse  anno  incerto.  Hanc  Sutnrnino,  ei  ab  ejus disctpnlis  contvmtata.  At  noster 
opinwnem  sequitur  Dailletus  ad  xxix  Novembm  m  S.  hic  scriptot  vuletnr  libenter  mugna  e.viguo  tempori  tu- 
Saturmno;  atiique  plures.  Casteltanus  in  Martijroloyio     nexuisse,  si  non  ipse  rebus  gestis,  quas  acceperat,  tein- 

jwra 


A 


B 


potcst  quidem 
annis  quatuor 
aut  quinque 
circumscribl, 


c 


sed  plane  In- 
certum  csl 
quot  fuerit 
annorum. 


DIE  VIGESiMA  QUINTA  SEPTEMBRIS.  25 

pomehum  /,//n,rer,t  pro  suo  iugevto.    (><mrrnrtrr    >mn  Attumen  e.nstinw.  uhqnnt  „nu,,    ImhianiprxdicasseS. 

sohun  tribus  nut  quntiwr  anv,,  pdem  Q  S.   Firmino  m  Firminum.  cum  tlh  „,M,  ,;  apostolus  com- 

Gullus  /hsscmtuulam  ritsttmo,  ut  tnsivuare   vtdeluv  bio-  vu-n,  onnuumjudicio  kuh.  j  Chri- 

pOpkm    Sl  -tumvrrhn    rjus  stnrlr  nitrrprrtnn  volvvn' ,  sl,an:i    ti  num,  jrrei  ,t.     7/,  .  nsque 

sed  mvlie.  rlunh„s.    Jcrnnu  pnmum  vum.    10  lcjitur  tr„,ruv„  jruelum  prolulerunl.  Quot  vero  a,u,- . 

prmawdtm  Agenni  in  Aqmtarm  sd  Qanmmm  /lu-  tuam  /u-incmi,  nullavatwne  edicere  npssum ; , 

riuni.  thn/ue  r-ru  I  u  m  dn,  iussc  aliquantis  uVl.us.  h„le  lulo  nuujis,  q,wt  n„,m,„m  fu&i  prxdecationis  S, 

num.    Wtliruur  pmjr,l,u   tn  Arvmuam ,  el    plurimam  Firinim  ,-er   Hulluun  decursu<.    Nam     J-in 

partem  illius  teme  ad  QmeUfidem  cmimtiw.  IIuc  rml  illum  quataet  aut  quinqm   an  ribere. 

anhnt  Sl  ceium  esi ,  ,„,,<,,,,■  ci .  dtul uvn-uu  j msse  San-  «  .al.iundc  dc  tavtn  bveviiute  eonstavet.    I  ,m  fa- 

cli  ni  Avvenuu  c-mmo,  aiwuem.  Ex    Arvcvma   ancter  cile  exfoni  ro,sc,i.  ,1  ,l„  un/euiu  fl  nhervnt,,ul 

Firminum  ducdl  od  provinaum  Audeqavcnsem,  ibique  uvnos  ,/,,,■>.,  quirujecim*  aut    etiam    viyuttt    ct  pluves 

uuuuri  ivibus   mensthus  cuni    mansissc,  et  maximam  tpostetieiedaboribus  mudasseS.  Finninum.  Quure  ab 

partem  illms  proviacia  ad  fidem  pertuxuste   aesmt.  amis  UIU  determinaudu  prorsus  abstineo.  Solum  mo- 

Tunin  iUius  ptnnm  m  nOU   1    I  uternhhihs,  $i  nco,    unnum    martijru    non    drpcvlere    „  ,dnr,:»ts    aut 

av/tu,  .J,/dc, ,„,;■„„,  ,n,nn  jau,    /uihebal  cpiscopum,  ut  pauewvtbu  lldlum 

auctor   sccuvdum  onuies  codic,    MSS.    „,,,,;(.    Jam  /,„,-,,■  S.   Firminum.  lanlojue  proueciioris  fuiss*   icta- 

vevo,  s/  snvil,  rn   lahovum  suonnv  fvucliun  co/lcjent    in  tis,   quuvto  d/utui  ■,!. 

Arveviiw,ul  nllumul  nurlov,  rms/nnlrpp  ilnden,  quo-  i\)   Jj\/r-up„re  umrhjru  vurtx  sunt    aucioi 

,j„r  ultra    aiuuuu    fuUSe   mmnwratnm.    JI>sce  vero  si  tentuv.  Mittojam  illos,  ,r,,  nhm  S.  Firminuin  fl 

addumi/smoram  Afteunensem,  et  ilmcvu   sut/s  pvolim,  cuhun  pnmum  ant  secundnm    vctulmuti.    S 

tjttihus  vevisunihlev  nwvns  nl/./tini  hrrvmte:  u,  „/,/,  „ v ■  refutnti  suut.  ,;„/  ,/,,-.,    Detii    lcmpnra  muvtijrcm    fve- 

Snncltn  u,levpn,u,r,   l/uhehrmus  jnm  tves    /,;,,    p(-  runt .  fn/l  /l ,  Itrnrdtrt  nu .   ,/,,/  QalUst    Ghn 

rcjnnuttonis  uc  pridieuimu/snunn,,   et  (nriasse   plurcs,  twnem  evutnuiant,  lom.    \0col.  i ISO  plureseuumcunt 

cum  scnptor  mullaovulterr  /miurril,    ruijue    s&lum   n-  olmrun/    scvleulias,   ct  de    An„    ,t.,    L/uuuluv  :  Acta. 

deutuv  /ianu,s:>,  quss  vd  cx  luitujuwnhus  documenUs,  ajunl  Bosqueturn  (wwtyrium  S.  Vivtmmreferunt)  ad 

rcl  er  nndilwue  ncccprmt.  annnm  r  .i.vni    wil  Decii    et  Valeriani    nuncupata 

17  Ex  Andtbusdcnde  recln  pn^eetn,  d/ciur  ,id  ur-  persecutioin',  lictinitio  de  Diocletiani  et  Maximiani 

Im/jo  v,tr,um  tcrrurum   nttcrvatlo  persecutione  loquantur.  Acta  Ambianensia  ad  Dio- 

am.  Il/uui  cvfnie  ,iic;iuv  praedm  ■■•■.  mcerem  cletianum  et  Maximianum,    nulla  anni  facta  men- 

et  Jln/jr/i  perliih,se,    uc    demum    ce,h,um  e.  tione.   Yeruni  Itnr    u-rurula   iwu    ,u„t  ;  nr./nr  ruun  u/ 

m  a 3.  Fumino  fidem   liellm «,„,  consen-  A-ns  upud  JhsayteUm  ullius  cmni  fii   mentw,  -■ 

tuuit  Bel/ovucenscs  et  Amhmneuscs.    Ai   MorHcius  in  Firminus  ibi  dictuv  pa&SUi  n/   persecuiione    [>*'cii    et 

Antnjuitatihus   nvtiutis    Amiianensis  hh.  g  pa$.  158  Valeriani  dicia,  sed  fobum  ediota   Deeiiet    Faleriani 

exis/ivwl,     Sanrtum  du,nla.vat    Jlellovacm    transmsse,  latidunt/u,  fJUOd    /uri  poloal,   cltani,t  nnpcuiUi 

statimqttc  venisse Ambianum  atque  ibistetuisst  aeiem  dudum  esseni  defuncti,  >>'  ipsiugnoscuntlaudati 

cjmcopulcm;  denide    vcro  ad  ctriiui,,,,   Jl,  l.n-nc,  nscm  Uovs  /us  verbLs  £  Quia  /unc  fsut   iuitium   I  >/■-,  lctiani) 

msji  r  eiurm  cinnm  l/abiiisse.   Iuccrta  ndmo-  sola  Decii  et   Valeriani    e«l  pa    ChristiaQOS 

ilum  cst  hsec  conjectura,  et  Actis  clare  coutinvia,    cwm  vigebant,  et  persecutio  a  Maximiano  in  Galiiis  ia- 

dicatuv  ad  urlem   Beliovacensem  t\  ■mtuhsse  ob  oapta  anoo    GCLUXVj   promulgationem  edictorum, 

utionem  xhiesaerlam;  multaqwein   aaiemperee-  ab  ipso  et  ab  Diocletiano  factorum,   longe  ju. 

culwnc  pussus  nsseriiluv.  Quo  autcin  tvmporc  BUovuct  serat.  Si  lisec  veva  sunt,  ut  SUJlt  vevis,in,u,    ei  dudum 

cxatuta  fuerit  illu  persecutioa  nimirutn  nirum  sub  An-  a  twbis  observata  in  S.  Firmino  confessore  a,l  1  Sep- 

i eliaao  circe.  annum  27:2,  aneue  pritnis  annis  Diocle-  ternbris,  twn  video,cur  iterum  Actis  ajjfingalur  ■ 

tiam  ciraQ^SS,  an  sub  imperutone  qmdam  illi&intcrme-  perperam  ipsis  impulatusa  Tillemontio.  Certe  quss  uem 

dio,    Acta  nuiio  nmtcn     u,,uuianl.    Altumen     ipsu  prv-  suut,  <f„nudo  f/rmaudu   BSt  -himmhins   Tillcvwn  I  >  i .  nnn 

seculio  plavc  ev/vcit,  pnedtcatnm   ibt  fuisse     fidem  anic  ficil  ful,u,  quaudn  -ilnuu  ejus  lapsum  osten/luut .   Qua- 

ailveniiun  S.  Firmmi.   vmsivu/ttev  u  S.  Luciavo,  qui  pvojdev  A-lu,  proui  n  BosquetO  edita  s"ut.  ct  nt  pluvi- 

i  /hl/ovucovum  bubeliir  apnstolus,  et  tbuicm  mur-  btc  lcijuntnr  co-l/chus,  non  nd  Dcciiaul  Vah  imut.scd 

lljrio  covouiilus  cst.   SaiutniH  /wlobih  tempnr,   munsi,sc  ndji  rl  Muunuun/    tcmjiora    mart/jrmtn    S. 

iii  ca  rtv/inle,    nunuint  -jcsla  ,/,„1,   iiia.nme    couslnnta  Firmini    refvuvt.  Avtbuivcvsia  vevo.  cjiubus   UflUS    c.c 

n.  Muuntnis    du  Pre  Oiduns  I'v.t  monsivutctsis  co-hchus  nOStris,  ct    phues  uln  eonsenlunit.     „1  ueecjn 

in  V/ta  MS.  Ga/lica,  cujns  exoerpta  aliouaad  Bollan-  ex  Utteris  Ambianensibus,  Amtnanensia,  inquam,  nul- 

dum  picruut    uttssa.    volutl   aliquU  outws    pr.cd/catmnt  hus  inipc  uiurts  inoiinml nn    fucunt  mcilmncn,   ut    vi- 

acensi  S.  Firmini  aitribuere.  Fuit  etiama  nov-  deri poterit  ex  nostra  editione,  Ceterum  opiniodeanno 

null/s    catalogo  episcoporum  B&Uouaoensium  msertue,  258  non  esl  itlterius   re/iUanda,  cum   fundamento  cn- 

xtt  rcfcrt  Loiselius  cap.  '.ijmu.  QQyiliam  ojrniienem  /<•-  reat,  et  eo  anno (ortepuer  esset  Firnnnus,   aut    certe 

probans.  Laudutus  Minntiuis  du  I've  cvedtdit,S.  Lu-  necdum  episcopus. 

um  Bclluvact  martyriu  coronatum  sub    Jitrehauo  :  20  Nibtlo  ma§is  ftuiduta  est  sententia  Malbranci  de 

dequo  st  vuhi  constaret,  existimarem  eo  venieM  S.  Fir-  Mcrinis  tom.  1   pag,  616,    ubi   figit  martyrium   S. 

minum  post  mortem  S.  Luciani.  At   hanc  aliifigunt  Firmipi  auno  268,  et  prsster  conjecturas  minime  ur- 

sub  nulnuit  Jlmrlrttani  cuca  280/^// 2N7.  yevtes  vilul  oilcjnt.  Jurcu,  rcnnuiliUr  eo  amw    erat 

18  Quidquid porro eit  de  tetnpore,  quo  S.  Firminus  Firminus, etprobabiliusnecdum  episcopus,  »t  saiiscol- 

ad  Bellovacenses  veiut,    e.c  ca  tnndcm     v/clutc   Amhia-  tiqilUT  e  I  dui/,  dr    nalolt    lemporc.     Lvuditus  ,/ntdam 

nuvt   vein,,c  tvoduut  Ailu.    ibijuc  vwvtyrio  corovatum .  J mhwueinis,  eujus  Ihsscrlntm   MS.    nuhi  unno    [746 

Mauiituis  du  I're  i/lam  udvcntum  /t,jn  ,   Probi  missa  l>"t.  credidtl,  snh  Auvch-um  passum  •  •••,    S.  Fir- 

imperatoris  anno  277,  vultque  eum  Ambiani  et  m  vict-  minum,  et chronotaxim  hoc  modo  disponendam.  Creda- 

ms  locis  ac  oppidis  prscdicasse  a/nus  duodecim.  Con-  mu$,  inquit,  Firmum  S.  Firraini  patr em   fuisse  con- 

jecturse  iltsesuntnon  quidem  omni prorsus  verisimiti-  versum  a  S.  Saturnino  circa  annum   255,   eo  tempore 

tiidiiic  c.ncntcs  ;  scd  quvc vullo  tomc:  avyumento probari  Firminum,  annOS  niitum   17.  tradttum   fu/sse  S.    IIo- 

valeant.   Acta  lempus  pnrdtcalmn/s   Qplld  An/buniaucs  neslo  crudicudum ,  cumque    post    scjdcm    studti    un/ms, 

iwu  de/tiuunt,  coquc  oiuniit  cnurrunt  modo,  acsi  paucis  sive  oiuw  2G2  mis.sinn  fuisse  Tolosam  ad  S.  I/onora- 

potius    mensibus,  ijuam  muliis  annis    ibt   prxdtcasset.  tum,  ab  eo-jue  ordtnatumepiscopum,  de/nde  a-tate  anno- 
Septembris  T.  VII  4  '""' 


D 

AICTOBE  J.  S. 


Xon  est  passus 
S.  Firminus 
suh  Valeriano 
atti  anno  '258, 


K 


F 


ticc  anno  268 
nec  sub  Aure- 
liano  circa 
172, 


20 


DE  S.  FIRMINO 


A 

AV  I.TORE  J.   S. 


ex  cujus  edi- 
cto  contra 
C/tristianos, 
fi.rc  epocha 
hequit  statui, 


B 


taqut  contrar 
rla  est  ettall 

.    M    s 

Firmlnl, 


rum  triginta  et  untui  anno  20G  profectum  J**  * 
annos   martyrio  fuerit  coronatus  anno  272  aut  179, 

ftFMrf,  omiuo  edicto  AureUam,  st  hoc  fumet 
promulgatum.  Hmc  ratw  uim  haberetst  constare t 
Idicta  Aureliani  similia  fuisse  edxctu  Decn  et  Vale- 
riani,  aique  ubique  promulgata.  At  de  promulgatione 
iUa  meritodubUamus;  nec  scnnus,  an  eadem  suis 
edictiscantraChri8tiano8prmciperevoluerttAurehanue 

cum  Decioei  Valeriano.  . 

21  Quam  sit  dubinm,  an  edicta  Aurcham  p,  i  Qalr 
Uam  fuerint  promulgata,  liquet  ex  Eusebio  ei  Lactan- 
ti0  Eusebius  Ub.  7  cap.  39  docett  Aurehanum  mtto 
imperiibeneaffectumfuisseergaChrisUanosisedmu- 

tatumcirca  ftnem  vit*  persecutionem  movere  volum 
Sic  tamen  loquitur,  ut  videatur  dicere,  divina   nlnone 
prohibitumfuisse,  quominus  edictis  contra   Ghnstianos 
subscriberei    Lactanlius  de  MorUbuspemcutorum  cap. 
6  insinuai   edicta  fuisse  scriptatet  ad  aliquas  promncias 
missa,  sed  non  ad  magis  remotast  dumita  loquitur  de 
Aureliano  :  Verum   illi  ne    perficere   quidem,    qu* 
cogitaverat,  licuit;  sedprotinus  inter  imtia  sui  fu- 
roris  extinctus  est.Nondum  ad  provincias  ulteno- 
res  cruenta  scripta   pervenerant,  et  jam  Coenofru- 
rio,    qui    locus    est   Thraciee,  cruentus  ipse    liumi 
jacebat,  falsa  quadam  suspicione   ab    amicis    inte- 
remptus.  Hxcdubium  faciuni,  an  in  Gallia  Belgica 
edictum  Aureliani  unquam  fuerit  promulgatum,   aut 

cutioni  datum.   Non  quidem  negavero,  edictum 
etiam  pervenire  potuisse  posi   mortem  Aurelwni  :  sedt 
mortuo  imperatore,  prmsides  pvovinciarum   poterant 
editum  facile  snpprimere,  si  persecutionem  ipsi  movere 
non  cupiebant,  quales  procul  dubio  multi  erant.  Itaque 
dubia  admodum  cst  edicti  promulgatio.  Deinde,  eliamsi 
constet,  edictum  fuisse  latum   contra  Christianos;  non 
novimus,  an  Ulud  satis  conduceretad  propositumprxsi- 
dis  Sebastiani,  qui  ea  protulii  Decii  et  Valerianiedicta, 
quibus  omnes  sacrificare  idolis  cogebantur,  uui  mortem 
postvaria  tormentasubire.  Antalefuerit  edictum  An- 
reliani,  nescimus.  Si  autemtalc  non  fuerit,  mirarinon 
debemus,  de  eo  tacuissepraesidem,  etsi  illud  habuisset. 
Tenio  eruditissimus  dominus,  cujus  opinionem  expendo, 
credit,  Diocletiani  ei  Ma.ruuiaiu  nomina  fuisse  Actis 
'  additutquia  in  aliquotMSS.  non  leguntur;  atin   iis- 
dem  MSS.  similiter  non    leguntur   nomina  Decii   et 
Valeriani,  utjamtota  ilta  ratio  prorsus  corruat.  Nam 
codices,  ex  quibusdata  est  editio  nostra,   nulla    habent 
imperatorum  nomina.  AUi  vero  iique  plures  de   Decii 
ct  Valeriani  edictis  memineruni ;  sed  martyrium  aperte 
referunt  ad  Diocletiani  tempora, 

22  Quod  vero  spectat  ad  enumerationem  temporum, 
quse  inter  conversionem  Firmi  el  martyrium  filii  ejus 
S.  Firmiiii  fluxerunt,  ea  nos  deducunt  ad  imperium 
Diocletianif  necomnia  contingere  potuerunt  unte  edi- 
ctum  Aureliani.  Oratis  dicitur  Firminus  septemdecim 
(uisse  annorum,  dum  conversus  est  Ftrmus.  Si  eam 
habuisset  tstatem,  fuisset  procul  dubio  oum  patre  baptiza* 
tus,  cum  etiamanteeam  xtatembaptizalussit,  sed  verisi- 
militer  aliquo  tempore  post  patrem.  Puerum  aut  vix 
natum  fuisse  Firminum,  ut  jam  nuin.  14  diri,  oninia 
insinuant.  Quippe secundum  Acta  nnm.  7  cum  esset 
decem  fere  et  septem  annorum,  nonccepit  instrui,  sed 
erai  litteriset  dodrina  Cutholica  instructus,  ettunc 
coepit  r.Tigionis  studio  proficere;  kuic  vero  profectui 
septem  attribuuntur  anni,  post  quos  ipse  alios  doeere 
cospit,  nimirum  dum  vigintiet  quatuorfere  eratanno* 

rum.  Tola  ujitur  instTUCtio  per   S.   Hunestum    dicitur 

faetii,  antequam  septemdecim  annorum  esset  t  ante  hanc 


EPISCOPO  MART. 

in8trueH(mtn  rreecessit  Finnini  baptimus;  namdmtur  D 
Ilonesto  presbytero  instruendus  tradito,  quia  et  antea 
inbaptismoflliusejuserat.Si  modo  quzramus,  cur 
nonstatimpostbaptismum  Honesto  commtssus  sxt  m- 
itruendus,  nonalia  occurret  ratio,  quamquodpueresset, 
nec  ean  kaberet  setatem,  qua  litteras  et  doctnnam  Ca- 
tholicamsatiscoperet.Eratigimrpuerautdecenmsaut 
decenniminor,quandobaptizatusestt  nescimus  quanio 
tempore  post  patris  conversionem.  PrmtereaS.  ffone- 
sivs  dit  itur  num.  8  senectutis  tempore  gravatus.  dum 
S.  Firminos  annos  natus  viginti  quatuor  ad  ignorantes 
docendum  ab  eo  mittebatnr.  Ai  inilio  Actorum,  ubi  de 
convcrsione  Fnmi  aijitur,  Iloncstus  non  exhibetur  l  f 
scncr,  sed  ut  florens  setatepresbyter,  et  Saturnini  dis- 
cipulus.  Itaque  non  septem  tantum  anni  a  conversione 
patris  fluxerant,  dum  viginti  qualuor  annorum  erat 
Firminus,  sed  fbrte  viginti,aut  etiam  plures. 

23    Quare,  si  Actis  inhxrcie  relnnus,  ne  decemqui- 
demannosFwmmotribuerepossumus.quandoconversus  %&™r 
estpater;  eaque  de  causa,  etiamsi  eam  conversionem   l)iodHiam 
figere  velimus  anno  250 ;  non  poterit  natalis  S.  Firmini  /igendum. 
merito  locari,  niv  postannumWO.  Cum  aulem  ageret 
annos  triginta  et  unum  quando  venil    in  Galliam  ad  E 
prsedicandum ;   h.rc  prxdicatio  ca>pta  non   fueiit.nisi 
postannum  271,  ct  sic,  licet prtedicatio  tantum  tenuis- 
Set  onnos  quatuor  aut  quinque,    ul   vult   auctor   dictsf 
chronotaxis,  semper  martyriumS.  Firmini  fhjendumesi 
post  decretum  etmortem  Anrelianit  anno  %7$defun 
Verum  probabilius  est,  S.  Firmini  natalem  viciniorem 
fuisse  anno  250i  quam  240;  et  sic  initium   prsdica- 
tionis  fi<jendum  circa  280,  martyrium  vero  sub  Diorle- 
tiano  el  Maximiano,  quorum  primns  imperium  adeptus 
esi  aiiuo  284,  alter  biennio  serius  ab  illo  collegaeteclus. 
Attamen  uon  existimo,  passum  esse  S.  Firminum  in 
generali  persecutione,  ccepla  anno  303,  ad  quem  num. 
130 Sancti  martyrium  narrat   Baronius.  Acta  etiam 
non  sinunt,  ut  credamus  passum  esse  subprssside  Rictio 
Varo,  ut  asserit  Usuardus  in  Martyrologio  ei  cum  eo 
Baronius. 

24  lloc  unum  dici  posse  videtur,  passum  esseprio» 
ribus  anms  Dioclctinni  et  Maximiani  simut  imperan-  nnn0 '""rH 
tium,  verisimiliter  antequam  Constantius  Cwsar  Galliam 
administrabal.  Tillemontins  tom.  5  /?i  Perseculione 
Diocletiani  art.  2  martyrium  S.  Firmini  refert  ad  an- 
ninn  2S7.  At  non  invenio  rationcs  idoneos,  qus  magis 
militant  pro  illo  anno,  quam  pro  sequentibus  usque  ad 
292,  7M0  Constaniius  venit  in  Galliam.  Quare  malvm 
Sancti  martyrium  late  figere  circa  290.  Hsec  epocha  * 
ceteris  probabilior  apparet,  quia  paucissimi  in  Gallia 
fuerunt  marlyres,  adminislrante  eam  Constantio,  etiam 
in  persecutione  generali;  et  quia  persecutio  aliqua  in 
Gallia  fuisse  videtur  notabili  tempore  ante  martyrium 
S.  Firmini,  qui  in  ?a  Bellovaci  carcerem  et  flagra 
pertulissi  dicitur  num.  xi.  Si  hxc  sit  persecutio  a 
Maximiano circa  286  inGalliissuscitata,  inquapartes 
suas  crudelissime  egit  Rictius  Varus,  ut  satis  est  ve- 
risimile,passus  fuerit  S.  Firminus  post  mortem  Rictii 
Vari  sub  alio  persecutore,  ut  habent  Acta,  ideoquenec 
primo  nec  secundo  itlius  tempestatis  unno,  sed  unnu 
in<  erto  circa  290. 


III.  De  episcopatu  S.  Firmini,  et   aliquot 
successoribus. 


1) 


i^t'  dignitate episcopali S.  Firmini nullum  debet  esse  »;J 

dubium,  cum  Acta  num.  9  testentur,  episcopum  con-  s  firmini 
secratum,  atque  huv  Actorum  testimonio  accedat   re-  dignitascei 
tusHssima  tradilio  plus  quam   mille  annorum,   multis  la  fV 
documentis  declarata.   Quapropter  apertus   est   lapsus 
Petri  de  Natalibus,  aquo  presbyter.s-o/nm  vocatur,  nec 
natus  dubitationem  ingerere,  cum  ille  reliquis  omnibus 
sit  contrarius,  ct  non  raro  a  vtro  aberret.    Verum  du- 
bitaripotest,  an  pro  aliqua  nominatim  eccleeia   conse- 

crutus 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


27 


A 


B 

At  non  vldctur 
tonst  crntus 
fuissc  prn  ec- 
cIcski   1'ompe- 
lonensi ; 


utl  c'ia»i  crn- 
suii  Bollandus, 
guem  re  utu- 

itw 
Morctus. 


cratus  fucrit  rpiscopus.    Pompeloncnscs    S.  Firminum  28  Dixernt  Bollandui  in  Commentario  :  Quo    au- 

inserucruut    rntulorjo  suomm    episcoporum%  n  primum  tem  jure  ei  fS.  Firmino)  licuit  Pampelonensem   ec- 

ecclesiae  suss  faciuni  antistitem  ;  idem   simUiter  fece-  clesiam,  sponsam  suam,  relinquere;  inque   longin- 

runtAmhianenses;  nectamcn  duarnm  simul  ca  lesiarum  quas  gentes  tendere,  si  illi  erat  aS.  Honorato  prae- 

cpisropus  fuisse   ndctur.    Prudcntius  Sand/jvallins  m  fectus?  Verum  multa  recitaverat  ex  Actis,  ,.,  quibus 

Gatalogo  episcoporum  Pompelonensium  primum  ponil  iltius  argumenli  vu  crescit;  antequam  ita  ratiocinare- 

S.  Firminum,  sed  additi  Quot  hanc  ecclesiamannos  tnr.  At  Moretus,  omissis  Actorum  verbis,   ad  relata 

gubernarit,  in  obscuro  est.  Haud  tamen  facileindu-  Bollandi  verbasolum  respondet,  Quareargumentaprio- 

car,  ut  credara,  biennio    solura   hic   comraoratum,  ra  repeto.   Vita    edenda  num.  '•>  habet,    S.  Firminum 

cnjus  esset  ita  neccssaria  opera   ad  disseminandam  ordinatum  rpis:opnm,  ut  nomen  Domini  in  Occidentis 

in  adeo  ampla  provincia  fidem.   Hinc  Tolosam  re-  partibus  pra.-dicarvt.  Atqui  prssdieare  in  Occidentis 

vertit,  atque  in  Galliam  ingressus,  gentes  plurimas  partibus,  nou  cst  prxdicarein  urbesala  Pompelonensi. 

doctrina  Christiana  imbuit,  multaperpessusaspera,  Non  cst  igitm  urbi  Pompelonensi  ordinatus  episcopus, 

qualiaplerique  ecclesiae  primitivae  doctores.  Tandera  sed  partibus  Ocddentis,  quibuspra  dicalio  ejus  videretur 

Picardiae  raetropolira  Ambianum,  quam  nunc  Franci  necessaria.  Secundo  Acta  asserunt,  episcopum  ordina- 

Amiens    vocant,  convertit.    Illic   domicilium    fixit,  tum  esse,  quia  ad  hoc  praedestinatus  et  electusesset 

habeturque  primus  ejus  urbis  antistes  atqueaposto-  a  Domino,   ut  verbum   vitaa  el  Balutia  gratiara    in 

lus  ric.  Mitto  reliquaSandovalliiasserta,inquibusnon  gentibua  pracdicaret.  Atquiadprsedicandumm  genti- 

raro  labitur;  sed   illi  errores  ex   Actis  facile  corrigi  bus  non  eral  necessarius  episcopatusPompelonensis 

possunt.  Dc  episcopatu  Pompelonensi  scriptores quoque  magis  episcopatus  Apostolicus  nulli  locoaffixus,  Terlio 

alu  Sandovallio  consenserunt;  sedhos  mumerare  lon-  S.  Honoratus  Firmino  ordinaU  dixii :  Perge  itaque 

ijum  magisesset,  quam  utile,  cum  res  ipsa  veniatexa*  in  dispersionem  gentium.  Atqui  pergere  in  disper- 

minanda.  sionem   gentium,    non  est  ire   Pompelonem   ejusque 

26  Si  S.  Firminus  pro  aliqua  ecclesia  nominatim  ecclesise  curam  habere.  Quarto  Firminus  Pompelonem 
ordinatus  fuissei  episcopus,planeverisimilisessetopinio  ad  S.  Jlourstum  reversus  non  dixit,  curam  Pompelo- 
Sandovallii;  cum  Pompelone  fuerit  Tolosam  missus,  m  esisssibi  mandatam  ab  Honorato,  sed  ab  co 
indeque,  accepta  manuum  impositione,  Pompelonem  «W  prssceptum,  ut  verbum  prffidicationis  et  nomen 
redierit,  ubialiquo  tempore,  forte  mensibus  aliquot,  JesuChristi  in  dispersionem  gentium  annuntiaret. 
mansit.  Verum  Actanum.  9  clare  indicant,  consecra-  Hxc  omnia  recitavil  Bollandus,  ac  prsscipuum  ea  iit 
tum  fuisse,  ut  verbum  vita?  et  salutis  gratiam  in  argumentum  et  primum  iesumpsit.  Tum  adjungit  ip- 
gentibus praedicaret.  HincS.  Hohoratus  ad  eum  di-  sam  mandnti  exsecutionem,  ad   quam  S.   Firrainus, 

scribitur  :  Perge  itaque  in  dispersionem   gen-  relicta  patria,  perrexit  in   Galliam,    idque  non   post 

tinmetc.  Hsecnon  significant,  eptscopatum  Pompelo-  multum  temporis  asua  consecratione.  ffsec  Bollandi 

nensem  Firmiuo  creditum  fuisse,  ubi  8.  Honestuscum  argumenta  maluit  indieta  relinquere  Moretus,  quam 

aliis,  quos  ibi  verisimiliter  discipulos  habebat,   interim  attingere  aut  refutare,  cumtamen  etprtma  sint  etprae- 

i  qtte  mfficere  poterat;  sed  pergendum  i  -  cipua,  utsola  sufficiant  adepiscopatum  Pompelonensem 

tes,  quibus  fidesprsedicata  necdum  erat,  aut  quibus  certe  Firmino  abjudicandum,  prsesertim  cum  nulla  in  Actis 

idonei  deerani  doctores.  Eventus  Actis  consentit,  cum  fiat  mentio  de  pr&dicato  ibidem  Evangelio  post  suseep- 

constet,  S.  Firminum  non  diu  Pompelone  mansisse  :  tam  consecrationem,  ut  solum  eo  videatur  reversus  ad 

et  semper  magis  magisque  ab  ea  urbe  recessisse  ad  eas  parentibus  valedicendum,  et  de  necessariis  ad  peregri* 

Guiiir  partes,  quibus  jidei  Christianss  doctores  erant  nationem  sibi  providendum. 

tsarii.  Accedii  Actorum    silentium  :  neque    enim         29  Post  /mbc  petiit Bollandn  ure  Ucuerit  S. 

taceri  debebat,  si  consecratus  fuisset  S.  Firminus  pro  Firmino  seaem  suam  relinqnere,  si  pro  ea  eratordinor 

eeclesia  aui  urbe  aliquaparticulari.  At  Acta  non  modo  tus.  Etenim  si  Honoratus illum  Pompelone  judicasset 

de  ea  silent;  sed  oppositum  etiam asserunt.  Hinc  Am-  necessarium,   non  permisisset,   ut  post  non   multum 

bianenses,  opinor,  non  contendent,  de  dmbianensi  urbe  temporis  intto  recederet.  Frustraigitur  facultatemiUam 

cogiiatumfuissR,   ant  pro  ea   nominatim  consecratum  ab  Honorato  repetit  \ioretus  in  sua   opinione.    Voluit 

S.  Firramura,  quando   manuum    impositionem  revera  Honoratus,  id  apud   varias   gentes  prmdicaret 

accepit.  Ob  ratimesjam  datas  laudatusante  Ferreras  Firminus;  sed,  quia  ui  voluit,  non  ordmavii  eum  pro 

in  ffistoria  Hispaniv  episcopatum  Pompelonensem  S.  Pompelonensi  ecclesia,  sed  pro  gentibus  necdum  con- 

Fh-nuno plnnr  abjudicat,eique  Ambianensem  non  negaV  versis.  Tertium  argumentum  Botlandus  ita  proposuxi  : 

27  Bollandus  in  suo  Commentario  existimat,  pro  Demus  tamen.  licuisse  S.Firmino  ecclesiam  suam 
nullanomtnatim  ecclesia  consecratum  fuisse  S.  Firmi-  relinquere,  facultate  a  Romano  Pontifice  nujusve 
num,  eamqueopinionem  aliquot  argumentis  confirma-  legato  Honorato  obtenta;  cur  non  ilh  ecclesiae,  si 
vit.  Commnnicatum  habuit  Bollan  \i  Commentarium  jam  in  ea  erat  sedes  pontificia  erecta,  alius  pr«po< 
laudatus  supra  Moretus,  et  ex  eo  haustt,  quantum  vo-  situs  estantistes,saltem  postS.  Firmini  martyrmm  i 
huf  quod  rrro  ecclesiss  Pompelonensi  minus  hononfi-  Primus  enira,  cujus  mentio  uspiam  exstet, ^,nPe" 
(Um  creiidity  fuse  Conatus  est  refutare,  utjam  dixi  de  lonensis  episcopus  Liliosus est, quiconcilio  ipietano 
mm  SS.  Saturnini  ei  Firmini ;  et  nunc  dicendum  est  m,  ®ra  dgkvii,   sive  dlxxxix  Cnristi   anno  auo- 

deepiscopatu  P pelonensi,  quem  omnibus  viribus  S.  scripsit.  Ad  hoc    argumentum,  quod  Bo Uanc i.        - 

K,,,,,,,,,,,,,,,,.,,,,,,^^,,^,.//^../^,/,/,^,  ponit,   ut  prioribus  adtunctum  aug*     '"         ""  ' 

elegitBoUandiargumenta,  qum  voMt,  omksisnomuU  episcopatus    Pompelonensu   S.  Firmim,   "" 

/,.  ex  quibus  tHsZe  potuisset,  , fragilibus  episco^  reponii  Moretus,  ,ed  ratwnm  nuUam,  '  _ 

wtus  S.  Firroini   nitatur  fundamentis.  Facile  amori  fiat,omnes  S.  Firmiui  suecessore»  tnum  seculnum  xg 

uotos  mansisse. 

:J0  Ait,  nomin  wum  Hispanorum  ifi  i 

liis frequenter  fuisse  prsstermissa,  Ai  non  exsolis  con-- 
ciliis  innotescunl  episcopi,  sed  alii  sua  sanctitate,  ali\ 
doctrina,  alii  litteris  scriptis  t  itaUtsmo- 

,/;,,  ne<   desuntprimorum  seculorum   episcopi    Htspam 


D 

AlCTOllE  J.  s. 
Botlandt  pno- 
ra  ct  prxdpua 
argumenta,ad 
/,il  re- 
iponsum. 


Atterum 
argumentum 
et  tertium, 


puiits  S.  Firraini    niialur   fi 

patrirn  hoc  condonabimus;  sed  omnem  veritati  patrfam 
postponimus,  ideoque  fundamenta  Moreti  quam  solida 
siut,  juvabit  examinare,  maximecum  ad  illum  nos  re- 
imtiui  ru  amicissimus  et  erudilus;  cumque hsec Moreti 
opinio  nou  tam  aperte  sit  improbabilis,  quam  rejecta 
superius  de  mtate,  Quare  sequar  hic  presse  Moretum, 
qui  refutalionem  Bollandiorditurapag.  194,  ul  videa* 
miis,  uii  levissiraa  sint,  ui  ait,  fandamenta Bolla 
cujus  alias  eruditionem  multum  commendat. 


qulbui  < 
„,r  satisfiwit 
\us. 


idea-     satmulti,qui  ex concilUs innotuerunt,  ui   prorsus  mv 

Qdi      rabilesity  nullnm  Pompehnensem  totis  secultsiv  an 

acmajoreparteseeuliviinnotuisse.  dii  secundo,  cpi- 


scopatum 


28 


DE  S.  FIRMINO 


da  est, 


A   scopatum  Pompe/oncnsem  reperir,   in  ommbus  antiquis 
acctorej.  s.     ^vismn/huseptscoputuum  Hitpani».    M  nihil  hoc   cst, 
cm  ilhr  meiontS   non  sml   satts    vclusle.    Nm  quae 
subWnmhu,  ,dest,  scculo  vn,   facta  cst  divuW,  * 

retre  nequiP,  epkeepaim  Pmpetonmtm  sccnlovi 
wmtiwcihem.  Qrtd  igUw  tik  advm  fnc„,  quid  ahx 
recemiores  i  tertio  o„.  m  mnmtepiscvpmmcatalog\t, 
,/M„.  \  (lUquot  secutorm  episcopos  dmdwar* 

mfiim  dfxitte  suffkiaP,   nuttam  ttitigenti  inqu** 

invclom  uh  eo  ecclesmm,  n,  qno  toulo  lempore  nullns 
assi,,ucturcrisronus,  qUfUitO  nonnua  suonnn    tpiSCOpO» 

wateectesia  Pbmpetonmk,  tfFimintnwajwl 
Hadere  episcopum  rjusque  tuccemmepitcopos  conxtouh 

,,-,  /..,'/,//.  Jmoin  ecclesits,  quas  emmerat,  imaginarios 

maois,  qUm  rcros,  liintus  n/cn/i,,   ,//m:r„m  qttia    Utas 

seqneoc  J'murcloncuscmsuom  jnnnn   srruln  sivt    .//"'- 

siolorm  temp&ribus  fandatas  porperam  credM%  cum 
ittsepotiussecmld  minilium  kabuerint,  satiem  pleraque, 
ftiainomimt.  Quare  tUmtim  d*  tpisoopis  Pompeifr 
nmsibus  usque  ad  seculum  vi  si  towto  fortius 

Uraftcontra  Pompelonensm  S.   Firmini   ,ml,cdvam, 
quanto  apertius  ipsa  Acto  intinuant,  S.Firminum  non 
esse  consecratum  adprzdtoandum  Pompelonemibus  anle 
.,  gni  habebant  doctorm  s.   Honettum-i   sed 
B   aii   .oncciirndum  gcutcs. 

31    Audiamus   modo  artjumcnta  Morcli  cr  sJctisS. 

Finiip.n   deprompto.    Qbnevvat  primo;  S.    Fipmivum 

Primaratio      pmtpeMt  missvmesst  ad  S.  Bonoratum,  ut  einn  in 

mU~  dpiseopatiis  gradu  et  grfttiia  impe&itis  nronibus  con- 

stitueret.  Tumvero  addil  conjecturam  exverisimilitu- 

s  petilam,  nm  alleriw  cwitatu  areatumfhtsst  c,n- 

,a  illius,  cc  i,im  crul  nn-sus,   ni  qutk  huhchut 

ptorentes  n  oui  neeessarm  erai  episeoput  ob  quadra* 

qinla  liomnnmi  miltia  jam  conversa  a  S.  Saiunnno. 
flio  qu&b  m  vci isim/hu  suni,  scd  eariguam  cim  habmV, 

atm  S.  11  onnrolus  Firmino  oi dinulo  mm  Injnlnr  •//- 
xisse,  Curam  habe  ecclesiae  tuae  Pumpelonensis.  sed, 
Perge  itaque  in  dispersionem  gentium.  Pr<rterea 
revcrsiis  PompeUmem  Firminus  rctuht  lloucsto  Ulud 
ipsinn  Uonoroli  mondntum.  Qu&We  parum  jmrsidii  pro 

sua  opiniom  habetMoretus  in  ista  ratione,  mo  ciwra  cum 
GHrism  Mntth.  13^  57  di.rcrit :  Non  est  propheta 
sine  honore,  nisi  iu  patrla  snB,  el  m  domo  sua. 
Ninn  ttel  sido  hsevatdo  tnover&poterai  S.  Honoratum, 

ui  Firminum  potiut  od  acitaics  lomjc  Mtsitas  mittevei 

El  quanto  plures  &rantCOnver$i  rompidui/c,  lanto  mo- 

c,is  iin  poterat  S.  Bornestut  presbuter  cum 

P  alns,  quiin  tanto  conversorum  nunu rc  d\ ■.  ssi  tioti 
rUftt,  discipuHs.  Ttaque  se  vertit  ad  aliUd  arguntentum^ 
chronotaxi   petitumt  quod   t&oera  fortius  etset,  t\ 

prohiiri   potseP. 

32  Sccumio  njiiur  ohservat,  S.  Firminum  sustepto 
episcopatu,   revevsum   ettt  Pompelbnem,  quod  certum 

cst.  Tum  /oi/lrudit,  c/cm  Ponipcionc  monsissc  annis 
cifeiter  quinque  aut  sex.  Ho<  autem  nrgamus,  ut 
Aciis  ctmirornnn.  Ail  cx  Jctis  nurn.  7  ct  H,  fuisse 
septemd  norum,  quando^erat  inslructnsittumtalioS 

srpicm  onnos  magis  profeeUte,  mittimque  \uisse  ab 
J/oncsto  per  vicos  adpr&dkandUm*  Non  multoauU  m 

temporr  pOSt    hOC  septcnnium  fio/l    comci  rol/oncm  epi- 
oi,  ut  sic  inrciiml  onnos  qiiinquc  aut  sc.c,  ante- 

haberet  Vriyvnta  fert  ei  unum  onnos:  qua  .viute 

atimem  in   Qallia  exorsws  dicilur.  V&rum  Itnic 

chronoioii  quod  faveat;  vh  Actis  niltil  habetur.  Stcun* 

ditm  Aiiu  Litteris  e1  doctrina  Catholioa  instructus 

crol,  tdnn  utjchot  nuiios  scpt,  iinlcctm:  religionis  stixlio 
profecit  sijitcm  oliis  niinis,  ct  ad  virtutum  culiuum 
prominehat.  Post  septem  hos  annos,  astatt  trat  uiginli 
quatuor  ann&rum.  Tkrm  ab  Wmesto  notpit  mitti  per 
vicos  et  suburbana  civitatis  ad  popnlum  docendumt, 
IJoc  o  udi  minttis  i/uot  annts  obierit,  non  rfi- 

citur;  sed  m  co  perseveravit,  doneemilterctw  T. 
vi  oontecraretur  epucoput.  Gbntecratione  accepta',  cc- 


altera  nequit 
probari,  et 

Actis  est 
contraria; 


EPISCOPO  MART. 

mue  l>oo,rr!oncm,  non  p(««  nmltnm  temporis 
.licitur  in  Gulltom  profcchts.  (hdmolus  tj/lnr  r/dclnr, 
,,nm  mtnos  inj/nln  im,devern,  .etalis,  rt  nnn  ol/o  ,,c 
,.„,.„  mgrm  Pomrcloncm.  quam  ut  ibi  omoio  nd 
^rintdo  nnnno  cr,scoruhu  rororrt,  oc  pa- 
rcnnhus  rolrdiccret.  Hac  dc  coust,  Jcta,  qu  r  rn,c- 
,/(,,/(,„  c/ns  rrrd,cotio/,cm  per  vicos  no„  ointllun,,  dc 
aestit  luuc  Poutjirlonc  ,no  co  erclcsio  ne  rcrho  /,,,/dcm 
lllcnm,crnnl.    Qnnrc  tjrulis  qun,quenu,um   illud  aut   sc  - 

.ccnnnnn  fnijitur. 

33  '/•,,/,,,  Morctns  /nlilin  olns  ourtontolilnis  call/c- 
dron,  Po,,,rclo,,c„sem  S.  I'inuino  tissercre,  SCd  ■rjue 
/nfchnlcr.  i'rn//o  loco  pottit  S.  Draulitnicnt ,  jui  /L>  - 
rint,  injuit,  elapsiS  plnsjnam  ,,,/llr  mnns.  Nommnscl 
rcnennnnr  S.  P,,in>lio,,cm  rjus  ,ur  ;rln,rm.   srd  Add,- 

tamenta  ad  Mu.nmum,  quss  Branlionie  nomine,  inter 

ficulneas  merc< S  nreumferri  ait  Nirolaus  Antmiutin 
Pih/iolhccu  vclcri  II ispnna  (oni.  i  ptty.  M  poslevior,- 
bus  scculis  cimjoU,  csse,  icjur  o  thiroinron  iJc.rtri, 
jnod  gubjmg.it  Morelus,  ctittm  nonmus.  Post  Opcm 
illa  ,,cl,liu  ninninat  Breviaria  Pompcloncns,,,  cllradi- 
i  m  rcjui  Nocarr.r.  (Juum  vclusio  sint  illa  Bvcvia- 
ria,  non  edicit.  At  egodubitare  nequeot  quin  sintpotie- 
r/num  seculnrum .  Ptcnim  habeo  OffldaS.  Firmini  ex 
,,/iahior  vdusiiorilms  Brcvmriis  MS.  fohdher  nohis 
transnnssn,  uimirum  r.r  Udciann  unm  1331,  c.i  sr- 
rundn  innn  incem  ,o!cr   1349  et  F5-'»'i.   r.r  hrlin  oinn 

1383,  et  o  tnnn  I346t  In  uuiin  antem  ea  hie 

0,]iais,  cliumn  nmniu  fevc  sint  prnpno  S.  FirminO, 
ullum    repcnlur    '■crhum,    qun   vcl    ohsrure  insniuetur, 

epnc&pum  fuitse  Pompelonensemx  lio  fue  ran  admodwm 

vclusio   erunl  Bcuduriu,    in  t,,nhus  illud  asscnlur,    et 

ivadttto  fdrtaese  uiinlo    vatuslixrr.  P/n,„  igitur  Bo-pen- 

!o  esl  niiclorilus  alicujns  pondortS.  Nam  Ih-lrus 
epitCOpUS  Pnmpclonensis,  qui  anno  1 180  drrrrni,  ul 
frstum  S.  Y\nn\n\sulenn/ius,  qiium  uiile,  cclchrarelur, 
ul  e.rponam^  \0,  inlcr  rahones  liunr  allrjot  ;  Quia 
pr«dictus  Martyr.  .  .  etiara  in  episcopum  ejusdem 
eivitataa   asseritui?  ordinotus.  Verum  timida  lisec  se- 

ncs,cui,s  scculi  xii  menlio  de  cpiscopatu  Pompelnnensi 
caiisam  Moreti  parum  juvtil :  nam  silentium  Hrcnu- 
lunum.  i,inf  rcccusni ,nmniumt,tw scriplorum,  forteus  ,uc 
,hi  seeulumx\'\,mttnis  ottendit;  m-ipsis  quidom  Pom» 
jicloncnsihus  persut:sum  fuissc,  S.  Firminnm  sua  ec- 
clesik  fuisse  episcopum. 

34  (jinirci  ntodo  aliquis,  t/ua  rutione  S.   Firminus 

dtcilnr  epVtCOpUt  \mlnaiiciisi\.  81  ll  S6  r/n,a\,  „1  sn/ir- 
ini.    nisnniari,   snniulnr/    tilulo  cidem   non  ,,icr,t  com- 

missa.    Respondeo,   Asmhianensem  dici,  quiu   ,,,  hac 

,  mtule  ullimis  mta?  lemror,hns  pr-a ■dtcnvil ,  tjjirm  ,ju- 
scopaha  oinni ,  cl  vitam  beata  niorc  jtntvit .  Potuit  ordi- 

nari  ea  condilto/ic,  ul  ijculihus  ,<r.i  dnai  el ,  cl  jnist  ,/uo  - 
lcm,  iimjuc  n/fidclnnn  rnnvcvswnem  in  avitale  aliqna 
jiinnarm,    uhi    cpisrojius     vnlrrcl  ur  nrr,-,  n  ms,    sidrm 

snui/i  stahilnct.  Si  eo  ntado  sedem  mam  Ambiuni  po- 

suit    S.    Firminus,    quod  fit    veritmih    e.r    cclcbntalc 

uihis,  quae  erat  inter  prvmanus  numeranda,  ut  lector 

inlclhjel  cx  CoUechs  dc  rn   tom.   10   Galli.r  Clir/sl nnur 
in  ipso  initio;    ttrictitsime  Aml  inurnsis  fuit  epUCOpUS . 
Si  vero   setlem  ibi  non    staluhrrrii,  scd  cogitaverit  a 
alias  ruv-nni  mhcs  proftdsci  post  instructos  Amhianos, 

rc/irlf.  ,hi  iihjrnt  disnpuhs,  mnius  quiilem  proprie,  non 
tamco  immraiu.  diC/n'  cpiscopus  AmbioncHsis,  cum 
saltern  nmi  prncrssn  /t  u,l  uliuni  urbem  cpiscopalem  ;  sed 
ibi  luhorrs  cpiscnjmics  cl  apOStolioOS  fnncril  inia  cnn 
ritu.  Nihil  ,,j:,ur  cst,  cur  imn  ihrnmus,  Amhiaiieiisem 
fuw  »///.    ci/iims/  non  credamus,  eo  tttulo  rn- 

inum  finssc  onhnnlum. 

35  Quod  vrro  spectat  ad  successnrcs ;  vocavenl  on- 
nis  /durihus  rulhcdra  Amhniiicnsis,  jorle  ,,uod  nullus 
ihidrni  tStet  siijjn  nuli  do\  triiia  imhiiliis,  jut  slalnii  pQ 

substitui,  nec  atiquds  forte  uicinui  episoopus\  qui  mdi- 
naret.  Certe  miramlum  non  esset,  s,  luh  de  causa  epi- 

tcopo 


D 


onctoritatti 
ah  ro  allalt 

parUm  ftcu. 
'"  ■  partim 
levtssinuv. 


E 


Potest  S. 

Fniiiinus 

merlto  dicl 
Amhianensis 
episcopus ; 
F 


ctrftu  sedem 

iiniui  :'i^ 

tenebat   W* 
glus, 


ut  cx 
n\ensl  ct 
Sardicens 
conciliis 
consiat, 


1; 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SZPTEMBRIS.  20 

scojio  caruitsent  AmHanonset  aii  amut  iocem  aut  vi-  rama  ommistam  fuisse  a  Gratiam-irnperatoreeitismodi 

(jnin,  aut  etiam  iiniiius,  ciini  eo  ttmtport  ea  igunt  fuerit  Actis  non  credimus,  Certe  inAeth&  Finmniwoi 

opcriinin  ii iii   uinnniis   ni  tniliin,  n  muUot  abstultmi  qust  longeminut  vitiosa  sunt,  Fautlinianus 8.  Firmini 

,uin>.  Attamen  ntm  ninrn  Aiutrarnn  oidetur  fuitst  etmfessork  patev  nan  alio  qnam  senatorv  orno/ar/ttofa 

sedis    Amhiaininis  varol/o.  cmn   ir,le    anno    346   Siunn  Si  unlrm    Jm nsl  i  m<ni  ns  <  Ut  rst  a  S. 

haberel   episeopum  Eulogium.  Voiuil  qnidem  miditta  Firmina  marturtff   ui  habent  utrmaque  Firntm  Acta, 

ainjiiis  Ambtanensis  dubitationem  miin  inficere  tle  /•.'/<-  awt  defunettts  autsenea  deerepitons  eral,  quando  Oratia- 

logio,  ii ii  pra  fuisset  cathed/rx  Ambianensi,  Ratio  prst-  nusanno&Xl  adeptut  ett  impt 

cipua  i  "'■"  fsperiacur  m  eataloao  alrouo  Ms.,  autjuvend  nnwm  ^Sdfnisset  ba\  Ttatnu 

qni proeedit  usque  ad  seenlum  xn,  ti  in  quo  postremut  pwo cltronotaxi  S.  Firmmi,  seqxtendusnonettSigeber* 

est  (rirvnni:.  Verum  catalogus  tfte,  eujut apographum  tusr  »  rentla    LctaS    Finnini  martyrit,    ecun- 

vnin  trantmisit  tandatus  ttbminm,  pturimis  laborat  o)e-  ■  S,    Firminv  <    past 

fectibus,  ui  nequeat  obesse   Eulogii  caihedr&t,  quod  ibi  conversionem  pahis,  fortt  tub  inilium  secnti  iv,  , 

nam  rt  nlii  quidam  i n  todem  tctlaJtosjo  pta  vera  |  '  Eulogiut  diu  episeopatum 

sunt  omissi,  el  plurex  inverso  ordine  poeiti.  Nrmirum  tenuerit,  eerto  <  h  lcibus  didtur 

omitlitnr  EdiblUS,    ijui  innm  Vr\  I    fuil   m   romilio  pnmo  ri.ns  r  aiwws  G7. 

AureHanensi:  omittitw  Theodefridua,  qui  eertoprssfuit         38  Quis  fuevil  prozimus  S.  Faminiconfessorissuc- 

Ambianenti  eeclests,    voi  tulo  vii.  ut  eessor,  cei  i  cantur  iwi 

probam    m   S.    Firmmo  conj  w.    1  Septemb.  auctcrcs  Gutti*  Cinidtau.r, ,,,  quotepiscoporum 

jnj.  185  et  185 : omittitur  demum  ex gemino  Futeonm  <  Nam  pauciores  innotuerunt,  quam  >>i  veii- 

aticrntcr.  Duo  uuicm  conseauerUor  Fulcones  catkedram  simiL    fiat,  reliquum  secuk  iv  et  totum  secalum  v  ab 

Ambianensem  rexerunl  s>  culo  n  exeunte  et  magna  partt  iis  impietum,  licel  kasfttri  omnino  \ 

sciu/i   xi.  Quod  vero  spectai  adovdrne-m,  poet  S.  Fir~  eonstaret,   diuturmm  quorumdam  fm 

o  loeo  pot  piead  Nam  ad  illud  tempus  videnti  rdus  et 

fnirii:  [cir  s.-ruh  vn  ,   ubi  ab  1'isiuiinio  cd  Ursunano  Auiiorrius,  quireverain  'lniiui  Christia 

dchiius  ordo  inchoalur.  ^-    Firminum   confessartm  in  ea  nunturi  ud 

30  h'x  solis        emA  ,  7"«  eadem  tempora  forte  spectant  Deodatut  et  1><i<i>>,  qui 


D 

n  j.  » 


tertius  fuit 
S.  Firminus 

confcssor  ; 


hiijus  surces- 

sorum  ordo 
mlnus  certus 


aliquoi  uitiis  laborant,   rn  logium  prsfuisse 

catltedra  Ambianensi;  kiscetamen  pro  Eulogio  pondus 
additur  ex  concilio  Sardicensi,  qnod  sequenti  anno  347 


ibidem  ponuntuv  decimus  tortius   et  decimt 

ubi  lonim  vii   nircuirc  postwitinter  Theodcfiid 

Ursiiuuinn/i,    ul  UIU  tOY    ipse    S\    I     I   jj 


habitum  est.  Nam  ibi  Eulogms  mtet* episcopos  Qaltiar  hit  verbis:  Uterque  forte  extra  ordinem  positus  i 

■rum  snhsrrnisil.    <Jnur-                                                   COncilU,  ItOOUt  rrrisnmlc  csl,  illos  quoqut  scculn  1                     cum 

ciiin  m  Htptetiqtt                 ■    ■       t  sedtbus- aHribuoM*»  ibi  catalognu  sit  vaems,  et  m  ulto  aUo  seeuto  loeum 

tur.  vhlrulnr  snfjiccrc,   ut  JiuJmjium  Ihihca-nus  pn  c/ii-  invrnunil ,  sallcm  $i  filnrihus  aunis  s<  Irriut .  Nequemub- 

scopo    Ambiancnsi  ;    jir.rscrlim    cum    iiulli    nlicn  scdi  lum    nmvcrc  nOS  debet,    quod    m  vetUOtO  COtalogo  MS. 

UiKJiunn    ollrihulus    fucrif,  unl    inriilo    allrilmi    pOSSit.  ^crius  /nuiinil ///■,    rnm   liqueat,   »i<hr/r>m  iu   il/o  ralu 

Nam   fingamus    tantisper,    Acta  concilii    Coloma  turbalum,  nonsohmqn                Saneti  recen- 

prorsns  este  f  hlia,  snllcm   nomnn  c/n.:>  aporum,   >/ui  ni  scntur  primi,   tod  clmm   m  o/ns  nonnullis,   Quapropter 

UHs  Acl/s  rccciiseiilur,  fnl/liu  nmi  snnl ;  cum  omnio  frrr  /irobah/lr  ESt,  UlOS  qUOOtU  duns   \                          VOTU  per- 

clinm  lerjanliir  in  rnin  iho  Sonlir. nsi,  rt  jilcrn/uc  c/usco/n  lincrc.   Sic  habtbtmus   qitatUOT  r                            S.    /'>''• 

aluuiitc  nihohicriul.   Si  quit   1'ji'ur  Acla   tlla  coiifnirc-  miunm  confessorem,    SCCUlo  IV  scn  -icc/itc    mmtuinr.,   ct 

rit,  c/  episcopis  c.c  eoncilio  Sardicensi,  ubi  generatim  Edibium,  anno  511  concilio  Awrotianensi  prsBsentem. 

Guilns  aitribnuniur,  coihcilros   suas  dliumic  cojuuas  Itaque  nuraihium  ivn  esset,  si  hi  qnaluor,  Leodordtas, 

appoouerit,  vel  sic  Enloghis  censtndus  ett  Ambianorum  Audoenms,   Deodatas  st  Dado,               n\er  tedissenl 

episcopus,  cumnon  debeamus  tim  ulla  raHone  credere,  ulti            m*etsict                                       rum 

auclorcni  n/  Eubgii  ral/irdro   minjis     crrassc,   >jii>im   in  caluloijns  esSCt  /drmis.  iXnn/  srj;.cnlia  sCCuta  SUOS  ubi- 

a/us  jdci  is  jnc,    i/uns    rcctc    rcccnsiut .    Jlaquc,    rtiomsi  jnc    ni  navisahnO   •  nlalo go  e.rlubcn!                         I  i  ;  um 

ecciesiastico   cultu  carcat,  secnndus   eptscoput  Amhiu-  hsec,  quse   de  quatuor  istis  epiteopis,  toto  nomine  co- 

i/cusis  liohcudiis    csl    lfnlooii.s,     >jiu  rnllinlnun     lcncrc  ijrntts,  bnvitcr    disstrenda   rrnsin  <>><    ,lif                  m'ii 

poluil  usijiic  ad  mcdium  t  m  r.  f  SSCUh  iv.  oluii  propositas,  promeris  conjcctuns  vrltm  svquus  fci 

37  Circo  mcdium  sccuH  IV  slatuohlum  OSt  iuitium  occijuat. 
episcopntus  S.  Firnuni  coiifcssoris,  ut  u/  hujttS  AetU 
<ul  i  Scjiicmhris  iium.  \1  ct  scjj . ;  ubi  eiiam  mo~ 
)iui,  inliarrihlum  uon  rssc  diclis  Shjrbcrti  chnaio jru- 
ph,,  i  ijfTi  lurulciitcr  /mtcat,  Sh/chertum  sua  haUSl 
Vita  S.  Lumini  confessoris.  At  ftft  scriptof  tempoFa 
tam  npcrtc    COtlfundtt,    ul ,  si    vcni   csscut  omnia,  jiuc 

uujiic  coacervavH,  S.  Firminus  vixistet  ultra  daose- 


§.  IV.  Memoria  Sancti  in  Martyrologiis  el 
culius  diebus  pluribus. 

'   ttiami/uam  dc  <!ic,  juo  piissnsest  S.   FirminUS, 

|     is  uon  onnuno  , 


Cula,   id  cst,  n  scciilo  iv  olijiiol  nnnis  incliouto  Hsjne  ad  cst  senlcnlia,  /msnun  SSSt  dic  \xv  Sc/Xfnilnis.    ut  Acla 

tempora  Vigilii  Papa,  sive  usqm  ad  maditm  fe.rese-  in  aliquot  codicibut  kabent',  aiqut  ideirco  illo  dU  \  rm- 

culi  vi.   Jam  vero  ex  Vita  illa  hausisse  sphalmata  sua  cipue   cotttur,  et  m  pluribw  i  r Martyrologiit, 

rriinn,    c/ariim  //'  t  ex  a/us  rjus  asttTtis:  nam  et  cum   criustionhus  iiun  recentiorilms.    ffieronym 

Anihminiiii  ah  Atttoimio   Pioconditiiiu  usserit.  ct  iiomen  apograplnuu    I  '  '■     In 

urbit  ii  (irathiuo  mntntum,  et  Aini.iaii.un  dictum  al»  Gallia  Aml>»nis oivUate,  paasioS.  Firmini  episcopi 

ambitu  Mnmin.u...  ac  drmum  Fanstnuano,  S.  Fumt-  et  martvris.  II  rr  in breviori Corbeiensi  nmililer  legun- 


tfemortn  s'"' 
cli  ad  \\\ 
Septembrts  m 

/ili  r  sque 


ui  aonfessoris  pom,  prasfeoturam  Gall.cam  attrilmit.  tter,  tiHelfereimantiquo  Kalendario.  Apud  Mtrtei 

/!;>■<  nonfmximi  ipse Sigebertut,  ssd  omnia  ett  vitiosis  tom\  6  Coltecl.  Ampl.  col.  G4G  in  Ma\               Tre- 

>,  Act,s  propu.reviint,  e.r  auibus  radem  nnrral  rncin,  S.     Mamnnu    ita  lcjrlur  :  Natale  S.    Firmini. 

isis  /,/>.    \i\ea,i.  W,  loudans  ipsa  Arlu  ;  juod  Jhu/em    dcuide  in    K,lci,di,rio.\i,,/ira>,o:    S.    Firmini 


i  lui.rnset  ,/ne  Snjrlici  t 
S.  Firmiui 
liclloroccnsis  ... 

obserro,  uc  jius  pntet,  Acta  i/ia  mums  estovstusta.     DMirtyris. In antiquo Kalondarh S  sioS. 

Ituque  etSigeborm  el  eum  eo  Beltovaeensu  mnjorem     Firmim.  In  Vardunensi:  S.    Firmini  martyri 
non  habent  auctoritatem,  Quom  Acta  vttiosu,  quorum     Martyrotogio  Autissbdoremsi :  Ambianis  civitate  na- 
errores  adopiaruni,  i  uiimiii  Gallicam  FaustU     tule  S.  Firmini  episcopi  et  martvns.  Biscoposterio- 

ribut 


30  DE  S.  FIRMKNO 

A  rikut  antiquior   Rabanus  Iiabet:  Natale  S.    Firmini 
aictoiie  j.  s.    martyris.  fFandelbertus : 

Ambiana  micat  Firmino  martyre  plebes. 
Usuarrtus  plura  dat  hoc  modo  :  In  civitate  Ambia- 
nensium,  beati  Firmini  episcopi,  qui  sub  praeside 
Rictiovaro  post  varia  tormenta  capitis  decollatione 
raartyrium  sumpsit.  Prolixus  elogium  texit  Florus, 
iiui  fortasse  Floro  addilum,  quod  ita  exhibetur  apud 
nos  ante  tomum  2  Marlii  ad  hunc  diem  :  In  Arabia- 
nis  civitate  (I.jh ,^itio  S.  Firmini  episcopi  et  marty- 
ris  :  qui  tempore  Diocletiani  et  Maximiani  impera- 
torum  patriam  parentesque  relinquens,  Galliarum 
contiui.i  aggressus,  Arvernorum,  Andegavensium, 
Belvacensium  atque  Ambianensium  populum,  mul- 
titudine  praedicationis  et  miraculis  effulgens,  con- 
vertit.  Ubi  et  pro  Christo  passus  est,  et  insidias 
persecutorum  plurimas  sustinuit.  Hinc  a  Sebastiano 
praside  comprehensus,  post  vincula  etdira  flagella 
custodiae  traditus,  clam  noctis  silentio  in  carcere 
est  decollatus.  flfsec,  sive  Flori  sim  sive  altenus, 
clare  i  x  Actis  sunt  contracta. 
•40  Dicla  Martyrologia,  exceptis  prioribus  ahquot , 

MartwoloQus    ja >//  ru.n  n  rarrral    BollanduS  tn    Coiiimriitario  suo,    ct 
annunliata        p[eraque  rr  MSS.  sed  t'a  postmodum  siuit    edita.   Ad- 

jicit  it  nonnulla  alia,  qa&s  partimhuc  transfero,  omiS' 
sis  brevitatis  gratiaalia.  ■■  MS.  ecclesiss  S.  Lamberti 

-  Leodii,  et  qnsedam  Adonis  exemplaria  :  Ambianis 
«  S.  Firmini  episcopi  et  martyris.  At  MS.  aliud  in 
"  Ilalia  fuL  conjicimusj  ante  quingentos  aut  sexcentos 
n  annos  exaratum  :  In  civitate  Ambianensium  B.  Fir- 
»  mini  episcopi.  MS.  S.  Martini  Treviris  :  Ambia- 
»  nis  Firmini  episcopi,  qui  post  varia  tormenta  de- 
»  collatus.  MS.  ecclesiss  Morinensu  sive  Taruanen* 
n  sis  :  Ambianis  civitate  natale  S.  Firmini  episcopi 
*»  et  raartyris,  patroni  civitatis  ipsius.  MS,  Centu- 
n  lense,  sive  monasterii  S.  Richarii  in  ipsa  Ambia- 
»  nensi  dicecesi  :  Ambianis  S.  Firmini  raartyris, 
n  primi  illius  urbis  episcopi  ••.  Milto  Hagiologium 
Franco-Gallicum  a  Labbeo  editum,  Belinum  de  Pa- 
dua  ,t  Auctaria  Usuardi,  Petrum  de  Natalibus,  Flo- 
rarium  Sanclorum  MS.  Galesinium,  Maurolycum, 
Fehcium,  Canisium,  aliosque  recentiores  ac  nominatim 
Saussayum,  qui  in  Martyrologio  Gallicano  prolixum 
dai.  eloijium ;  sed  hoc  variis  erroribus,  qui  ex  colla- 
tionr  cnm  Actis  corrigi  poteruni,  utcumque  fcedavit. 
Uniruni  igitui  addo  Martyrologium  Bomanum,  quod 
ita  habet :  Ambiani  iu  Gallia  beati  Firmini  episcopi, 
qui  in  persecutione  Diocletiani  sub  Rictiovaro  pra3- 

C  side,  post  varia  tormenta,  capitis  decollatione  mar- 
tyrium  sumpsit. 

41  De  i  uitn  S.  Firmini  hsc  Botlandus  collegit  i 
»  Colitur  Ambiani  S.  Firminus  xxv  Septembris  Of- 
•■  ficio  duplici,  religione  ad  octavum  diem  continuata. 

»    Plurim.r   olim    Hrhj/r.r  r,,l,s,:r  rrnrruii  rum  rrrlr- 

m  siastico  Of/icio  consuevere,  trium  leclionum  Antuer- 

-  piensis,  Audomarensis,  aliseque;  duplici  Brugensis; 
»  semiduplici  etiamnum  Atrebatensis ;  duplici  item 
»  plurimain  Gallia,  Noviomensis,  Rotomagensis  etc. 
»  Scribil  Joannes  Maritta  lib.  i  Histor.  eccL  His 
••  pan.  cap.  16,  colieum  Pampelonx  in  patria  sua  x 
»  Octobris.  Ast  Ambiani,  ut  ex  Breviario  ejus  eccle- 

■    •'■<  ,   anno  1650  eXCUSO,  rrr/irrr  est,  SOlet  illa  ,l,r  an- 

»  niversaria  memoria  Ingressus  S.  Firmimi  in  eam 

-  urbem  Officio  tiium   lectionum  celebrari.  Inventio 

-  autem   reliquiarum   ejus  die  xin  Januarii  Officio 

•  duplici  recolitur,  Uidem  producta  ad  dies  octo  sol&m- 

•  nitate.  Sed  de  hac  infra  plenius,  deque  festo  Repo- 
nisearumdemreliquiarum,  qua  anno  1107  con- 

»  tigit ; peragiturque  Of/icionovem  lectionum  die  xvi 
"  Oetobrii.  »  Hxc  Bollandus  de  variis  Ambiunensium 
festivitatibus  ej  antiquis  Breviariis,  in  quibus  omnia 
illa  festa  suis  locis  notata  sunt.  Festivitatis  Ingressus 
uuu  alia  est  ratio,  quam  quod  in  Actis  num.  \l  s. 


D 


""""-«mXlll 
xvi  Octobrli 
mtnsis: 


Bodem  dle 
Amblanl 
colUur,  rt 
alUi  tnbus  : 


E 


EPISCOPO  MART. 
Firminus  Ambianumdie  \  Octobris  dicatur  inlravitte, 
Defesto  Inventionis  plura  volebal  postea  ajferre  Bol- 
latidus,  utiet  de  festo  Repositionis :  hoc  tamen  non  /-•- 
cit,  sed  Commentarium  imperfeetum  deposuit,  verisimu 
htrr  ob  controversias  de  possessione  corporis  necdum  de- 

risas,  ,lr  quibllS  milr  trmjius  aijerr  nolurnt.  I)c  Us  mox 

agam.  ubi  memoriam  Sancti,  aliii  quoque  diebus  Mar* 
tyrologiis  adscriptam,  examinavero. 

4>2  De  inventione  cl  translatione  S.  Finnini  ad  xm 
Januarii  agunt  varii  martyrologi  recentiones-,  enumeraU 
ad  illum  diem  n<  Prmtermissis.  dd  alios  qmque  dm 
Inventio  illa  et  translatio  fuii  relata,  nimirum  ad  x 
Januarii ex errore  »  Ferrario  ;  ad  xiv  in  pluribus  Fa~ 
stis,  '/iind  forte  ilto  die  celebrata  fueril  in  aliis  altquot 
ccclrsns,  quemadmodum  certe celebrata  fuit  ad  xv  .!„- 

nuarii  ni  rrrlrsia  Camrrarrnsi .  II.CC  fusius  obsrrrata 
riilrn  pOSSUtlt  od  ircs  ,hrs  prsdktOS  M  Prxlrrmissis.  Ce- 

tcrum,  aii  Inventionisfestivitas  etiamnum  eodem  die  xni 
Januarii,  ei  cum  eadem  solemnitate  mi  hssc  usque  trm- 
pora  fuerit  celebrata,  //"//  /'ii/aisir/.  Porro  translatio- 
nrm  S.  Firmini  episcopi  Ambianensis  ct  martyris  no~ 

tan    rltam     ni    MS.    quodam     Adonis,    cl    in   Fluiari 

Sanctorum  MS.  observatum  est  in  Pratermissis  ad  il- 
lum  liirm.  Agitur  certo  de  S.    Firmino  hodierno;  ut. 

tanto  minilS    110888  valro  ,   qua   or    tra i/s/atior/r  aijatiir, 

quanto  incertius  est  testimonium  iliorum  MSS.  :  nam 
Adoms,  t/ai  iii  genuino  Martyrologio  de  S.  Firmino 
non  mcminii,  crrto  non  est  assertum,  ct  auctor  Flora- 
rii  facile  exscnpsit,  quse  invenit.  AUera  corporis  in  no- 
vam  tlmam  transtatio,  quam  nomine  Repositionis  xvi 
Octobris  celebrari  diximus,  in  Auctariis  Usuardi  ad 
eumdem  diem  ex  codice  Ambianensi  sic  annuntiatur  : 
Eodem  die  Repositio  S.  Firmini  episcopi  et  marty- 
ris.  E.r  eodem  rur&um  codice  ud  x  Octobris  festum 
Ingressus  viventU  Firmmi  //"  memoratur  :  Eodem 
die,  Ingressio  B.  Firmini  martyris  in  civitate  Am- 
biana. 

43  Dcmum  mrmorin  S.  Firmini  martyris  codici 
Ambianensi  adjecta  legitur,  m  observavit  Sollerius,  ad 
xiv  Julii  /ii^  verbis  :  In  ista  ecclesia  (Ambianensi 
hac  die  veneratur  principalis  sanotre  Dei  Genitricis 
Mariaa  et  sancti  Firmini  senioris  nostri  commemo- 
ratio,  pro  bello,  in  hujus  civitatis  suburbio  nobili- 
ter  peracto,  anno  ab  Incarnatione  Domini  DCCCCLVII. 
.1//  naiius   rrrtr    lucrit  notatus,  non   anjuirr,  nrr  ,/uale 

ul  fuerii  bellum,  m  procedam  ad  ea,  nn;e  prapius 
spectant  ad  S.  Firminum.  Baitletus  ad  xxv  Septem- 
bris  iii  S.  Firmino  martyre  refert  aliam  fesiivitatem 
ud  xmii  Jihjitsti,  sive  Ordinationis,  inquit,  sive  ca- 
thedras,  laudatque  Saussayum  m  Supplemento.  At  er- 
ravit  Baillctus,  quandoquidem  Saussayus  agat  de  <>r- 
none  S.  Ftrmmi  confessoris ;  non  de  ordinatione 
hodierni  Firmini  martyris.  Ceterum  de antiquissimo 
S.  Firmini  martyris  cullu  constat  cr  Actis  num  18, 
ubi  S.  Firminus  nmfrssor  rcclcsiim  su/ira  .scpulcrum 
S.  Firmini  exstruxisse  lcgitur.  Attamen  deinde  orta  est 
dubitatio  de  loco  sepulturse  S.  Firmini  martyris,  ut 
ibidem  dicitur  in  Annotatis  lit.  zexpluribus  codicibus. 
Dubitatio  vcro  sublata  est  per  inventionem  corpoiis,  de 
qua  modo  agendum  est. 

§.  V.  Inventio  et  Translatio  eorporis. 

MJr  invento  eorpore  S.  Firmini  martyris  in  Vita  S. 
Salvii  Ambianensis  episcopi,  data  ad  xi  Januarii,  num.        nl]0  d 
xi  h;cr  teguntur  :  Po.stmodum  vero  ignorantibus  po-  transtatu 
pulis,  ubicorpus  almi  martyris  Christi  Firmini  re-  corports* 
quieaceret,  Spiritus  sanoti  gratia  edoetus,  perrexit  ^a5,5fli 
ad  locnin,    ubi  Martyr   Christi  quiescebat,   erigens- 
que  oculos  ad  cudum,  vidit  quasi  radium  solis  ab 
arce  praecelsi  throni  exire,  et  in  eo  loco.  in  quo  S. 
Firminus  n-iiuiescebat,  inenarrabili  terrore  fulgere. 
Qui    mox   immensas  divinaa  miscncordiae  reierens 

gratias, 


COUin;cmow 
(io  aliqua 
xi\  JunU. 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


31 


A  }-rratias,  cum  magna  reverentia  ccepitfodere,  ac  se-  biographum  S.  Salvii  hausisse  ex  Sermone  Anonymi; 
pulcrum  almi  Martyris  aperire.  Odor  quoque  sua-  cum  prsetermittat  plurima  ad  Salvinm  et  Firminum 
vitatia  illico  tantus  excreverat,  quasi  illic  omnia  speclantia,  qum  in  illo  Sermone  assenmlur.  \ 
genera  pigmentorum  contunierentur  et  aromatum  ,  igitur  est,  ut  auctor  SermonU  plurima  acceperit  ex  Vi- 
et  ager  virens  amcenitate  diversorum  florum  ades-  ta  S.  SaluU,  ut  etiam  oslendii  insequabilis  ejus  stylus, 
set.  Cumque  elevassent  eum  asepulcro  ;  Bt  itercar-     modi,  satis  Latinus,  in  iis  videlieel,  qum  ex  Vita  Sal- 

•  perent  deferentes  populi  sanctum  Martyrem  ad  ur- 
bem  ;  obviam  plurinue  occurrentes  caterva?,  sterne- 
bant  vestimenta  sua  in  via,  et  voce  magna  clama- 
bant  :  Osanna  iu  excelsis,  benedictus,  qui  verni  m 
nomine  Domini.   Quem  in  ecclesia,  quam   ipse  bea- 


D 

AICTORE  J.   S. 


ni  Buni  ea  n  npta,  modo  hiulcus  ei  asper. 

47  TJt  autem  videat  lector,  auctorem  Sermonis  muU 
ta  addidisse,  qusz  in  Vita  S.  Salvii  non  debuissenl 
omitli,  pergOt  post  vei  lata  de  odore,  cum  /fno* 

nymo  Sermonis  auctore  :  Putabant  omnes,  qui  asta- 


et  alla  mul- 
to  plura  ad- 
dlia, 


tissimus  prsssul    Salvius   construxeraf  ,  in    crypta      bant.  intra  sepulcrum  tanti  Martyris   candida  lilia 


Sermo  ulius 
de  eadem 
im  entione 
tdltus, 


Orientali,  in  honore  ejusdem  Martyris  miro  opere 
insignita,  collocavit,  et  digno  cum  lionore  tumula- 
vit,  insuperque  sepulcrum  ejus  auro  gemmisqueno- 
biliter  decoravit.  Hactenus  Vcta  S.  Salvii  de  inven- 
tione  et  translatione,  Habentur  aliquot  relaliones  ube- 
riores,  in  quibus  longe  plura  narrantur,  sed  mira  cum 
exaggeratione,  ut  exiguam  videantur  mereri  fidem  in 
iis  omnibus,  qust  datis  ex  Vita  Salvii  fuerunt  addita. 

'»*>  Quse  ex  hisce prolixior  est  rcliquis,  ignoti  aucto- 
risest  Sermo,  dictus  in  ipsa  inventionis  festivitate.  Edi- 
tus  est  hic  Sermo  a  Cointio  ad  annum  687  num.  17  ex 
£  codice  MS.  Corbeiensi,  ex  quo  apographum  etiam  ha- 
bemus.  Laudatus  Coinlius  auctorem  illius  Sermonis  ve- 
terem  vocct,  nec  tamen  exprimit,  qua  attale  videatur 
vixisse.  Perum  Iiodierni  auctores  Benedictini  Historiae 
litterarise  Francise  tom.  4  pag.  11  de  setate  anonymi 
illius  concionatoiis  disserunl,  asseruntque  primo,  non 
esse  certe  contemporaneum.  Hoc  ipse  auctor  satis  ubir 
que  insinuat,  Deinde  vero  plusquam  annis  quinqua- 
ginta  rebus  gestis  m  invenlione  posteriorem  faciunt,  et 
setatem  ipsius  dubitauter  referunt  ad  seculum  vin  fere 
medium  ;  sed  sine  ullis  argumcntis.  Laudati  scripi 
tom.  Spag,  4i!i  eliam  agunt  de  Vita  S.  Salvii,  hu- 
jusque  auctorem  vixisse  credunt  sub  finem  seculi  xi. 
Quare,  si  utraque  epocha  sit  recte  fixa,  aut  si  neutra 
longe  aberret,  vixerit  auctor  Sermonis  tribus  facile  se- 
culis  ttnte  biographum  S.  Salvii.  Verum  auciores  lau- 
(lut.r  Histori  e  tom,  4  pag.  50  Vitam  S.  Salvii  fixe- 
runt  circa  annum  720,  et  sic  ibi  Vitam  S.  Salvii  an- 
tiquiorem  faciunt  Sermone  Anonymi  de  Inventione  S. 
Firmini.  Nescio,  cur  a  prima  sua  opinione  recesserint. 
At  video,  idem  fieri  circa   aetatem  S.  Salvii  et  trans- 


et  vernantes  rosas,  aliosque  virentes  berbarum  flo- 
res  pulchre  pullulare  :  et  quanto  plus  ad  sacrum 
mysterium  accederent,  tanto  amplius  immensus  odor 
flagrabat",  et  totam  dioecesim  urbis  Ambianensium 
irrigabat,  et  usque  ad  omnes  comprovinciales  civi- 
I  ite  spargebat  amoenitatem  largiflui  odoris. 
Omnis  quidem  multitudo  urbis  Taroanensium,  Ca- 
meraceusium,  Noviomensium  et  Belvacensium,  re- 
pleta  fuit  in  ipsa  hora  suavitate  et  delectatione  ip- 
sius  ammnissimi  odorissic,  quasi  in  paradyso  deli- 
tiarum  se  adesse  putarent.  Non  enim  alius  nuntius 
intonuit  populo  harura  quatuor  civitatum,  quod  tam 
sacrum  raysterium  iu  urbe  Ambianis  per  revelatio- 
nem  sancti  Spiritus  Salvius  venerabilis  pra?sul  et 
religiosi  sacerdotes  et  clerici ,  devotusque  populus 
celebrarent,  nisi  odor  immensus  et.  inaestimabilis 
suavitas.  Sed  omnes  quidem  sacenlotes  et  clerici, 
populusi[ue  diversorum  sexuum  praefatarum  urbium 
statim  surrexerunt  cum  cereis  et  palmis,  hymno- 
rum  psalmodiam  decantantes,  celcri  gressu  Ambia- 
nis  obviam  fcanto  martyri  Firmino  venerunt  sic  in- 
dubitanter,  quasi  ut  unusquisque  suum  habuisset 
praeceptorem  et  dncem.  Appropinquantes autem oi- 
vitaii  Ambianensium,  viderunt talia miracula,  qua- 
lia  nec  antea  nec  postea  visa,  neque  alicujus  rela- 
tione  in  toto  orbe  audita  fuerunt. 

48  Mox  ut  venerabilis  Salvius  pontifex  et  reli- 
giosi  sacerdotes  marfcyrem  Christi  Firminum  a  se- 
pulchro  elevaverunt,  omnis  elementorum  substantia 
mutataest,  et  tam  fervidus  calor  mundum  invase- 
rat,  ita  ut,  qui  tunc  pra^sentes  aderant,  stupefacti 
in  extasi  mcntis  mirarentur.  iEstimabant  enim  di- 


•  fragrabat 


E 


eaque  prorsus 

incredibi/fi, 


lationemS.   Firmini.  Nam  duobus  locis  allegatis,  ubi     vino  imperio  totum  mundum  ab  imminentia  cal  iria 
agunt  de  S.  Salvio,  setatem  hujus  figuni  sub  initium  se-     diasolvi,  et  ad  nihilum  redigi.  Ipse  quoque  mirabi- 


ruli  vii  ;  Translationem  vero  S.  Firminifom.  ipag.  72 
cum   Cointio  credunt  contigisse  anno  687,  cum  tamen 
C  peracta  sit  a  S.  Salvio. 

40  Ego  sane  dubitare  ncrjuco,  quin  et  Vita  S.  Salvii 
et  Sermo  Anoni/mi  de  Inventione,  conscripia  fuerint 

in  quo  eadem     longo  tempore  VOSt   reu/   n,  riidnm.  S6d  arqunwnta,  qui- 
de  Invenliou      ,  ,,      '        '  ,  , 

bus  alterutn  certam  epocnam  assignem,  ulonea  non  re- 


trijitnl iii ■■, 


perio.  Quapropter,  cum  multo  plura  legantur  de  S. 
Firmino  m  Sermone  Anonymi,  quam  in  fita  S.  Sal- 
v:i,  id  iinum  mihi  ad  proposilum  meum  videtur  inve- 
stigandum,  utrum  ex  duobus  illis  monumentis  sil  vetu- 
stius,  et  consequenter  utri  major  sit  attribuenda  i 
ritas.  Vt  autem  brevtter  mentem  meam  indicem,  dico, 
non  videri  dubilandum,  quin  Vita  S,  Salvii  sii  vetu- 
StiOT  :  lioc  emm  ex  ulri 


lis  calor,  quod  dubium  uon  est,  raansit  quoquespa- 
tio  trium  horarum.  Erat  enim  tempus  hiemis  et 
glacialis  asperitas  ac  nivalis  inundatio  ipsa  die  valde 
imminebat.  Sed  repente  una  hora  immutatis  tem- 
poribus,  sol  in  centrum  contra  naturam  flammige- 
ris  evectus  quadrigis  B3ativali  fervore  nimietatem 
frigoria  in  uno  momento  dissolvit.  Hsbc  miracula 
valde  admiranda  snnt,  quia  in  die  Iduum  Januaria- 
rum  facta  perhibentur.  Mox  iisdem  v  ibus  in 

Vita  S.  Salvii,  narratur  delatio  sacri  corporis  ad  bp- 
bem.  Tum  vero  auctor  ex  fcecundo  fabularum  ingenio 
addit  sequenlia  :  Et  subito  respicientes  apparuerunt 
omnes  arbores  ammnitate  florum  vernantes,  et  no- 
bilitate    suavitatis   redolentes,    quasi    ut  propejam 


usque  collatione  facile  depre-  formatum  fructum  depromerent,  ita  fundendo  flores 

henditur.  Etenim  clarum  est,  alterum  ab  altevonon-  pleniter  emittebant.  Cacumina  vero  arborum  cum 

nulla  mutuatnm  esse,  cum  eadem  subinde  verba  profe-  floribus  assidue  gUscentibus  summissa  astabant,  ej 

rant.Locumunicumaffero,licetVluresiumdesint.De  incbnando  obsequiura   in    adventu  tam  clanssimi 

odore,  qui  ex  aperto  S.  Firmini  sepulcre  exhalatus  d,-  Martyris  prabebant.  Et  omms  pleba  admir 

citur,  ulerque  plane  his  verbis  utilur  :  Odor  quoque  festim  frondes  cum  flonbus  de  arbonbus  evellebant, 


suavitatis  illico  tantus  excreverat,  quasi  illic  omnia 
genera  pigmentorum  contunderentur  et  aromatum, 
et  ager  virens  amcenitate  diversorum  florum  ades- 
set.  Sic  multa  alia  altcrutcr  ex  altero  desumpsit,  ei 
multo  ctiam  plura   vcrhu  siuc  mutattone  ullnis  VOCis,    ut 


et  in  via  humili  devotione  spargebant.  Omnia  quo- 

que  prata  circumquaque  Ambianis,  et  campi  in  pun- 

cto  unius  momenti  plena  affuerunt  rosis  et  liliis,  et 

psis  generibus  olerum  et  florum  etc. 

49  De  hisce  amnibus  nihilin  VitaS.  Salvii  legitur, 


nullum  possit  esse  dubium,   quin  alteruter  ex   altero     in  quo  etiam  fere  omnia  sunt,  qus  refert  Anongmus 
multa  hausent.  Alqux  nec  uerisimUe  est  neo  credibile,     facta  a  Salvio  ad  corpus  inveniendum.   Quare  ne 

dubitarc 


OE  S.  FIRMINO  EPISCOPO  MART 


A 

AlCTOnK  J.  s. 
K  |  ItM  CO/J- 
sc>iji/u<  tSt 

el  fidt  indt- 
gnus; 


.s,  S9lvii  et  post  kanc  VUam  *****  *»»*     JK  £.-*-.  B.  H«W.  ■*•  *  -  «■  " 
bmtmmhus  S.  Sutvn  illum  Sermmem  vuksset,  M  mt-       mii:i, ,,!„,„■  mt.mudum.  etc  Awctorut  al 


!Ja  de  ||, 
Uia  rciuii"   <»<.»■•* --  "l'<c  innt. 

nr8«tfmAMi    IkfwwMtMi     iJM  wico/erum  irfai    *****  «*«■»  f      . Uml (    MmtStmJmm 


bwgrm 

mhilia   in  co  rclnta  nrd,!is,et  ccra .  uon  potUUM*  "iml- 


Morinmim  ,.  pmi  obBrrvB,  mm 

scnmor  Gallioe  Tomaoeme*  mbstumH  Ctmevavtm- 
■  Noviomevsium  d  Beilovactmsmm,  Nthiioimgis 
vmmseei  zstivum  oxOorm  buBUo  fwrum,  fimdesque 
m  /-„,.,  agrorvm  (>t  arhomm,  nisi  qm  credere  maUt, 
imvm  omnia  iiia  pre  figmentis  kabume,  e\  stc  mafts 


B 


Ueet  mulia 
adoptai  1 i  \nt 

ex  eo  Dcllo- 
vacensis  tt  de 
Matulibus. 


nmiemt.  Ornrn  «rt»m  ■**«*,  ""'  /"'""'  fa 

cmflmctml,  J«m  '"  /"'•"'"'"  &rm0M  ''''"'"""' ''''  s""  ' 
«(o  r„/<,.r  d«  fntOHm  tt  (tor*M  ,<'","«»".  «  «<wnsu 
:,',„•„„,„■,..„..»<.    GomerMnMstBro,   LY//„r„<„,w..,.,    C( 
ttowmtnsixM.  Nen  tamen  ad,l,i,  «towro  eorporit  in 

,,„,„„<.r  «(«  <,<,„««/««,   /«'<"■'    ,„""',■"»"•    ^"    WBI* 

,,..„„»  .".».1«  uia  pro  lujmr,,,,*  , --  y_.       ',i,ji  m„fa-i    nuo  scriplum  illiul  loatm  mtneatmr  in 

<■'.».  m  /.«■'"'■'.  1 '  -'''''  /"••'""  "  ''  ■■'""">         '        ' „,;  - ',,,.,  ,'„,,  ,„/  -,•/„/'.  »'  V,i„  8.  SatvH 

«/»»«'  '"«'"■  '""  "    '" ""  ''"'  ■  ,     '  „  „,,„;,,  Lu,  aro.es  oul  f„pnn„a    ,„.„/,„. 

''..'■»"•  -1«  """"  "*»  f"'"'"  '" ""'""'";";'  ','    °     S    ,      ,    <-'  <r»i  <,'»»«"«»»»«  Ula  mrabiHa, 

*""  "">  '■ '"'"'  '""7 '•; V Z   :;       ,  ,„•„,„  a  MaUrtmo  el  al„s  o.UUla.  M^lbranco, 

,„„.,  jejumnm,  ,,„-,!  ■'  ■•"'''"■'  '■'■'"■"<"'   '"''"'  ,s"""'     "'"     „"    ZmmM  tSseiltxA,  <*ni  ('ei.omnnensem 

,         ,.  T„„,  ctam   "»»  ''   '"'■■■'"•   ""■""'"'  's'"     ^°0^""  l-i  fulci    MDtortatf!  /.'  ■"■■,      .I""tem 

■     r  'iHo^e  re^n   o,  ,„    ilta,  qu*  de  do- 

- ""' »"■'■" "'""; "•' "' '"" '„ ;","";;;r,    ;Ar. ,  ciru";.,,,,,.,,- JE ,- ,,/,,,-  "" « 

;,„.„„„   /„„    „„„.,"   /„".,.  .,■'»"  »'    /'-.' -"      ;       '         ,     nsi'sl)pralauJatoreperiuntnr.Qua,,rop-  „ 

'"■'•■S'/''"' ."'/■"■-'-■'/".■;"";'"'''';'';';      .',;'        ,;,!„„,„,,  (,uJab„s  ^uZa** 

vai    oratoriam  esse  amvi fhaUomm  relalorum   m   ruu  ]^1  IIIM^mum  UUI       .  '         .  ..u 

TsaiT*   „,./„,„/,„   //.s',„ •,''•'.»'."." '"'-  ^esia    post    accep,..   at,,„e   ct,am,n„,     pos»,  ". 

:;,„,.      „  ,„,,.,,.„„ ■   ,„„„„,,   ..»'.■  , r*  (MM   ta    aliud  tempns  rej,c,e„„,s.  //,,,.,,,„/,.„( 

Z  ,,'«r  2  ,„,.,.  M  /;.."'.,'  " '"  '.'»"  •'  Sermo  m* «  -  ■' ""  ""  "'""""'  ""*-"  '""'"'""» 

iin;', ;.,..,,..  «.rporisS.  "„•„„„,  martyrie  „o„  est  ,„"—  S.  PirHfin,  W  "-  ««■/«—. 

nisiexaggeratio  , tica  relator ^retahac  ^m^^m^^m^ ,,,,„„,,„,, 

X>u\,s.  Sulru  )  Quare  necesse  non    est  Sermanm        d*  .4/.  non  u.uo,  ./«»  Pra.rf| 

,//„,   recudtre,  cum  nuthm  fide nm  viteamvr     m  **m  qwteor  cmMum  *mu i  odor  ,„i  „>rVo-  fabtll 

i»^,^^,^;»  !,?««*  CW/MMMM^Mfif        .!/„/—-  m  irtM  rfM 

rtim.  *.  ^««b  Soweimii  /-/—  //.w  sunt,  %st  con-     m »i  pMkta  pe^  u^p^  ferniM  rrt-tto» 

, ,,.  mi.  At«BW«»i  «  fobnlatori  ovdnnui,   AwflMMiiiW   con- 

',,„„„„  fflTOen   /7/,  „/,,,/,„„    Vincmime  Bello-     mrenmt  oumes  qmidem  «acerdotes  et  cleri. 
,,/,  l,,,,,;,.  iM»,/<)l.yv/,//x,'V.V<///',';/"/,N'.     Iwqae  ■diwtnram  nino,.    et    ob^am    fcanto 

martyi-i    Firraino  venerunt.   Cnmque  citaiis  eqttu  eo 
i,im  nio  iion  venisstnt ;  //"/  uawtsM  innRnanfiir  psal- 
m  (dias    clecantantes.  0(/or  pvwipi   '"/"/.  dttW  "/"'- 
^^tt^itom^  """  Mitiqmtowii,  Hfne  wWmI  Tarmwnm,  Came- 

/.  ,/u"/  flormiilfoiici  a  recentionon  soleam  ncmuet,  eX  ceterot  adfvitse  msinuai  onrtor,  unteqmmt 
monumeniis  antiquiortou*  aW  :  Firrainus  martyr,  corpus  ad  urhem  tlcfcrrctur.  Ut  dicam  pmcii,  s,c  fuuu- 
inquzt,  fuit  soo  teraporc  paganorum  :  bud  qoa  fcamen  mtcr  nanat  ua  unvm  Tamanensium,  <  ameraceneiwm^ 
persecutione  vel  judice.  aut  quihus  suppliciis  inter-  IN^iomeniaWm,  m  BtUovacensium ,  acsi  quatuor  itlr  n- 
emptus,  ignotum  est.  Et  sepoltus  fuil  in  Arabianen-  dw»,  tanto  mtervaUo  dis&itm,  Miii  m  fuissent  sooor- 
siu.n  civitate  :  locus  tameu,  QOi  requiesceret.  ig-  tla  cMmtm  Amvaniensh,  ict  oidealur  ifse  nemmsse,  p 
batur.  Tempore  antera   S.  Salvii  episcopi  cor-     o«1  certe  n<  n  considi  rau*  qutd  dmret.  Quapropter  ud 

ejusmodi  accvrsum  uindicandum  prodesse  neqmant,  guse 
Cointius  disscnt  hoc  modo  :  In  illius  rei  meraoriaiu 
Morinensis  ecclesia  quotannis  Idibus  Januarii  au- 
gustiores  ritus  mstituit,  ut  hymnis  odisve  sacris  et 
l.Miuuiiluis  inventio  S.  Firmini  recoleretur,  idque 
Mallirancus  ait  in  extremnm  usque  Taruaiinaa  exci- 
diuin  .vervatum  tuisse.  Morlierius  oIimtvuI,  in  usu 
cli.nn  esse,  ut.  si  quissupradictarumquatuor  scdiuin, 
Morineupis  videiieet,  Cameracensis,  Delvacen 
et  Novicdunensis,  episcopus  Ainluauuui  adeat,  iu 
lllius  mgrePBU,  singularis  honoris  giaiia,  calliedralis 
ecclesise  major  carapana  pulsetur.  11. n  infidari  //"- 

lim,  cum   alia   dc  0QU6Q  potuermt  nnhuau       nno    ctiam 
cx  his  aut  sninlil  us  jahu/a  cudi  /'<>///</. 

53  1'orro,  dum  considero  versiculos,  insculptos  arrse, 
autem  hoc    Idibus   .lanuani  :     nam     dies    passionis      W   ^Ml    S.    Firmini  corfius  scrvatur  in  ecclesia  cathe-  ^ 

Martyris,  sicut  et  cetera,   incognitus   est  usqoe    in      drah    .■/luhiancnsi,   m   eam    indueor  suspicioncm,   ex  f0^eruni 
prassens.  Tta  ijrse,  ignorans  eumdem  esse  Mhrtyrem,     tUcUs   versiealU   falmlas  illas  hauriri  pot/ms&e.  Arcam   vers\cuiu 
de  quo  agit  liv.  8  cap  119.  At   id   ignotum   non  erat     ittam  civea  flnem  secuM  xn  composUam,    ThecMac 
Ambiancnsihiis.  Prsrtereu  mate  rfta il .  in  civitate.s^t/-     eathedram  tenenie,  infra  ddcemus.  Continet  aulem  in 

tiim  fuissc,  nim  printn  srputlurii  fvcrit  r.ilra  avitntem.      vtroquc  lulere  duodcnm   vcrsiculos,  quihus  brcvilrr  n>- 

Deinde  civitutes,  qns  uccnrrhse  dicrrntur  ad  Sancti  cor*     finuantntr  prawjwin  Sstncti  gi  stat  ?t  trtbus  utiUmii  qterta 

jms,  corruptis  nomiuihus  ita  cxpressit,  ut  pro  Camera-  posthnma.  (Ju.r  vero  VBTSicuUs  vidicantttr,  opcrc  sculp- 

ndcutiir  substituissd  Cenomanensem  ;   et  veliquas  tili    simul  repraesentantnr.  Versicuim  deovmus  indicat 

ex  ipso  vix  nosccremus.  In  reliquis  satis  fidele  est  com-  sepulmtm  S.  Firmini  a  S.  Salvio  iuventttm,  ut  simul 

pendium.  innuunt 


)>.  cap.  70  /■./•  eodem,  ui  vidctnr,  Sermone  agit  de  in- 
minonc  S.  FiriMir,  martyris,  quem  non  noverxt,  et 
ex  illo  Scrmonr  iii/)icn':cr  nosse  poterat .   Cum   brevis 


pus  ejusdem  Martyris  repertum  est.  Nam.cum  rdem 

episcopus  una  cum  clero  et  populo  triduo  ad  Demn 
exorasset,  ut  eis  corpus  5.  Finnini  inartvris  reve- 
laret,  nimio  odore  lragrante,  et  luminecelitus  super 
locum  effuso,  defossa  ibidera  humo,  corpus  sacrum 
inventum  est.  Ad  uem  locum  civitates  Charoan. 
(Tar!lt>nnlSls'■     (.'eiiuiuau.        < 'mnci  m  nisisi     Novion., 

fNoviomtnsis   el   Bobacn.     Btlvaoensis  aut  BeUova- 

ccusis,)  eodem  odore  conspersse,  ad  viscmUim  cor- 
pus  Martvris  concurrerunt  :  quod  ab  episcopo  leva- 
tum,  ad  ecclesiam  condigno  honore  translatum  est. 
In  cujus  translatione  glaciale  frigus,  videlicet  mense 
.lanuario,  in  a?stum  maximum  conversum  est.  Ar- 
bores  midatw  subito  frondes  protulerunt  et  flores, 
de  quibus  segri  sumentes  sanabantur.    Factum    est 


DIE  VIGESIMA   QUINTASEPTEMBRIS. 


33 


arc.x  intcbl- 
ptis,  (iii'-  ("- 
men  recte 
txponi 
possunt. 


A    innuunt  UOCSt   additx  :  S.  Salviis  Ski-i  i.uu  m  S.   F.  .\  ,,nt  qui  nuj>cniuie  produt  lom.  10  Galli.c    D 

fersiculus  lnc  esl  ;  QkrisUi  H  i  .  nihit  W  dulis  mutundum  uiveuw,  et,  IIo-   MHJTOfa  j.  s, 

llic  pater  oranti  locuset  pausatio  Sancti.  naroj  lm  ac  Salcium  codcm  ardine  locatus  video, 

Sequitur  undecimus  versiculus,  ujbi  sculptuxu  ezhibet  Ucci  serius  nosfti  fuis&eut  a  Sammarthams. 
tronslationem  eum  uocibusS,  Salvius,  Ve.rsiculm  Qb*        IiG  Cumtumen  \n  laudato  cafalago  utraqjie  scteiuia 

vior  Ua   Imbct  :  jnojxmutui }  ut    res    udmndum    umbujua,    ct    c.r  litteris 

Rea  oova,  laua  magna,  flos  pro  nive,  plebis  O.^anna.  Ambianensium  olim  /.•//<■//<•./, ■,•/„».  ipsos  ttim  ie  sttaU  ^JJ^nan 

Um  voces,  iios  pro  mvef  oratori  aul  paetm  occasionem  S.   Salvii  lias&iw  amhiguQs^  certe  ante  pubiiaua  a  secuu  mi 

commuiiACiiidi  ingentem  Qttlorezn\,  (loresqm  et  frondes,  njtbis  8.  Firwini  sQufeaom  Aeiu,  lubet  saucu  ostcn-  rcmovenns, 

■  ii,i,t,  mm  farte  nihil  insinuare  voluerit  dere,  auam  omnx  idoneo  [uudanmtQ  iestituta  litanpa* 

tla,  nist  terram  Idibus  Januarii  nivibus  caruisse%et  sita  tententiQ  Qaintik,  qmaiquj  cQniarta   sit  tpta  ,-j-s 

(lons  in  aliquot  arboribus  fi  i,  aut  fortai&e  flos*  chi  eni&copormn  4mbaniensiwu  inter  medium 

.    per  r/nm  [ttissc  sparsps.  At  certa  noa  dicit,  cnio-  et  imem  ffluii  \\\.  Ad  anuum.  (isti  nunj,  2  BertefrU 

rem  subita  fuisse  exortum,  frondesque  et  (lorejsuniea  dum  episcopum,  qni  ante  et poti  medium seculi  v\i ca? 

momcUo  produclos.  thedram    cerlo   lcuut!,    udliur   supcstucn   fuistt    dt,  it 

54  Duodccmin  icisictlus.upud  quem  sculptnra  re-      „nno  668,  a<  Bntefndi  un«u  inrcriu  succestorem  (QQii 

]n.'srnt:il   tjiuilunr  jiojtu/os,  uii  cnrpusS.   [niiuiu:  <ir,  ■!•-      Utidouem,    lutii    [induni    annu    (i.Sii    tutficit    Sulnum. 

rrulrs,   cu m  lns  vurmus  ;  \\\ ., . .  -• .   ?s«»viom i:\sks.       JIuj  .■  Ires  rulinnrs  ulie.jal ,  *.-./  umnes  ejii.sm<»H, 

ut  non  mniji  ■  '//.  quam.   illud  ipsum,  QUQtH 

ns  jiruharc  inlrudtl  Ctnnlms,  1'crfnluiim  id  <jui<lem   cst 

Cointii  riiium.  <•.<<■<  1,1  frequenter  pei  ce-rta  pra- 

lunlis  :  s,'d  cu  scriplom  nmfulciilia  nuUnm  prudentihns 
impmie  ■'<■///  c'<nideuni  QClUfiS,  cl   assuta   uri<i- 


M..|;i     I    iSES.    K\  \i.\n\i  l-NSES.   Duidc,  ,mes  yci-.iciiliis, 
iiijihim,  itO  soual  : 

FeiL  pia  pleps  vuia  sua  quaque  propinqua   rewota. 
Tnsinuat  autem  hic  versiculust  non  solum  incola 
cesis  Ami ituien .  \sse  >.  in cnini 


i; 


Tempus 
translationls 
slve  ntas  S. 
Salcn  jam 
fixa  snb 
Initium  seculi 

VII. 


•  iumaeitr:  ,..,     ;    ,,,  ,,    lvris  pinhul  IOlll'<US  ud uul  leinil . 

bus,   in  (iiiiuiu  posilis,  quales  seculo  xn   n  LCt-  b7   £.cumwemus    ujUur    rationes    uh    ijisu    tilluias. 

nnni     !',eiIoe<i<riis's,    .Xnrium<  ns.-s,   Moriucii-.is,  ( >nlinatiis  est  eiliin,  utuntt,  adepti.»  jaui  Noviomenses    B 

stre  Tamanensis,  et  Qamtra  I  siculns  infulaa  Hautgario,   qui  post  S.   Mumnjoliimin  wu  JJJJJJJJJJJl 

nequaquam  indicat,  Ulos  adfuisse  ipso  translQlionis  dief  Kalendas   Noyembris  auno   Christi  pqlwxv  mor-  mXnatur, 

autai  solo  odore  excitatos,  Cumtamcn  nonnulli  tuum,  sedere  ccepit.    fcrum  etiamnum  wsj 

suis  imaginativnibus  indulgeant,  et  e$  aliis  aiia  sibi  idonewn  arg  .    oyo   evind     posftf,   aliquem 

■  <■  soleant,  forte  nonnemo  sibi  perstuidere  VQluerit,  Ilautcarinin,  distinctutn  a  S.  Achario,  <jm  $eiit  sub 

ntvrutmnis    ac    Irunslatiunis    <lie    populos    iilos   ad  niiwiin   secuk  VU,    iimiritm  j<r.t  /  Xoviumciisi. 

Suucii  corpus  accurrisse,  Et  ultcrius,  cumppslinven-  Etcmm  modo  inspiciamus  Noviomensium  um 

iinuem  COrporiS  iiuiius  titl  ci  10S  toin  !«ii<je  milli  calaioijn.  eS,   QUaltS   rdm   -11111    Q     Jiiionr   De- 

poinerii,   solo  odore  excital  sc.  Nan  auderem  nwchare,  Joanne  Chcuu,  Qlaudio  BQberta,    n  Jacobo 

riiismntli  sii  ■./'/<  imiis  joimun\   utsi  ,1/iiluriiu   ,\ij<rt  irulia  lc      ]'ussrnr     in      ./nnalihns     .V  /'■>      Qal 

.-/,  ,/itnm  1,  ..iiueiin/s  (requenter  u&i  int  scriptu  ;   statitn  i  ■■   plcriis&imos    episcoporum 

Itom,  .'/,  1,1  e.e  vonht:s  a!i//itot  obscuris  '<'esitie-  noiniii ihus  njeitii  catalogos  illos  uh  iwiin  usqw  ad  //'- 

rata  sibi  fingerent  somnia.  Verum,  undecumque  Ano*  nem,  •'»■"  "<  tQto  episcoporum  Novioi  eatatogo 

uijmus  auctor   undecumque  Surmonis  de  inveniione.  nullum    -  ipsa  etiam  nomino  e/u- 

uiuv,  qui  «iii  ipsum  prxces&erunt  aul  •mi,  $ua  saopovum  Vermandcnsium,  quibus  NoviQmenses  succss* 

liauseiint  mnahiliii  is  Irctmi  s,  rui<t .  s<  <ir  \  1  1  mandt  nsiltm    Noviomutn    iniiis/uta,   in 

prudeuii /'ro/ioiKiidu.  tjitam  qiue  Injiiulur  111  vita  S.  Sal-  vetUStiS     Ctttabgis    [uiSSfi   nmMirula.    Itmjuc   cjusmodi 

rii.  episcujimum  Cutuluijo  non, timere,  <<<<   ex  \evibus  epn» 

jecturis  in  ei  ■  '  alii  •/'<  •  • c!l'- 

§.  VI.    Tcmpus  cpiscopalus  S.  Sal\ii,  sivc  st'«  Noviomensis  catalogis  non  m 

in\ eiitionis S.  Piroiioi.  argumentis  eertis  a  evidentibus,  ne  succe&sjQ  tpimpoM 

rum  icele  StapMtQ  lemeee  pc<  Ita  hctur. 
JStat,    ut  dissernmus   de  /vvcntionis.   nijas  58   At<im  n'un/m  csl  < .1    d  ctis  ralQjQgis,  imUum  [ 

epOCJlQ    rifitl   iniKdcscU   iil/u  nlia    untu,    ///</////  'a  S..\J  UStis    COi<  '     '''■'■'"  ns.bus    p 

S.SafaU,  Ai  de  episcopcUuj  S.  Suln,  iempore  mUvm  repertum  es&e  HauUarium,  6'.  Mummuhuo  ostenditurque 

disj><UnruiU  eiudtt,,   n<m  uln  rulmnnl.  .Sn/vii.m  >ed,>se  ,tuti,u  suhdi  r.iinduiiiUm,  <ju,  M ,tn,t.o/iut: ..,  m.,> '.Si. /  '^ 

I   n/Utirm  sn-nli   vn.    ///./     SCCUlO    vu  od  finem   rer-  tui,  111  ummbus  jum  ImidoH-.  caluio.jn.   tlcum   nec  ul/l    /lrsumit, 

,/enle     CoiUTOVersJom    illiuu   e.iumtuiivi  lom.   \Sejt.in  omues  omisnscut   1 1 .1  i:i«-:ir.  iun .    ueeenm    nelrre.i(c- 

Gloria  posthuma  8.  Firmini  confessoris,  1  <yut  mismet  Vussorius,  qvi  anUquas  catalpgQi  Mss„    ,.,•.>• 

iS.  SalvtUS  simi/Urr  liunstnl/l,  v  /-/  tt  §  l  osici,n\  inmjr  OQuUs  huhiul.    s,  ,11  lus  /»/.s/.,7    n  /icli/s.    tjtiure  ,     nuu 

proLubillunin    n-se  scnleiiltum ,    quu  S .  SulviUS  Ciedllur  I'tnsmin,  ni   Anunlibu*    <"/'.     i^l)  mortuo    Mn 

sedie.se  svl  iniiium  seauU  vji,  quum  *u  opposiia,  qnst  suffjidat  Gunduinum,  <■  w**»  ciiciu- 

oatheoWom  ejue  figii  mb  fwem  ejusdem  seeuli,  Raiio-  uus  Robcius,  el  Tk£QdQricu&  Pauii,  «/,<,«,  feculi  \\ , 

ncs  demmpsi  twn  ea  sol£  Vito  s.  Sniun,  cujne  ouctor,  \n  caialogfl  Ms.  mwfrstum  /''.  nuUm  in  vetmUsco^ 

cm  duobus  saltem  uut  tribus  eecutie  fuut  S.  (Sotoium  tqipgisffQUtcam  /"'"  mmUfinw*  t%xaminemus  igiturs 

scripserit,  faaiU  etrare  potuii  in  nolit  al/juot  eh,o,,«iu-  afijusta  et&uideus  l«r>u  rpUo ffautcQrium  fQfitea  msc- 

gicis.   sni  ciium    n,    ,/sis  n,tu  ,<j,s  enncopo,  um  Amh,,,-  nudt.    Id  prtun  fn  cn.nt  /<  Qtf  U  Su  mniinthaiu  111  G"Uia 

nWlSVUW,   >',   quihus   uullus  r<pciitiie  vcjeutetri  /u.cm  ('hnsimna    tom.    3   /<"</.  S 12  ,     MQUt    ui.n  a,  iji.mcito, 

sccitln  m.  ,,,s,   tWlO  lonalur  S.   Hoiwralus,   quem    mu-  </«</.//  ■  '    <n,,,,rln  pruuum   tpisCQpQTUm  Amlmuiouum 

,uciin   n  l.t   H  rcm  S.  Sulvn  (aciunt,  clironotu.n .  Aum,  /jnsljuam  tom.  '1  pmj.    93  \U  '"/</' 

et  eo  lcmoce  /.,,/..,    inuiittl.t.   In  fsd.ui    ntisinu   .'<//«-  cpiseopmmn    A  ml  inticnsuim    Ilnnniutum    ct   Sulnumu 

logii  pest  S.    liouoruium   loc/s  /,  S,,/,;o.   Con~  loco    SUo  urulscnnil  .    ct  ccccs  /<//,•///  sn  11/,  vu  ecnuve- 

tca   iidciii  cnlutoji  luin  />lc„,  suut   suh  p„a„    snul,   VII,  riuit,  orla  crul  uncss,l,.M innljui  .<< .,„  nut  l/uult  ui  mm, 

utdiciis  episcopis,  qui  notabili  tempore  cathedram  te-  qm  elcci,<<„,  S.  Salmi  adfuis&e  dicitUTt  nitnidcid,  ca- 

nuisse   videntur,   locus    nulla  ratione   reperiri   possit.  tuimjo  episcoporuni  Novjflmenfiium,  "'  ■/'■"  li'Silh'  """  in' 
Jhec  latius  disputata  videri  possunt  loco  assignato.  J2t-     1  ntri  fatentur.    Itaque  jnv  umm  unjumcito   : 

entm     considcrato   diliqcntcr  novo  COtalogo  episcoporum  primum  crrorcmc.i  corrupta  chronoluM  ,  aiio/uc  cnorc 

Septembru  T.  VII  5  magit 


34 


DE  S.  FIRMINO 


A 

AUCTORK  J.  S. 


per  peram  in- 
trusum  in  ca- 
talogum  epi- 
scoporum 
Noviomen- 
sium. 


B 


AltJ  ' 

dica  refu- 

/  intiii ,  tt 
chronotaxi* 
Ipt  i . 


„,«.(< >.Postremumhunemor I «»«<«    • _ 

corryerovoM,  mnen,   Bautearmmt^S.M^ 

moU„ :al « ■ '""""'"  ^  ,,,„. 

Novi mtUuiu* I»,  < "«"""'"""""". 

*»m&  .s-../.'./.»-!.-"/- ••'■■•■'"««»  ""*"'""" 

tur  a  reae  FrancornmTlieodoiii". 

ejusmortmtcn^.eivariUenmbuef^,^ 

,„.„,,„    V„„„„„„„».  «ArikHMI,  ««  •""" 

niasubvnitim  ,eeuli  vii  potsunt  expm,  ?««"» 

!,„/,,,. /(„„./,.<,»"'»»<" '<'<•<* "f";, 

X «*& tensU   pron teno  5   C '„    '     ; 

„„„/ ,./„„,,„,,,,■,/„■«•"■;/«'' '<;         ; 

,,„„, ,,•,/,,,.,/,,■.»'/'•■■""■■'■ '""■<n;:c,A""' 

„„.„,   „,,„,  / ;credidii  Hautoanum  Nm 

C*£ N. /■■••»•  ••■••""" '■■;;::";; 

, .i/„/,//„„,     eonjeeturam,    M    *■     »'•»'•" 

Vm; „..  Heetarium  »  «»«•«"«   "" 

■  ,„,,/„■„.,/,«•■»'-■"  ^wB« ;■■""'■  ,;i;" 
„,;„,/,„„,„.„„„.''       ■■•  '•■'"■  ■''■■■';/■  • 

molinuminseruermt,  «<"   -U "       ' 

„„-,„  ,„,.,.<„»-<-» ••'■■'•  "■■■';: "';" 

|H  ,,„„(.•„„«<  r»to  /        ■  **» 

riu;,  „„„.„■  mtquinque  alut  ...ccr tarum .     - 

,,„,.„  „„,/,„„„,„,„"■'«■  /-,,»»"•   "/""•"■ 

,„(u/„,'„n. •„„„„.■.',. »»•»■••"  '"'""i  """■";"""- 

,,.,..v,„„,„„„,,.,  ,„,.„„/.  »„•„,/-"»         "''■';'"" 

.„„•  ,„„,/.;„/„  nominiseffxit,  '«  Heetanum, 

/•,,,„„,„,„„„,'„„',    »"••'■-" 

■       „„.„,„:„//,„„  /,.,.,/-„,.■"„;».'»- 

ri»  „„,/„  ""•  _  . 

00    U/  '<""  Ooiniii,  quoSalvmmanno 

m  .  ,,„,„«,  ,„   '„„<  <    «" "    '■■ 

Firm  """ iis7-  Vtnm  '••" '";.'".; 

«..„    Tertia  rolio,    ,««(  a„..o  088 

,,„„/„.  /.',/"„,,/„„'■  -U  ,■,„■„„»  »»" 

,,  „,,  ,„, ,M„„.»ta'«.i»».'«»   M"»  " 

,,.  ,„/,,„„/' ■.„.',.,■„„'»,".''•'■» 

,-  ,„„,„„  n,/.  '«'«'•'<> 

Aurelianensiei meonfudi    kxretieum  ,,,.- 

„,...,„',:,„,.  /■;,„„  .,,■.„■.'„■  «o. 

s.  S .'„„,  .„„„'„„»„,'- 

<•„/,  vii,   „/    „.'„,',  ,»   •'-'■  '■ 

„  Cointii  ■  »'•'- 

,,„„,,,,„,,„„,„„',,.„'„„./„„„.  Nam  „•'  oo» 

,„„„  185   N„',',„  ,„',.','««'  Theodefridum,  „'  „„. 
„„,,,,„  „  ,s\  N„/„„.  „„  Theodefrido 

,,„„,„„  ,„„„,„,,„  i    .<„•,„  ,'.„„.,.'",  «'"'«- 

,, ,„„  698  "„ .'„'  ..'"-   >"c 

„,  41  neeprobabile  esi  ex  gesiw  S.  Salvii,    '„»« 

,„■„•„„,„„„  „,„,,,„.„.„„"„„,  „„,,„' '''"»"'"  /"»''" '"''■ 

,„,    ,„„,  brevem  fuisse  episeopatum  Theodefridi  .  „„„ 

,,«  c„«s/,(,.„   ,„'„  te    '■„,'„'.»  .«'.'.'"' 

Clerodego.™  •   ''"  "'" 

f„„i„,„„,-i  ,„■/„/,■,„■„,  ("„„/„„',  ..„„„„.,. 

TUeoA  „'„  „„,,  «,„,•„«  t»>Z  faetus  sit  abbae  Cor- 
(,,  .„,,.,  „.;  ,./  „,„,„.,.  ,,„„,„/.,  „  „„  ,,„„'"  '„""  /-«•''"- 
„'.,'.  .„  ,.„''..'»  „».  »»""  ■'»- 
m,„„  689  ,.„',„»  „• »  epwcopum  ,  nimirum  \ 
annU  /,„,,,,/»  duobus  .„■,.»  ■„..„  monachorum  gregi 
prxfverat,  «/  ,„«  potsel  non  estt  senex  grand 
aut ,/„■„,„,«,.  „  ,'»'«»,  "",""  "■'  '".""  """"»'  ,.''«"/«'■ 

,,.  Quaretntmn  a  wro  «("'n«,„'  »».»„  „,/„/„91« 
epweoporum  Ambianenshm,  1«  »"»  »■„"«„,  V',,,,- 
,„„,,  ,,„,;„,■  „„  „  „,«»».  G70. 

01  Si  ««'«'  ,«'"'<'  Mw  <''»„''"«.  "'  fai  °l>  dvbita- 


EPISCOPO  MART. 

1      „,;,,„•  nb  II autcarnim, 

5SS£3«2X 


D 
Ostendilur, 

S.  Avlttiiiuin 

pra '  sse 
Noviomensi 


E 


'"•""■"""  rB?Tro  i  n  V'"»"'''  • '' '  s"fc 

s,„„,  ,»„■„„„».  Nam  »«  ,„,,,„„.,„  „.»„  vii, 

/-■ ''-■ JTi2£. " '"■""• 

,„„„,„„„„„.„"»    """'"m    ,0  s,„,  „„*„„„»,•  asse- 

„„„,  r„/„„.„<»»"'-V""""    ,„„„,,,,„„  morum 

.»'.  s.  >■',•„« -"'■"";';";,,,;,,'„„„„.  i** 

TheodorieiBurgundimregis,  ,     „,„,-. 

, i "'"•/ '/•""""  ^:  ;.„,„,,.,,■»"»' "» 

'<''<""'"'%•'''';;:::.;;,::;-;,.;;,.„» « < ■ 

.„<■„,,  vii.  /»  imastem  »«  ,,/,„■«»»/„- 

./,„,«, '•'■,•"'"'", "n .'ol  t  o:u»  „„/040. 

«/«.' " ;""  """^ ;„,„.„., IWha- 

t:e£rr— rz — *-* 

vii,  "«  /"/'"'  ,     ,„,„  roiLsin    ei  ex  ommbus 

esHUtoriaTor ■<■<",■;;;"■„,    \  ,„. ,„„„,. 

-""'"""■''"'"'"";;":' 

«M'""'"''"r';;,  :,„„„„„„„,...'.„»»"•/"""''"' 

V- s ::;;'":-:' -""■'"''"•  ■ ' & 

eireaannumm.ewueiavei      y  ,, 

::r£  s.* «^ris;- 

lumbZsZtn *   posS.  Col &a nabbate, 

E 

^,  recedenteS.  Columbano. 

exaua  innotescunt  prxdicta,  non  asserit,S.Acharium 

.teriserudienduscumaliisnobhun, 
filiis:  md    m    fti   C«ww»terifl   RHm.  »  i 
JnI.A-»»  590  ^111*  'r  Tls3a' 
;n(:  [W/iupuel/anar«    ^^f5;fu" 

iVita    1 rocl  '         t,  S.AqilumtuncEu- 

iditum  abbatu  sed   ut  magistro,    qui 
Galloruminstitutionem  commiserat  abbas  S.  Columba,- 
ms   Itaqueexnta  S.  Eustasii ,  in  qua  smilUer  re- 
insignes,  ^ribus 

li8ciplinQ  S.Eustasnprofecerunt,  plus  mferrinon 
poiestnuam  S.  Achariumfuisse  dvca  unnum  590  . 
390  ct  600  5.  Eintam  postea  abbatis  d»«pu. 
„„„/,,„■//(„/(.'«•-•.    '/'■"  «fuus^  «■/'- 
fcrtMdrcfi  inteumsecuiniu  prsesertim  cnm  nec  m 
Vita    S     Columbani   aut  Eustasii,     net     m 
aUis   documenlis   alia  ftat    mentio  de    Vita  ejus  mo- 
nastica:exquosilentioverisimile  |U  ,    eam  m 

fuissediutnmam,  sed  post  debitam 
ciio  ad  episcopatum  fuisse  promotum.    Hsc  mterin 
temr  ipatut  S.  Acham   ad  refellendum  <  otntn 

„ num  mfjiciant.Tolumaccuratiusexammari  poteru 

ad  xxvi.  Novembris,  quo  Sanctusillecolitur.  <'ftm.ni 
quodasseriturdeAcharioaut  HautcarioadelectianemS. 
SalvHmissottamcertum  non  fitex  VitaS.Salvu,  ulea 
,,, ■  ,„  ,/  ,/n/  S.  Salvii  aut  ipsius  Acharii  episcopatus  a 
U)cosuoamoveridebeattsiqusi  reperiripossint  not* 

■«.-/'-  proS.Salvioest  proximus  decessoi 
S  Honoratus.  Ex  dictis  co\ligitur,translatwnem+*>. 
Firmini  contigisse  sub  initium  secuh  vu  anno  incerto. 


vathedra  /■"- 
tuisse  ab  ini- 

t\o  scculi  \n. 


]•' 


S  VIII 


S.  Firminus 
in  somno  vi- 
SUS  dicitur  S. 
Goiefrido, 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMRRIS.  35 

cinio  a  vitaehujus  periculis  eripi,  et  suffragiis  ccple- 

S  VII.  Translatio  corporis  in  thecam   magis  stem  beatitudinem  consequi  posse  confidimus.  Ita- 

nretiosam,  aliaque  ad  gloriam  Sancti   po-  q«e,  dumhic  sumus,  crebroeorum  memoriara  usur- 

il         •  m  snectantia  pemus,  ut  et    illi  apud    Dominum  nostri    meraores 

sl    u     *         ■  sint.  Inde  est,  quod  majores  nostri  inillorura  hono- 

\  ita  S    Godefridi  Ambianensis  episcopi,  quam  eom-  rem  basilicas  condiderunt,  monumenta  eorum  auro, 

vosuil  mcolaus  mondehus  Suessionensis,  seriptor  cox-  argento,  et  gemmis  ornarunt;non  quod  iis  illiindi- 

VUs  varia  habet  ad  posthumam  S.  Firmini  gloriampertir  geant,  aut  quod  lnnc  clanores  riant,  (hac  enun  illi, 

'tia  primumlibA  num.Zrefertvisionemanteepisco-  ut     Chri*tum    pauperem    imitarentur  ,    et    ejus 

mtumS.  Godefridoob1atam,quajubebatura$.-FiTmmo  inopia     ditari     mererentur  ,      ceu     lutum     eon- 

Lscopatum  suscipere  et  diligenter  administrare.  Cum  tempsere)sed  ut  his  suum  erga  eos  amorera,    stu- 

nta  S    Godefridi   danda  sit  et  illuslranda   ad  vm  dium  et  devotionem  declararent.  Et  vos  ig.tur  an- 

Novembris,  integram  illam  visionem  huc  non  transfero;  gustiam  locuh,  qui  B.  Firmini  episcopi  et  martyns 


D 

BB  J-  S. 


B 


qui  magna 
pletate  San- 
clum  cvleliat 


qum cum  Godefrido  semisopitoS.  Firminus 
apparens  asseritur  egisse  ,  postquam  ilte  de  futuro  epi- 
scopatu  abalus  erul  monitus.  11  [iie  :ilia  illis  di- 

centibus,  inquit  auctort  vir  Dei  (Godefridus)  sublatis 
oculis  videt  in  editiori  regiae  loco  quemdam  sublimi 
residentem  solio,  vultu  ac  habitu,   supra  quam  capi 
it,  iuculento  ac  splendido.  Ad  quera  cura  acce- 
dere  vereretur,  illemanu  innuit,  ut  veniat.  Cumque 
propius  accessisset  ;    et  ad  ejus    pedes   abjicere  se 
vellet;  ille  non  permisit;  sed,  0  Serve  Dei ,  inquit  , 
accipe,  qu«  dicturus  sura  et  tenaci  memoria  cora- 
plectere.  Ego  sum  cujnsdam  civitatisGallicanae  pri- 
mus  episcopus,  et  Christi  martyr  invictus,   quipro 
ejus  amore  innumeras    sum  ]>erpessus   injurias   et 
tera  ipsam.  Hanc  ogo  tibi committo,  huicsedi  tu 
diligenterprasessecurato.  Volebat  vero  Godefridus 
ex  eo  cognoscere  nomen  ejus  et  civitatis,  cujus  me- 
niinit,  sed  neutrum  abeo   impetrare   potuit.   Atque 
interim  expergefectus,  valds  admirabatur  visionera. 
Hajc  ego  ab  ore  reverendi  patris  Andrea?  accepi,  qui 
post    Godefridum  tertius  prasfuit  raonasterio   Novi- 
genti,etseex  ipso   Godefrido   hsec  audisse   sancte 
asseverabat.  Narraveritilla,  opinor,  S.  Godcfridus, 
ui  somnium  divinum,  postquam  eleclione  sua  ad  episco- 
m  visQ  insomnovidebatcompleta.  Nam  ex  abbate 
B.  Mariae  de  Novigento  electus  est  anno  1104  episco- 
[mbianensis,  ut  mox  in  Vita  sequitur. 
c,',   Laudata  Vita  lib.  -2  num.  Zluculentei 
,,„,„„    quantaessetS.  Godefridi  inS.  Firminum  pie- 
tas  Referens enimprimumGodefridiepiscopiingres 
,,,,.  obserVat  :  Ubi  adB.  Acioli  martyris  aedem,  quaa 
extra  urbis  muros  est,  accessit,  ajumentodesiliens, 
per  asperrimam  viam,  utrumque latus  ejus  stipanti- 
bus  Laml.erto  et  Johanne  eniscopis,  quos  supra  dixi- 
mus,  usque  ad  B.  Firmini  martyris  ecclesiam  nudis 
C  pedibus,  cunctis  cernentibus,  ingressus  est,   ab  imo 
pectore  interim  suspiria   trahens  :  ubi  ad    populum 
sibi   commissum    egregiam  concionem    habuit   etc. 
Rursum  num.   5  quserentibus  ,  ubi  esset   Godefndus , 
responsum  est  a  ministris  ,  eum  pro  more  m  beati 
Firmini  marfyris  aede  precari.   Uu.ruam   hsec  fuertt 
S  Firmini  martyres  xdes  .   dequa  auctor  varits  lo- 
ci8  meminit  eiiam   circafinem   ViU,    inferius  txamu 
mbo.  Transeamus    interim   ad  enarrandam  ex    Vxta 


W    -    -  -~>    »  -    ' -^- j  i -— j  ,  ^ 

atque  patroni  nostn  ossa  retinet,  conteraplantes,  ut 

possit  congruura  ei  praeparari  receptaculum,  aurum 
promptis  anirais  conferte.  Hisbeativiri  sermonibus 
omnesegregie  incensi,  aurum,  argentum,  armillas  , 
annulos  afterunt],  plerique  vasta  terrarura  et  ma- 
rium  spatia  emetiuntur ,  ut  ,  quae  ornare  Martyris 
basilicam  possent,  comparent. 

G6  Postquam  loculus  accurate  confectus  ra.it,  ad 
eum  diem,  quo   erant  tranferendae  reliquiae,  tantus 
eo  advenit  hominura  ccetus,  ut  tota  Enropa  conflu- 
xisse  videri  posset.  Tum  episcopus  Godefridus  cum 
aliis  sacerdotibus  accessit  ad  loculum,  ubi  ccelestis 
ille  servabatur  thesaurus,   sacrasque  reliquias  cura 
multo  tremore  omnibus  visendas  exposuit.  Eas  cer- 
nens   fidelis  populus,   cum   multis  lacrymis  laudat 
Christum,  quod  Testis  ejus  reliquias  videre  mere- 
retur.  Porro  beatus  Godefridus  lu-ru.nir  omnes,  ut 
Sanctorum  loca  crebro  mvisant,  illic  sua  vota  per- 
solvant,  illorum  patrocinio  se  suosque  commendent. 
Indeenim  innnmera,  inquit,  fidelibus  accedunt  be- 
neficia  :  deinde  populum  dimittit.  Huic  autem  spe- 
ctaculo  non  mterfuere,  qui  Ambianensis  urbis  subur- 
bana  loca  habitabant,    alii  aliis    rebus    impediti. 
Accedunt  igitur  ad  Godefridum  episcopum  :orant, 
ut  ipsis  quoque  B.  Firminisacras  reliquias  ostendat. 
At  illevalde  admiransj  Ubi,  inquit,  nudius  tertins 
fuistis,  quando  mea  manu  easomnibus  contemplan- 
das  exhibui?  Afferunt  alii  alia,   sed  cum  eum  per- 
movere  non  possent,  cura   lacrymis  co  ant, 

quas  dona  obtulerint,  quos  labores  susceperint,  ut 
Martyris  templum  et  loculus  ornarentur,  et  subjun- 
gunt  :  Ergone  a  Martyris  contemplatione  exclude- 
mur,  qui  Martvris  causa  tanta  et  fecimus  e 
pessi  sumus^  Flectitur  tandem  vir  pius,  et  in 
celebritate  ommiMn  Sanctorum,  prssmisso  jejumo, 
ait  se  illorum  precibus  satisfacturum. 

67  Per  id  tempus  regionem  illam  jugis  nebula 
densaque  adeo  obsedit,  ut  sol  a  ccelo  migrasse  vi- 
deri  posset.  Totis  enim  vigintieteo  amplius  diebus 
nullusejus  splendor apparuerat.  Metuebant  omnes, 
,,liraac  tristia  portendi.  Ubi  advenir  omnmm 
Sanctorum  solennitas,  ad  B.  Firmini  »dem  mane 
advolant;  adest  et  Godefridus  episcopus; 
in  quam  paulo  ante  transtulerat  beati  Martyn 


donlsque  ac- 
eeptts,  corpus 
tolemnU 
ttn  catn  pre- 

tlosam  trans- 

r&t, 

E 


F 

„c  <t'  inds  Me- 

,  nm   pOpUlo 

ostendit,  mu- 
numgui 
sum  toi 


mb0.  Trameamm   interim  ad  enarrandam  ex    Vtu     W         terramdei L,  vestihusque  pnM- 

* pmtionemcoTpmsS.  Firmm. «"•■«»««-    ^b«s'  ndls    nudis  pedibus  et  lacrym.bun  us 


ffle  popvlum  • 
hortatvs  ad 
oi  m  ndum 
Flrmlni 
loculum, 


Godefrido  peractam.  De  hac  etiamscnpsit  Guibmus 
aobas  Novigenti.  At  hujus  asserta  examinabo,  ubi  agetur 
„v  conli  mrsia    necdum  finita  de  corpore  S.  Firmini 

marlyris.  n„     .     ,   . 

63  Vita  S.  Godefridi  lib.  2  num.  2G  uc  habet . 
Firminus  martyr  insignis,  et  Ambianorum  primus 
antistes,  exacto  felicis  agonis  cursu,  in  eadem  urbe 
tumulatus  [nonprima  seputtura,  sedsecundaa  Salvto 


IKiuias,    |UULLin    ^ — r-       '  ,il., 

calibus  indutus,  nudis  pedibus  et  Ucrymabundus 
adeamreverenteraccedit,  in  ejusmodi  enun  rebus 
admodumreUgiosusetpiuscernel  icrasreh- 

quiasinpannumpurpureumetod.t.stansqaeloco 

,„„„,.,,, bi  ab  omnibus  Yideri  posset  ;  Bn,  mquit, 
dSdmi.hmosuntFirmiiiimar^nsetprotec 

acr a.QuodoumiUedirisset,moXba. 

silica nemserenissimasoUs  lux  perfudrt.  oum 


tumulatus  (rion  r"»'«  »»P»"««.  **  uemT  "  '  "  '    '  .        ene  m umim,  ut  diximus.  radio 

se  cum  Christo  in  cmlis  vivere,  innumeris  praestan-  j. .     i  petraxisset.  Ad  tam  evidens  miracu- 

dis  beneliciis  egregie  deolarat.  Onm  autem  quodom  omnM  p  ^  ^^  p|.a)p„, 

die  B.  Godefridus  pro  more  ad  poputam  conc.on  .   •  fan  una  o        J  ,'„,„„.,„„„  pogant,  ut  ,1?.,. 

tur.ooulosinterim  vertena  adbeahhujus  Martyrs  D^  V      v                  ,  ut  eam  Opportano 

saoras  reUquias  (haotenus  enim  faum ,1.  cont,nc ^a  ur  ,.m   Ma  P^  ^^                       L  y 

loculo)  ita  exclamavit :  Cernite,    fifaob  ,  q  '<>'»'  voluit.  Twldem  omnes  fiomum 

debeamus  sanctis  martyribus,  quornm  nos  et  patro-  ul             I  .                                            eunt. 


36 


DE  S.  FIRMINO 


A 

AVGTORB  J.  S». 


S.  Oodefridus 
in  vlsione  ex 
s.  Firmino  in- 
telligit  fUtU- 
ram  urbis  rui 
natn  : 


B 


non  diu  post 
urbs  tota 
comburilur, 
emceptU  pau- 
Clj  et  eccle- 
sia  S.  Ftrmi- 
n\. 


qux  erat  cj- 

IhcdraUs. 


m~^«°*^ZE2!£r% .** 

** "",s:  "'7m:    ■'-"""•»' 

,„    .,„„,„,„„,  «//r.^.    M#Ml  h,c   *MM      "" 

„„,,,.<,     ».■« ■■■"  T1   ni;,;,,'...- 

5—-.  ■■".■■■-  >"        :,': ; ;:  S 

excessum  patiens,  vidit  se  extrawi 

miwim&tmim      ■"■'■""';.;„; ;,;;*" 

.  c  „,  a.,tm,  muttom  horreret  »rt,s  ««£ 

p  ;j.s  .  wumi  <*  h,Actat«    sibi   heroica 

snluu.  quemdam  videt ,   adstare    sioi » 

forma  rtrum,   ptmtificftlibuS   indotnm,  annulum  au 

1    ral-Jlue    nnuubns    vih.antem   «£»• 

rosis  atque  lilus,  cui  DoitHMO*  cru cis  signuir . 

clare  insertum  esset,   K.  oajiit*  gestanten .  V< 

vero  ad  B1U8  peiesse  sternore.  etqu.sesset,  percon- 

^mTFIT-m-m..^ 

nrnrtvr.  qui  enun,  pro  v.rihus  ei  escidend*  aux ln  n, 
K  sum.  Sr^ianti    autera    todtfndo 

t-«*  ,,!),,  nrlnnnpt-n,        uV 

Xtt  Martvr  :  PeCOSta  plebis  tuSfi .  nmmim  WOWCl  nnt. 
T      «itnr  ,,.',.,  vMM.etaudisU.l.  - 

nuncies:  argne,  incWpa,    obsecra,  insta  oppoitnne 

^oriune,  mecnmqne  p  ^^^T 

deprecare.ut  avertetfaporem  SUtffll  ■  populn.  A        , 

,*«***' p.  M. «- "J 

/„m  d-N^^^rr,/:    s,,/  ^.sfKi. 

"<■/>  rum  raMA  :  Base  antem  prMio  ejus  dmi»  qtto 
beatUpostoli  Efertfcelommi  scfteiffieS  fer.as  celebra- 
1liri(.rint.   mta  f.-amobsediturbem. 

lucem  omnem  in  noctis  tenebras  commutans;  m-x- 
quc  inde  erumpmra  ignis,  immensoa  fruguto  acervos 

1     .„„  lll,,r,.(-nrriIu,it,  etmomentotempor.sab. 

sumpsit.flanteque  veirto  vebetnontteeimo,  inopm> 
duminvasit,  et  lapuleas  haud  semis  atque  hgneas 
depascens  mdes.  tanta  vi  bacchatus  est,  ut  nemo  ad 
sedandaset  extinguendas  flammas  propius  accede- 
re  auderet.  Omma  igitur  terribih  illo  inrendio  de- 
«mmlwite,  nifaftl  rclictum  est  pr*ter  asdem  B.Hr- 
ro,ni    martvris,    et  domum    SodeWdi  l,    et 

pauiwiuu,  quorumdam  oasan,  et  Muod  prope  mcre- 
j  Sibile  videri  possit,  diversorum  anin,al,um  pelles  in 
flumen  dem  i  nt*  •.quarum  naturam  mde  se- 

miustffi  extrahebantur  sto.  BuM  luc  crammmr,  fW» 

„  iKcS.Firmini,gw*^  toceMdto  t 
Ml   eeclesia  oatMdrate,  fti  |M  S.  Firmini  fnori 
aforumque  Smlctorum Afnbtarm  mtufW- 

mtwm  irim  nnll()  ca  de  ntiebitovis  <i»>«  wac 
Morlimia  necvhnwriptvrto,  quos  guldctYi  mh.  m 

ponunt. 

70  Coiisnhrans  tamen  documcnhs   OtnMibUS,  qu&  se 

otrenmt,  m  duhitof  qutn  nt  ip*  ecctofa  cutftedi 
qumaoha  in  terrtbih  iilo  kmhdtofuii  consevm  a  um 
Mtfndwli*  AmMariemii  eotunpore  dioata  erat  beatis* 

collino  m  chartn  RatkmA  AmblmmsU  eptocofa  dota 
anwo  tus:,  m  ooncilio  0(mpeWUfnsit  \juam  rtcitai 
Zmvbms  tom.  H)  Conciltomn  eoL  '.07.  Nam  pr* 
ltha  in  faioorm  ectlesim  SS.  Acd  et  ActooH'Mdem 
tlllK  ,ir  dieta  Mesia  sk  lojunur  Rorict  Btqut^ 
ut  prmfati  sUnras,  eoc!  .nitnci  Dei  dicata 

iucrat,  et  hujus  cathedrae  pontificum  pulvis  diu  in 
ea  ,  ,MiMi'i.rum  B.  Maria^et  almi    ttiai 

ris  Firmini,  quorur.i  prius  fuenit.  ditx.nitantum  com- 
jmttatur.  Oonensdi  enlestk  oathsaraii»  Munwir  «•»- 
nu-i  B.  Mah?-etalmimartynsFirm,ui,  Htneqnetmui 


FPISCOPO  MArlT- 

;„„_,„„,„  «w.» ''»""»';!;  r;iri 


i) 


retquvneccimawojum        , 

'-" -«^**-41 

„,„„„„  s.  Hmm  nwrty.M9 :,"'', a  S.  Gode- 


tyris  ecclesiam  noni  1  :i    ro  mow 

"■«.•^■^T-SM^t* s^ 

„,„„„■„,  f,M.s,r,  idflo^  solun i  hvm 

Posi m    tamen  sni  A—  f.//ns/mNa; 

,          S  ,  molav  biogrupho,  M^  P^ 
.;,',: Mll^I«oandton*^a«^ 

J   :  inrarnatioms  *OY«,    ..,,   v.d.licet     qno    ea  i 
Stephani  protomartyris   oeiebratnr ■inventio  (id  es I, 

B    Jn,,:    .dvorsariusnosWdiabolusadnKUi- 
;,, ,,,.„„    N,;il,1,1,,Uu,deexterior,bus 

nTstrisignoLsumpsiM^ 

rrohibentegratia,nm:lM,,i..E,usqu,pll'1n^,nc^ 

tota  penecivitas  cum  ecclesiis,  pecoa tis  nostns  eu- 
gcntibus,qna  ois  igmbuc  hinc  indecrc. 

Lta  fn-t.   Vcr.nn  mim* *******  *****  7>" '""" 
rta.  Earism    ./-'■'-   q *    /"""/"r   ''[    """i'"""' 

Brcmm,  ■  WW»W:'  "'^';'r/' 

/(,    wn.  Am6mncn«i,  tsffni  apogvaplmw  hm  tyeti 
adnosmi  mm   **U    Uprstfermda  ma  M- 

celaibiotj+zphi,  qwi  asst  vammwntigu 

viniliaS.SartfwlommU  id^THin  Augusti,  illwdque 
rl  V(mll)  ante  mortm  S.  GodefrM,  m  mic«nn 

Ztigimi* mno  1415,  qm  S.   todefriAm    obut, 

n0n  totis  tni  m  mtebeatim  efus  obitum. 

7-»  Quaproptfr  sub  aMquo  QvdfipFidi  maeesseve  /"- 
ctum  mditerim,  qued  in  Btwmio  irnprmo  daiis  te 
„,,,,„-,  ,„//s  tubjunyitur  Immodo  s  Hra  i.a-estis, 
cleru^  etpopulus,  damno  temporaliu.n  ^r.,viter  lmsi, 
sapienti  fci  jndicio  eolleetcriscrrtmus)&mt  usi  con- 
silio,  ut  B.  1  ■'irmiui  martyris  corpus  iutra  aiubitum 
suae  potestatis  (xd  est,  per  t&ritoivm  Ambimmste) 
adre4aurati.uiem  eeoteeiae  sum  honorifiee  portare- 

tur(„  rlnn  mmi ru m  pKfi """" •)  StwtOtjaigitUT 

die  omnes  parinu-  ad  eoctesiam  pervenientes,  spera- 
bant   proprte   privari    Patrono.  Unde  tam  majores 
quan,  minbres  vehementer  dolnntes,  clamabant  di- 
centes  :  Cur  nos  Pater,  deseris,   au1    cui  nos  deso- 
latos   reljnq1»s?    SeXil  detua  abseatia  major  ent 
BObia   ,u.l,siia,    qnam  de  bonis,  qua   juste    nobis 
d.vui.i   aWMulit   sententia.    Cum   autem    praedictus 
Martyr  ad  port.am,  quic  vulgo  dicitur  ultua  poni tm  , 
turb,^'-"'i,itantibus  pervenisset,  adeo   stetit    immo- 
bilis,  ut  eulla  hnmana   virtute  etferri  potuisset.  Uli 
vero,  qui  portabant,  vellent  nollent,  stet,,unt.  Quo 
coraperto.  oranes    adstantes    valde  gau<lent,es   cla- 
mabant  dicentes  :  Benedictus  Dominus  Dbus  EflKel, 
quia  visitavit    ct  fecit   flSiltatittTMm    $M*   suaB.Ibi 
vero  et  in  foro  ac  in  ecclesia  precioso  Martyri  pre- 

ciosa 


Dicta  transla- 
tio  videlur 
contigissc  cir- 
r.a  annunx 
1110,  incen- 
itmm  anno 

1115  , 

E 


F 

qux  vcro  cor- 
poris  tentati 
i  umla- 
tlo.posi 
tem  S.  Gode 
fridi. 


§ 


Beneflcia  ali- 
juot  miseris 
\rxstita  : 


B 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 

ciosa  munera  offeruntur,  aurea  monilia,  lapides 
preciosi,  et  ea,  quibus  festivis  diebus  utebantur,  ve- 
stimenta.  Hisitaque  gestie,  thesaurus  desiderabilw 
cum  honore  et  reverentia  in  sede  sua  reponitur  :  et 
cum  immensa  tetitia  omnes  adpropria  revertuntur. 
j-jivc  eodem  fere  modo  leguntur  in  MS.  mox  laudato. 
Facla  fuerint  postmortem  S.  Godefridi,  forteante  ele- 
etionem  successoiis,  aut  sub  Ingeranno,  qui  Godefrido 
successit,  oui  etiam  seriussub  Qaarino. 

'i,  eodem  MS  item  referuntur  nonnulla  m 
przstila  beneficia,  de  quibus  aclurus  auctor  anonymm, 
str  ordiiur  i  S.  Firraini  miracula,  quae  m  textu 
Passionis  atque  Inventionis  ejus  etiam  contra  na- 
tura?  cursum  raeta  seribuntur,  repetere  superlluum 
ducimus.  Pauca  tamen,  quae  coram  p  isiti  vidiraus, 
litteris  decrevimus  annotare.  Omne  enim  bonum 
pulchrius  tum elucescit,  cumin  commune  dedueitur, 
et  ad  notitiam  plurimorum  pertingit.  Nostris  itaque 
temporibus,  ccm  prata  et  campi  circumquaque  nf- 
mio  solis  ardore  tabescerent,  etusque  ad  iuterne- 
cionem  piscium  aqu»  funditus  siccarentur  ;  cleri  et 

populi  consilio  decretum  est,  ut  corpus  beati  M  «r- 
tvris  circa  urbem  honorifice  deferretur.  Quod  cum 
magno  devotionis  studio  fieret,  queedam  vetul  i,  quse 
longo  tempore  contracta  fuerat,  tanti  Martyria  au- 
xilium  ex  intimis  prsecordiis   ccepit  implorare  :  et 


37 


VIII.  Corpus  theeae  aureae  impositum : 
aliquot  S.  Firmini  ecclesiae:  eultus  in  aliis 
Galliae  dioecesibus. 


D 

AlXToRE   J 


\ximiam  porrofuisse  Ambianensium  secuioin  erga  Corpu$Sanm 

sanctum  Firminum  pietalem  et  reverenh  tlenter  ctithecaau- 

declarat  tlieca  aurea,  quasaci  i  ip  tn  readonatum, 

verisimililer  seculo  honoratx  fuerunt.   Certe  ea  eompo-  ^edenteThta- 

,11  i    ualao. 

sita  esi  sub  Theobaldo  eptscopo,  qu\  cathedram  tenuti  o.b 

1169  usque  ad  1204.  Observat  id  auctor  Gallite 

i  usx  !•  m.  10  col  1179  his  verbis  :Theo- 

bald  a ,   corpus  S.    Firmini  martyris  theca 

aurea  fuit    donatum  ,  ut  fidem   faciunt  versus    in- 

supra  in  S.   Firmino  ret.ulin.us.  Ver&i- 

culi  antem,  qui  id  indicant,  hi  sunt: 

Suscipial  Martyr  "i"|v  hoc  utinam  sibi  gratum  : 
Qiiod  proprii  scit  amore  gregis  studioque  para- 

tum, 
Hojus  agente  loci  Theobaldo  pontificatum. 
Hn  lateris  h  '» 

altero  latere  allera  ,  qua$.   Firminus   invocatur 
versiculis  : 

Qui  jugem  vigil  exhibuit  Domino  famulatum  , 

19  precibus  nil  debeat  esse  negatum  ,         g 
Obtineat  famulis  finem  sine  fine  beatum. 


XUlUIll   e.V      luuuua   yitcuv/iuno      v-w^.v    ..--i -  wuv,...v,u.v -    

quaeprius  alienis  manibus  infirma  ferebatur,  conti-  Pretiosissimam  thecam  illam,  ingentique  mole  et  arte 

nuo  surrexit  et  nobiscum  ad  processionem,  cunctis  nm,  minus  quam  auro  et  gemmis  mirabilemtanno  1752 

videntibus,   laudans    Deum  ambulavit.  Altera   die,  ip86  Cum  coltega  lustravi,  prmentibus  t              varias 

dum  synodus  in  ecclesiam  n              Warino  nobili  partes  versantibns  mira  humanitai                    onicis, 

viro  cathedr»  pontificali  praBsidente,  convenisset:  eaque                           *  insculptos  exscripsimus.  Tres 

quajdam  juvencula,  pluribus  annis  muta,  soluto  per  ex  illis  ad  glotia  n  posthuma                     U  num.  B3 


ahud  incerti 
i,  mporis. 


B.  Firminum  linguaa  vinculo,  apertissime  locuta 
est.  Quo  item  die  quidam  provectae  tetatis,  eaduco 
morbo  diudetentus,  in  hanc  civitatem  ante  salutife- 
ram  Martyris  urnam  ftddu  divinaqueimpen- 

dente  misericordia,  recepit  sanitatem.  Haec  tria  vi- 
,  ur   ai    eodem    auctore,  qui  se    vidisse    testatur, 
seriptis  mandata.  Episcopatus  autem  Wariniaut  Gua- 
us  tempore  beneficia  illa  cm  in  novis- 

sima  Gallia  Chmtiana  col.  1173  extenditur  ab  anno 
1127  usque  ad  1144. 

74  Si  eonsilitnn  dc  circwnferendo  S.  Firmini  cor- 
pore  per  )iem  lini'iH0 

ejriscopo  sumptum  est,  potvil  idem  auct>  i 
fcere,  quaede  incendio  Ambianensi  et  de  i  mmo 

h,i>  inporta  jam  i     B\  viario  suni  recitata  .-  nam 
in  MS.    sequvntur  verbis  paulo  prolixioribus,    qnam 


etU. 

76  Reliquos  novem,  quibus  vitss  i  Ium  exhi- 

betur,  hm  r».  Pictura  rep  anctum  Fir-  JjJJ^Jj^ 

miuum  .    9111  pedum  /  rat0  ftguriset 

tlptishkvocibusS.  Honorat.  i  \cibm 

epis.  S.  Firmi 

isul,  ut  est  moris ,  bacul  1  donatur  hom 
J)einde  exhibetur  S.  Firminus   l  ens 

ntibns  et  S.  \  '    " 

IBS.  S.  IIoni  BlRMINUS.  PAMPILONA,  tt  hoc 

alo: 
Mittiturel  flentum  flens*  respicit  orap: 
Tertio  loco  wutptura  exhibet  conversion 
.[,,,■„„■,  sed  etiam  in  Arvernia,  licel 

S.   Firm.  Ai;  ;-   JffniCBS.  Archa- 


\h\  Qem 


data  mnt  suoerius.  Verum  saltem  dubium  mihiv&detur,  ■ 

S/7J2T3 ntmctorisobqual  mcumqi «  styli  d,-  cituf ,  postquam Agenno  ™lJlZ 

TerTatZ    7q^a dissentit   aVita  s    Godefridi  in  tigitn  factc .« imm  Meaaven itelh 

anno  incendii  Ambianensis.  Quid-  illo  versiculo  comprehensa. 


it,!nibjungoaliud,quodin  illo  scnpto^esl  ultimum, 
ei  hisverbis  relatum  :  Postbmc  tri  fere  quin- 

quaginta  diebus,  pro  famulo  suo  Firmino  antiqua 
Deus  iterum  suscitavit  miracula.  Nam  circa  1 
tatem  ipsius,  qU8B  est  vn  Cal.  Octobris,  flores  appa- 
ruerunt  in  terra  nostra,  prata  ad  ecdesiam  perti- 
nentia  cum  arboribus  receuter  passis  incendia  flo- 
ruerunt.     Et    qui   vidit    testimouium    perhibuit,  et 

monium  ejusverum  est.  Plures  etiam  m 
novitate  permoti,  de  ionginquis  regionibus  venien- 
tes,  de  praadictis  floribus  secum  ad  propria  detule- 
runt.  Potesi  hoc  referri  ad  memoraium  incendixim 
Ambianense,  etsic  non  erit  auctoris,  qui  triamox  data 
beneficianarravit;  aut  adnimiam   sicctiatem  et  sotis 


Precipuos  regni  docet  et  I  agenni. 

iransituradgestain  urbe  B 
taturq  '"s  Sanctum  urbe  pellen 

■   in   carcerem  conjiciens,  c 
vocibus:vop\  lusbblva  isnsis.  S. F.Serqius pri 
ct  hoc  versiculoi 

Sanctum  com*  turbis  turbat  malus  arb.ter  LU 
mxsequitm  n  li,  equo  dejecti,  et  s 

minusrtJ  carcere,  utinsinuant  voa  Sbrgius. 

carcer.  S.  Pirmini  s.  Versi  est : 

Prasidis  injusti  mors  jnsta  sic  fuit  isti. 

77  Sexto  loco  repraesentatur  exstructio  ecclesix  sm- 
cti  Stephani,  ut  innuuni  adjectse  voces  :  S.  F.  1  ■  HO 

NORE  S.   STBPHANT.   Hanr    qutdnn     B  CStm- 


uum 


theca 
Inscvtptt. 


beneficia  narravit;  aut  ad  mmiam  "  «  ™»«  ,,  llilcnhn.  Ami 

ardorem,  cujus  causa  corpus  S.  Firmmi  ™™*J"  , 

circaurbem,   eaque  ratione  illnd  probenefino  coipo-  ««  rUt,  ndm 

ris  delationc  obtento,  idem  auctor  narrare  potutt.  ^  ^  ^^  positam.   Certt  versiculus  utrumque  in 

eadem  civitate  factum  insinuat. 

Presulis  hic  sedera  figit  et  prothomartyr 
Pnmu  m  altero latere sculptura  reprsesental  Am 

conversionem 


Sanctus  etiam 
seculo  mv 
Ambiani  vii- 
raculis  cla- 
ruit. 

B 


DE  S.  FIRMINO 

oo 

V  conversionm  Faustiniani  eum  his  vocibus  .  Ambiasis. 

ioctobb!   s.  S.  F.  Faustinianus.  Versiculus  hi  additusi 

Acultuvnno  converso  Faustiniano. 

Moxexhibetur  Sanctus  in  porta  civitatis  sanans  cw- 

cum  et  duos  leprosos,  additis  his  vocibus:  porta  uli- 

piana.  S.F.,  et  hocversiculo: 
Christiyirtutemprobathisoperandosalutem. 

Tandem  cxhibetm  prvfectus  S "•^^" 

ctumoccidiin  u  kU  vocibus  figuras   «*ta** 

&„S;SEBASTIANUSPaESES.S.F.CABGBR.^«CttitW 

addilus  ita  sonat:  . 

SXcque  Deo  gratus  fit  ^ictiraa  clam  jugulatus. 

Hl  mtdemagnifica  illa  reliquiarnm  the- 

c^quxmmaliisservaturingaxophylacioecctmseca, 
thedralis.  Th  mpondet  ^nificentiaecclesuB 

ipsius  cathcdralis,  cujus  fundamenta   anno  1220  jacta 
sunt  per  Everardum  episcopum ,  postquam  combusta 

"■<'  antiqua.  .  .  , 

78  ,  miraculis  S.  Firminum  etiam  s 

XIV   colligo  ex  litteris   Roberti  Ami  episcopi, 

mno  1318,  mense  Augusio,  quibusvana  decer- 
de  cuitu  Sanctorum   Ambianensium,  et  nomu 
^MnfestoInventionisB.Firminimartyris... 

fiat  m  eadem  eccle  ium  dunlura  ,  et  omma 

ad  divinum  cultum  spectantia,  ad  ipsius  memoriam 
in  ecclesia  celebriter  decantentur  etc.  Nam  h*c 
deinde  subjungit  laudalv  is:    Et  quia   laudes 

iosae  Virginis  Genitricis  Domini  Dei  nostn,  et 
B.  Firmini  martyris,  qua>  longe  lateque  mult.pli- 
citer  diffunduntur,  tacere  non  possumus,  nec  sub 
dissimulatione  transire  :  considerantes  rasuper, 
quo.l  ipsius  Virginis  Mari®  Unigenitus  clara  et 
aperta  miracula  in  eadem  ecclesia  pro  eademet  suo 
inclyto  Martyre  praedicto  saraius  operatur,  quae  in- 
terdum  pro  eo,  quod  non  pulsatur  ...  adventu  eo- 
rum  in  eadem  ecclesia ,  in  oblivionem  hactenus 
transierunt  :  simili  modo  statuimus  et  etiam  ordraa- 
mus,  quod,  quotiescumque  et  quantacumque  mira- 
cula  in  ecclesia  evenient,  Dom  •' !  ,llla- 

inemfidei,  et  devotionem  fideiium  ampliorem, 
pergentes  nostras  pulsentur  campanse  soleraniter, 
accendantur  cerei ,  et  venerandum  c  irpus  B.  Fir- 
mini  discooperiatur  de  nos,tro,  sicut  superius  expres- 
sura  etTB  Deum  laubamus  per  cliorum  devoteet 
solemniter  docantetnr  etc.  Totz  hx  littens  videri 
ium  m  Dissertationede  Corpore 
S  Firmini  m  i  pag.  239  et  seqq. 

79  prxtt  iam   cathedralem,  quae  olim  non 

mtum  beatissimx  Virgini  Mariz,  cujus  hodierna   ti~ 
,    sed  etiam  S.  Firmino   martyri  fuerat 
dicata;alia  Ambiani  exstat  ecclesia  pamaalU  S.  Fir- 
mjno  sacra  .   eaque  admodum  vetusta,   quz   vocatur 
irmini  in  Castellione.  Crediturillaexslructasupra 
,-,,,.  inquo  S.  Firrainus  capite  plexus  est.  Habet 
}lam  subterraneam  cum  altari  ibidem  exstructo, 
crypta  '"•  '"  'I'"""1"  "l- 

i  ,,;•  im  S.  Firminum  eredunt  plerique   Am- 

Idanenses.  Morlierius,qu\  ejusdem  estopinionis,  pagM 
trit,  ra  de  re  nullum  posse  esse  dubium;  vultque 
carcerem  AmbianensU  castri,in  quo  csestis  sit 
Sanctus.  Attamen  non  videtur  ea  esse  communis  om- 
„,,,,„    /,,..  iumsententia:  dnm  enim  anno  1752 

ecclesiam  illam  cryptamque  studiose  lustravimus;  nobis 
igessil  nonnemo,  S.  Firminuxn  occisum  nonesse  illo 
Ioq  Vil  lapide  I    i       «  '  ''r,i  - 

sia  parcecialis  S.  Firmini,  quse  Ad  portam  ue^Ad 
lapidem  vocatur,  ubi  olim  fuitabbatia,  S.  Firmini  in 
Valle  dicta  ,  Ordinis  Prxmonstratensis ,  quse  seculo 
xii  ad  alium  locum  magis  ab  varbi  remotum  irans- 
lata  est,  mutato  nomine  una  cum  loco ,  ei  etiamnum 
florei  nomine  S.  Joannis.  De  illa  abbatia  videri  potest 
Gallio  Christiana  tom.  10  col.  1354  etseqq.,  aut 
JIiujo  in  Annalibus  Ordinis  Prsemon  tratensu  tom.  1 


D 


E 


Du>*  <' 
:  n  m\n\  cc- 
rttu.t :  pars 
I  scot- 
sum  servata. 


EPISCOPO  MART. 

mreol  011  numwatecclmamiUam 
col.metseqq.Bceol.  8ubjecta8,  docetque 

:::;:;:::::r't;:t:;:/;:-;::;»:';;;;i; 

r ),  V  L^  BapiUl*.    Parten,  capitU  e*se 

'";;■'. LpriBoU ^oKmsanicommumcata.mctenu, 

s     ^dtaritti  S.Firrainusmfl/mpu- 

episcopomartyreexhibet   Officium    novem  lectwnum , 

lZIcludatAntoniusLoiselpag.m >•  ^™' 
dn  GaUice  ^Sm^:InforoBelo- 

vacensi  etiamnum  exstat  lapis,qui  vulgo  appellatur 
LBpasdbS.   Frem.n,   siveS.   Firmin.   "™™' 
Huic  lapidi  pedis  sui  vrestigium,  quod  adhuc  ceim- 
tur    Lmpressisse  S.  Firminum,  quando  inimicorum 
fidei  Christian.H  furori  cedens,  recessit  ab  urbe  Bel- 
lovacensi,  habet  traditio.  Dicitur  Ltem  egressus  per 
meatum  quemdam  subterraneum  ,  qui  babetur  aa 
portam  domus  hospitalis.  Hsec  quidem  asserta  non 
sunt  ullo  testimonio  scripto,  sed  sola  traditione  et 
corarauni  voco  populi,  qu*  taraen  a  vero  non  n.mis 
abesse  videtur  ;  quandoquidera  nostro  tempore  in 
i.  prope  portara  hospitaUs  et  extra  urbem  m- 
ventus  est  meatus  subterraneus,  aequans  aquaa  ia- 
stieium  ,   qui    concameratus  est ,    ducitque  versus 
abbatiam  S.  Luciani ;  capit  autem  duos  hommes  uno 
ordine  procedentes.  Ita  ille.  At  dicta  Bellovacensium 
iramodcfuga  Sanctipermeatum  subterraneicm,  cum 
antiquo  scripto  non  sii  confirmata,  inventione  cjusmodt 
meatus  parum  juvari  potest. 

81  Inantiquo  Breviario  Rotomagensi  notatur  festum 
S.  Firm.ni  celebrandum,  ut  festum  triplex.  Pluribus 
dis  lanta   solemnitate  celebratum  fuisse  Rotomagi 
fcstum  S.  Firmini  ,  Hquet  ex  Chronieo  Rotomag 
aVud  Labbeum  in  Bibliotheca  tom.  \  pag.   375,    ubx 
Theobaldus  episcopus,  anno  \1±)  defunctus,  illud  in- 
,s,  diatur.   In  Breviarw  novissimo  tamen  solum 
ponitur  ut  simplex.  I"  Lexoviensi  dioecesi,  qux  est  sub 
metropoli  Rotomagensi,  colitur   etiam  S.  Firminus  ; 
,;    Breviario  anni  1624  unam   tantum  de  Sancto 
rn,  invenio.  I  erumtamen  in  Lexoviensi  dioecesi 
,  quem  designat   Morlierixu  pag.  158,  tam- 
m  cultu  et  miraculis  S.  Firmini  inrigm  m,  ita  Gal- 
Uce  scribens :  Plura  assignantur  loca,  in  quibus  ma- 
gnus  ille  Sanctus  substitit  et  popuium  docuit.  Dc  his 
nullum  potest  esse  dubiura  ,  cum  miracnia,  qua3   in 
illis  quotidie  tiunt ,  nimis  luculenter   ventati  atte- 
stentur.  Tum  nnum  ex  locis  illis  assignat  in  hodierna 
Normannia,  et  in  dicecesi  Lexoviensi,  sic  pergens :  Ut 
fit  duobus  milliaribus  Gallicis  a  Ponte  Audomariin 
sacello,  dedicato  huic  sancto  Martyri,  quod   situm 
est  intra  praediura  rusticum,  nominatum  Du  Doub, 
et  pertinens  ad  abbatiam  Pratellum,  ubi  ex  fcraditione 
populiSanctuscreditur  in  carcerem  fuisse  conjectus. 
Eo  accurrunt  singulis  annis  raense   Septembri,  in 
quem  incidit  festum  decollationis  S.  Firmini  nostri, 
ultra  decem  hoininum  raillia  :  nec  ullus  prasterla- 
bitur  annus ,  quo  non  patretur  insigne  aliquod  mi- 
raculum,  ut  jam  inde  narrentur  usque  ad  sexaginta, 

eaque 


Cullus  et 
memwla 
Sanctl  apud 
Bellovacen- 
ses, 


,/nii  \t\ 
cesi  Rotoma- 
gt  ns\  et  Le- 
xovlensi, 
F 


DIE  VIGESiMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


39 
quoque  D 


a  eaoue  ineienia.  qu»  jam  dudum  scriptis  vulgare  do-  mam  monachi.  Q«im  quidem  corpora  hodie  quoq 

buerant   qui  Vitas  Sanotorum  ex  institutu  conscri-  Dionysiani  nostri  ostendunt :  an  vero  vj  su  ilata,  an 

bun1    Veilem    nonnnulla  ex  miraculi*   i  «tter  potius  precario  accepta  fuerint,  non  satis  explora- 

recensuisset   Worlierius,  n  ea  bene  habebat  comperta:  tum.  Ita  non  lo  HabiUonint,  si  Historii 

mm         e  (/(.  uut  miraculu  quidquam  invenio,  neque  Acherium   allata   utcumque  videreh 

fo  ipsoS    Firmini  cultu  in  loco  assignato.  Arturus  a  rumtamen    Joannes     Baptista  Thiers  qui  corpus  S. 

MonasterioinNeustriapiapag.  505  fuse  agit  de  Pra-  Firmini   confessoris    ecclesi*    catkedrali   Amb mi 

telloabbatia    ad  cvjus  dominium  locus  pertinere  dici-  Dissertatione  magis  acri  quam  npen    tentavit, 

,,„.    8ed  de  cultu  aut  miraculis  S.   Firmini  uon  me-  et  in  eatom  Dissertatione  cap.   16  idem  facere  studuit 


m  pluri- 
s  Gallla 

chsiis 


nnnil . 

82  Possem  hic  enumerare  metropoles  Trevirensem, 

ensem,  Senonensem,  Parisiensem,  multasque  ec- 

,,  calhedrales,  maxime   in  Gallia    '>>•  I  fica  ,   qu  < 

,-,  tivitatem  S.   Firmini  Offlcio  duplici,  semiduplici, 

simplici  aut  etiam  sola   commemoratione  olim  celebra* 

ruui,  autetiamnum  celebfant,  utconstai  ex  Breviariis; 


Gulberfvs  ab- 

•ilo    XII 

lolult,   I 
mlnl 


II 


de  corpore   S.   Firmini   martyris,  ex  dkta  .!■ 

Historia  prolixe  argumentatur.  Ad  Thiersio  mullo 

H,ls  g/  ,,  .:  Lestoquius  in  Di 

i  pro  Corpore  S.  Firmini  confessoris  part.  1  cap.  3, 

qua  cori>ns  S.   Firm  rit  ecclesiai  Ambianen  n 

vindicat.  An  ali  eamdem  controversiam  tracta- 

Hgrint    non  intellexi.  Ai  pro  instituto  nostro  eam  mihi 

ruul    iini  cliamnum  ceieururu,  w* cuhomii  « .<   " >  ■ 

.  ,  ,,„„,    „,..,       nrstermiUere  non  licel,  Quare  expendam  i  iua 

niumcniiioiH'  birviiniis  gratia  abstmeo,  prse-     /'•  ' 

sertim  cum  in  iis  non  rar*  mi  mutationes  in  Gallia.     F<  *ParU  ' ^f;       .  „         ,     <        ,      „ 

S(""  ,      ,  m  ,..   ,.  :-.  ,   i,    ,1,,-rius  ,i  gcnlinus    m    Opusculo  de    Rel G«i- 

Quodverospeclatadn  m  Chromco  Gentulensi         V  Wlfl  '        .,,.,, 

2  11  -,/..,;  Afcli,  ri/4«JH  Planedec  8.  Goden  tob.anensie  w, cmtm 

aZisc  mimeraldo,   a  nuisse  ep  lorpus  F.rmm,   n 

i  mi„i,quamhabuitindutam,cum  batf  qn  m  thecam  efferret;  nullum  E 

Zl  proChriso    Uabebuni  -r  et  inibi  pitaciui  LU.dem  h  1  imomum 

b2  '<--7 •,  rmini,gum-  s^  invenit.  Ab  A  ipo 

fl'  '  /.  i         .   „    „  \.mbanens  audivi,  quod   refero.  Qua  «le 

; ■""'"•/""  «. :,'  i i u  psit, 

«*"«■*•*  r«/t?«taram  part h   m J  „icti 

'""""■'" 
"" -"""■"•  '/■■'<  '«"«»«■«"■/''"  S.  Fimmi  ■«'  7  doffl  .nde  extoUituri  ,!„,„  „„„ 

■•"■'■"""'""""•  put  evolvitur,  iU  in  Martyris  naribus  re- 

_     ,,.      ...       ,i „     neritur.  in  aua,  quod  Amhianensis 

§  IX.  Ulrum  corpus  S.  Firmim  translatum  a„ensib,.s  cum  nil 

sil  ad  abbatiam  S.  DlOnysn.  jn  negotio,  aliis  autem e  regione, 

<.in,i  vel   voeem  I  ' "  1°  !    ;,i'  ,:li" 

mactetms  iecorponS.  Firmini  epixcofi  et  martyrie,  ;,.„,.  rati  .  qumso.  i  iudioi  im 

-,„.,   ,,„,,„„,  ,„„,„„;.  ,'-  sedeal    Quioquid  in  plumbea  a  domino  episco 

.    .  juin  sit  i mSaneticorput.pl  ,    iptum  est  lamina,  nonnejm  m 

,  ,,,//„  ,/„  ,/„.(  mitate  ett  dub  latio.  Vermn-  consoriptione  illa  ml  prors  '»"';  Hl 

tame»  „  plwibus  seculis  Guibertus  Mat   Novigenti  Dion  .'lul 

aubitationem  deveritateiUiuscoi-poritingererestiiduit.  sal  ilia  utcun  ■"<- 

,  „.„-,„„  attribuere  ooluU  celebri  bemtt,  cnjns  judicio  tantum  iril 

S.dI miinFraneiai  n  Pari-  W.ntiUi  '9*E£Z 

siorum  AnGaibertntinmasetnpem  "'.  Nicol Suesti VUamS.G 

,,,  aliquos  teculo  sil,  quo  floruit.  i  !"-,  , 

„  „,„,.,,.,„„,  /,„/„.„„,/.  '•'"■ 86  / 

,„/,„,7„„      ,  anno   1657  mUHi,  S.  F.nnini  »,'■  »< '  —  »«"" 

,','„,,/  (/„„V,/ pag.  $M  ejut  de  corpore  /,.,„■„,  „„,„  „  "  ' 

S   FiZmatsertatuenwlnit,«ulh  •*»*  '  b' 

■„\  ,„,,„,„■, „ ■'■■""'   --  Firmini  „  S.  W«/«  ta  «' "'.'■""" 

,      ,, ,..„,■,,„ "■'■/ ""«•    ->"- 

■„,„„■„„/„„/„."""■- '■<""'-    '«""•■""'"" "  '   * "' 

,,,,,.   ,,,,,„,„.,,..  „,  tcriptoret  Benedict *  iM  6>M -"<■  ' 

■„/„„„.  -         WchaelFeli 

s.I, pag.  20  Historia »     ,,„/,■,;„,■„„■„'•,■ :rto  dissentti  N.colaus  " 

;,„,,,„.;„,„  aperte  reutJ,  lieet  alias  pag.  143     „,;„ n nnto  . 

--•- .—     -  :;::;::;,  ■- 

■"' <  /"/„,,'  „'•'■„',«  s.  /'„•„',-'. ,  ■'"  •  '•"";'  -y,'.,,^  ,.„„,„„,,„,„„,,„,„■„.,.,/„„,,„„„• 

"■"'-    (crifcn.  ;  "1  soio,  an  meliori  fundamento  nitan-     CMaiu    fckcnu  P 

tur,   qui  spoliata    al M«*f  ««cles'a3    T^JEt^ZTSm  /'■">' 

produnt,  ufuna,  I J"*    ^•SLSSiTZ V 

fusiUsere.quasesPictave neta  Hilaru  basil  ca  f ^ 

dioiturabstulisse,multaSanctor, jorpora es  al,.s  kM«        ^"                                      t 

eccleeiisab  eo  vi  aublata  perhiben,  sancU  HJn,     p     ■ ^       '■        J™^!  IW „«  «*. 

episcopiPictavensis,FirminiAmbianen8.8n)artyr.8,  <" '"  "              ;        ,   Godefridum.  qui  iltud  pro 

PatrocliGratianopolitani,HilariGabaUtam,etRo-     .„„, l,  ted  contra  A.  oa   i 


Idque  coutiu 
Autbl  >. 


DE  S.  FIRMINO  EPISCOPO  MART. 


AICTORR 


inkquum  se 
ejhi>>eat  S. 
Godefildo, 


fcs  K/KSw-rs*"'" 


tatuH.Paucahuc    srnct,  o,  ■•■;>'  ,.;.,.,,,,„,„„ ,   „„„„„„,„<, 

,„„,,.,„   Guibertu*  ».  i  ««  V* «*■? """'     Jj^  g  pTrmino  A*M -  <7<«<"/'"  -  «W 

rrafec. - '  N".  ?*    ',,,,„  di/iaenl ! ' '  """  '""""""  '"l"- 


,,,„  nota  „',. 


i    /■<■<""""  """"""  '"""''  ,!££    IZrit  mm  dHigenti  inquisitione  non  poluerim  inne- 
I  quara  festinaturm  pnncipo,  M  rj/n|  _W)/„  „,,„,■•,  g»    sitm   uko 


qmdquid  apua  nomrae.u  e.«. ■•  ,/.,,.„„.     Scc«/o  rettff«i«*  »•  rwraiuiu»*.  ■-• 

batur,  noo *.  «*  "^JZZ-     tierunt.    I «*  <«""'"'  ?"*£  "™    ' ' 

... «imi  ft*rtw.  <<»  <  '"  """'         1     w..«*  Suee.i «*.  '.<"<  """"'"  '"  '  "   :  '         . 

initio  maana  promisi  «.  «1  <.<»<«  '  ', '.      „  „,,..,,  .,„,,',„„„„„.  Scribebat  autem  » -  B 

P  „  Senimstatus,in.;uif,.nd>,  sr;;        ,  G,(it«rlu«;  m  i '»<■' 

B  Ens.ieipsadete , ^T^Z    ?Ze7L  persuaLem  D ««i „  »  '"  <"' 

sponsi m.  Mo, « P-  '•  ""'  '''""'  ""'';       „ „„',/.'„•,  corpnt  B.  Pirmini  in  n*  -<"«- 

ruitte   .-<<".   ■   '  ■      Sto.  C«r  ifffiur  U  corpore  t» 

7eiiet,flf«i mmi ■,■,-"/<«««<;<■ ':;;;;:,,-',:;,;  , , Nwmi »« •»<»<»•■■•  «,  ■ ;""''; 

L. .„./«<■-. ,«„<<  <■<»«  ■■'<•""" '" •'- """";:,  ' :  „;  ,„  ,■,<„;„../■•.  r,-„,  .«•■,<,  »<<•<<<  <  ■ « 

'"""■ •"" ';:;."  ;    ;,       ,  ,«»•■■<«"      »«»" 

■rflii  «■<«'«■""-  ' '«■  '■'"","  ""■''■  '    ,r.    „;,„„  ,/,/,,'•■,■.■«<  -</<<»■,<  D « ■  ""'"""'"/■;"■ 

;■/,   2  ,,„"  13  /„«  ''        ',.  ,,,.,  ,,„„„„„„  perimtrarim,  nullum  repenre  potm 

scopamlaciei,  ^"     ^  talT2aUMemeeculo*ucorporisS.VTfn\ 

i  /,'.»«■»-  "<<«"» '""'""  «;"»""«;":■;';  ';',;;,„.„„..  .Y„, .,„,  ,.,//„,„  s u »'„«« 

„„„,«,.<»«««'■■'«'  ,„.„,„,/„„.,„/,„„..,■.■«'. ■<■</"<"<■'" '"- 

,„„,.„„  /„',<<«   '«,»,"   «■<"'"■"""'   ""■""  '- ■    "'  '  , ,   ,,„,„.,„„    „,„  U  iudkaret,  „„„  «ocume«/um  /„'„- 

«„„,, ,, , >",»<«■<■  *«* '""" u  "■""■-  """•  ;:,,;,;.  ;„',;„  s.V,r:,„„,  ,„.•„„„  /,■<,«.•  »<'■<■'  <**» 

'""  ""'"  i  nec„,-t     n,  ivshs  ahbalnm  S.  Dionysii,  nilul  in  Chrontds  86- 

.,«         18  0 -,■  '"",""  ,„,,„„„„„'■,.....,■, „„,„.,.„•„- 

■jai^wxi  »T.P-» ' ' " 

,•.,,...„-„.',  •«  ,'«  9 "'"""■: '";".    '  90  SFrZtr'a  tatar  f„m,„„„„„>,.'.«  hiar  <?«»*rtem  p 

,„.<■,< <»<«■<«'"""■ s:  "'■ "- ""; ""'"';'";;     ., ■„,,,„„ IJeriue,  „■,.•.„„  <.„./«—» «-  )..** 

, ,  „    ,<  '  """  ««'»  """""  """"(  &;  F,r"        ,,,„,,,„   ,„•   mcokum  infra  meritum  U-  uM»» 

=?i        h=s      :  s2:^^  •" 

::  ,r:::,;:i:  aa?  « 

rH;&:Sif       :  ;r:i;:.;;,,!;::::,.^ 

J  r ;;,,««.  ^ ,  <■ ■«  ««<«"«™''1  -  -"  • « -" s- Fimini  Am6iaM ■  ■* ",:,: 

'"';'.,;,„.,„,, „„„/ „,„„'„.  ,'„,    ,' ,><«.■'  Nicolaus  m < P "«'"  .;"'"  ' 

"'" «" "  ■;,',;„,,„, „ s  sUi '■'»<'»■  ''"'■"""■ "''"'"" "v'"' '<"'"v '• '""""""" "v '' 

mag'S  Z",  '  .    ,/, •„•„..  /'<«»■„'  S  Gode-    cere,  nil  aissunulnre  ,„ •< 

,,„„,„  ,„„/„,„  „"  .      >  •«■  .        pr^rondum  nm  „.„„„„..  V,./„„,  „,„:,„■  parcer - 

S^rKmtSi „„ ,  ■«' '»-:'  .■•«,  «<«'••«  «•<«<« « '•'""" ;"";;,;";;";;;;: 

„,,  ,„,„„  ,„,„,',•,  ,„„  eodem  M«.  ««« <-  «tatautar.  „„.  ,,„..'  «»•„" • "•;««; ';."",; 

,lMdiu't«m  ,,„„„,.„.„„ .m.  cum  «ufant  4i  ImO»  #«»   •*   persuwraf,   ,,  „.,',' 

'     ,,  per  8.  S,,/„„ „'„„,„,  et  numa ' „,  •  Guiberd  dktU  /„/,„„  Uaberem.  Nunc  vero,  -,„.    ^" 

J„,o   ',„„-,,„•  «-'  tocu».  «W  .„„,•„/,„„..,  et  arca,  bertus  majori  libertate  „„„„.,, cmi  ei  ,''»''■'"; 

„„„  f,,„  ,„,„„/„„m.  At  Oidfcmt,  ,„„„,„  »etimu.  i\'ir„/„„  •eri/.tflri  8<*rio  ei lerto  „„„„„,,,',•■„;«"' 

,„■„„„/,„,   ,,„„  <„„/„•,.■.. ...  „,.-,,.„■„  „„„„„«  mem-  censeo,  «u«m  Guiberto,  non  Wxro  tolim,  sea  ■'„" 

branula  in  martyris  naribua  ojud  DionB««not,  /„„,-  „■„ „«■'„•  Ail  hic,  apud  DionysUnos  inventam  esse  n 

torem  suam  prodtl  injudicio  fei-endo  „,  |,,»,,m«  illiui  toartyris  naribus  menibranulam,  in  qua  /,„„„  „",'- 
wrporit    Oertt  membranuta  ,„  norftiu  sic  ,„„„„,„  ,,,-     ,,„„  quu.l  „sset  Finnmus  AmWanenaia  martyr.  •' 
bebat  magis  isst  suspecta,  ubi  dt  tranjtotfone  non  con-     cum  Jioc  ewerto  non  salis  conorunnl  a//o.a  a  Couweio 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRTS.  4i 

A  in  Hisloria  dbbatU  S.  DionysH  tib.  i  frrtp.  42.  Asserit    poUrat  FeHbienus  aliquid  affetn  cdntra  Amirian*nmt  D 

illbvag'.  314,  deeimumea  ffacellissuptriotibn&dteatwm     cum  nolii  propugnarefabulosam  Doubleti  huttniam,  et  ■ujorowjv» 
esse  S.  Firmino  episcopo  Ambianensi  et  n.aruri.     sic  deseruissei  aaffiam  abbatia  snar,  pro  qua  dum  ni- 
Cuius.  inquit,  corpus,  exeepto  capite,  ibi  requiescit     htl  attulit  exdUissina  tabwlario;  velsilem  inopiamhic 
in 'theca  lignea  et  inatirata.  Nott  tatis capiof  quomodo    suam  talti  manifestavit. 

membranulb  inventa  fuerit  in  naribus,   si  caput  non        03  Quod  fam  speetat  Ud'hi8toriam  fabulosam  a  Dou- 
esset  cum  reliquo  corpore.  UPigitur1  dictum  tlludChd'     bleto   ?t   rfcherio  edilam,  compmdium  illius  ;,,»,■  ul',  eujus  datur 
r,ivi,  debuisset  edpul  deinde  «  "7/-     Humiddcuntwr  temporeDa^obertiregis,  ni  est,  seeulo  compen  um* 
quo  COTpore  fuisst  separatum   :   sed  lianc  scparnlinnem      vn  inler  annum  622  M  628,  Fnincinm  mbftfgatt  to- 
nv.Uo  dacumcuto  ptobari  posse  existimo.  luisse,  sibique  consentiente*  habuisse  Fldhdrbs  et  Am~ 

91  Magis  conlra  Guiberlum  faciunt,   quse  detnde     bianenses.  Moxait,  omnes  simulmovi  \  Fran- 

subjungit  Doiiblettts.  Aitdicta  arca  contineri  scriptvm,     ciam,  >  wrrtsse   Dagobertum  eum  exercituuA 

litterisque  majuscuiis  in  eo  hsec  verba  exarata  .  Corpud     locum,  qui  Leo  tnnc  temporis  dfcebatun  catsos  au- 
sacratissraium  beati  Firmini  maTtyrie.  Addit,in$a~     tetn  a  Ftaneii  Hunnos  eonmique  socios   tnnta 

nnii  itrage,  ut  nulhis  evaderet,  lodsque  ex  strage  fue- 
ril  vocatus,  Lyons  ensantez,  quod  Latine  Leo  in 
gno  sanguinis  dici  poteet.  Parla  vietoria,  Dagob 
dicitur  Ambianum  duxisse,  urbi  tnqut  occupasse;  cuni- 


cello  scriptos  esse  duos  hos  versiculot : 

Discat,  qui  nescit  :  Firminusibi  requiescit 
Martyr,  pro  certo  nobis  datus  a  Dagoberto. 

Si  ejusmodi  scriptura  m  narihus  aut  intet  reHquias 


O»     r/iiiiiiiw»  i      ...   ,  .  i   .      .  ■-     — —  , „.-■.---      .  ,  , 

rgcipltanter    martyris inventa  fuerit,  qualisdatur  u  Donbleto;  lapsus     qutfteliquise  ad  munitvm  easttums  quod  Piuqtii 
mbianensnm  ^     scipiti  nr,/   Guiberius,  qui  < r  Witmino  martyre     cum  dicitur,  delatss  fui  igmenducit, 


icisse. 


Fabulosa 
Bisloria  pro 
dtctii  trnnsla- 
tione  altata, 


statim  fecerii  Firminum  Ambitmtnitm.  Nm  novtrat  cailrvm  oa  upat,  ac  S.  Pirmini  marlyrU  corpusad  ah 

parcere,  non  noverat  iissimulare,simulatqiie crcdebat,rc  batmm  tancli  Dixmysii  indo- 

invenim  contra  S.  Godefridum,  cut  iratum  se  ,n  hominis  fal/eltam,  at  veram    Uisioriam,   edidermt 

;ptimagisiracundia,opinor,quam  Douiletui  et  jfcherins.  Tniersiut  vero  h  quo- 

malaflde,supplet,quodinventoscriptodteral,dtcenshm-  qtie  junail  Gallicam,  aut  eamdm  potin    ■  ixm 

\>ia.nen$eminteriploAiei,cumineosol  lurFir-  nbnini//a  imitatione  datam  a  Nicolao  Gilles,  qui  Au- 

mjlius  ,,,  w  Firmini  martyresplures  sunt)  bbiij  ,,,  :  t  Franct         m  ptil  sub  finem  teculi  w,  el  fabu- 

,,,,„   ,„„,„,„'  to  nomine  tnnotuii  Ambianensit.   Prie-  lameh  ere  conatur contra  Cointium.  Uiead 

terea  Firmi  aut  Firmihi  nontine  donari  mar-  a,,HU»i  688  num.  8  hmiobtenai    '  ftum 

tym<  ,,„„,.„,„  est  110«««,  '"»'  animi  (irmitate  ,„.,•  Hunni  bello  Iacessiv6runt,  nec  Ambianenses  ad 

„,,„//,„■, ,i    ntcoronamconsequerentur.Scripluratgi'  ultioneffl  proToeaveri  i  defecl Secun- 

,„,  ,„„,  ,  ,,«.,  (htiberti  iieta  ,<■/-  dd,  Flandrenses  Aml    i       bus  non  eranl  con 

„„,.  mnum  illum  ette  Ambianentem,  mini,  regnante  Dagoberto.   Addit,  Fl 

,„„„;.;.  tiitiomittavoxevU  diu  antt  ifii 

sco,  ,  omissione  potim  innuitur,  Ambianensem  tentos.Ha  svfficere  pot  eret, 

nou  ■  m  episcopaiu  Firmini  Ambi>  erlus  0pus  i«ud  esse  auctoris  nec  valde  antiqui  nec  mul- 

esset  et  nolus  Celenimnemocontendat,  in  scheiain-  tum  eruditi. 

criptum  fuis  e  Fihnini  Ambianensis,  licct  94  AUamen  Thiersins  pro  iua  #isi  i 

iVmbianensis  omisso  sit  in  lamina  iebide  «)  „  Comtio;  mi  mal.d>ftna 

Neaue  enim  unqua»>  vtrisimile  fiet  aul  credibile,  vo-  poWiniditiumptot.cum  WMiawmlongealraitmtu  „  TMerli0l 

■  ,,,.„„/,.  m  ',i bndam  fuiste,  »  in  priori  ,„,/,..  haberent  in  Dacia.  Aialte     • 

„.,„„„, tinvento  II. ecsitfficerem ttb mtraob-  „„■  i  Coiim,  »•  '""• 

SmGuiberl torUaim  probai fMM  Flanarormn  abAml 

m  Lauiatus  Doubletut,  ulcorput  S.Firmini  mar-  „,,„,  „„/  (imiliw  en«tuttow«.  Tvmvtro  a  tem  tmm 

turisAmlmnensis  abbatixS.  Diony  i  et,  ridi-  aiiucit  /,w   B «*■  ■  Quod  arecentiore  au- 

ZZmSLu  translationit  Uum ■  n  antiqno  ad-  thore  de  rebus  adec  a lu.s  sine  ahci 

;,       "  eil     MS.  erutam.    E, lem    historhm  ris  auctoritate  profertm  ,  c mmtur    I  erum  , ■ 

Z£acI nta  in  Annotatit  ad  Guiberi pag.  S67  ,„,,„■   IH.  adduxeril  Thiersi 

,,   bibhothec,»  S.  Vtetoris  Pari-  „„„,„ /,■,,//„,„/,,/,,,,,,,/,■.!,,.,■/,','■, 

"/,,,„,,„„  oeropag.  198  advertit,  MB.  iUud  aA  m  Febrv  ,rii,  laudatuma  Coinjw  ub  §B  otttn 

<?■„,,'  ,  ,     ,„ ,  /,,„/    ■■ i,  «  vider «■  „■/„,,  fuitte 

tt ,         -     -■  ■>>>■« Mabillonium  et  Fet^    Jpicere  voluerii  .  Gall ■■/- 

„„„,"„,  ,//„  hittoria  , «  „',/ v.  Qnin  pJspiciel,  qnam  pueruli  licen„a   negaven,   mguam 

;  , ,■.„„,„  eiubitutte,  „,„■,  corpui  culo  ni  I  •  »»^»>   >»f  ««" 

g    FirmTni  servel eclesia  Ambianensi.    Certe     ,„„.„,  Ambiano,  quamfuttpase a,  V /,■,,„/„„/,„- 

F  ",„;,',■     riiorumqne  rehquils  / jWM     „„„  /V W. «.    -'  «'t/jS 

,  ,  ,  „  sm^omm.  «  '/"'""-■/  „-'„„,'.,.'■■  -i "''■'.„""»  -„       /'"',.,;: 

K  "■•  -.""".■  ^n.  S.  Firmihi.  5 /.»'-     ,„''»"■.  -  rm^JSJS       ■ 


.'.•'»..v  tentent suam  pro  Aml ms,bu,  mx*.  i>,-    sem    ,  ,  

/"».■ .'"..."■•'■  -'•'■.  «tfrt  tM« "'...;■  ';"'•  f"'"/,.    '       „  ,,,„,„„    „,,,,  ,„„„.,„.  „/„ 

.,"» .'.•,•'. •'■.■  '»"•.."■•,■" « "■'■■'"■■". /■«"■  43 ;"""•;   ",s-" ,  "      „., „„/.;„ // ' »'/...'.- 

GuOerti  auctoritate   Noluit  tamen  GuOert,  verbaai  ,,,  '"■"';".''"         ,.,;„,,,.„„,,,  „,„„  ,„,„„  ,,,  /■„„- 

litter q *;«•«  ««•  "•■''•''"'•  '"   ":"'lllUS  '"""';";  .'.u„(          ,„,,„.,.„,,,„,/,/■,■„„/,,"."'.  r«' 

„„,..■"„''  ''"■'"'■'■"»"' ■  '■"<' ■ "" " ■'■  :;"",'",,         ,„/„„///„ ,„."■„.,.,..•,"■.'• 

Patera,  Hc  Gutterlum  carrigere,  cy ".  „'  -     "" •'         '  '   ;'   ;     ^    nn:ilns  „  _,„,„ 

i '» .-/" ""-  '••"■ a  ff  •  '"'"•;;;-  ';;;:;„,       ,  ,  ;,„  ^.  .,•"., «■ 

eU    nim  f.or  Ambianensis  u/^urn/ a  sm^/o  pcr  D<m-  UW  ponu  m  jticuiu    • 

„;:;..;:  —S ; "... !  ""■" ""■  '"<;  - "-": ""—::,: ;::;;:;:  t;;;^»<  ^«, 


ivsqt 
SeptembrisT.  VII 


ATCTORE 

non  nisi  pro 
ineptissimo 
commento 
haberi  potest . 


DE  S.  FIRMINO  EPISCOPO  MART-  ^^.    D 

A 1 . . .  *>  *  - as:  s  »  5St  A-  - — - re- 

,.s.  ^^^»21»,*«.  /.■■/-»: •«■«»• tpelrwiiMnp™r»^ 


Bag0ber«m  »  «""^  ^ta.  taMt  — 


""''""  hnnorem  eiusdem  s.  rirmmi,  cuj 

nomcorum  ad  honore.      j  batur   ceie. 

festivitatetn  T*^%$?£ Sot*  cantoribus  in 

Sriaeode  evimus,    quia  prmdictus  Martyr  de 
tem   meu   uw_  _x;u..»    «ctnnitnp    natus  .    et 


anno  1180 
augetur  a 
l'ttro  epUco- 
po,  Qui  Sanct, 
reliquw 
acceperat j 


Ii===ii  iisilil 


ao    Aiuuiauc  . ;„  wiActm  rmitinentur 


(5,ar/o  fUiM  Mf,  faffH«,  "™"'  L-V0,1N  " 

dc  causa  loco  iatum  esse,  «U  -«'"  •"■  ''  !  ,  ' 

fltti  ante  Lihona  tetaKr.  cflffnomen  en  Sangters  fl* 

&noi*fl^^ 

FTrmini  «d  castrum  Picquigny  fta»  *»■  ^ 

lumtemporeDagobertiibierat  castrum,imo  m  anmi 

vl  Hunnos  aliquand»  in  Qalliam  irrume  :noverat 
Flandros  variis  vicibus  cum  hosttbus  Galhz  fcederatos 
fuisse,  videbatque  diticnes  pnncipum    Flandnz  Am- 
bianum  usque  extensas,  Hnnnos  igilur  cum  Flandns 
faderandos   credidit,    iisque  jungendos    Ambianenses, 
utuote  netessaribs  adfabulse  cataslrophen,  sive  ad  ubla- 
tionemcorporisS.  Firmini confingendam.  Ai  noncon- 
siderabit  ineptus  fabulator,  quam  inconcinne  illa  omma 
tingeret  sub  Dagoberto.   Hic  igitur  locum  habent 
roa  Baronii,  inepte  a  Thiersio  allegata  :  Quod  a  re- 
centiore  de  rebus    adeo  antiquis  sine  ali- 

cujus  vetustiorisauctoritateprofertur,  conteranitur. 
Neque  id  solum  valet  contra  ipsum  anonymum,  sed 
contra  omnes,  qiu  ejus  fabulus  adoptarunt. 


C 

Cultus  S. 
Firmini  incer- 
to  tcmpore 
Inehoatw 
Pompelone, 


L"nXVu&innostraco„toen2 
ZtaTjfo  enumerantur  ea,  qum  ( mmiilod* 

',;,,/,«<-.<■ vnt  danda,  et  tequuntur  „.,»« 

7    ,,  Ipiecopi  et  Pontii  Prioris  pro  toto  conv  n  u. 

L  laudatu,  Prior  Lubianue,  cum  aUqua   tamen  „  - 

ieinde  trM  W  «■'  W«  ;  S"J  pr0  eo1.Pr,or  E 
i„,   singnlis  annis  solvit  censum  vigmta  modiorum 

tT%8'De  reliquiM  vno  memorato,  qn*  ab  ^««»- 

si  ,,,„„,,,,„,  uon  a  S.  Diomjm  ablmle,  Pompelonem  „„/  nHrf,iamm 
••«m  anno  1180    „«1  unfe,  sedenle  /„»„»  Pe/ro,  truns-  smmtur  li 

;:;;:.: ;:;,,!,.; ^jw^-m.^---* 

mimieriMirJ  ui  mc««m  /'..//'-/-^.m,  non  qutdemm 
cruce  aurea,  m  pretiosis  tamen  theois.  Pars  emm 
cranii,  inquit,  velut  duorum  junctorum  digitorum 
amplitudinera  et  longitudinera  habens,  extat  m  pe- 
ctore  cum  crystallo  formos»  statuaa  argente»,  San- 
ctum  in  pontificalibus  infulis  repra^sentantis.  Addit 
extarepartesin  theca  argentea  figurx  ovatst  wa- 
qnifice  eiaborata  ;  Gnjus  in  pede,  inquit,  littens  Go- 
thicis  scriptumreperitur  :  bbuquui  db  gapitb  sancti 
Firmini  bpiscopi  et  MARTYRis.  Maa:  wero  tnstnMfli 
.      •         i  .        i-      -en  QonniJ     hudatusPriar,  captam  argenteam,  quzovatxthe 

§  X.  Insigms  cultus,  et  rehquiae  55ancu  ^^ ^  clavisque  confixa,  ut aperin  non  possit, 
Pompelone,  cujus  uti  et  totius  regni  Na-  dmon8trare  majorem  antiquitatem.  Characteribus 
varr»  cst  patronus:  cultusctiam  in  tota  enim  majusculis,  usitatis  seculowi,  sic  in  supenore 
Hisnania  P-rte  habet  :  Db  gapite  sancti  FlRMINI.  Qua3  autem 

pars  ibi  recondita  existat,  nullus    tentavit  scrutan.    * 
Mox  vero  ait,  tliecam  formae  ovatz,  cui    alteram  in- 
dusam  dUimus,  in  festis  primae  classis  processiona- 
liter  in  cathedrali  et  solemniter  circumferrit  diacono 
uno  gestante.   Esec    laudatus  Priort  <•<   cujus  vi 
utcumque  tideiur  dubium,   an  reliqum  modo  mume- 
rata  ///.-■  ipsst  sintt  quas  ab  Ambianensi  episcopo  aece- 
pii  Petrus  II.  Verisimile  id  tantum  est,  saltem  de  al- 
terutra  particula, 

99  Ex  alio   donationis    instrumento,    quod    lau-  AttoreSanat 
dat  Lubianus,   et  datum  testatur    anno  liM",  die  ind 


Kjuandoquidem   satis  pro  instituto  nostro  egimusde 

cultu  S.  Finniiii  in   urbe  Ambianensi,  ei  in  aliis  ali- 

quot  Gallu  locis;  rsstat  ui  Sancti  patriam  Pompelo- 

nem,  hodierni  Navarrst  regni  metropolim%  ubi  insigni 

cultu  honoratur,   reliquamgue  Hispaniam   invisamus. 

Notitias  hunc  in  finem  prolixas  humaniterpro  nobis 

onno  1754   transmisit  vir  eruditione  prsrstantissimust 

Firminusa  LvMqn,  ecclesiss  cathedralts Pompefonen- 

sis  Pnor.  lllas   huc  integras  transferre  possem  :  sed 

vereor,   ne  prolixior    inquisitio  singulorum  lectori  mo- 

lesta  esset,  eaque  de  causa  compendio  prsecipua  reci- 

tabn.  quantum  sufficerevidebituradpropositumnostrum. 

Observat  primoeruditissimus  Lubianus,  ecclesiam  Pom* 

pelonensem  Uiudesertam  fuisse,  poslquam  Snrac 


ilul     UUOianus  ,    ei    uuium  icdtuuw      ww     »-••  *  tnatum: 

2  Decembris,  colligitur,  jam    eo  tempore  altare  fuis-  restumCuin 

se  iii   ecclesia  cathedrali   S.  Firmino  sacrum.    Nam  <)ctaVa  ^ 

donatio   fit  prsfecto    valetudinarii,    ut    sustentet  ca-  cetebratu 
pellanum,  qui    ad  auroram    quutidie  Missam    cele- 


simul  evincitur 
cultumque  ipsum 


\o  vetustus  S.  Firmini  in  ecclesia  Pom-  continue  lampas    ardet.    In  prima  ,  qux  mnoiun* 

is  probatur,  est  anni  1186;  sed  ex  eo  synodo  Pompelonensi    dicecesana,  quam    anno  1300 

....-,  jum  tum  ibi  fuisse  Sancti  reliquias,  convocavit  Michael  Perei  de  Legaria  episcopus  Pom- 

cultumque  ipnm,  cujus  incrementum  decernitur,  esse  pelonensis,  ut  etiamhabet  Sandovallius  fol.  96,  auctus 

vetustiorem.  Sandovallius  in  Operede  episcopis  Pom-  rursum  est  cultus  S.  Firmini.  Nam  ex  cathedrali   ta- 

pelonensibus  m  Petro  II  illud  ipsum   instrumentum  bulario  hoc  istius  synodi  decrttum  profert   Lubianus  : 

laudavit,  et    ex  eo  narravit   auctam    solemnitatem  S.  Item  festum  S.  Firmini,  quod  ab  olim    fuit   consti- 

Firmini.  De   ejus  sinceritate  dubitari  non  posse,  ait  tutum,  colatur  et  fiat  cum  octavis  solemnibus.  Fe- 

.  i , ii 1 1 ii tt'ff 


Offlcium  pro- 
prium  anni 
1331, 


B 


alterum  eju- 
sdcm  seculi. 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 

stivttatem  autem  hanc  S.  Firmini  ceUbratamfuissedie 
x  Oclobris  cum  Octava,  colligo  cx  Breviarite  Pom- 
pelonensibus  i  nam  Lubianus  ex  plurWtu  Breviariit 
MSS.  Offtcium  integrumS.  Firmini  emcriptum  nobis 
transmisit,  observatque  illnd  poni  ad  x  Qctobru ;  euny 
demqnc  diem  servatum  usque  ad  annum  1590,  quo 
mutatum  infra  videbimus.  Ex  istis  Breviariis  ulterius 
disco,  lotum  fere  S.  Firmini  ajnul  Pompelonenses 
Officium  fuisse  propriumt  et  pro  majori  parte  ex 
jiotu  edendis  satis  fideliter  concinnatum,  adjunctis 
frequenter  verbis  ad  Sanctum  invocandum.  Taediosum 
essel  lectori  eadem,  quse  in  Actis  hahentur  conjuncta  , 
rursum  m  plurmas  partes  distracta  in  lectionibus  , 
antiphonis  et  responsoriis  \egerey  eaque  de  causa  bre- 
vem  solum  dictorum  Officwrum  temporis  ordine  suhji- 
cio  notuiam. 

100  Primum  ex  dictis  Breviariis  eleganter  in  mem> 
brana  exaratum  estanno  1332:  nam  iste  liber  fuit 
perfectus  anno  Domini  mcoaxxii,  iv  Kalend.  De- 
cembris,  ut  notatur  in  firte;  composilum  tamen  videtur 
anno  1331,  cum  initio  ponatur  labula  Paschalis  annt 
1331.  aera  mccclxix,  Pascha  xxxi  Martii,  littera 
Dominicalis  F.  Ea  enimomnia  d\  signant  annum  1331. 
Hoc  igitur  anno  composilum  fortasse  fuii  proprium 
istud  S.  Firmini  Ofieium,  forte  etiam  jam  ante  fuit 
usitatum.  Quarejam  eo  tempore  nota  Pompelonensibtu 
erani  vetusta  S.  Firmini  Acta,  qualia  edemus,  ei  cnm 
eodem  principio,  Temporibus  priscis  :   m  enim  in~ 
choatur  primu  lectio.  Prztemt  in  toto  illo  Offinonul- 
lum  invenio  verbumt  quo  insinuelur,  S.   Firminum 
fuisse  episcopum  Pompehnensem.  Tuque,  etiamsi  id 
aliqui  dudum  dixissent,  ut  liquet  ex  verbis  num.   07 
datis;  ea  tamen  opinio  necdum  erai  admissa,  utcerta 
aut  satis  prohata.  Solam  orationem  ex  dicto  Offuno  huc 
transfero:  Deus,  qui  es  omnium  Sanctorum  tuorura 
splendor  mirabilis,  quique  hodiernam  diem  B.  Fir- 
iMiiii  martyrisatquepontiflcis  sanguine  consecrasti; 
da  EcclesiBB  tuae  de  ejus  semper  natalicio  Isetari,  ut 
apud  misericordiam   tuam  et  exemplis  ejus   prote- 
gamur  et  meritis.  Per.  etc. 

101  Secundum  Breviarium  est  anni  incerti;  sed 
inter  annum  1349  ei  1354  smptum  esse  exi 
Lubianus.i  et  rationes  allegat  idoneas.  In  eo  additisunt 
duo  hymni  proprii,  cum  in  priori  solum  assignentur 
hymni  de  communi  unius  maftyris.  Satis  eritt  si  pro 
specimine  recitemus  hymnumad  Matutinum.  Hic  habet: 
Laetus  dies  dat  gaudia, 


43 


Laeta  plebs  det  melodia  : 

Unde  matcr  Ecclesia 

Suis  parat  ccelestia. 

0  quam  felix  confinia, 

Felicior  familia, 

Intra  cujus  solatia 

Est  Firmini  prsesentia. 

Veneramur  hunc  laudibus, 

Flagitemus  hunc  fletibus; 

TJt  a  nostris  excessibus 

Ejus  muniaraur  precibus. 

Patri  sit  pax  ingenito 

Sit  virtus  ejus  Genito, 

Laus  amborum  Paraclito 

Regnanti  more  debito.  Amen. 
Plura  ex  hoc  Ofjicio  nonaffero,  licet  alia  nonnulla  sint 
mutata,  cum  in  eo  etiam  omnia  rinl  Actis  eonformia. 


turse  benedictionis  gloriam  consequaraur.  Per.  etc. 

Quartum  Breviurium  est  anni  1440,  in  eoque  n 

exstal  simile  OffUium  de  S.  Firmino.  Exscripsit quo- 

que  Lubianus  Missam  de  S.  Firminoea:  Missali  MS., 

quodquidem  incerli  esi  anni,  sed  saltem  inter  1466«! 

1490  compositum,  ut  ostendit  laudatus  Lubianus.  Missa 

illa  habet  aliqua  Sancto  Firmino  propria,  qux  tamen 

pleraque  de  aliis  ettam  martyribus  doctoribus  dici  pos- 

sunt.  Observat  demum  collector  Lubianus,  aliud  rursum 

de  S.  Firmino  Officium  fuisse  compositum  anno  1080; 

sed  illud  approbatum  non  fuisse  a  Sacrorum   Rituum 

Congregatione.  De  eo  aut<  m  addil,  compositum  dici  ex 

antiquis  Breviariis  Pampelonensi,  Tolosano,  Ambia- 

nensi  et  Andegaven^i.  Quod  adverto,  ut  ex  his  collir 

gat  lector,  cultum  S.  Firmini  etiam  vetustum  esse  in 

Tolosana  e.t  Andegavensi  ecclesiis.    Uszc  sufjiciant  de 

rsis  Officiis,  redeamus  ad  promotionem  cultus  apud 

Pompetonenses. 

103  Nicolaus  antistes  Pompehnensis  syhodum  habuii 

anno  1466,  die  xix  Julii,  ut  scribitetiam  Sandovatlius 

fol.  1 18,  ex  qua  Lnbianus  producithoc  decretum  :  Itera, 

licet  festivitat.es  Epiphaniae,  et  Ascensionis  Domini, 

et  Nativitatis  gloriosas  Virginis  Mari®,  et  B.  Fir- 

mini  episcopi  et  martyris  in  nostra  dicecesi  in  qua- 

tuor  cappis  curn  Octavis  solemnibus  a  longo  tem- 

pore  celebrentur ,  tamen  quia  in  constitutionibus 

antiquis  non  reperitur  id  fuisse  ordinatum  nec  sta- 

tutum.  idcirco  statuimus,  quod  de  caetero  etiam  sic 

celebrentur  solemniter  cum  Octavis,  prout  estcon- 

suetum,  et  in  Breviariis  continetur.  Ad  h  ec  nhservui 

diligentissimus  Lubianus,  OctavamS.  Firmini ab anno 

1300  statutum  fuisse  pro  ecclesia cathedrali  verbis  num. 

99  datis,  nunc  vero  extendi  ad  totam  dicecesim.   Ex 

verhis  /hi  recitatis,  Quod  ab  olim  fuit  eonstitutum, 

recteetiam  infert,  vetustam  admodum  esseS.  Firmini 

apud  Pompelonenses  festivitatem,  et  forte   celebratam 

„   ante   Saracenorum  irruptionem   in   Hispaniam. 

Fatetur  tamen  postremum  illud  nullis  probari  po 

monumentisy  ideoque  incertum  est.   D  observat, 

festivitatem  in  omnibus  Breviariis  aotan  die  \  Octo- 

bris,  quo  TngressusS.  Firmini  apud  Ambianenses  ce- 

lebratur;  eoquediefestivitatem  continuatam  fuisse  usque 

ad  annum  1590. 

104  Verum  eodem  anno  1590  Bernardus  de  San- 
doval,  episcopus  Pompelonensist  decreto  synodati  sta- 
tuit,  'ut  S.  Firmini  festivitas  deinceps  celebraretu 
VI1  'juiut  et  non  amplius  die  %  Octobris.  Dec 
illud,  quod  ffispanico  sermone  scriptum  est,  fecit  epi- 
scopus  ad  precescivitatis,  dicentis  illud  tempus  esse 
is  coraraodum.  Verum  observat  prudenter  Lubia- 
nus,  non  alia  ratione  illud  tempus  commodius  es& 
8um[  civibus,  quam  ui  celebrioribus  taurorum  agita- 
tionibus,  et  nundinis  sub  initium  Julii  haberi  solitis, 
major  populi  multitudo  ad  festivitatem  pertraheretur, 
ait,  sequius  futurum  fuisse  et  jastius, 
data  immutatione  antiqui  diei,  festum  ad  proprium 
diem  martyrii  reducere,  et  sacra  o  profanis  omnino 
separare.  Adjungit  tamen,  illam  ipsam  mutationem 
condr  majorem  S.   Firmini  cultum,    tive  ad 

multiplicationem  festivilatumt  ut  inferius  videbtmus. 

10*;  Jam  vero  '-'"11  Lubiano  pauca  dicamus  de  pro- 
cessioneclericathedralu  id  ecclesiam  pa\ 

tem  S  Laurentii  infestivitate  S.  Firmini.d  de  reUquiu 
in  pamciali  illa  dudum  servatis.  Docet 


D 

AUCTOBB  J.    S. 


quarlum  anni 
1440. 


Festivitas 
Sancti  admo- 
dum  tolmnti 
et  olim  cele- 
brata  die  10 
Octobris, 

E 


sed  anno  1590 
translata  ad 

1    JuUi. 


Processio  an- 

ri  nl 
ecclisium  5. 
Laurcntil. 


1  rtlum  anni 
1383. 


««te,  cum  m  eo  eiw him  nm  ««  con^a  - /-                  ..    cnori  ecclesiie  Parapilonensis, 

102  Tertmm  Breviarium  est  anm  1383,  m  quo  Of-  Peiant..i u  s  r              cathedralii  posi  dictas  , 

ncium  S.  Firmini^^  lectiones  paulo  proUxwm,     « -.«       -    ■  '■  « to  processionkliter 

f-i  -  Vrimo  et  sec lo   sed  simiiter  e,  Acto  i.-  ';                 -  -«    uM  ^  'nvocatio  prin. 

pr Ptas.   Novam  ibi  ad  Sevtam  mve nm  ***  tuis.imi  Martyriaetepiscopi:  inilla  quoque 

hisce  verl iceptam  :  Deus  qui  m  d.versas  nationes  ,     ;  beatiss              .            P      1  ? 

populia  pr83clftrura  ver»  adeiconstitmst,  doctorem  ;;;;•';/,.  J^   ^.  ,,.nun  rediiss 

beatum  Firminum  -^^-fiTS  «-  Huce  lagi 


DE  S.  FIRMINO  EPISCOPO  MART. 


«*«*  in  ip*  sacris  ftf*»  »<  «-  «-*•-  » 


AUCTORE 


°fflclum  San. 


cti  ad 


omnu 


S.  Laurentii 
servatx 


ab  ,p><>  soiemniom.  -».F ,.e,ula.'ibus 

Hnua  forma  oapitulum  oum  olero  et  ,e°u 

1  ,11;  ,.t  vii  meta  ad  eoolesiam 

egrediebatur  a  oathedrah,  et  via  reeta.  ■ 

BaroohialemS   Laurentii  acoedehafr,  ab.qu   B         • 
iuari  S.  Firmini  celebrato.  eodem  itmere  ad  ma 

«SKSS  3-'  l-tioneProcessioinciplt, 
rrrjunseslincat.,ll1,l^ac1S,aclni;cen;s; 

sstrs  £S£S  t 

*■*  .  fe,.e  totam  oivitatem  oircumfertur,  eaque  wiec- 

clesiameamdemS.Laureutiirest.tuta,  «cleb.at  r 
ibyen.Missacumcautofigurata.et.postmod^ 
libidemsacraimagtoe,oapitmunvadc^em 

adiin dam   pr,  n  wertitur.  Bn  «  ,» 

M  UdwdepauloplurilW  "/'■"<"■  ''"'"' '''"' 

,,,  i.v.i!)  „,„,.//•„,„,„■/,«,,«<«■ *Saneft|w 

cJ0«rf«ncte.iyom/e«ater,.d<W«eiS99co»tt9««e) 

B  to,|  rfusipsius.(S.  Firmii.Wprotect.onecum 

votocivitatis.indie.71Ju  'v":'"" 

,;,„„,,.,  mperpetuumabstinendiacarmbuB. 

Quud  semper  viget :  sed  jejnnium,  fere  a  toto  populo 

observatum  ,  devotionis  est :   qam   non  continetur 

one:  neque  exstat  OfBoium  de  Vagilia 

ipsius.  . 

107  Recenset  quoque  laudatus  Lubtanus  miqw* 
imagini  S.  Firmini,  qvm   in  supplicatione 

rrliaulr    <an-  *!«**-    ?**    ipSiUS  llUC    tran^.^ 

Lnnre..tii,  altera  relquia  ipsius  saucti  Martyns  at 

E  ,.  rtur^annoMDCLXXiiadommo  Cardi- 

nali  Antonio  (de  Crequi)  episcopo  Ambiauensi  dono 

data   rege  Gallite  interveniehie,  excellentissuno  do- 

mino  Francisco  de  Alava  (Philippi  II  apud  regem 

Galliarum   legato.J  Quae  solemniter  Pampilonae  fuit 

recepta  die  xn  Aprilis  ab  episcopo,  capitulo,  «-lero 

etpopulo,  uti  narrat  Mustrissimus  Sandovallius  in 

Catalogo  episcoporum  Pampilonensium  sub  pi  aasule 

D.  Didaco  Ramirez  fol.  130;  et  est  anterior  pars 

considerabilis  capitis  ejusdem  Martyris  cum  sini 

oculo...  Aliae  quoque  artes  ejusdem  corporis 

reconditse  servantur  in  eadem  sacra  imagineS.  Fir- 

C  m .:  siaej  paroehialis  S.  Laurentii,  una,  quaa 

fuit  celeberrimi  ^  irtini  Azpilqueta  (p 

Navarrus  voi  atur  etea  donata  dicitur  huic  praecl 

virt.  a  rege  Galliarum,  ac  postmodum  anno  mdxcv 

ad  manus  civitatis  Pampilonen!  is  perveni  $e.  Altera 

vero,  quae  ab  episcopo  et  capitulo  Ambianensj  do- 

naiaiu.t  cuidamcapitaneoNavarro, de  I  )\  iguenomi- 

tndiie  et  reverentiae    ecclesiae 

itricis  suaa  in  ingressu  militiae  Hispanicaj  tempure 

bellorum  civiliiim ,   fuil   demum  subdpnata   popul  1 

Pampilonensi  anno  mdxcvii,  ac  est  alia  portio  ejus- 

dem    capitis  Sancti. 

108  Hisce  collector  nonnulla  subjungit  de  oni 
sacelli,  quod  S.  Firmino  sacrum  est  in  ecclesk  S.  Lau- 
renvii.  Scribil  autemt  anno  1399  circa  aram  maximam 
cons(ructum  fuisse  parvum  altare  cum  veneranda  S. 
JFirmini  imaginc.  Pu.\icu  <  ncu  mnium  1550,  devotione 
drescente,  inquit,  beneficiisque  ccalestibus  repetltis, 
ampliatus  esi  locus,  aliudque  altare  exslvuctwn,  in  quo 
vita  ipsius  sculptis  imaginibus  n  batur.  De- 

mum  anno  1696  primus  <tb  ej  positus  est  lapist 

n  itulo,  Prorege  ,  aliisque  ,   raagnificaa 
capelhi'.  cuius  constructip  cura  prsecipue  ex  eleemo- 

m  non  accepil  ante  b 
wdccwii.  Tum  vero  die  vu  Julii  imagoSancti  cum 


E 


Hispanit  r<% 
0m  dUionn 

""   ***** 

'        TJr  u  Steft ■  r  approbatas  tetfitiu*  LubianuK 

iSJST»— .» '"i- : 

JJL^ ''-"''"""  ■'"»■''■ ""/""'"'"'-'""'» 

^tmeasidiewPapoXrr.fefioilere. - 

„      ,     r r,,(/.,«.    «'   "//"'"'   .»'/""'"■'■"""■'"'"  '"'"• 

ri<arSeus,quiperndeipr» i» P«iow 

:  ..„:..,.   BvFir. ttn  episoopnn.  et  martyrem  .m- 

Uslaureaop. asti.  conoede  prop.tjus.  ut 

,bramus  triumphum,  ■ pi ^  et  prm- 

„    1«  //««•«/■»/■■"■'''■ 

',„,;„,..,,,,,■/ '-■ "■'"V"' ««• ■■ ■" 

;., ,.  /.•,,,!,,„■  &««».  -''• « ■' '■'■ ":"-; ''" 

.;,„„/,.•,■,■/ « 1         ■■■'■•;■■  ,'11"":";;;; 

■ ,-"  i./,7,  ,„/,-»'■/'"■''"' ""  :- 

;„/,,,,:,,;,/,,,■,■, ,,,■,,,,.•"«"«""""■''■'"' '"'''• 

r'7lo"/"r.'/),s,..»KW',,,,  -.JWfawfewl ■'""'■- 

,„•    1'rrdictO  antlO  MDCXLVH,   SUb    fm/mm«n. 
,„.,,„„„„    ,„,  „„„,„/.    I  i.xiui'    »"  JrOMfJl»* 

SIiNovembris,illustri8aimusdomu  »pus  ^,^ 

Joannes  Querpo  de  Llano,  inter  prseaul  '     P „"« 

irsesnonimeritopere digniss.mus    umm- 

Officia  Sanctorum  su»  dimcesi  re.mpnmi  curavit, 
et  ibi  in  dic  festo  S.  Firmini  apppsurt,  Sanctum 
huncesse  patronum  principaliorem.  non  -  lum  istius 

us.  sed  ettotius  regni  Navarr»,  et 
d'e  m  Decembris  in  Officio  S.  Francsoi  Xaveru 
dlxtt,  ipsum  es.e  regni  patronum  minus  pr.nc.pa- 
1„„.  Uterque  Sanctus  iequaliter  ut  patronus  antea 
colebatur,  non  attent.is  decretis  Sac.  R.tuum  Con- 
ationisabUrbanoVUIapprobat.s.Ethaeofuit 

causa  discordi»;  et  vere  civilis  belli  inter  Navar- 

rensespopulosacfamiliasipsasf itemmin.strs 

Unusquisque  namque  regni  incola  illum  ex  lstis 
duobus  Sanctis  principalitatem  patronatus  obtmere 
pugnabatjuxta  sui  ..llectuserga  ipsos  majorem  de- 
votionem.  bontroversia  ista  in  Romanacuna  mul- 
tum  invaluit,  etexarsii  apud  nos  validissimus  ignis.    p 

111  0„,'',«  hxcea  Lubiano  recittire  ,„/«,  detBino  atmm 
Utiu*  controve,    m,  ■/  ""■"'■   W  Qfue  CkrUti^    ,,,.,,;,;';' 


uin  <t  magnl- 
ftcum  ejusdi  m 
sacellurn. 


isiius    conuuiri      <  .    -/    1«   ""•■     —    --  („m 

1151  i«S.  FirminooKud  lUis  mvtium  exponiu,   ^; 
his   verbis  :  Hanc   quidem  dignitatem  (Patroni)  ei   facianon* 
nempi  s.  Firmino  martyri    detrahere  conatu     est  Seti 
medio  seculoxvi  Franciscus  de  Marloq  episcopus 
s,  ut  eam  transferret  ad  S.  Francis- 
cura  Xaverium.  Qua  de  re  magna  lis  est 

corain  Innocentio  Papa  X  i  '"i"'1"  et  cano- 

nicos,  qui  hac  occasione  scripserunt  ad  Ambianen- 
sesix  Calend.  Februarii  mdcu.  Hic  quidem  lis  oria 
iiciturt  quia  Francisi  us  de  Marlou  voluii  $   Francis- 
,,,,„  XoweriHWi  substituere  pro  S.  Firmino  patronum. 
yjijnm  orta  lis  erat%  quva  episcopus  Pompelonensis  ea 
,-.  patronisi  qui  antea  aaqualiter,  ut  patroni,  cole- 
bantur,  elegerai  S.  Firminum  ui  principalem,  ei  S. 
fftancisqiim  #avmum  declaraba\  minus  pmtcipatem. 
//.,,  ita  irmni  procul  dubio  laudatm  episcopus,,  quia 
uvvniii,  unum  lolummodo  eligi  posse patrpnum  prfyW 
nalem.  Attapun  non  poterai  non  or,iri  gravis  controi 
.,./„,  quod  ea  declaratione  .v  Kaverius  ■ 

,, ,,  /,,,  ,.,•  /,„,-,  //,  ///,/  ,/'.////,■  essi  •  r.edebantt  et  summa 
dfivolione  colebant  tfavanenses.  E{  sane  non  eral  solius 
episcopi  etiam  cum  capitvlo  et  clero  palronum  civitatts 
uut  regni  eligere,  ut  diuct  ex  Decretis  Sacrx  Rilu 

congrogationU 


DIE  VIGESIMA  QUIKTA  SEPTEMBRIS. 


43 


n  „■  ,„■*     nmw    1630    facth,    amrobanle    U>-  tlignoscentes,  rem  ipaam,  etiam  cum  ingenti  partium   D 

CKSJi  BmkctZxiVin  Opere  «.rumdem  dispendio  gr 

r/ii^  tacMmM  I*.   4  prc.  2  «.,..  14  wlsero.difficillimeten 

!,..,    6    Vaw  aiclem  fc*c  leguntur  :  Quod  de  Patrono  rint;  motu  propno,   non  ad  alicujus  persons  nobis 

^atis  electio  aeri  debea  creta  suflfragie  a  super  noo.oblatae  petitioni  lam,  sed  es  certa 

S»So    mediante  Consilio  generali   illius  eivitatis  seientia  et matura  del  iue  Apo- 

veUoci    non  autem  ab  officialibus  solum,   ct  quod  Btoli  tatis  plei 

,.,.,,.,;  debeal  consehsu*  episcopi  et  cleri  illius  tum  pradictis,  tum   alna  ex  causis,  nobis  tantum 

foc  ■  idemque  servari  debeat  in  patr egni,  quj  notis,  aniinum  noatrum   moventibu  .  clero  jecu 

WitereHgi   debeafper *eta  Mri#*  *  popliio  et  *egulari,  nec  non  u  itibu».  ef  populo  Pam- 

SLum  cmtatum  provintffe.  Ihft   ,  .fti  pilonensi   totiusque  i  —•,  hujusmod,  ha- 

^Zrant    Z  nnita  poterat  oriri  cokeatio,  U  U.     ran   Berie   mjuugimus    ul  quotennis  tamquam     e 
'       L  s    F?rminus,  «u  etiam  S.   Aanciscus     patronis  ■  que  principalibus,  n  e*  praaci 

etectus  juissei  d.  g  reColant  feata  pra.fatorura  rura  1  ir- 

A"''f''""'        .  •   „_,.._  , .....  /,.„,.„     miiri  ma.rt.vria  et  Francisci  X  Lvei 


is  ftom.v 
'uidetn  agi- 
ata  est, 

,rd  numquam 
lecisa, 


i_.ccit's>ue  fcuuiouv  wom  r1  "- ""•   ' 

112  irac  *  cei^a  fUfc pro  neutra  parte  ktum     mjni  martyris  et  Francisci  X  iverii  ■  ris  ep- 

..!!.    vm- ,:,  »«m.  I  fe  iffttou  :  Graves  con-     posterum  recitent,  ac  re  pectrve  eelebrent  .etc( 


B 


nl/i  i  uha 
parte  latum 

judmum  ". 


ctw-  A7T  wp.  13  ""'"•  5  ""  MritetM     G 
teniiones  cum  magno  publinae  qu  etis  i  >  om 

salutis  dispenUio  in   regn  ra  excitatae  sunt 

super  patronatibus  sanctorum  Firmini 
Franoisci   Xaverii  confeesoris.  Delata  fuit  contrb- 
i  saerorum  Rituum  Ooi  »nem,  deinde 

aj  Rbtaa  auditorium-,  eademque  in  medio  remansit, 
cum  judicatum  fuerit,  prol  biho  et  ii 

latas,  neutri   partinm  suffragari,  immo  in  piuribue 
deticere.  Sunt  fere  ip  A.lexandii  VII;  </"'  K- 

,nli  aul  potim  indecisam  relictam  a  judi- 
cibus,  prudenli  consilio  terminavit,  nt  moxvidebimus. 

n   iir.ilium  nwsus  faltitur  lauda 
Chmttanie,  dm  svribit  :  Decretorio  tandem  judicio 
antiqui  honoris  possessio  asserta  est  S.  Firmino. 
Fuilitm,  inquamt  quia  insinuat,  jwlicium  "", 

qmod  numquam  factum  est.  Secundo  faJlilur,  dum  in- 
nuit,  S.  Firminum  fuis<e  declaratum  princvpalem  pa- 
tronum  pra  S.  Franciscq  Xawid, 

U3  Rursum  fallitur,  dum  ait,  litem  fuisse  u 
anonic  s.  fftoniw  ■•■''  M«« 

m  vigente  missvt,  satis  perspicio, 
i  ^amrroi  fatowiM  /"'"  N-  Fwmcmco  2 
elflmni  yu^  S.  Firmino;  et  pr<  n  /"'^''  pnmiiM 

^iscopi-m,  /"/'"'  ^'  •s"/""  ***•  /"',/  /"'7""'''  /'V'"/" 


li:i  Prudenti  hqi  '      lronos  de. 

ncordiam.que  in   regnum  Navarrae   reduxit  sine  ciaravUaque 
,,m/(/i,    ,,  \ari  ijnma;   deditque  duos   Va-  pnnapalet 

oarr    patronoi    equales,  qui  ambo  ut  patroni  fuerant  urbls  et  ngn*- 
culti.  Cum  autem  de  patrono  principali  quotl 
,,,■,■/,  ,t  Laudilmsfial  comm<  mobstat 

ritas   Oflicii,  sacra  Rituum  Congregalio  die  xvu 
Nom  i  ui  nmii  antiphoi 

oncinnalas  app\  ^;  Vesperas  autem   E 

hmcesl  Antiphona  :  Hi  sunt  du  :". 

ntum  populi,  el  ol  stra  coram  Do- 

mino  in  manibus  ipsorum.  <•  Glor  co- 

ronasti  eos  Dom  ,,H* 

opera  manuum  tuarum.  Ad  Laudes  Antiph.  :  Hi 
sunt  duo  viri  misericordia3,  quorum  pi<  oia 

non  defuerunt,  et  gloria  eorum  non  derelinquetur. 
jt  Gloria  et  honore  etc.  ut  mpra.  Oratio  Deus  qui 
nosgeminata  „anctorura  tuorum  Firmini  martyns 
tui  atque  pontificia  el  "a 

protectione<  ,  'li'"'1""  intercessmne  fac n 

ttipace  g  •«  ab  insidiis  immicorum 

oneconserva.   Per  Domi- 

num  etc.  q 

116  Porro  c«  relata  modo  w  «««««  "»•   ^.^ 

S.A«»«KaX^, ■•«  -''-•     f,  ,otivaPet 

stentibus  populi  ieeurionibus,  solemni 

im  pritnis  A  '"   «"■  ""  '"""'   x"';" 

u0CCXx«uP.ampilo  ictoaoumsuopra 

sacram  Rituum  C       egationem  eyoravit,  m 


a,/MV///.s//  :  CurpotiusS.  FranciscusXaveriu 
S.  Firminus  ep.  M.,  patronus  regni  Navame  eligi 
a.  Id  cupiebat  nobilitas,  obsistente  clero.  Pa- 
ter,  qui  has  scripsit,  missus  erat  Romam  a  nobili- 
tate.  Erat  ille  P.  Oaspar  Lope  .  dicilurque  in  aliaad 

i  .    .      .«.««     miuCfie 


Bfl//fl^ttW  episfota  procurator  pro  u  i  missus     ow^x       j    _^  ^  ^^        ^  ,  }   ^^ 


Oe    \lrrander 
\  II  SS    i  ii- 

Uiiiium  it 
lliinusi  uiil 

\     '  i  tum 


Offleium  in  civitate  et  dimces,  ecitarf. 

//„. temtantummodosubritusimplicicumtitulo 

Commem  n  martjrii  e.  .1  1 

cembri  ,"''■'"  «*■* •«! 

,..cm  rit,  U"'"\J( 

nostmodum   a    SS.    Papa    Bened.cto   XIV    anno 
L.cc.Lvt  etiam  ritu  duplici  donatum  d.e  u 
tembris,acadtotum  Na  «  "*■ 

tt  e-  decretis,  servat»  1 ^edralu 

n;  „,,   lil«  ,-'-""'   rwwm 

q   mrmini  M»rl»m,  iwfawl  /.«-"»-•  -■•'■"""'  """ 

stituti bus trariis   de>  ,    lues.tque,   u      S.F.rm  m.  ^ ___ s   Unlim  („ „„ 

saneti   Ftrmiu  tyr  et   Francscus    Xaverm  ^ 

rentnr  in  reguo  Navarr.B  tamq. 1  |  ,,,,„„  ,,,„„„„,  „,  ,„■.  ,/„■  sd  1 '"• 

prinoipales.  r„,„  m» Ifa  rea<ai  verba.  flu/te  -■ »■  -     -'•  '  Ai.„„„lY1..  ,.,„,  m  "  ■ '     «unda 

nostEpSa,  """•'""" 


a  re«no  Navarrse.    Etucidavit  ea  occas  •""'• 

,s  ,7r//2  S.  Firmini,  nec  aliud  pro  alterulra 
parM  ipmim  fecim,  uel  minimo  indicio  deprehem 

um,  nisi  fortesuaserii  Mexandro  MI.cu,  carus 
crot,  et  ad  qmm  crebras  dabat  litteras,  ut  satisfaceret 
utriusque  partts  desideria. 

114  De   fi'w  istiu  ;"   '    /; 

ctus   \ir  recte  hxc  scribii  :  A-l  sedandam   autem 
hanc  eontroversiam,  accedente  consiUo  Cofagrega 
Qi8lsaoTornm  Bituum,  Alexander  VII  omnibus  con- 
stitntionibus   contrariis   derogavit,  jussitque,    ut 

r.  .  . ._ ..:.._..,.      Yauaninfi 


landri  rilydatmdiexiv  Aprilisanm  1657,  -v 
pam  tom^  Bidlariipag.  U.  Pra^terea 
siderantes.  ait  PonUfex,  quod  Congregati 
llllmlll  fratPUnl  Qostrorum  sanc^  Romanae  Ecclesue 


biUumfratrumnostwrum.eanc^Roman.B.Ecdesi*     j  * 

Cardinalium  sacrie  ritibus   |  ---;'       g^SS   /'— 

!SS  =S  W 

-EM^BS_rJC  =ss --" t 


4G 


AlXTORb  J     S 


\  lemniter  ad  eeclesiam  Laurentianam.  admni  Vespe- 
ra  celebra.u.ni,  et  die  sequenti  ed  lta«  *- 
concione  .«  <-/-«»'■  Festu*  boc,  .»?*<  W-wr. 
m  ultre  dietas  Vesperes  et  Missa*  vot.vem.  .» 
pwfata  ra.-ocl.iali  pro  regravi  celebran.lam  ex  en- 
Lr;  cum  nuUum.it  concessum  Officmm  de  diet. 

Sancti   inventione,  sicuti   habet  eccles.a   Amb.a- 


DE  S.  FIRMINO  EPISCOPO  MART. 

,,„,„  MvUiam  avtatiam  Carolm  U.  ^oranfov- 

.     ,      m  nt,  longe  vmtvmlms  est,  aMwm  *»<  tx 
S.M4 »areK?«eS.F.rmm.«er, 

»«m  AmMensHMs  .w,'»"  *<',""•"""''• 


I) 


VITA 


nensis. 


Conjr^a/io 
f^  ecclesiQ 
Matrlti  i 
congregatio 
item  Cxsar- 
augustx. 


Tl8  M»  i*»**  «iw  s-  FiTU^    E*  duobus  MSS.  Ambianensi  et  Antuerpi- 

,„,,,■,.,'„   \/r  «ceensuw  fttww  «</  Mm  Htspamam.  „_,,,    ^v   »1n«   et   editione 

fffo  /kri  Mfitf,  «<  «tto  /,*/«*  pJ«n*w  focw  pro* 
motuSsUannispoUerioribus.Atmihimffieieteadare, 

auzcollcgit  Lubianus,  et  qimpartimunUquxora,par- 
lnn  posteriora  sunt.   Cum  jam  dictum  sit,  Mfint,  de 

cultu  S.  Firmini  apud  Pampilonenses,  ac  Cfcferos 
Navarras  popuios,  exponendum  nunc  occurnt  ae 
u;be  Madritensi.  Lbidem  exstat  nobilis  et  numerosa 
congregatio,    in  qua  Catholici  reges  numerantur  : 


;    (1U0DUS  moo.   x*.... -----  . 

ensi,  collafis  eum  sex  ahis  et  ediuone 
Bosqueti. 

CAPUT  1. 


Savcii  patria,  parenles  horumque  converw : 
puerilia,  juvenlus,  consecratio  episcopahs. 

Temporibns  priscis,  quibus  fides  Christiana,  illu- 
strante  Spiritns   sancti  gratia,    per  d.versa  orb.s  nmmm- 
cUmata  ccepit  florere,  unde  perfidornm  ftnun»  jjyjjri 
rabies  in  Christianum  populum  ssviebat ,  erat  m  bUaM  ;,mpt_ 
urbe   Hyberiensi  u,  nuncupata  Pampolana  *,  v.r  ,„„„, 


Caput  S.  Fir- 
mini,  qnod 
servalur 
Malrlti, 


non  vidctur 

hodlerni 
Ambianensis. 


,  Firminum  solemnissimo  annuali  cultu 
diebus  vii  Julii  et  xxv  Septembris.  Congregantes  hi 
admittuntur,  qui  suntNavame  naturales,  velori- 
ginemabipso  regno  deducunt.   Et  nuper  ecclesia 

sub  ti.ulo  Sancti  ibidem  a  Congregatione  rait  ere-  honestate  venerabilis,  genere  et  ordine  primus 

cta  :  et  huic  sacra  imago  translata  ab  ecclesia  ra-  senatores,  nomine  etopere  Firmus  c  :  eratque 

trum   sanctissim»  Trinitatis,   qua  ibi   ab  antiquo  ^  ^  ^.^  ^  venustate  similiSj  Eugenia  no- 

colebatnr.    Altera   similis   congregatio  ejecta  tuit  ^   Erant  enim  ambo  secundum  seculi  dignitatem  E 

anno  «DOCUi  Caesaraugnst»   in  parochiah  b.   Mi-  facultatibus  et  divitiis  locupletes.  Qui  cum 

chaelis.  Przterea  testatur  aucior,  in  vetusto  et  pretmo  ^   J^  ^  seCundum  ritus  Gentilium  ad  fanum 

Ubelloprecumtquicreditur  fuiste  S.  WUtabethm  regms  adorandum  prucederent ;  quadam  ibidem  die 

Lwitante,  «c  scrruiur  Csesaraugustxin  thesauro  ec-  ^      idam  sacerdos  christianorum,  Hone- 

clesi*  beatissim*    Virginxs  Maria    Pdarensis,   vutgo  *          ^  Cumque  libera  pra-dicationis  voce   in 

del  Pilar  di<  r  b,  tovfiiitM  se  litamas  Sanctorum,  ac  in  —       e^ecranda  idola  proclamaret ;  accessit  ad 

ipsU  S.  Firminum  inter  martyres  ibidem  mvocari,  popuio  e^             ^^  et  ait  m  .  Si  nostn 

auemadmodum  etS.  Saturninum   Observat  tamen, non  eum  rirm                                  vetusta antiquitas et 

UiteH  S.  Firminum  in  litanits   Missali  C*sarau-  J^^"^  secu  o  coluerunt,  dicito  ergo, 

gUSm°  ZirlT  imertiSl         ^         qU°qUe  o^m^Cnm  aut  quem  Deum  colendum  potius 

U\%  Sta*  ta  CMta  -1/—--  n11Scuf  Honestu^espondcns,  ait  :  Factorem  cceli 

ad  annum  1561  ^e  ««^«^  £  et  ^  Ss  et  omnium,  qua,  in  eis  sunt  ;  hunc  a&  ^. 

»*«*  ibique  pag.  257  ^Jfnpcnhm  nostrum  hxc  8e^everum ,  unum  ct  solum  Deum,  per  qucm  ^ur  ^ 

scr^  :  Gaudet  certe  illa  ecc  esia  filftnimorum;  sacns  novens  esse  ve                                         ^  ^  ^  ^ 

pignoribus  maxime  pretiosis    tum  vero  pr»mpue  ~^^5S  IP.e  est  enim   dominator  « 

capite  S.  Firmini  Pompeiopohtam  episcopi   Z)e  fcac  J^TJS!  Nam  dii  gentium,  quos  profana  re- 

pcreum lounnes  Tamayus  m  MartyrologoHtspa-  JjfrS^ltt     et   delusa   gentUitas  exercet  dt 

rn^e;^  SS  La  Sic  enim  kpiritus  sanctus  per  prophetam  loquitur 

Vettoria    At  oVis   illud  transtulerit,   non  aperit.  dicens  :  Quomam  omnesdn  gentium  dsmoma  sunt. 

C  L  :  ,      SSJS   fc latus  non  acquiescit  per-  Dominus  autem  ccelos  femt.  Au  iens  autem  ha^et 

;,,,„   tftetaanMi  Matritensium.   sed  eam  refutare  talia  Firmus  senator,  et  convertens  se   ad   Faus   - 

^  ,;,„„„  prtfc.  «vttfa  S.  Firmini,  ?ua,  /,,  num  et  Fortunatum,  a,t  :  Quid  contra  haec  d^n-  r 

/()m,,/Nr;  dum  est  i  7  Ad  quem  Fortunatus  dillt  :  Audiamus 

->0  SS  «teViM  «nM^  *  ««M-e*  ••  ^dhuc   rationem   ejus,  et  discamus  rei  causam  ;  ut 

EX  quibus  patet,   caput   ostensum   apud   Minimos  ex  sua  ipsa  ratiuneeum  coimncere  valean^    ^ 

Matritenses  esse  alterius  S.  Firmini,  dum  istud  re-  mus  vero  convertens  se  adHonestum   dicit  ei  -  \ei 

periatur  integrum,  et  Pampilonensis  nostri  Patroni  tu  oujus  sectaa  aut  rehgionis  es,  ut  tam  nefandam 

feretotumhabeamus,  scissum  inpartes  varias,  de-  sententiam   contra  deos  deasque   nostras  proferre 

tscathedrali,  et praBfat» ecclesi» Laurentianae.  pra^sumas? 

vis  enim  dicti  Fratres  Paulenses  pro  astruenda        3  Cui  Honestus  respondens.  ait :  Si  de  me  scire 

eliauicfi  veritate  donationem   factam  a  regina  velis,  quis  sim,  ve)  ex  quo  ortus  fuenm,  luculen-  mM<0* 

Catholica   Maria    Ludovisia  Borbonica,  prima  Ca-  tam  exparte  rationem  tibi  ostendam;  na.n  ego  ex  jomkm 


roli  II  regis  Hispaniarum  uxore,  proponant,  nihil 

aliud  ibi  asseritur,    nisi  esse    S.  Firmini  :  et  sunt 

Divi  plures  hujus  nominis.  Ita  ille  .   enumerans  ali* 

quot  Firminos,  quibus  plures   addi  possunt.  Siautem 

oiinnii,  qua  hic  asserit   Lubianus,  certo  comperta  ha- 

buerit;  duMari  vix  potest,  quin  alteHus  Sancti,  forte 

anonymi,  cui  Firmini  nomen  imponi  potuit  ,  capui  fca- 

beant  Minimi  Matritenses.  Cerle  allegan  ntdo* 

nationem  Mariz  Ludovisis  Borbmn.i ,  qux  Carolo  II 

fuitnupta  nisi  Lanovium  suum  mendacii  arguant,  aut 

duocapita  habere  velint.  Nam  impressum  est  Chroni- 

con  Lunuvu  anno  1635,  id  est,  diu  ante  natam  Ma- 


patre  Emeliof,  et  matre  Honesta,  in  urbe  Nemusana 

g  ortum  me  esse  profiteor.  De  hoc  vero,  quod  am- 

plius  est  ;  sicut  interrogasti,  cujus  sectse  fuerim  aut 

doctrinae ;  seu  qualis  esset  me<i  religio,  libera  voce 

constanter  edocebo.  Christianus  suni,  instructus  fide 

Catholica,  dicatus  in  •  Irdine  presbyteratus,  Satur- 

nini  h  episcopi discipulus, et in-baptismo  filius,  eru- 

ditus  litteris  liberalibus,  et  divinarum  Scripturarum 

a  primasvo  tempore  juventutis   meas    instruinentis 

imbutus  ;  sicut  ibidem  per  doctrinas  studium  reperi, 

doceo.  Quoniam  videlicetDeus  unus  est,  qui  omniuiu 

dominatur  visibilium  etinvisibilium,  qui  est,  et  erat, 

et 


f 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


.cxcolit. 
I 

m 


l  adduxlt 

l.  hos 


A  et  erit  ;  in  quo  sunt  omncs  thesauri  sapientiae,  qui 
in  pugillonutu  sua3  majestatis  omnia  concludit,  Pa- 
ter,  ct  Filius,  et  Spiritus  sanctus.  unus  Deus  in 
tribus  Personis  ;  et  tres  Personae  in  vero  Patre,  et 
Filio,  ct  Spiritu  sancto. 

4  Quod  misterium  si    quis    plenitcr  scire  volue- 
Filii      rit;  aperire,  donante  ipso,  poterimus.  Sed  hoc,  sicut 
rnatt  ope-  insistit  i,  sineSpiritua  sancti  gratia  et  inspiratione, 
nirablUa.    nemo  comprehendere  potest.  Si  quis  vero  ex  vobis 
Deum  verum  scire  et  cognoscere  voluerit,   primura 
confiteatur,  non    esse  aliura    Dcum   extra  unum  /. 
omnipotentem,  qui  est  Trinus  et  Unus  ;  et  abnegare 
illum  fas  non  est.  Quoniam  scilicet  dii,  quos  pnsca 
gentilitas   excoluit  *  ,    simulachra   muta   et  surda 
sunt :  aut  enim  ex  metallis,  aut  ligno  vel  Iapidibus, 
ab  artitice  /  instar  human*  imaginis  efficiuntur,  seu 
etiam,  quod  ampliua  est,  aurei,  argentei,  et   serei, 
fabrorum  artificio   adornantur.  Os  habent,  et  non 
loquuntur  ;  oculos  babent,  et  non  vident ;  aure%  et 
non  audiunt  m ;  nares,  et  non   odorant ;  manus,  et 
non  palpant ;  pedes,  et  non  ambulant,  sicut   divina 
Scriptura  meminit,  dicens  :  Similes   illis  liant,    qui 
faciunt  ea ;   et  omnes,   qui   confidunt  in  eis.    Deus 
autem  noster  omnipotens  Jesus  Christus,  unigenitus 
E  Dei  Patris  Filius,  ante  secula  ex  arcano  Divinitatis 
genitus,    in  nostro  seculo  de  Maria  Virgine  natus 
est ;  cui  data  est  potestas  in  ccelo  et  in  terra,   qui 
huraanum  genus   de    mortis  vinculo  per  trophamm 
suaa  passioni  J\t:  qui  triurap  diabolo, 

ab  inferis  genus  huraanum  eripuit,  de  morte  ad  vi- 
tam,  de  tenehris  ad  lueem,  de  servitio  ad  libertafem, 
omnes  in  se  credentes  eduxit  *,  et  pretio  sanguinis 
sui  de  captiyitate  et  potestate  diaboli  omnes  *  rede- 
mit.  Quipedibus  siccis  abissum  perambulando  cal- 
cavit.  qui  Lazaruin  quatriduanum  a  mortuis  susci- 
tavit,  qui  sedet  ad  dexteram  Dei  Patris,  qui  ventu- 
rus  estjudicare  vivos  et  mortuos   et  seculum  per 
ignem  :  qui  tunc  reddet  unicuique,  secundumquod 
in  hac  brevi  vita  gessit  et  operatus  est  :   cui  assi- 
stunt  angeli  et  archangeli,  qui  sanctos  et  justos  in 
regnum  perpetuum  constituet  ;  pcenas  et  tormenta 
infinita  impiis  et  peccatoribus  apponet.  Istam  talem 
religionem  et  claram  ventatis  doctrinam  nobis  Sa- 
turnmusepiscopus,  Apostoloruradiscipulus  n,  osten- 
dit,  et  jussit  nobis  prsedicare  Evangehum  veritatis 
in  omnibus  gentilibus,  et  per  hanc  salutifera 
ctrinam  docere  et  baptizare  omnes  homines,  in  no- 
mine  Patris  et  Filii  et  Spiritus  sancti,  in  remissio- 
nem  peccatorum  ;    et  in  vitam  sine  fine  perpetuam. 
5  In  hac  animadversione  Firmus  o  senator  ad- 
mirans  illius  facundiam,  et  rei  prolataa   sententiam 
intra  se  compensans,    dlxit :  Si  Saturninus,  quem 
profers  Ap  istolorum  discipulura,  nobis  tales  sermo- 
nes  et  sententias  asseruisset;  huic  forsitan  mentis 
aciera  vertisseraus;  audiviraus  enim   famam   et  vir- 
tutes  ipsius  emicantes   in  verbis  et  signis  multis  ; 
quas  in  noraine  Jesu  Christi  Nazareni  operatur.  Ad 
quem  Honestus,  ut  erat  intentus,  dixit :   Si  vestra 
animadversio  est,  ut  veritatis  lumen  agnoscere  va- 
leatis,  dominus  meus  pater  et  magister  Saturninus 
in  promptu  est,  ut  vobis  salutiferam  percnnis  vitffl 
praedicationem  inserat,  et  de  tenebris  ad  veraro  lu- 
cem  perducat.  His  peractis,  ipse  praesul  ac  pontifex 
septima  fere  die  p  ad  Pampolanensem  urbem  perve- 
nit,  ibique  residens   sub  terebintho,  ubi  vetustissi- 
mum  fanum  Dianse  (n  luco  cypressino  q  colebatur, 
verhum  praedicationis   palam  omnibus  obtulit,  exe- 
crandisque   superstitionibus    et    culturis    idolorura 
Deum  verum  magis  colendum  instituit,  adquera  con- 
cursus  urbis  undique  factus  est.  Et  lbidem  per  tri- 
duum  docens  populum  verbo  salutis,  et  signis  poten- 
tibus  confirmans  ;  utrrusque  sexus    fere  quadl 
ta  /  millia  hominum  ab  errore  et  profana  idolorum 


o 
rinde. 

tmpetcnem 
niens  s 
itwnlnus, 
im  mullo 
)pulo 


V 


cultura  ad  cognoscendum  verum  Deum  Jcsum  Chri- 
siuin  unigenitum  Dei  Patris  Filium  revocavit ;  eos- 
que  in  nomine  Patris  et  Filii  et  Spiritus  sancti, 
abstersis  vetustatis  piaculis,  baptizavit;  vetustissi- 
raumque  Dianae  templum  a  fundamentis  destruere 
jussit,  et  lucura  *  radicitus  extirpavit. 

0   II is  talibus  gestis,  hoc  audito  8 ;  transacta  una 

hebdomada,  Firmus,   Fortunatus  et  Faustinus,    ut 

erant  primi  et  seniores  in  senatu,  venerunt  ibidem 

cum  multitudine  plebis,  et  civibus  urbis,  ad  Satur- 

ninum  episcopum,  ut  misteria  sanctse  doctrinse  ipsius 

praBsentialiter    perciperent.   Nam  antea  multorum 

relatione  plurima   de  ipso  audierant.  Et  ver<>  ante 

conspectura   ipsius   tribus  fere  diebus  perstiterunt, 

haurientes  ex  orc  ejus  gratioe  divinae  existentiam, 

cognovenmt.  veritatis  tramitem  ct  vias  justiti»,  ve- 

•  Luminis  flagrantiamin  praedicatione  etdoctrina 

ipsius  consistere.  Nunc  inito  salubri  consilio,  pro- 

fanas  idolorum  culturas  dereliquerunt ;  et    Deura 

verum,  quem  Saturninus  praedicavit,  sequi   et  cre- 

dere  decreverunt.  Tunc  prostratus  Firmus,  et  Fau- 

stinus,  ct  Fortuuaius  ad  pedes  pontificis,  abrenun- 

tiaverunt  idolis,  et  Deum  vivura   Jesum  Christum, 

unigenitum  Dei  filium,  esse  colendum  et  credendum 

professi  suut,  stntimque  percepto  sacri   bapti>matis 

misterio,  per  confessionem  sanctre  Trinitatis  Chri- 

stiani  nonso!um,sed  etiam  Christianorum  doctores 

rnagistri  effecti  sunt. 

6  Er.it  itaque  prssfatus  Firmus  primatum  tenens 
populi  et  senatus,  vir  miraa  mansuetudinis,  hone- 
state  et  religione  praa  ceteris  civibus  suis  pra?clarus. 
Huic  erat  uxor  nomine  Eugcnia;  ex  quagenuit  Fir- 
mmum,  et  Faustum,  etEusebiam  t  sororera  eorum. 
Succedente  vero  tempore  praefatus  Firmus,  cura  es- 
set  fide  et  opere  Catholicus,  tradidit  filium  suum 
primogenitum,  noraine  Firminum,  3one  to  presby- 
tero,  ut  eura  litteris  liberalibus  et  Chrisl 
plina  imbueret,  quia  et  antea  in  baptismo  filiusejus 
erar.  Firminus  vero  cum  esset  decem  etseptem  fere 
annorum,  litteris  ei  doctrina  Catholica  instructus, 
ccepit  religionia  studio  proficere;  nam  ad  ecclesias 
horis  singulis  inhiando  *  laudes  et  honores  Doe  et 
Sanctis  ejus  reddere  assidue  properabat. 

8  Curaque  proficeret '  annos  fere  septem  in  reli- 
gionis  studio  et  sapientiae  gradibus,  ad  virtutumcul- 
mina  prominebat.  Honestus  vero  prasfatus  presbiter, 
«liim  in  senectutis  temporc  !  srcpe 
dirigebateum  pervicos  et  suburbana  civitatis  /<\  ubi 

licationis  verbo  populum  jam  Deo  devotumcon- 
firmaret;  ipse  vero  quamvis  in  juventutis  Horibus 
existeret,  cum  mira  gravitateet  constantia  populum 
ad  Christianaa  rehgionis  studium  provocabat.  Et 
dum  hoc  pateret  magister  ejus  Honestus  conside- 
raret,quod  in  ipsa  Spirituali  gratia  coram  omnibus 
in  verbo  et  doctrina  magis  ac  magis  accrescebat; 
direxit  eum  adHonoratum  w  Tholosanaa  urbis  epi- 
scopnm,  ut  eum  in  episcopatus  gradu  et  grati  i,  im- 
positis  manibus,  constitueret. 

9  Quem  ut  vidit  Honoratus  episcopus;  cognovit 
ineo,  quia  ad  hoc  praadestinatus  et  electus  esset  a 
Domino  ;  ut  verbum  vitae  et  salutis  gratiam  m  gen- 
tibus  prajdicaret,  et  ordinavit  eum  episcopum;  wt 
noraen  Domini  in  Occident.s  partibus  praadi. 

Qui  et  hisverbis  eura  coram  omnibus  allocutus  est : 
Gaude,  fili;  quoniam  vas  electionis  Domiuo  esse 
meruisti.  Perge  itaque  in  dispersionem  gentium  ; 
accepisti  a  Domino  gratiam  et  apostolatus  oliicium. 
Noli  timere,  quoniam  Dominus  tecum  est  ;  in  ora- 
nibus  enim  scias,  quia  oportet  te  pro  noraine  ejus 
multa  pati,  quatenus  ad  corouam  gloriffl  perveniaa. 
Valedicens  itaquebeatus  Firrainus  episcopus  Hono- 
rato  episcopo,  fratribus  et  consacerdotibus  suia,  re- 
vcrsus  est,  vita  co.n.te,  ad   lloiiestu.n  presb.terum, 

magistrura 


p.x  mss. 
D 


*  al.  locum 

s 
Firmum  atlns- 
que  senatores 
ad  fidcm 
convertit. 


E 


Firml  filius 
s.  Finninus, 
uh  ffonesto 
recle  tnstitu- 
tus, 

I 


*  ai.  inhlanter 


'  al.  perficc- 

rct 
\n  m ,  ntuti 
docet  popu- 
liim; 


ac  deinde 
,,  s     llonora- 
tu  creatur 
episcopus. 


BX  MSS. 
X 


vtt\  S    FIRMINI  EPISCOPI  MART. 
W  f,  I      ,  I   retulit  ei      Wv«'  wH '"  ■"  """;,,„/  „,,,,,„„  ;  nec 

magistrnmel  ■»«»»■  '■""  '  '    ,,'  .^.     ,,„,„,„,•  extr «•■   ■1'""'   ' ^ '"'' 

" in  *  m  f!fS  iHeHoqnoratU8,et     alinm  viri taete.  ,  nll,i;....  ;,,„  „,,  „,-. 

Svssc^Jr^r- *-* 

,,„.„,„„„. ,,,  nomen   Jesn  Chn.  (.i//(  :i|l  ^  w<$g<  ^ 

^JHu^ur •-<•" w«*-B«««- 

et0iSZtri.ReUq«ac Ztaf»  kaoenl ,Fau- 

i    ,     P,o  to  hac  animadversione  «lu  I ,««««. 

Eatione,  - «•  MSS.    obseryat.onem,    * 

,,„,„ ,„>  .1,,.,  „' „<'„'"  W h«.  Bowctus  dum 

{ouemauctorverisimiliterigm t.eteohm 

, ;„;„  ,,,•„,.  / vix  dnbUo,  Vdn  . 

,,„„,,„,„,„,■,.—■''"."■■'-''■•■'■■'■"       ■■'-,  , 

inlooo  opressino,  *«**««.  »1 ' ""","' 

„,.,„,,',„./,  S.Sat - /,,■,,,,,/..,-.- 

,„„„„„„„„ „'• »•  "  propter  Firmum  emue 

,.    ,!,,,,.   Pompel «    -„■,„    ;•,„,/„/„„■ 

„„„    mcl    „/,„<„,    H    •«•««•   ■'■    """"'"'"'- 

.,.,„,„„„,,„■,„„.■,,<",>''»"•/ """'"'""'/"■■  """''' 

„/;,,,„,»,,",..,'■'■  ,„',■/«.•.;'."/-""•" 

„,,,„,.„„  ,„■,„  ,,r..m  ./.•*,«r«m  &.&««..- 

■,„„<■  ,„',„,.■,■.■,«.' ',»„<■»""»    '"'■'"'""•. 


gentium  annnntiaret. 

ANNOTAT  i 

a  ,.,,  „„.  ffispanica   :   „«,»  W*  ''"'""  ''"'"' 

^Wm^S.  -l",,„,„,»"'"  A«! ""<';  ' '  '"  "'" 

,„ ,,/,.  habet,   Pampelona.  .4..«, 

„,, „  <m.  '"    P Pel°P°m  *"" 

; 

;■; 

Firminu 

,„„,,„  .•.„.„„.„.  <//<•»•  ,;'"<"/" 

.'.".■"■."'" '  i        '■"";:;;: 

„,„„,,„  ateH.berma 

,„„,  ,  ,„,„//,„„„,„„„„,<"<.■.' "»'■ 

i  Firminus    ,■„■"„«.  ""»  ■<"'""' 

.„„,,„/„■„,..  .1,  „,,„,,.«„",.■„■■.■•  '",""•'  "•' 

..,„„,.,,. USS. ,,«/«,'""  lMrmus™- 

„,„,•  />,,  ./.,„  r,/„  „.„'/„  '» ,,v,„r„.u.vv  ««'«- 
„,„„■  rTemporibusW  lnl  'mPe" 

ratornm:  guo  tempore  tyrannica    rabies  m  Ehri- 
stiano  popnlo   s»viebat,  erat  vir   viti  .State 

wnerabili  ,  genere  et  ordine  primus  intar  • 


venerabilis,  genereetordinepr.nl  «r^     ,„»,.<■  ^ ,„,.„„,,„,„ 

nomine  el  opere  Firmns.  II  '"  ;"'     I  '      ,     ,  ,„  „„„„„,  ./„,„  obwvauit  Bollan- 

""'""";'""     TXZ  vMpZZ n\  S.  Snturninn*  p 

•mUS8.,e ■**     ''"s /'    "  „„  s,  s,.,,„.  „,„  Satur I 

,,   s.   Satum «.duobus 

I  "'  '      '      ;L  '       '    »  ,1    P  nn.ilonrn» *««.  « 

::-;»"  "  •■•;';: :":„:;::.::;:„::::::;: 
"^:^^^^^ 

(///(/,  ,.  /  Fimus;  pater  S.  Firmini ;  sed  ?«o 

/,/V  Martyr  obiit. 

3  /„    /'/,•,,.„//(,•  Af5S.  exercuit.   P>rntn  ei««nodi 
mintttiafi  non  observabo,  curn  perpetass  fere  sint,  non 
,  „„,,  /„,/,,,,/■„,  .V.^N..  7"'  s  guor.  tfara  //..v  (nviesiii 
/,„,-,;,/  eoRsonanf,  quemadmodum  el    reliqua  inter  se 
plei  amqueconsentiunt. 

e  A/mmJ  Bosguetiim,  etin  MSS.  ei consentientibus, 
lurr  adduntur  :  Nunquicl  iste  splushospes  etadvena 
culturara  sanctorum  deorura  per  otiosa  sua  oolloquia 
destruere  polest  ? 

f  Apud  Bosquetum  .\miIio,  in  tribus  MSS.,  Emi- 
lio,  in  reliquis  Emelio  cum  duobus,  qu&  sequor. 

gNemusana  legitur  in  omnibus  fere  MSS.  cum 
Bosqueto.  In  uno  tamen  nostro  Venusana,  verisimili- 
ter  mendose.  Ambianensc apograpkum  habet,  Neman  - 
i  /,,,,  Nemausana,  optnor.  Certe  Nemausi,  qnse 
urbs-esl  antiqua  Qallix  Narbonenm  tn  Occitania  In- 
ferioriy  vulgo  Nismes  dirta,  hatus  credUur  S.  Ilone- 
stus,  de  jtto  actum  est  ad  IG  Februarii. 

h  Acta  S.  Saturnini  episcopi  Tolosani  dabuntw  ad 
29  NovembrU. 

i  Pro  sieut  iusistit,  ul  habeni  duo  MSS.,  qu  i 
quor,  cum  tribus  aliis,  lunum  e  nostris  habet,  quo  or- 
dine  sit ;  JBosctteftM  cum  MS.  frevircnsi  :  Sed  hoc, 
i  qui  consistit  in  Spiiitus  sancti  gratia,  et  inspi- 
ratione  etc.  Quje  non  cst  cofrecfto,  sed  depravatio 
textus,  iaquc  inepto  et  faUa. 

k  In  apogmpho  Ambianensi  pro  extra  unum,    ut 


tione 

f  Alias,  Ilis  tabulis  auditis,  vel,  His  talibus  gestis 

itaauditi 

t  Apud  Bosquetum  et  in  uno  MS.  Sebiam.  in  uno 
nostru  de  Fausto  et  Eusebia  non  fit  menlio. 

u  In  quatuor  MSS.  suburbanas  civitates  Bosquetus  t 
mendose  per  vices  i  tc. 

w  Si  Honoratus  Tolosanus  episcopus  annuntiatur  a 
Castellano  ad  28  Becembris',  sed  festum  ejus  celer 
brariait  die  16  dicii  fnensis,  ui  alterutro  die  deeo  sit 
agendum.  ,    ,  . 

x  Ninniie  Firminus  Ilonesto,  ut  pauloantc  qui  dictr 

t  ur  de  Honorato. 

CAPUT  II. 

Prxdicalio  S.  Firmini  :  varia  certamina  et 
marlyrium. 

D 


JSanctu*  rtH- 
cinde  non  post  multum  temporis  a  panctus  an-   cflSJU,>rrf 
tistes  ille.  praefatua  Firmihus,  revolvens  et  consi-  patrtot 
derpns    Scripturarum    divmarum     praecomum    w  ^ 
evangelicaa  veritatis  doctrinam  in  oordia  sui  greniio  fl 

reponens,  iibi  dicit  :  Ite,  docete  pmnes  gc4ntes'f 
baptizantesi  eos  in  nomine  Patris  et  Filii  e1  Spintus 
,ii.  El  iterum  :  Nolite  cogitaiie,  quomodo  aut 
quid  loquamini ,  non  eniin  woRetitiSiqui  loi|Uimiui  ; 
sed  Spiritu  Patris  \e?(ri,  qni  loqnitur  in  \ol.is.  Et 
alu»    loco   :   Quam  speciosi  pedes  evangelizantium 

bona 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


40 


*  in  uno  MS. 
Valli» 

C 

d 

e 

prxdicat  in 
Arvernia  in 
Andegavis, 
Bellovacisque 

t 
*  al.  Ligcrim 


hg 


m 


ac  landem 
venit  Atn- 
bianum,  ubi 
multos  con~ 
veitit. 

n 

0 

•  al,  Hllaris 


A  bona  virtutum    b  ■  et  alia  multa,   quae   in    divinis     sententiam  ex  decreto  senatorum,  et  principum  rei-  D 
Scripturis  reperiuntur    de  pertectione   annuntiandi     publieae  Roinanorum  statutum  est.  ex  mss. 

Fiiii  Dei  Evangeliura.    Igitur  trigesimo  primo  fere  14  Ad  quem   Auxilius   curialis ,    et   venerabilis 

anno   setatis   au«,  relinquens    patriam,  genitorem,      templorum  Jovis  et  Mercurii  sacerdos  respondens,  s-  -7'rmlnus 
fratrem    et  sororem,  et  dulci>simmn   BUOrum  agni-     dixit  :   Est    bic  unus    Cliristianorum  pontifex.   qui  ^„^«2 
tionem,   perrexit  in    partes  Gallice  *  ad   Agensem  c     non  solum  Amluanensem  urliem  a  deorum  cultu  et  idololatriam, 

tatero;  ibique  aliquantis  diebus  cum  Eustagio  d     rdigionesubvertit;  sed  p.me  universum  orbeui,  ii.i- 

presbitero  demoratus  est,  confirmans  <•,  et  docens     periique    Romani   ini  b>,    ab    immortalium 

pleliem    Cafliolir:e    doctrime    studio,    et  divinarum      deoruni  ciiliu  separare  vi.l.-tnr.  Ad  quem  Sebastia- 

Script.urarum  gratia  insfcrueb&t.  nus  dixit,  Quis  esl  ill-\  qui  iantnm  mTas  et  scelus 

1  |  Deinde  Arverniose  /"civitatis  continiapcrtrans-     profanum    perpetrape   ausUs  estl    A&iililie.  dixit : 

ienSj    plurimam  partem  illius  terraa  ad  Christi  gra-     Fjrminufl  hmh ,  et  Q  genere,  arte  et  elo-  •  ai.  facun- 

,1,1111  provocavit  :  ibique  confligens  cum  Archadio  et     qucntia  facundissimtfs  *,  in  omni  sagacitate  prom-  dus 

Le contemptu  idolorura, illc  ladgrar     ptusi   Hic  praedicat  et  docet  populum,  non  esse 

,,;,,,,  sancti  baptismatia  post  multa  fliscrimina  per-     aliura  Deum.i   nec  aliam  virtutem  in  ccalo  et  in  ter- 
it.  Postmoilum  ergo  Ligerem  *  transiens  fluvium     ra  ;    nisi    Deum    Christianorum    Jesum    Clinstum, 
;,!,  Auxilio  Andegavinae  g  ur-bis  praesule  //,   anno  et     quera  nominat  >•  i<  Hunc  dicit  omnipoten- 

tribus  mensibus  inverbo  praedicationis  detentus  esf,  tem  super  omnes  deos,  deos  vero  nostros  daunonia 
ubi  maximam  partem  illius  provinciae  ad  cognitio-  nunoppat,  idpla  etsimulaeJfcrawina,  muta,  surdaet 
Qem  voritatis  evangel:.cae  perduxit;.  Audiena  itauque  iflsensibilia,  libera  protestatione  omnibus  esse  de- 
beatissimus  Fiminus  episcopus,  quoniam  Valerius  nuntiat  :  ita  subvertit  populum  a  cultura  etreli- 
i  praeses  in  Galliis  Belvacensi  civitate,  tirannicara  giqne  deorum,  ut  a<l  fcempla  veneranda  Jovis  et 
jmpietatem  erga  Christianps  exerceret,, raultosque  Mercurii  nullusjamad  thurificandum  vel  suppli-  *fll. venlt 
B  jiiisin  finibus  pro  Christi  nomine diversis  poenarura     candum  veniat  mana  sectam  corda  E 

cruciatibus  afliigeret,  ipse  Telut  athleta  Christi  va-  oranium  senatorum  seducit.  Ilunc  si  qod  extermi- 
lidissimus,  ubi  fortior  belli  impetus  imininebat,  Bel-  naveris,  et  diversis  poenis  ad  aliorum  exemplum 
vace  dtatem  per.venit,  ubi  et  plurimas  per-     afflixeris  ,   magnura   periculum    reipublicas   exinde 

secutorum  su  nsidias.  Nam  incarcere  trusus,     accrescet,  et  ad  ultimura  fun.lamentum  et  stabihta- 

viucula  atque  0  i  nnulla  sustinuit,  die  noctu-    tem  imperii  Romani  subvertere  conabitur.  Sed  audi 

Ev.  Postmo-     consilia  nostra,  preBcellentissime  praases,  ut  respu- 

dumveroTSergio  k  pi  aneo  ictu  defun-     publica  per  te  salvetur,   et  de  immmenti  periculo 

ct0    aChristiano  populo  beatus Firminus  episcopua     deps  deasque  exsojvas.  Jube   ilium  ante  tnbunal, 
de'carcere   exsolvitur,    liboroque  et  soluto  verbo     praesentibus  universis,  hoc  prassentari. 
Evangelium  veriiatis cunctis  annuntians;  pnmum-         15  Tunfl  pra^cepit  Sebastianus  mihtibus  suis,  uj  •£  Glipia- 
aue  jiiium  populum  in  fidei  soliditate  confirmavit.     illum  ad  spectacula theatn,  ad  portam  UUppianam    inhn0ljfl(m. 

QU0  ,„  Loc clesiam  thomartyris Stephani     post  biduum  prasentarent.  Amhen  isua  quefidmtt- 

T  onsUtuit,  pluriraos  ibidera  populos  ad  cogno-     mar      .       -  Firminus,  quia  re.  .  >batu  ;  m^ 

Lndum  lumen  veritatis  a  cultura  idolorum  re-     alte  procedens  accessit  ad pra^torium  etj?on- 

bCe"  stanter  ante  trihunal  in  conspectu  pnncipum  stetit, 

12  Deinde  veniens  ad  oppidum  Amblanensium,     et  Deum  omnipotentem  Jesum  Christum  Nazarenum 

decimo   uie  mensis  Octobris  «  ha ivitatem  m-     docui^orandum,  i  vero  et  profana  idp* 

S  eeeptnsque  a  Faustiniano  o  senatore,     lorum  delubra,  *&WW*&*  esse 

domu      ipsius TbaVsmi  gratiam  advocavit,  ip-     praBdicabat.  A,l  qn^ Sebastianus  conversus  a.    : 

F     liniuuu     catechumenura   fecit:    do-     Tune  es  ille-nefandus,  qui  terapla  -1 v 


apud  prxsidts 
Ambianum 
Ingressos 
r 


mnmmiP   Auseutll    1    V   ailP    CUlll   Miso   .vusruuu    uay-  i  um  — —  »- »    - c 

u"  -m,    Spini'  quoSdam  dariMtaun  bbp  ,  plebem  populumque.d1yid«     I         «t  .         ^ 

SLtcumTberfs!  L2  .1  famulabu.  vel  quo  no O  -  ujus  mv.e  » 

2  M  :  oonve^ique  suut  in  illi3  tribus  oon-  esse  videriel  S tus  F.rnunus    pre t  osus       ■     . 

C  tilis  dtabus  9  Per  beatum  Fhminum  episeopum  episoopus,  con  respond ul     Si  de _no-  p 

'  r.      Si    K  m-i  Pr»dictum  ve,o  „„„, .equiris,  Fir ,  «Jglg  '^  , 

Fans n  oathecumennm  ad  perfeci  onem  glo-  »»  l,  ordme  ^>™*£g£  %&!*  ' 

peS.tdientes  itaque  Longuine  et  Se„„st„ ,  ge v:::1',,l:';:■::•.^"':':,';•.-',-!,-"^ 

Dne«ides  nu;e  per  beatum  Fiiuninum  ep.sco, .„  sursum,  neque  in  terra  oi       m 

STSSi  p£Ur.  venernn, , «.  Treviris.  .,  uib,  o  ;  m  .pso  un.vers    oqn   -»  J«    "^| 


ertia  die  convenirent  ad  pnetorium  C.m.l.an»m  r,  f:1''''"1'.™^     ,',,,,,,,  ,,.,,,.  e(  I 

ibique   transactis  tribu*   diebus.    u  eptum  tnum  et   nle  no  u. .       m  ,n  .    , . 

priidum.  omnes  tribuni  miHJ ,  universMue  ,m-  regnum  ^]-^^\n  „.„.,,,„„!  non  muta. 

litia  ibidem  convenit  in  „„„„,.  Tm.c  pr^es.des  data  t„.tur  g.- .    .  >   .    ■      r  non  Je. 


.-ilicos 


iies   vtueicmu.  ,  ~v  w.  ^--- 

simorum  imperatorum  venire  tenta(ver,it,  aut  con- 
servare   minime    voluerit .    diversis    tormentorum 
generibus   aitligeretur ;   euinque     cap.talem   subire 
SeptemOris  T.  VII 


henmun  perpetuam,  ubi  eorum  pater 

demergantur.  f„ 

16  \udiens  hiec  Sebastianus  pra^ses,  impio  fu- 

7  rore 


IX  MSS' 

et  minas 
contemrtit. 

u 


B 


Prxses  San- 
ctnm  clam  in 
carcere  occi- 
di  jubet, 


w 

uhi  martyrio 
coronatur. 


»  al.  Somano- 
brica 


VITA  S.  FIRMINI 

rore  repletus.  exclamav  it  /oce   «agna  Et    facto 
silentio,  talem  protul.t  sentent.am  •  Per  dco 

i  sacnBcaturum.  ^^2t5TJ5i 

mentorum  f-«jnti2,S--l-  Ad 
in  conspectu  omnium  te  m  constanter 

quem  sanctus  Firmmus  ma rtyr  Chnst «m 
nihil  formidando  respondens,   ait  .      "' 
sit.pr.eses  Sebas.iane,  quia  tonuenU  jn.  e  Pce n» 
quasP  mihi  promittis,  non   orm.do ,    £  fcte  - 

Deus  meus  omnipotens  «"^"^TSS^ 
ut  ad  coronam  glori*  immareessi b sp e.  tot  ce^ 
tamina  dignus  pervenire  merear.  qm  propter  tm 

Cabimus,  dimittere  nolo.  Tu  yero  cniciatus  et 

tomenta  perpetua  tartari,  et  inextingmbi es  flam- 

™tinebs;ibiqueardore  ignis  mextinguibil. 

^impietate^nnamnuncinservosDe.exerces.s.ne 

^^' Setiianus  vero  ac  popnli  et  plebis  conventus 
mirabantnr  supra   constantiam    et  pr*dicatiunem 
beati  Firmini  martyris  :  et  volebat  eum  populus  de 
Sebastiani  raambus  eruere,   quia  per  eum  ostens» 
sunt  diversa  virtutes.  Nam  et  paralyticos  engebat, 
obsessa  a  damonibus  corpora  expiabat  :  duos  a  le- 
premorbo  ad  Clippianam  portam  mundavit ;  ocu- 
lum  excussum  Casto  Andreaa  filio  restituit,  febres 
etplurimas  infirmitates,  invocato  nomine  Patris  et 
Filii  et  Spiritus   sancti,  sanavit ;  multasque  alias 
virtntesinnumerabiles,  per  eum  Dommns  operatus 
est    Propterea  Sebastianus  metuebat  eum  ad  tor- 
menta  tradere,  ne  per  eum  tumultus  invenireturm 
populo.  Pracepit  itaque  eum  Sebastianns  milit.bus 
Imisapprehendere,  et  custodil.us  carceris  commen- 
dare;   clamque  eum   in  carcere  m  noctis  silentio 
capite  truncari,  corpusque  ejus  abscondi  jussit,  ne 
a  Christianis,  quos  ad  veram    lucem  perduxerat, 
honorifice  coleretur.  , 

18  Interea  w  dum  pretiosa  et  acceptabilisDomino 
hostia,  beatissimus  Firminus  episcopus,  Christipo- 
pulura  solita  prajdicatione  in  fide  Catholica  non  de- 
sisteret  iolidare;  milites  nimia    cum    seventate, 
prout  eisjnssum  fuerat,  eum  improvise  comprehen- 
derunt,  et  comprehensuin  ad  carcerem  usque  per- 
duxerunt.  Cumque  inter  eorumdem   manus  divino 
insignitus  auspicio,  Christum  Dei  Filium  pro  eorum 
rabie  viva  voce  non  cessaret  laudare,  co  icite  eum 
in  ergastulo  obscurissirai   carceris  retrudentes,  si- 
gnatoque  ostio  adhibitis  custodibus,  abierunt.  Nocte 
vero  sequente,  cum  plebs  Soraonobrica  *  sese  sopori 
dedisset;  ensiferi  assunt  milites.  parati  sui  nequis- 
simi  prssidis  jussa  patrare.  Qnos   conspiciens  sa- 
crura  et  acceptabile  Christo  holocaustura  ,  alacri 
exultatione  cordis  repletus,  magno  prae  gaudio  la- 
crymas  ccepit  fundere,  et  prece  supplici  exorando 
decantare  :  Gratias  tibi  ago,  Domine  Jesu  Christe, 
bonorum  retributor  omnium,  pastor  bone,  qui  me  ad 
tuorum    fidelium   vocare  dignatus   es   consortium. 
Dignare  ergo  Rex  pie,  Rex  clementissime,  lios  mi- 
sericorditer   custodire,  quos  ministerio   nostro  tibi 
acquirere  voluisti,  cunctosque,  qui  tuura  per  me  pe- 
tieruntjuvaraen,  clementerexaudire  ;  quoniam  tuum 
est  regnum  et  celsa  potestas,  per  immortalia  secu- 
lorum  secula.  His  itaque  dictis,  unus  railitura  im- 
piissimo  evaginato  gladio,  sanctam  nontimuit  ferire 


EPISCOPI  MART. 

QipnneMartyr  Domini  est  in  confessione 
^^-S.  et  in  ccelis  gloriose  coro- 

exanime:  F,«,   ^iminus  baptiza- 
ipse  pretiosissimas  testis  ^^ 

curiomaXs  et  pretiosis  linteamimbus  m  mo  - 

°  Lvo  h    in  quo  nondum  quisquam  positus 

Firminus  episcopus  et  confessor  ecclesiam  aa  eon- 
t  uxit   et  ad  caput  ejnsdem  glonos.ssimi  martvns 
a  are  b  nonore  sanct*  Dei  Genitncis  semperque 
Vrginis  Marim  beavit  In  quacumqnadam  diefun- 
L!  ante   altare    Sacrficium    consecraret      ccel.s 
Lertis   palmamDomini  hb  et  Salvatoris  nostn  Jesu 
SSS ^meritis  sui  ^o^mi  VM  ^s 
aspexit.  Ibi  denique,  Domino  tan   Chnsto  coope- 
rante    ad  honorem  et  laudem  ejusdem   clanss.mi 
testis  suiFirmini,  crebra  et  salutifera  ttont  miracula. 
Nam  mgri  venientes,  antiquam  recipiunt  sanitatem 
casci  illuminationem,  claudi  recuperationem.  vexati 
a  dasmonio  liberationem. 

90  Dicne  igitur  in  laude  manet  aeterna,  quoniam 
erogando  verbi  divini  semina,  ab  ipso  nostra  retu  - 
getecclesia.  0  quam  beatum  Virum    qui  mandata 
Dei  prudenter  adimplevit ;  et  ad  Christi  regnum 
fosliciter  pervenit.  Erat  enim  spiritu  fervens,  Do- 
mino  serviens,  spe  gaudens,  in  tribulatione  positis 
cum  hilaritate  subveniens;  nam  ut  Deum  sibi  face- 
ret  propitium,  resolvebat  inopiam  egentium  Propte- 
rea  estexaltatus  super  astra,  et  aChnsticolis  digne 
glorificatus  in  terra.  Veneranda  itaque  est  ilhus 
prmclara  soleranitas,  qui  in  confessione  verae  fidei 
instanter  perseverans,  gladium  suscepit,  etpostim- 
manitatem  tormentorum   consortio   est   glomeratus 
Sanctorum  ,   felix   quoque    et  exultans   trmmphat 
cum  Christo  in  regno  ccelorum,  cui  est  honor,  laus 
etjubilatio  indeficiens  per  infinita  secula  seculoru.n. 
Amen  cc. 


D 

tepultura 
Sancti,  supro 
Wam  «ccleiio 
conttructa  ■ 
X 

y 

a  a 


bb 


F. 


cc 


ANNOTATA. 

a  Proy  Non  postmultum  temporis,  ut  habent  om- 
nes  codiccs,  in  Breviario  Burgensi,  Deinde  post  mul- 
tum  temporis.  p 

b  Apud  Bosquetum,  bona  et  pacem  :  et  aliarum 
multarum  etc.  Sic  aliis  quoque  locis  in  vocibus  non- 
nihil  abit  a  'plerisque  MSS.;  sed  non  omnia  observo, 
ui  j ii  iii  monui. 

c  Ita  in  Ambianensi,  in  noslro  huic  paSsim consono 
Aggensem;  in  aliis  <iuatuor  Agnensem,  in  Trevirensi 
Aganensem.  Bosquetos  habet  Agennensem,  qua  voce 
civitas  clavius  earprimitur.  Designatur  Agennum  aui 
Aginnum,  urbs  Jquitanis  ad  Garumnam  fluvium, 
vutijo  Agen  dicta,  ei  episcopalis  sub  archiepiscopo  Bur- 

degalensi. 

d  Eustagio  habent  MSS.,  qux  sequor,  cum  duobus 
aliis.  In  Trevirensi Eustochio,  in  reliquis  Eustachio 
cum  BosquetOfforterectius, 

e  Vox  confirmans  insimial ,  jam  ante  fidem  fuisse 
Aginni  praedicatam.  Hoc  fieri  potuit  per  episcopos  To- 
losanos.  Constat  autcm,  Aginni  jam  sub  Diocletiano 
fuisse  martyres,  interque  hosS.  Caprasium,  quem  re~ 
centiores  etiam  Aginnensem  fecerunt  episcopum.  De  eo 
agetur  ad  20  Octobris. 

f  In  uno  MS.  nostvo  Arvernicse.  Arvernorum civim 
tas,  modo  Clarus-Mons  dicta,  suum  jam  tum  habebat 
episcopum.  Lleo  forte  civitatem  non  intravit,  sed  confi* 
nia  praedicando  pcrlransiit,  ut  dici  nequeat,  quo  in  loco 
cum  Jrcadio  et  Romulo  ccrtavcrit,  cosque  conver- 
terit. 

g 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 

*  Ab  Arvernis  per  Lemoviccs  et  Pictones  ad  Andcs 
proficuoi  potuit,  ibique  Ligerim,  flumm  QaUiB  satis 
„„,„,„,  et  vuhjo  la  Loire  dictum,  transire 

h  Dictio  hic  varia  cst  in  codicibus;  ei  ex  varietate 
duplea  oriri  potest  qumstio,  nimiruman  eotempore  Au- 
xilius  aJtgtiu  Jndegavcnsis  esset  episcopus,  et,  si  quis 
velit,  non  expressum  esse  nomen  episcopi,  an  saltem  de 
episcopo  Aiidegavensi  fiat  mentio.  Bosquetus  locum  ita 
expressit,  ut  nulla  episcopi  Andegavensis  fiat  mentiot 
habetque  sequentia.  Postinodum  ergo  Ligerim  trans- 
iens  flumen  ad    ausnlium  Andegavina  urbis,  anno 
et  tribus  mensibus  in  verbo  praedicationis  detentus 
est  etc.  Vcrum  exo>:toMSS.  nullum  huic  editioni  em* 
sentit;  nam  inomnibusfit  mentio prsesulis Andegaven- 

sis;  isque  probabilius  vocabatur  Auxilius,  licct  codices 

dc  eo  nomine  non   omnino  consentiant.   Duo  codices, 

quos  scquor,  quod  reliquis  videantur  correctiore 

Utteram  habent,  prout  edidi.  Reliqui  codices  sua  dive,  - 

sitate  ostendunt,  librarios  sensum  non  intellexisse,  et 

nonnikil  mutalionis  induxisse.  Noster  olim  Valcellensu 

pro  nomine prsesulis  consensit,  sedita  sensum  expri' 

mit :  Ligerem  transiens   fiuvium  ad  Auxilium  An- 

degavin»  urbis  praesulem,  anno  et  tribus   mensibus 

etc.  Quatuor  codices,  nimirum  unus  e  nostois,  A 

marensis,  Boni-Fontis,  San-Qallensis  habentt  ad  auxi- 


11 


51 

rentii.  Louvetus  cap.  6  solum  quoque  Stephanum  no-  D 

EX  AlbB* 

minat. 

n  Fcstum  ingressus  S.  Firmini  ilfo  ipso  die  10 
Octobris  notatur  in  Breviariis  antiquis  Ambianensi- 
bus.  Loiselius  cap.  3  crediditt  prius  apud  Ambianos 
fuisse  S.  Firminum,  quam  apud  Beltovacos:  sed  hoc 
Actis  contrarium  est,  ssque  ac  Petro  de  Natatibus,quem 
pro  sua  opinione  perperam  ailegat. 

o  De  Faustiniano  senatore,  apud  Bosquetum  Fau- 
Btiiio,  multasunt  dicta  ad  \  SeptembrisinS.  Firmino 
confessore,  cujuspater  fuUse creditnr.  De  uliis  conver- 
sis  alibi  nihil  invenio. 

p  N»n  est  verisimile,  tribus  diebws  peracla  csse  om- 

nia,  qus.  hic  narrantur, 

q  In  hanc  lectionem  consentiunt  septem  codtces  M8S. 
Bosquetus,  cui  consonat  codea  Ti-evirensis,  sic  edida  : 
AudiensitaqueValeriusSebastianus  etc.  At  mcndosa 
videtur  /,,,.,  Uctio  :  nam  Vincentiw  Bellovacensu   et 
compendium  MS.  UUrajeciinum  habenl  Longulum  et 
Sebastianum,  ut  personas  distinctast  uli  el  Petrusde 
Natahhus,  sed  apud  hunc  pro  Longu.o  Ugitur  Longi- 
rm.sicutetiamhabet  Loiselmspag.  M.AtLouvei 
pag.  165Longulum  vocat,  eique  cum   ommbus  jam 

memoratis  Sebasti m  addit.  Tillemontius  et  Batlletus  E 

vitiosam  Bosqueti  editionem   secuti   suntt  quta   Acta 


marensist  Boni-Fontis,  San-QaUe I  auxi-  ™  ^  <  „  M,u,„.„„,  Paulo  p08t  pro  venerunt 

lium  ^ndegavina^urbispnBsulis  etc  Tremrensts  de-  *8*£*™£  >Bo8quem  ,„,,,,,  venit  ad  urbem, 

mum  :  BQ  auxilium  Andegavm»  urbis  apud  prasu-  ab  uib    lr* *            f               ^^  pmu|  du. 

lem    etc.   Lectio   ex    duobus    codicibus    data    rehquts  MS.  lievtrense,  v« 

probabihor  estt  cum  quod  optime  cum  antecedentibus  et  bio™"™?'         hnbent  tres  codices  nostri  cum  tribus 

consequentibus  cohsereat,  tum  quod  exprimat ,  a  quo  ^™           is  Cymilianum,   Trevirensis  Emilia- 

f«erii  in  Jndibtts  detentus  :  hoc  vero  m  nulla  aha  le-  oto,  Amto           ^^ 

ctione  exprimitur.  Prmterea  veristmtle  non  estt  Itbra- 


rios  ex  voce  appellativa  auxilium  formasse  nomen  pro- 
prium.  At  ex  nomine  proprio  minus  usitato  a  libra 
appellativum  esse  factum,  sensnmque  consequenter  im- 
mutatum,  omnino  verisimile  est.  Quare  probabilius  estt 
lunc  Auxilium  aliquem  adulto  seculo  3  fuisse  prsssulem 
Andegavensem,  ut  notatur  in  aliquot  catalogis, 

copum    m    fuisse    omnmm    codicum    consensus 

evincit. 

i  Ubique  in  MSS.  Valerius,  sed  Valerianus  vo- 
catur  a  Louvelo  in  Antiquitatibus  Bellovacensibus  W>. 
2.  Moxpro  inGalliis,  aliquot  codices  mendose  habent 
in  Gallias,  et  pro  Belvacensi  plures  Belvacense. 


.  ln  iuobus  a>iioi)m,  AwWflBerw)  inm«rum  et  uno 
e  nctrti,  ?"oS  ut  reUgm  mrecttore,  «fHf,  — 

IiL,u;um  adclitur,  Decius  et  TdnM  I  f  dwta 

,;,:  Zm  utcumane  moie  in  codieito  exprmumr, 
ademubiqueestmtenM.  „enteRo. 

f  Avwl  Bosqurlum  el  m  qun„,u.'  MSb.  gente  no 
Jnus :  *f  .«  duoius,  iu*  tequor,  ei  in  altero  naetro, 

telutJpKfectorelicto,  *  «•  die  to  *.. '-■ 


<mV  ""'"""''    fi    '    faMM  uicto  citius  te  uiis 

'kla^i—  »:  i  cap.  6  Sergiun,  facU  ^Z^fZn^ 

suceestorem    Valerii,  quem  Valerianum,  ut  dm,  no-  sacrl0^     Mo  )wC  a,.tlculo  ieqmt«r  usque  ad  mortem 
minal ;  et  ante  Sergium  dicU  defunclum.  Verum,  etit        «  V       M,t,ntur  „,,„,;  Bot«««<»»».  "*  '"  >>l'"''1""  F 

quis  hxcomnia  satti  cerla  crediderit,  neeesse  nou  est  '""''•  mnt  „,  iwtbus  eodieibut,  quoi  Mouor, 

C  utduosprasidesBeUovacenses  dicat  iefunctos,  dum  ioi  -"■>■  •   •'  i(/;1(S  „,.,,,,„  „/,■„,  „,.4.t, 

,,,„  S.  Firminus  :  nam  poterat  S,  rytedMMli  M  '»""  "^™^  /„  „.„.,,;,'  ver,  h*c  de  Sancti  mar- 

censiprxessesubrakrio  latius  mperanle.  """'  '  '  ;„,,„„,„„  ,„,„  .•  Confessus  est  igitur 

I    ipud  Bosquelum  primus,  acsi  primus  Bellovaco-  '!/;"'"'     '     \.-.0  B    Firminus  episcopus,  et 

r«ffl  apo«oto  «mi  s.  Firminus ;  sei  m  MSS.  legUur  Chmtum    n  marg  ^^  wb  die  vll  Kaien- 

primum,  fd  est,  antejuom  proftcticeretur  Ambianum.  mar -"'^"L,        BosffMiw  h  ec  ipsa  dedit,  tei  ma- 

BoUandus  ad  hnnc  locum  annotavii  sequentia  :  Love-  darum  ucwu        . 

tus  cap.  v  S.  Firminum  prasdicasse  scribit  xxx  aut  gti  eltam  C0B«ra  .  Faustinianug  ,„,,„.„  omnes  de 
xxxv  annis  post  necem  S.  Luciani,  Bellovacnrum  a  "  """  .,„„„,„  s„,„s  Bosquetus  babet  Fau- 
primi   episcopi,   cujus  Vitam.  ab  (Mone  episcopo     sepuUura  fere  consentiu 

scriptam,  d-dimus  vili  Januarii.  Si  sub  Domitiano  stinns.  ment0  noVl,  ,,, .  rBrw«  «onf«» 
occubuisset  S.  Lucianus,  quod  in  ea  Vita  dicitur,  y  /""'  .,,,„,„„  „„„  m»moraHs.  Relata  au- 
minime  dubium  foret,  quiu  diu  post  eum  S.  F.rmi-     legUur  a -  »      •  ^   f ^^  qWK  „,,„„,,  a 

nus  extitissct.  Sed  cum  SS.  Quintini,  Crispmi  etc.,  •^*'™»»    «»?•«    "''  ''"""    '''"'"^    *" '"'"""' 

qui   sub  Diocletiano  martyrium   snbierunt.  socius  rei.r  .         ()m/„,;„, 

fuisse  S.  Lucianus  dicatur.  nobis  probabilius  vide-  f,'"m '",,.,,,:,,,„  ,„„„„  tWnvS  cnm  Bos?«»ad«o- 
tur,  quod  Antonius  Loiselius  sccibit  cap.  3  Com-  •  «™"  ffl  ,,,,„,«  ,■■'■>.  *«.««««««./»»««! 
mentariorum  de  rebus  Bellovacensibus,  ante  Lucia- 


nus  ^niqueno'  pob.  '"^  iuterficitUr.  Faustinianus 
"mitaTnMSS.duobus,  quz  sequor;  c«i  «M«l  <*/"/.  ^™te^memoravimus,  qui  etcorpu.  B. 
„„„.„„,  „„,„„„,  /„  aliti  quinque  1188.,  quiius  con-  f^-J"^  o™ore  et  memoria  B.  IW 
,„„„,  ,,/,„„  BMfMtf,  ,Ccte,,  dWter  «MMM  m  F'r7  '  Tctn  essoris  unicum  filium  suum  nomme 
honorem  Sanctorum  martyrum  Stephani  atque  Lau-     martyns  et  contesso  Fimluma 


»2 


VITA  S.  FIRMINI 


A  Firminum  mmcupavit :  eumquesacn    Hrt  Wm 
tum,  viris  religiosis  art  instruondufc  JM*  Qai 
^tmodum  sapientia  et  doc  rma  m  6a!harum  Pte 

Sbus    velut  elarissimus  solis  radius,  nmmbus  em 
2rNamdumeratvuIt«decoru8>eloq «*«• 

L.moribusetcaetitateprobu. .  <»"*"  *"J^ 
ropse  ecclesiis  pater  et  magistereffec  usest.  E  cum 
StTm  gradibus  ad  culmine  «*-?£££■ 
videretnr,  ab  Joanne  Lugdunensis  eccles.»  antisUt 
I^Satnsofficiumordmatur.Perquemd.vina 

,, .,.,.  disnata  est :  nam  et  ipse  paralyticos  plunmos 
TfSLm  eanitatem  restituit.  et  fihum  &£*" 
Lricii  de  febribns  orationis  virtute  hteM«» 

tesad* nibus  mnltoties  per  smgula  loca ,eXj    - 

vif.icutwquem.di.-  ...eri.n   tjUU  singu  bl  euin 

rvoc bus/etpere sper >>us.  longe  la teq» 

coruscant.  Qni  et  eccle.i nb »  snn 

ri*  Virgmis  construxit,  ubi  S.  Firm.nus  martj  r  e 
?ontif«conditusessetrsditur:ibie1  ftm» 
episcopus  suam  sepUlturamelegerat  fier, .  Sed  quia 
dubiumesl  prdpterperseoutionum,  qusjtuno  erat, 
«Sem,  ubi  S.  Firminu.  martyr  a  Auita 
B  clam  depositus  est :  dubium  tamen  non  est,  ubi  S. 
Firminnsconfessoretepiscopus  post  multas  virta- 
t.s  ostensas  condUur.  Ibi  sine  dubio  el  Martyr  n  - 

quiescere  credendus  est.  Visit  autem  i ••  sexa- 

ginta  septem  :  sub  die  decima  Kaiendaran  Septem- 
brium  feliciter  aseculo  migravit,  regnante  Donimo 
troJesuChriato.qui  oum  Patre  sunul  et  Spj- 
ritu  sancto  vivitet  dom.natur  pcr  immortaha  secula 
seculorura.  Amen.   Haclmto»  apographvmAuioma, 

nnte, ;cui  fere  coi itimt  alia  quinque  MSS.  eteceptts 

paucis  mox  annotaniU.  Apui  BosqueHm  termo  est  ex- 
Lttlior,  quamin  ullo  MS.  OumauUmprmiietaomnta 

tegantur  in  4uobut  coiieibuc,  vehementer  tutptcor, 

nWitte  i«n„,  tcriptoris,  sti  portmeduni  aijecta; 

sian  ,t  honnulM  in  dictii bus  MSS.  aijecta  existt- 

mo.  Porrocoiicet  nonoSnmnam  '"""■ 

Dea„nis  se  epteffl  Audomarenti  conttnliunt 

,,/„  ,,,..-.  nimirum  itnw  t  mtris,  MS  s-  '••'"'■  n 
Bonifontit.ut  hsec    era  Meatur  leclio,  consentienltbui 

qvatuor  MSS.  Nam  Bosqueius,  qui  eiiiit  q Irii 

septem,  sohtm  tibi  consenlimlem  habet  cpiicem  Tre- 
virentem.qui  pattimeiilioni  Uli  conformior  sst  reltqms 
omnibus.  1»  toU>  etiam  coitie  wtttro,.olvm  VaUetti 
legitur  aeptuaginta  septem.  De  obitus  iie  i  < 
sentumt  coiieet.  Sub  diedeci.ua  KalendarumSeptem- 
C 


EPISCOPI  MART. 

,„.iunl   owtse  cum  Auiomarensi Ihabet  <*"«»"•  » 

IZraLlensit.  At  sub  die  Ka  cndarura  Septe.n- 

,.,    feilcit6raseculomigrayitLAl  Ulo  * eVa «i 
ur  s.  nrmin^mHyr^locumveroallegatum 

Zeoqueintelligendumin. ni  data  ver ba  fel  cite   a 

seculomigravit;  ta»  etin  uno  codice  nos »ri«** 
£*-.  Sub  die  Kalend.  Septembns  ipse  Pirmmus 
,onl-,ssorfeliciterm»gr.-.vit- ;eculo.  C^rum /oan- 

canfessoremdi  neignotusest,  utjamohervam 

ad  i  ScptembrisinS.  Firmino eonfessore  num.S,  nbi 
lS.  Firminiconftesominuno 
tginttaseptemflnnoruiu  ifMin,  ^am 
^dragintaseptemapud  Bos^eium,  guod  modo  om- 
rutanddcod  imfmam 

aa  Ecclesiam  htrnc  dicatam  fuisse  beattsstmx  l  r-  E 
ffini  v,inr,  fiotfeni   alii  codicest  quorum  vcrha  dedt; 
idmquehicinnuitaltare  Firgini  Mdtri  consecratum. 
Plura   de  hac  ecclesia  observavi  ad  1  Septembrts   in 
Qloria-posthumaS.  Firmini cortfessoris  §4. 

bb  Idm  legitur  in  Vita  8.  Firmim  confesssom 
num  8j  ubi  ad  nt,  p  annotavi,  illud  miraculum  m 
pluribusdQcnmentisreferndeS.ffonorato,quipr*fuit 

fonbianensi  ecolesiv  sub  finem  seculi  0,  et  de  quo 
actuv,  esi  ad  10  Maji.  Quapropter,  cum  idem  favor 
verisimiliter  utrique  non  contigerit,  ab  uno  per  errorem 
adalterusn  translatus  videtur.  Certe  dubhlm  est,  an 
obveueritS.  Firmino  confessori, pr&sertim  cum  poste- 

.  /,.,,■  solum  legantur  in  duobus codicibus 
aliis  MSS.nostrissint  omissa,  ut  vehemenspossit  esse 
suspicio,  totam  hancpartem  posteriorem  ictisdiupo&t 
esse,  neque  esse  amtom  Pitto  S.  Firmini. 
insinuavi  loco  allegaio,  gratia  illa  visx  ma- 
nus  Dominiprobabilius  saltem  altribuetur  S^  Honorato, 
quan\  S.  Firmino  confessori,  etiamsi  legatur  in  uddi- 
tamt  tktis  duorum  codicum. 

ec  Ilic  Actafiniunturin  codice  nostro.  In  apographo 
Ambianensi  pauca  hxc  seqmntur, ;-Sebastianu.s  deni- 
que  eon  post  multos  dies  a  militibus  Belloaco  civi- 
tate  interficitur. 


F 


DE  SS.  BARDOMIANO,  EUCARPO, 

ET  SOCIIS  xxyi  MARTYRIBUS 


IN   ASIA, 


J    s 


Diio  Martyrea 
notninaU  cuin 
Anonymts 
xivi 


Ex   Martyrologiis. 


BQ1 
; 


aroniuspost  Galesinium  hodie  duos  Martyres 
\  nominatos  cum  pluribus  anonymis,  tamquam 
^acceptoi  t  Martyrologio  Bedx,  annuntiai  his 
J  rbis  :  h\  /Vsia  passio  sanctorum  Ba 
miani,  Eucarpi,  et  aliorum  viginti  sex  martyrum, 
Wonseperiuntuvhiquidm'  in  genuino  Bedx  Mdrty- 
rologio,  sed  solum  in  cpdicibus  aliquoi  interpolatis  ct 
auctti  legitur  :  In  Asia  SS.  Eucarpi  et  Bardoniani  : 
et  alii  viginti  sex.  A.t  Rabanus  laudatos  Martyres 
mcmorat,  ita  scribens :  In  Asia  natale  Bafdomiani, 
Eucarpi,  et  ahorum  xxvi.  Laudati  Martyres  etiam 
riuntur  in  coiicibus  Uieronymianis  ad  hum  diem, 


ex  quibus  Florentinius  hxc  de  illis  edidit  :  In  Asia 
natalissancl  rum  Eucarpi,  et  Bardumani,  etalio- 
rum  vigititi  sex.  Pro  Bardumani  in  codice  Blumiano 
erai  Barduniani,  ut  observat  pag.  1069.  tdem  verba 
vttustissimi  co  !  lernacensis  in  AnnotatU  sic  ex- 
htbet  :  Natalis  Bardomani,  Eucarpi,etaliorumxxvi. 
Varietas  aliqua  reperitur  in  codice  Corbeiensi,  qui  ita 
kabet :  ln  A-;:i.  natalis  sanctorum  Eucarpi,  et  Bar- 
doniscum  aliis  viginti.  Alius  rurswn  Anonymorum 
numerus  in  codice.  Richenovunsi  exprimitur  hoc  modo  : 
ln  A.sia,  mcti  Bardoniani,  Eucarpi,  et 

rum  sedecim.  Codicum  allegatorum  auctoritaset  con- 

sensus 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


53 


in  Asia  passi 
sunt  : 


A  sensusdemanipulo  Anonymomm  aliunde   sufficit,   nt     mentio  in  Morbacensi  apud  Martenium :  In  Asia  Eu-  D 

non  dubitemvs,  '/"/>;  """  Bardomiano  aut  Bardoniauo     carpi.  kvetovat.  s 

et  Eucarpo  plures  passi  sinl   dnonymi.  ffos  autem         3  Verwn  consideraiis  Mar tyrologiorum  illovum  de-  Mareus  suton- 
fuisse  Viginti  et  sex,  persuadet  plurium  codicum  con-     fectibus,  parum  no$  movere  debett  <iuo<l  in  paucis  Mar-  Ji^Jjf1 non*' 
sensus,  prxsertim  cum  Rabanus  procul  dubio  habuerit     cus  addalur,  m  paucis  <'<,"i  solus  ponatur  Eucarpus,   vidciurspe- 
codices  minus  viliosos,  <■■<■  quibus  viginti  >t  sexAnony-     cum  prseter com  nsum  nvm  \Iartyrot   riorum,   ctare 

mos  <■)"»  Bardomiano  et  Eucarpo  d> •<///.  mire  etiamad  repudiandftm  Marcum  consentiant  Lab- 

2  Dc  palmtra  quoque  h&rum  Mar*lyrum  hnlla  su-  beanum  el  Gellonense,  in  quibus  eodem  /'/<"/<•  modo 
perest  dubitatio,  ""»  in  it*  quoque  co'dicibus~,  in  quibus  legitur  :  [nAsia,  Eucarpi,  Barduniani.Alibi,  Marci. 
locus  martyHi  frequenter  omiltitvr,  A*ia  assignetur,  Judicium  itaque  aut  conjecturam meam  deMarco,gui 
vfrnirum  iu  AngUstdno,  Labbdaho,  G&llonensi,  el   aliis     etiam   in  pr&cipui  ab   Asianis    separatur*, 

edi  n  iii  Prxtermissis.    D>  Asianis 

antiquii    Grevenus  :  In   Asiaj    sanctorum  Eucarpi, 
Bardumani,  «'t.  aliorum  \  an- 

tiquior  Q  llector  j''!<>nini  MS.,   corruptp  ta- 


apud  Martenium  datis.  Per  Asiam  designatur  illa 
Minoris  Asiar  provincia  qtix  stricte  Uia  vocabatur; 
sive  Asia  proprie  dicta,  Posset  quis  tamendubitare,  «n 
duobus  Martyribus  nominatim expressis non  sita 


dus,  Marcus,  quia  hic  in  aliquotcodicibus  adjungi  <•',/,■-  \e  :  In  Asia,   an<  torum  Ancharpi 

Vamin  Augusiano codice sic habetui  :   Is  i,«Bar*     et  Barduniani,  et  aliorum  xxvi.   Ce\  rum  Eucarpi 


doniani,  Marci,  Eucarpi.  Petustissimum  dpud  Mar- 
tenium  lom.  3  Anecdolorum  col.  KJ60  :  In  Asia, 
Eucarpi,  Bardiniani,  Marci.  Turonense  ibidem  sine 
loco  :  Eucarpi,  Bardinian  rci.  /"  A 

i  /■  Florentinium  r<hto  j«kj.    1059  legitur :  Eucarpi, 
B  Marci,    omisso   Bardomiano.  Sic  Eucarpi    $oti\ 


/,  videbit  studi 
non  item  B  ini,  quod   plurii 

est.  Utrumautem  verum  nomen  sii  Bardomianut 
nt  Bardunianus,  qn 
nitur,  nequeo  divmare. 


E 


DE  SS.  PAULO,  TATTA  UXORE 

EJUS,  4C   FILIIS  EORUMDEM  SABINIANO,  MAXIMO, 

RUFO  ET  EUGENIO  MM. 

DAMASCI  IN   SYRIA. 
E\  Martyrologiis. 


Bi  Martyrcs 
Damascrni: 


S 


I  ex  7nartijrcs  Damascenos,  cx  Grxcorum  Fastis 
inium  acceptos,  in  Romano  Martyro- 
v0gio  hodie  Hc  commemoravit  Baronius  :  Da- 
^'masci  sanctorura  raartyrum  Pauli,  etTattae 
ejus  conjugis,  acSabiniani,  Maximi,  Rufi,  et  Eu- 
genii  filiorum,  qui  Christ tanaj  religibhis  accusati, 
vefberibus  aliisque  siippliciis  torti,  animas  Deo 
reddiderunt.  Qalesinius  alium  videtur  martynx  l 
assignare,  ita  scribens :  In  Gra*  >rum   marty- 

rum  Pauli  e1  Tattffl  conjugis,ac  filiorum  Sabiniam, 
n  Maximi.Rufl,  et  Eugenii.  qui  Christian*  relig 
0  accusati,  ligno  catenis  ferreis adstricti,  verbenbus- 
que  horribiliteraffecti,  tum  aliis  eruciamentis  vane 
torti,pos1  multas  atqueeximias  fidei    religioni 
nostra?  conies^ioues,  in  ipsis  suppliciis,    qua?  exo^ti- 
sita  pertiilerant,  animam  Deo   reddHerunt.  U-< 
Menxis,  aut  ex  Menohgio  Sirletiano  (n  enm 

endem  asseruntur)  desumpsii  Galesinius.  In  <;r;ecia 
vero  generatim,  non  Damdsci,  Ulorum  pal  estram  con- 
slituit,  quia  non  clare  dicuntur  passi  in  urbe  Dai 
cena,  sed  exDamasco  originem  traxisse,  sive  in  urbe 
Damdsccna  nnn.  Ita  ratiocinatum  esse  Galesinium 
conjicio,  cum  nulla  alia  ratio  ipsum  permovere  potuent 
adeos  m  Graacio  figendum.  Verum  na  ea  videtur 
idonea:  neque  enim  verisimile estt  passoi  essem  Gras- 
cia,  a  qua  Damatcus  longissime  distat.  Si  forte  per 
Grxciam  designare  voluerit  lotum  Orientale  imperium, 
locutus  est  modo  improprio,  eta  paucis  ila  exponendo. 
Rectius  igitur  Baronius  hos  Martyn  sci   coro- 

natos  dixit  :  cum  enim  ibidicantur  nati,  nec  alius  as- 
tyrii  locus;  satisinnuiturtDamasciquoque 

martyrio  coronatos  i 

2  Ferum  alix  onunlur  difficultates  ex  Synaxarto 
■  proxi-  MS.Constanlinopolilano  Sirmondi,  et  ex  versiculis,  qu\ 
usan'ui'  adduntur  in  Menxis.  Nam  Synaxarium   tres   solum 


enumerai  Martyrea,  eosque   g  dicit 

nsens,  Sabinianum,  Paulum  e 

Tattam,  ad  esst  ex  urbe  Damascena.   Iidem 

eodem  ordine    recensentur  in  duobus   Menaeorum 

ist  quos  subjungo  cum  ini 

M£  'X-JL—y.  T«Ttr,s  lp<ppovw;. 

Sabinianus  secator  coram  Paulo  vel  antePau- 
liim  :) 

Quibuscu...  te  insa,  Tatta,  sapienter  conjungis. 
Forte  scriptum  fuerit  irpo  roi3  Uaukav,  sed  hoc  nihil 
fuciet  pro  interpretatione  tatina.    In    ve\  ihil 

dicitur  Se  eorum  consanguinitate.  Um  quidem  aliquul 
iiijwere  possent dubitationis de  numero  Martyrum  eXde 
tdnknguinitate.  Si  tamen  singula  recte  ponderemus, 

sla/  ,   :   irUW|  qU0  Itit  1'i.rmissa 

quam  ad  verbtim  facio  Latinam  :  <'om- 
memoratio  ^ctorum  martyrura  Pauli  et  Tatt»,  el 
eonim  Filinnnn.  Quod  emm  spectat ad versiculos M$- 
naeorum,  fa<$*  nntfagere  potuit,   ut  '\culi 

,  tcidennt.ac  stfli  posti  I  rint  impressi.  Synaxa- 

rium  vero  nequh  multum  auctoritatis  hic  habere,  cum 
elogio  illorum  Vartytitictimvrxtcrmorem,  exeo- 
queliqueat,  collectorem  Suuuj.mi.ims  uo„  bem-  fu\ 

instructum. 

3   Quapropter    reliquis  prxfereuda    sunt,  cruelatltm 

probabili     ,  '  ■'"■"  ^turtyiibus  Teguniur  in  M<      occt     -  mt. 

nm0mmelogio,quodaccurate  Latinum  facio et subjun 
Hi  sancti  Paulus  et  Tatta,ethorum  lilii  Sabinianus, 
Maximus,  Rufus  et  Eugenius,  originem  traxerunt 
ex  arbe  Damascena,  delatique  ut  Christiani,  in 
Hgnum  constricti  sunt,  et  catenis  vincti.  Etrursum 
•nte  vehementer  yerberatisunt.Et  impiorum 

manibustorti.animas  Deo  peddiderunt.  Verba  data 
insinuant,  tam  graviter  fuissetortos,  ut  inter  tomumta 

mortem 


ACTA  SANCTORUM. 


ACTA  SANCTORUM- 

,  ,  „  „„„ „; ;  SK5TS Z  S  *£l D 

sttrzss-*^ -* 

DE  S.  FORMERIO  M. 

CCLTO  IN  VICO  DE  VANARES,  IN  AUVA  HISPANI*  P«OV,NC,A. 


£oro*,  M&i 
S.  Formerius 
colitur : 


JO 
J 


B 


ianola  •.tmJ : 


.«,»,«  Marteia  Jn  HistoriadeSanelU  Hispanix 

,, i ftfc».  Aflir I  ,"'"<» . ■  *»• 

in  Atow,  """'""  /''-/"»'•'  ',.,,,,, 

gg§ 

fJanctumannuntiat  his  verbis  ad  xxv  SeptemfcM  .   in 
fen       o   urbis  Victori*  I»  Cantabn.  S.  Forme 
Z r tvris   ad  cujus   sacras  exuvias  ommura  confluit 

^u^ 

rata  devotio.  Ferttm  m  Aimotolu  pag.  315  taMiMe 
*  :  Cujus  rF«men *  sacra  pignora  a ^mulus 
1-ulii  in  ecclesia  \  >  comitatusTre- 

•mensisiuCantabnacustodiunturetv,nerau.ur 

^toffc.diVinii*reiii^t^Hm£rifl^ 
aTrewunto.  Porro  Trevinnium,  vulgo  Treymno,  ac 
Trevinniensis  comitatue  est  in  Jlavn,  jam  dictapro- 
vincia,cujuscaputestVictoria.  Cum  autem  Hispam 
consentiant,  inTrevinniensicomitatu  servari  corpusb. 
Formerii,  nona/ffl  ratfone,  qp&wr,  «'"<*  wltoe»»*  «i 
/„•,■,/„■;.  clfotmtu  Vu^riaj,  r/uflw  guod  fotem  Atowani 
,//0  terrMo  coro/'r*/fen</«»n.  Ferrarttw  igttur,  dum 
\odUS  Formerium  martyrem  annuntiat  Victonse, 
Zocum  mtntu  oeeurote  expressit.  Exc  sufficiant  de  loco, 

ubicolii  '^- 

2  Quod  i  '■'  S.Formem,   / 

Marieta,    nihil   de  geili  ifrarvm    mem 

fuisse  pcrductum.Solumaffirmat,Sancl\ 
.,,.  el  coli  utmartyrem;  sed    nullam  de 
riam.   Candida  illa  Marietx   confe 
hand  difficuller  intelligere  possimus,  undemvflua  rint 
Acta  illat  quse  pro  Actis  S.  Formerii  confidenter edU 
dit  Tamayus,  tamquam   desumpto  ex   antiquo  Officio 
MS  ,n  qua  Sanctus  colitur.  Recitat  ille  non 

modo  Acta  satis  prolixa,ei  in  novem  lectumes  divisa; 
sed  etiam  quatuor  hymnos  Actis  conforme*.  Si  qvis 
figmentaillanon  haberet  perspecta,  utmodo  perspecta 
aaocni  eruditi  Hispanit  crederet  S.Formerium  natum 
fuisse  in  Cappadocia,  ibique  sub  Jureliani  imperio 
passum.  V(  rtrni  m  n  cst  commenta  illa  amplius 

refulare,  licel    revera  facile  refutari  possent,  si    non 
constaret  de  suppositione.  Cum  autem  eruditis  constet, 
multa    dari  a  Tamayo  Acta,  qus  ipsius  Xempore  pro- 
cnsa  sunt,  ei  pro  VCtUStis  venditatn,    liceat  unico  \i 
edtcere,  nun  essedubitandum,  quin  inter  Ula  etiam  ha- 


E 


.      •  .  c     Fnrmerii    Acia,    qna    dedit  :  nam  ad 

[qui    fatenturde    gestis   S.    ^vmmmhtl 

tusTcoglitnm.    Nonam  lecttonem  ita  concludit  la- 
EsrCorpussacrumhodievisiturineadem  ec- 
desia  ad  dextrum  latus  super  aram  in  sarcophago 
Sdeo  affabre  facto,  et  intra  capsam  hgnearn,  vecti- 
bus  ferreis  catenatam,  et    septem  ser is  obductam, 
inclusum,  ad  cujus  tumulum  in  die  festivitatis  ipsius 
2 o  annis     concurrit    circumstantmm     popnlorun, 
Lltipiex    utriusque  sexus    caterva,    qu»  celebn 
=a  solemniaslncti  Martyris  celebrat.  Hxcvera 
IsepoterantTamayi  temporet  et  jam  diu  antc.Vt- 

deml  nuncnincolx,  an  sinl  accurata. 

3  Franascus  de  Padilla  in  Histona  ecclestastica 
ffispani*  cent.  cap.  31,  consideratU  tu,  qum  Ma- 
neta  asseritdeS.  Formerio, ntmtrttw  eajtranettw  esse, 
rt  ,,,/,  xxv  Septembris,  gesta  veroignoran;  existimat 
merium  etttndent  essecum  S.  Firmino  Ametanenst, 
de  quo  mox  egimm.  Conjectura  vensimtltsapparet, 
vrimo  cevte  intuitu  :  nam  non  modo  codem  die  ambo 
Colnnturt  sed  etiam  constaU  S.  Firminnm  przapua 
venerationecelebrarijamamultisseculisinregnoNa. 

varrv.  cujus  olim  erat  locust  in  quo  coliturS.  torme- 
rius  Vevnm  conjecturx  obstat  assertw  de  corpore, 
auod  in  Trevinniensi  comUatu  haben  assentur,  cum 
corvus  S.  Fimini  habealur  Ambiani.  Prxterea  quanto 
n0ti0r  cstin  Navarrx  regno  S.  Fummus,  tanto  mxnus 
turignoraripotuissein  Alava,  ejusdem  ohm  regm 
parte.  Itaque,  etsi  aliquid  verisimilitudims  habeat  itta 
conjectura,  tamen  idoneo  fundamento  est  destttuta. 

4  Ferutmtltor  potest  fieri  conjectura  dc  S.  Ferme- 
r,,,.  fftti  abbatiam  habet  suo  nomini  dicalam  indixcest 
Vasatensi  in  Novempopulania.  Memoratur  ille  m  Mar- 
tyrologio  S.  Sabini  de  Levitania  ad   xxx  Amom^J  ftu 
rbis:  Eodem  die  passio  sancti  Fermerii  raartyns. 
istellanus  ad  eumdem   diem   ponit   S.    Fermerium 
(Gallice  S.  Fraigne)  in  pvovincia  Engolismensi.  Saus* 
sayus  in  additis  ad   Martyrologium  Gallicanum  /<«;/• 
1252  de  S.  Fermerii  ejusdemad  xxx   Augusii  culiu 
consentittetaddit  :  Ejusque  tutelse  prioratus  dicatus 
estOrdinis  S.  Benedicti,  quin  et  parceciahs  ecclesia 
in  Engohsmensi    tractu  dioecesis    praedicta?  I  mta- 
viensis.ubi  colitur  xxx  Augusti.  i2ttr«ttm  Sauss^us 
ad  i  Octobris  annuntiat  S.  Freraerium,  qui  alia$r&' 
merius  «ocatttr,   tn  abbatia    Vasatensi.  Ego  certe  m  ^ 
nime   distinguendum  puto   Fermerinm  a  Fremerio» 
nec  video,   cur  corpus   illius  Sancti   non  potuissett 
Hispaniam  transferri,  aut  totum,  aut  magna  expart- 
Vemm  hx  conjecturx    verisimilitudinem  aliqnam  a  - 
ferrc  possunt,  sed  nihil  certitudinis.  Quare  deFerme- 
rio  Vasatensis   dicecesis  iterum   agetur  ad  1  Octoi 


non  vidttw 
idem  cum 
S,  Fiminn 
Ambiantnt\; 


Hon  tan  W*  I 
rf,cipo'«f»*' 

idem  non  *■ 
Cnm  Femfi* 
Yasaltnh 

F 


DE 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


55 


DE  S.  PRINCIPIO  EPISCOPO 

SUESSIONIBUS   IN   GALLIA. 

SYLLOGE 


SUB  FINEM 
SECULl  V 

Sancti  memo- 
ria  apud 
martyrologos  : 


S 


gcsta 

frrr  omnia 

incerta. 


anctum  Principium,  Gallis  S.  Prince,  nuntiant 
hodie  auctaria  qusedam  non  infima   notse   "/""i 
Sollerium  nostrum  in  Murtyrolugio   Usuardino. 
Heriniensis  codex  his  verbis  Sanctum  celebrat  : 
Eodem  die  S.  Principii  Suessioniensis  episcopi,  fra- 
tris  beati    Remigii.    Eadem  logunlur    in    apographo 
Matriculx  Cartusix  UUrajectinse,  quseei  Qrevenuset 
Molanus  ae  denique  Baronius  totidem  fere  verbU  Mar- 
tyrologiU  suis  inseruerunt.  S.    Principium    referunt 
Fasti  sacri  Gallicani  pene  omnes,  eumque    Saussayus 
longiori  de   more  elogio  exomat  :  de  illo   <'/"""   agit 
Bailletus.  Quxcumque  desancto  Prsesule  dictacircum- 
feruntur,  vet  ex  binU  Sidonii  Apollinaris  epUtolis  pro- 
I1  fluxerunt,  vel  non  magni sunt meriti.  Habeo  prst \oculU 
sermonem  quemdam  hUtorieum^quiVit&S.  Principii 
episcopi  Suessionensis   insmbitur.  Notavit    in   hmbo 
apographi  Bollandus,  excerptum  esse  exMS.  Belfortiit 
adjecitque  Papebrochius,  simile  haberi  MS.  Longipon> 
tis.  Monet  insuper  Botlandus,  Belfortium   sermonem 
prsefatum  accepisse  ex  MS.  ipsius  ecclesia  Suessionen» 
sis,  ejusque  auctorem  esse  Milonem  Morinensem  :  Belfor> 
tiumautem  redundantem  stxlum  multis  locUconlraxi 
qux  ex  quibus  documentU  hauseritj  nescio,  uti  nec  unde 
ipsi  constiterit,  sermonem  illum  esse  MilonU  Morinen- 
sis  epUcopi,  iltius,  ni  fallort  qui  sub  medium  seculum 
xnfloniit,el  dequoin  PrsetermUsisad  dieszyFebrua- 
rii,  xv  ct  xyi  Julii   in  Opere   nostro   dicta   sunt   ali- 
qua.  Sermo  verbis  luxurians  speciale  via  quidpiam  >lo- 
cetdeS.  Principio,  quem  a  zelo  curaque  past 
similibus  virtutibus  magnos  epUcopos   commendantibus 
luudat.   Audiamus    panegyristam  sub  finem  elogii  sui 
loquentem,  et  exejus  verbU  mox  luculentum  fiet,  quam 
fere  nulla   mihi  hic  usui  esse  possint,  quantamque  si* 
mul  fidem  mereantur pauca,quse  subminUtrat. 

2  Haecitaque,  inquit,  sancto  confessori  Cbristi 
Principio  generalia  assignavimus,  cum  de  speeiali- 
bus  ejus  gestis  vix  nobis  tenuis  narratio  eluxerit  : 
cum  de  illo  nihil  legatur,  nisi  ortus  tantummodo 
etsepulturae  locus,  et  quod  B.  Remigii  germanus 
frater,  ac  per  hoc  fraternaejustitiaj  virtutisque  par- 
ticeps  claruerit.  Si  quae  autem  edidit  miracula,  quaj 
posteris  non  sunt  tradita,  haec  scriptorum  inertia 
incuriave  praeteriit,  aut  multorum  vetustas  tempo- 
rum  abolevit.  Sed  sicut  illi  vero  Deo  vivunt,  quo- 
rum  magnalia  atque  virtutes  plurimorum  scripta 
dep-ngunt,  ita  non  mutilat  imprudentiae  silenfium 
tanti  Pontificis  meritum.  En  pauca,  quz  anonymus 
docere  nos  potest,  spectantia  ad  S.  Principii  nativita- 
tcm,  sepulturam,  parentelamque  cum  S.  Remigio,qum 
ut  satU  vage  ex  antiquiore  monumento  accepit,  itapa* 
riter  nobis  refert  parce  admodum  :  in  quo  ut  cando- 
rem  ejus  mirari  non  satis  possum,  ila  optimss  fidti 
esse  crcdo,  qux  pauca  commemorat^  nec  plura  no- 
bis  perhibet  Sidonius  Apollinaris;  imo  tantum  fere 
loquxtur  de  communibus  illi  cum  sancto  fratn 
miyio  episcopalibus  virtutibus.  Atque  ii  tamen  soli  fere 
sunt,  aquibus  aliqua  de  S.  Principio  accepimus 
tantapenuria  facile  jam  prseviderit  lector,  paucissimU 
de  illo  hic  agendum  nobU  esse,  quamquam  aliquam 
materiam  subministrant  recentiorum  aliquorum  de 
chronotaxi  simitibusque  locis  communibus  conjecturse. 
J/abeo  quidem  ad  maimm  lacuuum  alterius  cujusdam 
S.  Principii  Vitse  extraclam   cx  MS.    Carilephopoli- 


tano,  submissamque  anno  1G38  a  P.  Jounnc  Dardes, 
ut  prxfixa  apographo  notula  monet.  Exordium  tale  est: 
Dominus  Principius  Caenomanicse  urbis  episcopus 
ex  Francia  natus,  qui  successor  exstitit  domini  Vi- 
cturii  praedictse  urbis  episcopi  fraterque  S.  Remigii 
Remensis  Episcopi.  Verum  moxliquet,  ejusmodi  h&c 
Acta  esse,  quse  ex  synonymU  episcopU  confusa  fuUse, 
queritur  Stikerus  noster  ad  diem  \iv  Septembrie,  ubi 
S.  Pffincipii  CenomanensU  episcopi  gesta  illustravit. 
Adiri  potest  Commentunus  ejus  pr&vius  ab  iUt  qui 
circa  confusionem  itlam  plura  doceri  cupiunt,  iU  enim 
(L  nuo  referendis  tempus  tenere  non  lubet. 

3  Quandoquidem  ab  auctoribus  aliU   de  S.  Princi- 
pio  nostro  nthil  accepimus,    ei  ea,  qus    moi    iaudati   E 
scriptU mandarunt,  vaga  sintet  generalia,  chronotaxU  OointU  haitu- 
vix  aliqua    figi  potest.  Cointius  tamen  in    Annalibus  ctnotl0» 
j/nuir.  adannumChruti  486  num.  13  de  S.  Princi- 
pio  paucU  agens,   qualemcumque  ex  conjecturis  dedu- 
ceremolitur,sednilitur  crassQ  h  ione  in  verbu 

Sidonii  ApollinarU.  Principius,  inquii  Coinlius,  aSi- 
donio  dicitur  in  coenobio  Lirinensi  Luporum  concel- 
lita  Maximorumque.  Observat  deinde,  S.  Lupum  ad 
episcopatum  Trecensem  promotum  fuisse  anno  127,  et 
conficit,  nuii  unir  illum  annum  Lupo  cohabitare  Le- 
rini  debuerit  Principius,  natum  videri  sub  initium  se- 
culi  v.  Vcrum,  ui  dixi,  errorem  pro  fundamento  habet 
Cointii conjectura.  Sic  scribit  Sidonius  ad  S.  Princi- 
pium  :  Jam  diu  nobis,  papa  venerabilis,  etsi  non- 
durn  vultus  adspectus,  tamen  actus  inspectus  est. 
Namque  Sanctorum  diffusa  laus  meritorum  9triogi 
spatiis  non  est  contenta  fir.alibus.  Hinc  est,  quod 
quia  bonae  conscientiae  modus  non  ponitur,  nec  bo- 
nse  opinioni  terminus  invenitur.  Quoe  loquor,  falsa 
censete,  nisi  professioni  me®  competens  adstipula- 
tor  accesserit,  satis  in  illo  quondam  ccenobio  Liri- 
nensi  spcctabile  caput,  Luporura  concellita  Maxi- 
morumque,  et  parsimoniaa  saltibus  consequi  affe- 
ctans  Memphiticos  et  Palaestinos  archimaHdritas, 
Is  episcopus  Antiulius,  cujus  relatu,  qui  pater  vo- 
bis,  quique  qualesque  vos  iratres,  qua  raorum  prae-  F 
rogativa  pontificatu  maximo  ambo  fungamini,  sol- 
licitus  cognoscere  studui,  et  gaudens  cognovisse  rae 

memini. 

4  Hsecinitio  epistolx  inter  Operd  ejus  14  lu).   8 
Apollinaris  asserens,   omnia,  quaead  SS.  Principium  Boronii 
et  Remigium  pertinebant,  audUse  inliolio   epi-  mn 

scopo,  quondam  in  Lirinensi  eremo  SS.  Lupi  et  Ma- 
xinu  concellita.  dt  neque  hic,  neque  alibi  insinuat, 
Lirini  cum  prxfatU  praesulibus  habitosse  Principium. 
Cum  autem  addat,  meminii  A'"'°- 

tius  sibi  retulerat,  tempus  verisimUiter  jam  aliquodin- 
tercesserat,  poteratque,  sahia  ApolUnaru  narratione, 
Antiolius  jam  senex  SS.  Principium  et  Remigium 
cognovUse,  et  jam  forU  annu  aliquot  ad  S  iiw- 

,,  antequam  hsec  a  Si  lonio  scripta  sint;  unde  proin 
nilul  pro  epocha  nativitatU  Sancti  nostri  extundi  po- 
test.  Baronius  in  Notis  ad  suum  Martyrologium  ait, 
S.  Principium  conciliU  Garpentoractensi,  atque  Arau- 
sicanU  1  et  "2  interfuisse.  ln  Annalibut  tom.  6  concU 
tiumposterius  Arausicanum  anno  ChrUti  463,  ilhga- 
rat,sederroremcorrigit  tom.  tOpag.  960,  ubinumet, 
conciUumilludanno  mUUgandumesse.  ConciUum  1 
Arauskanum    debUe  melustrat  anno  441  :  exqmbus 

collatU 


viCTOivr.  J.  c. 


rt  Balllrtl 
oplnlo  Incerta 

circa  chrono- 
taxim, 


DE  S.  PK.NCIPIO  KPISCOPO  «Bf^  8 .,,  ,,  „,,,„„„„„,  D 

*  *  — -- "7;  ^jSKSS  6E7*Ki  """""" ""'""  ?=a  £f* 

fflisen£iri    '7»'"'  /""•"'"  <,'v</,/"/'    *"•  '"    '      ,  ' 

assi ""    '  '        ;  .  ,...,/.,„    RvvtmndionibusQue 


noster  nondum  erat  episcopus  tempore  ,„ >-•       ■  iuvem„tis  peperaml  ue  ■ »  vro  ^  „»u» 

rthab.tiannocc^ob.eratq, ■■•■'-     ««     ■ s„„, ,mm   civitat«  postea   sanctum 

«vn,et2               nbmn-  -  J            ,..            M>  patrem  beat.  L«p,  ep,- 

niorst  celebratum.  El  vera  [eg.tur  9«                -  _'        ,em   prindpii  successom,    Qmv, 

iput  subscriptus  conciUo  1   ;<'";"<""    ,  ,',,   ;    ,,,'im   S.    tup.   »*M    /""""'•    "< 


„„„!  „„,;„„.  «tfl  «  »« «  «£» 

Prineipium,,  «-*»«i 

!/„„■„".  M  i  i«*fc ,,„„„„„■- - 

leniatur:   at  I .interesse  Ulv J-« 

■■'■'"■'■'■''■'■■'  ■"■"",";• , 


B 


„„  poiett. 


IVri,,,,,  Hui 

,'/7'    ' 

„,  ■  „,  t/nttm 

,„,„  pa(r«m 


Qui  <■ 

niaiuiii 

•  ,!■,,■■■,,"•  ;""'/■";'' : 

,   ,       „  !„..,,,/„•„,',„,  Hmc  autem  l.eatage- 

mt,,x  r,i ,„  Sow  dudumfluventutisex.unioo 

lUo^miliopepereratPr n •  Sua-wnm 

„„  ,„,,',,,  sanetum  episcopu t  Patrem  !„ 

Upi<!jasdemPrincipUsuccessoris-.«en«mtntm,t.l 

, Ues.    „'„„"  „.„„"„  „„'■"  '■"'■■''■'■"'""',.„      ,,.' UejusadS.-K» •■""■'""'    """'•"'"' 

, ,, .','',",  / -  ,,,„    ,,!„„„„„  ,,„.,/,,„  1'nnoi»,  tituh  smt.  E 

1  ";':'■',■',  '' 8  v-,:,„,„ „„„ ,,„■.„« i»*< >« "■"'/"<'""■  '/'nmBr'  „•"-""<« 
;  ,,„,„.„.,,„. i ,„„',,•!»-•„/„„„' .■„.'■"•'  „- 

P,.,  i "„<"■„""»" ',„.■;•-■'.„■•;; 

'■'"'"""'"vr         ,  „.,  „„ „  ,„„„„-,  „„"„■"  „,'»„■"""  •>•  /'•■"""'•  hp 

"":•"'  ,;,:  .,„„■,„„„,:/,„ w»^  n- « «-■ 

,„„,/,„.   .i„„,„„,„s  ,',„■' „'  '"'  """    *•    fiincipi,  ',„„,,,,„,„„„„„,/,■,■,„„,„,„•.„/„„<',•»'  "'■'„« 

,,.,,•  ,„■  „,„,.,„,„,''"'.s-  " „"""  ;"'•      ',,,„„;   „„,„, ,  „„„„„',  posmnl :  „•  '"  -•'■ 

.„„'"■»'  "":1  ,  : !,„,„,/„,/„/,■,„•„,', ""'  "' oColvener» 

EmUmpatre,   „a  o.  "-  ,  „  ,s,s, /,•  Princf 

B^migic  uterino  fr I  *i  -  ««njmo-  '    "       '    ■    enfa(e  „„,„,„  /.„„„,„. 

•  illc  ad    "„„   «mediu»  i     ste  prooul  !>,,„;        ;   (         IM  ( „„,.„,.  „,„. 

dubioadsalva is.p«i»«ip.umdenominata  est.  «p  j  /iu         „,   ,;  ,.„,,,„  6. 

BCilinia  autem  nobilitate  raneranda  utr ,„„  ;  ,, 

genitrix,  claruit.  qu».  ccelesti  ,  '  "  J         ,„,„„.,;„,,■■„. 

mic  mundo  effudtt,   F.er  /  ,  J  ,„  „ S.PriUcipU 

que  po.uit  fm«,  «  / '"""  '  ;„„  ,,„  ,,    „„„„,  ,„„,  ,  »  „„„,'-„"" 

1/   I»  «rt ''"'  "<■<""  /-'■».'"'■"■'. "-'■'■'"--  .    „       ,„„,„,,  ,•„„„„,„  /;■„//„/'„.  /-- 

■"■"'"•'""  ■' "  '    ; :,,,  „,„„.„,  ,,„„  s .„„„„/■/„,'„'"■„/'«- 

S.  P ipiu  '  et  frater  nascturus   i*     ' ■''";'.''';„•    „„„„„■  „,  „■„/,„„.   Cerle 

, Lemonstraretur  oraculo  •  quia  , ■ Uspar     ™^°X„ZmT£*    „•', ■  post  annum 

„'„,  hil  electio  „,  meritoruminhsio,  eorum  quoque     ■:"'""",;        r/„„ ,„„,„„  „„',„„  .-  ,„,,„„• 

■'1",■',"  '  ^Zs7SseiaLpUco?as,eurnAntmum^ 

culi                           ,.■„„.„.,.,     „„ -  „„  ,       '„                     .      :„,„,,,„,„„„„„    appellet. 

faeri,  posterior.  Sunc  efcto.m  pia  mater  m  flora  /   „„  '     -           i           !,,.,„„,„„  ,„  ..„,,„  ,„„■,/, 

juveBtutis,  illum  autem  de  uni, „  suo  Em.ho     /  „„'  ■        ■  ;      ;    J       ^  r;;„.,,, 

eper tempora   enectute,  q , „ ;     ;  . ;/ ,,„,„„,,,„„,„  „„ 

talis  ortusparas,  praeceb  i   sanctu  *««  ■  '";'''      s,,„,,„,  „„„„  4W  ,,,„, ,,„„- 

3  similes.  et  clarisaimi  finis  ,  '  »""'"„     ';'  " fZ^utomvtoa    Vnxcam  L ■,"„ 

20 ,„.„•„  iuve ,„,„!'„„■  „„'"„/ ■•  * '•'  ■     'rtr;::,: ;: ;    ,,,.,„.  -*-,. 

B  „.,,  ,„„,',„,  ,"„"',-  '„-"„'■''„'  ,'„„„/,/„,".'■'•'""  «       , 

'""'■■ "-"";'■'  '"■ "" ■ '■""" """'  ■;:;;:;;;„;:;;,;:;,„  zzl «.,  *«  ^  ■— « 

?S rzSad  ,"„„ ...  u„„.  „/„ ,/,  -  /„'„-'  „■•■""  v.  *-  «j  '■;;;":;;'■";:;::;;;;;;;: 
s  Afc». „.„,  ,■,-  //„„ -  / '«•'«  -"'■  »"'"■  "'"""■  "'"'  f s ,  ;';   ,    „  , :  „      .  „„, 

5       ,;::;;;:,,:■!;;:':;„/;:„'''"' UU -^— -*j ss? 

,„„.,„ ,,„„„. s.  [•; ,,„,„,, , , ;.„../ >■ ■  ""■  '/",•'■  «"<';■'""  '"■""""  "";"■''•  ;"""■• '  , „: 

„„,.  „/    „„'„"„   I    Aramk '('„„„  " '"<""<' ;""""'  ',""" ^    ^     .<]  Z 

„„  u     „,,„„„,    v,„,„ , •„,„, „„„„„ S«*  ,„'■  „'  f»mk  ,',.„■„■„„,'„  /'„„'"'."  ""  ''"'''^  " 

„„; ,„„,„,.'■„"  «/,/«„  .•■„""■  /■'"<""•'.'«■  -'""-  SMectam,  """"  ■"""'    '    . 

,;    /.„,„„„.  „„,„,  ,„.,-„„  „,  „"/„"/.',  "•"."«',  de  „("'„  „'„„<■"  „' '"""""'-  ""-■  /""" 

tSSSZmmulMml .«.« *»«*     «    Oom   autem,  ,„,».r.    ejus    appropmqare 


F 


DTE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 

A   terapus  evocationis,  repente  sanctus  Dei  PrincipniS 
vii  i  est    corporis  et    ex.    coenuIenU 

mundi  voragine  angelico  auxilio  a<l  olarifcatem  su- 
blatus  est  ccelestis  pa  ujus  i  orpus  extra  mce- 

nia  urbia  Suessionicas  m  capella  S.  Thecla?  condigno 
B.  Remigius   tumuhivit  honore  et  Sedem  illius  de- 
hitis  cumiilavil.  provexit.  di(.avii<jiie  muneribus. 
10  Nara  quasdam  res  facultatis  proprise  Sue 
nicse    largitus  est  ecclesia?,    partim   pro    comme- 
morationr  nominis  sui,  partihi  pro  remedio  animae 

fratrie  9ui  Principii.  Sicenim  scriptum  In  testamento 
ejuslegitur.  '»  Delego  salvonariaa  super  moram  et 

»   solidos  decem  ecclesiae  Suessionicre  pro  comme- 

«  moratione    nominis  mei.  Item  sablonarias  super 

n  Maternam  Iweredibus  meiset  aninue  fratris  mei 

••   Principii  delegavi.    Capeliulce  quoque   S.  Theclaj 

..  extra  muros  urhis  Suessionicaa    sitae,  uhi  heatis- 

•.   simum    corpus  fratris   mei  Principii    recondidi, 


57 

.   delegO  solidos  quatuor  ».  Hxc  ille,  ncscio,  unde  I) 

haWsta  :  certe  non  reperiuntur  in  testamenlo  S.  Remi-   v,CTonB  *•  c* 

gn  a  Flodoardo  lib.  1   cap.   18  producto;  neque  in  al- 

tero,  quod   edidit   Labbeus  Bibliolheca   MS.   tom.  1 

pag.  80G.  In  0/  Pra  i.  rmmis  ad  diem  1 

Junii  observdtum  e  t.  a  Galesinio,  Ferrario,  Saussayo 

aliisqne  signafi  elevdtionem  corporisS.  PfincipH,  cum  Eievatio 

aliis  aliorum  Sanctorum  verisimiliter  ex  sa-  corPnris  e]HS 

eello  subiubuno  S.  Tlicclx  a  m  cathedralem  C  r        ' 

tum  translatis,    \fonent\GaUix  ChrisHanx  auctse  conti- 

nuatoi  Prazsulis  cum  tflits  pluribus 

sacris  ect  lesi  i  Snessionen  is  secuio  xm  Calvini- 

staruni   icdnomachorum  mbiead  cineres  redactas  esse, 

ejusdem  tamen  braehium,  forte   eo  cum  lipsanis  SS. 

Amnii.  Onesimi  ei  Gurdinelli post  exiinctam  Norman- 

norum  persecutionem  translatum,  ostendi  in  thesauro 

sacro  ecclesiss  Duacenx  S.  Amati. 


DE  S.  SOLENNE  EPISCOPO 


B 


CARNOTI  IN  GALLIA 

COMMENTARIUS   PR^EVIUS 


E 


§.  I.   Varie  luxalum  Sancti    nomen,   et  mentio  vanis  diebus   apud    martyrologos  et       j.  c. 

auctores  alios.  Actorum  ejus  notitia. 


CIRCA 

\NM  \1    DVIII 

Varie  scri- 
ptinn  Sanrti 
nomcn   occur- 
rit  apud 
Martyrologos 
aliquos 


dit  1\  Se- 
ptimbris, 


Sanctum  Solonnem  nunliant  Marlyrologia  Gal- 
qui  etiam  i  el  Fastis  saciis  aliis 

m   in   auctariis   Usuarflinis. 
idem  illi  itui ,  nec  i  o- 

s  MSS. 
aliquando  Solempnis  et  Solempius,  usitato  media  selate 
morc.  rarius  Solennius,  sajpeSoIemnis  vocatttr,  ut  in 
!  in  Auctariis  ad  Usuardum  Sollerii 
viderc  licet.  Communior  est  Solennis  appellatio,  quam 
idcirco  adoptavi.  Ab  indigenis  vocatur  S.  Souleine. 
Ejus  ad  diem  sxiv  Septembvis  in  suis  Martyroloym 
meminerunl  Muneratuset  Grevenus.  Atque  hicquidem 
sic  eum  nuntiat  :  Item  S.  Solemnis  episcopi  : 
vero  :  Castro  Blesis  S.  Solennis  episcopi  et  con- 
Eodem  di  ■  ej  nter  Au- 

etaria  Usuardi  Sollcriani  in  apographis  Daveronensi 
,./   !/  gs  Ultrajectensis.  Hisce  prxive- 

rat  Rabanus  Maurus,  qui  ad  vin   Kalendas   Octobris 
mentionem  fat  it.  Rabanum  Actat 
Ha  Hst  qux  edemus,  prx  oculis  habuisse,   pqstea 
0USl  , , ,  ,•  R  U  vniiationem   Eodem  die 

depositio  Solemnis episcopi,  qui  ab  infantia  Deode- 
votus  fuit,  qui  etiam  miraculis  claruit,  Nam  cum 
quadam  die  itineris  sui  proficisceretur  Qallem,  pb- 
vium  habuit  hominem  a  nativit  te  caecum,  surdum 
et  mi.iiim,  quem  compli  sus  collo  osculavit,  et  cito 
sanum  reddidit. 

2  Hicetiam,  cum,  defunpto  Carnothensis  urbis 
episcopo,  electus  esl  ad  episcopatum,  quem  ergo 
invitus  accepit.  Hludovicum  vero  cegemadhuc  i>;i- 
ganum,  qui  eodem  tempore  Francis imperabat,  cum 
vellet  contra  Gothos  '"  bellura  per^re,  signo  CruT 
cis  in  corde  et  in  pectore  armavit,  et  sic  viotoria 
de  hostihus  potitum  ac  domi  reversum  simul  cum 
S.  Rhernigio  Rhemensium  urbis  episcopo,  divina 
favente  virtute,  cum  gratiaa  alacritate  baptizavit,  et 
cume»dem  trecentos  inta  nobiles   satrapaa 

sacro  fonte  regeneratos  in  Spiritu  sancto  adoptionis 
parturivit  i  que  memoratus  Sanctus  Dei  tres 

Olympiades  gercns  in   epiicopatu  de   hac  luce  mi- 
gravit  ad  Christum.   Consonaut  pariter  quoad   diem 
Septcmbris  T.  VII 


Molanus  m  additionibus.,  Martyrologium  Parisienst , 
Breviaria  Turonense  ccclesia  S.  Martini,  Carnotense 
(7  Mai  u  in  Martm  i  "allicanoet 

Bailletus  in  Vilis  Sanctorum  xxiv  Septembrii  S.  So- 
lennis  agunt  et  celebi  ■!  slogiis  memoriam,  quam  m 
recentioribus  Fastis  nis  nusquam  reperio 

■  enlem  diem  dilatam  fuisse. 
3  Baronius  i  kxv 

Septembrii  Blesis  S.  Solemnii  episcopi  a.m(iaUos 

Carnuten<is,  miraculis  clari.  Daronio  prselucere  po-  die  25 
tuerunt  dcta  aliqua  et    varia    Usuardi  Aucto 
Sollerium  nostrum,  ubidie  xw  Septembm  S.  Solen- 
nem  habent  codices  Antuerpiensis  major,  Rosweidianus, 
:  iniensis,  Pul  i  i  enume- 

i  are  \  ipt  i  ■  rfi  o     Longi  m  ■■/  Sancti  (otideni 

verbis   conceptum   clogium  in  /•'  5     ■  •  7- 

.  Ultrajeolinff,  A  isi  et  Danico  apographis,   u« 

i/iuhi  .•./•  Ultrajectensi  huc  trati  ipud   Carnor 

iiim  natale    S.   Solerapnis   episcopi    et  confessoris. 

Hic  homini  ;<  nativitate  caeco  et  surd^  el  muto,  vi- 

sum,  auditum  etofficium  restituit.   Clodo- 

vseum  quoque  regem  Francorura    el  Erecentos    dt 

Clodoveo  nilnl  habet   B  nse  nu- 

merat  Sexingento  ata  quatuor  cum  eo  aqiia 

!i  baptismatis initiavit,  l  liam 

xxv    Sanclum  referunt.    Usuardusne  ieillum 

inseruerit,  dubitavU  So  cli- 

mnis  in  ncgativam  partem;  quod    ia  Prat  \ 

deleto    primum%    qux  ultlmo   tocofuerat,  8.  Aunarii 

annuntiatio,  deinde  pressiori  characlere  scriptafuisset, 

ut  locum    factrct  S.    Solennis    menlioni    atque  lu><He 

alibi  auetus  deprehendetorwi  codta    Heriniensis,  cm 

promdc   multiiin  //'-/</  ■ edixit  tamen, 

facile  1& argumentis cessurum.  Bouilli  cis  l'ra- 

tensis  vindex  contendit,  de  >"<'"•  eadem  t  anu 

rrectionem  in  PraLensi  MS.  exnratam  essa  doeelque, 
Dervensem  e}iam  coajcem  cum   Heriniensi  eonsentirt,  .. 

sanctumque  Solempnem  eoaem  modo  celebrare.  ivsvt- 

4  Eo  n<r!i<mum,<jii.r  cctci  1'ii'in  est,  ct  oiu-   dttm 

,1,1,1  autographam    Usuardi   manvm  eete  .   fttteii  nos  JJJ^JS' 
nihil  hactenus  cogit.  Sirmondi  nosin  ct  Casteila-ni  judi-  ag\mvi. 

8         cium 


AICTORE  J-  C. 


DE  S.  SOLENNE  EPISCOPO  CAUNOTENSI 


liz  bibliothecs  codea  cum Pratensi et  Lminr^  "JT^  ^^  Acta  h;vc  (gitur  ipsa  prius  di- 

consonel  in  S.  Solemnis  annuntiattonet    mihi  quiaem  »  t>         ^     ^,,,,^  </(-   temjm  episcopatus  et 

probabilius  videtur  ,    genuinam    eam    Usuardi    esse.  .    ^./;  mlri  luln  aiiquid  adstrui  posnt.  Fide- 

Quare  autem  eoillum  die  celebret,  et  non  przceaentx,  Siaeberius,  incompertum  est  i  scribittamen 

nesci0l  nisi  forte  Acta  qu  epiam  vidit,  nfc,  U  «  **■<  r»  -»          ■'       ^  m  Solennis  Carnotensis 

«wr*  MW**-  </""/"r  '""'  **  """'"""  Usuarfm  "     col  us  ciare|   qui  praedicando  Francis  Christum 

ducemhabuit  QaUsinw,  utrumque  Baromus,    dum  epuc  i                  i     r,        ^  ^  ,,//ir///,m  „„,„,„* 

S„„«/Mm   dfe  xxv  ff^MiM  «W"«  »»«•.  ^  ,  ^11     chronico  suo.  Jcia  hactenus  non  invem 

utijamdixi,  adscripsit.  Illum  sequx  solemus,  quando  •                ^  ^  ^  ^  ^   ,,,  ^ 

Wi/«7  iMMiniai ^fifiMtoi*!  ahosdtesrejicere,quod  «          ■                                  fl    M  ^       .fl  ^. 

jimi  /ii«              imtw :  cttoMi  erom  martyrologi  non  &ptscopotn 


Sancti  etiam 

memintnnti, 

Gregonu.s 

Turonensis, 

narratts  mt- 

racula, 


tamen  cum  ActisaliquotMSS.ejusobitumxxv  -V 
bris  consignans,  sufficit  nobis,  ut  ne  illum  a  die ,    quo 
in  Martyrologio  Romano  nqtatur,  avellamus, 

6  /•  Us  auctor  ,    guem  S.  Solennis  memi- 

nisse  constat .   est  S.  Gregorius  Turonensis  antistes  , 
qui  ejus  sepulcrum  inviserat.    Is  libro  de   Gloria  Con- 


Ejusdtm  it«s 
\i-    varia  M$$, 


sunt  et  interpolata,  ut  non  sola  vocum  quarumdam 
diversitas  discrimen  faciat.  Eorum  ,  qux  procul  dubio 
omnium  sunt  antiquissmat  tria  rursus  habemus  exem- 

plaria,  sic  a  se  "!ia>  ut  vocibus  et  Vau' 

cis  pl,ras\  wsis  res  plane  easdem    referant.   Ac 


.   utwro  ae  ™™™-        .  ^  FUam  s.  Solennis  in  vetustis. 

fessorum  cap.  21  «c,  «I  rmrccu/a,  9»  «,i  ejustumu-     1»  p  ^  20>       ,„ 

ws  uerfa  huctranstuhsse  ex     umocoaicc  «aw 


ta  contigerant,  Juverit  ej 
3  edittone  Rttifiartii.  Titulus  est  t  De  sepulchro  S.  So- 
lemnis.  Et  licet,  ingttti  ,  de  Turonica  urbe  aliqua 
jam  scripserimus,  tamen  quoniam  nuper  S.  Solem- 
nis  sepulchrum  adspeximus,  silere  nequimus,  quid 
factum  est  apud  Malliacense  monasterium,  quod  in 
cacumine  montis  est  constructum,   ab  antiquis  val 


qux  ad  ejus 

sepulcrum 

contigi 


mutatione  aliorum  librorum  accepimuse  collegio  nostro  E 
Molsheimensi  acpropterea  Molsheimensem  passimso- 
lemus   appellare.  Scripta   ibidem    est  Laiinitate   tam 
barbara  ei  inconcinna,  ut  sensum  vix  ullum  rep  i 
pluribus  stili  vitiisnon  laborantem.   Periodi  occummt 

tam  imverfectae,  tam  torlaet  ut  vix  divinando  assequi  li- 

cacumine  monus  esi  coiisiruciuui,    o-u  anu^ma  iu<      ww  •»•#/«  /      ■  »  »„,■.•,,■/» 

latum  «dificiis  jam  erutis.  Nam  ferunt,  quod   in  eo      «■!  ,    ««  «^«^^    *W»«     £^£?  K- 
loco,  cum  crypta  adhuc  habcretur  occulta  et  nulli     xime  accedit  apographum  ea  MS.  S.  -  /  .   i» iuu   I  e 

Christianorum  locus  ille  esset  revelatus,  per  singu-     virensis,  njui  tamen  stilus  est Ito  mnus  mut, 

las  Dominicarum  solemnitatum  noctes  ab  habitatori-  contortus.  Perfectius  adhucm  eo  genee  est  apogra 
buslumencernebaturaccensum;sednullussciebat,  phumaliiidex  MS.  codiceS.  Salvatom  Ultrajecten^ 
quid  sibi  hoc  vellet  mysterium  ,  tantura  suspicio  excerptum  et  olim  ad  Mojowmeosmissum.  Bma 
retinebat  homines,  aliquid  ibi  retineri  divinum.  In-  hxcce  apographa  prx  ocuhs  habuxt  Bollandus.  ,  cum 
terea  advenerunt  duo  energumeni  ex  basilica  S.  gestaS.  Aventmi  addiem  lv  Februam  illustrans  de 
Martini,  qui  conUsis  in  se  palmis,  clamare cosperunt  S.  Solennis  Vita  sermonem  mtulit. 
dicentes  :  Hic  requiescit  Solemnis  in  crypta  abdita.         0  Sedmda  sancti  Episcopi  nostnActa  accepmus  ex 

6  Reserate  igitur  sepulchrum  Amici  Dei;    quod      M8.  regin*  Sueciz notato  num.m.  Exemplan  ad-  qmW* 
cum  repereritis,    velis  tegite,  lumen  accendite  cul-     scnpsit  Bollandus  :  Qua  Vita  hic  est  ex  Mb. 
tumque  ei  debitum  exhibete.  Erit  regioni  huic  salu-     nissima2  reginae  Suecia3,  discrepat  ab  alns,  nec  ipsa 
bre,  si  quas  loquimur  adimpleveritis.  Et  hcec  dicen-     tamen  salis  videtur  authentica.   Erat  m  codice  re 
tescum  clamore  ma-no  effodere  tellurem   unguibus     centi  manu  tlescripto,  sedex  vetustis  exemplanbus. 
nitebantur.  Tuuc  videntes  incol»,  qU83  j  ""•  '/"""'  s,t  iww«  (/ 

accepto  sarculo  effodientes  aperuerunt  cryptam,   m     debimus.  Porro  in    apographo  totus  mox  est  dwersus  F 
quaperseriem  graduum  de  scendentes  ,  repererunt     prologus  a  prxcedentibus.    Qum  sequuntur  non    solum 
sepulchrum  magnum,dequo  testabantur  illi   adhuc     stilo  scriptasunt  mullo  UmatioH  et  hmc  indefarta  ad- 
intirmi,  boi  ipulchrum  Solemnis  beatissimi  ,     hortationibus  elogiisque  studiose  compositis,    sed  ahqua 

insuper,  quse  in  prioribus  Actis  difficultatem  parianU 
sic  sunt  detorta  ,  ut  facile  videas  ,  interpolato- 
rem  sensisse  difficultatem  et  conatum  eleiare. 
Demus  specimina.  Qui  Vitae  pnmo  loco  excu- 
dendse  num.  6  et  7   narralnr   Clodovei   regis    Carno 


qui  mox  sensu  discesserunt  cecepto.  Post  ha)c  au- 
tem  coeperunt  ad  eum  diversorum  morborum  aegroti 
confluere  et,  accepta  sanitate,  redire  incolumes.  Sed 
et  Lithomeris  urbis  ipsius  [testatur  Ruinartius,  MSS. 
pleraque   habeir  .    Litthomerus  urbis    Pictaviensis) 


Slgeberlus 
tt  Albericus 
in  Chronicis 


^rt^  ,    l«'|l*iy  r*l*fVf-    »t  lillVIIVIUVyi     UO  Ul     WIO  1       tVlU    VICllOJUI  «iiiuiv       n   ......  ■*. ..—.--  v 

cum  ab  quartani  typi  a^grotatione  fatigaretur, accep-  tum  adventus  sermoque  cum  S.  Solenni,  ita  hic  legitur. 

tis  ex  hospitiolo  suo  cereis,  surrexit  cum  uno  tan-  Post  denos  denique    dies  Clodoveus    rex    adversus 

tum  puero,  accessitque  ad  locum.    Fusa    vero  ora-  Gothorum gentem  regemque  eorum  Alaricum  duce- 

tione,  accen.sis  cereis  manuque  propria    per    totam  bat  exercitum.  Cumque  Carnoti   urbem   fuisset  in- 

noctem   detentis  ,    vigilias  celebravit.  Datolgitur  gressus,  clerus  in  ecclesia  more  suo  laudes  Domino 

mane,  redivit  ad  propria,    uec  ultra  ab  hoc  raorbo  decantabat.  Quidam  vero  ex  principibus  regis  ec- 

trigoritionis  vel  confractionia  ullius  pertulit gravita-  clesiam  ingressi,   audiunt  subito  decantari :  Appre- 

tera.  II  ./■/•  Grggorius',    ex  quibus  mox  fluit,  diu   ante  hende  arma   et  scutum   et    exurge    in    adjutorium 

ejus  tempora  S.  Solennem  vixisse,  et  Malliaci  condi-  mihi.  Venientesque  ad  regem  dicunt  ei  :  Magna  no 

tum  tumulo  fuisse.  bis  hodie  auspicia  decantata  sunt  in  ecclesia,  Dicit 

7  Qux  de  tempore   sedu  ejus   et    mortis    referunt  autem  ad  eos  rex  :  QuaBnam  hajc  sunt  1  Dicunt  ei  : 

scriptores,  Saussayus  in  Martyrologio  Gallicano,  Coin-  Occurre  Solemrti  episcopo,    et  ipse  tibi  ea  narrabit, 

tius   ui  Annaltbus  ad   annos   Christi  197  num.   10  et  Tunc  veniens  rex  in  occursum  ejus  salutatus  est  ho- 

509  num.  l^,  Bailletus,   continuatores  Gallise   Chrir  norifice  ab  eo.  Cui  Episcopus  ait.    Quo  pergis  retf 

stiame  aucte  tom.  vm  in  Catalogo  episcoporum  Camo-  Et  ille  respondit  .  Contra  Gothorum  regem  ejusque 

tensium    et  Longuevallius  Historix  tib.    b  ud  annum  populum.  Dixit<iue  eibeatus  Solennis  :  Inclite   rex, 

si 


DIE  VIGESIMA.  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


59 


ex  aliis  pro- 
fecta 


A   si  velis,  e^o  te  talibus   induam  arrais  ,    quibus  ad-     primigeniss superaddita  retulimus,  is  mutata  phrasi  et 

versariorum  possis  prosternere  catervas.  amplificata  exhibeat    Hahei[aliqua  etiam  sibi  propria,  auctore  j.  c. 

10  Miratus  rex  precabatur  ,  ut  lns  armis  eura  qus  ejus  inventioni  debemiu.  Ac  primo  quidem  proce- 
pra?cin"eret.  Cui  dixit :  Nisi  signatus  fueris  signa-  mium  satk  longum  de  cultu  Sanctisdebito,  quod  incipit: 
culo  Crucis,  per  quam  Dominus  Jesus  Christus  dia-  In  sanctae  matris  nostrae  Ecclesiae  sedificatione  abs- 
bolum  vicit,  non  accipies  victoriam.  Confestim  ita-  que  turaultu  gratias  agamus  summo  Opifici.  Qu.rin 
que  rex  cum  fletu  flectens  cerviccra  cordis,  petiit,  Actis  excudendis num.  inarrantur  de  Clodovei  man- 
ut  qua3  promiserat  adimpleret.  Subito  autem  Vir  dtito ,  ut  non  nlius,  quam  S.  Solennis  ad  ralhedram 
Dei  in  fronte  fcjus  etin  pectore  vexillum  Crucis  fecit  Carnotensem  promoveretnr,  atque  de  hvjus  fuga,  qum~ 
et  catechizaviteum.  Vovitque  rex  ,  dicens  :  Si  vi-  quc  in  MS.  reginx  Suecix  non  nisi  parum  alterata 
ctor  ad  patriam  remeavero,  baptismi  gratiam  non  reperiuntur,  sic  adomat  anonymus  poster ior. 
dubitabo   percipere  :  nam  et    antea  saepius  a  beato  43  Cum  autem  sic  quotidie  tanti  patris  protende-  el  verisimili. 

Remigio  Rhemorum  episcopo ,   et   ab    uxore    sua     retur    nomen  et  meritum,    Carnotensia   episcopus  ter  extraxit 
Chrotilde,  quaa  walde  Deum  timebat,  fuerat  adraoni-     Flavius  ingressus    est  diem  vitae   extremum.    Unde 
tus,  ut  idola  desereret,  et  Deum  verum,  qui  in  coelis     consternatus   mimo  totus  conventus  ecclesiae,  post- 
est,'  adoraret.  Hsec  nunc  lector  conferat  cum  iis,   quse     quam  dolorem  exuerat ,  ccepit  de  condigno  succes- 
excudendis  primo  loco  leguntur,   et  facile  fate-     sore  pertractare.  Illosiquidem  tempore,    bellicosus 
Mtur,  talem  imterpolatorem  esse,  qualem   superius  dc-     Francorum  rex  Clodoveus  Ligerim  usque  diiatave- 
pinxi  Accedat  exemplum  aliud.  ExVitis  primariis  di-     rat  terminos  regni  fortitudinis  suas,  qui  quamvisad- 
ceres,  S.  Solennem  non   solum  Carnoti  mortuum,  scd     huc   idololatriae  teneretur  cultu,  Christianos  tainen 
etiam   ibidem  lumulatum  fuisse.    Testor   Vttse  primx     habebat  sub  regio  nutu.  Idcirco  clerus  omnis  Car- 
numerum    nonum.    Legerat  interpolator  noster  apud     notensis  et  populus  unanimi  consilio  et  votis  panbus 
Grcqorium  Turonensem,  quem  etiam  alibi  cUat  refe-     convenientes,  ut  beatus  Vir  episcopali  sublimaretur 
rensnarrata    abipso   miracula  ,    S.  Solennis   corpus     in  sede,    regi  viros  direxere   precantes.    Adjiciunt   fi 
B  Malliaci  apud  Turonos  repertum.  Carnoto  translatum     praeterea  per  litteras  sanctitatem   ilhus,   mdustnam 
eo  fuisset  nusquam  invenerat;  igilur  sicadornat  narra-     atque  prudentiam  et,  quod  mirandum,    in  loco  suo 
tionem    ut  sanctum  Episcopum  Malliaci  morientem  ex*     inter  omnes  haberet  reverent.am.  T  antam  autem  ta- 
. ..     ,  '  maraadrairatus  rex  et  optimates  ejus  ,  d.girfim  du- 

"  11  Non  multo  post  tempore  interjecto  (inquit ,  a  cens  obedire  cleri  et  populi  petitionibus  pneeepit  , 
ct  interpoia-  bavtizato  silicet  prxsente  S.  S olenne,  Clodoveo)  rursus  immo  et  interdixit  subjuramento  ommbus,  ne  ahus 
ta  fuerunt.  tuni  esf  bellum    inter  Clodoveum  regem  et  Ala-     quislibet  ad  sortera  pontificalera  admitteretur  ,    n.si 

ricum  Congregansque  omnem  Francorura  cxcrci-  Solemnis  beatus.  Licetenimgentihsesset  etimpius, 
um  [Clodoveus)  devenit  in  pagum  Turonensem,  du-  jam  tamen  quasi  ex  dmna  pr.eord.nat.one  Sanctus 
cens  secum  cum  aliis  episcopis  beatum  Solennem.  Dei  sibi  quodammodo  erat  reverendus.  Cumque  ve- 
Ubi  cum  aliquantulum  raorarentur,  beatus  Solennis  nerabilis  Dei  Servus  regale  super  se  de  tali  negotio 
«enio  et  levi  febre  fatigatus  coepit  tcediari.  Div.na  oognovisset  dictum,  timens  honor.s  grat.a  conti 
veroprovidentiacertiusquiddesua  mortecondiscens  plativa*  rit».  cuijam  inhaeserat  et  ad  quam  totis  m- 
iussit  convocari  omnes  discipulos  et  rainistros  suos,     sibus  anhelabat,  habere  .  un  ,  cogitavit  hu- 

auiibi  cumeo  aderant,  et   ccepit  eis  finera  dierura     railiter  tantam  rem  subterfugere,  ne  surgens  ad  al- 
su  rum  plm    acere.  SequiJ  deinde  adhortatio  ad    ttora  videretur  lapsum  incurrere  :  dmebat  emm  apud 

Zvalde  prolixa  Sanctiql  c mendatio  anim*  ad     se  ;  Quoraodo  tara  peccatm  ™£*™^ 

tumlocilsacr.Sariptursinsparsa.narrataqueejus    ^V^^^^V^^J^ 
....      mrte  et  miracui0j  quod  ad  funus  contigit,  resu-     qui  pro  reatibus  me.s  non  sura  d.gnus  ad  exaudien 

3^t  igitur  VbDei  v„  Calendarum  Octo-     dum,  P".«ta^^  er  laudat0  , 

brium    ef  sepultus  est  in  Malliacensi  monasterio,  in         14  Rrimus  humani  gener. i  pt  en>     cogmte imv   ^  ^ 
uoUmuUo    Lpore  quievit,    usquequo  ,am  dictura     gni ^-^^  ~ 

monasterium  a  paganis  desola  um   est.   Postquara     ^rZ^^ 
per  iecutio  quievit,  pretiosum  ejus  corpus  et  sepul-     sanctoiura  Chnsto  uomino  apj  / 

•hrum     auod    d.utius   humanis  latebat   obtutibus,     rubura,   loquente   sib.    D  in     ,  k     F 

C  SL  a^d  laudem  et  gloriam  nominis   sui  idipsum     suum  :  et  ego  infr ;  cum   „  ,    .  -  F 

Dominus  revelare  dignatus  sit,   beato  Gregorio  Tu-     tes  raea  supergressaa  smt  caput  meum  .  Blqnidm 
S     ra^ontifice  refercnte,    cognoviraus.    Suonc-     ^™»^ 

'"s ;;::::. :;:■:::::;::::;::.,-» ».  ^-ic-afas.-ss 


21  Gregortt  Turonensis,  Eljus  Vitam  ,  Invenfon.s  a     tem.  Latmtib.  cum  lacr. ^      ^  ^ 


ommaeoormii,-  >m„u..„  •, _-  «Wntill  uerturbaret  oonfusio,  cum  er  regis    „"i-- 

«to.  '' "  %T"  '"":Z  ,;,■,'.    ei  populua  super  eurn  decertans  ac- 

ctior  mrbis  sentenH^  m  Memexcepto.Slv-    r    m  ur  ei  «.      P  p  ,on8entiunt  eum 

.       lus  multo  ftm-idior,  et,  ni Uum  fallor,  eecuhsforU  elamaret,  armi    i mun ^    V                („|u,s  ,,,„,  et 

eti tiouot  recentior.  A umum  ^  Acta  nrn^a  1^™°J°^\M  'ejuniu»  ,    prece. 

„s.  r,,-  ,,  MS.  regin  i  Sued*  occepimus,  pnMti  E'"m«(-^tlnxia ^aoUioitudine  a  Deo   sibi  desi- 

nabuisse,  Utculentom  ,              I '  I- «  !"">"  V'1*  mandant'  et  Ut  "^                                    .lcratum 


DE  S    SOLENNE  EPISCOPO  CARNOTENSI. 

f   Vn  nossii   Partim  illi  tribuil  Bollandus,  cujus  censuratn 

ratum  qmerere  velint,  hortantur  et  exorant.   vo-  p       -     ^    ^  ^.^  BailletuSj  doiens%  8anctm 

fit  omnibi^  indiota   admomtio ,   puwaw*  * - Hographum  nactum  nonfuisse.  Tsan 

.     nnnniruifer    CU»1    gemitU    8     DOpUlO    Ufflr  ^^«M^    ftfrftf,    ^OW  J   7""'"/'-'/, 

Dominus  non  aspernatus   nreces  ^^^,^4»^«^«* 

Melem  suum  producer,  «ff«M"       .'"!,'      M,Zfa   rons«/«me    rtfefin 


CO 

A  derajum 
xixTonE  1.  c.  [uxitaria 

Dei   nietas   nnanimiter  cuiu  gemitu  8    pp] 

aspei 

suorum,  immoet  Fidelc  Q  produ 


verso.  Pius  autem 


prooucere  saiage™  ■  Munerantur.    Nulla    consuluisse    videtur 

aiTucempopulorum.invis^  g^^ 

estuni  episoopom  urbemim  pro  F ldeli  meo,  Um      • 

mihilatentem  m  spelao,   ad  quod  fiwi*  


revelatione.   Videns   benus   Dei   nanc,    quam  ^y    jr^  ^ ^  ^    ,„,„,,.,,,,,,   sotoz.  «<><*   fo  j4c/m 


ilnonfu 

H)i  drs, 


et  recinluts 
videtur. 


B 


revelatione.    1                    »«*  Tuwl™  eve-  fc Isenim  hxc  nona    ,                  h».  *    * 

Divi-     supralaudat,  raque  ad n 

25  ens  e   ejulans  multum.  sanctae     ,  «  ft*< «*«•   »"    .**« ,  •» 

mtatu  (Mn.iuiin,  u  .!        j  ZelQ        Conversione  Fran- 

Bocietati  dedit  manus  -                               -  D*.  Jjj-                                  ique  Clodoveus  in  pe- 

ad;  ■                   SSf  ^  d^d^  culiari  Jtimatione   habebat    Eane    igitur    a«»  de 

A(]                                 /inthronizaredisposuis-  Gestis  S.  Solenn, 

.,..,.,,.,.  ,t,  «t  «Mtt  fiflKifl 

/„„.    copiasadversusGoths 

quatuoraristarumvitaavolverenturoumcua,  , 

-     quam  pontificali  funct s  honore 

s   l                                                        nfa.  ?«  luminis  decoratus  fulgore  tr, 

y/,                                       <„//,  Firdunensis,qui  Olympiades  gerenscum  triumpho  migravil  ad  Chri- 

noTiflto  estabeotqui  anno  1046 obiit ,  et  ut  venerar  stum,  ciroa  qua   uide    ibidem    Annota 


Qpcrc  m  \\  Junii.  Nihil 

'   anonymus   narral;    at 

Mabillonius  illud  Miraculis    B.  Richardi  Seculo  vi 

iV_v_  q  ;   paj.   534    ro/idem 

I  ■;,,„.  ,./■  (',../rm,  ni[allort   MS. 

Porro  in  >  narratione 

csse  sc 

iniiur  enim  de  re  non  ita  pridem  pr  <  - 


Ma.n miui.    Porro  ex    las   conficitur,  Sanct\ 

mrto  ad  cathedram  prc 
tihinc  infulas  gessisse  annos  duodecim^  p\  an- 

'i!i  r  7  47  ad  S 
IQAnnoChristi   511  synodo  primse   Anrelianensi 
ultimua  omnium  mbscribii  Avpntinus  cpiscopus  eccle- 
,   S.  Solenne  in    1  nte  , 

c  titulum  Ki   concitiis 


rede  cohirnt, 
vmiiii  erron 
induh 


ln.,Ui%  Mibidem  etiam  observabo;  m  prius  tra    jam  tum  ante  licet  mcertum   ".  quo  aei 


C 


Acta  jn/iiiti- 

ric  anliqita, 

.    al\ 

scriptci 


prin  qfiibus  dvo  alia  coaluerunt  et  aucta  sunt, 

attentius  dis>  e,  "»  non   magis 

tolerabilia  sint,  quam  quibusdam  ex  vitiis  in  Vita  in- 
terpolata  a 

§  II.   Examinantur  antiquiora  S.   Solcnnis 
Acta.  Quse  Vitae  cdendse? 

tTrioiii  h 

prmce  num.  8,  licet  allerum  altero  sii 


nate  anno,  cum  forte  Aventinus  jam    aliquo  tem] 
ante  n  Garnoi  '  ■  Bapti- 

smus  Clodovei  ab  aliu  anno  Christi  495  ,  ab 
quenti  inneclitur.  Hunc  paulo  dnte  praecessit 
de  Alamannis  ad  Rheniripam  victaria,   ir\  ')ci^ 

qnem  colebat  u  .  ope,  relata.  Vicloriam 

iptismum  n  gis  anno  496  fig 
hoc  bello  Alam  alio  adversus  Ala\ 

rmonemeste  in  Actis  nostris;  nulla   ex  parte, 
quantum  otaxin  taborabit.  I 

dem  anni  inilio  triginta  diebus,   antequam   Carnotum 


'     ■-  ■■                           ' 

conet              m  locohai                 im  in  illis  pla  e  adv  ne      ■  '    1   eus,  copias  adversus  Alamannos  m0' 

lur,   Essi                    itiqua,  mihi   fbt  UuseritS.  Solennis;    et  post  tres  0 

\a  fuc-  piadas  anno  508  vel  509 mortuus,  quse  or\             :v"nl 

ruit,  difficile  est  propius  definire,  Suspicarer,  inscitum  optime.  Ai  de  bello  Ctothico  contro    Alaricum  Gotho- 

ante  translationem  sacri  corporis  Malliaco  rum  regem,  quodanno  507  gestum  est,  non  de  Alaman' 

Blesm.  imo  anU  G                                     inventio*  nico  biographus  agit?  Fateor,  id  utcumque  e 

uciii  reliquiarum  S.  Solei          cum  de  hisce  nullam  designant,  sed  inscito  homini ,  •              audiretui  fere 

ionemfaciat,vixisse,nisipar\           em  hujusmodi  solum   Gotho\                         1    imprimis  cetebraretur 

oclus,  quam  velatadi                           m  victoria,  forte  scribenti,is 

facile  scriptoris  unius  Opuscula  alterum  latere  possint,  error.,  si  cohsrent  cetera,  facile  indulgeri  posset. 

1  incurii  bwgraphi ,  desidiosis  illis seculis  20  <:                  tam   h&sitantiam  circa    hx\ 

Vitasinprivatummonasleriorumsuon             lesiarum  uno             len  videtur,  De  eodem  bello  agens ,  C\a» 

1  compilantes,  neglexerint  sludiosius  inquirerein  doveum  sicvoventem  inducitnum.  7.  In  hisarmisva* 

vera  Sanctorum  si                                   iraditionibus  de,ns,  si  a  Gothis  vel  Alemanissuperatus  non  fuero, 

,1  instrumenh              forte  habereni  obvia.  contenti.  Bed  rediero  in  pace,  statim  ad  baptizandum  convo- 

Nihil  interim   aliunde  octurrit,  uniecerto  aliquorum  labo.  Et  m,  1              Calil             is  accinetus  pergit 

etiam  Kcutonm  mternallo  ejus  setos  includatur,  circa  «Jimicaturus  ad  bellum,   Btatimque  ferocem   Alema 

quam aroinde  m  um  judicium suspendo ;  et  inquirof  an  norumgentemdebellavit:  m  quibuspei 

,/,,  quam  a  certa  antiquitate  commendari  ea  Vita  Gothos  et  Alamannos,  gestaque  cum  ambobus  p\ 

confuudere 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBPJS.  01 

confundere.  Qu&  <"'  Vita  sequitar,  S.  Solennis  appa-  Gregorii  verbis  exlendet.  Fredegarius contrahens  Ore- 

'juncta  rursns  kabei  ex  rra,  quss  ulrumque  prse-  gorii  historiam  nebulas  huic  lc  lendosa 

Hum  subsecuta  suntt  peiwixta.  Posl  Vogladensem  pu-  mplaria  Histori 

l/;n/ll  ,.,<  Aiarici  candem   Aquitdniam  alqne  integnm  omnia. 
fere  Qothorum  regmim  subegii  Clodovens,  ethucspe-         23  Sic    I  R 

,,.,>/  ,  an  rtyminostri  asoertum  de  vastata  ferro  Dev         ,   i  fugam 

[quitania^   antequam   Olodoveus   in  Neu-  lapsi  sunt.  Cumque  regem 

,/.  Sane  in  Aquitaniam  per   fon-  tum,  qoa  ''  sedibu  .  nec  ul- 

lerrarum  iractu.n  contra  Gothos,  eliam  lunc  ami-  lam   poto  aitem  compenrc,  i 

non  traxit  Clodoveus  post  com-  Franci  s  auxiliaret,  tandem  se  in  dition 


j   i. 


itngue 

nntiquorum 


nrslonc 
in  hostllcm 
reglonetn 
cessasse,  <7"orf 
non  vi 

B 


-  nt 

/,  I  •      |  Q,  6    vi 

V',.'  '"'• 

ni)i{  e/ia»i  aftatrc 

^,//v;,  tur,  i  ro  ' "  nimii  urii  pa\  le,  qua 

juendis  post  relatam  c 
e  ,   atque 

suos 
21    I 

/,  mpore  Glo  ■ 

"/ . 
m  pugnan    ' 

,  ,ii 
sunt 

/,  |  "",05 

n/r  /      «9,   ,V..m;  Da««6i 

regionem  len  '  W01W  •  frf" 

,.<,  p  /„,•/;,,,-.,■.  Colonim 

Rheni  populos  cum  iransrhena- 
is    "^"'   Mosellam 

a  Me\  X"n 

rs!  q  ,  wm,  ff«aw  '""- 

,,  papuuj  i,  Gemaniam 

tlamannis 

occu 


nt.  WaJfl  "</  li 

ef  d  ti 
ni  n   fl/j  fttd  di  iim   in    sequet 

sensits.  ex   quo  tam  n  i 
verbis 

' 
i  |    rius  Chl 

elc :  quod  lucuh 

i  Francorum,  nisi  q  i 

I  tmqa irara  sub  jugo  tribu 

n,  ,,  ffMofl"  sane,  licet  eornm   ti  rras  i) 

I 
„/,  ai<  e  n 

lsest 

in  Franciam  ad  re\ 

quoad  Clo 

non  dissonan   ab  h  icU  nu&  Primo 

loco       I  '  '-  "-^  sic 

I  «ttm.2.  Igiturcum  inclitusFraa 
....  Frau 
Alamannos,  ge  e  n,  beliaturus  per 

24  (iiin  cum  venisset  ab  utn 
obvium  hostem  bal  i 
ripan  .  '  '  /'"'" 

quam  Alamani 


E 


C 


testlmonlis 

/i  Tu- 
\sis 


lio.itave, 
„„„„„„„„  |  ,„  ,;.,,.-.,  A,  ut  m  ea  pogna  se  v.vend.  fi 

« '.■„„,,„„,  ,/■„ ;„;„.      rende   ,„  ■    Cmnque  e,, 

„„„;„.„;; .,,„;.,„/„„,■,-„;„;»»,,-  » /'»-     I 

■nViLlSigibntiColo 

,„,  Zulg  ,  -    Cumque  is  1, 

L:«iSiw ' «  7V1;! 

qU'lXZbZmipr^aln t «fc*»    — •'■ 

,./„/,        !  I  ^ret      . 

Cumq  tisuum   cernerent  mteremptum,  Uo-  >■>!>     ,  J 

dovechised  subdunt,   dicentes  :  Ne  am-  aa^/enfln^r^ 

pliue.qu«sumus,pereatpoPulufi:jam    feui  sumus^  m,, 
At  ille.  prohibito  bello,   coartatoque  populo  .  cum         2     ^  ■       ■ 

5i  narravit  regin»,  quahter  per  invo-  ter  rt  ■ ; ;  J     . 

inisChristivi;  flerf°btin^'  ^  - 

9«MM    **rt,   Cto*N««  ■,/,„ allectum, 

wciium   ,  '   tewrumtract ^'J^    S.  Solenne,  de  quo 

et    non  potius   ficiat ,   profligatorum  mquesac 

Alamannorum  rfiquias  victoris -., nplm       ;;  .'/,/„  « stris  vet  s libus  Jh, 

C^w#.  g«i    |  rwn   laboram,  niii.it  aaaa  m     y 


dum  d< 
ciim  Clodoveo 
•,t  ilis  Iriogra- 
pho 


. 
satur 

imui 


DE  S.  SOLKNNE  EPISCOPO  CARNOTENSI 


RB  J.   C. 


W<rac«|a 


edenda,  tt 
tx  fcrfiis  in- 
cert* 
tt  xtalls 


reliquis   excudam,  < 

cumtamen  Uma  a  recentiori  forte  manu  adinbiuist 

(ei   )rem  in  Annotatis  monebo,  quando  ab  altis  nolaoi- 

discedet.  Q 

»6  Dubitavidiu,  an  exemplar  ahud,  ex  Mb.  ie- 
ginzSuecix.dtquosurpa  rmm.  9,  subjicere  vellem^ 


toni  Verodunensi  perorante,  conttgisse  m  ecclesia  Ble- 
sensi  S  Solennis,  et  sic  quidem,  ui  non  videatur  plus 
seculo  ab  illo  U  mpore  abfuisse.  B.  Richardus  obiit  anno 
1040:  unde,  qui  voluerit,  de  xtate  anonymi  factaque 
translatione  ulterius  conjectet :  opinor  ego,  tempus  pro- 


ginsi  Suecix,  dc  quo  surpa  num.  . ,  suojtceu  «   ™ •  '      .                              quandoquidem  nec  in  se- 

vi«t   tandem   ea   ratio    quod  illud  nusquam   «ftM  <                       Jrrat,  ullam  tempom  no- 

r ^venenm    ei  tamen  ex  *™*^^     TaTSibZ,  nec  dZnique  usquam  tetatem  s ■  pro- 

llin  milli  habeam,auctores  omnes,  qm  d  tam  aa 


S  Solenne  hactenus  egerunt,  non  altud,  quam  Utua, 
Ir/  un  in  plerisque  rebus  narratis  simile  Parmense, 
,„.,.  ocuVs  habuisse.  Ut  facilius  conferantur  aliorum 
lh  wtaiUudsecundolocoedam  Annotatisque 

b   niMtrabo,  ex  quibus  primo  loco  edendse  Vtl»,  lucts 
non  parum  et  forte  etiam  meritum  accedet.  Ex  tertiis 
jcii^  a  me  recensitis  erunl  etiam  edenda  qum\ 
prxmissh  tamen  circa  illa  nonnullis  admonittonibus. 


Historia 
transtationis 


dat.  Itaque  ego  Miracula  illa  edam,  quidque  ibi  mihi, 
suspectum  «f,  in  Annotatis  assignabo.  Ecclesia  Ble- 
sensis,  quse  cadi  violentia  seculo  prxterito  funditns 
eversa,  Ludovici  XIV  mnnilkentia  restaurata,  et  anno  E 
1697  ab  Innocentio  XII  in  cathedralem  evecta  fuit,  hac 
occasione  amisit  S.  Solennis  nomen,  et  S.  Ludovici 
appellari  coepit.  Possidebat  jam  tum  exiguam  portio- 
„pm  ,  s.  Solennis;  reliquas    quippe  grassatus 

•  t"SV ~  :::;::":;:::  K2  Zl  c,,/,— ■ i~  «< .-*  »• 

■"'"•;";;  *  '/        \^££SZ   etZar-     terur, nuntiavi  8M»  Carnoti,  ubi  illum  obiisse, 

,,„„„„  „,,  ,,,,«,,,,,,,„,,,,„>  '  ;  '      ,  .„  M  Mmtus  „„„,„,„,,,  Martyrologia,  dum 

;;r:„::;: ;:::  ,„:/;::,'::::;::::-.  1  £~ , ,       « s.  8««  *« * 

„  „„l/,^„,     ,v/„, L    ejus     Malliaco  ejuscorpusq it,  credunt 1 ^JoTtuTo'. 

BUms   \uu  huic  demum  subjungi  aliquot  miraeula.  dm  in  FUa  interpolata  assentur.ex  GregornTuo 

U:    )nZ,L  m Jlaal ali U  aeee-  neneU   oerosimiliter  .( u  At  /«/,«  ****** 

',  nescio;  at  utraque  certe  eodem  slilo  scripta  s«nt,  scriptoris  a ,mi    lak  pn nts,  ex  qutius  vtdeur 

'      ',,,,„  Acta  prJdentia  interpolata  ;  !«  conjec  Sanctus  Car*  rxvalere  debent  -Nunc 

'      „,.,.,  ,,,.,  ,„„,,„„  auctorem  fuisse  anonymum,  vcl  Acta  illa  subjido,  m  qmbus  si  errorem  de  Goth 

Munde  accepla,  ut  Vitam  ipsam,  i >o  interpolasse.  Jhnco  correxeris,  ut  superins  edm,  tantx  ^oresnon 

,„„«1  autem    ai    HUtoriam    translalionis   ^cciaiim  sunt,  qnanii  neolericis  qmbusdam  visi   sunt.  tios 

,,,.  „„„  Ugi  haetenus  iltam  alibi  :  c.i  anonymus  Annotatit observatos  dabo. 
ttiam  tatis  innuit,  se  translatione  esse  »,„"„  posterio- 

,,■„,.  ,/„„,  ,„„,  vage  ci  tilubanter  illam  describit,  ut  «e«-  VITA 

!,„.<.  ,,„,„„  ,•„  adjunctisiUiperspecta  fnisse.  De  tratw- 

ndis  saeris  exuviis  Malliato,  qnod  Turonensi   epir  Auctore    anonymo 

Mopo    mi/7„,'«„,   ,',«'  .    Carnotum    non    sine   „',,,„„( 

:'*:::;::":;;  ::;:;:;;:;:;,::;:;;::;„::,:;;:::::  &  »s.  w*^s. *»»*«*  * 


Carnotensibus  tres  legati  clerici,  qui  de  sacris  exuviis 

perquirant :  apparei  eorum  uni  de  noete  S.  Solennis, 

mandatque,  qusdam  referri  episcopo   Carnolensi;  ad 

quem,audita  visione,  rt  liqui  eliam  duo  revertuntur  ;  quid 

ubi  acciderit,  exponunt,  atque  is  mox  mitlit,  quisacrum 

>,s'  quserant.  Narrat  autem  hmc  rursus  anonymus, 

nulloeorum  nommeappellato,  qu   queail  a  S.  Solenne 

mandata  fuisse  clcrico,  et  ab  hoc  Carnotensi  cpiscopo, 

tam  debilia  sunt<  ut  non  credam  hisce  solum  auditis, 

tom  facile  in  translationem  consensurum  fuisse  Turo- 

nensem  antistitem.  Verbo  tumhisce,  tnm  aliis  abunde 

manifestat  anonymus,sed  >t    multo  temporet   \rans~ 

Inlinnr    i^strrmivtn    ,'s.sv    et  jmuruln   ndnifilnm     de   illa 

ha\  ,.   Quo  autem  tempore  S.   Solennis 

reliquise  primum  Blesas  delatse  sint%  est  pariter  valde 
incertum.  Scribit  quidem  anonymus:  Sciebant  enim, 
pum  illis  in  partibus  'Malliaco  vicinis)  tumulatum... 
sed  pr?e  roulta  temporis  interpolatione,  ne  quid  vel 
praeterita  paganorum  infestatione  a  fidelibus  trans- 
mutationis,  vel  ab  infldelibus  rapinae  au1  detractio- 
nis  incidisset,  habebant  ambiguum.   Nimirum  circa 
S.  Solennis reliquias;  esene  ibi  eliamnum  superessent, 
nec  fuissent  a  paganis  irrumpentibus  dissipatse,  vel  a 
fidelibus  eorum  mctu  alio  translatm.  Verum  de  quibus 
poganis  loquatW,  rursns  )ion  explicat. 


collato. 

Uivinorum  igitur  miraculorum  est  intueri  ac  per-   pfo(jtmm 
pendere  discretionis  arbitrium ,   cum  jam   ccelitus 
[Dei  a  suflfragante  gratia     in  extrema  astate  mundi  fl 

canescente  margine,  in  quo  mundi  volvitur  machina, 
ita  Sanctorum  vits  discrepant  exordia ,  ut  eorum 
sequi  pedes  terrenis  faicibus  involuti  ad  regna  pos- 
sent   superna  pertingere,   quia  magna   est  pugna  b 

certaminis,  ubi  de  Christi  victoria  b  triumphatur. 
"2  Fuit  quidam   sacerdos   merito  et   nomine   ac 
sanctitate  Solennis,  natalibus  c  nobilis,  sed  nobilior 
nipnte,  claius  operibus*,  sed  clarior   fide.  Puerihs 
computabatur  infantia,  sed  erat  mentis  ejus  sene-       *  r 
ctus  in  Domino;  non  immerito  vocabatur  Solennis,   .  fol.lt  ^M- 
cujus  solennitas  fidei  candore  lucens,  amicta  cari- 
tatis  fervore,  Christi  copulabatur  amore.    [Vigiliis 
d  et  orationibus  erat  prsestans  et  per  jejunia  cor  ti 

flectens  ad  Dominnm]  et  mundana  liuquens  studia 
divinis  leotionibus  vacabat,  jejuuiis  potius,  quam  ci- 
bis  pascebatnr.  Tribuebat  escas  esurientibus,  elee- 
mosynam  pauperibus  jngiter  ex  suis  opibus  largie- 
batur.  Tale  mens  sancta  sumpsit  initium,  ut  in  fine 
rei  veritas  probaretur.  Nevalida  mundi  mergeretar 
procella  pelagi  fluctibus,   pertimescebat   naufragia, 

ne 


S<inct"S> 

puerito 


f 

ntiiaculo 
clarus  Clo- 
dovei  jussu 
ad  Carno ■ 
tensem  ca- 
thedram  po 
stulatur  ; 


U 


c 

quod  intelh- 
gens  ad  late- 
bras  fwji', 
sed  detectus, 
k 


S    A  vcnttiio 
jam  ordlnato, 
consecratur 
et  liuic 
l 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 

ne  dum  gerebat  navale  prselium,  tempe^tate  sub- 
mergeretur  <•,  qui  solidatus  in  solida  petra  ad  por- 
tum°salutis  placide  veniebat.  Erat  enim  Lorica  prw* 
cisctus  juslitise  et  galeasalutis,comatus  desi 
ten-ebaturauxiliodivino,  etjaculo  Crucisemissope* 
ns,  pectora  adversariorum  prostravit  catervas. 
3  Tali  armatus  ftde  Athleta  Christi,  cum  palma 
victoria3  triumphavit.  [Ex  angelico  ejus  vultu  f  di- 
vinitus  radiabatlux  et  ex  oculis.ejus  splendor  fons- 
que  sapientiae  fluebat  e  pectore.]   Sed     quantum 
inter  humana  consortia  exigua  consistebat  fragili- 
tas,    tantuin   vigor  fortitudinis   in  eodem   coelestis 
gratias  coruscabat.  Sub  tremendam  itaque  attesta- 
tionera  non  taceam,  sed  hujusmodi  referam  myste- 
ria  ad  plebem.  Quadam  vero  die,  cum  itineris 
proficiscereturcallem,  obviam  habuit  hominem  a  na- 
tivitate    caecum   et   mutum,    cujus  omuis   compago 
membrorum  diriguerat,  nisi  quod  tantum  anhelan- 
tem   spiritum    [habens,  impresso   pedh     «restigio 
ruina    corporis   vehebatur,    eratque   ruina    ipsius 
tanta,  ut  si  submersus  esset  poudere  in  foveam, 
totus    mergeretur.]    Cujus    vir    Dei    apprehen- 
.dens  manum    dextcram,  elevatis  sursura  oculis   m 
'coeluin,  canebat  sicut  in  Psalmo  lxvii    g  legitur, 
Deus  in  adjutoriuro  meum  intende,  Domine  ad  ad- 
iuvandum  me   festina,  et  complexus  ejus  collum 
osculatus  est  eum.  Illico  autem  lingua  solul 
;i,i  Loquendum,  et  oculi  ad  videndum,  auresque  ejus 
ad  audiendum.  0  ineffabilis  mercatiol  Pi 
adjutorium,  et  tribuitura  Di  porrigitur 

osculum  el  coelesti  medela  purgantur  simul  coporis 
et  animaa  cicatrices.  Sed  hoc  fuit  prtesagium,  quod 
postea  rei  comprobavil  eventus. 

4  Cum   ergo  gentilium  populus,   quem   Franciaa 
matris  mundo  parturit  gleba  &,    I  lodoveus   tunc 

teroporis  ineodem  loc snere perii  principatum, 

ml  aliud  quam  idolorum  exercebat  culturas,  et,  ut 
erat,  deos  aureos  et  argenteos,  ligneos  atque 
ideos  adorabat  Complebatur  enim  in  ilhs  sermo, 
quem  sanctus  David  in  Psalmo  canit,  dicens  :  Si- 
miles  illis  fiant,  qui  faciunt  ea,  et  omnes,  qui  confa- 
dunt  in  eis.  Et  iterum  sancta  Scriptura  dicit :  Nolo 
mortem  peccatoria,  sed  ut  convertatur  et  vivat.  Do- 
mini  vero  gratia,  qui  illuminat  omnem  hommem 
venientem  ad  se,  aefuncto  Carnotensiura  urbis 
episcopoi,  succendit  spiracului  ntillam  m  ve- 

cbrdis  regis  animo,  ut  non  alius,  quaro  Solenms 
consecraretur   episcopus.   Interrogaverat  emro  fa- 
ma...  ejus,  quaa  vulgata  erat  in  universo  orbe.  Au- 
diens  itaque  venerabilis  Solennis  edxctura  prmcipis, 
cemensque  pontifices,  qui  eum  ad  consecrandum 
venerant,  fugit  latenter,  triduoque  in  speleo  latita- 
vit.  Quaerebatur  enim  et  minime  invemebatur.  Ille 
Latebra  fovebatur  inantro,iste  replebatur  k  moestis- 
tia,  ille  solennes  fundebat  ad  Dominum  preces,  lste 
consolatione  tristis  quaarebat  abditum.  Gerebantur 
jussa  principis,  ne  mortis  puniretur  seutentia. 

5  Considerantes  igitur  oves,  quas  sancta  mater 

Ecclesia  parturit,  ne  rapacis  Lupi   faucibus  rabido 

morsu  laniarentur,  Aventinum  i  archidiaconum  lau- 

dibus  acclamantes  pastorem  simul  el  »tem 

sibi  poscunt  institui.  Cumque  episcopale  fuisset  na- 

ctus  consortium,    dilectio   separavit   sacerdotem    a 

convivio.  Audivit  itaque  beatus Solennis  in  cayerna, 

ubi  latitabat,   quasi   per  auram  Lenem  m  silentio 

noctis  currentem  cum  Iremiiu  ac  vociferatione  po- 

pulum  dicentem,   Aventinus  episcopus  holocaustum 

obtulit  Deo.    Cumque  ha*  audisset  Vir  Dei,  hanc 


m 


partem  diat- 


63 

spectabatur  enira  desideratus  Solennis,   sicut  terra   D 

sitiens  pluviae  guttas.  Ex  liinc  ruraor  populi  fremit  k-  ^osifico 

in   strepitu.   deinde  cuncti  concrepant  laudes  una 

voce  dicentes  :  Ecce  Solennis  adest,  ordinetur  nobia 

episcopus,  quia  ipse  est  dignus.  Ad  quorum  laudes 

exierunt  episcopi,   >umraoque  repleti  gaud 

runt  :  Dignua  est,  episcopus  consecretur  huic  civi- 

tati  :  nondum  enim  adhuc  fuerant  egressi  de  templo 

m.  Et  apprehensum   duxerunt  ad  aram  templi,  et 

induerunt   eum    stola  candida,  ponentes   in  capite 

ejus  coronam    pretiosam  ;  tradeutes  etiam   ei 

lum   |  m,  ut  dispersas  oves  congregaret  ad 

fidem  sanctitatis. 

6  Dicit    [itaque]   sanctus  Solennis    :  Quid   ergo 
faciemus  de  Wentino  episcopo  nderuntom-  cesis  cedu 

nes:  Si  post  tuum  superstes  fuerit  obitum,  digni-  cl?*ove*mm 

obtineatlocum,  sin'  autem,  tuo  utobtemperana  a(  iUC  9 
prsecepto  n.    Vir  autem   Domini  piel  itis  visceribus  n 

commotus,  ne  sancta  macularetur  religio,  et  ejus 
animus  in  aliquo  obfuscaretur,  dedit  sub  cura  illius 
regiminis  oppidum  cognominatum  Dunum,  ubi  ora- 
nibus  diebus  vitaa  su33  religionis  cultum  securus 
exerceret.  Post  ter  denos  u  itaque  dies  Clodoveus  0 

rex   contra   [Gothorum]    aciem    armatum    ducebat  E 
exercitum ;  cumque  Carnotiuam  urbem  fuissetin-  , 

gressus,  ut  est  ritus  priscorum,  sub  Legmine  eccle- 
siaetaliter  psallebatur  :  Apprehende  arma  et  scutum 
et  exurge  in  adjutorium  mihi.  Dicunt  enira  Lproce- 
resj  regi  :  Magna  nobis  a(iue 

canunt  auspicia.  Inquirebat  rex,  quidnam  hoc  essetl 
Dicunt  ei  :  Occurre  Solenni  episcopo,   e1   ipsi 
narrabil  mvsterium.  Tunc  occurrens  memoratus  pex 

venerabiliepiscopo  Solenni,  salutaviteum  h ri- 

fice  p.  Cui  sanctus  Solennis  ait  :  Quo  ,  Elex  / 

ait:  Contra  Gothorum  regem  ad  pra3lium.  Respon- 
dens  beatus  Solec  regi  :  Si  velles,  oinclyte 

rex  .  Francorum,  ego  te   induerem  arma, 

quibua  accinctus  adversariorum  prosterneres  cater- 
Ki  admirans  rex  obsecrare  illum  cepit,  ul  his 
armis  prmcingeret.  Qui  dixit  ei  :  Nisi  signatus  fue- 
ris  signaculo  Crucis,  ut  de  tropheo  Chnsti  tnum- 
phes,  non  accipies  palmara. 

7  Confestim  igitur  cum  fletu  flectens  cervicem  vicioriam 
oordis  petiit  ut  ei,  quod  proraiserat ;.f»^  5STJL 
Extemplo  autem  S.  Solenms  fronti  ejus  vexillum   mw{ 
Crucis  Christi  imposuit  simul  et  pecton.  [Wit  </.  fl,rndere 
itaquerex,dicens:]Inhisarmis  i  i»Oo-  E 

thisvelAlem       i     uperatus  non  fuero,  sed  rediero  Q 

in  pace,  statim  ad  baptizandum  convolabo.  TaliWia 
itdimicaturusadbellum  si 

till„  cem  Alemannorum  gent 

qUe  subegit.  Cumquecontra  se  <^n,»uvt  agmma 

Ltruxissentr.quicontraeumbelbmparaverant, 

aciesqueilliuscontraacieminimicoru ^  wpo» 

retacriterquebeUuminstaTet(inmomentoSGotho- 

rilMl  agmina   prostrantur,  Domino  opitulante.  et 

doL  |ladio  praBci] ■  ded  H    enim  Crux 

manu  impressa  Pontiflc  ectore  prmcipi 

coruscalu  t  Id   mucrone  Fajlax  il   pe 

tus  firmiter  Christum  Dommum   collaudavit.   Sed 

U;m  obtentu  Antistitis  venerand,  victon»  pataam 

e  ■    ««+  ^.iPT.t.    insi   qui  remanserant,  uothi  lu^a 

S;Si  Jauexercitu,  Franco, ad  . 

I ,  x,n,„t  :  Persequamur  togientes  et  peguum 
eorum  occupantes  teueamu».  Ad  quod  cousdmm 
reXtu  collauchm*  eorum  fortitudiuem  atque  cou- 
sUium   prscepit,  ut  aequeuti  die  iter  carperent.  re 


cionesque  vastarent.  .  *««"»»" 

nSedcun,n,1^anoct9seso,on^::H..;:r^ 


orationem  fudit  ad  Dominum.  Domine,  da  lucernam 

verbi  lucere  pedibua  me I  -^»  h».  »  J-  Ja4%  somuL  ,ir  beatissimus  Soe i  W-  *- ^  da. 

nedicat  anima  mea  Domini  sancto  tuo.  Egreeeusque  parurt  ei  ^  ?  ^       , 

n  orastinum  ibat  occurrere  saoerdot,  novo  .   quem  seopu.  et  d  x  £  ^  Dommus 

cernentes  pouuli  clamores  attullunt  ad  crnlum,  ex-  regiouem.  qu  perDlls,t 


VITA  S.  SOLENNIS  EPISCOPI   CAUNOTENSIS 


\    ;.\m 
w 


f< 


uflffl  nfllliditate  serpentis  dejectus  est,  novus  Adara 
rfmam,  ipse  mihi  in  visu  apparuit  et  ait^  Nem  M^  ^  ^^  seculorura.  Amen. 


aris,  rex,  in  illam  regionem,  quianon  permi- 
sitte  Dominus  Uluc  ingredi  vel  vastare.  Revertere 
igitur  ad  solum  proprium  :  vel  ad  terram,  qu®  tuaa 

est  ditionis.  Revertens  igitur  sicut  admonitus  fue- 
rat,  Aquitanorum  x  estregionem  ingressus,  totam- 
que  ipsam    regionem  incendit,  vastavil  atque  pr»7 


ANNOTATA. 

a  Dei  gratia  substitutum  esl  sx  MS.  Trevirensi. 
Ita  deineeps  reliqua,  q  itur*  '"  alias 


sancte  wiori- 

lur.    h 


oa 


que  ipsaui    reiiiDiiei"  i"w'u",i   '-~ *       *  ,      ,„„,,/„/„  c„„/ 

davit!  nec                                           »«.  V™     ™" £,    , t  , TcodUe  UotiM—t :  1**«. 
Crux  Christi  inyicta  ,  ^SKS  '„„,,„.  tiviotoru toriatriom. 

simal  et  mvid  ur.  lali  tropneoperuii*      \  i 

rcir    '"''■:■■■■    "<p-»*^ss" •• *"s - 

crimina  orieinalia  delerentur.  Qui  Sacerdos  gaudio     subannum  Christi  4b2. 

'     SSSi     ..  b   sacrs   legis         d  P»  »  habet  codex noster  cum  apographo  Ultra^ 

vene-    j**.  VigUiis  orat  omfeusque  Jre  nua  eor- 

.    ,  .  Sfta  favente  misericordia,  ad  regem     dis  flectens  ad  Dominura,  a  paulo  mfra:  Eieemo-  E 
;,,,,,",,,..  Lptizaviteum  cum  omnibus  dignitati-     synam  pauperibus  et  jugiter  su.s  openbu    muU 
bussuisetsimulcumeoducestrecentossexaginta    divinam   largiebatur  opem,   quod  est  procul  dubio 
imos  Francorum,   quos  generatos     mendosum. 
,  baptismaiis  in   Spiritu  sancto  mater  Ecclesia        e  Ita  Ug  t  ZYeiiireM» :  Nain  illa vahda mundi dum 
ptionis  tilios  parturivit  turbaretur  proceUa,  in  pelagi  fluctibus  non  pertime- 

9  llomo  ergo  ille,  qui  erat  a  nativitate  csecus,  scebat  naufragari,  nam  dum  gerebat  uavale  pra- 
ium,guodad  surdus  et  mutus,  quem  ante  curaverat,  divina  opi-  lium,  el  posset  tempestate  submergi,  qm  solidatus 
tfuaiipsana     tulante  vir  Dei  S.  Solennis,  aliquid  magni     in  valida  petraad  portum  salutis  placide  vemebat; 

demonstrabat.  Forma  aa  enim  priscorum  Francorum  codex  vero  Molsheimensis  :  Nec  valida  mundi  merge- 
necdum  renatorum  demonstrabat,  quorum  nativitas  retur  procella,  pelagi  fluctibus  pertimescebal  nau- 
necdum  illui  r  Baptismi  Sacramen-     fragia,  necdum  gerebat  navale  prolium  tempestate 

turo,  nec  auribus  antea  perceperunt  praedicationem     submergi,  quia  soUdatus  in  solida  pe  ra  ad  portum 
phetarum,  quia  necdum  erat  tides  ad  credendum     salutis  pla<  Ldi  veniebat.  Hstc  tumJiic,  tum  in  nostvo 
instructa.  Originali  crgo  peccato  pra?pcnderati  in     apographo ',  ilianonvidenlur,nisi  forte  exTre- 

interitum  mergebantur.  Sanctus  vero  Solennis  cum     vh  ere  lubeat:N&m   iile   valida  mundi  dum 

sex  lustra  et  quatuor  aristarum  vitae  volverentur  turbaretur  procella  in  pelagi  fluctibus  etc,  ita  ut 
[uam  pontificali  functionis  honore  sensus  sit,  Sanctnm  adversus  tentationes  immotum  et 
florebat  in  Ecclesia  clari  luminis  decoratus  fulgore^  ,!,,<  na  confxdmtem  ope  securum  dimicasse.  Ceterum  ex 
tres  quoque  Olympiades  gerens,  cum  triumpho  de  his  speciem  habe  lector,  quomoda  passim  reltqua  in 
luci  l  Christum  vii  bb  Kalendas  Octo-     codice  Molsheimensi  mutilata  smt,  quse  deinceps  ego 

bris,  spiritum  coelo,  corpus  terras  tradens.  In  illa  observare  negligam  :  ubi  enim  utcumque  iutelligibiles 
videlicel  hora,  quando  spirituniDeo  reddidit,  tanto  sensus  sunt,  cum  apographo  8.  Maximini  consonant. 
tis  odore  domus  illa  rejdeta  est,  ubi  corpus  f  Qu&  uncis  incLusa  sunt,  desumpsiex  MS.  Trevir 
jacebat,  ut  mentis  huraana  capacitas  non  possit  ren&i,  quod  in  nostvo  male  luxatns  sensus  esset . 
enarrare;  videruntque  aliqui  quasi  colurabam  can-  g  Codexnoster  habet  lxvhi;  al  neque  ibi  habentur 
didam  de  ore  ejus  egredientera  et  inter  chorosevo-  citala  verba,  sed  Psahni  69  initio. 
r  lare  angelorum  psallentium.  Cum  igitur  corpuscu-         h  fjsec  in  apograpJw  Treuiren  guntur.  Cum 

Lum  feretro  irapositum  ad  tumulum  duceretur,  crat     ergo  gentilium  populus,quem  Pcancia  matris  mundo 
quidam  latro,  nomine  Tarsius  cc,  jam  triennio  car-     parturivit  gleba,  dum  et  Ludovicus  tempore  rex 

cere  situs  et  vincula  ferrea  collum,  manus  et  plan-     existens  in lem  solo  teneret  imperio  principatum, 

-  ita adstrictus, ut omnis  caro  putrefacta foeteret.  nihii  alnnl,  quam  idolorum  exercebal  culturasete. 
Sed  cum  feretro membra  ducerentur,  aspiciens  latro  Ubi  vaufo  rninus  esi  mendosa  periodus. 
per  fenestram,  exclamavit  voce  magna,  dicens :  0  i  Crfditur  hic  fuisse  Flaviust  cujus  solum  nomen, 
pie  Solcnnis,  qui  caecis  yisum,  surdis  auditum  re-  forte  ex  Aclis  nostris  interpalatis,  Catalogo  episcopa- 
tituisti  et  mutis  linguam,  erue  me  de  hac  vincula-  mm  CarnoUnsium  in  Gallia  Christiana  inscriptum  est. 
tione  ,  qua  omnis  membrorum  meorura  compago  Porro  exchrmotaxi  Commentarii  prtevii  num.  ld  de- 
marcida  fa'tet.  dupta  hsrc  contigerunl  mno  49.6.  Apographum  s.  Ma- 

10  Illicu  autem,  ut  hxc  verba  finivit,  egressus     mmini  hic  non  nihil  s  nasiro  ddffert  iegitque  :  Domini 
est  Uber  per  raedia  culmina  tecti  et  per  media  trivia     vero  hoc  provenit  gratia,  quee  illumfnat  omnem  ho- 


M 


cc 


contiglt. 


ic^iuiu,  um  c\aniiiie  juueuai  curpus  oaceruous,  ac- 

apprehendit  spondam  lecti,  in  quo  venera-  correcta, 

bile  corpus  jacebat,  e                      ppUS  ejus  restji-  k  U  qnem  pronomen  iste  m  insipida  hac  mtithesi 

tutum  est  samtati.  IV              inebria  ejus  cessave-  refe.rendum  sit,  ignora,  cum  in  abiis  excmplanbm  hxc 

runt  lamenta,  conditus  est  in  tun^ulp,  ubi   multa  omnm  uon  sijii  minus  mendosa.  Jn  Actis  interpolatis 

signa  et  virtutes  ostenduntur  usqye  i..  hodierpum  ,m  plurali  refertur ad episcopos  GQtigregatos,  ut  eum  or- 

diem  dd.  Cernite  itaque  Fratres,  quantam  famulis  dinarM.  Vide  ibidem  numerum  :>. 

suis  bemgmtas  Salvatoris  nostri  Jesu  Christi  con-  1  l)e  S.  Aventbio,  qui  hic  consewdtun  episcopus  et, 

tuht  gratiam,  quomam  tanta  post  obitum  divina  S.  Solenni  mortuo,  in  CarnoUnsem  sedem  sua 

actum 


DIE  VIGESIMA  QUIOTA  SEPTEMBRIS. 


<J5 


actum  est  in  Opere  nostro  die  iv  Februarii.  De  < 

ione  clarius  apagrapkum  Trevirense,  Aventi- 
MIII|I  archidiaconura  laudibus  dignia  aeclamanti  . 
m  simul  et  sacerdotera  insfcitnerunfc  Clarim 
etiam  est,  quod  moa  \Md£m  sequitur :  Cum  epiecopale 
igitur  nactus  fuisset  consortium,  dilectio  Solennis 
separav  I  sacerdotem  a  conwjio,  forte  ut  m  illum 
ulterius  inquireret,  abeuntem.  Vide  ndtanda  ad  Acta 
sequentia  cap.  i  littera  d. 

m  Etrgone  totum  reliqaum  diem  prxcedentem,  quo 
fmrat  Aventinfts  consecralvs,  ,i  subsequentem  noclem 
ui  tmplo  egerant  episcopil  Suspicor  potvus  pro  templo 
legendum  urbe.  Eeec  porro  duomm  episcoporum  jno 
cader.i  st  i  "  potesl  satis  insolens. 

n  ln  apographo  Trevirensi  sequitm":  Etcompletur 
iu  eo  -  rmo,  quem  Dominus  intonat,  dicens  !  Veni 
serve  bone  e(.  fitlelis,  intra  in  gaudium  Domini  tui; 
quia  auper  pauca  faisti  fidelis,  snpra  multa  te  con- 
stituam.  Sed  ;  '    mmotua,  ne  sa 

mactilaretur  religio,  adiit  opj  cognominatum 

Dunnui,  in  quo  vitae  susb  religionis  securUa  exi 
ret  cUlturas,  ubi  videtur  ■  umwn 

privaiam  i  itam  a$  i 


mannicum  verocum  reliq  <>taxi  vitx  S.  Solen-   D 

nis,  ijuam  idem  iratlit,  optime  quadret.  Tolbiaci  porro,  A-  akdniho. 

quod  Iwdie  Zulg  et  Zulpicii  appeltalur,  in  Julia< 

iiuinhi  quarto  milliari  i>  Colsnia  Agrippina,  pnelium 

cinn  Aluimniiiis  ,i  Clodoveo  commissum  /«,,,       tutim 
. ../   1,'nt'i,  i/  Si  '  tptOi  ibui  Imiieii  ii«)i  unln)ins.  Xr- 

ijnni  Henschenius  /<"»-  i  Webruarii  png .  7,96  Xotae 
adcaput  i  Vitee  S.  Vedasti  ui>  Alcuino  scripu  .  cen- 
suitque,  dimicatum  fuisse  ifintarutum  in  Alsa- 

iui.  Rationes  </<■</'/, 

tarent  Alamanni ;  quod  ducajw  Juliacensis,  in  quo  e  I 
Tolbiacum,  n  erto  tum  \  aren  t,  non 

Clodoveo,  qui  non  legitur  vocatus  in  auxilii     .        I  in 
utraque  Vita  S.  Vedasti  asseratnr  rex  mox  a 
victoria  festinus  Remos  Suessionesque  advolasse,  atinie 
Tiillu  transiisse,  quacerte  properanli  exin  Qer- 

mania  non  crat  via,  cum  Tullum  Rei  Inta  ma* 

faribus  Gallicis  miUiaribusdi8lans,parifert  tmm 

LonguevallitiA 
pag.  ^"2~  "i  Nota,  hoec,    ,  aus  in    ffistofia 

Francix  fere  am\  lexus  fw  i  uffkere,  u 

muni  opiniom  quempi  mi  :  Nam  Gregoriua 

Tuironen        i  dtii  verba  sunt,  quz  Latim  naV 


B 


rolegitur,  exquovidetur  aSancl  »n  do)  et,  quofl   Clodoveo  «lium  Ala-  E 

solum  dditus  ibi,  scd  alupwm  fm  s  '-  mannos  sibi    parere  coegerit  :  pr  itur  est 

ctionem  etiam  dem   accepisse    Certe  talequid  eredere,  illum  in  regionem  eorum  penatrasse,  adeo- 

ingerU  contentio,  orta  seculo  n  circa  Promotum,  7"',  W& >  a  pr»Ho  Remos  recta  via 

imperante  Sigeberto  rege,  ab  R<  'ah  Quod  ad  Gr< 

eannomin  concilio  tam  limpide  fluat,quod  inde  deducit.  Verbasunt  a 

Vpari  ien  i  ini  etcondemnatus  fuit,  agentecor»  30.  Cumque  h-  diceret  (Clo„  1  m- 

{      ulm  ^episcopo  Cartonensi.  Imo  cum  rans ,)  Alaraanni  terga  vertentea  m  h\ 

jam  Aventinus  S.   Solenni  rat,  promu    e    e  perunt.  Cumqi)  «P- 

acDunensemepiscopum  >rro  tum,  Clodov,  -; 

Dunnm  seu  Castro^Dunum  oppidum  est  ad  LHenauu  Ne  ampliue,  quaasumus,  per«  ai 

;Z  muian   infra  Carnotum  w-  sumus.  At  Ule,  p:  J. 

K«J  itooad^ri  —  pacere  aarravil   1  etc.   ^i 

7tal»P«  ,    19  ■  teorum  inquam,  an 

J0i  nem.quibellumAlamannicum  P««* 

„,  tedftM-olMiwi.  n—  felicU  betliam  mnt,qm  dictasuntprxmKCommentanf%%num. 

n  a  Versus  Aiuricum  moveret,  Twontow  can-  et  seq 


u  Correctius  in  apographo  Trev 
eura  •  accepta,  et  ipsi   Gothi     | 

mariserunt,  fugalapsi  fuissent,  Francorum  exerci- 

tu.s  ad  regem  dixit. 

w  q  . ■  S.  Solennis,  1 

teM  „  ,   hic  tradit  monymus,  permixta  sunt. 

eorum  regno,  w  \uotpso 

deeer  "ul  Cbdt 


,  .  narrat  Gregorius  TuronensU  lib.  1  Hi* 
stonr  cap.  37. 

p  Apographwn  S.  Maximini  ila  habet  :  Dicunt 
ei  :  Occurre  Solempni  episcopo,  ipse  nanique  tibi 
narrabit  mysteria.  Tunc  in  occursum  dedit  se  rex 
sailll  saiellites  glorioso  Sollempni. 

q  Pro  hisce  est  in  exemplari  nostro,  Venilque  di- 

18.   Post   ftffc  Ua  variat  apograplmm   Tre\  - 

cumquoferei  »•  *  ZTZZaalfZ 

his   armis   abibo,   et  si  percep  nam,    rne  mmU  xp*    /'/-■'         ■ 

meumque  populum  baptismi  -  f  Bur i**m 

armisaccinctusPerrexi<  rex od pr*lium.  Gum  acies  M,„,  „ 

eontraaciem-telaemlssajactarent,   mOmento  Go-  ^« 

thorum   gens   ferro   pr^ciditur  etc.  r*.  silubet,  bts  Inogranh  --'      ^ 

*«*** «**■ ! /•■ r-;»*?s  :::;:;;;;:!;;;::; :— :: 


/1MI  excusando  corrigendoqde  biographo  nostro,  duo  belk 
perperain  cbnfundente. 

,.  Fopte  injriidnm  est  inspexisset,  vel  quid  sii 
nisi  mavis  instrjuxissent,  subaudiasque  duces.  Certe 
,,,    ingulari  niliil  hic  iiguificat. 

s  ll.i  e  ab  anonymo  nostro  ex  pm  /'"  Vogladem  eon  ■ 
tm   Alaricnm   Gothorum  regem   huc  MnsJata   RUftd 
O/,'  '"  /'"/"'  SM»'  Afanwww"  rfiw  tamqm 
pugnatum  est,  at  Gladoveixnmtusinctwawturini 
dem,  q\  ■  missisad  cah  'niU 

viCloriaque  potitus  M.  Gonsule  sk  faegorium  Turo- 
ncnsem  lib.  ^.  ffistorm  Fvaniorvm  cap,  30,  et  C>m- 
mentafiwm  pmvium  %  ^  ><><<"■  --• 

t  Jam  satis  s  rm  monuh  male  biograpwm 

nostrum  hucGoHmtransfme-;  cum  Wm  Gothmm 

mUcimo  annoa  Ghdovei  lar:tsmocunfcetumsit}Ala- 

Septembris  T.  VII 


MeridiemrJ  liostes premem  ".  '" 

;i,,(,,/,"M/-viv;/,^-^---r^''- 


"';;"""v' ,"  ,,n,rh  lcadbellum  Mamann 

^TuJn  omnl  :  , «  ~*  -i  ^ 

,    ■■^,", ,««•«  "";:; 

luSam  appellet,  tunc  enim  1 tentet  h*cutcum- 

! nquevewimile.Germamamcis- 

,,    vele^saltempartem,abAt ; m»; 

^umrffmto^  r««'.f,to ex  mmto  S. 

soieimi— /i.  d.  «^^rtK  ;„/;,; 


G6 


VITA  INTERPOLATASS.  SOLENNIS  EPIC. 


A  deditionem  non  consenHentil i  «f^  *^ 

a.  AHOFfYMo,     cisrhenana,  quse  anonymo  esset  Aquitania,  adhuc  occu 

vata,  excidisse.  .  .      nt. 

1    iConsutotqu*od]>r*cedentemlitteramadh*can 

notata  sunt.  n  .     , 

v  Apogravhum  Trevirense  ita  hxc  variat .  Qui  aa 
juncto  sibi  S.   Remigio  Remensium  urbis  episcopo, 
divina  fervente  virtute,  regem  cum  summa  alacri- 
tate    baptizaverunt.     Paria  codex   noster,    sed    fl 
more  migis  mendose.  Utraque  Vita  8.?**.* 
Oper<  nostrodatadie^Februariumertt^llumcum 

S  Remigio  Clodovei  baptismo  adfuisse :  quod  nesw, 
aninantiquisaUismonumentisreperiawyerteerrat 

u  mrsue  anonymus  noster,  jam  tum  S.  /  edastum 
episcopum  faciens,  qui  non  nui  quadriennio  post  mfu- 
las  sumpsiti  lU  ad  laudatas  Vitas  Commentarn  num. 
9  probat  Eensi  henius, 

z  II <c  fere  ad  verbum  habet  Rabanus  in  hodierno 
S.    Solennis  elogio,   quod  vide  Commentarh  prxvn 

num.  2.  .        tt 

aa  In  exemplari  S.  Afaximini  sie  legitur  ;Homo 
ille  a  nativitate  ca>cus,  surdus  et  mutus  forma  gen- 
tilium  erat.  quorura  nativitas  necdum  illummata 
fuerat  baptismi  gratia,  nec  audierat  auribus  antea 
B  praedicantem  prophetam,  nec  verbo  loquentem  de 
Deo,  quorum  nondum  erat  fides  ad  credendum  m- 
structa;  originali  ergo  peccato  pramonderata  m  m- 
teritum  mergebatur.  Sit  nempe  anonymus  compara- 
tion<  >t,  quam  supra  numero  3 prsnuntiaverat. 

Nnninun,  quod  sanatio prodigiosa  csecitatis  praesagium 
i  b  spiritualiter  gentis  Francorum,  postea  su- 
pernaturati  fide  illumiridndse. 

bb  Ita  etiam  MS.  reginse  Suecise  infra  excudendum 
Coih  i   kfi    h  imensis  cum  apographis  Trevirensi  et  Pa- 

no  Sancti  obitum  refert  vm  Kalendas  Octol  i 
quo  illum  in  Breviariis  ei  diptychis  celebrari  obse) 
Commentarii  prxvii  mim.  4.  In  prscedentibus  etiam 
minus  mendosum  est  MS.  S.  Maximini,  ubi  siclegitur. 
Sanctus  vea»  Sollempnis  cum  sex  lustra  et  qnatuor 
moiv  aristarum  vitae  volveret  curricula  pontifica- 
lem  promotus  in  honorera,  florebat  in  Ecclesia  clari 
lurainis  deCQratus  fulgore.  Per  tres  quoque  Olym- 
piades  gerens  triuraphum  de  hac  luce  migravit  ad 
Dominum.  Ex  hisce  chronotaxim  aliquam  deduxi  in 
Commentario  num.  18  et  seq.,  juxta  quam  S.  Solen- 
nis  infulas  accepil  anno  496,  ztatis  sum  34,  gessitque 
annos  12;  acproinde  mortuus  estamoWl ,velsequentit 

si  trcs  n///m/*/(i(/cs  romplft.r  furrint. 

n  cc  In  apographo  Trevirensi  muttum  hic  nostro  ma- 
gismcmhso,  est  Tharsis.  Paulo  infra  iterum  corre- 
ctius  est,  sed  verbis  lantum,  qua  niljuverit  refene. 

dd  Observavi  ad  calcem  Commentarii  pr  tvii,  videri 
exhisSanctum  Carnoti,  ei  non  aiibi  sepultum  fuisse. 
Quodsiita  est,  ejusque  corpus  jam  diu  ante  Gregorii 
Turonensis  tempora,  seu  seculi  vi  ftnem%  Malliacum 
iranslatum  fuit,  poterit  biographus  noster  quibusdam 
valdc  antiquus  videri  et  xtati  S.  Solennis  propinquus 
satis,  qui  hic  insinuat,  scribere  se  ante  factam  ullam 
sancti  corporis  translationem. 

ee  Fatlor,  nisi  hinc  et  ex  proamio  conficiatur,  Acta 
hxc  in  festo  Sumti  anniversario  pro  concione  recitata 
vel  lccta  fuisse. 


VITA  INTERPOLATA 

Ex   MS.  serenissim*  reginv  Suecix  notato 
num.  528 

CAPUT   I. 

Sancli  natalcs,  dotcsyanimi,  virtulcs.  Mirar 
culum  ab  eo  patratum.  Fuga  insularum, 

quas  reluctans  accipit.  Clodoveum  adprte- 
lium  proficiscentem  signo  crucis  munit, 
eique  victoriam  obtincndam  promitiit. 

Sanctorum  praeconia  virorum  ecclesiae  fldelium  per 

orbem  diffusffl  suraina  laude  concelebrant  et  acl  de- 
votionem  fidelium,  qu»  erga  illorum  affectum  tla- 
grant  ostendendum,  litterarum  monumentis  legen- 
tiura  mentibus  infundunt.  Neque  enim  dicta  gesta- 
que  eortim  silentio  debent  supprimi,  quos  ad  exem- 
plum  recte  vivendi  sui  temporis hominibus et  quous- 
que  seculum  volventibus  annis  peragitur  fidelibus 
Christi,  eos  pie  imitari  cupientibus,  divina  pietas 
procuravit.  Nec  parum  raercedis  eos  manere  ar- 
bitrandum  est,  qui  slylo  currente  de  eis  certa 
reliquerunt  scripta  u.  Nara  si  quffirimus  eos,  quos 
Domino  placuisse  confidimus,  fragilitatis  nostrae in- 
tercessores  habere,  non  pigeal  eorum  meraoriara 
nos  ssepius  ad  mentem  reducere.  Omnipotentem 
quoque  Deum  in  eorum  fide,  raoribus ,  doctrina  et 
aetibus  conlaudemus,  qui  nobis  exercitia  sumraa 
sapientiffi  imitanda  dederunt. 

2  Ex  quibus  non  contemnendum  posteris  Carno- 
tensi  ecclesias  divina  procuravit  providcntia  pasto- 
rera,   beatura   scilicet   Soleninera,   qui    maximarnm 
virtutum  spiritalium  eopia  decorare  studuit  pro- 
priam  vitam  ;  oujus  sanctissiraam  et  Deo  dignam 
notitiaB  fidelium  optimura  duximus  innotecere.  Fuit 
igitur  praedictus  vir  merito,    nomine  et   sanctitate 
Solemuis,    nobilibus   ortus   natalibus,    sed   nobilior  ^ 
mente;  clarus  operibus*,  sed  clarior  fide.  Non  im- 
merito  Solemnis  ei  nomen  impositum  est,  in  cujus 
corde  fidei  semper  solemnitas  ab  ipsis  pueriti»  an- 
nis  charitatis  amore  jugiter  resplendebat.  Dilige 
namque  Deum  ex  toto  corde,   et    ex  tota   anima 
atque  extota  virtute.  Erat  quoque    tranquillus   rao- 
ribus    et    serenus  aspectu.   Gerebat   vultum  blan- 
dum,    moderatam    speciem  ,    ornatum    aspectum  , 
quietura  sensum,  animum  laetum,  humilem  sapien- 
tiam,  semper  opera  bona  factis  amplius,  quam  ver- 
bis   ostendebat.    Corpus  castigans   fame,   jejunium 
potius,  quam  epulas  amabat  ;  dolentem  consolabat, 
spem  suam  Deo  committebat;   orationi  frequenter 
incumbebat,    nihilque   amori    Christi   pra?ponebat  : 
quod  credebat  docens,  quod  docebat  imitans.  Sem- 
per  enim  ante  oculos  ejus  dies  ultimus  versabatur, 
sempenme  mens  ejus  pra?cepta  ccelestia  meditaba- 
tur. 

3  Charitatem  vero   super    omnia    et   ipse  dih- 

gebat,    et    omnibus    servare    mandabat.    Res  tem- 

porales  tribue.bat  pauperibus,    ut  pro  eisdern  mer- 

caretur   paradisi  delitias.  His    et  aliis   bonis  acti- 

bus  intentura  in  tantura  divina  provexit  clementia, 

ut  ante   episcopatum    Domini  pietas   in  eo  decla- 

raret    rairacula.    Quadam   namque    die  ,    cura   lter 

ageret,  obviavit  hominem  a  nativitate  caBCum,  sur- 

dum  et  mutum,  et  in  tantum  merabris  omnibus  dis- 

solutum,  ut  vix  pro  debilitate  sui  imbecilla  membra 

moveret  :  quem  ut  vidit  vir  Dei  Solemnis,  ilico  m- 

gemuit,  etfortasse  tunc  Psalmum  decantabat,  Deus 

in  adjutorium  raeum   intende,  Dornine  ad  adjuvau- 

dum  me  festina  ;  prostratusque  in  terram  orationem 

suam  cum  lacrimis  ad  finem  usque  perduxit.   Cum 

yevo 


Protoijus 


S.  Solenmi 
cliui  natalti. 
ommi  do/ri 


*  forle  vitam 

*  fortt  opil»-' 


sanat, 


quo  cclebris  a 

Carnotensibus 

apud  Clodo- 

veUm  npisco- 

pus  postula- 

tur 

'  forte  orans 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS.  67 

vero  surrexisset  ab  oratione,  complexus  collura  in-  Gothoruragentem  regemque  eorura  Alaricura  a  du- 
firmi,  osculatus  est  eum.  Ilicoautem  lingnaejus  so-  cebat  exercitum.  Cumque  Carnotis  urbem  fuisset 
luta  est  ad  loquendum,  oculi  ad  videudum  auresque  ingressus,  clerusin  ecclesia  more  suo  laudes  Domi- 
ad  audiendum,  el  ^lorificabat  Deum.  no  decantabat.  Quidam  veroexprincipibusregisec- 

4  Interea  Vir  Dei,  cum  setam  potentem  in  virtu-  clesiam  ingressi  audiunt  subito  decantari:  Appre- 
tibus  per  Dei  Clementiam  scnsisset,  non  ob  hoc  est  hende  armaet  scutum,  etexurgein  adjutorium  mihi. 
elatus  in  superbiam  humanam,  sed  magis  magisque  Venientesque  adregem,  dicunt  ei:  Magna nobis aus- 
ccepit  rigoreabstinentiae  carnis  rebellionemdomare, 
oratii  *  assiduo  sanctorum  martyrum  et  confesso- 
rum  sepulcra  frequentare,  inopiae  afflictorum  eom- 
pati,  hospitalitatem  sectari,  eleemosynis  insudare  , 
mundum  contemnere,  ac  toto  desiderio  aulam  para- 


D 

KX  MSS. 

Proftcisccns 
contra  hostes 
Ctodoveus 
Sanc  tum  con- 
venit, 

9 


j  fj,  a —        

picia  hodie  decantata  sunt  in  ecclesia.  Dicit  autem 
ad  eos  rex -.  Quaenara  haec  sunt?  Dicunt  ei:  Occur- 
re  Solemni  episcopo,  et  ipse  tibi  ea  enarrabit.  Tunc 
veniens  rex  in  occursura  ejus  salutatus  est  honorifi- 
ce  ab  eo.  Cui    Episcopus    ait :  Quo  pergis  rex  ?  At 
disi  anhelare.   Sed   cum   fama  ilhus   longe  lateque     illerespondit:  C ontl  >  I  '-othorumregera  ejusquepopu- 
percurreret,   et  amor  ejus    in  bonorum  prsecordiis      lum.  Dixitque  ei  beatus  Solemnis:  Inclite  rex,  si  ve- 
succresceret,   mOX  ut  episcopus  Flavius  b  Carnoti      lis,  ego  le  tahbusinduamarrais,  quibus  adversario- 


quo  annuentc, 
prdinandus 

fugi t  ad 
latebras, 

B 


quo  awhf  i  j  - 
curvt  i "  verstu 
Sanctus,  1 1  lu 
ctans  oidina- 
tur, 

d 


< '  part(  m 

tis  Car- 
notensis  cedit 
Aventino 


diem  ultimum  hujus  loci  finivit,  ut  jam  dictae  civi- 
tatis  cathedram  venerandus  vir  Solemnissusciperet, 
clerus  omnis  vel  ponulus  urbis  Carnotensis,  auribus 
regis  Clodovei  unanimiter  suggessit. 

b  Praefatus  vero  rex  et  maxima  pars  Francorum 
nondum  adhuc  sacri  baptisraatis  unda  regenerati 
erant,  sed  antiquo  more  deos  aureos  et  argenteos, 
ligneos  atque  lapideos  adorabant.  Annuens  itaque 
precibus  clericorum  et  populi  rex  Clodoveus,  prae- 
cepit,  ut  non  alius  nisi  Solemnis  in  eadem  urbe  sa- 
craretur  episcopus  :  vulgata  namque  erat  fama  illius 
in  palatioejus.  Audiens  itaque  venerabilis  Solemnis 
edictum  principis,  cernensque  episcopos,  qui  ad  con- 
secrandum  eum  venerant,  fugit,  latenter  triduoque 
in  spelunca  latitavit.  Quaerebatur  et  non  invenieba- 
tur ;  ille  latebat  in  antro,  isti  replebantur  moBstitia; 
ille  solenniter  fundebat  Domino  preces,  isti  tristes 
quaerebant  absconditum.  Sed  cum  nullum  invenien- 
di  eum  possent  reperire  vestigium,  timentes  oves 
sanctas  matris  Ecclesiae,  ne  morsibus  rapacis  lupi 
sine  pastore  laniarentur,  Adventinum  c  archidiaco- 
iium  dignum  episcopatu  acclamantes  pastorera  si- 
mul  et  sacerdotem  instituunt. 

6  Cumque  episcopalem  adeptus  esset  cathedram, 
episcopis,     qui  eum  sacraverant,  jussit   praparari 
convivium  d.    Audivit   itaque   beatus    Solemnis    in 
caverna,  ubi  latebat  Dominoque  supplicabat,   quasi 
auram  lenem  currentem  eum  fremitu  et  vociferan- 
tem  :    Adventinus    episcopus    holccaustum  obtulit 
Deo.  Et  cum  hasc  audisset,  has  preces  ad  Dominum 
fudit.  Domine,  da  lucernam  verbi  tui  lucere  pedibus 
meis  ac  semitam    lucis  praecordiis  ineis   ut   benedi- 
,,.,,    :lll!ln:,  ,,„■;,  aomini    sancto  tuo.  Egressusque  e 
'  ibat  occurrere  sacerdoti.  Cum  aulem  introiret  in  ci- 
vitatem,  populus  videns  eum,  cura  strepitu  etlau- 
dibus  &  ncrepabant:  Ecce  Solemnis,  dignus  est,  ut 
episcopus  ordinetur.  Ad  quorura  voces  exieruntepi- 
scopi.  et  summorepleti  gaudiodixerunt :  Dignusest, 
utepiscopus  sacretur;  nondum  enim  egressifuerant 
de  templo. 

7  Et  apprehensum  eum  duxerunt  ad  altare,  et 
episcopum  consecraverunt,  tradideruntque  in  mani- 
bus  ejus  baculum  pastoralem,  ut  dispersas  oves 
c  ngregaret  ad  fidem  sanctaa  Trinitatis.  Dicit  eis 
sanctus  Solemnis:  Quid  ergo  faciemus  de  Adventi- 
no  episcopo^  Responderunl  episcopi:  Si  post  tuum 
supeistes  fuent  obiium,  dignitatis  obtineat  locum : 
interim  verotuosil  obtemperans principatui.  Nej  aan- 
cta  igitur  maculetur  rehgio,  et  Dei  Ecclesiaschi 
pateretur  /,  Vir  Dei  postea  pietate  motus,  prasdicto 
Adventino  episcopo  dedit  unum  castrura  et  suburba- 
na  ejus,  quatinus  diebus  vitw  suaa  ibi  quiete  Do- 
mino  militare  posset,  et  populum  ipsius  terril 
monitis  saiutaribus  instruere.  Surnpto  vero  episco- 
patu,  beatus  Solemnis  tam  pie  et  sine  querela  se 
imiiabilem  omnibus  pnebebat,  ut  deeojuredici  poa- 
sel  .  Ecce  homo  sine  querela,  verus  Dei  cultor. 
8  Post  denos  denique  dies  Ciodoveus  rex  adversus 


rum  possis  prosternere  cater 

!)  Miratus  rex  pnecabatur,  ut  hisarmis  eum  pra3- 
ret.  Cui  dixit:  Xisi  signatus  fueris  signaculo 
Crucis;  per  quam  Dominus  Jesus  Christus  diabolura 
vicit,  non  accipies  victoriam.  Confestim  itaque  rex 
cum  fletu  flectens  cervicem  cordis,  petiit,  ut,  quae 
proraiserat,  adimpleret.  Subito  autem  Vir  Dei  in 
fronte  ejus  et  in  pectore  vexillum  Crucis  fecit  et  cate-  g 
chisavit  euin.  Vovitque  rex,  dieens:  Si  victor  ad 
patriam  reraeavero,  baptismi  gratiam  non  dubitabo 
percipere.  Nam  et  antea  sa^pius  a  beato  Remigio 
Rheinorum  episcopo,  et  ab  uxore  sua  Chlotilde  //, 
qmcvalde  Deum  timebai,  fueratadmonitus,  utidola 
desereret.  etDeura  verum,  qui  in  coelis  est, adoraret, 
Talibus  namque,  atjam  dictum  est,  armis  prajcin- 
ctus  rex  Clodoveus,  pergit  ad  praalium.  Cumque  intar 
se  pugnarent,  Gothorum  agmina  prosternuntur,  et 
gladiis  terga  dederunt,  exercitusque  Francorum 
Christum  Dominum  collaudabat. 

ANNOTATA. 

a  Conferat,  si  lubeat,  Uctor  prologum  hunc  cum 
prscedentis  Vitx  inconcinno  procemio,  facileque  con- 
sentiet  in  ea,  qux  de  hoc  interpolatore  dicta  sunt 
Commentarii  pr  <  vH  num.  9. 

b  Notavi  ad  Acta  praecedenlia  littera  i,  Flavium 
hunccatalogo  episcoporum  Carnotensium  insertum  re  e- 
riri  quidem  in  Gallia  Christiana,  sed  ex  hisce  forte 
vei  simiiibus  tantum  Actis. 

c  Vxderi  possunt  Annotata  ad  Vitam  primariam  lit- 
tera  1. 

d  Quid  sibi  velit  tum  hic,  tum  in  Vita  prxcedente  j 
iniiftfts  convivii  mentio,  uix  capio.  Quamquam  fiic  vide- 
tnr  iinnu,  nnn  procul  o  loco,  uhi  id  exstructum  fuerat, 
delituisse  Solennem,  019110  ex  plausibus  convivalibus 
intellexissetconsecrotum  fuisse  Aventinum;  quod  ipsum, 
nescio  quomodo  coh  1  reat :  cum  S.  Solenms  egressus  /"- 
tebrisdicatururbemintrasse,  atque  adeo credibilenonsit, 
iiliuii  camaculotam  prope  adfuisse.  Exstruxerit  itaque 
hascc  epulas  biographus,  ut  episcopos  morarelur,  >l<»iec 
consecrandus  Sanclus  revertisset. 

e  Vita  primaria  insertum  habet  in  crastinum ; 
hk  omisso,  elevatur  difficultas,  quam  ibi  indicavi  titte- 
ni  m. 

f  Consulc  Commentarii  prsevii  num.   1»  et  n 
ttbihabesexinterpolatore  tertiototam  hanc  narralionem 
ita  detortam,  utAventinusnondumsitordinatus,  quan- 
do  latebru  excitus  esl  S.  Solennis. 

g  Errorem  biographi  primi  lucuUntius  hic  adoptat 
interpolator.  Videt  qua  dicta  sunt  inhancremplun- 
Vltl  tatis  ad  Acta  primo  locoexcusa  litteriso,  s 

et  t  locisque  ibidem  citatis. 

h  M.rc  omnia  de  S.  Remigio  et  S.  ChlotUde  regina 
Actis  inspcrsit  interpolator, 


ab  coque  signo 
Crucls  muni- 
tus    Victoriam 

refci  I . 


CAPUT 


r.\  M88 


frosllum  re- 
gnum  pene- 
trc(, 


VITA  INTERPOLATA  S.  SOLTSNNIS ^EHSa  ^  ^  ^  ^ 

• ""•"•  n":;;v,;1  ::::„;,„„ - ***** 

'"°  '  „„',  d  dueens  secum  cun.  eliis  epi- 

pag /ur -',,•.,..  „n,   „,„„   aliquantulum 

5t5T*S  "E iseenio.eUenifebre 

^fS^v^videntie ■ &**«* 

''   "  "       „    Lsitoonvocar -  d.sc.pules 

■ T^L  oui  bioumeo»derant)6t  eoepit 

efcministnos •  '".,    „,,„,  facere.acsicul 

--"""'"";:;;:'::,„„.':, ,™.  - 

,:    „  fLribusouetodiendan, 

t£  ::,:::::; 

::::;:::::;'' :.     ,J ,■ 

^jsss^ss»- "fv:""";  ";:::.■: 

Lit  ei :  Ne  ingrediaris  m  bano     m-s,  cum  modii      «  Duloissimi    lil.i,  si    >„e 

'"•-  »Jt«ttibiu.tonus     eas  -*»  „,„,,. 

ncertamvitamquol  e.etDc.u,- 

n.nnnlnletqualesmd.ejudi- 
,sonieitaoridrationePen- 
rfumeloqniaSerptnrarum.i 

£"5 --      !  lr:  ;:■"".:: 


68 

CAPUT   II. 

ws  «ncurrere  »«foana •  >■  /»  L 

Sotieti  punusconW. 

P-    ■  .    •     onthi   aui   remanserant,    om- 
^rT  Francor eroeiercitns 

».»«*  1  ,,   „,■„,., **  vastareper- 

»«».«<  rpgaban  "'     '  '  ,  „,  pr»cepit,ut 

mitteret.  Beia,  *!  Tdevastanda  o. , 

crastina,  ■ «"  "^  "  ,     ,  „  ,„-„  eocte  res 

"i",:::;:::,1  :;;,::,„'„- i-t»sso- 

lianc 

^^^nurnonTermUtittibiulterius 

pegionem.  qma  '  im  mnlto  fer- 

progredi.  Dilucu  ebat     ed 

vore,  sicut  i  Ptu"  istlS, 

,ex  disiteis:  Bev trUmin    1'     ^J,  in  frontibus 

B«u  '■-»■•■ 'i"'-'-"n" '"^  .  ;       ;,,,1,ls  victo- 

e.  1'-','1'  "  '     ,;»  -Neingre- 


mor/em  i«* 
"en'em,  ^, 


E 


*  I.  fcastare 
a 


et  in  r^ctonuus  du»u»i  i   ■    >  .     N    in(Tre-      dior  viam  universae  terrw  .  u<  u*  -  ... 

rLm.fcvis ^^XS««    S ^ ''  "'  i,m  " 

;;;„;'  *«-  i-r:::' •"-""„"'       aacmiumc *,....,. 


,„',„ .pplicesoculosadccelumoummambus^^ 

:::,,:;;;,;;::sv: 
:;:;::     £££» ;     - 

me  de  corpore  mortis  hu  us,  salvura  me  Bu   w  re 
^metuIcoeieste.Suscipem  P« 

b  .  p«  non  eonfunclas  me    ao  ex 

:..■■  '"'^v:::  - 

manustuaec  mtum  meum.  Et  h.s   d, 

c«s  interverba  orationis  emisit  spintum.  Eadem 
e;  ,,■     qua  animam  reddiditC  domns.m 

,    rtantoodorerepletaest.ntomnesqunb. 

X:,n'.„,  .re1,leren.„,:v,,ru    ■ 

queeolnmbamcandidamdeoreejusex.sse.etmtei 

,1,  „  -  a  ,gelorumevolareadastra. 

lOCnmigitnrcorpnsejusieretro.mpos.tamad 

tnnullinll  duoeretnr,    erat  qu.dam 

Tharsius.jamtri ■"  caroere  ,  -  .tu         ■ 

ferreiscollo*,mannSpedesqneitaoonstr.d 

Bamembrapr^epon 
-;.  ^umpr^tionibnsan-     rent.  Bt oum feretro  mem r 

C  ,  h»  "  ,0"  "" ""' L'      IXalS  e  mntis  ioquelam 

5quecumpopulosnod  t,     ^c.     .sum   ^~  nUs  in   M 

—""•'"'    ,„.„  '."     St,tm^'rCrumco """ Wtur.UUooau- 

„     ,,,-  »f « T     ""'■'    ;  /.-l  egressne  in  plate» 

popu  corv voi  Morta-     tem  cat en»  dmrupt»  j nV  „,.,„„ 

relinquimus,  glori  .  ■  "■■ w '— '  """  ', "™ » b7n  0*   '    ePabilis  Sdlemn.s 

'-"'"■ :  '"''"r':"". ;;;:;;:,  ,:',: >-,;..,"- 

eant  credere  par,  „-  Bex  autem  etep., pi  )aoebat,  atconfestim  putrm.s   .  v„.; 

;  ?leti,3ubentbup-  restitnta  esl 

Wparari.  Clodoveus  ltaque  pnor  corpusd  '„    ,     ,  i„,„„ 

i:.  i.euun!  inatnor  et  enm  olamore  SSSK 

,.  ojns.  etconfirmati  i  o  <  hns-        «  Beqm  v         ■      '  ,„„  „, 

,„..!,.  ,„  virtute  S.  ■  Baptfeati  sunt  eUam  bnum  ct  sepultus  esl 

ituejusampl  irorume.  qno*nultob 

'-      <••  ,  ..    ,,    „.„,„„  Rni«mniscum  „■>  monastenum  a  | 


-;";              ';„;,„.  .exetomnisexereitnsej,, 
i»r« *'  „-,,-„„  «  Mmtan.oa« ,  ... 

trs:  ;;;::„;;::::::: 

";;„;;";;::::: 
'"::::,:::;  ua 

S  :;::;:;;  r^  s 

Secum  egregium  episcopnm  Bem,g.nm; 

;,„,,,,  suos  ad  beatum  "  f 

eret,...  ,am,  quod  Dom.no  prom.sera^ 

i3eret.Atillenihilmoratus,   oonoUe  ad  eam 

.    venientes  antem  duo  magna  Inmmana 

Solemnisadregemj .eb, um.erro- 

ed.abol.pomp«et 

„,.„„,„„„,,„-.„  alutisincedere,  etbaptmml 

sai„  lutione  mundari.  . 

,.,  teorumprKd.eat.on.bu 

i  nm.,c  co  hnr.  facmnim 


,  ,i 1 1 

•  forU  i""- 
ante 


Latrotolo 

e  c  ircert  d 

sancli  cor;vi  | 
ferlw 

•  /.  COlluB 

F 


f 


DIE  VlGESIMA  QUINTA  SEPTEMRRIS. 


C9 


prodigiis 


A  raus,  quai  de  eo  cogaovimus,  silcre  nequivimus, 
,,,„„1  ;i[i;i,i  M  illiacense  monasterium  in  cacumine 
montU  e  I  oonstifcutura,  ab  antiquis  mirificis  valla- 
tUm  Bedificiis,  sed  tunc  jam  semiruptis. 

18  Nam  ferunt  in  eo  Locp,  quod,  cum  cripta  se- 
pultupae  ejus  adhuc  baberetur  occulta,  et  miUo  Chri- 
Btianorum  locua  ille  esset  revdaius,   per  sing 
Dominicarum  solemnitatum  noctes  ab  habitatoribus 
l„n.  D   i     uebatur  accensum,   sed   nullus  sciel 


D 


HISTORIA    TRANSLATIONIS    UELIQUIARUM 

Ex  apographo  Parisiis  mbmisso  per  R.  P. 
Combefisium  et  verisimiliter  excerpto  e# 
MS.  codice  bibliolhecae  regix. 


_nter  andem  mul  rum  a  rec 

bus,  cum 


quid  sibi  vellet  hoc  misteriura  :  tantum  suspicio  re  Carnotensibus,  auditis  tantis  miraculorum  pi 

,',,„.!,:,  homines,  aliquid   ibidem  retineri  divinum.  niis  el  fama  excitus  tol  inculcata  insignibus,  con- 

Interea   advenerunl    duo  energumenj    ex    basilica  reniunl  io  ai  um  pr*  ul,  p 

sancti  Martini,  qui,   collisis  in  se  palmis,  clamare  |  rquireretur 

,„,,!,  dicenles:  Hic   requiescit  SoJ<  i  <-  detalibu 

tissimus  incriptaabdita:  reserate  ipulchrum  ?icut  consueii:  , 

\,llin  Dei;  quod  cum  repej  Lte,  Lu-  i  ;it.  ut 

mea  accendite    cultumque  debitum  exhibete:  erit  tres  de  fidelibus  clericis  cum  aliis  .1  i  reli- 

ehim  huic  salubre  si,  quaa  Loquimur,  ndim-  gios  s  mitterentur,  ad 


otense* 

n>CS 

ula, 
/  tu 
mulwn  San- 
cli  flebant, 

a 


nis.  Sciebant  enim,  eum  illis  in  partibus  tumula 
et  de  meritis  illius  certum  habebanl  lium. 

Sed   prai  multa  temporis  interpolatione  /,  ne         : 
orum  infe  i  fidelibus 


revdatum  cst. 


pi,.    .  |m    !,;,  q  dicentes  «'11111  clamore  magno, 

etfodere  terram  ungulis  nitebantur,  Tunc  videi 
1:  >pto  sarculo  effo  dientes^ 

m,   m  qua  per  seriem  graduum 

.ulchrum  magnum.de     tra  1  aut  de- 

illi  adhuc  mente  infirmi,  hoc  esse     tra  it  amb.guum.  Et  quia 

,,„„  Soleranis  beatissimi,  qui  mox  sensure-     de  ore  Saivatons  legeranf.Iu 

t  testium  stal  om  •  ' l: 

""'i,,',.                             ,runtadeurad  ant,  Fratribu 

m0rb01                              ,  et,  accepte   sanitate,     volueruni 
T°yn,                               thomerius,  urb     P  Sanctivirtu 

vensi  uma  , -tul   typi  «grotatione     i  -i    tumulum  quas.  pe, 

,,„.,„,  rooratione,  tionibus,  ,  ta  fide.prece.im, 

areis.manuquepropriapertot,  ni  *  sa,  enus,  s.  d.gnara  h 

\  avL  Facto  igitur  mane,  re-  tione  d  api patus  su.  , eret  sedera, 

risvel  certoveritatis.nd.o.opereosadal.« v mfa- 

confractionis   p  ■,»•    Sicque    sepul-     cerel  ..... 

cl„.;,  Jemnis.  Doraino  permit-        «.Im '  P*« 

inte  ipso,  qui  cum  Patre 

1  ,  ■,,,  vivn  et  regnat  Deus  per  orania 
se,  rum.  Amen. 


regressi,  multa  el  d  u  volventes,  tandem  ser*  cu- 


ANNOTATA. 

a  Plurima  de  hisce  obwvata  sunt  ad  Vitam  pri- 

viam  littera  W. 

b  Hunc quoque biographorum  nostrorum  omniumer- 

m  iiabes  loco  mox  citato. 

,.  m.  ecumque  hic  sunt   rdata  4e   consultis  a   rege 


[uieti.  Cu  nque  s  poris  tenerentur 
1,  adveniens  beatus  V,  in   vision 

ex  |,,  :   !i  ec  verb  1  :  \ 

lili,  dic  fratri  nostro episcopo Carnotensi  :  ^ge.quod 

1  operaris;  non  cesset  manu 
ueque  pes  tuus:  in  loco  enim  A; 
ad  me,  et  re  tibi   merceden 

Frater  tali  edicto,   facto  mane,  I  tos  socios 

suos  ,ie  e  tudierat  a  Beato.  Comperto  om- 

tanti  mysterii  prasconio,  nec  dtfbii,  hoctal 


de  adlpiscendo 
a 


cQ««*"'«?«  '« "  <■'■•'■'  <"'  ™"4-»"M  "  "'  ,,  .ntecommupisscru- 

,„,  ,,  grrgorii  Turomnm  Ihmna  Ib.  1  cap.  ■     ,mi     

31  iMrt  ictbaptimnrntrmmmmumiux  "      '  im  , 

•V    "  i  .entad^iOctobm, 

ubi,<l              '<■"'"■<"•                                     ,  ,„',;  ,„,.   ete                   a  ho- 

<">d """"    ""■•■■•'■"  '"""'"""-  '' 


SU!M,   iii;;ii"^cic  j.~.w ~j  _ 

miue  re^num,  tua  est  laus  et  misencordia,  tu  se- 

m  46.  Vidc  Commenu  num  i*  et  seq.        ^W™*  g  (^[il(|il   ,,,,,„, 

f  Notavi  ad  Vitam  primam  littem  bb,  m  ahqutbus     ( 


j  iclaque  a 
i  won 

i 


mentatii  pmvii  mim,   5  De   Malliacensi  moiwterta 
annotabo  aliqua  ad  Historiam  translationu  littera  e. 


precan  ■  ,  4 

de    ,  as  suum  :-  suis  ad  sinum  Dei  m 

Jtiara  aostrae  ei  sigUlum  ad 
ruronorum  pontificem  deferantur,   m   quibus 
:,„„,  totiw  cleri  el  populi,  cura  dos 
nonum  auctoritate  ecclesiastico  ordine  de 
tur.  Quod  siCatholici  juris  d  sibi  in  nos  placueril 

institutio, 


TRANSLATIO  S.  SOLENNIS  ^COPL  ^  ^  ^ 

^institutio.asportal.itBrsanotnsPateranobisinsibi    dabe ^liis.fideUnm turmis.  Voa ver, 

■_  _  _.        J_._-_f*<_tic       fl  llf 


EX  MSS. 


ibi     debe^C0ni7rvideti3   fideliumturrais.  Vos  vero 
Sbco: "S^STi  delegatis  apocrisariia  ad     idtaBtfm  q«^       (     ^  tionelD    fccere, 

.^hnms     c&ari  sim  .  submittite  et  ejus  gratiam 

verum  et  VOS  ipso.  »„:.«««  <ui  nreces  __t 


siKrr-ats .i-* 

arant  ad  beata.  gleb*  a i ,:""..     J       '    ,'. 

vaditcumpracibuaethymnisspintnaUbnsillu 

auna«oTcclasiastic»emissionis.PraJ »=a 


P         nnmini  insius  niereammi  habere  miserx- 
Per, Jrras.N»noetipaiabibuntoumPatrono 

:;;::s  ';-:•■-■ ''-''"'-'''"""is(,,ftTati: 

suo,  nos  vw  ,^n;n;n   Sa  utemus  untur.  et 


D 
MflTorc : 

''""^"eilln, 

dpfmnttt 

'Ul  ^  elltli. 
«attHf, 


sanctO-i  re- 

liquuiS  Mal- 
Uaco  aufe- 

run/. 

e 


QuiT»ronis  bao  dioeret;  Adest  obviam  emaoopua  ored        »    ^   b_.     „  P  tre„,  „„, 

Lsetejulanscumturmisolerioorum.adesteUum  misericors  sit  nobis.  interpellan. ] „- 

rmultLo  virginum  at  monacborum .. jtont e  ■  ■•  J  (  ^  Tu  sil.lliJei„,  pa,er Solemms, 

agmina  lamentantinm  popnlorum,  qu   ™»«*«  Dei  ma7ere nobiscnm  requiem  babmati.  jam  varoa 

,,,„.  pr(efetis  virtntibns.  lugebant.  ae  perdere  tanta.  w. »  e  pe068guruSi  quftS  praces  nostraa  exau- 

de>  itionis  Patronnm.  dias  peocata  solvena  remiasionem  tribuas  et,  nos.a 

I  Cun,  bU  quoque  Q *«  W^£  SLnibns  miaeratna  onatodiaa,  nt  ad  dea.dera. 


oincti  sunt  sumnomm»'."""»»"-- •- 

exspectan.»,  _i  .»-    .••■■                          »B(Wris  vero  aliquot  diernm  itineratiombua,  venerunt  _e- 

rantinn, e  Uetaatia.  P»"-  '\;f  nm»,  ad^Camotensis  episcopii  Lngreesnm,  L.geris 

celebris,  pulvis  eral  specie  .enus,  ossa  «»««  interjectis  meatibua,  eujus  amne  f  labora 

ebnrnea  oandebant,  ant  si  qmd  pn  cr.us.  fo  lgentes  « .w              J                m  „ltl.olel.unl,  jam  liuldem 

B  rfqnidem  viri  ad  hoc  Eaciendnn,  d.gm  elect.  acro-  t.     >         ;                     n0i 

•  ^"»r    sanotasreUquiaa;  imo  vero  infimt*  et  inestimab,l.s  temporo .rrora                     ^.^  ^     ^ 

:;»;;,;:  *            ,ti0  nulli  «P"J^!CS.  Xum  "stri  SrSio  S.  Petri  capella  ,.  in  ,»a,  Dei  r,- 

,,,„,  e88  sanctorum  etdevotorum  hume. ..  au  locum  instante           ul0i   accepe. 

pra^visnm  a  Deo  devote  et  fide Uter  d .,...,  «uub     0    «nto  rt  ^^  ^ ^.^ 


rwm  summo 
Turonensium 


quaut»,  Deus,  tu®  ibi  apparebanf  virtutes;  quot 
morbosorum  omni  ex  parte declarabantur  sanitates; 
quant»  ibi  tu»  proclamabantur  undequaque  laudes; 
quam  pie  clamantibus  applaudebant  tu»  miseratio- 
ne^!  Nulli  enim,  etiam  illi  facunda  Tullii  Ciceronis 
lingu»,  permissum  esset,  expeditius  illud  perorare, 
quanta  ibi  et  quot  sanitatum  assurgentia  videbantur 
commoda,  quorum  populornm  astantium  lastabantur 
millia,  qualiter  Dei  in  Sanctis  suis  laudabant  ma- 
gnalia  et  cantantium  resultabant  clericorum  agmma 

numerosa. 

:i  Elevato  icitur  et  saneiornm  piis  cervicibus  lm- 

pOSito  feretro,  cum  ipsi  psalmorum  ingrederentur 

ordinem,  sanctus  Turonum  apiscopus  hanc  exorsus 

estantipbonam:  Viajustorum  pecta  facta  est,San- 

ctorum  iter  est  praeparatum,  quia  novit  Dominus 

vias  eorum,  sicque,  crucibus  praseuntibus  et  cande- 

labris,  circumposita  omni  fragrantia  thymiamatum 

et  thuris,  deorsum  Davidicam  illam melodiam  trist<  s 

nercensebant  turmas  Turonorum;  seorsum  lretantes 

.     .  .  .  i         l 11 1 ..    ,:.  1 .. 


II  I       I  (11     l'l   U     lw        v.    v        »•«  —   -   —   -  * 

runtfavor3populi  castrensis  sanctamm  reliquiarurn 
a  Deo  hospitalia  praeordinata.  Ceiebratis  quoque 
ibidem  ex  more  consuetis  vigiliis,  cum,  aurora  lu- 
cescente,  iter  arripere  vellent,  adve.nent.bus  ex 
omni  parte  infirmis,  cceperunt  in  salutis  eorum  etn- 
caciaDominimiracularesplendere,etsancticonfesso- 

riset  episcopi  Solemnis  intercessiones  apparere  h. 
Cumque  ob   hoc  longiuscule   moras  protraxissent, 
tandem  raittentes  manus  ad  sanctum  baju  atormm, 
ut  iter  arriperent,  non  poterant  penitus  lllud  mo- 
vere.  Accedentes  etiam  plures    cum  fortionbus  et 
ner  totum  die.n  laborantes,  laborem  tantum  experti 
lunt,  nihil   prorsus  agentes.   Unde  consternati  et 
tristes  effecti,  imminente  jani   noctis  vespera, 
nuntium  suo  nuntiant  talia  Bacerdoti.  Sanctus  vero 
Solemnis  in  ipsa  nocte  apparens  ei   i,  siclocutus 
est:  Vadens  ad  Blaesis  castrum  invemes  corpons 
mei  reliquias  in  ecclesia  Apostolorum,   ibi   quoque 
me  sepelies,  ibi  me  in  loco  orationis  repones:  pr®- 
ordinavit  enim  misericordia  Dei,  per  nostras  ora- 


E 

jocrfl  Upsani 
uide  movtri 
nequeunt; 

9 


oercensebant  turmae  Turonorum  ;  seorsum  ireianies      oiuiiiavit  «««  *-— —  « 

C  Ludia    u,  non  celabant  cantando  et  psallendo  fide-     tiones  multa^  illic  succurrere  plebi. 

,    ,    ,     n  in:  .,..v,;  A*  ton+i  ,,„.         8  Veniens  eoiscopus  k  cum  clero 


gauuia      '■"    ....   ~~. —  . 

l,s  multitudo  Carnotensium.  llli  anxii  de  fcanti  pa- 
trocinii  perditione,  hi  gaudentes  de  ejus  diligenda 
recuperatione.  Cum  auiem  ad  urbis  devenissent  di- 
verticulum,  omnis  aetas  et  omnis  sexus  veniens  in 
occursum  vociferabantur  et  clamabant :  Miserere 
nobis  Deus  per  Solemnem  servum  tuum.  Cum  vero 


8  Veniens  episcopus  k  cum  clero  multo  et  popu- 
lorum  multis  turbis,  S.  Petri  itlud  oratorium  m- 
gressus  est  cum  lacrymis  muitis.  Ingrediens  autem 
non  potuit  pras  dolore  tenere  vocem  suam,  quin  ad 
sanctum  exclamaret  Solemnem  :  0  Solemnis  sancte, 
frustra  expectate  tuis,  cur  dedignatus  es   nobis  in- 


h 
nuare  tt ((- . 
liesla  S.  »*l 
\bldea 

collocanti" 


nobis  Deus  per  Solemnem  servum  tuum.  uum  vero  lrusira  expBuuaio  iui0>  .  u.  ^.fi..-«—  -- 

ad  hoc  perventum  est,  ut  partes  utrorumque  sepa-  teresse  in  terris^  0  Solemnis,  solemnitas  angeio 

rarentur  ab  invicem.  beatus  episcopus,  facto  silentio  rum,  cur  non  placet  tlbl  esse  solemnitatem  uar 

omnium,  ita  locutus  est  ad  omnem  turbam  :  Scitis  tensium  tuorum?  Praestabis  tamen  et  nobis  ,leL)U 

lratres,  et  auditum  est  per  Dei  clementiam,  qualiter  solemnitatem,  dum  et  nostris  Blesensibus  wa» 

ex  ejus  dono  liuc  usque  sanctuin  Camoti  episcopum  nobis  adjutonum  dabis  et  jocunditatem.  HlC  iei 

r  qos  habuimus  Solemnem  et  per  ejus  preces  tua  erit  beate  Pastor :  sis  nobis,  qusesumus,  etsi^n 


poris  veni  neri  puLrociniuin.  unue  et  aivinuus  in  i  riiniait.  uuu; 
sacrocives  suos,  etclerum  maxime,  voluit  exhortari  culorum.  Amen. 
dictamine,  quia  placitum  est  ei,  Fidelem  suum  in 
loco  suo  requiem  habere. 

6  Modo   siquidem,  quia  Dei  non   possumus  nec 


ANNOT.VTA. 


a  Monui  Commentarii  praevii  num.  10  et  26  ,  h*t 


DIE  VIGESIMA.  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


71 


B 


legi  inoximc  in  apographo  mbjeeta  Actis  secundo  in-  quis  enim  tantae  falicitatis  onus  gestare  valet.  nisi   D 

^Ljolatu  ;  hinc  desine  exordium  hic  desiderare.  ille,  de  quo  jam  diximua,  Paraclitas  vires  suppe-  em  «ss 

b  Utinam  longam    illam    temporis   interpolationem  ditet?  Neqne  enim  si  lingaa  hominis  centenos  so- 

distinctius  nobis  assdgnasset  anonymus,  ut  de  iransla-  nos  emitteret,  tantarum   rerum  arduitatem  ad  ple- 

tioms  hujus  tempore  et  historis  sinceritate  dicere  ali-  numexplicare  posset.  Cum  ita  per  prophetam  David 

V08semigt  dicatur :  Accedet  liomo  ad  cor  altum  et  exaltabitur 

c  4ncozlum  ,  cn    saceltum  S.   Petri  Blesis,  ubi  Deus.   Unde  nos  ad  tale  negotium  viribus  ingeuii 

Sancticorpus  mansit,  hic  designatw  l  deserti  accedere    aon   audentes  divinura  auxfflum 

d  Nisi  fallor,  anonymus  hic  insinuat,  canonum  jure  imploremus,  ut,  quod  attingere  pertimescimus,  illo 

Carnotensibus  debitas  fuisse  sancti  Episcom'  sui  exnvias,  opitulante,  absque  ulla  arixietate  perficere  queamus. 

idque  eos  sic  Turonensi  prxsuli  probasse,  ut  is  invitus  Scimus  enim  veritatem  ipsara,  qu®  Chnstu.8  est,  ita 

lacras  reliquias  dimiserit.  Canones,  quibus  id  evincere  dixisse  :  Apen  os  tuum,  et  ego  adimplebo  illud  ; 

votuerinL  non  legi,  et  simile  ex  illis  jus  in  frequentis-  os  autem  aperire  et  a  Dommo  adimpleri  est,  cum 

iimU    qu  ,  contigerant,  de  sancti*  corporibus  aliis  liti-  quis  ex  tota  inente  sua  Deum  diligens,  laudem  ejus 

gationibn  ,  an  umguam  alias  agnitum  fuerit;  puro  corde  pronuntiat  .   ejusque   servituti  totis  se 

maxime  cnm  ex  ipsa  Sanctorum  voluntate  aUbi  depb-  animaa  viribus  emancipat.  Hujus  os  Chnstus  divmi 

sUumfuisseteorumcorpus.  verbi  sapientia  condit,  atque  ad  i  >ra  veri- 

e  Malliacum  unum  esi  in  Pictonibus  Altisia  amne  tatis  suaa  ejus  ammum  du  m  circuitu  , 

cinctiim  ,  unde  [nsula  Mall  quandoque  appelr-     ut  impii,  ambulat,  sed  divini  lumims  penitus  effici- 

iaiuTt  et  ab  indigenis  Maillezai,  teste  Valesio  in  No~     tur  capax  .    .sque  cum  propheta   tllum  vers.culum 
titia  Galliarum.Hocepiscopatu  quondam  insignefnii  ;     indubitanter  canere  potest:  A,l  ipsum  ore  meo  cla- 

1    sL    reqnante  I lovico  XIII,  translata  est  Ru-     mavi,  et  exaltav,   sub  hngua  m  ore 

leuL   Duvlex  insuper  Malliacum  in  agro  Turonensi     suo  ad  Deum  clamat,  quem  conscent.aa  suae  rea 

let ;  afteL   in  insula  fm i  Ligeris  infra  7  uro-     interius  accusat.  Sed  nosjam  longe  ab  exordio  nos  ro  E 

emdvitatem.aquaterti U  lat,  efMaille     F^gressi ,   a  .nt.s  Operis   tr  stylum 

a  GaTlis  aTpHlatum,  hodie  a  mitatus  titulo  insignitum,     vertamus,  et  de  m.racuhs  m    asihca  beatissira  So- 
[uT„es   Ztur:aUerumadFigennam  fluviumt  fere     lemnis  episcop,  geatis  ,  pront  potuenmus ,  ahquid 

-  V» *■*»;  '/;;;  ":'  ^T^^rZZ  VTw*v™L  qaadam  dieRichardus  Verdunensis 

tenduntur,  situm  est.  Illud  indtgenss  appellanl  Maille         -    .-""l  l  .P(lQnfes. 

Laillier     Dehomm  primo,  quod  Luines  appeiimnr.  cuMn,buvenerab.l..s  abbas,  lu  ono  sanct,  -  contes 
Lwn.er.   w  no  um  /        .    /  confesso.-is  Martin.  rediens,  Blaesum  venit, 

"T;::;:::1  h» z\  .::. : ?Uh  «»«,  -  -  -«« -  - ijt- iit  ectT  saf ! n • 

\  Di*tani   isusx    imtmwu*  ifimnis orandi ffratia  ad  ret.  cont  g  t,  ut  cuncta plebs 

I1"1-                            ,   o   oi      •              ,i/    ...*<  sanctum  virum  advenisse  gaudebat,  conveniret.  Cu- 

S  »«"-  /''rr  dr5C  S'  Sr°  7n>  WrfnTlu  u^tclabTlL  precibus^vir  illustris  I 

*««  /"""'""'  -"W"                   "rr:lXI,l  "IJhl  T  ■  ,,               celebrLet,  accessit  ad  alt;             aini- 

niHcenti tdificata  ,  ^  posl   »  cathedralem  evecta,  ^mmrn  ce          ^  ^.  ^  ^^  ^.^ 

S.  Ludovici  ajipef/ari  «qitt  sacerdotalis  n.os  exigit,  indutus,  atque 

h  Si  comperta  fuissent  mtracula  illa  anonymo    o-      e  t  bu     v  ^  ^  ^ 

s(f0>  W0«  Mto,  ffnfti  -  Mfc.rrt.toel,  '/-  «»  ««"  ^       vpi     ihvina  clementia  operantej  pulpitum 

disertus  est.    Vide  .  qv  .  ad  /-•  ^au  m!  /inem  ^JJ^^  plebi  circumfusa5  undique  face- 

Commentarti  prsevii.  ,   u        bi  (Sivini  egere  sentiret:  ani- 

i  A. rm«   /'-  wrftfew  IbftMr  ad   ;MM  ^^^  M|   parum  ^odease 

W-.  '^"-"  ""</'"'"';  7"  ^-  •?■  "'/('^-     "  c  trnsecus  perciperet  spiritalem. 

lavit,  ne  duos  ejusde «U  Carnoten^ eptscop     con-     «     ;  ^  ^  D(iiumi 

««"  /'"/"'"'-  '"  '"■~'/"//  pws«  /;/"  ^     fntersemet   ^  populus  omnis,  qua3  ab  ore  viri  pro- 

S.  Solennis,  unde  educitur  temponantequam  perfecta     ™*™        • J  l  sem(jnia  sui  cursum 

"^  ^.  ^«  -"«  .   «I  <  — ' ";»■"  /""'"     *     .  ;     ;,,    ^m  per7ertit,  qualiter  perfidus  Ju- 

-"•  ««««  »?"  wtal s  ""■     tu r  atus  Do,n..^  in  cruce  pendentis  Lancea  pupu-  F 

toi  ul  facitem  habeal  Turonensem  episcopum  m  conce-     a*u        mox sansuis  et aqua ab  hinc  cucurrit.  Dum 

denda  l'"ru,lt"'-  "hfr,r"1"  """'"  WOriS'  aTntt°  m"    vlpotalia  Dlebi  intimaret,  ethoc  verbum  imbre  i 

tervenit,  ac  denique  altera  hic,  ut  Blesenstbus  sacras     rw  ^i  ^  ^  ^^  ^^  puUulapetj  ^ 

exunas  asserat:  quse  omnta  sunt  miAi  atf  mmtmuwi  confestim>  cernentibus  plerisque  fratribus  ecclesisa  t7mci/»xWole- 
w^  suspecta.  .  QU:DUSdam  bonis  laicis  viris ,  immensa   claritas  "//,./.. 

k  Hic  non  magis,  q ,  Tur » /-yr;  -/'-  ^  ^1  Ci.ucifixum  omnem  circ«mfulsit .  et  ZZ^ 

memoratus,    alwnde   distincte  notus  est.  AOregom  "         aQUa  cristallina  a  latere  ipsius   mirabiliter 

rMroneastfi  -/^''  <"'  "-/'"'  Wehardnm    Vtrdunensem,  *        ■    4  testimonium  perhibuerunt, 


Prologus. 
a 


Ex  eodem  apographo   Parisiensl 
Combefisii. 


R.  P. 


emanavit.quod  tellus  jam  mnumerabihbus  annu 
transactis  non  aluit  b.  Idem  .iiwque  miraculum  modo 
Dominus  noster  Jesus  Christus  nobis  ostend.  vo- 
luit  quod  populo  Israelitico,  quando  eum  sitis  ar- 
dore  languidum.  aqua  de  petra durissima  producta, 
notavitinam  sicut  ille,  visa  Dei   affluentia,  tetus 

..     .        _u.:*      un    .T.i.i.-   inin-iiti  Dei   virtute 


_ , potavit :  naiu  iiLut    uwv  *.«- ~«- 

operum  magnitudine  aliquid  pertractare ,  nisi  ille     ^ensa^unusq^  ^  Cnlcifixi  cadentem   barillus 


operum  niagnitudine   aliquid  pertractare  ,  nisi    Uie  w.  .          i     ^  ^^.  cadentem    banllus 

redundans  Spiritus  cordis  intima  aspersione  sui  ir-  ver  i                            ^^  ^  plenus  ^  . 

riget,qui    Apostolorum  mentibus    omnem  opulen-  i  (    .                     rn    annam   D0StenSi 
tiam  verborura  secum  ferens  ,  coelis    allapsus  est  : 


qui 


n 


A 


i  \  us*. 


S.  So- 
lennls  patro- 

Clinn   iltumi- 

neUur, 

,/ 
e 


i   Dominlcte. 


ad  memoriam  recolendam  conservat.  Bis  vero  ita 

PX litis,  ad  reliqua  transeamus  c.  .._,.. 

Itislapsi.  '     ™ 

>bat,  audie iraculs  -•  ;        • 


utoimiAS    SOLENNIS  EPISCOPI. 

demantesacros tum  bcati  Confessoris  tumulum  D 

opTmejus  vocibus  lacrymosis  bogoon _suo  ,-,m,. 


C\\\S     VOCIUUO   —•..■• 

J  cessavit,  donec  per  iMmulum 

diu»n  reclama  .  ab  incommoditate 


f 

amen»  ad 
sanam  mem- 
cdit, 


cum  suspirna  aa  ueuiu  iuu 

'rven?n,  !  ^    "„ 

nimdum  iV'""',  , 

nica.nl  *.*■  nocte  longa  fugata,  d.e 

ne- 

„,  ,,,  dnoa c ni »  "»  Sa,udl°  ' 

i'-" lum.ar^,X  raediffundi.atqi i ;.rtu«nm 

, '■v; .■■•':i"1,.:" :.•:;;,;   EbP  "eramd,f ;"'■ 

>raPerin  Erat  autem  insanu  p^  ^.   vjrj  ..,,,..,,.,.,,  .   eum  al.qu.bus 


k 


insi^nia  virtutum. 
7Aliaitidemmulior,Aureliampa 

,     .,  ..     nll*dicitur  Berberti  ;.  •  incola  filiam  ha-  mulitr 
ur«"tat.s,q o»  •»,.  , 

a  latahbus  caecara  ,    _l  i  ,      a  no<Jpi/a/f 

audienSl  noraenbeati  Soleiihisce-  m 

.•/*.— j:       «fnnn    ailTtt    i.>    virtntnm 


;  sancti  Viri  prsesent.am ,   eum  al.qu.bus 
Hicis  vemret.  et  secum  Hliam  eo  Perducere(  ;  s. 
forteD  „   piissimus  Confess  lamdera  E 

na  ostenderent.   Qum, 
mentehabuit,  qu dus  potu.t,  implere   sa  eg.t. 


Iudien7igitur'adiitPatrisbea  un.  et  pro 


,  ,,,,..  :,,„. amentiaplenus,    ut  nem.nem  ad 

«nr.  Hunc  itaque,  tanquam  fe- 

.,„,  ruricola  ":'rl"se' 

um.vimax.ma  reluctan- 

,„,,  prendiderunt ;  quem   vehiculo  in  uno  leva tum,  •              e    0blationis  snper  aram  ipsius  infei 

manusqu  a  Post  terga  rev.nctum.  ad  subh-  sepulcrum,  beati  Viri  pretmsa ossa 

' -;","V','"'-  S„ens    iussit /rocumbere 

vi, « Dom. bm.ht.em  misericordia.n  | 

Solen aurem  adhibere  raluit,  a   ^  sacerdos  mtx  diei  Missse  solemnia 

,1, r  r                  -iri  non  distuht.    ltaqne,  qu  J    et  inter  precum  libamina  Sacrific.um 

','">  '"•  ,„,,  oculorum,  subito  re. a  ca 

'■».„  ioususco.  mrevertitur  i 


■ 

pai  '''/'ica 
"..  mbroTum 
usum 
/l 


rrenji  ™', 


ItUfl  I  „'  ,      »  „    '''   '  '  ,  ,   , 

pit.,etpersin  Loca,  nerorae  du- 

.  ire  festinavit.  ..     . 

Canonici  vero  locj  ipsitfs  de  hoc  dubn  mira-  ^m 
culo  iliuminatamuliere,  ostenso,  cooperunteo    qui  nd> 
cum'ea  venerant,  interrogare,  an  antea  quovisru.s- 
set   illustrata  lumi-ne.    Qu  ^-  attestan    et 

iura7P  prater   illum  diem  nihil  omnino 

ctasse    Ergoubiviriop  ,  hujusloci  indigenae, 

ma  auctoritate    pollentes,   quibus   fides  adhi- 
,    ,,!,,„  ,-,'  ,; ...  iacum  castrurn,  poscen- 
tesDeumac  beatum  Solemnem  veniam  suorum  | 
caminum,  tum  est  creditura,  quidquid  antea  wkudh 
fuerat  in  scrupulum  :  qui  omnia  plebi  et   prselatis 
ecdesi*  itaesse  intiraarunt,  ut   a  prioribus  fuerat 
pra-dicatum.  Qrsnfatavero  mulier  mentis  et  gratia 
■ti   Solemnis  insolil  -•   visionis  capax,  peractis 
strenue,  quae  pro  tantomunere  debebat,  mox  cum 
suis  magno  similiter  affectis  studid,  repedavit  ad 
propria.  Incol»  autera  ejusdem  pagi,  qui  jara 
praescierant,  silii  concurrentes,  atque  huic  rei  prae- 
cipue  congratulantes,  D    ^  Solemni  gra- 

tiarum  actiones  egero,   pro  talium  virtuturn  exni- 

q  Necilludminusestindicandura,!  [iiadam  wttfrjj, 

meritj  famulus  suus  Solemms  nabereutr  in   cceus.         •>  wecmuumi  esl  , 

1  dura  in  strato  suo   i  cte  quiesceret,     pueUa  demceps  in  beatissimi  S olerani    g -  n,  ^ 

,        airaio  merabra  vexata  sopori  traderet,     ecclesia.  Erat  itaque    vir  quidara    opinion »  ■ 

vl     :,,,,„,„,,.,,„.  quasituba.  ',  et     filiam  habens  umcam,  vix  per  terram  -!- 

^bmonitara^fuisse  :  8«i  l  eccle^     pus  suura  alc »*>^ 

beati  Sole te  de ,  ibique  largis-     collapsa  ^at  passionera,   ut  pedet  ^°^J       re_ 

s ,„  mUerauonem   Dei.  ac  Sancti  ejusdem  e%     cruribus  natibus  kdb^rerent,   nerv  que  pa 

m,  aterveniente  .  salutera  mem-     tracti  qum  cute     nullam   paterentur  extensm 

brorum  continuo  receptura.  Hte  ergd,  de  soirf ^proprio  feura  uxore  su 

6  Mane  itaque  facto.  mulier  expergefacta,  coepit     decrevit  eam  asello  impos.tam  Pcr  sancta  I  .c 

secum,  qra  in  somni      ibi  acciderant,  tacite  cogi-     cere,  utDeus  mer.tis  et  obsecrationibus  Sanctoru 

tare,  ac   amicis  suis,  ob  hoc  ac«  enarrare  ;      suorum  salutem  circaillam  misencorditer  di0na 

tur  aperire.  Ducta  est  ltaque  per  nonnulla  aanut 
ruin  Loca,  nil  suae  imbecillitati  proficientia  :  sed  a 
propalandam  sancti  Solemnis  virtutem    Sanctiu1 
Bospitatem  largiri  renuerunt,  ut   sanctus  Solemnj 
1  magis 


tanti  lt  e  peracti  non  lmmeraor,   velleris 

eandidissimi  ariel quei  suo  le- 

tollit,  el   ad  sancti  Sol  •  **i 

itor,  adduxit:  Sama- 

lum  illum  lepra  obductum  atq  latum  a 

imitans,  qui,  n  urationis  susb  obhtis, 

i    iditurus  ad  Dominura  rednt,  et  ab 
t;Vade,fidestuatesalvumfecitrj. 
Son  post   multum  ver  fis  ,    muliercula 

t.ujedam  in  Biturigensi  teri  •  cui   Cama- 

Piziacura  /'  vocabulum  in  I  atur;  to- 

vmmI.us  corpi  soluta  ,  ut  nec  usum 

,,„i  penitusagnosceret,  nec  manus  ad  os  sursum 
,,,,,.   yalerel  :  quae   tam  grandi    morbo  diu   ob- 
G  sessa,  I  ic  i  Eusicii  i  petiit,  quem  acc.e- 

ire  miraculis.  i  nde  non  paucos 
dies  anxiam  vitam  jacendo  producens,  postremo 
sanitatem  nullani  adepta,  domumsuam  moeren 

i  .  Ij(1;,.  |  .mm.-i,  fide  fervens,  nec  de  Dei  mi- 
sericordia  diflidens,   eum  votis  invocat,  ut 

ci_  tanto  cruciatu  Laboranti,  auxiliura  ferre  cito  di- 
gnaretur.  Quam  Dominus  idcirco  forsitan  tantum 
sanare  distulit,  u1  declararetur  in  terris  .  quanti 
meritj  famulus  suus  Solemnis  haben  tur  in   ccelis. 


ture.  ac    amwis   sni>,  uu  imc  acr.-isiiis  ,  i-nui-i.ire  . 

nuoruui  Btudio  raagma  spe  recuperandae  s,ospitati^ 
freta,  ad  sanctissima  supra  memorati  Patris  pignora 
sese  duci  obsecrat.  Paucis  vero  diebus  transactis, 
ad  optatum  vebiculo  delata  est  locura.  Posita   tan- 


operarius  in 
caplivitatem 
a  latronibus 
abductus 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS.  73 

A   magis  magisquc    extolleretur,  et  a   fidelibus   viris  12  Alio  deniquc    tempore   vir   qnidam,    nomine 

frequentius  coleretur.  Novissime  yeroad  supra  me-  Ebraldus,  haud  Iqnge  a  monasterio  sancti  Solemnis 

||lor;i,i  yi,.j   (|,                             lj  qua  plurimi  lan-  morabatur,  divitiis  locupletatus,    morum  honestate 

entes  niorborum  suorum  jucundam  assequebantjur  satis  decorus  :  qui   daemouum  suggestione,   noctu 

medelam.  Ib!  per  tres  dies  pommorantes,  asellojam  vitream  fenestram  ^eati  Solemnis  basilicsa  irrupit, 

vendito  propter  cibi  inopian},  proflcisci  parantes,  in  cistamque  quaerens,   ubi  sancti    Viri  thesaurus  re- 

quartum  diem  prpfectionemsuam  transtulerunt.  Die  conditus  easet,  infregit.  Cura  autem  phylacteriam 

vero    Dominica,  qui  quartus   dies  habebatur,  dum  auream  quamdam,  caeteris  contemptis,  inde  trans- 

Evangelium  populo  retractabatur,  et  hunc  versicu-  ferre  vellet,   manus  ejus  illico  adhasit,  nec   extra 

lUm  in  ore  le«  lor  habebat.  Ipse  vero   apprehendens  cistam  illam  ejicere  potuit.  Ad  tumultum  vero  ipsiua 

hvdropicum  sanavit  eum  ac  dimisit,  repcute   ccepit  templi  custodes  evigilaverunt,  et  ita    eum   virtute 

ped.nii  atque  crurum  puntftate  carere,  atque  recta,  divina  iljaqueatum  invenerunt.  Quorum  unus    natu 

quocumque  eam  ferebat  animus,  ambulare.  Sic  ro-  grandior,  casterisque  praslatus,  verbis  eum   acerbis 

bore   membroruni  vegetata,  utriusque  parentis  co-  objurgavit,  acdehinc  baculo,  quem  mambus  hahe- 

m(      secuta  est  vestigio,  promerente  sancti  Solera-  bat,  caput  ejus  parumper  pcrcussit.  Quem  rubore 

Qis  interventu  et  gratia.  suffusum,  misericordiam  postulantem,  tantique  fa- 

10  Inter  haac  ipsa  admiranda   virtutura   specta-  cinoris  manifestum,  pietate  raotus   amphus  fenre 

,„,,    (Jepromendumquiddamest^quodDominus.per  noluit,  sed  ante  sancti   Pra?sulis  altare  m  oratione 

5ervum  sttum                 „  sua  operari    dignatus   est  prostravit,  poscens  Deum  pmmque  Solemnem  tanto 

Kratia     quatenus  legeutium    mentes  inde  ampliora  reatu  depreheusi  veniam.  Completa  vero  oratione, 

virtutis  augmenta.  capessant,  et  audientes  in  acti-  iterum  abiil  ad  eum,  existimans,  quo  adhuc  detine- 


D 

i  \  HM 

Fur  prodigiose 

deprehendUur, 


l,ns  bonis  fiant  exercitatiores.  Erant  itaque  duo 
carpentarii  maleriem  ligneam  in  luco  quodam  ad 
3  sua  necessaria  dolantcs,  atque  huic  operi  nimis  \\\- 
sudantes.  Inter  agendum  vero  supervenerunt  eis 
\inl. ■!/ iati  l  castri  latrones,  spicula  in  manibus  for- 
midahilia  gestantes,  quibus  terribili  voce  comminati 


hatur,  evasisse  periculum.  Quem  miserum  eodem 
te  yidei  teneri,  cujus  ablator  (sed  vis  superna 
pbstitit)  fieri  voluit.  Qui,  dum  manus  a  Phylacteria 
sequestraretur,  horrendos  emittebat  clamores,  ve- 
l,,ti  bos  ictus  colia  securi  :  namque,  ut  postea  re- 
tulit,  sic  dolore   immenso  augebatur,   acsi  manus 


& 


midabil  a  eestantes,  quious terriDin  voce  coiuiiMUttu  i»!.!,^—,,   «.  D- 

t    u(  (llimmi  sui  n„,  ,  alioquMi  ejus  cultroaliquo  incideretur  Inde  facti  pcemtens, 

moxplagisvehementipus  interirent     Quorum  unus  et  secunduin  sacerdotis  ipsum  deprehendentis  pra- 

'  '  si  a*««,i„m  .  o W  «m  h«a.  r.Pntum.    alistinentia    mundaturus   culpam,  domum 


ceptum.  abstinentia  mundaturus  culpam,  domum 
corrcctus  abiit,  vitaeque  bona3  constantiam,  quam 
perditionis  rihi  fraude  peliquerat,  resumpsit. 

13  Post  lircc  addenduui  illud  est,  quod  rerura 
Opifex  universarum,  '1"  Durando  quodam,  miraculo 
patenti  monstravit.  Hic  itaque,  de  quo  sermo  est, 
terram  nullis  calcahut  gressibus,  verum  pedil  u 
tro  reflexis,  nariumtantum  ac  inanuum  trahebatur 
subsidiis,  neque  ullum  virile  opus  ar  ed  fe- 

mineum,  quodlevinsH>f.affcnlabat.  Itaque m sancti 
Solemnis  asde,  lapsia  |am  aliquot  annorum  cumcu- 
lis,  flebilem  vitam   egit,  semper  tamen  nisu,  quo 


Uberatur 


viceco  i  Uenv    siii  ascivit  dominum  ;  alter  vero  bea- 
tum  Splemnem  elegit  patronura,  neque  eum    u 
care  dcstitit,  quamvis  verbenbus  affiperetur  nimiis. 
E,  uri  hominis  se  essc  dixit,  liber,  tu- 

tusque  permansit  :  qui  autera  immortali  Domino  se 
item   simul  cum   securitate   amisit. 
Itaque,  praecisis  '  cervice,  in  carcerem 

ducitur,   manus  post  tergum  funibus   strictim  re- 
vinclis.  r 1 1 1 1 1  vero  horrentibus  tenebris  obsitus,  cce- 
pit  i  on  |ueri  e1  dicere  :  0  sancte  Solemnis,   pro 
lute  mihi  conservanda  invocavite,  et  nunce  contrario 

V,l'n  Cam  vero  lugubristali^deileret  verba,  mirua,  si*  opusculi  uon    «ta».  ^™ 

d,,-,,  refulsit  uimiua  aitor  in  earoere,  tenebrarum  sibi   ex.aret  ,„- <>  ««  ™°$° 

,,„..  08iigine,  in medi ro  »isus  ,  i  ri m  Solemnem  mgum  r  ••■  ••'■     ••  ' ■ w ^ 

heros  lio6cris'q«antitatis  stare.  restibus  ^dtalos  partis  «m    ^^%™^J2<Z 

demissisoomptusuitra,qMamfasestdio».oandent»-  et  pr*terea  „    '■'  ^^       hi(ll,.  ,,,„„ 

C  bus,  quem  prie  ful6ore  immenso  m  eernere  pote-  tus  «t  .ubvem,  e  S     ,„  j^ 

rat  :  qui  se  eumdem  illum  affore,  ait,  c„,us  nomen  Vin   Dei   ^t"  ^    .e(,„ol,ra  apnd  Deum 

in  Inc u.  la„ jbus  mutare  uoluit.   Extemp.o  sepulcrum  ,aeer  ^^^posceret,  «epit 

coeperunt W.  el  tum  fu-  V\^*nt,™*™™\  ',„,,.  ,..,„,,..  bus, 

*>"—                                   it.eumantea  «^Sta^^SAS*           """ 

quicquam  invenire  nequiverit.  Ex  eodem  autem  fu-  erep.tentibus^                                          fc 

ne,  quo  manus  o             e  fuerant,  mox  oiroumdedit  loco  eode  „  '                     utubantibus   adhuc  ve- 

oqllum,  atque  per  e „,„i  se  ntra  ear-  gto^*    ;  ';u   ^1,,,,,,,,  „,v„s  efflcitbr 

cere,,,  tradidit  servum.  Denique  fuste  pau lat.m  1,„-  f^V^-^V            ,,„,,,„„,,,.  earpsit,  ejus 

mum  effodiens,  toraeesiit,  beato  Solemn.  pree.de,  Sano^ ^Qu.  quemdm  wj                          non  ^ 

mag 'epletu                I        ,nam  domum  d.ver-  femulato,  »*J^»J™£  inibi  De0  et  beai 

tis8et   itersnum  adreverend  antisiitis  templum  „,-  Bnt    ■* '    ■        '          lH(.„m  [u.,,„n„ 

rexit.  multi 1-  „  yajes  joturrfs.  ,,,  Wn*.e  S>m  I7»'».""»»           ':      ^  VM  £    ,„,„„„  sui  So- 

impeneis  munerYbns   Cum^aule ,.■,•,,  a,,Pro-  v.g,,;,.  p  '•  »     u     ;  ,„„„„,,  (,,,..,iitl. 

piaret,  ooepit  quasi  mentis  ino, 1  ;  0  Do:  lemn.e.  •          '       '  ,_  r,,,,,.,,',,,.,^,,,,,.   , 

mine  mi  Solemnis,  ubi  es,  quem  i„  nocte  Pr*ter.ta  14  '  »  '     »     »  ;                 SalK,,p>  8U0S  ,„„„,1. 

intuitussnm.tampr.eolarumtqmque  venuetum,  et    »,-,•  ■   ■ ■    '  omne  animal 

„ non  video.  Qui  aul 1 t  taTm  eare ,  m ,„   I. *m.t  nm  ^          „,„„.„,.  labitur 

perdemen&m  pbfati  petobant,  ir.  .-,..,»■.■  o»fa  ahturj^     .  »  .3    .  ^   ^^  „,,,,„„„  „„,,- 

,„.„,  11„iioat,quei„a.l„1„.l„inperclian„„   a.leobo-  ^.  |   '    ^h.nt  ,,,„,    mox    snbsequitur   effsfitus. 

lemnen,  (atronum  evaserit  insidias,  quem  Clinstus  tu  .     J                      ,      B1(esiftCo  castro  ofj^dus, 

tantasublimaverii  gloria,  ut    ne trustra  ab  eo  £*£^«5S^^  mutuatus 

a„x,h„„,  petat,  qui  vivitet  domn.atur  pmn.bus  per  «enten,  a  tenerat  .r^  ^^ 

cuncta  saeculorum  secula.  u           p                                     10                 rcdtleret, 
Septembris  T.  VII 


opifici  con- 
tmcto  laxan- 
tur  nervl, 


propter  dc- 
bita  conjictus 
in  carceretn, 

,„,/,•,  Suncti 
opc  iiivocatn, 


EXMS. 


liberatur. 


unumeorum  habuit,  cu,  jam  ?»P'UD'  &      dd;ndi 
pertate,  mentitus  foeret *"*»"£    e nensque 
Quero  ille  ante  templi  /ores  arnpurt.  i 

Bimi.  crudeliter  suflocav.t  :  .  quo.^ eum  n  >h" 
gerepotuit,  fecit    eum  ,n  ^"^'ctoritas 
kter  erat,  deduci.  Qu,  i ens  **>  nfe rt s^ « 
manibus  vinctus  in  arcam  n  absque n. 

dieque  sublato,  noctis  fume  pottnr  ^°"b^°e. 
damdeniquedie,dumadmenrm       eteco-^ 


C  c  Subjungitur  hic  timlu,  :  De  mnhere  caeca. 

d  FindoMnKM,  urte  a&  Lidmam  amnm,  octavo 
milliar,  Oallico  versut  Occidentum  mttimtm  distat  Ble- 
sis,  habetque  tubjeetum  agrum,  qui   Blesensi  termi- 

natvr.  ..  .  . 

e  Fortr  hacspectantad  prodigium  prxeedens;  01 
nescio   quampartemin  illoStmctus   notter  habmrU; 

,       O       D.V/i/itv/}    <tniirtitnti<m    mn 


B 


dieque  suDiaio,uuot»oiU»  .~r-  Aonip<  mmede-      nescw,  quam  y»«  ■*»•  • - 

dam  denique  die,  dum  ad  men sam .  s AJ^ °  ^  „  ,„„,,„  ,,,.  ft  «.rnurd,  tanetitatem  ma 

bant,  quorumsubcustod.atenebatur,statmvr  L  *WI  «■«■*».  ,         .    ,         , 

pollicila,  quasi  flumen  igneum,  ostl°™  wic*r"  fBurotf  «<<  ««?«*"«  ■*«■*"  *■*»  S"'V"""'' 

ramque  arcrn  expulit  :  onusque,   quod  super  ^  hominecontracto,  «ed  proeul  duiw  mendose,  au„ 

coacervatum  fuerat,  pari  modo  disjecu.  ^  ^^  „„„„  ,„.„,,„.<  /•,„,  ma. 

13  Cum  areB  reclusa,  man.bus  ejns  soiuus,  ^^  ^^  De  muUere  pal..,lytica  sanat:l,  ,, 

dique  libertate  parata,  clam  Ulinc  ab.re  no ln  t.  s         ^  ^  ^  7>  De    ca>ca  a  nativitate 

secum  tacitus  ita  inquit :  Chr.stus  Jesus   q  ^^  s((((,  „„(/,s  ,,,,„,„„„,.  ,„  ejw. 

his  imis  eripuit  claustris,  facere  potcs.   u    mnc 

heris,    nemine  obstante,  recedaro  vestigiis.   r  /  r(.n.(„„.(,„„  Ba„rfoOTM  SCT  Bituneente,   Gallis 

dentes  vero  sonitum  tantae  ruinse  annieni  .,      e        ^  ^^.  g  S(/,,,,„„,  „„„,  ,,„„„,„„„„•  pago  AureSonensi, 

runt  inter  se,  quid   ceciderat,  scimci  a   •  i  ^.        (,s,  B;,,S(,„S,S  „,,,,.  ab  Occidente.  C i- 

:=-^sSr^  — -,aquicqn,d     *.„ H  BiturU ~*£Z*Z  ~ 

Leet.  rem.ntiaturum.  Qui  invcnit  eum  super  _ar- 
cam  sedentem.  Dcum  ei  heatu.n  Solemnem  gtonfl- 
cantem,  cujus  precatu  et   merito,  tanto  hberatu 
esset  naufragio.    Qui  exanimatus   convms   letul.t 

factum,  quod  Dei  nutu  fue.at  patratu.n.  liaque  Iob- 

nerator,  qui  unus  prandentium  aderat,  sciens,  eum 

non  nisi  Dei  permissu  eflugisseergastulum,  e.  ma- 

nus  ulterius  non  est  ausus  injicere,  sed  eum   a  de- 

bitosolutum,  Dei  ac  beati   Solemnis  timore  ab.re 

piaecepit. 

ANNOTATA. 

a  Miracula  hsc  sine  titulo  novo  sequuntur  in  apo* 
grapho  narralionem  Transltitwms.  Forte  idem  mlcr- 
polator  cst,  qui  illam  adornavit,  et  Acta  interpolavit. 
b  Hxc  Mabillmius  sine  ulla  censura  prxmisii  Mti 
,,„„,,,  aius  B.  Richardi,  Parte  1  i>ag.  834  Seculi  v- 
Sanclorum  Ordinis  S.  Benedicti,  teslaturque,  excer- 
psissc  se  ex  Vita  S.  Solennis,  qux%  ni  fallor,  eadem 
nosiru  est.  At  milii  certe  suspecta  sunts  non  solum 
propter  facti  insolentiam,    cujus  alibi   apud  BUscnse* 

uestigium  nullum  reperit  sed  vel  maxime  propter  silen- 

tiumduorum  biographorum  B.  Richardh  quorum  alter 
C  suppar,  alter fere sequalis est,  quiquetalia  non    viden- 

tor  prxterituri  fuisse,  varia  Beati  miracuk  minus  in- 

solentia  referentes.   Eorum  imtts  apud  laudatum    Ma- 

billoniumpag.  533  num.  7  ita  scribit  :  Idem  (Rxchar- 

dus)  cum  pedes  Crucifixi  illius    tleuscularetur,  quem 

Nicodemns  ad  formae  Salvatoris  similitudinem  scul- 

psisse  dicitur,  et  pio  mentis  affectu  clavorum  vulne- 

ribu8compatienssuper  eos  lacrymaretur,  ab  ipsius 

imagiuis  Dominicae  oculis  lacrymae  super  caput  ejus 

leruntur  cecidisse.  Ubi  Crucifixus  ille  servalusfuerit, 


nio,  et  nulla  sunt  nomina  pagorum  Galhca  valdeLatmo 
propinquu. 

i  Eusitius;  alias  Eusychius,  et  cum  S.  dregono 
Turonensi  lib.  de  Gloria  Confessorum  cap.  82  noster 
anonymus  Eusicius,  colitur  v  Kalendas  Decembris,  quo 
ejusgesta  examinabuntur.  Eremiticam  vitam  egit  pr<e- 
fuilque  pluribus  fratribus  in  dispmis  cellulis  habitan- 
tibus.  Hinc  exordia  et  nomen  nbbatix  Cellensis,  sit* 
in  agro  Bituricensi  ad  Carum  fluvium,  fere  u  /  is  SaU 
drim  extipiu  Cekberrima  fuit  basilica  Sancti  nom 
et  reliquiis  usque  ad  seculum  x,  quo  a  Nortmannis 
incensa  et  penitus  diruta  neglecta  jacuit.  Anno  1020 
clericilocum  observabant,  qui  post  varias  vicissitudines 
tandem  przteriti  seculi  initio  Fulien 

k  Distat  Aureliano  vcrsus  Meridiem  tertio  milhan 
pagus,  quem  indigenx  appellant  La  fertd  S.  Aubin, 
tantospatio  abhocin  Occidentem  hibemum  dissitv 
pagus  Herbault,  et   in  Meridiem  alius  ad  Saldi 
vocatus  La  ferte  Imbant.    Ex  hisne  unus,  cor, 
Qallico  nomine,  Firmitas  Berberti  sit,  nescio:  certe 
nulla  alia  pagorum  nomina  magti,  accedere  videntur. 
1  Ambacia,    Gallis  Araboise,  oppidum  est    quarto 
milliari  distans  Turonibus   ab  Oriente,  situmque  ad 
Lig  confluentes.  De  illo  Sevem  Sul- 

picius  Dial.  3.  In  vico  Ambatiensi,  id  est  castello 
illo  veteri  etc.  De  eudem  suspicor  anonymum  nostrum 
hir.  agere. 

m  Ni8i  contractio  cum  nonnulla  exaggeratione  fitc 
narretur,  difficulter  intelligetur,  qxwmodo  homo  is  vei 
ea  facere  potuerit,  qux  facere  illum  solitum  fuisse, 
narrat  anonymus. 

n    /,r„,  est  carcer  obscums  subfornice.  Vide  oan- 

gium  in  Glossario. 


j,  r. 


ANTE  MEDIUM 
•BC.  VI 

In  Fastli  alt- 
quot  "2  4  Se 
ptetni  ■ 


Ni 


DE  S.  LUPO  EPISC.  CONF. 

LUGDUNI  IN     GALLIA. 

COMMENTARIUS    PR^EVIUS. 
Sanctimemoriain  Fastis;  aetas;  gesta  aliquot,  reliquia3.  cultus,  miracula. 


-omen  sancti  hujus  Antistitis  celebratur  quidem 

in  plerisque  antiquis  ac  prims  notx  Martg- 

rologiis,   sed   quantum  spectat  ad  diem,   in 

,  binas  classes  divisis,  quorum  altera  eum  signat 

ad  xxiv,  altera  ad  xxv  Septembris.  Prwrem  o 


tuunt  cu,  quae  Hieronymiana  appellari  consucverun  . 
lntcr  edita  a  Florentinio  Lucense  ita  habet  :  viu  Ra  • 
Octobris...  Lugd.  Galliae,  depositio  sancti  Lup» 
episcopi ;  Corbewnsc  :  Lugduno  depositio  S.  L'1!'1 
episcopi   et  confessoris ;    Epternacense:    In    GaUl 

Augustoduno 


DIF  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


75 


A  Augustoduno  depositio  Lupi  episcopi.    Vix  dubito, 
quin  inposteriore  amanuensium  inadvertentiaexduabw 
annuntialionibus   unam  conflaverit:   ita  ut  post  vi 
tstus :  Id  r.alliis  Augustoduno prxlermissa  sini  nomina 
SS.  indochu  ac  soeiorum  martyrum  et  locus  deposir 
tionis  S.  Lupi.  Etenim  SS.  Andochium  ac  Socios,  in 
Augustodunensi  territorio  passos,  proxime  subsequitnr 
Sanctus  noster  non  tantum  in  duobus  prioribus  Kiero- 
nymtanis-  sed  et  in  eot  quod  nomine  vetustissimi  vuU 
gavit  Acherius  tom.  4  Spicilegii,  mjusque  annuntiatio 
ad  uerbum  consonat  Corbeiensi.  In  Augustano,   quod 
inter   Hieronymia/na    contracta    excudimus  tom.   vn 
Jimn,  ita  signatur  ;  Lugduni,  Lupi  :   in   Gellonensi 
vero  apud  laudatum  Aclierium  tom.   13:    Lugduno, 
Lnpi.    Accedunt   Bedas  Auctaria  Tomacense   ac  Le- 
tiense:  Eodem   die  depositio  S.  Lupi   episcopi,  ncc 
von   Rabanus  in  Martyrologio  suo  apud  Canisium: 
Lugduno  Galli»,  depositio  sancti  Lupi  episcopi. 
2  Ad  classem  alteram  pertinent   reliqui  prscipui 
inaiuspas-     martyrologi,  iisque  prxcinit  hodie  Wandelbertus  isto 
sim  25  annun-  Cinml,ie  i 


tiatur. 


B 


Septeno  Lupus  antistes  Lugduna  revisit 
Mcenia,  devot»  pa>.tor  venerabilis  urbi. 
Ado  nd  eumdem  diem  Sancti,  priusquam  ad  episcopa- 
tum  evectus  sitt  etiam  vitm  institutum  indigitat  :  Lug- 
duni,  sancti  Lupi  episcopi  ex  anachoreta.  Adonem 
sequuntur  Usuardus,  auctor  Martyrologii  ecclesix  Au- 
tissiodorensis  apud  Martenium  tom.  6  Veterum  scrip- 
Florarium  nostmm  MS.  et  recentiores  passim 
i  m  Eminentissimo  Baronio  in  hodi  rno  Romano, 
cujus  unius  annuntiationem  brevitatis  gratia  describo: 
Lugduni,  depositio  sancti  Lupi  episcopi  ex  anacho- 
r,.i';,     p0  ro  huic  classi  annumerandi  sunt   historici 
plerique  recentiores,  qui  in  Operibus  sutt,  per  decur- 
sum  citandis,  Sancti  gesla  paulo  latius  pertractantes, 
diem  xxv  Septembris  vel  ei  emortualem  assignant,  vel 
,n!i,  m  ejus  cultui  apud  Lugdunenses  aliosque  designa- 

tum. 

3  Hos  inter,  si  titulum  eonsulas,  primus  vidert  po- 


sed  hoc  cn  tioribus  testimoHiis  firmabitur  inferius.  sEtatc  D 
etiamnum  juvenis  mundo  valedixit,  vitamque  anachore-  acctorei. 
ticam  elegit;  At  ver<>,  inquil  idem  auctor,  si  de  loco 
Lupi  situve,  quis  requirit,  sane  fuit  juxta  Lugduni 
mcenia  secus  plures  tiuminis  Araris  decursus,  sicut 
multorum  relatu  compertum  cst.  His  verbis  designai 
Insiiiam  Barbaram,  in  medio  Arari  sitam  paulo  supra 
Lugdunum,  in  quam  tum  dudum  exsliterat  insignemo- 
nasterium,  postea  Regulas  S.  Benedicti  subjectum,  ac 
tandem  medio  secula  decimosexto  convenum  in  canonv- 
corum  secularium  collegium  :  ut  pluribus  videri  potest 
apud  Claudium  le  Laboureurin  Rudcribus. 

5  Anachoretam  egisse  Sanctumnostrum,priusquam  egit,  non  in 
adepiscopales  infulas  vocatus  est,  constans  est  omnium  i*rinen$i, 
post  Adonem  senteutia,  idque  in  Insula  Barbara,  longe 
communior  et  probabilior.  Baronius  quidem  in  Anno- 
tatis  ad  Martyrologium  Romanum,  quod  legeret,  eum 
ex  anachoreta  factum  esse  episcopum,  putavit,  vitam 
monasMcam  duxisse  in  Lerinensi  insula  postS.  Lnpum 
episcopum  Tricassinum,  sednullum  assignavit opinioni 
su.c  stabilienda  fundamentum  :  cerle  versus,  quem  >'n- 
dem  attulit  ex  Eucharistico  Sidonii  Apollinaris: 
Quae  sancta  Caprasii 
Vita  senis,  juvenisque  Lupi  etc. 
quemque  ab  ipso  allatum  existimat  Savaro,  ut  ostende-  g 
ret  duplicem  Lupum,  Lerinensis  asceterii  incolam,  ad 
id  nequaquam  esi  idoneus;  cum  Ulic  agat  Sidonius  de 
Caprasio  sene,  et  Lupo  juvenet  non  autem  de   Lupo 
juvene  ac  sene.  Adde,  quod,  stiamsi  p  um 

versus  admitteret,  vel  locis  aliis  honorifu  e  fo<  utus  fuisset 
Sidonius  de  duobus  Lupis  Lerinenstbus ;  ne  sicquidem 
nostro  ea  facite  applicari  possent;  Sidonius  quippe 
dppllinarist  dequo  actum  est  apud  nos  tom.  iv  Augusti 
ad  diem  xxni,  e  wl  circa  annum  &88,  quot 

si  tum  lucem  aspexerat  Sanctus  noster,  verisimillime 
ail  eam  ztatem  provectus  non  erat,  qua  ob  virtutes,  in 
vita  monastica  exercitas,  laudari potuit  a  S.  Sidmio. 


Acta  ejus 
pauca  super- 
suntf 


coxwus  S.  Si- 

gismundn, 

anachorttam 


SScriploresBenedictinilaudatotom.  4  Gallim  Chri 

,  8i  titulum  eonsutas,  pnmus  viaen  Vo-  stian*,  S.  Lupum  non  tantum  Insul*  Barbar*  incotum  £»££- 

terit   l mm  Fontaine,  Ti >«m  doctor  et  ecclesi*  faciunl,ver t.m  ejusd^  abbat^ umerartum 

clgiatx  SS    Martini  et  Lupi   in  Insula  Barbara  censenU   quamquam    in  Nomenclatur  s    ut   fatentui 

"Z  autor  Opusculi  Gallici,  quod  anno  1634  col.   223,    hactenua   ed  is    inter   abbates  bunte 

TvTLuJunLZ  editum  ita  inscribitur :  Vita  et  Barbara,  loco  privatus  sit.  In  tonc  au tem  sententmm 

ZLXIZ  anachoretaB   Insula   Barbaree  et  deduxit  illos  Vitu  S.  Leobim,  ande  rensts  non    ^- 

"rctoiscoiu  L  gdunensis.   Verum  si  illud   attentius  snrUs.  ntmbere  scquen*  :  QmfS.Leobtnus    aud.n 

Sfl?3ied    S ti  gestis  in  vita  inde  disces,  B.  Lupi  famam  longe  lateque  crebrescere,  ad  eum 

;        •  Zleptum  iudicabis,  quam  ex  lectionibus  se  humiliter  contulit,  et  ,on  t.nua  o  qu.nqueninoiii 

ZenZ ii  Lugdl sis,  quas  ecchibent  Jacobus    ^T^^Z^SS^^  F 

n   Lwrtins  in  Chronotoaia  episcoporum    Lugdunensium     corum  dura  ferocitaa   contra   Burgun.i.one,   oei  a  F 
tZ£«a£  Z1SL£  in  Rudedbus   GaU     concitaret,  et  ejusdem  f^S^J^A 

W '  '"'"■    U  "   -!  •    «******:  ?.  S       uSSS^Cm .nsemcatkedraia ,- 

tm  snno  Wi  subscripsil  amcilio  V  Aurehmunti, 
Vita  b*  auctore  caldeantiquo  exarata  ett,  w  tvm  ab 
aliU  i>,m  a  Majorilm  nostrit  typu  vulgata  Um.  1 
Ifarttf;  11W  "'  Atmotatis  pag.  351  m«x  data  verbade 
<;    innn  nostro  in  Instda  Barbara  iegenti,  exgonto 

mimi  ,.„„„„,„,„„,„,  citra  quam  locus  mgebat.opero.    S.  Lupo  »    ■  .     

« ttrw SilHttMi  o  sacri,  IAtterU  ieeump-  mt,  proutal  •  /  ^   MMUa. 

t I   hujusce, H   excurm,    , n   nftrmmt  ai  ^^^J^SantiaJis tyrologi,, 

Sanctum  tpeciatim  pe,  Unentia  :  ,ed  pu  m*  con.UU,  ««  ;,;",;.,,',,,,„  ,lm. '  cellulfa  anacho- 

quantam  hmc  auctoritatem   KN  vMtcent}  cum  auctm  quod  Olius  «|n°^ent 

lectione  iv  indnuel,  se.  seribere  ex  relatu  multorum,  retarum  n       ' »    ;( .  „,- s,,,,„„.„ , ,,,„„„ta  Ugimus,  tUehueH- 
nec  assequi  valuerim,  quam  prm  se  ferat  antiquUatem        1  I»  >'"     _        LZdunemiumantittite,  hrntum  ai  »»»»"  ^" 

Brmarium,  b  lec, •  cepU t  .  SSTftATSS /'"/-'"  «  *i  "ffc  »  -* 

4  M«moraft« torleclioMprimatgnotamtthette  >»l''  J^Jnllll  .„ „„;,„,„  aBiBla««.  «  „„„/„< 

/«(«(«r  Soncti  ,«?»  ;  u/  vero,  tt  tatttUttata  ,tnt  ^»""0'  ^  ,,  (/„,„„„s,  ,,„„,„  „,  OT,«  a,„e  jaeoi, 

j«  „  a<tar»tl  /„„„„«  v,  «;™,/  bm  w.m.  4,  /»«««»  «I  '"'  oiaitmttBaa  ,„   facomi  «(.  n  mortuo;  ae 

,„„,„,„  „„«j„«„,«m  f«««  fomtJionMtt  aim  S.  Sijb  ?'"„,„,     ,,, ,,       ,/uam  „,„  „„„„  a2ii  wntn  tta- 
„,„„.10  Bvrgundionutn  rege,  a  quo  ipit  Vinto  w/te-  pr*  "'"'  ^  ^  ,;)tsM/„„,„„  Lugdunentium 
lico  prxiictut  fuerit  epiteopalut  Lugdunentu.  Bnte  t«,,n  >,    ''       ?        im merenda  ejutinitia  c«w,it 
nut [forutoeipmmcircainUiumeeculin,  ordtnetentento.  tevemu, 


LUpo  scriberent,  usi  sunt  Saussayus  in  Martyrologio 
Gallicano,  Theophilus  Raynaudus  in  Eagiologio  Lug- 
dunensi  ac  scriptores  Benedictini  tom.  4  Gallise  Chri- 
stianx  aucttt.  Lectiones  istae  novem  sunt  numero,  sed 
oreves   admodum,  imo  si  a  ceteris  discernas  Lupi  no~ 


quoque  eruimus,  /loruisse  ipsunu 


MXTOIIE  J    ''• 


DE  S    LUPO  EPISCOPO  CONF. 
70  D        .        r      pxtl.enllim  Lugduni  pereg.t  ■  at.<iu°d  Prlmam  Pa"  D 

„„  ,„,„  o/ii'(M»i  _to____«*i     exuein  ..     mper  msitam  retinuisset:  '■« 

fou  annum  829  «deo,.      «  f«  °  ^    dimi     lt6Str_m   v.r  to*  «JJ  J  memo     ._        », 

-«r^ffi  SJL i-*  sir  ffilJS __  ^»  «d*-.  ,-„  5* 

"iU.  i-i..-w»  ■'->"«*  :"::::!,,;T:^..f  :::^' ::::::  __: 


tnttrfult  con- 
cilio  Aurtlia- 
nensi  3  an/io 

538  ; 


C_    fl<<    "'»'   WHO",H /'  .  ..,,,/„/„    flfl»«v! 

TCTwSS *a 

,•„„/.  ovt  medt-S  se_enl  __.«  _>■      '"  , 

Arlmcantn.   BaUUtu,  Um.J  *£* <™  

*■  327  •^"*S-J2£- ^S  Itareinqk 

/'"""""  '"    ";,„„',.,»  niftW"""S- 

o„om,„„.»  Ule  mcassent  S.  '"'""   .. 
Sigimundi,*  Clodomiro  occtst  «i -»- 

8    (Y,,„„     .,„„,<'«»'»''■"'  .»„,7'«'„"""--    """" 

,:..„.:,;::;«:...» ■.-. <*— 

_„_*___.  Lagd i " TfZSoS 

mcneriamll.guidomreostende /•■«,'-    ,"     "■ 

S    i„,.i  nrimordia  collocil  annts  altquot  „„»   ■-"«/'■- 

<_,■/„_,  obitumf  Nam t  mhtl  occurrtt,  „„.',  s*ft* 

iMte  S.  1  "■"""' "tf.TJ__u!_- 

;,„„'»„,.,„.„., „,-,„  .,■«»'.".  "'"'-  Vtventtolum 

Z  ««'■•  ■■« "  »38,  ./««  I '■  ' ' ""  f "" 

nhiM.li;  s.  l..i...s ■■■■'■■'■  /.■„/."■",«"""■'""- 


-Wfc»,, 

(.'1»««,,. 


££mr «bf*"fiw«^ ««*««  3////7//M7//(////^m.i,/ 

i£    y_T«m  ^m^amma^r^depositio.  _V«/tf. 
L0MfeaflSornWarft;^«ry>flms^da  .-Aecfm, 
LLfora  teslimonio  destituta,  non  excedit  conjea 
mtes]   potuitquip)>e  sornun  torpv 
Zncti  decreto  illue   alia  de  cavsa    transfem  div  pon 
fcWoNtei».   Saussayus  quidefn  citans  vetus  Homilia. 
Hum   ecclesi*  S.  Iren*i  hxc  fc*  _Cit  vera 

,d  [nsulain  Barbara  [_ugdunum.  Se_ dato 

qudd  Homiliarhimistod  o\  _         latemtummo- 
wndandum,  vox  quiescere  ..on   mvolvii 

*  uram.ncdnm  Sancti  extremam  voh 

*  mm  a  Sanssayo  allegatum,  mc  ab  alio, 
uidi  m  adstructum.  Hinc  laud 

wtione  loqui  malunt:  Sacruni   ejus 

•  ?_^       T_-.«.1.-.        I  ■    .  >*  I .  i-i  *«  rt 


B 


innuiunt     aut  primum  in  Insula  Barbara 

zzzxzi  ^     ^";""':r;::;:::  ^A^  «ti_  «_»p«tmo-i__  t.„«^- 

,,  f/_s  »„/.».„. /.'„■„■■.  „».'<•  ceterorum  Antttmwm  ■  Qni&qMsit,  .■„'„'"»  »»»  "■-'.  '/"'"  •-""'"'"  '""'  '""*"/ 

teriFtionibueprmittitur,  ,;,.„«„/„■■.  mms  atttt  <-"'.■  ■  ,„,,■  ,,,„„,,  „,,,„,„„.  „,„„„„„,„,  '/;«»-,.«, 

i„„,'»."'„-  "■ f«  ■■'■"""•  ••'  ° ;"""""'  ^;'""".    :  ::„:„,.  /,„'.,. 1^ «.  <■..'.«  >     -  s: 

303  :  Lupus  in  Christi  nonun               ^""T,  ■  ■  /""""'"  ''"'"■"'"  S' 

metropolitenus  episeopus,  juxta  „1,  quod  o.uu.bu-  tm  •  '  „  c„,„,„  ^,,,,,,,,   „,;„„,,„„  tf 

,„s  meis,  qui  meoum  s..bs..:r.,.seru  .  ,      '^  ■  •             , ,  „  ,s,  ,;„,„.„,,  ,,„„„„„. 

plaonit,  patrun,  statuta  seeutus,  h.s  eonst,tut.onibuS  '      '  '  ,     „(  S5,  .,/„„„, i  Lu  ■ 

subscripsi.  Not.  .lie  Nonanm,  mens.s  tertn,  quarto  q**F  ,„„„  ,„„.   „„„.„„„„    /,„„/,/„  „/■./„„'„„ 

post  consulatum  Paulini  Juniorisvir.  elar.ssim,  anno  ^neFmtaine,  qui  in  fronte  Opusculi  .»,«  *  scribtt 

Lvn  regni  domnl  Dhildeherti  reg.s.  Nota, .,,.■/„..-  „K  sg.  M„rtlIU  ,,  Lupi 

»,,'„.''«■«„•/««■""■■■''»■- ""'■-"/"/"""";"'"""  .„'■/,»,„„   «//"■ '.■"»"■ 

-■„/„:,■,„„„'.,■""■'"  * ' eprohsmonument»,     mB  „cf0ns„,,, patrocinio  et 

ei    toque    /„,«    '/«■■    """    '■'•'"""    '""-""     "»""s     1C-    ',,;,„„„,„„  tutelariumae  titulnriumpa- 

m „-«  "■ '"""""  "' :i:iS'  '■"""■"  ">'•'<■     T     f'       IIs   Mi JnietS.   Lupi.  C« «" 

Ji  . ,"  regis  pri dia  eeriu,  collocanda  c,-    tronorum  suorum  S.  M *■  et  ^       P 

L/,„.  „( „' ' mo  ■'"""■»-'.      ^:;,;:;;,,  ;  :,:\  :i,a  Je  „,..  ■.„„„.,« m- 

...  i-,,„',,s  s.  i„,,„  ,„  ./„«,/■«'■'  „..',"„.;  ■/.''■»■«-    ;;;,;.  ;,.         ,,„„,,  7>„,J,,  S1  /„/,,  /,«• 

oW«  fln/emc-   '»»  /■■»■.-"■"»'"   «""'•"■  '"' ','"    '"""""""  /•""■""'"■        ;  '  /,„„. ,„V 

_,„m  ,«„/„-  „.  „.»,„„„„.." „■  „.■■■ rt_.ta_  ««      »'■''"  «   ,  ..     ,„,w,„„  ,,, 

«  -" Mi   .»„,.„"■"«»«'»   ''■'" '  ^""""-      r'  '„,/„„„„/„,„, S„m,„,r(„» 

FftM,,,,,,,-.  ,',„„'.s  " iuu  s , /  „„,  feKderie    mm.  »ed  '"'''•'"'/''";';:;' .,„„;„  ,„„- 

/■..■•»"'--^:'""'"" •:^-";"""'-  ;■  ;,;„:::;,;: _.«- 

c,„M, „„„„„,,,„„„,,„',,„  V,„ -,„./,.„,,     ,',..»   '■    _  ■-'■"' 

,,..,„/  „■'  i  „•/,'■,„" ■■■»  /■■•"'"■" '»'"-'  "'■  ''"'  ^  S"  Ll,P°    r'  u      „ 

„.,,:,,■ BaiUern  „'„,,,■  __  „„'■■  342,  ,«o  seitur  cimo.  Namauctor  ie  tpsoagjm,        ";      '   ; ,lti  F 

C  Leonfus  qns  sueeessor  oceupasse  sedem  ep.seopa-  tis  ac  plen.s  v.rtut.bus  ab  ahbate  Helde 

lem   E.  Lugdunto  „/„.»„,„".,■  ac   deeent,  opere  eonstrueta   est  m^or  « 

»,j  „,»„„,„/.   N.„  «,  ,'„  /.„.„"„»,„  nccccxxxv   Dom,n,ca  Incarnat.oa.s  a  "  . 

/.,;„,„„■.•  Cirenmstantes  autem  antistitum  calCuli  nistro   latkm  latert nwvnm  ,nstrnctnm  es »or 

ante  et  retro  indicant.eum  sedisse  _b'_nno  d__„  ad  lum,  in  l.onore  Dei  Gen.tncs  semperque  virg. 

sequens  1,„,„„.,.,„.  Sttne   /„,.„' „  Mi  _l  „'„  „,'-  Ma!rfe  consecratum,  cujus causa  crebra ac  Pne 

/,„,„,  l, '„„„  /„,..„,„.„„  „„'  /„,„'„„„.  ,„,.„..  »  Chrtsto  Jesu  patrantur msraeula  usqne       i 

Z_ij_u_i  ,„.."„,„  fnier  SS.  Lupum   el  Sacerdotem,  sens.  ,,,„,„„„   n  1U-  iithTlo 

;„„;„,„/„„  „„„/...„   /.„„.' „»„..  '«  /„„,»■",„„  ,/„„s        1-2  Sane  clarume  «-„„■  988  BdM*J™'«         j*JJ 

m  /'„„/ ,//„»"„/,■  /■■■:„  81  .../.''ft'  /■■(,„,  /„.„-     :,.'■„"«  1070  ',/,'„"„  /«»„/./.■,«■'"•».   '  *,, 

,„„/•/„///,„,„.»  n„. „■'„"»■„■«.'„,■»„«'■.'■„.■ »'.  «„,-»,    M„i„/„         .„(„  /.•,»,«/",'«■>«"'•.«"'.''      ;.u 

(,.„,.„»  /;,•„.  in  <?__._  CAristtona,  de  /„■„„„„  Ct-ii-to  le  Laboureur,  q  I.  ""/ni""" ,'.,,,,,„ 

,„„„„„  „„„,  ,„,,,„.,„.„,„,„...'.,,„,„  »„/„„„„„s  „„„„,„„„.„„„  ',.■»'..„  »«'.(■.».-  «■■„"'•"    """"' 

ii  ,„,„,„„„„,■,„„.  ,„  .,,..  ..,.„,,„,  S.  Lupus  //,,„„„■  .»„„."„„,»  „„»■„«  B.  .l/„„.„  /  „„»"-     ^ 

post  o„„,,m  888,  ,,/  S.  _W_os  /„„„/«■„-,  „/.,s„7.„s  Kk  „/«  -«,",.'.  „■  ''„'  «ert  qtixdaih  depromp sts 

849,  .  .„„   ...,,,,■„„  .,„„«.  _..reHa_e«M  \,   «(  <•',«,'«  /„,„'.«»„„'».  ./,i„-«./i,„»,   ,,/„■,«„/■'"'  "'       .(1|flJ 

,»«,„  .,/  „,„..«  .„,,  ,,„,„   iv  SepUmbrh  ,•«</.  33,  /,'„'„'  ■»'  „■•,.»,  „„7"'-  »»-'"    l»"--""-      ;(';;,,,„. 

„„,„»  ,•„:,,  »„„,  „,„.,..»«,.„,„■, ,, ,,,,,,„«/,.  ,/,„„„  ,,  ,//,„'  ,„„,  ,„  '„■,,;.,„  .»„„■/',  S.  Firmino  safcri  '"'";;„,, 

,«„/„„„-  ,,„,„„,  ,,„,„    L„„M(,o  ;„i„,ui  ,,,„,    „„„,,„„  S.  ,».,»  ».,,„,,  s  ,„,,■„.,,,/.,./„»,;.,,  ■„„,„  sepulcTO  t  nleg 

Lupo  „„»,,,»    |.„„„,.,„,.„„ ;   .,.,></....  „,...„„-„  „,,„,„.„„,  /„„„„„»,    „»,;,,„   „.'.„„,„,«    i_C_,  M/  („','''    ■  «' 

r,„"„»„  ,..„«„„,,„,  ,„,„  „.„„»,„„„1..  „nte  lli„,lilllii  se-  Funlamc,   „»,„»■   „;,;.„',,„,»    ,.,.„«»   7„,»„'„    /•'."/"'■' 

culum  VI.  vonicos,  virosiiue  /„/„  ,,',./„„».  .»„..   /.,»/.'„   '"  ""'.' 

10    'V  /„...  ,„.,, .,.,,.,.  „.  .»,■,.„,..,„■_  /,(,„,„„,/„  ,,,,/,„  ,„„,/,„.».  ,,,„  „,  „„„7„..„„  „„ -■,'„'„«.,■  „..//«.•>" "'"'- 

Saussaijus   in Marlyrologib  Qallicatto :   Diem  quidem     .__»  coMoiiicoram,   lestttWI  oculatorum,   ied  """ 

funclorum- 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS.  77 

functnntm.  Dicto  uutem  ainio.multis  Gallunum  r<rlr-  inturu  COMnicOi  InsuUt  Barbarse  eorumve  subditoscor-   D 

sus   funesto,    Calviniani  hseretici,  ut  scribit   laudatue  ripuit;    quamquam   et  ipsi  sspe  Lugdunum    uicosque  Al 

mctor   ferroac  facedevastaruntlnsulam,  incenderunt-  infectos  adierint,  <t  mulli  exeacivii 

_r'ilrs  (ll  templa,  sacrum  S.Lupi  mausoleum  destru-  affecti  Tnsulam  i  8intt  ibidi  .  fude- 

xerunt   sacrasejus  reliquias  profanarunt,  pedibus  co?i-  rint,    Sacris  inlerfuerint,   peccata  cpnfessi  iint  el  ca> 


AICTORF.  J       V. 


Superest  sola 
calva 


culcaverunl,  dissiparuntque,  relicto  solo  capile. 

13  Unam  tantum  corporis  partem  hodiedum  mpe- 
resse  affirmant  etiam  Claudius  le  Laboureur  ei  laudati 
supra  Benedictini,  sedquam  ille  capul  dicit,  ip 
iiiniii  sru  calvam  dumtaxat  appellanl:  neutri 
edicunt,  quo  casn  fortunato  sarrum  illud  cimeliumeva- 
serii  Calvinistarum  rabiem.  Lr  Laboureur  sub  finem 
cap.  6  /"  eum  modum  loquitur,  ut  intelligamus,  eum 
auir  luctuosa  illa  tempora  a  reUquo  corpon  sejunctam 


lesti   Epulo  refecti.  Imo,  inquit  auctor,  nepontonum 

quidem 

ros  advehebant    a  ■    red  \ceba  \l,     p  ritu  n    ■ 

pulmonibus  ore  excipiebant,  mani 

innu    attrectabant ,     malum    cont 

seu  potius  alterius  initium  afii  ]it  anno  1628,  si 

bus  calamitalibus.quoque  lucluoso:  eo  q  ippe   venera- 

m  in   Xn  \ila  i 
bris,  Nalwitati   B.   Ma\       '  '.   volo 


ailir     IUCIUV6U     IUU     timfviu    ■<    /,••/• ; j  •        ,    - 

acpeculiari  thecz  inclusam  fui  '      *«  obstrinxit,  ccepitque  indi  •  »,  m- 


1! 


in  ecclesia 
Insulx  Ipsi 

consecrata  ; 


Qallici   Latina  pectal  ad  ejus  t-eli 

dactse  eae  sunt  hodie  ad  solam  calvam,  quam, 
haereticos  sua  theci  ceterisque  ornamentis  spolia- 
tam,   domina  Ludovies  Cr  upet,  vi  lu  i  domini    du 
Fni  giarura  causarum  actoris  Lugduni, 

gratam  memoriam  beneficiorum,  quee  ejua  (S.  Lupi) 
intercessione  impetravit,  nostris  temporibus  includi 
jussit  splendidae  ex  argento  lipsanothec»,  qui  epi- 
scopi,  mitram  pretiosis  lapiilis  ornatam  capite  ge- 
stantis,  formam  pepraesentat. 
14   piam    malrona    istius  muni 

,i,   eam, 

m    tum   iii   vivis  superstitem,  jam  ccepisse  expi 
mm  erga  S.  Lupums.ttdw;  ab 

tempon  frui  corporemulto  quam  ante  valentiore;  cano- 
nicos  vero  obligasse  se,  fore  ut  pro  ejus  anima  pr< 
ad  Deurn  n  S.  Lupum  fundani  juxta  contractum  in 
archivo  Insnlse  exstaniem,  initum  die  xn  Maji  anno 
1024,  signatumque  a  notario  regio  civitatis  Lugdunen- 
sis,  cognomento  Bal.  Eminuil  s  \ub  idem   tem- 

Camilli  de  Neufville,  lunclnsulx 
Barbara  ,  et  deinde  archiprvsulti  tygdiinensis, 

qui  am,  Calviniano  furore disjectam, 

resiitui  curavit,  uti  narrant  Theophilus  Raynavdus  et 
icti  Benedictini  post  Joannem  Fontaine,  quiet 
trutionis   memimt   htop    ^  ''"r: 

Dedicatio  euclesiae    nostrae  S.  Lupi  in  hac  Insula 
Barbara  recurrit  die  xx  Septembris,  in  pen 
Matthaei  apostoli :  quo  die  anno  mdcxx,  postquam 


stituto  suppl  i  !"'<>- 

erim 

n.  in- 

;,/,'   a  contagio  im 

s<  i  undum   Deum  pe<  >  liaritei'  ■  runt  ejus- 

drm   beatissimx  Virginis  rt  S.   Lupi  /  Ua 

,  Fonlain  n  ca- 

nonicus,    in    Opusculo,   h  ost,   anno 

et  L634,  typis  vulgato.  Ceterum  neque  apud  ipsum  K 
neqUe  apud  alium  ullerius  quidquam  de  Sancto  e 
cultu  notatu  dignum  reperio:  proindeque  qualiacumque 
ejus  Acta,  a  Severt  riBreviario  Lugdunfnsi 

exhibila,   subjicio,   ni 

■,■/- 

dem,  utmonui,  Ruderibussm  inseruit  eliam  Claudius 
le  Labourrur,  sed  kctio  non  raro  discrepai  saltem  in 
verbis,  ei  hinc  inde  am  lio\  i  si .  ve\  um  cum  non  expresse- 
rit,  unde  accepta  sint,  iis  utar  dumtaxqt  in  Annotalis, 
ubi  variantes  lectiones,  dum  operse  pretium  videbitur, 

rt   supplebo,    quss  apud  Se\  vitium 
rantur. 


ubi  insignem 
vultum  habet, 


ACTA 

Ex  veteri  fireviario  Lugdunensi. 

Lupus  suo  nomine  dictus  est  lux universalis  Pa-  sanctiet\ 
storis  Domini  nostri  Jesu  Christi.  Lux  enim  inef-  logUx 
r.i.iiw  rUvmitatis   mirabiliter  in  beato  Lupo  illuxit 

e'-  L,c0  itafu.tsubinvocatio      u.«  i      i  .    patrocinio  egen- 

U — — '    Cardinalem   de  M  %ZZ^&2SEtt  *- 

ino"'  .  ■   m    ji     i,  ,.  , ■  1.,,.,    \-.n.   qicut  in  causa  veteris  exempli  cir- 

18   De S.  Lupi  cultu  «c  paucu  '  I b«  h  renda, ,  .   N am    na  intl.odncfBS,  et, 

Lalmreur:  Festum  ej«  turLugd xp  Sep-  cumscr.bit  ,     1-  -      m 

tembris;  quo  die   re^ui»    p  '■ -'  ."'  «t  ...t  Apostolus,   ,.  » 

Insul  traord 4o  tu. iv.tate i«r-  «ppjdo»  8 

./ m  Fontaim  mnes  /»-  .     B«i*«i  ,  '"  ,.     udentia,  sed   divini  in- 

, m  civitatU  el  mcinor ta hi  W-  «"     "?en^ndnstriaT  len  m    u. gulis 

n<  ito»  ,v—  -  —     ""","-„,,,  ,„,„.,,,,  aut   !.,,,„,.  vel  * 

runt,  veniunique i  m  ■ " /"'"'"     ^""  ;,      '  ^  le ^  , ,  ,;,,  , erus;   vel  ,uia 


<«  mlraculi5 
clari.i. 


m,„j„m  pt   semen  vitre    dispcrgendt 

j;  «■— ^ •— //— rf»         ;--  izTe^t 

demque  paulo  latius  exponit  duplex  beneficium  Barba-     u  n       ^-  ^.^  suppkintatoris>  niius  dextrsa  dici- 

rr//w/.//.s- .sV..r;^/»;/  o Dco concflfiSMW,  «■/  S.  Lupi  merttit  ^^    come(lens   praMiani,  vespereque 

■  4t         i-        ... ..l«o      nimc    Mltlll- 


ritarmnitiCii. 


78 


EX  BREV. 
LIGDINBNSI 


t 


a 
do 


relatu  compertum  est.  Qma  ««        upUs3ecretia 

vates  et  Joannes  in  desert.s,  lta  iste  l.uj 

residebat   in   locis     *■**-££   gS 

Puerulus    perhorrebat ;     atque    evauei      b 

rat     retraxit:    et  anachoreticm   vitas    bona  prospi 
•        ,T„    anm   fertilibus   openbus  admodum 

SSWffi  WSU  -5— dilatand0 

""fSlmundi  0  enim  temporibus  Vir  isteciarere 

*,  «  cmuif°q»i  w*  Pius  et  DUeruluS  devotUS  *!  ^! 
rtSS^  a-LLe  sociavit,  quatenus  erat  provuius  et 
sanctitate  conspicuus.  Isque  prmceps  spiritu  etiam 
pnnvidens,  dum  sanctus  Puer  alius  ei  soc.us  tene- 
retur  secretus,  ait:  Lupus  hic  non  raptor  ad  per- 
dendum,  sed  provisor  ovium  riet  ad  ^vandum 
Pastor  electus  in  urbe  Attaria  h  erit  ecclesias  Chri- 
sti  construet.  caulas  ovilis  fabncabit,  gregem  Do- 
R  mini  adaugebit,  atqae  talentum  sibi  creditum  in 
pnnsentia  sui  Domini  introductus,  duplo  inaugmen- 
tum  repraesentabit.  , 

5  Delabente  autem  postea  tempons  curnculo  et 
SSET        Lugdunensi   pnesule   diem    esplendo ,«    extremum, 
•  aJ.explente     pontincalis  vacuata  possessore  catbedra  tahter   im- 
1  parem  i  adepta  est  sessorem,  Plebs  itaque,  ccetus 

clerusque  un.versus,  pr^dicti  regis  sentent.a  ammati 
cum  essent,  Lupum  requirunt  ad  pastons  omc.a 
ordinandum.  Quem  totavirtute  renitentem,  captum, 
secretalibusque  ereptum  sedibus,  tamquam  domus 
Dei  dignum,  Ecclesia  prmordinavit  dispensatorem. 
Caput  urbis  effectus,  nulli  poinpie  pedem  intulit, 
nec,  quod  extiterat,  esse  desiit.  Quam  prndenter  se 
in  filiorum  suoriira  vigilantia  prmstiterit,  possibile 
non  est  evolvere.  Sed  cum  astutia  serpentis  urge- 
ret/r,  columb®  simplicitate  non  carebat.  Declinare 
k  nocua  et  agere  proficua  subjectis  sibi  populis  per- 

suadebat  etc.  I.  Quasi  providus  nauclerus  clavura 
1  gubernaculi  et  malum  carbasi  firmiter  strenueque 

prospiciebat  etc.  ro,  ac  procelhs  imminentibus  ne- 
quaquam  cedebat,  sed  anchora  fidei  tutus,  omni 
sedata   tempestate,  laetus  Gubernator  sedebat  tran- 

quillus. 

G  Justitiae  vero  libramine  cuncta'ponderabat;  at- 
que  ut  de  sancto  legitur  Zacharia,  in  oranibus  man- 
datis  etjustificationibus  Dornini  sine  querela  ince- 


E 


m 


C 
ineo  exercilx. 


DE  S.  LUPO  EPISCOPO  CONF. 

■  Ft  hoc  ut  causa  sit  exeraph  vetens,  illa  corr  D 

Icliionis  series  Melchisedech,  quem  v.demus  subito 

n  ro  luctum,  ut  ait  Apostolus   s.nc  patre,  s.ne  ma- 

rpsine  genealogia  electum  atque  a  Deo  ordinatum 

«ontificem  :  altitudoenim  dignitatis  magisquarenda 

1       t.v  indole  fidei  ac  virtutis,  quam  transitone. 

h  Dmrtrioquehiclectioapudeumdem  :  Causam 
vero  huius  nominis  Lupi  non  humana  prudenti» 
Ldustriam,  sed  divini  instinctus  reor   esse  provi- 

deUUT,r  auctor  ducem  habuit,  nifallar,  S.  Isidorum 
Hismlemem,  lib.  12  cap.  2  Originumsive  Etymolo* 
scribentem:  Alii  lupos  vocatos  aiunt, 
quasi  leopos,  quod  quaai  leon..  ita  .. t  illi  v.rtu,  m 
nedibus  :  unde  quicquid  pede  pressent,  non  v.v.t. 

d  Gen  49  Jacob  benedicens  fltiii  et  futura  praedu 
cenSt  hzc  ad  Benjamin  filium  dextrx  *  27  :  Benjamin 
lupus  rapax.  mane  comedeUite. 

e  Arar  vuho  la  Saone,  flimus  notissimus,  prope 
Lugdunumrupiimpactus,    in  duos  se  alveos  finditet 

»lm  ,///r,,.  9„flmBarbaram  appellant,  Gallice 
risle-Barbe,  de  hac  autem  hic  dmgnata  vide  Lom. 
ment.  num.  4  et  seqq. 

f  Omissa  supplet  U  Laboureur  :  Nec  a  nobis  al.ter 
dicendura  licentius,  quam  illud  videtur.  Quoniam 
auditusest  in  frugestris,  inventus  etc.  Frugestrum, 
interprete  Cangxo,  est  campns   frugtbm   ferendis  ido- 

neUQDeS  Sigismundo  actum  est  apud  nos  tom.i 
Maji  apag.  82,  at  quz  narrantur  dt  ipso  ei  S.  Lupo 
nec  Widem  ner  alibx  confinnat,  nperi  :  porro  le  La- 
ooureur  in  hunc  modum  legii  sequentia  :  Sigismundi 
enim  temp(Tibus  Vir  iste  clarere  ccepit,  quondam 
rex  et  Puerulus  devota  familiaritate  sociati,  uterat 
providus,  sanctitate  conspicuus,  spiritu  etiara  prae- 
videns ;  dum  iste  sanctus  Puer  secretus  teneretur 
iste  ait  :  Lupusisteete. 

h  Severtius  quasi  lectionem  correcturus  adjicit  m 
margine  :  Aut  ad  altaria  :  melius,  ni  fallar,  le  La- 
boureur,  notansitem  in  margine  :  al.  Arana  :  qua 
voce  designetur  urbs  Lugdunensis  ad  Ararm  sita  :  nft, 
observavitquoqueTheophilus  Raynaudus. 

i  Itaquoque  leLaboureur;  legendum,  credo;  non 

imparem.  ••*«-«# 

k  {pud  le  Laboureur  :  Quam  prudenter  igitur  et 
quam  circumstancer  in  sui  fihorumque  vigilant.a 
perstiterit,  possibile  non  est  nostr»  facultatis  evol- 
vere  ;  sed  cura  astutia  serpentis  vigeret  etc. 

1  Apudeumdem  sequuntur  ista  :  Prospera  pro  ad- 
versis,    adversa    pro    prosperis    prudens  Circum- 


datis  et justificationibus  Domini  sine  querela  mce-     ver.is,      av.5      r    F- ^ ■>       r  ,  cla. 

debat.    Et    cum    sit  justitiaa    officium  sua  cuique     spector  aliquando  jud.cabat,  atque   nauclerus 
tribuere,  Deum  pr*  omnibus  et  super  omnia  dili-      vum  etc. 


UIUUCIC,      L/CUlll     ^lltAy       vx.»....^v.w     ~v      ^^.j 

gendo,  proximum  ajqua  lance,  ut  se  ipsum,  amare 
procurabat.  Deo  quotidie  debita*  servitutis  obsequia, 
etfratribus  humanitatis  reddebal  officia:  mmoribus 
»,«.  -h  * honoris  reverentiam,  paribus  asquitatis  exhibitio- 
nem  et  subditis  pn»videntia3  impertiebatur  vigilan- 
tiara  n,  atque  juxta  Domini  condictuin,  quye  Dei 
n  erant  Deo,  et  quaa  ceesaris,  caosari  restituens,  ora- 

nibus   omnia   factus,  unicuique  propriam  reddebat      dfcto  le  Laboureur. 
debitaa  impensionis  mensuram. 

ANNOTATA. 

a  Periodusista  ita  legitur  apud  Claudium  le  Labou- 


V    di- 
m  Ibidem  denuo  supplcntur  omissa,  sed  et  atia     - 

ver8imode  leguntur,  m  sequitur  :  Quo   a  dextris  ve 

sinistris  ventisprocellisve  imminentibus  nequaquam 
impactus  cederet,  sed  anchora  fidei  tutus,  omm 
sedata  tempestate,  tranquillitati  laetus  Gubernator 
tendebat. 

n   llic  dcsimt  Severtius  ;    reliqua   adjeci  ex    s*I 


DB 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


79 


DE  S.  AUNARIO  SEU  AUNACHARIO   EPISC   CONF. 


AUTISSIODORI 

IN     BURGUNDIiE     DUGATU 

COMMENTARIUS   PR^VIUS. 

§  I.    Nominis  diversimode  corrupti    annuntiatio  in  Fastis  sacris;  recentiorum  de 

Actis  ejus  duplicibus  judicia. 


j.  p. 


IMTIO  SECDLI 

VII 

Sanctus,  cujiis 
varie  corru- 
ptum  notnen 


B 


€x  optimis 

monumentis 

corrigendum, 


''<<'  ratur  in 

'""'  •>  sacrli 
hoc 


Hadrianus  Valesius  in  Notiiia  Oalliarumpag. 
69  agens  de  Autissioduro  vel  Aulissiodoro, 
vulgo  Auxerre,  civitate  Gallist  ad  Tcaunam 
fluvium  in  ducatu  Burgundiae,  Nullum,  iw- 
quit,  nomenurbis  pejus  acceptura  aut  saepius  mutar 
tum  ab  auctoribus  nostris  reperias,   allatisque.  dein 
variorum  variis  exemplis,  asserli  sui  veritatem  ostendit. 
Idem  profecto,  et  quantum  equidemcenseo,potiorejure 
asseripotest  de  nomine  Autissiodwensis  Episcopi,  cujus 
hocdie  Acta  illusiranda  veniunt.  Cointius  m  Annalibus 
ecclesiasticis  Francorum  adannum$l\  num  6  aliqua- 
/«•///  ejtu  diversimode scripti seriem  texuit,  utsequitur: 
Anacharius,  Aunacharius,  Aunaharius,  Aunaarius, 
Aunarius,  Augarius  Anguarius,  Autmarius  et  Aut- 
macharius  dictus  reperitur,    corrupte    Macarius   in 
Vita  sancti  Walerici.  Sed  multum  abest,  m  omnes  no- 
minis  variationes  d  corruptionessicrecensuerit  Cointius: 
nam  ut  mittam  plures,  quasin  antiquorum  ac  recen- 
Horum  lucubrationibns  comperi,   et  quarum  nonnullas 
ex  recitandis  perdecursum  scriptorum  verbis  lector  edo- 
cebitur,utque  eas  dumtaxathic  producam,  qust  longius 
a  vera  scriplione  abhorrent,  in  vetustissimo  Eierony- 
miano  MartyrologioS.  FPillibfordi  apud  Florentinium 
ad  diem  xxxi ./"/'/  Amnanus  vel  Anenanus scribitu j  ; 
in  Blumiano  seu  PFeissenburgensi,  cujus   varianles  /«•- 
ctioncs   a  ceteris  codicibus  suis  idem  Fhrentinim  sub- 
junxii  ad  calcem  Operis,  eodem  die  mensis  Julii  Au- 
nadiarus,  ei  apud  Sollerium   nostrum    ad  diem  xxv 
SepU  mhris  in  Usuardi  Auctario  Bruxellensi  Januarius 
legitur,  in  Lubeco-Coloniensi  Amancius  ;  in  Hagiologio 
Frauco Gallico  Anianus. 
i      2  Fera  appellatio  juxta  communem  hodie  sententiam 
'  est  Aunarius  seu  Aunacharius,   unde  per  syncopen 
Aunarius  dictus  est,  sicul  Clotacharius  pe\ 
Clotarius.  Sane  alterutro  modo  constahter  exprimitur 
Sancti  nomen  in  subscriplionibus  conciliorum,  quibu 
terfuit,  in  epistolis  suis  ad  alios  ei  aliorum  ad  ipsum  et 
in  variis  monumentis  anliquis   "d    eum  pertinenlibus, 
qi,.,  typis  vulgavitPhilippus  Labbe  tom.  •»  Conciliorumt 
et  tom.  i  aii  2  Bibliothecs  MSS.  item  in  Operibus  S. 
Gregorii    Turonensis   a    Ruinartio   recusis,   atque  in 
Gcstis  Francorum  Aimoini  Lutelis  Parisiorum  editis 
anno  1603,  sicut  patebii  ex  verbis  suoloco  per  decur- 
sum  hujus  Commentarii  allegandis.  Accedit  Usuardus 
a  Sollerio  nostro  expwgatus  et  illustratus,  ita  hoc  die 
ipsum  annuntians  :  Autisiodoro,  sancti  Aunarii  epi- 
scopi  et  confessoris.  Non  celebratur  ejus  memoria  in 
genuinis  Martyrologiis  classicis   Bedse,  ffandelberti, 
Rabani,  Adonis  aut  Notkeri  atque  hinc  laudatus  Solr 
lerius  observat,  Aunarium  ab  Usuardo  primum  fuisse 
hoc  die  amsiijnatum. 

3  Displicuit    observatio    isthsec  Dominico    Qe 
propter  Adonianum  Martyrologium,  quod  olim  a  Ro- 
sweydo  editum,   nuper  recudit  ac  ope    trium  codteum 
bibliothecae   VaHcanse  recognovit,  adnotationibusque  //- 
tustravit.  Afjxrmat  enim,  ni  dictis  tribus   codicibus   uti 


E 


et  in  Fuldensi   Martyrologio  et  Hngioloijio   Franco- 

Gallico  annuntiari  hodie  S.   Aunarium  atque  ita  sub- 

sumit  :  Utrum  ab  Usuardo  primum,  ut  censet  Sol- 

lerius,  consignetur,  eruditorum  sententias  poscimus. 

Equidem  summopei'*  eruditi  < 

hanc  suscipere  operae  pretium  censuerint,   dubito,   in- 

quam,  an  vel  unus  ea  propter  adversus  Sollerium  sii 

pronuntiaturus ;   maxime   dum   advertenl,  in  quatuor 

pervetustis  codicibus  MSS.,  quibus  usus  est  Mosander 

et  in  tribuSj  juxta  quos  ddonianam  editionem  adorna- 

ni  Rosweydus,  allum  et  concorsfmssesilentium  deAu- 

nariu,  ui  nomen  ejus  ne  int  riatur, 

quse  astei  u  t  Mosan  ler  vel  qux  in  Appe 

rejecitRosweydus,  tamquam  non  genuina  Adonis.Certe 

cum   multo  frequenlius   MSS.    Martyrologits  Sam 

aliqui  addantur,  quam  ex  iis   deleanlur,   haud  fncile 

persuadebit  Georgius,  nomen  S.  Aunarii  fuisse  deletum 

potius  in  tut  Mosandri  ac  Rosweydi  codicibus,  quam 

adjectumsuii  riterim  quam  ex  his  «r- 

gius  annuntiationem  :  Autissiodoro  ;  naialis  et  trans- 

latio  corporis  sancti  Aunarii  episcopi  et  confessoris, 

cujus  et  vita  virtutibus  insignis  fuit  et  mors  nihilo- 

minus  signis  et  prodigiis  decoratur.  Fuldense  Mar- 

tyrologium  apud  eumdem  Georgium  habet  Autissiodero, 

ac  pr&U  rea  ecclt  siam,  in  q  ita  transtatio  facta 

sit,  designai  his  verbis  :  In  basilica  sancti  Germahi 

episcopi  confesson< ;  cetera  congruit   Georgii  tribu* 

codicibus  :  paulo  succinctius  refertur  in  Marlyrologio 

Autissiodorensi  aj '  Marienium  tom.  6   CoUecHonis 

amplissimx  :  Autissiodero  depositio  et  translatio  S. 
Augnarii  episcopi  et  confessons. 

4  Bis   Sancti    nostri    memoriam   cetebravit  auctor  F 
Florarii  nostri  MS.;  hodie  his  verbis:   Antisiodioro  et  otosdiebus. 
S.    Aunari  ep.    et  conf.,  viri   mirsa   sanctitatis  et 
magnificentuc  ;  istis  vero  addiem  xi  Januarii     Apud 
Antisiodurum  S.  Aunarii  ep.  .1/  quse  causa\ 
ferendi  eum  posteriore  locot  nonpotui  detegere.  Occur* 
ritpassim  hoi   die  in  Fastis  recentioribh 
unumdeligoRomanum  Martyrologium  hodiernum   ita 
habens  :  Antisiodori   sancti  Anacharii   episcopi  et 
conlVss.^is.  Ceterum  refertur  quoqw 
aliquot  Fastissatis  antiquis,  ul  in  Hieronymiants  co- 
,,„,/„,,,  8eu  poHus  eorum  additamentis  ad  dtem  xxxi 
Julii  et  in  Martyrologio  Autissiodorensi  ad  d%em   xvi 
[UI/Usll  :  sedadevitandas   inuHles  repetttiones  verba 

m  in%%ubideejus  episcopah  ordtnat* 
dUseram,  etin§&,  ubiin corporis translattones  mqut- 
rantt  atque  in   eam  pr*  ceteris,  qu*  memoratur  hoc 
dieinlaudaHnum.pr*  Dominun  Qeorgu  codt, 

(//l//,   neenon  m  mox  allegato  Martyrologio  Autrnuh 
dorensi.  Ttaque  ad  Acta  et  veterum  de  Sancto  elogta 

PTfZm  ab  anonymo  compositam  edidit  Labbeus  *«*««> 
tom    {  Bibliothecx  MSS.  pag.  528,  ex  apograho  P. 
jttCObiSirmondicollatoeumveteribusmembrantsfqum 

penes  se  habebat :  ejusdem  habemus  ei  nos  trta  exem- 

?  plana 


80 


DE  S.  AUNARIO  SEU  MH       •     *  d  chr  istiaimm  episcoputri  Wala  D 

5    Mn  Umm  mni ouec |*r»P»»-     d«S,    ■■"»   «-""""'    "'   "8  '   '7'"  *'' 

„;,,,„„,■  rfUM  Mfft  t ■  * '-  ,xx, .  q*„i  esl  annus  ips.  emortual,..  Se,l  <■,„■„„. 

'"         ...,.,  T^endarii  Senonenm  ;     1"",'I'XX'    .,„,,„<  e.si8ttt,  prout  ex  eorum  manibuB 


tari  olim  nolili;  huxc  smue  e«,  j»«»  - 

„pBd  InAflt*  i«M«"»  *»■  *" V •      ,,„„,,„„„„„- 
,,'.„,    ,„„,■„,„„,  ><<<<r  ifcemorfl.um  ,„„,,,•„,,'<«<<<<"<""." 

d '•        , ,'    ,„„„„  ei i  „■'<■'•'' "'  « '"'"'s 

K^S" 1-/1—1-« "«- 

« S ""';";»■     •  ::;r;;,:: 


,,,„  n,  .    si   ex    .-_>.    »» .    .     ; 

f  lerit    Tta  itli :  cansam   knjuscemodi  opwumu 

•      ,„,,,.„„„.  ,,,,.,.„,  ,,„„.,,„„„„„„„„•„ 

„    ,;,.,«  ,„„,,,',"»  «  «■*«  no. r»  —/,  , 

„.,.,;,„„.,/,„., '"„' "' „,,■■■■»■;.•''',''„/'■■'.-.■ 

;„„„,„„„.„,//<«».■<".  ■■"■'  '';  '"'''"'';"""" 

i /„, .„,.»"■"'  ■  "<■<■"•  f""sam "" **■ 

adduxerunt.  0 

9  fto  Histori*  litterariw  auctores  „„».  6pf. 

817  a  m  ,„„„,,,„•„,„'„"-.,"''''■""""•''"""''"""-  ""fc 

■„„,„„  composUa  <„  „  /"<"'«<  """"'   Jv"""  «« 
p ,„',".  longe.bem.utsU.pr ,,,„<<<.;...<<</„- 


,,,„„„„,',„»<.   <"•<„■    "'        '  •         ■  , 

«viieto.     <,„,<■  n."<<"  <<-""  "'"  '""'""■' :•;■;;„,,,:„,  m.  „■„<<„■,  »  <.'',»„»'■'"'  «^ •. ""  '''"''■"'  ;;",',; "' 

;„„„,,/.- <"•<„<"-'""""               '        ,    ,,,  qnamB.  Hericus  acdno  canomct.primeeparttsGesio. 

„„.,'.'„, ''.„„/»»' /'""■  '':i''. "'" ""■■''"■;■■„,,;,•!;  '«„ ,"'■■'■-"••"" <"■"'" '"■'- » ',"'"'■";;"''"' rmV 

,/,. ,."./<.„• '."'-""'  """'"'' '  ",,  '    :       uaom  suos,  .<  „<■; '■'""""  "'<""  //''"°'s  '"  "'; 

si(|„„,,„  patris,  ■!,■  .,„■■  t  qu>mur,  s tu,  mm     t  m  -        y   ^  „„,„,„„,  pos     E 

giJtros  litterarun,  ebanl                           «"  ■        Q       istud  attentius  examinav.mus,  explorate 

B  aJloqu"*  tl  eonsiliis  uti.  suoque  ™°  Pa«'X„.  *"    ovimus  ,  posterius  esse  duobus  istis  Openbus, 

Quoeirca  duo  luminari                           amogalM  W  *         •  1          ^,  seculum>  ml0   occupamur, 

'  l"'--"-"'"  '"""  sel,S  C°7  „      //,:■  „/  clarius  intelligal  lector ter,  not bm,j»i 

.,,.„,  „ matice   elucnbratis  pagims  mdiderunt.     "■"  ,.. ,  t.„i,: , 


jftrtitn  limwjWMWttriiiMtttf^  ^  '  El,c""- 

monachus  8.  Germani  lulissiodorensis,  vir  wctus  et 
pro  istis  temporibus  eruditus,  de  cujus  Actts  ei  prs 
puU  sciiptis  Commentarium  Bollandi  dcdimus  tom.  iv 
i  diem  *m,*dqum  in  tabulis  ecclemsticis 


,•„  G,,v,„    ,„,„,„,„,„  A„„.vs„„<'„<v<<"»<»  ''/'"'  /"',""'""' 
,„,„'   I  ,,„„,  i20;  narralis  aiiquol  S.  Annan.  „■  „<" 

hM ar  voces  tit,  :  Quibus  igitur •  m.racuu ,Jj. 

,„■.,„,,,■ squegloria  in  Christo  fuer.t ..  Lmellus. 

deVitaipsiuseditus.scirecupientibusplen.usBa- 

_  1        1  r         :  .      ,l..,/,n»i       iinil         lltll)    lli 


■/"'■ '"''"' ■"'';;"""■"■  ;r  ■':„,',,,,„,/  //■■,■„„■„  «**  ,„'■/.  bm* 

"  '"'■  /■'»'''»■-■""'<■"'  //<'"1''""  "';,:' ,;   ,,,    ,;  '„  „,  ;,  „  ,,„  ,  „  ,  Beatus  vero  Au- 

""'"'                             '""'"'  narius  ouam  excellentis  privilegii  fuerit,  relatw 

''  '"""""""'"  °'":s  ''''  '"''""  eestorumeiussatissuperque  declarat.  //<<<» 

""''"•.»■ "  "■'  "'<""  r '"'"" etM  SSSSL  /,/'•//,«»  ,'■■  r,/„  shkk  iwrtH,  ""<•<•'""""  ■■"'- 

■'■»:  „''  ""  ''<"'  '"""'""""^'  ""'"""' "' ■  ',  ;,    ,,.,   //,;„„.,„  „»■  „„„  pr*sulum  :  Mm  """'"' 

«»'  «//»•'''"'•<' «'' ""' >•  ''"r  ''"""■'  "■■"■  ;,;„,„„,„  ,,.,„;„,  ,„„,/„/, <■■«»■  ■'«'■  ««•  •*  <- 

"' "'  s'"/'"'""'"'s-                        „.              ,    ,  /„,,,„.„„1   Audiamus  modo  eortmdemratipnes. 

7  Dep,,, „■„,„,,„■  lucnbratwnis,   VltX  « i» 


Diycrs^ 


^  ^/C/     i/f  t    uf      ""    i-.v    j," 

„„„,,,/,„"  composit»,  et  kctorum  ,  </« ae  (■""'"",'"'"'  w 
Hi.tortfl  pontificum  dutisdodorensium ,  now  idcn?  «. 
oqtntuin  iudictum.  _?ai_Ie/ui  "'  /"'"'/"  crftfca  ,  Rf*/tea 
OTf»„si  Septembri,  nullam  de  tempore,  quq  conscHptae 
sint,  mentionem  faciens,  nei  indicans,  quamcuj ijrsefe- 

....  ,  ,.    ; ,      ,,  ,..,..;   1111, /in,.i   /iii_ 


iO    /,/  ..,/„•  M,w..»/«.s/»m  rs.sr,   aninl,    '/""'        '      "' 

r//,  IdeturOpus  exdiversis   pai  fj"  **• 

,„,///,t/,///.  «n»  ^e-,  guod  ^fimi  V«J 

,„„  se  /^/"Z  «wicibnii  oiil  sermonis  panegyna,  qui 
queparsea,  quz   sequitur  ordinationem  ** 

^  r  ,      .  „.,,,  /,,i'iin,       //(/    1  '  '  ' 


-'.  ..„•'" »" "'■ '""""•  <'""""""""""-  g»    ,  ;,  ;  ,  ;,„, „,„;„, „■' "<■<" 

c  "■<»' - ■  <"""«" '" "• '"""" »""" -  K       ■ '"'" """«"" '- '"""■' '"" "■"""'• F 

„„..s,sv;  „„„„„,,„■  ,,'.„»,,„„<  esse  „„„"  ,„,„„<-  /"""  '''s'"'''"    "    '         „.„„„„„  „.,,,„„  „„„„„',<■,..'< 

, D< •„  /"■'■»'■■,     < .'  «""'■"" """""""  '""■;"'"'" ""  irsi«s  -.»,»' «• 

,■„,„■„,,.  catltedram  Aut lorensit  / 1  M -  "''«' '"- "'  "''''""'"  •;"';  '.",..„„  igraphum 

tor .'  u « tcciesiast '<»<■■  Aut -  <?«<»»  /»'»"•"  /""";.<';'; '  ,„„ ,  „„„,„„. ,, 

,,,„,,„„,,„,  Qaiuce  ,.,;,„„,„„   /■„„„„  „„„„  1743.  ad  /«" tuum  ex  Gestis,  luambesto    ^^ 


giitTj  ,//<////,'//,'  u.ifur  Uistoria  pontificum,  acsi  credertt, 
genuinum  esse  Opus  auctqmm  seculi  noni;  agnoscil  '«•■ 
men  tum  /'»  prxfatione  sua,  tum  alibi  sxpe  per  decur- 
sum,  multis  itlud  laborare  defectibus.  De  \ucubralione 
autem  anonymi  ita  tentit ,  $(  vix  queal  favorqbilius) 
prxsertim  pag.  123,  w'1»  narrafw  /•.»:  eodejn  anumjmo 

....  !•  _.       _  ' i ;#   C        tnnniiiiie       .,,1 


noims  iitiHsisse  ex  uesus,  «/««,»   «-"- 

L0.Quasuper  re,  oddwrt.  lubenter  revo^amM  w. 
quodlegitur,pag.  841,  tomi  postri  v,  ubi idiitf 
partera  illam  Festorum,  qnm  una.cura  B.  »« 
disposuerunt  Rainogala  et  Alagus  canomci  oa» 
^ralisAutissiotiorensis,,  talem  non  amplius  a ™ 
stere,  qualis  prodiit  ex  ipsorum  manibus,  ^P« ■ 


reccnfiorum 


,„,,.,,,/„„  w.  |23,  H&i  narnuii  m  '-^'"  ""-".'/'^     stere.  quaua  proan.  wip.oiuui  "'"  Vuuarii 

aliquotmiraculis,qux  vivens  M™U  S.  Aunarius,  //a     siqnificant  rarbitran  u,  quod,  c  um  ve  m    ''      m 
prosequitur  :  Pontificatum  ejus,  qui  fuit  triginta  et     7*  deperM  -'/'"'-"""  f8^-?^"^/  ,;,,„/',- 
amplius  annorum,  commendarunt  multa  alia  mira-     ta  e&WW   '•''•/'"'/'""  '""   Aiiftfiiwtori"*    ■  ■ 
cnl;t,  qu»  silentio  pressit  Vitaa  auctor.  Ceterum  in     monasterium,  hujus  ruvnx  restauranas   «  9  sic 

deinde  sit  ea  Vita ,  quse  nunc  superesU  ueniq 

concludunt  :  Omnia  nene  facta  historica  , ,ao  s    ^ 
AnUstitis  Vitam  pertinentia,  exceptis  miracuns, 
guntur  eadem  in   Gestis  et  in   altero  Herici      v 
de  S.  Germano.  Haud  vanum  est  igitur  ro0" 
D.   Bailleti   :  Vitaa  huic  S.    Aunarii  non  mu    ^ 
inesse  auctoritatis.  Ita  illi.  Nunc  videndm'iade0 


paucis,  qua)  narrat,  dignus  admodum  fide  est,  quan- 

do  i""'1  ini  f^set  contemporaneus.  A-dhascpostm  non- 

nihii  observabimuq, 

8  Auctqres  Bisfprise  littera.r\x  Franej&  i<»n.lj  pay. 

S41  existimarunt ,  Historiam  ponlificum  Autissipdp- 
rensium  a  Labbeo  editarti,  non  esse  genuinum  Opus 
Herici  ac  socioryjn  .■  Herious,  inqniunt,  partem   Iki- 

l...     •    r  *    •'•  \      ATtO  •\l)lflM\l>lir__  Ar»lf    AA*M"\nil    l^\  \      n4    >n      .<_xrl    n«  A%> 


Herici  ac  sociorvjn  :  Herious,  tnquiunt,  partpm  ha-  inesse  auctoritatis.  //"   illi.  Nunc  nvmiadeo 

buit  in  Actis  primorum  episcoporum  Autissiodoren-  duabus  opinionibus  ,   super   luadn^a^l"|^'■  "'"""'  ul.f   nt 

siuin  ,   quibus   allaboravit   una  cum   Rainogala  et  oppositis,    allcrutra  sat  solidis  ralwnibui 

Alago  canonicis  cathedralis  ecclesite.    Opus  suum  hancprx  altera  eligamus. 


11 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


81 


referuntur 


11   Auctorem  ejns  S.  \undLr\o  synchronum  fuisse,  ut     ipSB  miraculoruvi  relntio  ,  qnm  in  soh  nostro  Libello  D 
nninniiis  esi  D.  Lebeuf,  nulto  argumento  eonftrmahim     repetwar,  eajusque parim maxtmam oonstituit,  prove*  AortwMi.  p. 
reperio.  Dicit  quidem  ille  auetor  rww*.  xi,  suo  tempore     terisHbelli  exiskmHa  non  leve argumentum  est. 
"h,  ,.,,.,,  supersHtem  fuisse  et  oleriei  functwn  offido  eum,         14  Quod  epeotat  autem  ad  allegatum  Baitteti  judi- 
aui  cxeus  <>  nativitate  ,  S.  Aunarii  merUis  oculorum     cium,  si  quid  valefe  Me  debeat  ipsius  auctoritast  parum  eastnt>  ^ 
usum  obtinuerat;  al  miracubm  iiiud  etc  eofum  numm    prodest  tAhelii  adversarti*  et  fauloribus  simul  Historix  expm 
non  ,..s/,  qum  vivens  patravit  Sanctus  :  cum  exprern     gestorum;  quandoquidem  ie  mroque  Opere  xquaHtor 
tlirill  biographus  de  cxeo  nato  :  Sanctihujus  depositus     prommfa.  Imo  si  fudkHi  sui  eausas  pknins  exposUis- 
ad  sepulcrum...  lumen   recipere   meruit;  quod  «m-     set,  «,  mquant,  errores,  quos  mulroquegeneratm  ar- 
HgissepatuU  atiquot  etiom  seculis  post  Saneti  obitum,     guit,  speciatim  assignare  wluisset,  fadlius  idproba* 
proMeirue  mlsH  juvai  ad  conflrmandum  assertum  D.     turus  fuisset  de  Historia  quam  dt  Hbelto  Vftx.  Nam 
Lebeuf  \  Pontifloatum  ejus,  qui  fuit  triginta  et  am-     ut  mittam  alia,  Historix  ehronologia  pene  ubique,  ut 
plius  aunorum,  commendarunt  multa  aliamiracula,     fateatur  D.  Lebeu\  tom.  I  pag.  I03,  uturnum 

,,,,;,.  Bilontio  pressil  Vitw  auctor.  Ceterum  inpaucis     ac  valde  laboriosum  i  camen  com  npossibilita 

(|(l„.  narrat,  dignua  admodum  fide  est.  quandoqui-     cm\  ipsam  cum  se  edmina  dabo  §  st> 

dem  esset  contemporaneus.  A  studma-     quente.  Aiinlibello  unum   hactenus  adverti  errorem, 

inj  ula  prxsertim  in  pontificatu  pa-     qui  facile  ab  incitrio  descriptore  vel  tore 

tra, .  i .  t  biographo  prxmiserat  laudatus     proficisci  potuit,  quique  itmper  idem  bivenitur  i  um  m 

Lebeuf.  Sed,  utjam  dixi,  nikii  aliunde  ei  conflrmando     ffistoMa  tum  in  Opere  //.  \firacutu  S.  0< 

COntra  idem  biographus  sub  fmem  suspicari     manit  ubi  signatur  duratio  episcopatus  S.  Aunani  : 
salr,  Se  remotiorem  fuisse  a  Sanctt  temporibus  :     u«  neque  ex  isto  capite  Historia  po\  ossM 

nan  m  post  obitum  con-     Ubeiio.  Hunc  itaque,  Hcet  tanti  non  factam  ,  quanti 

cludit  :  Sed  et  usqua  hodie  ftdeliter  petentibus  di-     solemus,  dum  solidis  argnmentu  probatom  arbttramur, 
v>  vina  benoii  ius  meritis  cunctis   prmtantar     auetorem  fuisse  synchronum  vel  temporibus  vatdepro- 

fidelibu-    Qui  proprius   loquendi  modus  est  hominis ,     pinquum,  dabo  tamen,  tamquam  Acta  S.  Aunarh  an- 
V0lenHs  fndi  n  von  interrupHonem  vel  cessati»     Hquissima  et  optima,  qum  kactenus  comparuermt.  Sed 

nm  posi  notabile  temporu  intervallum.  ipsi  subjungam  Sancti  gesta  ex  s*pe  dtctaHistorm, 

1 2  s  -  hm  ezistimo,  nihil     qui* .  s"r  h*c  lu,,s  «^^  'luahs  l'mllU  "  Ramooala* 

me  in  tota  ione  a  Sancti  cossvo  vel  suppare     Alago  et  Herico,  seu  deinde  mutata  et   mterpolata 

,n;iUllli  .  mippe  non   esset,  si  parti  ejus    fuerit,  hocsultem  loco  contmct  mulia,  quz  fm 

wioriMndeasmtafuUsmtmiracula%eaqueprsssertim,     monumentkdiligentercollectasuntjacemqueprxfemnt 
;.„,.  traciutt  runtads*  .  et  hinc     ad  illustranda   no  qux  piHmus  btographus  vel 

\m  ,,,;  ,„,  qua  •    i  Histori*  titterari*  Frau-     minus  clare  exposuit  vel  Hlens  ,  «   Pa™« 

inirtllll  Hyii  diversitatem.  Gerte  qualiscumque     sequentibus  §§.  et  ex  Annotatu  utrtque  hcubratiom 
ru  diversitas  appareat  et  undecumque  orta  sit,  non  swf-     subnectendis. 

fiat,  ui  credam,  Opus  illud  seculo  nono,  nedum  Hi-  . 

',c,;/  m  pontificum  Autissiodorendum  a  Labbeo    §  II.  Sanet.  ilhistre  genus  ac  patna  ,  tem- 

wlgata  posterius.  Nec  magis  miki  persuadet ,  quod  pus  nativitatis  et  atliti  episcopatus. 

tlllllli  ndem  auctores  de  inttio  Operis,  speciem  juxla     r\ 

tpsos  orationis  panegyric*  |  rxferente  :  hoc  enim  cem-     &ancti  AntistMs  nosrt  genus  ac  parentes >*«**" 
mme  hobei  cum  plur,  r.is  Sanctorum  Vitis,     Acta  (sic  Libellum  biographi  demceps  appellabojmox  S(irpis  dari_ 

qmrumprxtudiats^emultoprolixiorapetstylodiffe-    sub  initium   verbU  sequentibus:  Aunanus  nomnwi  tud0  tt 
lltli  ,   lierU  ei  pZ  exhortaHoftem  seu  auctorisob.     extitit  ortus  Datalibus,  ita  ut  nullus  m   \n,vlu,uo-  parentum 
Za  Contineant:datotamentquodhocipsip^     rumoivium  ^<*^ 

mliate  Htt  quid  vetat  ,  tta  conscriphm  credere  ante     Pastor  nomme,  nobis  1  astorem  rmsit  ex  g«  rmine, 

7eZ nonumt   lllud  certe  dici  neauit  descriptum     matervero  ejus  Ragnoaraa  parentibu  ■     • 

! ,r  Historia  gestorum  velexattero  HeridOpere,     Paucis  i tm  plectitur  Htstoria  P™f™m^ 

TqliZsnihilh* emoditegitu,  siodore •  apud nosnum.  ^«J^ 

M  Quapropterdonecsolidioraargumentaafrerantur,     Aurelianensis,    ex    patre    i^sto  c,        , 
C  eamd.m  Lluin,  Optts  Historm  antiqums  exisiimabo,     gnoara...  .    erat.  •    »  F 

-«•     M-fX  -.  * '  *  «"  **»*  ""^'\'"  "     **"*  'I       1,:,,^  \  InU 


ac  dlscutlun- 
tur, 


laue  esse,  <iuoa  ni  uu-ia  nmorw  unnjatui ,  n  r.t.     (<,<-<<<<. -  -  eunta 

<**        quonLi Loraeompil* ,(.»«»    patum  «*}**««  ZS      ^  - 


,.„„„.,   ,,,„„„„„  ,„.„„„/„■„,,„„■.„■„/,.,■„,„  B  .Atmarii  rtortm  wndu«un«.   >««'   "'"'"'   J     ' 

/,„,,,„:. ■.'"'.  -'"«'  ■ »*" ™-  iw*  Anf^lnP^rJanctissimum.Seno- 

I  -'  -  n«m  arc  ,   ■  •■»»•.;„,;, IW     ,„„„,, 

mu  ia*.  Periia,  mm  ,,  „■ / tAMlnm  p«  ''»'•""'"";•'";   ^Jjg  ,„'„;,, ta  „,,, 

"<»'  ''„-""'"'»■  ,"■.,•—'""»'  »■•"  «'.  -,',»"'«  «'"^" »;''  s..„;„„,,,s  ,„„„,„„.  ,,, „6 

,„„»„,,«  od  »„■',,,„,  ,",''  «"""  •'"'  »'"'"s  <•■••'""'"«  ",»'-  lb    '  "".  '  '        *     ,.„„,,,   ,t  syncln,:,-  ,„/,/,/„  „„,»„,»1. 

«ropftn,  ,„»,  iprnn  /„»,  ctew  „,„„„„,  :  tmo  M  w  onc/or^ on««w  «  (         «^  ,Septmbrit,  <ju*  juin«rui» 

„,„;„« ,.,..-» ' i •, »'•« '•»'"» ''•■'■•-»"'""  '■'•'"»  »;■  ■"'':'■';' '  '      ,\ „  „„»  s • "« '''•—' 

gMu  ,,»,„„.„„»  A„/,„,',,,»„,'„',.».  -•'"»'"'/'•''  gJtSS «iw  ^^"m<' '"'"""""  "x""'m 

«t,  I  " S.  «„»,.,'"  rfyto  '"/«' '  .»/„„„,,',-,  P'     '^^  u!wta  rovinbcia  tedhMi "'- 

,«'   //„'«'"  '" ■«■  "'»»""•'  ' "  "' "•'  "  Ia        Cu       KenHor  Beto,  genitrix  ABStreglldbW- 

„, ",'«  ''"'"'"'  .'.'''"'«"«"•'" ''""'•■"""•  l"1;,,,;  TLb  avunculi  cognomento...  erant  fratres 

,„„„  ,.,,„„,  „/„,<,  ,„,  .,,„»'.  '"  Mite»  ■ ' *■  c,f  Ul°;  ';  ?fri,  v  mraildi  anUsWes  Aus.renus  Au- 

;„;„„,»  et  pasrtm  .,„»-«»,,  '„'"",""•  ***  Dtmqae  ill.us  gen.tr.c.s  vtuerand.         ^  .eiianorum 

Septmbrit  T.  VII 


82 


A 

Ali  TORK  J.  P- 


fiie  di 
testimonlis 

demonstran- 
tur. 


relianorum  pontifex,  et  Aunarius  Aut.ss.odorens.um 
p  *sul,  virtutum  signis  eftulgens  :  qu>  cum  cerne 
rent,  pr*dictum  puerum  normam  rel.gu>m «.W 
et  Christi  prascepta  diligere.  eum  clencatu  offiuo 
LLrnntWpare.  Aunarium  **■"»$& 
(r„f„ta,e,  docetquoqu,  *mo»w  '■„,„„„„, 
Francorum  cap.  i,  et  """<<"'"''  «<»  "  "  1,',  „,, 
,,,„,,„„.„  BrwUUUta  .andimenia  *"«?*•  "Z      ^ 

gUbternanteHi^ignful'erun u nnnaria  Eutherius, 
cratia  lrradiati,  luiserum  u*  A„m,«ti<ln. 

[ugdunensis  archiepiscopus  ;   Sjagrms  Augustid» 
nensis,  Desyderius  Viennens.s,  Aunar  u  Antissio 
„  «nsis  cum   fratre  Austreno  Aurehane^u- 
pus,     archiepiscopus    Senonensrs    et    Columbanus 

*'««  AhMm  «  prejn  »«»*»Aunario,  «l 

/,,/,/",//    ylc/fl 
Qregorius  Tu 

;;;;;:;:;:;::„■;,;:;•;„;.,;  ,n,,aS..at,,dram 

r„sWnus,    Rastoris  qnondani   filius,  rogata 


;rr/»s    et  quoad  rem  dum-  D 


DE  S.  A.NAH10  SEU  AHNACHARlC £  «W^  ^  ^  ^ 

.,„,„,■„,/,„.,<<.■  Arfltor  «*«*•««•  f««AU««- 

',„„„,„,„,  mior,   producla  edtfa*«o  .« 
J^J "    Nicolac  Camwi    Tricassino   mb  «„„„,„ 

L609. 


19'S    ff«Mr«mnw,    C/o,oni   l   Francorum  regu  „„n, 
,,,„,;    lanttmmi  ol   Burenndwnuta  repnum   „„„  WfH 

;„;„;,,„„ 861,  nec  S.  Syagnu*  Augmodu-  

„,.,,„ «ahtdramamndit  diu  ante .860  j  quapropta 

,.,„„  S  Aunarius,  ut  taM  Woprapnw,  adoleacentue 
tempus  snb  regc  Guntranno  dnceret,  vel,  ul  «rad 
„,„  ',„„,,  ,,„,„,  moraretur  Adolescens  in  palatio  do- 

ffliniGuntranni  regie,  ffuando  t, „    mcessit  munde 

valeduendi  desiderium,  wum  dictis  mhxrendo,  qutbut 
„',,  „,„„„,„  ,,„,,,  obstat,  non  videtur  mtni  natahs 


B 


,,,   ,    ,  ,„,,  „,,  illam  dignitatem   requUita,  anmts 
Anstrinus,   Pastoris   qnondan, ,   fil.us,  n«Jg;     „,„„,„  „  „,„,„„„,  irigesimus,  gU  afco/ale  cptacopalai 

Aarelianencta  ecclesia  pep.  144  i  Francwcuci  Mane    i  ,iUbratU,   AqatheniA    nimirum  et  Jrthtttm 

toHUtoriaepitcoporum  dUl*  tcclesi*   *"«""»•    ^'  ,,,„,,„„-</  £aW lom.  4  Ccnci 

„,„.  De  codmguoaua  ta  Oper rtra  altauonw    «-    PjJ  «  gj         ^  Afc  ftflc  „,,„,„  ,,„,  ,„m  ,,. 

«1««»««  «'  ««' '—  '''"'»•"'"  's '"'""'/  '"    '  o     ^  consZta,    cxempt fuUse  Sanctum,  prm  , 

rutoActUoeeunebaUnminatimtm.yiAuguslipog.W    «i»«J * J^  ^,  ^  ^  „(  („w„ , 

s,,7/,,„,v,  ,.,,„„„,  „,c  oliundejiwla  ralio  aul  Beccsiilai 


i„  JnnotatUad  Fitam  S.  Syagrii,  Augustodunenm 
epUcopi,  ibidemque,  quia  Andreas  Saussayus  m  Cata- 
logoeorum,  qui  ttatalem  proprium  non  habent,  Mulo 
Sancti  ipium  condecorat,  nec  tamtn  lepilimum  cultum 
tatisvrobat,  rogati  smt  eruditi   Aurtlianenses,  alwte 


assignari  yotest,  qu*  id  faciat  probabile. 

20  Statutaqualicumquemtivitam  epocha,  moxad  fJ^L] 
episC0patum  vrocedimus,   niliil  quippe   mter  hunc  e(  llomm 

'  _  .  ..  ','(,,111     «•,}»i,M'i»*i»;e 


lalta  prooai,  ropali  iu«l  er..«.t.   A«re< -   ;                        ,„„„.,,       ,„„„„  „,,„„,„... 

Galli,  ut,    •  ,'»•'  '•••'••»»'  •>  '•'■ •£*"*  "'"-  ,'„'      '„„„,,„„,,„„„,  lerbU  num.  18  -v,„- 

"""'"'  ■■-'  """us  ","■'";■   ,,;„'„„,,„  ,'„,„„,„,„/,•.#■./,  5 ' «"- 

(M-  »c ■  «  pwirtW.  0„o.'  autem  ipccial  a    S.         ■■    ^  ,,  m 

Austregildem  m  Agiam,  Anstmn y,  Aunarn*»™   m.       ■'".;„„„,  ^,,,,,,,,  ,„  „.,„, , ,„,„  Acl 

5.  LupiSe mita  maircm,   mMicum    ;«    c  /,„m  ''•,,_,.     ,„(f  „„„„,,  ,„„■„,„,,  iY,/„:. 

'-/- <•/ ?! « /•  •  »»•»•■»»»'» ''""'•  ''■■"' -    ,;;';;„,;, ,,,„„„,„„ a,,/,-,,,',,,,», 

-"'""""  '"  "■'"'""'s  *f  '  '"'  '  "■'"■''"'T  ■        „     „/„  -v„  de  ,„,-  dcceiioril ,  I 

h    ''•,-'<■■  ad  rilam  ,„',<.  ,/< </;«  «m eOo-    ;     ''         ;,,s,,.(„„,,,s.  ,.,„,„:„,„„ ,„  „„„„, 

tobri,  si  „oofl  docnmema  acccienal.  Bcdeoad  Acta  S.     g^  ^SSH  c „/<„«  i <•   /'•' 

u.nnnrii.  — ^  .                                ...:...     C       finnn. 


Aurtlianis 
natui  videtur 


Aunarii. 

18  Locum 
Aureliant  n 

ponfi/icttwi    /1  w  '/',»/'"'   nationc  Aure- 

lianensis,  in  AcfM  i icro  nullu*  /•  nobilitate  a  i- 

sior  in  Aurelianorum  civiuin  personis,  Annum  natir 
,/,/  «cprcssum  invMnto ;  01 ""/'/-"//."  ditfli 
'  adjuncta  personarum  a«  rcrttwi  pos/eo   m.hntiut  consi- 
dero,  probabilius   figi   non  posse  arbitror,quam  < 
ainiiim  540  '-  ','""/  /"'"'v/'"""  i.'/'/1'"./".  "'/«'/<"//"  n""/ 
ycroa  biographi,  post  relata}  qua  de  Sancti  genitoribus, 
stirpe  ac  natali  solojam  adduxi,  in  hunc  modum  pro- 
sequentis  :  Sic  beata  Proles,  dum  adolescentiffl  tem- 
pus  sub  rege  Guntranno  duceret,  in  librorura  cam- 
pis    depascens,  et  ut   agnus  imraaculatus    divinas 
sententias  rurninans,  succum  spiritalem  pectori  in- 
fundebat.  Debinc  accenditur  aniraus  ad  religionera, 
fide  plenissima  provocatus.  Nara  relicto  rege  terre- 


cjus  natalem  signant  passim    teriptores    plumin  Rc -  etftUr^Z\l^Z  Lunuus 

/,/n/n/,m,    guandoquidem  in   Historia     num  przcesse. mt  De  pnmostc  loqiutw      R 

sedit   annos    111  dies  iv.    fmt   autem   temporious 
supra  dicti  Joannis  Papa?  (tmii)  usque  ad  Benedi- 
ctum,  imperante  Justino  Minore ;  fuit,  civitas  sme 
episcopo  mensibus  sex,  diebus  sex.  De  secundo  att- 
temsic:  J.therius  sedit  annos  ra.vein,   menses  iv  ,  F 
obni    m   K;il.  Augustas....  Fuit   enira    temponbus 
Benedicti  Papa,  imperante   Tyberio  Constantmo  . 
fuitcivitas  sine  episc.  dies  iv.  Benedictus  I,  Ponti- 
fex  hic  designatus,  S.    Petri   cathedram  non  ascendit 
„„,,.  annum  573  ,ri  sequentem,  alteruter  igitur  sta- 
tuendua  Romani  episcopi  Autissiodorensis  ultimusfcuis\ 
addas  menses  sex,  quibusa  morte  ejus  dicta  sedes  vaca- 
vit ;  et  annos  novem,   et   menses  sea .   quibus  eamae 
tenuisse   didtur  Mtherius,    differendum  erii  inittur^ 
;.     S.  Aunarii  usque  \n  annum  circiterS&Z,  quod  lllls'^\ 
no,  parentibusque  postpositis,    ut   in  regno  coelesti     mttwj  est,cum  aliundecerlo  constet,&.  Aunarium  A 
cum  seternc  Rege  maner.i,  plena  devotione  satage-     siodorensem  sedem  occupasse  anno  573,  quando  co 

Tunc  clau  i  ibus  suis  Turonicam  adiit  ci-     lio  Punsicnsi  iv  interfuit,  ejusque  non  tantum  con    * 

vitatein,  duobus  secum  comitantibus  pueris,  ibique     futtoni   suoscrtflsiJ   iw  hunc  modum :  Aunacharius 
ad  sepulcrum  sancti  Martini,  coma  capitis  detonsa,     Dei  noraine  episcopus  ecclesia^  Autissiodorensis 
clericali  babitu  Becularem    vestem   mutavit...    Eo     stitutionem   nostram   subscr.,   verumetiam  «'/"s '' ' 
tempore,  quo  haec  gesta  sunt,   Syagrius  episcopus     e;usde»j   concilii  ad  Sigibertum  regem,   ui  seo«      ■ 

Aunacbarius  humilis  vester  reverenter  saluto. 
desis  Labbeum  tom.  5  Conciliorum  col.  020  et  duai»' 


Augustodunensium  apostolicae  ca1  hedrffl  prasidebat. 
Hic  audiens,  quae  facta  fuerant  divinitus  ergo  Pue- 
rum,  velociter  misit,  qui  eum  suis  aspectibus  prae- 
sentaient...  Quo  adducto,  niinio  cum  amore  susci- 
piens  ,  tanta  eum  eruditione  et  disciplina  instruxit, 
ut  usque  ad  culmen    pontificale  gradatim  educando 


seqq 


2i  Itaque  cum  absolute  deserendm  sini  noUe chron0' 
logicse  ni  Historia  allatz,  nec  ex  aliu  vetustis  monu^  , 
mentis  ossegui  va\eamust  quamdiu  sedciii  Sanctus 

annii»' 


proveclus 
circa  57 l 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS.  83 

\.  annum  S73,  ad    recentiorum    opinionct  devolvimur,  Diesiste,  ticet  ante  veleberrimus,  utpote  sacernalaliin 

Cointius  in  Annalibnstom.  2  pag.   126,  Henschenius  cvlis  S.  Germani  episcopi,  primarii  Autissiodoreneium 

tom.  i    Aprilis   pag.   17   in  Annotatis  ad    Vitnm  S.  patroni,  novi  tamen  aliquid  splendorisvidetur obtinuisse 

Walarici  abbatis,  Bailletus  hodie  in  Sancto  nostro  et  ex  ordinatione  S.  Aunarii.   Certe  ordinatumis  hujus 

passim   ewdiii  alii  initium  episcopatus  illigant  anno  memoriaeamvenerationefuitapudposteros,  ut  saeris 

571.   Ei   Cointius  quidem  calculorum  suorum  quale-  FasHs  inscriptam  voluerint.  Testantur  antiqua  Hiero- 

c-wnque   fundamentum  repetit  a  concilio  Aurelianensi  nymiani  Martyrologii  additamenta,   in  quibus  utraque 

secundo,  quod  celebratum  est  annos  533  el  cui  subscrip-  festivitas  eodem  die  conjungitur.  Tn  Lucensi  codicc  apud 

sit  S.  Eleutherius,  tertius  ante  S.  Aunarium  Autis-  Florentinium  isthsec  leguntur :  Autissiodoro  depositio 

siodorensium  episcopus,   idemque  qui  postea  anno  549  sancti   Gerraani    episcopi  confessoris.    Aunachara 

interfuii  ac  subscripsit  Aurelianensi  v.  Hujus  ergo  episcopi  de  ordinatione  epati.  In  Epternacensi :  Au- 

episcopatum  orditur  anno  532,  et  cum  dicatur  sedisse  tissiodoro  depositio  Germani  episcopi  etdomni  Ara- 

annis  28,  mensibus  8,  diebus  Q,producit  usque  ad  an-  nani  vel  Anenani  episcopi.  In  Corbeiensi :  Autissio- 

num   561.   Eleutherio  substituit  Romanum,   qui  post  doro,  sancti  Germani  episcopi  et  confessoris  :  Auna 

annos  tres  et  dies  aliquot  vita  functus   sit  anno   504  chori  episcopi,  natalitium,  ordinatio  episcopi.  Pauto 

pridieNonas  Octobris;  Romani  mccessorem  Mtherium  correctius  in  MS.  Reginss  Sueciae:  Aunari  episcopi, 

ad  episcopatum  assumptum  cssc  ail  sub  initium  anni  natalitium  ordinationis  episcopatus.  Accedit  Kalen- 

565,  atqueistaobservat:  Quanto  tempore  sederit.  in  darium  Sanctorum  Autissiodorensium  Gallice  exara- 

controversia  est.    Episcoporum  Autissiodorensium  '"'"•  Insertumque  codici nostro  MS.,  quem  subnemine 

Historia  tribuit  annos  novera  ac  menses  sex.  De-  Oeorgii  Viole  citarunt  sxpius  Majores  nostri :  Eodem 

mochares,  qui  ejusdem   Historias  epitoraen  ad   se  a  die  (xxxi  Jultt]  contigit  consecratio  S.  Aunarii  epi- 

Jac  bo  de  Aula  Autissiodorensi  canonico  transmis-  scopi  Autissiodorensis  in  ecclesia  S.  Germanijuxta 

sam  publicavit,  annos  scribit  decem  ac  raenses  sex,  ejusdera  ecclesiae  Martyrologium.  Hinc  conjicio,  or- 

quia  interpontiticiura   unius  anni    post    obitum   S.  dinalwnem  istamlpeculiari  olim  cultu  [aliquo  ecclesia- 

Eleutherii    prasterraiserat.    Baronius  assignat  sex  stico  quotannis  fuisse  honoratam ;  sed  et  hunc  tempoHs 

dumtaxat  annos,  Severtius  solos  totidera  menses...  decursu  paulatim  intercidisse  ac  penitus               cre- 

Nec  decennio,    nec    novennio   pontificatum   gessit,  dere  me  jubet  altum  de  eo  silenHum   in  recentioribus 

anno  enim  Christi  quingentesimo  septuagesimo  ter-  Fasiis  ac  documentis. 
tio    Anacharius  ejus   successor  Parisiensi  concilio 

subscripsit.  Quapropter  lubenter  amplectimur  Baro-  §  \\\.  Aliquot  sancti  Episcopi  gesta;  conci- 

lia,  quibus  intcrfuit;  synodus  ab  ipso  in- 
stituta  ;  preces  indictae ;  cura  ejus,  ut 
scribanhir  Vitae Sanctorum. 

^jc^a  Sancti  al>  initio  episcopalus  usque  ad  felieem 
obitum,  excipe  miracula  aliquot  plenius  declarata,  brevi 
dumtaxal  elogio  complexus  est  biographus^  non  adeo 
tamen  jejuno,  quinex  eo  abunde  intelligas,  ipsum,  ex- 
cellentissimis  animi  dotibus,  eximiisque  virtutibus  cu- 
mulatum,  omnes  vigilantissimi,  ovium  suarum  aman- 
tissimi  ac  divinse  glarix  promovendse  ardentissimi 
pasloris  numeros  implevisse.  Mox  enim,  narrata  ejus 
ad  praesulatum  susceptione,  auctorquasi  argumentorum 
ejus  laudibvs  celebrandis  obrutus  copiat  Quid  d  i 
exclamat,  de  illius  doctrina?  Qualis  amor  in  civibus, 
qusa  diligentia  in  clericis,  in  pauperibus  qaam  fide- 


D 

AUCT.   J.   P. 


E 


dit     I  Julit. 


nii  sententiam.  Eadem  pene  repetit  ad  annum  571, 
quo  /Etlienum  ad  Deum  migrasse  statuit  sexto  Kalen- 
das   Augustas,  atr/ue  huic  tandem  successisse  Auna- 

rium. 

22  Cointii  calculos  adoptavit  Sollerius  tom.  iii  Au- 
gust/  ad  diem  xvi,  ubi  S.  Eleutherii  obitum  innexuit 
iiniio  o()\  ;  eosdem  i/uoque  secutus  est  D.  Lebeuf  tam 
,u  Eleutherio,  quam  in  Rom  mo,  cujus  episcopatus 
durationem  istis  notis  signal  in  margine  :  Ab  anno 
dlxi  usque  in  dlxiv  :  verum  utcumque  ab  iis  defleclit 
in  jEtherio,  dum  ejus  sedis  durationem  hoc  modo  si- 
gnans  item  in  margine:  Ab  annooLxivusque  in  dlxxi, 
,  ita  orditur  elogivm  :  ^Etherius,  qui  S.  Romano 
successit,  haud  latiorem  historiae  carapum  subrai- 
nistrat,  quamquam  onus  episcofale  sustinuerit  plus- 
quam  annis  novem.  Nam  sic  insinuat,  se  retinere 
expressam  in  ffistoria  durationem  episcopalus  Mthe» 

rii    annorum  scilket  novem  ac  mensium  sex,  qui  additi     Hssimus  dispensator,   quara  magna   fuent  cura  illi 
r  m;nsi  ,  inni  564,  seu  potius  initio  sequentis,     in  Sanctis,  non  potest  Hngua  mortalis  percurrere. 

ncurrent  ultra  annum  573,  remanente  diffieultate,  Erat  in  facie  UUu  angelica  visio,  ra  serraone  eru- 
„mm  offert  Parisienseconcilium,  quamque  recte  evita-  dita  expositio,  in  dispositione*  largissima  humam- 
verat  CoinUus,  Mherii  episcopatum  cum  Ban.no  rc-  tatis  gratia.  Reficiebat  eloquus  omnes;  sale  vero 
mingens  ad  texennium.  Putem  ego,  domino  Lebeuf  (et  divinae  praedicationis  fidelium  corda  condiebat,  mi- 
idcirco  solum  dixi,  eum  utcumque  deflectere  in  tfthe-  raque  aviditate  populus  erga  cul  um  Dei  ardebat, 
ri0  a  calculis  Cointii  putem,  inquam,  inadvertenti  ipsi  Deo  per  ipsum  faciente  miracula,  quera  tan 
muxi8se  Voces  istas .  Plusquam  annis  novem.  Td  non     talibus  ditaverat  et  illustraverat  virtut.bus.  Elogn 

rnodo  suadent  n  ■  ejus  notz  , ginales  ac  tota     hujus  veritatem  breviter  confirmat  auctor  ™temP^ 

in  antecedentibus  episcopis  dispositio,  sed  et  hoc  ipsum,     buspropinqut^biographus,  inquam,  S.  ^'™n^ 

I /  dein  Mril  de  S.   Unariipn, diis :  Adductus     antistitis,  dum  S.  ««^J^Jg^ 

inquit,  Autissiodorum  et  consecratus  episcopus     lum,  vocat  venerandum  Antia trtem ...  vn  u      , 
fes  o  die  S.  Germani,  xxxiJulii  circa  annum  dlxxii.     effulgentem  •.Axmomus  item  JJ^^J™ 
pftto  tamen,  cur  dubitanter  ponit  annum    572,     corum,  dum  dlum  accenseUu  ^ 

m>  "' d<  r°Pe™tur  *'"'"'  ;  f      m  S  habes  num.  16,  sed  et  singularum 

legatur  ultra  quatriduum.  Nos  Uaquetn  readeo  xmph-  ^ZnZZi  partium  veritas  speciatm  elucebU 

'"'"  «npKctimur  , jueCetnUt  calculesquoadannum     ^J^^%  qux  a  , irap) troprtter- 

consecrationis ;  dies    autem   m    antxqms   monumentts  ex  gesttsparacu           'l.a*aJavroBonam 

33  Biographm  m*t* «. teM :  Crescent,ba  me-        25  Im «w* ^ M 

ritis,   ad  praefatam  Autissiodorensium.  divmis  eo-  mutfm.  rnmum      u 

ruscantibus  miracnlis  deducitnr  civitatem  :  ibiqne  ir.  *****  '"-'/« «« ««•  ■> <*       .       J£ 

s„l,  die  pridie  Kalen.laru.n  Angnstarnm  episcopatna  cis  pnvatorumqne rel  >  ^ 

suscipiensofflcium,  merita  cum  sanctitate  florebat.  oborta  napor  in  *mm  Carwm* 


Breve  Sancti 
In  Actis  clo- 
glum  ali- 
undc  clucida- 
tur. 


F 

*  al.  dispen- 

satione 


Inteifmt  con- 
CllHs  Pari- 
tUnsl  i  et 

onensi 
i  acl 


84 


AUCTOIXE 


DE  S    AUNARIO  SEU  AUNACHARIO  EP.  CONF. 
Zutite  temr M  '7«""/"""s . """    ,        '     „ tf*  BW«  "«'"'<«<*'  ""<s  *  ****?£* 


Mtmtm*,rrm»m<v .  ^,  ,„  „,  consequent  .1.,..  v,-i„,k  -w  ,„«- 

«MiliMtoMi  od  Emensm  mm>™  »"""     J  «  „„„„„„„„„„„  tom.  ,„•"„»  W;  «  « : .  «*« «P'ti^k«. 

««,■„■«  poriftr  biurpellaruu  *****  W    •  "  ,  ,w  ,,,,  ,,„,„„„  „„  ,,„„„  0/8. 

Pnwft-MHM  *N«*  S«&«Vft»*«.  '/"«>•'  n"mtam  „„„„,.,•  sentenft-  "„"<"»  „//„,„,  /„o  «^ 
Annarius  „„»  «wslitultoMJ  w  '"'•»"  ".':,'""".'  "  .  „,„,  „.„„„„„„.  ,„  «ttifow  «s,»od«m  a-j  •»*.. 
.20.  M«"«"»«»'" «*  -»""-"'"" ':";;. ';.  ,„„„,  „,„„,„,„„  Aunarii  r«fe«mtoi  .„"„„"  .,-„/, 

"" s  "'s1'"  '"'"'  *  ," la.     Jestabunt.d Bi ' ''»"""  "" "' """"" 

rfus  in  Christi  nomine  epise.  eccl.  Autissi 0.ion  n.  .  ,„„,„,.„„„„,„„.„,„,  ,,,„„„ Lttftwi rensm 

coneatutionibus  nostris  subscnpsi,  wnenist  miom     ^  „,„„„„,  .i/„,„.„.„„„'  w  »»do,  ,„„«  ccrftim 

'<""-•  "  '"  " ',    J  ,.' "  '     fa/ant,  „'  „»„»„»""  »"/"'»  '" "'  '  """"  at **- 

,,.,.  ,  ,„,.  980  el  »„,,,.<■«„  »'«  »„/•-;",'"'»".  (  ^  v„,„.„„  ,„  .i/„„„„„„„,  .,„„„-/„  rep». 

Aunacbarius   episcopus  ecclesi*   Aut.ssiodoiensis     ^^  ,,„„„,„  .i,„„,„„,„,„„, ;  „„,/„/„„»,»,"„«/, 

£«,,s''ri'  „,„„,„„s  „,„„„„„■„-    «««^"""  rewowJtotoMM" «"*•«■ 

2G  ii(  »„//'"»  «<  /»''''"'5-r  """'"""'"  ""■'             ,„„„„,,„,  ,„,„,„,„...  .„„•'.„"  "»  '■"""'"»  """"».' 
-  •"  <<>™-    „„„,  ,;,„„'  ,„„„'/.."""  *  "''  ''""'T  I ,'.,        /  v,  ,„„,  "'""-  E 

sr&  u£ ;;;;;;:;,;::;   £  « ,«- »-  -  «*--  -" :  Deo 

B  ,,„„„„,„■  ,„//,„</'  « ,„"",„"»•''. '/"  '""  '"" 'l  anxaiante   coinmuni  deliberatione  singula,  qu*  ne- 

,;,„,,„,  cttte  ,„,"„"  «»' -"""■  '' "'   '"  a"i"  tmt     a  nobis  definientur.  Hqc  univers. 

m  '  '' '  """  ■;■'"'";  "'IT.  fr  e  ui.a  i  vestne  suademus,    ut  ea,  qu»,  Spiritu 

•'•'»•  "^'  '"»"""  '""" '"'  ";""  '"""""5  ^k       ln  e.  per  ora  omnium  n,  termi- 

!„"".'"  "'  *-  Antistiodorensi  cvttae     „„„,„,  „„-s  ^JJKir  o«>"es  ecclesias  '»"""'""""•  ut 

cra^flK-  SfiS  "•»;•' -edebeat'si ",aex- 

„„"'■„„'.  p ■"' ""'"-  /"'■■'"" •  ■'"■"' lM  ;•;""""'""  ■    ,„:  „;,„.. ' ,,.  «JL »*. -  **■ 

, •,,•  •;' Z  ;.;,,  ,„,•„„, /„"■  .'»■"■"• •"■ 

,■,"»,'„  -■"■.'■'■  »''■"'"''""■■ /"»;";"""•'"'■ ";;""""-     '.,•.;/„„;,.„„„. ,   -,,„„"„-.  »'  /.»""« "' 

„,,,.„„„,,.,„,  .,„,-„,„„»  [ulnn  C/„„"„»„'„  "'•' '-   *". »".';'   ""'„;,  '  „,.  ,.„, ,„„,,,,,,,„  „„,,„, 

,„',-,"".  U '«' '• ; ;"•" '•■;"-  ;::,;::;;,.;',;,,.  &J »«« -* ,-/«- 

*»•/»".'». '»/'«'       ""''■' "\  ■'"'■ "";     ;        „„,„„,„,„•  ,„„„o/(,  a„, ',„■".' 

„„ ■   ,"«.»•."■ "'"    mperagendo     " -    «m  con sm  r  ^ 

Miss*  morifi /"»/'«•  «'"»"'""■ «•    '"  ""'"";    "      '  „., , , „„,„  .,„„ 

■— ' ""-  '-■ '■'  ;;■'- ;.  ::::;,;;;:»"-  U* ««.  -* 

„,„/„„■..».,,«.■  .',».'„"„.•»" •  OCM ■,■  ./,/,„•,„„»</.        „„,„„„.„,«,  .n(cm.. 

,„•„■»„/„ „,■  ./,"»,„,»"'«" ,"» "'■'■"»"■'  •» '"""'"-  '""■  •'"""'; ":.';.„  :,:,,,,,,„„,, , «*m.v 

,„.,  „„„„„  „„,,„„,.„"„„,„,„„„,„..„'.■...».■«■..■'"»»"""•     „'.".'«.'./'.''.■'""  solwdecimxeccw 

,.,.'„ „■ /«»'/"  „'/»""  "«•  '''■'''""""'  "■""";: "'"'"""■"""•;;;:',;;,,;,,  .■ 

""""' " '"""""■'■    ^rXZZ1^^ -in 

"TSSTi**  '"'»■  ""'""  »"./""'-' <^--    ««*-  °'™ium  Christianorum  ;  ^J««  F 

,„;;„,„,,      „„,„.,,„„„„»„,„,„.      .■  ,..o'"'«""'-  '«■;«"-  /"""""""» ""  "'•"""."."'.:: :,.. 


qaam  alii  ci- 
tnts,  alii  se- 
rius 


hinc  in  varias  opiniones  abiei  Sirmondw 

snam  exponil  in  Notis  ad  eamdem  synodum  num.  1  : 


,,„.,,.„,  non    prvmoniU   epticopo,    neve  eas  d&- 

hniant,    eodem    vel   archidiacono    osti    ahquo 

1 1.,  i  ii  - 


r<"' 


Nos,4at,quiaveri8imneyidal  binitiaepi-  Vresbylero    non  assisttnte    atqu<      - 

scopatus  aabitam  fuisse,  satius  duxin.us  paulo  poat  tentam  illis  personu  injurum    '"/- 

concilium  n  Parisiense,  cui  interfuerat  [A cha-  tionem  istam  U  m*  I  tew  ^'£3«l 

e.quamadannum  ChristiDXG,  quod  wft  «^mwiiMlioiia  a«rtiir.   «•  f™JLpr»M 

att,  rejicere.  Absurdius  autem  illi  £a-  m  aUenas  et  pervim  mtserosagm  et  do^f^J^ 

,,„,   dcxiv  collocant,  cum  exploratum  ejiciant :  denique  dectmus  qumtu$t  quo  prxscnoi 

sit,  Aunacharium  vitam  ad  ea  usque  tempora  non  nor  clerick  exhibendus  a  lai 

produxisse.  Sirmo  ensus    est    Labbeus,  etf  ut        30  Sane  operx  pretiumfv  i     dicam^ *v  4 

moxostendam,   etiam   Mabillonius,  synodum  figentes  metropolitanorum  consiho,  nec<  •   w»  4C0; 

,,„   878.    Gontra   Severinus  Binius   item  in  tos  fam  insevere  AutissmorensiDus,    \        fW». 

primum  lit.  a.  Plura  ex  iis,  alivs,  qu&niam  utrique  ab  ipso  Sancto   et  aD  a» 

quaiuMatisciifnssi  u  concilio  statuta  fuerant,  cui-     Galliarum  e\  vvpositi  fitfrtytt»  ut  pei 

que  ipse  Aunachurius  interfuit,  et  sexto  loco  sub-  ecclesias  innotescerent,  et  unusquisque,   quii 

pariter  hic  repetita  reperiuntur.  Detw  <v/m-     servare  deberet,  sine  excusatione  ('"1"hsce  //)(7 

,/„,„   maleriam   resumens  lit.    c,    dicit  :  Paub  post     autem  cum  factum   non  sii,   przplacet  miht sm,.^ 

conciiium  Matisconense  n  hanc  synodum  habitam     Sirmondi  et  Labbei,  Aulissiodorensem  synodum  aa 

fuisse,    hoc  indicio  colligitur  ,   quod  Aunacharius     tia  episcopatus  S.  Aunarii  re(erentivm;  quod  vero  Jtf 

utrique  interfuerit,    qua^que  illo   Matisconensi   se-     ctat  aa\canonum  quorumdam  convenientiam, ,qw    P 

cundo  conmiuui  Patrum  consensu  Bancita  fuerant,     hibel  cred&re,  stututa  aliqua  Sancli  pro  particu  arj 

hacsynodo  dicecesana  suis  subditis  intimaverit.  Si-     diaicesi  a  Patribus  Matisconmsubus  postmodum  lu 

?„///  de  causa  retulii  eam  Cointius  ad  annum  58G,  i»o-     adoptata,  tamquam  digna,  qux  per  universas  bai  i 

xunum  nempepost  celebratum  Mutiscuncnw  secundum ;     ccclcsius  observanda  decemeventur?  Sts  omxm  ft" 

trahitur 


Preces  el  pie- 
tatis  officia 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 

A   tralutur  honori  Patrum  Mutisconensnnn,  et  ntm  poittfW 

m  ,,,/,/  „/,„,. r  sancliJnOMUis  nttsM  ""   "/""/, 

ffuod   ""'  »""•<'"'  «rf  prmponendam  hanc  imfealim 
./„,/,/  eam  quippe  Sanctis  sub  ipsis  initiis  laboravit   ad 

,.,  ,,,.,  „/,.  .  fo  sug  J.avcs.  rc/iouiflfi  ')""''"""  super- 
ttitiohum,    VOHasqU*  obscrvaliones,  adccrsus  quas  tulit 

canones  primum,  tertiums  quartum  et  qumlum;juxla 
oppositam  opxnionem  distulisset  hoein  annum   586  vel 
590,   ab  initio  episcopatu  decimum  quintum  vel    i 
,,,,,„/  ,/,.//,////.  guod  minus  congruit  flagranti ejus dvvmse 

gloriiv  promovcndx  studio. 

;j|  Alterum,  quod  ptetatem   ejus  ac  pastoralem  so- 
Ucitudinem  commendat,  monumentum  servarunt 
Historise  episcoporum  Autissiodorensium  compilal 
repertum,  m  aiunt,  in  antiquis  canonibus,  el 
et  authorltate  Christianissimi  Guntranni  regissum- 
m0j  iratum.  In  tres  partes  divisum   illud 

nolalu  dtgnissima  ordinem  praescribU  San~ 
ctus%  secundum  quem  singulis  diebus  per  annum  /.'"- 
gationes  seu  litanim  instituantur  in  aliqua  su  i 

clesia;  secunda    parte   determinat  tempus,  quo 
diekis  Dominicis  fieri  debeant  Vigilu 
officium  ;  tertia  eos  designat,  a  quibus  dignse  Vig 
ulis  hebdomads  diebus  in  ba 
B  5.  Stephani.  Dubium  non  est,  quin  isti  instrumentot 
quod  in  Aci>  '""  ei  An~ 


in  publica  ca 
lamilate 


notat;  alumdabimus,  conficiendooccasionem  d 

,  nll,  jam    tum   populos  saltem  vicinos 
m  ut  awi  rteret,  placaretque  Om- 
nipatenlis  iracundiam,   publicas   illas  pre  es  inducerit. 
Memoratse  mox  Historise  compilatores  generatim  tm- 
tum  dicunt,   eas  ipsum  Isse  ad  tutelam  gregis 

sibi  a  Domino  eommissi ;  Georgius  Vio  ione 

contagiosaeluia,  suotempore  atrocite  uitis. 

quidem  certo  conjicere  licet,  ad  quem 
unuum  instrumentum  perlineat;  qua  iriis 

oatu  S.    Aunarii  lues  grassata  tit  in 
<„,,    nomimlim  ad  annum  o  CliUdi  mdi 

iSt  qUi    juxto   Cointii  ei  alwrum  calculos  i 
ianm  Christi  $&);quando,  teste  S.  Gregono  Tu- 
ronensi  m,  5  cap.    35    ffistorm   Francorum,  m 
prodigia  capite  prmcedenie  enarrata,  gravissima  lues 
sub  est.  Nam....  dvsentericus  morbus   pcene 

Gallias  totas  prajoccupavit.  Item  ad  annum  l 

Mi  7  Christi  582,  eodem  tesi  G  rio  ld>.  6  oap. 
14  uinrelaiis  denuo  varus  per  l 
subdil :  Magna  igitur  eo  anno  lues  in  populo  fuit  : 
raletudines  variaa  mahgme,  cum  pusuUs  et  vesicis, 
:  quaj  multum  populum  adfecerunt  morte.  Ad  annum 
quoque  588,  de  qua  scrihit  sequentia   laudatus  Grego- 

riusM.    \)a>p.  21  :  Tunc    fereoatur,    MassUli 

lue  ineuhmria  valde  vastari,  ethunc  morbum  usque 


8* 

miltain  irlrm,   m-l i:<nitihus    lltslorix  ejuscnpurum  jitt-    D 

dorensiumcompUutoribu»  ntcdiffiknte  D.  Lebeuf  AocroaB  i    t 
instrumentuin   illud  seu  conslitutionm  auctoritate  sua 
roboravit  S.  Gunthramnus  ua\    qui  anno  593  vivere 
desiit.  Sed  forte  reeitatx  marginaU  notee  mcwlumca- 

Imni  rrl  tiiy   VfreptefU. 

34  Virtutibus  haci  noratis  adj  latem 

trat  deicnbi 

rumcordHms    instillarei   simutcum  desideriai  ['ZT^ 

eorum  exempla,   Eeee  coUigimus  ex   epistola  ipsiusad 

Stephanum  presby  ■  ricanum,  qua   significat,  se 

jam  tum    i  e  uel  salh  e  quorum,- 

tinn,  Sanci  \rum  Vitas,  n  rogat  Stephanumtut  ipsi  dua- 

rum episcoporum  Autissiodorensium  Acta,  sancMnempe 

,/„,  sanctiqud  Amatoris  ra- 

Si  et  Sti  |  h  mi  i  lam  re- 

citani  laudati  aliquoties  com 

i    S.  Hericus  monac  ■  iul  Ca- 

m,prxfi  "os 

tom.  vuJutii   pag.  222,  una  u  il 

a  quo  (uerinl  "'lffi 

yestrsa  filiura  d  I  uerum, 

mente  philosophum,  ingenue  proflteor  animi  indole 
et  solertieeopibus  (ut  vobisuni  concedan 
ris  sui  eevi  mortalibus  extitisse  pretiosum.  Is,  quod 
vestra  dispositione et  De   de^  ttusel  I  a1  i  Germano 


ad  educandum  1'uerat  commendatus,  tantumdevo- 
tionis  in  Sanctum,  tantum  ardoris  in  locum  coi 

utvitam  illius  mors  Livida  nobismerito  invi- 
putetur.   Cumque  esset  divini  puer 
atque  erga  rerum  notitiam  summe  stud 
git,  eum  in  una  dierum,  libri   cujusdam  ab 
scrutantem.  geminas  epistoias  oiiendisse  :  maltera 
earura  sanctissimus  Aunarius,   sextus  post  beatum 
Germanum  Autissiodori  episcopus.  Stephanum   \'n- 
canum  presbyterum,  ut  Vitam  ejusdem  sancti 
patris  nostri    Germaui  metrica    ratione   digereret, 
precibusambiebat:  in  altera  idem  Stephan 
fato  se  pariturum  Pontifici,  ex  rescripto  significa- 
bat.  Quarum formam  epistokrum  hicquoquein 
serioptimum&ctujudicavi.ut  n 
insinuanda,  omnem  ambigaitatis  scrupulttm  val  iat 

eluctari,  ,  _     . 

;;;,  Epistola  Annarii  opiacopi  a,l  Stephanum ,., 
bYterumA&ioanum"Di  «atqueamantwsimo  J 

intern»  mihi  vinouto  earitaUs  i iexo  Crata  ^,,,,,,,,, 

»  stepliano  prasbytoro,   A.uaari)  »  Dei  epi- 

„  scopus.  >n  Domino  «terna...  salutom.  Tu»  nobw  F 
„  doctrinmmultisjamMperimentisadprobataprtt- 
„  dentiacompnUtnosquamdamtoialxumerisimpe. 

»  riosam  superj re   aaroinulam;  sed  eam.  <iu» 

„  tibi  non  sit  oneri,  sed  honori  :  nec  4U«  deorsum 


indicit. 


lue  inguinnria  valde  vastari.  el  hunc  morbnm  nsque  »    »'  " ;  c  ' „    .,.,,  , potius  c 

ad  L„, nsem   vieum.  Ootavu e.   u.sse  >,  ....r «  cariesimefra- 

ropalatum.  Sed  «  (**» m '•«  »    ;''  „,:';,; :,,„,„  „„„:„.,„  div, 

bonnasacerdo*  ■ :,  ,,,,,1,,,.,.,-a.,     s         «.  q»»  ^  nstu(lia  ,„  c0»traria  non  soluu. 

„„„,  vulgi  medbretur.   ussU  omnem  populum        V«*  „i; .„,!„- 

vlesiam  convenire  et   B  m  snmma  cum         nan  ;,-•,,„.,„„ ,, 

devotione  celebrari,  et  nihil  aliud  m  usu  v,Scend,  „„„„„.',,,,>, iavaaccai 

„i8i  panem   hordeacenm  cum  aqua  muuda  a.lsum.  q  ',,„.,„„  ,„,„,„„,  Ergo  „-  om 

Vig.1,..,,,,  adesse  iustonter  omnes  jubet,  quod  eo  »  J™^^  et  nullus  suo  i  siderio 
tempora  ita  ge-tumest.                                     .  lhl  „,  v,i as  beatiasimorum  Protes- 

MV°rl>°    integra  hic  dewibsvei  t,  ?am  »  ^Sta  pede  10.  riber«n.  quae- 


collata  cnm  fc,  ?u«  si^rft  «ttetew  ^  iiwfriim«i«o  b, 
Aunarn.  auttoritaU  S.  Gunthramni  r$gu  roborato, 
RogatUfribus  peridemmdictisac  pr*scnpti&  vt- 
inlns  verisimilemsaUemconjecturam  suggerun^  utra- 
que  ad  hoc  idem  tempus  pertinere.  Q  [■  "<"> 

m  assenUriD.Lebeuf  iom.iMmammU  Histo- 
ri*  Autissiod.  /-/.110.  dicluminsirumentumGaUice 
exponentif  M  sequentemnotamaajicienu  wmargtm  . 
Potuit  (S.  Aunarit  itutionem  istam  noafe- 

cisse,nLitarcaannumi)XCW;v?aW«C«:Ilpeutna- 


ins  di 


dssa,  ...S.  oirca  .„.,.„.,.  ""'''■;."..,„."  Yi„„,  „,     ,  pietoa,  veMrabOia  t.ater... 
voir  tait  ce  reglement,  que  vers  1  an  oJb.   M  t 


«tur.plaouitm « -•-       descfiberem,  quas-  •„/,;,„„ 

:srMSS-S pemtosd 

.  m  Qhsecro  unitam  mihi    tuaa   ddaofaQBU 

„  inversuumquaUtetemcommutarenou  - 

,.„  leroAmatori,  «*•  de: 

.     1.,,„sectatoresapostol,cu3p,-!ea.c,..o,,. 

e     ,  omnibus   o. mci -.  et qnm- 

quan   del)eamus,..,iut.uv.ccmd,l,,a„,,.,l,  .^ 

„1„„„,  ,n,h,  -aritatem  vestram  d.v.na    cnst„l„u 


30 


-F  s    itJSAWO  SEU  AUNACHAWO  E  •  ^^  ...^  D 

..  ,.  ..  ,  beatissimoet  apostohcw  «*jj*£  omlllium     m*-  <"»'•  ,™ 
_«-•<»»       .  spiritoali,  Aunano  episwpo,  Step-ian»  '  «n»  , 

— «         ,,„„■„,  rh,,>,  fc^^SSS £-*__-»  B     ,.   .  iunario  ecclesiastica  disci- 

,  alacritatepertendat,  U» »  ■ ' •■'  n  opi.         pnna    nnbuti,   Bp» 

■■  igitnr  devotionis  veslr»  ;>,     -      '  ™         _£,         ^  ___„,,..„  dato. 


responsoria ; 


•  o/   afflati- 
bus  .nspicere 


•  al  congesta 


•  ,,/.  vale  in 
longum  tem- 
pus,  Domine 
Papa 

et  nonmilla 


,,  los  cursus  squalluM  i  ,,,,„„„„_  in-     ,„,„,;„■,■,•„,•,''•  ~<»  '",'„,.„  ,,,,■„„„*.  ex  sorore  S. 

"';:, ;:     a ,„—, i ►  -__*»«■  ■*«.  '';;:;,:,„ _*  -  >-' ««« 

»  ax Ure  ser a,  qui  m  ,.  ,„,  _,  .,,„ „  ,,  ntfkbi  «J ,„„.,.„,. 

»  nocasuconfecta*nego  >a«ph    ,  .^ .„,„    ,  ,,„  7 

"  ",,W|""  'v'"           ,„       ,,             siminusca-    mmt»l  ejusmjuventuU  ""'      ,„,  „„,„.  16.  Lupo 
"  l"1""'," '     v        ■    :,■„  victori-  monumenta     ,„„„„ S.    » \         Ragimbert0   abbale  E 

:  =  _S__r_ss 'kss P^s_j-__-^7= 

,..„,„  riavo.  Sic  unusquisque  in  d.versum  mpe-     ..,  ,, ,  P  ,„„..,,  ^naoharn, 

:  _^™^Hs_rS  ££  i_^_!S5--s« 

l,„c  ooere   qnid  inid  ill.  i  ide  aul  mfacete  ru»t,ca     Buscsptus.  ^u  ;  uiis  coeiestem  .b.  vitam 

Uta  'digesserit,  a  ^ -ittZtSm  eH  S.  Walaricue  ai 

i  pater mperal  ac  jubet  au-    agebat  m  '■'.'.  '   d  fl,vtt  590  ,■„..„■,■„.  S. 

.  meus  etapostolice  Papa    .  -   Haemu*  exme      bM«  Ci)(„(,„s  „,,,  stt6„„„„  ,..,,„,.,<,„„ «■ 

rTfSS-tr; p' * , - *  £?:^  — «£i  ift 

A„„:„.„ ,,  w  '<''■■<»: '■<-■''■;:;,  :;;;;.  :;:;;:„:  a_-S«- " —""  "'5'""  *■ 


:  z^z^jx^  ttts=i p — - 

"•'"""^"      L_ <,„,„/    *t  deinde  conslituM abbas.e  vwisere-     egisse.  .     ,„,„ 


ncriNa 
oosfrtani«r. 


/»iinr  Larof-    vy»" ' 

,,„(,„„  |.„„.'.  eldeinde  eoM-f-Wi- ta.i  <■"■'-■■"- 

„„„„:„, ,„„,,sr,:,.  „,  ,, _t«!-/Iore,«cul 

:„;„„■„  „„/,„,,'  *_-*-  Berici,  mba  :  <„<  error  .« 

„s,„,,„.  ,,„,„  dictmrS.  Aunarmssextueposl 
Germanum  Autisaiodori  epiacopus.   /•,,,■„„„,„ 

//„,,„„,    ,,„„„;„.,„,"   Antissiodorermum  el   m  aliis 


"wAtauodnarnestrnonaste ^/^{?S  *-ff 

bioaravho  nomine  S.  A.unacham  iiwvmftMiil    M»«     c_mmunlMI 

t  Cointfus;  D.  Leiwf  i  a.iud  me  putat,qmm  mdmr 

nonastertumaS.GermanooUmexstvuclumdedicaturn-  F 

«ue-5   Caim-r,al  N.  Hforfwii  Po.fmodum  appellatum, 

'  ......    ,.•_      ., „.../   •  \';'  /'»//1/.   ///'/'"'. 


tuiu  ii«Tin;uiuiu  i'ulk-  ,  9    Mariani  postmoaum  appeiw™>"> 

'■""""     '       '       s    L  „  .rius  _____   ■',,,■„    ■  "-  "'-"■'  •""■' «W  s-  Aunanns,  „JnM  mr  ,-■""" 

-•' ;';;;,;;';;,„:„  ;,:„,.„ L M» -  -- « «« i ■«•. i «••« f  ";•;.;;. 

:;;:; ::::::::  s  i- « -  *  -  r:7%Z7T8%VTJZkZL 

,  ii  rirusdictxHistoriaecomvingendxadlabora-  clesias  S.    Stepham  et  s.  uermam.  u 

;';::;.;!;,:;;;;;!::;:; „^,„:  +****»»-  >-„.i,  „,  ks.  ,„",■. <• *»  *~  *?% 

.      , ,,,,,,/  ifi  htirvix  anud  Lnb-  tendit.intellitn 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


87 


nnen 
fuUU  abbas; 


f  fermani  admisit  Walaricum,   Leuconaensera     ea,   qux  spectant  ad  S.  Aunarium,  quem  tamen  nnn  D 
Trtem  sanctum    postea  futurum  :  et  iterumpag.     putm  fuisse  stricti  nominis  abbatem,  ulteriorem  hvjus  mwiwej,  p. 
*'a    ..  veroa   Hographi  S.   Waiariri  ita    excepit  :     qurstionis discussionem remitto ad eos,  quibus curse est, 
ti  ■  telligendum  de  monasterio  sancti  Germani,  cu-     in   monasterioi  \m  Galliss  initio  indagare,  el  abbatum 
■    'hasilicam  kunacharius,    teste  Herrico  monacho,     exhibere  seriem 

JUS      ficis  praediis  locupletavit ibidemque  se-         4^2  Aliquamdiu  eliam  Sancti  nostri  dUciplinx  sub- 

™uUus«tadpedessaiictiGermani.5an^t7n  utrum-    jectus  fuit  S.  AustregisUus,  postea  Biturkensis  an-  JjJJjJ^ 
e  monasterium  idtemporisin  suburbio  civitatis  situm     listes,  cujus  Acta  illustrata  sunt  Utm.  v Maji  ad  dtem  Austre<Jlil(um 
^  et  allatse   rationes  faventS.   Germani  monaslerio,     xx.  ls,  ut  fusius  narrai  auctor  coxtaneus,  degens  in 

altem   titulum  prse  le  ferunt,  curhocpo-     aula  Gunthramm  ;   allerc  aulico  falsi  crirn 

e.         nll  a,llni  a  biographo  S.  WaXarki  vocan  potue-     insimulatus  est}  sed  eo,  divina  proti  pur- 

vS  Aunacharii  mona  terium.  Sinc  conjecturas  suas     gatus,  ccBpil  nmt  biographi,  in  amore  e1  di- 

?ati's  extendit    laudatus    Viole,    seu    quisquis   alius     lectione  Dei  attentius  Xn  bonis  operibus  proficere  et 
diciin0stri  aucto)  exstitii  ;  cum  enim  ex  nullo  ve-     clericatus   onus   inhianter  desiderare,   at  pro  hoc 
.  monumento  certo  assignari   7'"'"'-  qnandonam  re-     regem  petere   dubitabat.   Erat  tunc  in  domo  regis 
..      ,   Qrdinis  S    Benedicti  incolere  coeperint  dictum     inter  ceteros  senaton  Kthenus 

S    Germanimonasterium,  Mihi,  inquit,  licitum  exi-     non.ine.   vir   prudentissimus,  et  singulari  cautela 
^imavi  in   re  adeo  difficili  opinionem  meam  -xpro-     prasditus,  cui  rex  omnia  tractatus  sui  areana  pr 
!Tre      ostendendocuriosolectori.quodS.  Aunarius     cipue  pandebal  :  qui  tunc  dignus  e 
XIv    Autissiodorensium  episcopus,  regio   sanguine     Lugduno  Gal  eiviteti  episcopus  ordi- 

nrtus    habendus  sit  primus    auctor  immutationis     natus  est,  quique  memoratum  famulum  Dei  sragu- 
fact-e'  in  ecclesiaS.  Germani  per  introductionem     iariter  diligebat  :   quem  Austregisilus  rogavit,  ut 
OrdinisS   Benedicti.piumilludopusexsecutussua     regis  permissu    peteret,  se  ad  clencatus  onus  ve- 
non    tantum  auctoritate,    verum    etiam   imraensis     nire  debere  :  qui  suggessit  et  impetravit.  Acceptis  E 
B  witmnibus  amplissimisque  donationibus,  quas  im-     epistolis,  perrexit  Autis^ ,  .d  >rum  civitat-  ie  a 

3  novi  monasterii  aBdific  lem  loci  eccle-     B.  Aunachario  episcopo  deci  ■  ef- 

ltui,  Bt  accremento  redditu  uatorum     fectus  et  subdiaconus  ordinatus  e  «de 

StaSim,   etvictui   servorum    Dei.   Hzc  ille    venit  ad  memoratum  ^thermm  :  dl -.  jam  e?] 

fl   Zrbum  Gallke,  moxpro  opinionissu*  patu  accepl  *e  eum  cum  raeffab*  gau- 

uprobabililau  «  a*  ea  ipsa  verba     dio  ,  presbyterumque  et M«hd«i& 

''"'"      w,  Nicetii  episcopi  et  coi  is  ordinavit. 

4.  jszsimtlifortet      .  runt  nonnulli,         13  Juxta  h*c,  qux  vel  Ucirco  paulc  npn,   

SanctumnZuml  iquando  ejusde, lasterii     videtur  S.    Li  modum  extguo 

,1  Viole;Sam~    moraU                          m  ad  S. 
taTani  eZ    om   3  Galli*   Christian*  ^.447     ven te  in  aula    Ethe ter  senat  ye^ 

""■■  —        -:.■,:',::":  -;  r:::::::  i^:  ■  ■ 

iodoPrensL,Pr ^y^  S    Aunanu^  'JSZi 

*tatuspag.U;pr taciterejk it  ku  ^  ^^^^4  ^ecleri- 

erectaper  sanctam   Chr.otechildem beati  Germam           ...             ...                    1  J  m 

ilica  monachi   locum  istum  msederunt  ad  no-  catu    onus  s u  n  1 

,m  usque  tempus  ,   numquam  interrupta  sene  :  ******  *«  F«  JJ  .       pandeba, 


C   ces,  quem  monachum  abbatemque  fuisse  tradunl  ; 
priusquam  episcopatum  Autissiodorensem  adip 
retur  :  at  de  abbatiali  ejus  dignitate  altum  silentium 
in  ejus  Vita  apud  Labbeum,   ubi  tantum  ad  sepul- 
crum  sancti  Martini  Turonensis  '■   -  coma 

»  capitis  detonsa,  clericali  habitu  secularem  vestem 
mutasse  -   perhibetur.  Cointio  similiter  visus  est 


rensi  episcuuu,  ui  0««    

capil:  retur.Qui  et  in  hoe  postulan 

exptevil  v 0,  ac  insuper  ad  diaeonatus  eum  pro- 

oflicium.  Effectus  ergo  clericus,  continuo  re- 
em.Quemvidei  >tus  .Etlienus, 

illicopetivitarege,utsibic >«Mf'-f»mJ 

„, petraverat  a  princip  lgdunens.s 

ecclesiaetc  flrt* '"'  'v    '  '"'"" 

inlervallo  apui  Sa  -'"""  P"- 


,  ndut  .  -  abbatum  catalogo,  quia  talis  haud  ex-  jw«  ,m^J^ZTZ,Zaalw,  ul  idoneus  reditre- 

hibetur  in  episcoporum  •  ^'^SS^  ZTjSP^  £ « 

quamvisauthorplerpsqnecommemoMtexabbatibua 

sancti  Germani  factos  episcopos  Aut.Ssiodorenses.  ''f««*'»ff'V     -,.,,,'       ;.•,,„„«,«.  »»»»«"«  /'""' 


episcopos 
Z)eni 

/'/,'/,S      ,' 

deatur 

quandoqi 

Germanum  exstiterint  monachi.  L\am  wm.ijn.,.  .^         :"Prim'  ejus  decessor  interf 

illustrans  Acta  S.  PalladU,  qui  seculo  7  abbas  mona-  </"-  ^  "» 1«    ggg 

sterii  S.  Germani,  ,/  «piWK  te^w  '"  Hiiiorw,  fld  nensi  secu  a,  nm' apud  s.   - 

opatum  assumpl /.  ait  1  Quoniam  certum  non  «^SLJ  K6   9  ffjftorte  cap.  41.   I  i  '   Op  1 

est,  tunc  fuisse  raonasterium  monachorura  eo  sensu,  i  "'"  »  •  ,u    7  s  (/ ;     ,(/)/  ,.JIIS  (nltus 

qui  deiude  isti  nomini  annexus  fuit,  omnino  credi-  *m :um.  vi      ^ ^  ^ 

bile  est,  Palladium  abbatem  gubernasse  clerum  se-  prom  •  .  9  ^  mcHptm  ,  aUnu*  ad 

cularem.  AW,,  i/a  ,r  iAPiiwH  «ffnt/5cfl(  «jn  fMlwi        "£  i0strum  MrfiM  «wi««  "   **  '/""'/",'  S 


>riscus  ejus  1  '"^^"  »»«»1-    

gecttiMM'589.  '/""  *»•  '/"•-v"\/-":/'/"" 


,d 


primordiis  dicU  abbatis.  Equidem  contentus  retulisse 


gtave 


88 


regit  qnmtom  filta.  /  ■'       W  ,„„„.,,  ,„,„ 

iejittre.atqmv^  ''    „,.,,„  MfHwmf, 

■wtt  ■»  ■ •»■  ''"":  '"         ,,„  ,  r«mo«.  ■! 


DE  S.  ADNARIO  SEU  *W-f^^£*  m  •**-  fidei  D 

vestr.   reges  Romnno       i        ^  ^  ^    M  ^ 

eonfessimie  sunt  ■""•^  j^  finitimos,  adju- 

fuer  ':"      ".„„„■,  oarMme  Frater, 

toresqneprwtaret.    •''-,;  „os  vil..us  sit  data 
ne  dum  -?.Ih1s  ves       JUVB  ^ 


et  r/^rm 

,'rt  s. 
/iflHC     P< 
//    /'/' 


!£fS "  ■■  "i..;,   ner,   divina   m,se,,tione 
'  "" ■"""",,,„   ,„„,„,„-     conndimus  ,    eorum    etfcm   ffll    ™an UF <T 

1     ea  1;,°";    '  nenst  tecolumem  eustodiat,  earissime 

■> "„•"'"""<     S.nn!en,^:..?.:U. .  nII  Octobres.  taperanted „, 


;;:;;,;;;        *■*■ „,„„..  . .._  -^nn--.-  e0rum  etian     i«~tUr , 

•   ,„//„•„•„',  r  pertm 
.,„„„,„  •"""''  '" 

,.*;,,;.„, , '    '  **»???.  Slw ^M^^"'"»1:: 


agnovit 


i,i  Utteris, 


'"'"'""  """,     ;„ 'ien.lo.' Den»  te  ineolumem 
/illv,  Pelagtoeectmda    r  rt£  *       „„„     „  AugUsto,  anno  vn 

',,.,„„  ■  '•''•  '"  '''"'""  """'      Tw  ,„,,  feto   «  I  -"/""  '"' '"""  '"'"'"S  """     ,»"-'«,»«• 

h  „  48  Bp«(eft  „.„.  /  ^.       Auna.  i    ad  Jk 

"■ ■•  ^•'""     ';',,:;•,,„,,/,■.■,,,.•..■"■•'''''''''■'■''-''- 

Sn  ,,m,em     SZ  '"""" '"•"""" 

staum  Pontifioem,  qnamm  unam,  mmia  ve-      ■  (    £      ^  ,  A,  ,„„„„  9mdm 

t  "te  mscatam,  ab  authe  **ZaT%,  » » ^ '"  R " ^ "         /1 ^ ','• 

r  extrahere  valuimus  '  „,  (/ P(  ,„„„»  „,•/•- 

huie  Operi  mserendem  dignum  du„ <«  '  „,,.„.,  „,,„,,„  „,„  „ ,„  nmnMm 

„„,„'„,,„/  '■"■;"''",    ,.;,  , , '-"•"""''■  <*< "'""" '""T"; 

'„„  939,  „„„' '•  9S&.  -'/'•■  '•"""" '"  '  ,„,„„„ ,„,,,,  ,,,.,„  ,„„■  1 ..,..•'•„"';;  '/"'  "« "d 

m  BM  '"'■'■'■""'■";  "'•. ''  „      ,,',„„  „„„,,  , „„„■.'  ' /•""'•  ''""  ™*?m,*i 

,,-  „,.,,„„■,■„,„(  „'„.  ,•,/<•-•",■••«  •  '""  "'     '.,,„„,„„,,.,,.,„,  , /,' m  „/,.,./,„,.„'.  etjota 

'-"/"-  '■";";;;";;       .,,,„„. „". '.""/-'      '"r 

"; "'""":     :  ,  „,„<  ,„„,.„„  ,■„/,"„„.  r#*  "•'  •■"'"""'""'s  *■ 

Iv,,  ,,„,,, ,  1,,,,,  ,-  ,mo ™™,Am»,o    u         „..,,,,„,.„ „/,„ ,■„.„/„"■'  '•""",'"■'""  /;" '"' "".; 

*>»*  ":- iu"(<:"'" v  ;    ,„/,•,„ „ np« / "" 

adn,  '•  ,1      „„„/„„/,■//,.■„,,,  mEceleoi*  tanttm  «h^ 

tafit  ,.-rM„,ns,..     „, ,     .      '■;.,,,„,„  .„,,„,,, <„„,„.  «H 

'      '  ,   Ano"         •  •"'     ./«<.„,-»/"'.■ ""*'"•"""  C'"""""- 

q„„,-eS  ratres,  et  ip.os  qn.es.sse  mvenimus  Aro-     rege    M  ««j^  ^  ^  ^.  ^  ( na. 

stolr.s.  .,  ., w  /V1,  ,„,/,,,..,,  m\*al  ad  ferendum  Italim  ouwftM»- 

„■  temporales  anguetias  «Mta    wm mN,  '"  ""  <-  -^ J        ,  ,.      ,' „„s 

oomimeeiene  ates  divino  per  Apo-     „„„,„.  Mm ■'-<■  '/" "  *  "/.";„,„„.,,„,  in 

st,,.  i  mandari,  ut  nos  mvieem  diliga-     P M>  ■  •  i  |  "'  ""'    *f    ,„„„„ 

tra  portemus,  ut .tiene     Chn ,„  I m  •„    pronm    ;'.".,",,  „„- 

,...„  Um  quicnmqne  uritur,  nos  uramur  ■  dam  pene  eel  Mta  M  «  /-""./""'" ■'"•""  '   '  !.  ,",,ru. 

in  eonepeetu  vestro  tantm               innoeentium  sit  n,,„,  981  :  Dw  Longobardo, •  m  G al to  VB 

effllM,.    „,,  sa, ,.,  violentur  altari  „  ita  Catl.olicrc  dnmtur  et  vano  bellandi  genere  nnnel  ranci 

£  '"" x'--"  "l  "•  ^1  Lo"go,'a'''''  """r "  '•"";;ll""l"',;s "' ''"'"'. .   „  ,. 

teiorali.  ist.  Hagell.  sint  et  ad  p.  xrme  nlmectat  „/,,„„„  8.  Bcg*  > UOm.     ■    ;  '»; 

toemlestioonfidimns  miseratione,  proficiant,  etpro-  ab  co  perperam  httetteetwn  fujm  S.  Gregmt 

ximum,  sicut  a  vobis  seribitur,  Dominua  noster  de  r»„,„„,,„.  ,,,„  ,/'„„  „'„'.„»  rsferew  ,„/  ,„■«„'.     " 

tribnlatione  dat  gandinm  :  qnia,  qni  neqniteragunt,  S81,  ri I  ,•„«,„■,„/„    „.„„,  et  '„,„  "."'"/"•"''"     fc 

exterminabnntnr,  el  inimiei  Dei  m„x,  u1  exaltabun-  oKm  „/,  ,•„  prolotom  ie  ,„,„„„,•„/,  /.„„„„'„„",„ 

t,.r,  sicut  Famus  deflcient,  -„   generaliter  peribUnt  (.■,,//.•„■ i frruptfone, «u»  ,/„,  „„/,„/„/,„,,,•/„.„',''»  ""s^_ 

eentes  ,le  t„,  '   ,|„„l  v-,s  ,l„c„erat,  tH,  at  fretn  antequm  Pelagba  ad  Ani»arium  eet 

qni  illic  Catholic»  membra  e-tis  Bccieei»,  uni  ,-or-  mt,  eompieta  fufl.  ./</«„  cariosw  leetor  c""""""  "J. 

pori  unius  capitis  gubernatione  conjimcta,  omnibus  ohiios  571  num.  5  et  573  ,,,,»,.   i  ,'/  stqq.  /,'''»'  >* 

nuibus  x  deretis,  paci  quietiqne  nostraj  pro  joriw  TWiichsis  liic,  ,„„„„•  j«w  »ul  ftfnpom  en 

ipsa  sancti  Spiritus  unitate  concurrcre.  ra»s,  eetaris  o»„„,„,s  praferendut,  eertbu,   i"  «*    « 

47  Nec  enim  credimus  otiosum,  nec  sine  raagna  mus,  S.  Auiuii,  „,»„/  fc.-,,, /,„,„,»  rejsi  c,,,„i/,,s  ,r"  ' 

diviuae  provideutise  admiratione   dispositum,  quod  liaml  fnisse,  prsetet  f,i,„l,ii„,»'iim  lib.  G  //is,»ri.e  <"/;■ 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMRRIS. 


89 


ad  sanctum 
litttrt, 


B 


30  aut  am- 
ius  annorum 


\   4-2,   ubi  ad  annum  Childt  cundi  nonum,  id  est,      diem  tertium  festivitatis  redintegratara  domi  repor-   0 

Chrisli   •>,s'i   •s<'"/'//    '"   /"""'  modiim  :  Childebertus     tavit.  auctore  j.  ?. 

vero  rex  iii  Italiam  abiit.  Quod  eum  audissent  L.-m- 

gobardi,  timentea  ne  ab  ejua  exercitu  oasderentffp,    §  V.  Sedis  duratio;  obitus,  sepultura,  corpo- 

^ubdideruot  Be  ditioni  ejus,  multa  ei  dantes  munera  p;g  translationes,  cultus. 

ac  pro.nittentes,    se    parti   ejus   esse    fideles  atque        * 

SUbjectpS  i  patratiaqtte  cum  his  omnibus,  quce  voluit      j\nnum  Sanrti  enwrtualrm  rfet  iignani  Vitx  srriptn- 

rex,  in  Gallias  est  regressus.  neb  qdidqutm  lanti  untle  enin  probabifiter 

50  PostJ&catiasadFfafpumUtt6M&mmt&an&'     eruamm.   Sedis  qttidem   durati  HmttriV,  M&  sanetvs  post 

rius,  qum  similiter  deperditm  sunl ;  ex  re  m-     Vlil,  .  ,,,.  Iia_  ul  ,v/  eoerfendn  sint,  qum  svJfra  ePi5C°Palum 

auxejusdem  men  discimus,  eum  denuo  egisse  de  sanctuariis  seu  diximus  de  ejus nalivitate  etnssumpticm  ad  episcdpa* 
Sanctorum  reliquiis;  al  non  satis discernimus,  an  tuu-  ///w>  /v/  negunda  plwrima.  qus  tradimtur  de  ipHm 
tum  gratxas  egerit  de  atile  accepHSt  an  veras  quod  mi-  mcmeritnts.  Audiamus  tpsbrum  verba  :  Deriiquej  ">- 
similms  mihi  est,  plutes  rogaverU  pro  m  iiS)     lln,(  anonyrrius  biographus,   ecclesiara  divinitus  sibi 

quibusregionessuassigmficalfatabundare.  Imtw<autem  commfssamcum  per  xl  et  quatuor  annos,  mensc 
responsoriarum  suarum  non  obsoure  declarat  Pontifety  lnio.  diebua  viginti  tribus  strenue  gubernassefc; tarii4 
snmmopere  sibi  probajiejus  agendi  modum  et  affectum  dera  diu  optatam  ad  patriam  die  vii  Kalerid.  Octo- 
erga  Sedem  a\  1  -  sed  audiamus  eas  mirynis :     bris,  duce  Christo.  migravit.  Auctores  auiem   HUto- 

Dilbctissimo  pratrj  Aunario  Pelagius.  Quantum  ,,,;■  episcoporum  Autissiodorensium: SedltannbaxEtrt, 
Deo  placitos  Sedis  apostolica»  veneratione  voa  red-  menses  x,  dies  xx.  Discrimen  aliquol  mensium  ftffc 
ditis,  tanto  commodatior  illi,  cujus  Sedes  est,  fit  observatu  dignum  non  rst :  meminerit  tantum  fector, 
vestraa  fiducia  caritatis  :  nec  aiiter  unam  solamque     nos  umdem  ametorum  verba,  dicentium,  quod 

Dei  confitemur  Ecclesiam;,  nisi  oinnes  ad  petram,  8anctus  adolescentiam  suam  Huceret  apud  (hinfflram* 
super  quam  fundata  est  fides  Gatholica,  eonatruar  num  wgem,  idest,  post  annum  SGI,  quando  ipsum 
mur  :  propter  quod  dilectjonis  Luie  desideriis  suc-  ,,,.,  rsil  mundo  valedicendi  desiderium,  natalem  efas 
cessit  eflectus  et  celer  et  facilis  :  quia  eorum  saQr  statuisse  eirca  o4Q,  initium  vefo  episcopatus  eir-  „ 
ctuaria  quaaruntur,  a  quibus  principibus  sumpsit  eu  o71,  in  quo  secuti  sumus  Cointium,  et,  quot- 
pradicatio  vcritatis  exordium.  Quod  vero  in  vestns  quot  petieeam  materiam  altigerunt,  eruditos  recenlio- 
regionibus  abundare  indicatis  ecolesias  novas,  gra>- 

tulanter  suscipimus,  tamen  si  scienter  expetere  stu-        53  At  stunte    hac  sententia,    admitti   rlequil   tam 
dium  propheticaa  vocis  ampiecteris,  quaarite  faciem     diutuma  duratio  episcopatus.  Nam  anni  44  vel  43  tt  ^Jj 
ejuj  r.  Quantum  namque  humanis  intellecti-     menses  10 additi  annofflldeducent  nos  ad  616,  quo 

bus  Incarnationis  Domini  nostri  veritas  aperitur,     Desideriusejus  s\  ihedram  occupavt 

tanto  amplius  et  honoratur  et  colitur.  Siout  autem     vai  :  quandoquidem  is,  ut  recte  observat   Cointhu 
yos  cupitis  Deo  nostris  orationibus  comniandari»  voa     annum  60o,  num.  4,  multas  res  cum   Brunichilde 
etiam  nostris  necessitatibus  etangustiis,  quibua  in-     regina,  quxanno&lZ  evivis  erepto  est,  commutave- 
cessabiliter oneramur, intercessionls.continuum ferte     rit,  eUtantwm  postannos  episcopatus  octodecim  loeum 
solatium  orantes,  et  quibuscumque  valetis  viribus,     fecerib Palladio,  qui  tamon  anno   625  e\  Au- 

id  agentes,  quatenus  sicut  praBdicationi  Sedis  apo-     tissiodorensis  subscripsit  concitio  Remensi.  Hisaliisque 
stoliese  consonatis,  ita  ejus  paci  vestra  impetratio     rationibus  ducius   idem  Cointius,  num  detrahit 

congaudeat  et  quieti.  Deus  te  incolumem  custodiai,     episoopatui  S.  Aunarii,    ejusque  aUlum  afftgit  anno 
Frater  carissime.    Datum    pridie   Kalend.  Novem-     005,  in  quo  simililer  sectatores  habel  eruditos  pas 
brium,    imperante  domino   Mauricio  Tiberio   imp.     recentiores.  D.    Lebeuf,  missa-omni  diflicultatum   hic 
Augu  10  v  Indictione  quinta.  oecurrentium diecussione,  simpliciter  ait,  sedisseSan- 

."»1  Episiola  hxc,  quam  ex  tom.  b  Conci-     ctum  annos  ptusquum  iriginta,  nuUaque  allala  ra 

Uorum  L  mtom.  1  Bibliolhmcse  MS.,     durationem.istis   terminis   includit:   ab   anno   dlxxii 

inserta,  ut  supra  indicavi,  Historiz  episcoporum   Au*     usque  in  dgiii :  uerisimiliter  quia  l>  ejus  suc- 

tissiodorensium ;   at    notm  chronologic»  ibidem   vttiose     cessor  in  Mutoria  episcoporwm  Aufis  isiumdici 

n  signantun  Mauritio  Tyberio  imp.   Augusto  anno  ui     tur  fuissesub  Romanis  Pontifloibus  Gregorio,  Sabi- 
Indictione  quinta.  Nam  annus  terttus  Mauritii  impe-     niano    dc,   proindeque    sallem  anno  604,    quo   S.  p 
ratoris  nequaquam  conjungipotuit  cum  Indictione  quty-     Qregome  Magnus  defuncm  est  die  xn   mensu  Mar- 
ta  ■  imperium  quippe  adeptus   Ule   est  mense  Augusto     m.  At  ego  suspieor,  non  aliamfuisse 
anno  mrx  vulgaris  582,  p\  annus  ipsvus  irr-     Desiderium  sub  Pentificatu  Qregorii,   quam  epistolam 

tiuscurrebat  pridie  ICalend.  Novembrium   anni   584     ejusdcm  Pontificisi,  eadem  in  Histona  reatatam, 
cum  Indiclione  tertia,  inchoata  a    mense   Septembri.     juxta  communiorem  hodiedum  sententtam,  ad   Deside^ 
Quoc  os    imperii   integros     sumas,   statuasque     mm  Viennensem  conscriptamtnon  autem  ad  iuttssto- 

Mauritii  primum  mrm  vulgarh  583,  tertius  erii  585.  dorensem.  Ptemnaexaminari  ista  poterunl  dte  sxvn 
quo  pridie  Kalendarum  Noverabrium  currebat  In-  OrUns,  qttooHU  S.  Desiderius AMsswdonnsts else- 
dlctio  quarta,  inchoata  scilicet  a  mense  Septembri.  pultus  estju^ta  S^  Auuarium  m  basihca  b.  faernm- 
Quapropter  relinendm  sunt  notrn,  datm  ex  toin.Mqn.  m.  Interea  temporis  ego  obitum  Sancti  nosm  me 
citiorum,  qtim  omnes  designant  annum  '.j^  :   illo  enim     sigtiam  initio  secuh  vu. 

pridie  Kalend.  Novembriura  currebat  artnns  quW*        ^  De  die  emortuali  nnlla  est  controversia,  neque  ^  ^  ^ 
Mauritii   imperaloris    et   a   meuse  Septembtilndictio     ulla.quoqueessepotcst   de   bcd  teputturm.  "»™9»    cu«7.£o«i 
quinta.  Ceterum    de    pectdiaribus  Sancti  gestis  nihil     u„  indigital  anonumus  biograplm:  Ad  patriam  dievn  umimfttt 
llin  occurrii    apud  veteres   *criptorest   quod  a   Ino-     Kalead.  M M  .h,«e  Chnsto.    mi^avit    Smque 
graphis  prmtermissum    sitt    vel  non  satis  exposfam.     summa  cum  glorm  9ub  frequentia  Pop«lorum  ..   .  ■  - 
MminitejutquidemS.  Gxegorius  Turonettsis  m,  4     olesia  *m*    Oermam   tumularalus  deducitu  , 
demraculisS.   Martlni  cap,    13,  «H.M»-     condigildhonorepro]  ejusdem  ^^ 

quamtestis  miraculi  ad  annum    w*  CMldcberti  de-    pafa  eat.8sim^eonfessorissepultus  Mra 

cimum  quartum,    n,n>u   »89,  patratit  paucis   ut  ,r-     colitur.  QoneomU  HertmW.  9^^°^L 
quitur:    \d  lest.vitatem  vero  illain,    cu;    Au.iaeba-     mani  Autksuiaorensvs  apHd  nos tont.  1   Jutn  pag.  »u 

rius  Auteio" IrenS  urbis  pontiiex  adluit,  qu.dam     |,  Irem    ei*gio>  , I   f*    MM  g~  ; 

manum    a,  idara   contractamque    detulit,     sed   post      oaas.o,  kuc  reservam :  Beatus^ero  Aunar^u.^ 

SeptembrU  T.  VII 


datx  anno 
586. 


90 


X  «ceUentispr.vue.i  fuenU  relatio  g  eejorum  £  ^«S/^^j'^ 

ctitati.    illustna  bas.l.cam    quoqu oe«  ,„„  ,.,  ,„        ,„„  ZM    '  ,.,,  ,„„„„, ,,,,.  _ 

magnificis  pncdiia  locupleUv.t.  quod 1  e „>^  ^,.,,,,,  „,„„  //„,,„«W  ffjW"                       ,,  „,  ... 

didLimuu,  et  possess.onum  «£tad»  fuerat  ,,„.„,.„,„  ,,.  ff.rmem,         » 

•"sr. i  i::;:;;:': — - ~  "*"" """ '"      "  — -—■ 


Corpvs,  aijui 
transtationit 


iu  Sfartyrolo- 


,„„„,,„„,„,„„„„.„,,„,'".'"""■>""".   --,--  .ii,.atum  est.  ut  supra  ra«»—   —  ?-  —   — 

&petenti-ue  diviua  benefloia    ,pa.u.   menti  «^n  etcorpora  beatorum  pont.ficum  Al- 

cSprseetanturfldelib»                    de, "'"  '  gdoreMium.   olim  in   ipsa  eccles.a  tumulata, 

La»  •»  «*««  '""'»"' ''  d "  """ "', ;       "  S-rrentur  in  cryptas  et  oirca  oorpue  beat.ss.rn. 

/ e,  prol I  pan             m  <£_*£"•  ££5  prmcipua   offlcii  diligentia  conderentur  : 

ft.  eornm,  «  I «  *« ' ' """,  ''  '"'  v      ,„„„,.  probo  coneilio  ;  ut  quos  eadem  cceh 

„„„„„„.  „,,  ,,,„„  _,,_.«  Stpuntm  m  ***£%  "  tinet  ejusdem  qnoqne  b.  torr.e  hab.tacuh 

X_«i»«edor.nH  «p«d  JftrMMi  <""<■  '■   <«'""'"»<  ^P"        sociaret.  Factum  ita  est ;  et  dextro  qu.dem 

?mpKme»  eei.    722=    Autieeiodoro   depo  .t,o  et  «_£»»™       ^       Austrau,  0Sea  beati  TJrbani 

tra„slatio  S.   Augnarii    ep.scop.  **»?«**  la e'e'c'um    '  ite  sancti  Innocentii  martyrie  eodem 

rita  <"'<«  '"""  *".  ■""'"' '  f"  y'", M  °    ' '     foeufo  co  npos  ta  eunt.  Hinc  corpus  ver.erabilis  Alo-   E 

B  „, | ■„,„  A-oxiem  Martyrologi,  edtttonm  ador-    lo  ulc con p  ^  ac  trjum  dem,le 

Indnn,   *    m   FultUn»    Martyrolotno,  «•£ '  ^^'tifl^,  Ursi,  Romani  et  Theodosii. 

«fa.extf.ii.den.  , '■■''-■•  Ant.ee,odoro  natal.s  et  sani x  ,       I       id  Mt    laga Qrientali, secue  aram, 

tranelatiocorporieeanctiAnnan.  ep.seopietconfe«-  a _pa .      P  et  lia  Aunani   membra 

s„„s.  Aluranotamind^oMartyrohgwJuU.sw-  P     ^     c  .ieicnDt|  Sini>truin.   id  est,    Sop- 

,,„„„„  „,/KV.  Aujueli;  Auheemdoro  tranelabo  Au-  "«™.  latus,  glorioei  martyriaTiburtiipigi, 

gnrii  et  Deeiderii  epiecopornm.  Dufaun.  ••*•  """  «.  te^  a°  u      snl)j UIlctis  quinque  pontiflcum  corpor,- 

«i»  »c,  Augurii,  .» m "/"",  ''-/"'-  ",        ;,H     10C  eati\ancti  Fraterni  episcopi  et 

}w  Sanctutnotter,  m ""/"";;/-  •*"  ;"'""""        . ,     "cen  urii,  Gregorii.  Deeiderii  ac  Lupi,  et 

ttjSttSZtZtt  ^SeLtiM^ralpuerUuondammartyrio 

„,„.,,.„„,  Meditionem  Martonii  exarato    ad  coronah^  fe      ^^  {  „,„„„,. 

,,,,„  ,   ,  m  ...  A„„an,  et  Deemeru  ep.sco-    mm**»  «JJ  ^ J^  ^^  ^  pf „ 

pornm  Xut.ee.odorene.um.  ,,,,,,.,„„„„  ,'„„„,  debeatejusdemlranslalio,  prout  recte 

wiorment  tmpore,  entiqui  codices,  ewfau   mserta     monel  U.heoeu,.  &i  rmm  „,„„„„,. 

.,,    „,,,„„„  „ „ m,  i nver t,  q I     '"','•'■' «* -■"""■""'"""»■   P»     >■     > 

;,; Vlminicu*  Georgius,  a „,„„„„>„,  exeju,     l laudatie  Martyrologm   ,\ m    o  tmpore 

,,„:,„„  ,„„,„,„„.  ,,„■  ,;„ Adonie,  etatui  de-     ut  patet  „„  verbie,  tdcxrco  ad  „„,, „  "'"';•      'Js 

t„,„  „„'„  m ,  860,  „„„  ,,,„„  •■ «"  /""»  "  ""'"''""'•  ■""' ''""'"'"'  !Bnc "'  *    " 

tmditorum   ,, - Ade    „„„,„  Ifc „!„„',„/.„„,     t»ram  «I  pentf/icum,   „„•   q»  Htae  «"»"'"     « 

.,„„„,.  Sed  „'.  q I  "',■  •■"/■/ "•    nobi,  ul  „„„„„.„„■     Faetii  ,„„■„,„„„,  /„..»„,  „/   m  eaUem   annunamo 

,..,,  „,  ,,,,,„„„„  „„,„.  3  wdemne.eur    Ms  '•„'  «miIi6a«_»erM«  ,„,„,,,„ „o„/«,5s^:i .rans iaiio 


,„    ecclesia    caihe- 

ret  piorum  fidelium 

nem  deductionem  <"* 

tumulum,  in  ecclesia  S,  Oermani  prxparatum. 

60  f^„"/.N/'-./</^   ad  commemorationem  translationu 


pre,lOM  ;' 


est  ejus  luiiiuiiiN  au  peucs  luniuii  o.    uermain. 

baec  est  translatio  haud  dubie,    (\u&  ad   diem  xxv 
Septeiubris  signata  legitur  in  M;ut\ rologio  ecclesiae 

catbedralis  sub  initium  seculi  undecimi  conscripto.      ajfixum   utei  am  au^»o»,  «>  »_m<,.c..,  .../« 

Hsc  Gallice  laudatus  auctor,  ad  quorum  clariorem  in-     siderio    episcopo  communem,    crederim,    eam    sacns  fu  , 
telligenliam  juverit  paulo  altius  repetere  nonnulla  ad     Fastis  insertam  fuisse,  quando  sacra  ossa  comm  exhu* 


UU  (JilOtl  sptctlli     uu   iumtncniuiuiiuin.nl,    p53«f",v 

affixam  diei  xvi  Augusti,  et  Sancto  nostro  ac  S.  De-  olm  wW 

"      ..._.i. ..:.-_       n„™      enrnS    fvlt, 


et  ab 
monacho 


"•":''"■• / / ~t — — •    —       x  uo..o  ............  ,»«■•>,    , 

memoralum  circa   annum  805  translationem  pertinen-     mata  atque  in  pretiosas  thecas  transposita  fuerunt.  tu- 
ua.  tat  D.  Lebeuj,  contigisse  ista  circa  annum  1030  :  '/'"" 

57  Anno"fiki,  jubentibus  Carolo  Calvo  et  Ludovico     sub  idem  tempus,  teste  Historia  episcoporum  Autissio- 
,ho         regibus,  corpus  S.  Qermani  a  loco  primas  sepulturse,     dorensium  ajmd  Lahbeum   tom.  1  Bihliuthcc*  .»/»  •  • 

/.  450,  corpus  S.  Desiderii,  quod  in  ecclesiabeati 

.„:       11. ._-      t.„U»U-,i .»-,nniflim     (3<t 


i';|,".',>,    kvivae    o .     KJtiuturti    u    iciu    jn  timx,    .>,  „„,,. 

lyiiu  <'oiii»i   /oco  ;'i.x/.  ctareconditusquoquepri-  pag.  450,  car/)j«  __?.  Desiderii,  quod  m  ecciesiaueaw 

muwi    fui.  S.  Aunarius,   in    decentiorem  translatum  Germani  sepultum  babebatur,  ...  reposituin  est  ••• 

fuitab   Heriboldo  Autissiodorensium    episcopo.    Anno  in  argentea  theca  centum  appcndente  libras.    Qunt- 

vero  859,  postquam  pietate  oc  liberaliiaie  Conradi  ei  quid  sit,  S.  Aunarii  M/r/u  {tpsana  r«''V"  in  pretiosa  cap- 

\orum  conjugum  ecclesia  monasterii  sula  servabantur  sub  initium  seculi  13.  Id  docet  CtuuI» 


ero  oov»,  pofi^tw».  pietaic  ac  liberahtate  Conradt  et  qwd  stt,  S.  Aunaru  sacra  wpsana  Mrto  w  i»cuo>a  tuy 

idelaidis  illustrissimorum  conjugum  ecclesia  monasterii  sula  servabantur  sub  initium  seculi  13.  ld  docet  Ouido 

xparteOrientaliauctaesset,  ibidemque  mirocrypta-  in  Historia  de  Gestis  abbatum  S.  Germani,  ab  anno 

umopere  decorata,  in  harum  prxcipua   collocalum  989  producta  vsque  ad  fvnepi  seeuli  \Zyquoipst  eidem 

■st.  Deinde  anno  802  monachi  aliquot  mandatis  pari-  monasterk  abbas  prsfuit.  Etenim  gesta  commemorans 


__*...  .Aiquot  mandatis  pari 

ter  et  epistolis  regiis  instructi  Romam  profecti   sunt, 


,/»•»»     iir  utin  ttu    i#o«/«i      w«     Mrinri     ot  1.1*1»,      ***i      -j**w    -^-- 

monasteno  abbas  prsfuit.  Etenim  gesta  commemorans 
Radulphi  abbatis,  anno  1208  e  ofvii  ercpti,  fl^''  "K,/ 


4  inpubHca 
nccessitate 
pe.r  urbem 
clreumlatum 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS.  01 

Labbcum   pag.   580  refert,  mnnasterium   S.     quiis  factum  sit,  vel  quo  demum  deveneriut  I  MuUis 
A  citatnm  ^    Radulphum    inter   ae   /Jugonem  de     sane  viam   pr.rclusisset  contentionibus    tuper    exuviis 

^m^\uUcopummtofuU8edebitommonerepre8iumt     nominatim S.  Germani  inter  anonymos  scriptores  ad 
draxa  lipsanothecarum  decoramenta  recurrendum     hac  usque  tempora  perseverantibua  non  absque  bono- 
Ut        Cansula  etiara  inquit,  beati  Germani,  olima     rem  scandalo  obacerbam  scribendi  methodum,fraudes- 
h    «memori»  Lothario  abbate,  fllio Karoli (Calvi)     que  ac   dolot  mahs,  minuenda  adversariorum 
re"is  auroetgemmisdecorata.reraanentibustantum 
fruntibus;  auro  et  gemrais  excoriata  extitit.  Capsu- 
lae  quoque  beatorum  Urbani  Papee,  Aunar.i  et  De- 
siderii  prsesulum  fuerunt  similiter  spohat». 

61  Circa  annum  1222  abbatim  prsefectus  est  Re- 
anaudus,  qui  sHfl   prudentia  atque  industria  mn 
taniumdebilisexoneravit,  sed  et  redditibus  mire 
xclesiamque  pretioso  ornatu  decoravit,  ut  fuse  narrai 
idm    mctor  pag.  581.  Hinc  credere  fas  est,  vel  ab 


sane  viam   prsclusisset   eontentumibua   supei 
^m^\m^copumtanlofuU8t  debitorum onerepressum,     nominatim  S.  Germani  inter  atwnymos  scrij. 

/ «•*«    f-./.i .»<»•* n litim      hier    uannp    temvora  verseverantibns  non  absqx 

\bendi  methodum.fraudes- 
-  t  «+v.„«!«  e^Kote    MmKsLvaMfCalvil     que  ac    dolos  mahs,  mmuends  adversanorum   eansti- 

mationisergo  adhibitos.Specimen  sitepistolaanno  1752 
nostro  Bollandistarum  nomine,  Oallico  idiomate,  et 
typit  quidemt  ut  mendaciter  pr&fert,  Antuerpumsuw 
sparsa  in  vulgus,  tot  plena  ineptiis,  imoel  farta 
cipiis  theologicis,  a  doctrina  nostra  usque  adeo  alienis, 
vt  impostorem  per  se  ipsa  prodat  etiam  mvnus  oculuto. 
Sed  ai  propositum  nostrum  revertamur. 

63  Prolixe,  sicut  moa  innuebam,  Autissiodorensem 
cladem  descripsit  D.  Lebeuf  in  lau&ato  libro  Qaltieo, 

..    :_ i.-...    .,„. .i,'., ,.../.',!    ntl  nlilmtinm  \      flsrmnni  t>TTUl~ 


D 

MJCfOBE  J.  P. 


ulem    uuuui    /'..;,.  ■-,-■.■  . 

-  v0i  a  successoribus  ejus  lipsanothecas  futsse  pristir 
,!,',  mkndori  restitutas,  nec  has  inter  neglectam  fuisse 
Itoanothecam  Sancti  nostri,  quandoquidem  tanta  esset 
toveneratione,  ui  premente  publica  necessitate  circum- 
ferretur  \n  suppUcationibus.  Testem  hic  kabeo  codx 
nostrum  MS.  D.  Viole  in  Gestis  abbatum  S.  Qerma- 
ni  ubi  Gallico  sermone  leguntur  sequentia:  Tempori- 
bus  eius  (Hugonis  de  Tyard  abbatis)  Deo  propter 
peccata  populi  non  cessante  plectere  Burgundiam 
diris  belli  ac  pestilentia?  flagellis,  plures  ac  placan 
B    ,  m«irn.'i.nfliam  sunplicationes  Autissic 


ci  speciatim  perlinentia  adabbatiamS.  Qermaniexpo- 
suitapag.  142.  Hsrcnosin  compendium  contracta 
uimus  §  2  Commentarii  prxvii  ad  Acta  S.  Ger- 
mani  tom.  vn  Julii  pag.  187,  et  quia  pariter  S.  Au- 
narH  reliquias  respu  iunt,  hic  repetenda  duximus  :  Con- 
venerat  inter  haereticos,  ut ,  quamprimum  urbe 
potiti  essent,  coenobium  S.  Germani,  ne  quid  efferri 
subducive  posset,  arraatae  paucorum  tantisper  obsi- 
derent  excubias,  dum  praedonum  duces  adessent. 
Factum  id  est  tam  solerter,  ut  a  monachis,  fugam 


rellquias  S. 

Gcrmani 

episcopl, 


diris  belli  ac  pestilenti*  flagellis.  plures  ac  plaean-     ^»-^^  vls'aMi  qaidqMjn  potuIrit. 
dam  jus.a,  ejns  irs  suppU==  AnUss  .     ««  *^P  ^  m„x  Mma2^i  agmini  nni- 


E 


dori  instituta?  sunt,  et  peculiares  quidem,  rogante 
magistratu,  a  ReligiosisS.  Germani,  in  quibus  cir- 
tulerunt  lipsanothecas  S.  Germani,  Aunaru, 
Theobaldi.Romani.Tiburtii,  Sebastiani  et  aliorum, 
praesertim  ab  anno  mcdlxvii  usque  ad  mcdlxxxii. 

,/;/  D.  Lebeuf,  affirmans,  a  se  conspectam   fi 
epistolam   dicti  BugonU  abbatis,  quam  inscripsii  gu~ 
matoribus    ac   procuratoribus    civitatis    Autisswdo- 
rensU   ,t  qua   concessii    licentiam   deponendi  uc  cir- 
cumducendi     S.     Aunarii     lipsanothecam    occasione 
grassantU  pestilentix.  Recensetur  quoqne,  eodem  af- 
firmanteD.  Lebeuf,  Sanctilipsanotheca  inter  plunmas, 
qust  auno  1554  in  qeneraU  supplicatione  per  dictam 
civitatem  circumlat*  fuerunt  die  xxi  Majiad  obtinen- 
dam  a  divina  bonitate  siccis  agris  pluviam,  qux  haud 
ita  dudxtm  nosl  subsecuta  est  abundanter,  uttdi* 
proxime  memorato  MS.  codice.  Adicto  annoV&Um- 
hil  repeVio  usque  ad  annum  1567,  quo  ataboltca  Hu- 
gonottorum  rabies  scriptoribus  rerum  AutUswdorenmm 
)minutravii  amplam  quidem,  sed  numquamsatts  lu- 
ndam  materiam,  adquam  paucis  pertractandampro- 
(jrcdimur. 


c 


§  VI.  Calvinistarum  in  abbatiam  S.  Ger- 
mani  Autissiodorensis  sacrilegus  furor, 
et  impietas  insacras  ejus  reliquias;  os- 
sium  S.  Aunarii  et  aliorum  a  Cathohcis 
colleciio  ct  conservatio. 


Anno  I5G7 
CalvlnMs 

sachlege 
erun 


Otragem  a  Calvinistisillatam  civitati  Autissiodorenst, 
ac  potUsimum  S.  Germani  monasterio,  breviter  ac  ge- 
neratim  litteris  mandavit  frater  Petrus  de  Pesseltere, 
Prior  ejusdem   monasterii  ab  anno  1544  usque  ad 

__        _  _.  r      .  _     •  .     .'_. ■M.MfJ.    ftil     flliriltll 


Ita  supervenienti  mox  latrocinantium  agmini  oni- 
versa  prrtdivitis  monasterii  tempiique  gaza  cessit 
in  prsadam.  Erant  post  altaremajus,  prseter  tliecam 
S  Germani,  tot  principum  undique  fulgentem  ana- 
thematis,  repositse  sex  aliae  grapdes  (hie  obserwt 
Boscluus  rmttr,  i"  AetU  vuUatmii  ctypttnm,  onfifl 

1042  comwiiis, '"""""  '/"'«."«  et  P""lu  a'"cr  ,v,v"" 
,,,,  I  SS.  Aunarii,  Urbani,  Tiburtii,  Theobaldi, 
Romani  et  (piorumdam  e  sociis  S.  Maur.tu  marty- 
rum  insigncscorporibus  :  has  omnes  idem  impetus 
,„,,cepsque  furor  loco  revnlsas  deturbat  m  pavi- 
mentum,  ossa  simul  sacrapetulanti  impia-que ,  turtaa 
promiscuehacUlscproculcandadispergens.Utadeo 

si  nuid  harum  S.  Germani  reliqmarom  etiamnnm 
Aulissiodori  supersit,  quod  in  ea  tot  aliarum  con .„- 
sione  collectum  possit  interuosc  id  ex.mia  Catho- 
Ucorum  quorumdam  pietati  ac  penculo  debeator. 

Boschius )  hujusmodi  aliquid  superesse 
Gi  r-f«fuere;o™  "'"'""'  "  «""  '""'"'''"»"'' 

s  Qemani  -"/"''<  "'""' »■  />"m"  '""'  "";""S'" 

,.„„ vtracta,  qmdem  f»U*e  ab  h*r.M>,  ua  ab 

,,„,„,„„,.„„„,,,„   contmtn,  retota* <«»  <* 

eccL •  Sec la,  Ujm  «nwmW  f*m  »] 

„    ,,,,,,„,    rertto,  hvretmrvm  I «  "  V" 

Sna btractae.^ccov  'J£ 

,,.„„„,„  servatas,  m   tanim  eimmms  fitmt 

tZZ.s.» m «-j; 

eadm  cMlate,  ,«i  m  «*t*  ■*«-- -"• 

KheavXa,  Mt  verbii  ■ n""  ■  H-ec  ossa  '     • 

,„„nus  coisignata  snni  Por  boannes  ,,o;. 

-bidixer, i-^isra 


mper  quibut 

hodie  var.x 
sunt  opinio- 
nes, 
F 


~\:Zi  =»  "' '"    IW    -I-  ""     Tr;^":  il^;:   pvimentoecclesia,  dicti 

1697,  »<i *  D.  Lebeul  M  inetrumentU  ad  Utrm     -,  J^pore,  , Hog td  ajuadem 

1783  Qaltice  de  eadem   materto  edttum,  und      S.      _m-  ^,.^  ,,„„„„„  sunl  anno  «)Mvn. 

;:::«"/•'- -  - ■ *  i:z 

„(/   //,,s/.    Lirttoisd.  pag.  78,  roi^w       p 


anno    1 1  ao  v*utin  \    « • 

ipsa  verba  Latina  huc  transfero  :  Anno  mdlxvii  om- 
taa  Utissiodorensisab  Hugonotisintercepta  etcapta 
est;  ideoque  monastermm  S.  Germam  cum  plnn- 
bus  aliis  ecclesiisejus.lem  civitatis  dirutnm  et  ever- 
sum  et  omni  ligno,  tegula,  ferro,  plumbo,  vitro, 
campanis  spoliatum,  direptis  primo  sacrosanctis, 
tum  sanctissimi  patris  divi  Germani,  tum  aliorum 
Sanctorum  capsulis  ,c  .el.qui.s,  nec  non  et  ornamen- 
tis  ecclesiasticis.   iibris,  chartis,   tituhs,  ceteraque 

rr     .* ,.         JJ0i:<i>llt>ruS  . 


^r;;;;:,;;: ;,.;,. chartis,  o*-^  ;':;,::;;;;;;;:;:;,.";::: '„;,.-, w- ^tLT 

qut  utinam  explicattus  annotassi  f,  g«w  nwmw« 


A 

JIOCTORE  J.  P. 


tt  ossa  S. 
Aunarii  alio- 
rumquf : 
hrc  tamen, 
vi  traditur  in 
instrumentis, 


quorum 
unum 


perptram 
expotult, 


02  DE  S.  AUNARIO  SEU 

rum  hpsaius  tviidiinlur.  .  , 

J5  exautographo  desmptom, im»   - 

ai imiai*  »•  2  "'"   0?6r^  /'":/;  JJ 

j„  eoitaqu*temnturpn*Minotam,c m  senm- 

L.  die  quinto  mensi  "JJ  «"»«• 

Ordinis  S.  Benedicti,  Congregation  s  S .Maun. 
P,,,m  abbatim  S.  Germani..  Autissiodoren>>«. 
a^exposui  .  variis  personis  secular.bus  ac 

"LlariLedoctumesse^quodinexpugnatione^ 
STAutissiodorensis  civitatis,  fecta  auno  mwiavi., 
^arumductoreslaBo^^^^ 

notticeperinta,  ""^V       ^ZSi 

miim    Aunariiet  aliorum,  in  ccclesia  prsedicti  S. 
,;,rlM:ml   existentee,   ingentique  contemptu  sacra 
,  o«sa    in    terram     projecerint    :    qu*    sacra    ossa 
avarns    personis    piis   collccta   fuerunt.   qm    par- 

ten rum  magnam  reddidissent  manibus venera- 

lulnnn  Religiosorum  abbata  et  monastern  dicti  b, 
Germani.  Hactenut  mstrumenti  verba  sunt,  qua  potui 
fUelitateea  QaUico  m  Lalinumversa,  neglecto  ekam, 
utsatu  patet,  Latvv  idiomati*  ntiore. 

66  Porro  anlequam   reliqua  instrumento  conb 
referamus,  obsequamur  tantisper  D.  Lebeuf,  i 
aWentfonem  ad  ftfo  verha  :  Qum  sacra  ossa  a  varus 
personis  piis   collecta  fuerunt,  qui    partem  eorum 
magnam   reddffliseent.manabua    venerabilium  Reli- 
Kiosorum   abbatim  et  monasterii  d.cti  S.  Germani. 
Galluc  :  Lesquels  saints  ossements  furent  rama 
pardiverses  levotes,  qui  en  auroient ,re- 

mis  atfe  grandepartie  entrelea  mains  des  v,..,ra 
Wesrel,  VMsfa   et   monastere   dudit  b. 

Germain.  Notanda  sunt.  wautt,  studiose  pnrases 
istse   e  quibus  cncludere  ,st,  non  omnes  reliqui 
in  ecclesia  S.  Germani  aolo  collectas,  fuisse  reddi- 
tas  |  ia  abbatiee,  Ex  iis,  et  e  nutabilioribus 

qui.lem,  fuerunt  traditaa  Religiosis  aliis,  prout  ho- 
ru.n  u  cripto  reliquit.  qui  declaravit,  esse  ossa 
<.x  ipaai  *.8.  Germeini»  De  scripti  hujus,quod 

supra  num.  64  dedi  integrum  ,  wuotoritm  dissermt 
Boschius  noster  tom.  vn  Julii  pag.  188.  Novam  ejus 
discussionem  Wi  tociw  non  emgiUcum  desolis  S.Ger- 
mani  ossUm  m  eo  fiai  mentia,  ac  supposUa  ejus  W/'- 
rirnl/  auGtoritaU  et  eorum,  qus  continet  veriXate*  inde 
confici  nequeat,  etiam  reltquias  S.  AunariiaZm  /■■ 

,,,  auam  R  -""■  '/"'"'  adpra- 

po«ium  unice  periinet, 

67  Sed  dim  allegatm  phrases  studiosius  oonsidera, 

easque,  ut  faciendum  existimo,   interprel  "'-- 

smntis  Prioris  mentemi  ki  temporis,  lod 

srumdam,  nan  plaxei  conclusw  domini 

Lebeuf,  videtuxque  mihihiotarum  esse  sensm  :  l'n 

homines  sacra    ossa  ab  hsreticU  projectq  collegerunt$ 

eorwn   pariem  magnam,  id  est,  tantam,  quan- 

te  ,«•  fnrontim  tumultu  collu 

,.,,, .  |  ,'„,/,  reddiderunt  Religiosis,  eorum  do- 

I  irtemmegnam  dian%  non  omnia, ;  quia  merito 

\adere  non  poterat,  in   dicto  tumultu  collacta 

fuisse  emnino  omnia,  nulla  fuisse  sacrilegorum  pedi- 

i  us  contrila,  alioue  modo  dissipatq.  Adeo  "'  ne  cogito> 

,-nii  quidem  laudatus  Prtoi  de  retenta  a  i'ns  homini~ 

,„i   aiteri  loco  concessa  parte  alia  coltectorum  <>s- 

sium.  QuU  enim credatfSic ipsum  loqui  voluisse  :Sacra 

ossa  ofi  Hugonottis  projectacollegerunt  piihomines,  et 

ii  pii  homines  collectorum  partem  magnam  nobis  seu 


AUNACIIARIO  EP.  CONF. 

mJSSXSX «r-f-*. 

1L  tmocha   Qu*  verbis  Qailtcts  ita  ea>  necadv^ 

;;r^r^;[:;:r;"-«»''' ?*-* 

Zlaoonfectc   «mUttto   ,„„,„  ,r„u„,,,  mtwsa   .„ 

TTdtonostroMS^qneml lare  eoUmuesuh  » 

TvlleUsse  Priorem  S.  Germa ;;;  ^;no 
1632UsqUe  adfinemcumitiorumgeneralium,Clu- 
22  celebratorum,  mense  Octobn  anno  MDcixxvi. 

„/,.  ,,■.,/  J).Lebcufmmmtotom.ZMonu~ 
tneni  wa  m-praducil  almdinstrumentumtabeodm 
LuaiJco  Natale  JDamy  eta  Garolo  Cliarles  (eodm 
hauddubie,  qtdsupraQuillielmmappellatusm9cim 

e  lQCQ  hdm  vm  Mi  nomm  rjus  adsmbantur)  L 
confectum  anno  Domini  millesimo  sexcentes.mo 
«uarto  •  Pontificatus  sandissimi  Donnni  nostn 
Papaa  AlexandriVII  anno  decin.o...  et  reverend] 
patris  domini  Anselmi  Claire.bujus  percelebnsmo- 
nasterii  sancti  Germani  Autissiodorens.s...  Pnor.s 

anno  quinto. 

G9  Prxlereain  eodem  instrumento,  cujus  epocliam  retuHtn 
vUwamesse  dicimus,  fit  mentio  episcopi  Autissiodo-  Lebeuf, 

U  hisce  verbis  Qallicis :  feu  monseigneur  Dommi- 
,,,„.  s^uier,  qmv  dnmtani,  eum,  antequam  conficere- 
/„,  instrumentum,  vivere  desiisse-,  ut  fatebuntur  QaUi 
omnes,  apud  quos  particulai&a  haud  ita  dudnm  defun- 
ctum  signi/ical.  Atqui  id  vere  scribi  non  poluit  anno 
1036,  ciini  illustrissimns  Dominicus  Seguier  anno 
laxat  1637  mense  Augusto  ab  A  rensi  ad 

Meldensem   ecclesiam  translatus  sitt  atque  e  vivis  ea> 
cesserUanno  tantum  1689  diexwiMaji,   ut  scribii 
ipse  I).  Lebeuf  tom.  i  pag.  69^,  utque  constat  exepi- 
taphio,  quod  recitant  novss  GallisB  Christianse  editores 
tom.  8  col.  1685.  Dicamus  ergo,  pertinere  instrumen' 
tum  ad  nnnnm  1003,  pro  quo  vel  incurius  amanuensu 
notarum   arithmeticarum  transpositione  olim  scnpserit 
1030,  vcl  insulsus  correcior,  quia  in  instrumento  recte 
citatur  alibi   annus  1636,  eumdem  ubique  ponendum 
iprcsseritque  millesimum  sexcentesimum 
trigeBimum  -<--.\^u.  Std  miremur,  errorem,  tot  indi-  F 
kvidentissimum,  evasisse  oculos  perspicatioris  cri- 
instrumentum  kxamihantiis,  Redeo  adre- 
liquias. 

70  Habemus  itaque  <■.,■  traditione  in  lavfiato  inslru* 
mento  contenta,  subtractam  fuisse  h&relicorum  furoni,  pro  moy>n 
et   comobilis  S.   Germani    vestimam   partm   earbrn,  parts  eo 
magnam.  Quid  autem  pe,r partem  earum  magnamtn' 
tfllc.icni  domnus  Anselmus  Chiri,   colligere  est   m 
altero  instrumenlo,  quod  idem  Anselmus  Clairi  confia 
curani  Bodm  annc  1663  die  wxJulii  occasione  trans- 
lationis  infra  memorandee,  cujusque  fragmenta  ■    nam 
totum   penes  me  n(m  esl,  collecta   ex  epUtola  quarta 
oritka    super  comprobatione  reliquiarum  S.  Qermdni 
antUUlis  edita  anno  1753,  huc  transfero  :  In  memo- 
riam  revocantes,  omnes  sacras  Sanctorum  reliquias, 
quae  olim...  in  boc  monasterio...  asservabantur,  a 
Calvinistarum  sacrilegis  manibus,  singuhiri  divinae 
Bonitatis    providentia,  sedulo   et  furtun,    FERB    BX 
toto,    licet   confuse,   pia    quarumdam  personarnm 
diligentia  ac  studio   fuisse    collectas  ct  animadver- 
tentes...  in  dajibu    cryptarum  armariis  permixtim 
et  minus  custodiri,    inter  quas   pia  et  inconcussa 

tradition  e 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMHRIS. 


93 


aC  ttrvata 

sunt. 


Osm  S.  Auna- 
rii,  nlns  com- 
mixta  et  oc- 
cultata, 


hcn  dcccntio- 
r, 


i     1'tione  flocemur,  gloriosissimi  patrcmi  nostri  S.     tati.  Desfgnatus  quoque  fuit  Meligiosus,  qiti  pits  liomi-  D 

«         .*:  «onoyMPi  nibus,  reliqnias   itttueri  cupientibus,  ostenderet.  Non  aixtore  j.  p. 

Germani  lepeini-  ■ 

"  *-\   plura  non   dantur;  sed  neque  omnia  fttm  rect-  adjicitur,  qno'ojino  facta  hmc  stnt;  of  facla  esse  1636 

'aniunctim  exhibenVur  in  epistola;  pars  enim  po-  oirca  mensem  Septembrem,  ernimu*  ex  Actit  visita- 

trior  '/""'"  perpartmtiam  n,  alio  charactere  expres^  lisnit  cryplarum,  qu  i  rite  descriptd  dedit  anno  1642 

'onnexui  oum  parte  allera,  ab  hac  aliquot  inter*  landatus  Uhtstnmmus- ,  id  tempori»  MetdenMt  episco- 

wsitis  rotiociinit   ieparatur  .  »1  nescfarh,  an  in  ipso  pus,  jquseque  habemue  insertacodici  nostro  JtfS,  Atfff* 

Litftiflifnfo  conjunctim  legantur,  nec  ne:  attamm  w-  siodorensi. 

usimiilimum  mihi  est,  referri  ad  irtvicem  voces  istas  ;         74  J/i    Mi    dicitur  bis    episcopus ,    suvpl  t  post  factam 

Reliquias    .  fereex  toto...  in...  armariis  permixtim  Pnttfra,  </'"  """'  '''"'  domnut  Georgius  Viole  aliquotm 

t  minus  eustodiri  :  indeque  denuo  coUigo,  juxta  tra*  mmoratus,  et  monaclm  S.  Germani,  adiissecry 

ditionem  relatam  ab  Anselmo  Glaird,      ■    m  nes<reli-  afibatiss.   Primum  <>»><■>  163«  efo  2  Novembris,  quo 

auias  etiam   nvm  servdri    in  ssepe  dicto  monosteno  pm  m  unam  visitavit :  dein  4636  die  vn  Sep- 

9    ^rmawt    Ln  autem  ex  omni  parte,  nominalim  <x  tembris,  quo  partem  alteran  t,  ntraque  vice  co- 

'  QUa  mentio  ,,,  de  reliquiit  ipsius  S.  Qermani  an-  mitantibm  multi&e  cleroetpoputo.  Qux  prima  vice  per- 

Mitis  vera  sil  ealradilio,aliisdiscutiendiimacdeciden-  acta  sunt,  hue  nm  spectant ;  -  ric  loquUur: 

dm  reiinquo   At  nihil  est,  quod  dubitare  me  jubeai  de  Antio  vero  mdcxxxvi  Septembri    septir  up- 

«eliauiis  S     ^unarii  ibidem  inter  ali  rfi  it  pro  pUoantibus  iisdem  Priore  et  monachis,  rursus  mul- 

maana  saltem  parte :  cnm  hactenus  comparuerit  n  m  I     e  elero  et  popule  eomitantibns,  ad  eamdem  S. 

Zdvocaretindnbinm.HocipsimeUquisacraS.G  .  Bernlani  eoclesiam  ■  tque  hu- 

Lw,  oiN  tarrf**  MMnefo  d  aftfs  km  R  IfeMi  ^1»1  o««w»i  m?Pectl!  '  ''ir' 

™rii  i laHirti   '-"""-'  «itoKlwil,  ^-  aque littens  et  pictui 

L^dwif     el  aflimant  universalius,  quam  nos.  An-  variisinlo  ophagos  lapideos,  q 

,„  rfwR4,«  B.fMi  '"  Cadomensi  i  i  «■  bus  reseratis,  visa  sunt  corpora,  quai   inscriptio- 

rfoc»r  r/  Cflnon.cua   ;,  ,,////iS.  Dlbus   propnis  notata  quodammodo  respondebant.  E 

l,ba  daJnr  m  proxime  oitata  epistola:  Ex  omnibus  T ^dtctut  antistes,  qu*  mventaet  a  se 

'uiis,    inquii   Galliee,   quibus  tam  abundanter  compectasmtxn  *  prope lla  seu  crypm  S.  Ger- 

instnicta  eral  ecclesia  S.  Germani,  non  desunt  nisi  mam  rt  's-  Maximse. 

instrucia  erai  eou  c  .a  _„OQt,  75  Demumadpropositumnostrumtradtt  sequen 

K  fienii:iMi  /c//-////  i  ,  eanue  ecclesia  ceteras  conser-  lo  *f*™n>         t  "*     . 

0       "'  '  J  ggressi  ex  hoc  sacello  sanctsa  Maxima?,  acci  abepiscopo 

vat  etiam  hodie.  ex]-.loraturi    ad  parietem,   qui    es<    Hiter   prasfatam   Inspeetionm 

.  Q#„n«Ar«   Pol  sanct;e    Ma\irn;e  capellam   et  sacellum  S.  Martini, 

gYH.Sacropum  ossium  post  stragem  Cal-  ^lias  nostra>  Domin;  de  consoiati. 

Vinistarum  OCCUltatlo;  tnspectio;   sanctltas  parietis  m0(]ium  orucis  signum  praaferre  videbatur, 

nrodigio  confirmata  ;  hodiemus  sitUS.  qUB                saipiusosculandoeamdem  cnicem.de- 

votus  Antissiodorensis  populus  singulari  pietate  vi- 

V  idimus  $  prxcedente,  quo  pacto  S.  Aunarii  sacra  sitare  consueverat,  a  maj              cepta  fide  et  tra- 

lipsana,  pleraque  saltem,   evaseiint  furorem  hseretico-  ditione,  quod  ibidem  sub  orucis              lo  mnlta 

rttWj  anno  1 567 .  »<  piorum  fidelium  diligentia  redie-  pretiosaaque    Sanotorum     reliquiaa    contin 

rint' ad  camobitas  S.    Qermani;  sequitur,  ut,  quid  itaque nostra authoril                    ic cruce,  invenl 

deinde  iis  factum  nt,  declaremus,  Juxta  prius  citatum  eal   locus,  profundus                              :!1  cujus  in- 

cum  instrumentum  D.  Anselmi  Clairi,  confectum  fima  parte  sepulchrum  iapideum,  d              I  tnbus 

vtaei               Octobns  annis  1663,  pmdicti  ccenobites  Lapidibus   occlusum,  latebat,  quibu                   »ssa 

thesaurum  illum  suum,  puta  petmixtas  S.  Aunarii  c<  quinque                                               l!;l  'unt  ';  de 

,  Sanctorum  reliquias,  ulteriori  periculo  surre-  quibus  quidem  ossibus,  cum  a  nonnuUi 

pturi   recondideruni  incavo  grandis columnx,  exstantis  retur,  utrum  ver               Sanctorum  rehquifle,  qm- 

intncryi             asterii  prope  sacellum  S.  Martmi,  bus  honor  deberet  exhiberi,  factamfuisse  et  audi- 

in  ejusque  columnse.  fronte  crucem  la\             tarunt.  tam  prsefatorum  ossium,  nulla  '   visibiliter  impel- 

Sacei  idem  thesaurus,  nisi  error  irrepserit  in  instru--  lente.  inter  se  collisionem,  a  vins  fide  dignis  aii- 

mentumaliud,  quod  stalim  memorabo,  ibidem  delitui  quando  audivimus. 

usque  ad  mensem  Septembrem  1636,  non  tamen  absqu*  7G  A             imit  antistes,  quorum  em  essent  San- 

honore  et  venerai i  piorum  utriusque  sexus  fUleiium,  clorum  i   I              '  nullus,  eredo   qm  vel  °M"\rf'  reponuntur  : 

(mn  ad  alia  magno  numero  in  dictit ,  ryptit  Sanctorum  thnu  a  ijuncta  com  dermenl,  dnbitabU,  qmn  dciu 

sepulcra,  ium  nominatim  ad  bcum  cruce  prsesignatum  termo  hic  sit.  de  quibns  mxnstrummto  domm    Inri 

f/eauentesprecet  fundentium,  Ea  quippe  veneratio  et  nempe  de  osstimsS.  Aunarn  *f™mf»»"™>  "[ 

fidelium  cullus  fuit  occasio,  ut  Religiosi  Benedictini  strage   Hugonoltica  per  pios  fideles  collectu.   Nepe 

iregationis  S.  Mauri,  qui  anno  L629  n,  abbaliam  obest,  quod  in  instmmento  Galltco  locus, 

S.  Gennani  inducti  fuerant,  nec  aliam,  quam  ez  tra,     dimnturreliquitevoc^gr c* 

ditione   n  przsignata  cruce,  earum  reliquiarum  natU  in   A                  anis  Latxnts  pariea,  cum  voa  <■ 

tiam  habebant,  occasio,   inquam,  fnil,  ut  columnam  pilier,  mn  signf                              ^uxVroZ* 

illam  aperuerint,   ac  decentiut  sacra  ossa  </,,, ie-     lem  ex  variU  la} h 

rilll  uadrata  facm  antenot  < 

73  Itctque  auctoritate,  verba  sunt  laudati  mstru,         77  Accedit,  q /  *^j££^ ^ \ 

menti  QalUci,  et  approbatione  ouper  defuncti  illu-  bk  insinuatum               ^  "T     ' 

imi   DominiciSeguier,  tum  episcopi  Auti -     Gallicoinstr M,  un^econf^      uta ppat 

dorensis   nostouam  insemei  earo   columnam) aperue-  cimdam.proditgiafidtm.ethim  concludendum,w 

aorenss,  postquam  ipsemet  earo  («            /    i  aUorumque  Sanctorum  relxquxas,  utj 

rat,    illus  (reliquxas)  recognoverat ,   ac.^nedtus  °'f^  conZaerit  Prolixiorem  huj* 

fuerat,  deindeaue  exposuerat  veneratiom  fidehum,  quat  Ulud  conlig*  n 

exstuiibidem  ei  adoLri  curarunt  armarium,  panno  quantumaims  ^tetlwentxam^ 


*  forte  nilllO 

vrl  Iitill.i   M 

F 


,  tirum 
tilat 


AICTOKE 


7,,.; ...» -<"":■"  :L, """ 


prodigio  dein 
conftrmota 


sumquippeent,  quod  ...  - ■■  ^.^ 

3a£ ?* ':'i"::.:;:::t:Tr 

godew 


vs  ueauxu  t -         commis8n   primum  graawus  cotto caia,,          *        exclamaverit  P.  Pau- 

!""  "  : "~  =Sa  ;:r ::-:"::  K5SE " - " c ' 

.:',7.::,X"«". ,....-:■"' '"■;"  "",'';:::,.,,■ **»**» <**■-»>- 

'             ;      ,    „  Ldusit  laudatus  domnus  \o-  ^   {J    '                alterutro  in  instrumento  errorem 

";  :;:;■ ::: ::::::, . « *•••«<■  ■«■  ;'::":•;;;:::::;:'  2» «...  ^ » 

#"«>  ''  "!/"'      '.  .,,.., „„m    ,■„,,,  «m  Iroditw-     «»«i  ,,.,  ,„/,„„  rfl,/fl  Hb  eviscono  m 


cirea  /empui, 


fradifar. 


7"'""  ^  ..  ,.,/.        snntium    coiiunissi'   pv*»»*    / •»■ 

W, I*  «rtb  et  ezploralts.  Mo*w ta u«*  „„,„„„„„„„„,  Aud,  ephcopum  AcU  «  «- 

, „„■,,,-— '":'";;:,;:    ,;  £«*.  .•  0««  vew  sUPer  m.  «mtai  »*•■ 

B  ,,„„„.,„,,„■  «.lii  <«W  f '-«'"  ''"'"'  ,„,  llmc,  saUem>  quid  ad  nostram  notitmm  venent, 

„„„„„  ,,„,„.  /■„„„„„     Su    deque  ,oquamur,   processus  verbahs 

ev«sa  sunt  intus  o *"  -  '"'f  ^/  ^  ™Sm  Jricipue  id  impediente.populi  concursu  qu, 

Nk. « ■  *- i  -y-  ";?;;,":',  Ss  diebus  continuis  visitandis  ktaa  sepulchns 

iWqMMl  el  isrrta  ObIWm  /  ■      "'  l  .    et         is  dieWs  adhinc  elapsw  ad 

QerU:   Culps   rens   es,   P^anda^-et  s ratt       £         ^  ^  ^.^  d 

Sanctievenia.T >«•»«« /""'"'""   ^T^     ^otiorum  gratia  et  prmcipue  nostro  muner.  pnmi 

f«7U*,«  I P»niri  meam  '"™4»htetem. J<*>am  Sosvnarn  faoturi   satis,  fuimus  oompuk.,  se- 

e!  ab  ipso  precor.  et  a  Sanet.s,  quorum  saera  hp  eleemosyna  Mehlense,,,,  disponente 

salia  ,..«  in  armario  qmesom. .  0««  /»■;"/""  m'e  ech,.istianl,simo  rege.  tranelati   tuerimus  : 

m  „„„,,„„.  „.„„„,,,,  ,,„„  aln,  *wmt,  umrgm  .      psometu  ^^  ^  ^^^  ^.  ejusmod.  nego. 

Me  mieerum,  ,'',".  qu.  ita  sensenm  .  corporibus  Sanctorum  inveniend.s  et 

79  Me                «  "•>  /-'"«' '  """  ' ' '';.  SJgSh  maJme  urgebat ,  ad  aliud  sui  Ordinis 

-/-  -/„«-■ """"'"'"  "'""""Y:  ,  nfonirmm  evo  ato,  .1  nunc  in  oonventu  sancti 

exittiman,,  b  **  '»'"""';;  «•  ''"' "  '"  „  n(istrie  dioecesios  eommorante,  accesserunt 

■■'„'«" "■  '-'"'"■  '"  '"'"'  "r '"  ""'"    l^Z SSn ^Meldenee pisoopum  prmdioti 

„■/ ,  p '-"  :""'"'''■  -'""  """ ;"""■  ''K<>  ^GelSouachioum  irso  Prk.re.qui  tuno  erat, 

„„• I  '"."•■  "•""'•  '"  "'"  ""'-'""'■  "'•  Nunc'  "'"  J  Km  dWnm ,   in "nostra  di.eeesi  Meldensi  mo- 


Obseroflniur 


rum  corporum  in  ecclesia  S.  Germani  Autiss.  quies- 
centium  visitatione  constaret;  quod  nos  tam  piae 
eorum  petitioni  annuentes,  lihenter  concessimus. 
Datum  Meldis  in  nostro  palatio  epali.  anno  Domini 
HDCXLII  die  xxix.  mensis  Aprilis.  p 

8^2  Superest,  ut  \iideamust  utro  in  instrumento  pro-  et  prod^ 
babilius  lateai  error  chronologicus.  Annum  1636  reti- 
nendum  esse  pro  visitatione,  suaUenl  prseter  allata  verba 
iitusoculatis  jurejurandoprobatum,et  diu  ante     num.  U,  primo  mox  data  claumla  Actorim,  qua  asse- 
ab  gpiscopo  Dominico  Seguier  utcumque  approbatum  et     rit  episcopus,  sc  anno  sequenti  ad  Meldensem  cau 
confirmatum,  cum  illud  referai  in  Act.s  visitationis,  ut     dram  fuisse  translatum  ;  id  enim  contigit  anno  100/, 
aUa)Uum  a  viris  fide  dignis,  nolim  vocare  in  dubium;     mense Auyusto,  ut  ostenswm  est  supra;  secundo  tesa 
attempus  quo  factum  dicUur  prodigium, conciHare  n*     monium  D.  Georgii    Viole,  qui   tempore  vmtaU°™ 
aueocum  tempore,  quo  legitur  peraclu  visitaHo.  Prior  erat  S.  Germanii  verba  mox  producam  ptaw 

80  Juxta  integram  Gallici  instrumenti  seriem  pro-     consona  Actorum  clausulse;  tertio  constans  a 
:■ * ,.., ,  «Mttviu*  fjtti  cuni  iuxta  eamdem  se-     L<l>eufet  Mabillonii.quisecundam  visitatio\ 


ociavmn  xtatis  ounum  agens,   hic  quinquagesimum 
%  quartum,  in  abbatia  S.  Germc  urando  testati 

sunt  coram  domno  AnselmoClaiH  Prwre,  ei  Laurentio 
C  Martin  ar  Antonio   Brugniart  presbyteris  Religiosis, 
atque  una  cum  Priore  ac  binis  notariis  Apostolicis,  l  u 
o  Natale  Damy  ac  Guillelmo  Charles  eidem  in- 
strumento  subscripserunt.  Factum  ipsum,  utpote  a  viris 
gravibus,  qualcs  hic  nerhibenlur  laudati  Pirot  ct  Fo- 
celle,  testibusoculatis  jurejurandoprobatoim,et  diu  ante 


ClUSUm,     ItUeUiU,    '|ii'"u>    buuuud,    wooa  «jimihjui-    a 

sex  circiter  corporum  inventa  aunt.  Nihilominus  in 
instrumento    notatur    faclum    prodiijium  :    die    uona 


eonllglssere- 
fbruntur. 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 

die  xvi!  Septembris,  peeuliari  prorsus   tot.ius   oleri 
c  populi  Autissiodorensis  cum   voluptate.   Verum 

ia  primis  diebus  secundaa  inspectionis  tantuserat 
•__  ecclesianmostram  Autissiodorensium  i  is... 

t  nuiaidem  Prior  fqui  visitatiouem  fUigitaveratJ$a.v- 
cos  post  dies  abiit  Parisios  ad  aliud  monasterium. 
super  actione  adeo  spectabili  confectus  nou  estpro- 
cessus  verbalis,  imo  dilatum  est  id  negotii  usque 
annum  MDCXLH,  quando  is,  qui  scnl.it,  Prior  S. 
Fiacrii  in  Bria,  favorem  istum  obtinuit  ab  illustris- 
simo  Dominico  Seguier,  ab  Autissiodorensi  adMel- 
densem  sedem  translato  anno  mdcxxxvh. 

RSPrxterea  eliamsi  lam  in  Actisquam  in  dato  testi- 
monio  adeoexpresse  non  signaretur  mensis  Scptembru, 
is  verisimillima  conjeclura  erui  posset  ex  eo,  quodutro- 
bique  indicetur,  Priorem  Av  issiodorensem  D.  G 
gium  Viole  ad  aliud  ccenobium  transiisse  paucos  post 
dies  o  facta  visitatione;  cum,  ut  alibi  probatum  estt 
Prioratum   S.   Germani  tenuerii   usque    ad    mensem 

Oclobrem  anni  1686.  Sat  i  est,  reci 

gnatum  esse  in  Actis  mensem  ei  annum,  ac  proin,  licet 

dubius  sit  dies,  d  bium  non  est,  ■"  hic 

m  logicus  in  ssepe  laudato  instmmento  Gallieo 

perdominum  Lebeuftypis  vulgato,  prodigiumque  in  eo 

relatum,  utpote  visitatione  posterius,  cc  uelpost 

16B6,  vel  certe  post  vn  aut  xvn  Septembris  i  nni  ejus- 

dt,m    Ceterum  v.dentur  S.  Aunarri  ei  aliorum  Sancto- 

rum  sacra  lipsana  remansi  se  eodem  situ  ac  ordine  in 


95 

ium  nomina  Prisci^  Cotti  et  Amatoris  leguntur  D 
ista  :  S.  Aunari,  S.  Desiderii,  ut  testatur  D.  Lebeuf  urcroai  j.  r 
tom.  i  Monument,  pag.  125,   qui  conjicit,  illas  rWt- 
istuc  pervenisse  occasione  translalionis,  de  qua 
locutus  sum  iiinit.  60,  ei  cui  forte  interfuil  Parisiensis 
epi  c\  j>ue.  Talium  quoque  mentiofii  apud  eumdem  Le- 
beuf  ad  calcem  tomi  2  pag.  212  in  instrumento  ad  an- 
vnui   11542  conscripto  super  reliquiis  tum  dono  datit 
ducissx  Guisiee,  ut  plenius  ea  ipsomet  inteUigetur; 
habet:  Universis  prsesentes  litteras  inspecturis :  Xi- 
colaus  de  Vlarconville  presbyter,  in  Decretia  ba  ica- 
laureus,    monasterii   Molismensis  cantor,   ricarius 
generalis  in  spiritualibus  et  temporalibus  reverendi 
in  Christo  patris  et  domini,   dumini  Ludovir.i  ;i  Lo- 
tharingia,   n  tie  divina  abbatis  et  perpetai 

commendatarii  m  termani  Autissio- 

dor.,  Ordinis  sancti  Benedicti,  a.l  Romanam  Ec- 
ciesiam  nullo  medio  pertinentis,  nec  non  totus  dioti 
monasterii  conventus,  capituiariter  ad  sonum  cam- 
panti  pro  negotiis  infi  ngregati,  salutem 

in  Domino. 

8G  Cum  nuper  intimatum,  mandatum  et  requisi-  atiquxanno 
tum  esset  Litteris  prasfati  domini  Udovici  a  Lotha-  »«  concessx 
ringia,  antedicti  monasterii  sancti  Germani  Autis- 
Biodor.  abbatis,  famosissimam  et  spectatissimam 
dominam,  dominam  ducissam  Guisiaa,  prsedicti  do- 
mini  abbatis  matrem.  magnopere  cupere  aliquot  por- 
tiunculas  sacrosanctarum  reliqniaEum,  quaa  a  multis 


rum  sacra   iinsuiiii   rr.mu  notoo.    <  ■■■■■  »■    —  --•--•- • 

ratacryptarumcol M  »1«;     ipsa  intellexit,  eidem  na  >dates 

1        lo  D    J{nselmu8  ciairt  partem   eorum  transtuUt     esse  numero  a  plunbus  Pontificibus  ,  fttc  ahqua  de- 

..,..«   „„__  hfuli^dwm  Prstant     SuntJ  bonffi  memoriae  viris,  ut  videlicet  usdem  vene- 

rabilibus  reliquiis  ornare  et  decorare  possit  eccle- 
sias,  a  se  et  a  gem  ais  parentibus  fundatas  : 


hodiernus  rc- 
liquiarum  su- 
tus. 


in  duas  thecas  ligneas  deauratas,  </»■'  /""/"''/""<  "  ; 
„,  ftummo  altari,  uti  scribit  auctor  litterarum  critia 
anni  1753,  ubi  dat  ea    ictis,  die  *xx  Julii  super  ea 
translatione  confectis,  verba  a  me  recitata  num.  /0. 

Sbldipsum  significat  D.  Lebeuftom.  i  Monument. 
Hist.   Autiss.  pag.  78,  dicensf  prodigiosa  copia  rcli- 
quiarum,  quas  in  strage  ffugonottica  collegerw 
tholici,  hodiedum  replen  mariwn  cryptarum, 

,7   duas    inusitatse  magnitudinis   thecas,  pone  altare 


quam  postulationem  uos,  sic  capitulariter  congre- 
gati,  dupliciter  juri  consonara  perpendentes,  tum 
quia  jussu  prasdicti  domini  abbatis  nititur,  tum  quia 
ad  propagandum,  dilatandum  atque  augendnm  San- 
otorumcultum  pertiru-r,  eapropter  dicto  citius  pi 
annuimus,  ac,  ut  in  talibus  moris  est,  cereis 


UTJS^SZ^^^^     ;;;renteraccensis.diligentercuravimusutape- 


re  cri  luconju .  v  ww  lunjci  c«/»«. .  ■/""■  »■■■■  *        -        .___-     Tn  nnorum  omnium  et  simjuio- 

J, judic I  .  eanallirmetepiso, ■  Am     «esfmonmm^ s  g, IK.  n»st  a  >ra  ent   u 


rporum.  /^.ttra  oe  r_«_ 
coiiscrcniis  dicenda  non  veniunt. 


Sancti  reli- 
V"»  r  Parl.llj 
an/_  Calvlnl- 
stkam  stra- 
Oem  : 


z  ;;;;  :;^nd,  ^tu»  a-  j^ 

(1(iinin()   Udovico  le   Jeane   presbytero,    et  Petro 

•    ,..    •    i     •«.  nffinis»     Thienot  seniore,  apud  Autissiodorum  commoranti- 

S  VIII.  ReliquiEe  Sancti  alus  m  loc.s;  Olficia    P\ien^^  70catis  et  rogatis.  Im*+ 

ecclesiastica  antiqua  ct  nova.  m^m  istud  desmpmm  notat  editor  ex  archivis  s. 


nomtno_tw,   u_   credibiU  estt   dignoscx  qui 
memorantur  in  Indice  reliquiarum,  qu*  conttnentoi  m 
theca  ecclesi*  B.  Marim  FirginU  Parunts,  confecto 

Circa  ainnun  1100,  nKjNlll  alia  Sanctoram  Autissw- 


ndu \um,etaffimUitemseustmMmm 

0tiomm8anctorumnminibus,caHsamfume,utintUi, 

cultus  ejus  cessaveriu  ^ 


DE  S.  ACNAUIO  SEU  AUNACHARIO  *-*™*\  ^.^  olinl,  „  1Io.  D 
%  ,    •    ■  narochia-     verbis  sequentibus .  »■«     i    Qainmini ;  quoniam  in 

»•  ."•  I»  Hederenseffl    H^)_«„^  S.   Honeatum     Vita  ^"«W^S   «*» "*' ^ ivwsi<>1 

„,,„,  plunmuin  »  ,.„„„,  „,„„„  „<  opud  „os 

nem  infldehum.   »  ■    ,,,,„,„  „./,,„„,,„  //„. 

i*«-m» ■"■  ,,,,/,;,,— '„„,i 

dmmw-gin monarteno, 


** ",',''"  V»  »«aiedam  ut  Patronum ''"  "  '.  ,„  ibide - 

rensU  m  Pa-  Q    lTuncNt..  saceruotem,  ouju» 

risiewi  <«<*»•  .<"|///M  ?;  •  ,ur  S     \unais,  ut  consent.t 

rf  »«"  ^^  pronuntiatu    b.  a  ul:iut, 

Castellanus,   quemque  ul  «mjP  yii     ,,,,.,„,,  ^» ^;^^^ 

quamvis  illenumquamfueri ,  'u     _,,,,,,,     <j \em  i 


2*5553  -ttS3 -' 

...■„,  «meflMi*,  """  hwim»»»'?1:* •„,,„     ftm.  .   .        .        ,  i*k -,...,. 


annuo 


xv,  nmm,  XV.  ■•  ,     P,„,.,„., 1625,  M  «d  d,m  wtofUwtm  Of- 

B  /,„ w  W   i  """  S'  ** V  , pr»crit.ttr  mi  triliu,  U*m*»  FW  <  -  E 

'■,"""', ;s;   -fc«,va.a«d :"■■■/•■" "■' 

„„,„  //■ «, '"  •<  ','  ,,.„,  ,„„„„<„,;„<  i»M '"■""";■  ""'"'"""■ 

"   '" '   ■"'"';' .,".'".     Zelianente*  coluerunt  S.  Aunarium  ,„'  *»  «n 

„„„ - ■.. •■•" . ' *» ,"■■' '■"■;'.'•" "" ;    :,.„,,.„,,„■,., -,< <,,<„<„.■ »«*«•  * «&« » *■*■ 

Vartyroiojii  B '„""  "'" '""""  l""">     ,„;,.„:,,,„•  „  Lnrelianenm  pag,  117,«». 

1708.  ,-„„,„(     ,,„„',, («m  Brwiariam;  idem  diswmi,*  m>  M.S.  itt- 

/•■/ -  i  «"  ""■""  !se  """  ,  „,.  ■  \„.,ani  ep.  eem.  3.  1.  Mirum  mne  ,„  m 

"""  P*S.    '„„„  S.  Aimario  :  »«»»  '-J„  "  ?%  "  . .    "  ,„„,„„,„,„  ,,,,.  „,;„■„,„,  N,.„.  fi,  ROlMUri.  A«- 

Sa"ete"*"(re  „,,,„.,,,,, ,,„<,„.r,./„,,,/''  '  ./:„,„,/„„,„;,■ ■■..."'. 

.,,„„,,  /„,<  ,„„„„  ■<-,„'""  ,                         ,  ; '    ,7        9«  /,,  ,.,„„,  ,,„„  Sanetum  ejm™  '■'''"""  '"""•  ,„ml)rr„r. 
n  „  Sri ,„.-  „'  ■■'-"■■■  "         '"  '     J ;,  '  ,„,„„,/',„■„,.„,,  „/ ii  liqatt  „  o.  S5 

„-.,  ,./„/„„ '.  i  ■■"'"■  fl«d  '■'"••  ■'"'" ,;;';;  ;"'r  ,.;;,„„„„,,„  ,„  /,„„,■  „,„.' •>,„  /.,/.„„/.  om-  .„„„„.„., 

■■'/'■"'"-'        "■■ ,;::;";'.;;  2l^&™*^**>™™™™m\ 

»'„■/■„•  -  "■' »""  '""'"'' '  ""'M'  "    Z.:    w  e,t  ascculo  duodeci saltem,  usquead  „„ i 

.»•...  ■'  ■/»■■»'-  ''■■'■  '"■"'■  '"', '"  ■""""'  ;  .     '       „ 5x  «tttantor  in  ejua  festivitate  Antiphona, 

■„-„ .'■■-'„'  tef»  '■•■'"' ■''''''•;''';;.'  ,„;,„,„  1),opria  detumpta  ex  vito  Historia. 

"■".'•'■'' f^SwS  ""' '"'-''"■'""""'  ■'"- """""' '"""" Att' 

■•'  ■■•'  ■".  n '■/■■"  -•■<"'■"""  -'"""  ■  '  M-     :  ,„„.,.. „  ,„.,,„„.  /.■„„.„„,„.  ,,„,„„,„  «»„'„  "»'■" 

velHoHf.Pro, « ^ua.  ■••        ■;  ;■'„;;,,,,,»,„,,,„:,,:„  ,,„„ ,„//„„.» 

S.  M.  Nomenpropnumvin  ,/,„'„,   HonESTbs.  6i  s"""  l  '                        ,      ,,„„,,„,,„,„  „„„,„,„,» 

„„/-„•  „■/  U.  A  po.( ■»  Auna.ro,  L„-    „ 87 1.1« JfjJJV»^^.^ dtoril „, 

,„,.  \,i„;,nus,  seuwtur  Aunais,  „„/.,./,„■.,„,  n        •    •'"■"»""' """"■„.„,„,,.,    i,„., 

„;,„,,  ,,„„,,,„„„„  „„„  probatur,  „,„„„„,,„„/,  r»'/»».»  •  »' ■         ■'  jus  1 

,,„„ m  - „,., „'  '„■  ./.-  /». "«'".  "l  ^hromoa  Hugonu  S.   »  » 

, ,„■,/',„ /.,■„//„•  »„„  raro  ,„„/„„,».  Hone-  Opm  Hugo  „,,,„«,/„„«/,,/  •;'",,.„ 

•„,    ••/„,„,/„,„-,/,  »„„  Aunar <  dfce-  «„»/■'■"  "»'  «  ff»*>  ■   "  "  '  y '         '  ,";,,„,,,„, 

/„,„,.  ,„/„/,„„  ,„// „..••"  /"'""""  '"""'• "''"'""' ' '       /  ,°f      17'  !    Lectio- 

;i0  I ,„.„„<.  ,„,„/,-/,„.,„„„„„•'/  raiio;  r«M»  m««.  '"  '"'""'"■ '"  A"'"'   "  ' '' ',-.';  ,,,„,. 

„„„„  ,,„,„,,  „,  //,./,„„„  ,„/„,,  ,,,„,■,,„„„, ,,„.  « "  """"'"';;■'■  '""■'"•,'"■" '  « 

,,„„,„„,!„„,. „„/  A  //„»„/„.„■  tf  "„:  «'■  '.-■  B"«» '  '''■s"'"'"1-  uc  Par,aM  '""'  """""       ' 

/;„,„„,■,,,„„.  3  ,','    V,„„S.„,„.,,„.U„,  ,„/.  :;■>-,.  „„/,/,„•  su„<  :  ••        _  i„„a,.l,.,rius, 

,/„■'„„  /„„„, , „<„„.  fMtti  ,„„-  („-<  S.  Ainwritai,         93  Lncr.0  ,v.  Aunanus     ,,,„   et    Au ,n. .     •       .  „, 

/,„„■  Offieio  nmplics  „,„■■,>  ns  (,1„  s„„,4„  ,„ar-  apud  Aurehanos  Paetore  et  EUg a   «W»«     p(arW 

.  , „„„„„„, „,,„,.  „,„„„,,„,  ,.„„-„/-  pa.v,,tii,.,s,.ili..S;c..1..  ».u„„„i„„  aulatiui    • 

,,„„  .„.,„,„,„„„„,  „,„,  „,,„,„  ,„„  ,„,„„„„,.  «,/„„„»  ...    regis  v,;r„u.„i.„.,  „.|,e„ie  divinoAfflatua t>\  r 

„„„„   ,„.  ,,„„,„„,  „,,„„,„ ,  ,,,.„„,,„  ,/,„„,„„,.m  insciis  patre  ac  matre,  ad  aepulchrum  sancu  a» 

,,„,,„,„,,„„,„„„„„,//„<„„,„,,,,„„„,//-„<„.,'„„'„,-  tini    „ .,»,    depos.turus   veu.t.    A   beato   °J"*ta 

„,„„„  ,„,,„,„.,  „,„„„„„[„■  ejut  ,<„<„.•■•  ■.'„«  ,„<»,„■■,'  »  ^duensi  episcopo  »,1  p.etate.n  informatus,   s     ^ 

,.„,„„.  ,,„,,  „„„  ,„,,„•,.  g.  //„„„,„„.  fuimdi-  .i,..l„iil,i„   ,„••  n.,....!»,  ;  l.u.i  p„stulante  pleoe 

.„,,„,,,„„  .S'.S'„<«„,„„, ,„„„,„  „„,„,„,„„,„  Sv  /•„«,/-  eligente  clero,   in  Ucum  Eil.e.n.  .\ut,s„„,l„,ei,s^ 

„,„„„,,„,,■„,„,,,,„,„,„<„„,„,„,,„„„„„,■„„„,/,,.,„,.     e.P>8Copi,  auffectUS  est.   Pontifei    inaiignrafi-  ip^ 

„„,•»,«  „,'„,  „„„  ,/,/„■<;  ,,,,„„/„,„„/„„  ,,,„•  ,;,„//<>/m«s     die  anniVeraa^i.  transitua  sancti  Germam,  prppo 

C'«l,'/,«s,  „,„,.„  .U,„,„„,„,/„„„„   //„»„, ,  ,,,  rttmue,      tum  sibi  ejus  exempluu.  scdulo  i.nitatione  prosec.  ^ 

,/..  tfitcopaiu  S.  Hmirsii  „/„,„„,„,„  ,„,,„„,„■„,,  »,,  ,ii-     tU9  est;  tantoque  virtutuu.    ac  m.raci.luruni  sp  e> 

,,«,  /,(„  'i  i>aij.  8i'i  ,„  terte  S^isajpflrum  Tolotatium     dore  ecclesiam    Autissiodorensem    illustravit , 

Germanus 


,„,„,/,,„„, ,,«- 
.rono  dedica- 
•a. 


D 


ACTA 


dantur 


proprix 


Lectioncs  et 
Oratio. 


DE  VIGESIMA.  QUINTA.  SEPTEMBMS. 

\  r.ermanus  redivivus  videretur.  Indefessum  in  illo 
docemli  ardorera  aequabat  in  plebe  mira  audiendi 
aviditas. 

94  Lrctio  v.  Ad  tutelam  gregis  solemnes  preces  Auctore  anonvmo 

seu  Litanias  quolibet  mensis  die  per  triginta  majores  AUClore  anon)  mo 

Ataresis   vicos,   et  liniralil  Calendis    in    duodecim  nlll.  H 

ba«ilicis  seu  monasteriis    insignioribus,  per  vices  Ex  edttione  Labbei  tom.    \  Bibhotheccv  MSS. 

fieninsti1uit.(,tninctiamutresdiviriaiitusolHnniori  pag.  528,   COllata   CUM    i/S.    Senonenti    et 

in  ecclesia  eatliedrali  perageretur,  eosdem  clericos  aliis. 

ac  monacbos  singulis  hcbdomadse  diebus,  juxta  or-  ~ 

dineui,  cuilibet  basilicse  et  monasterio  assignatum,  wuotiens   mentes  nostras  alicujus  boni  pia  recor- 

adesse   prrecepit.    Stephanum  presbytertim  Africa-  datjo  movet,  totiens  gen»  nostrse  lacrymarnm  im-  niustri  domo 

nura,  raissis  litteris,  ut  sanctorum  pmiiilieum  Ama-  bribus    perfundtint.ur.  It.t<ine  dum  beati    Aunarii  a  natus, 

toris  et  Germani  Gesta  scriberet,    hortatus  esfe,  ab  ptf    pastoris  merita   virtutesque  miramur,   animos            a 

eoque  Vitam  Amatoris  obtinuit.  Conciliis  Pansiensi  nostros  ad  bonorum  operum  facta  incitaraus  b.  Igitur           D 

quarto,  et  Matisconensi  primo  ac  secundo  interfuit  Aunarius  nobihbus   extitit    ortus   RafaKbus',  ffa  ut 

et  subscripsit.    Autissiodon  ctim  abbatis  et  presby-  nullus  in   Aureliannrum  civium  celsior  inveniretur 

teris   suis  coacta   synodo,    paganicaj  superstiimnis  personis.  Hujus  pater,  Pastor  nomine,   nobis  Pas- 

relliruias  profiigavit,  et  labentem  cleri  disciplinarn,  torem  misitex  germine;  mater  vero  ejus  Ragnoara 

,.;lll,  m.Iiiis  sapier.ter  editis,  sic  retinuit,  ut  apud  om-  a  parentibus  est  vocata  e:  Sic   beata  Proles,   dum 

nes  deinceps   ecclesias  conciliura   illud  Autissiodo-  adolescentife  tempus  sub  rege  Guntranno  d  duceret,            ^ 

rense  celeberrimum  haberetur.  in    librorum  campis  depascens,  ei  ut  agnus  imma- 

[)',)  Lectio  vi.  Pelegius  secundus  summus  Ponti-  culatns  divinas   scntentias  ruminans,  succum  spiri-  g 

B  fex  duasad  Aunanum  scripsit  epistolas,  qaBKB  Hnm-  talem  pectori  infnndehat. 

num  extant,  suae  erga  ipsum  benevolent&e  indices.  2  Dehinc  accenditur  animus   ad  religionem  fide  c\ericalm  ha- 

Yirtutuui   ejus   odors  allectus  Austregisilus,  cegis  plenissiraa   pPOVOcatus;  nam  relicto  rege    terrano,   bltum  Uidult; 

Guntramni  aulam  deseruit;  tumabeato  Prsesule  in  parentibusque  postpositfs* ,  ut  in  regno  ccelesti  cum  ]^a^0SlUi 

clerura    ascitus  ,    et   ad  subdiaconatum   promotus,  aeterno  Rege    maneret,   plena  devotione  satagebat. 

post.ea    Bituricensis    episcopus    claritate    refulsit.  Tunc  el  un  genitoribus  suis  Turonicam  adfit  civita- 

\\  al.iricus  quoqufl    in  monasterio  juxta  Auti.^iodo-  tem,  duobus   secum  c.-mitantibus  pueris,  rbiqUe  ad 

rum  receptus,   ejus  daeumentis  tantum  profecit,  ut  sepulcrum  sancti  Martini  coma  capitis  dctonsa,  cle- 

Luxoviense    monasterium   san                 roxerit,    ac  ricali  habitu   secularem  vesteffl  mttfavit.  Quo  fl 

deinde  alterum    in   tewitoido    Ambianensi,   quod  a  parentes  illitis  perturbatf,  ubinam  sanctus  Aunarius 

mulfci*    sajculis    Banctli  Walarici  nomine  insignitur.  devenisset.    SOfiloita  indagatione  perquirebant.  Sed 

Multis  tainlcm    e                  laboribus  per  annos  tri-  cum  nullus  eorum  inquisitione  sati>faceret,  pectora 

^iI11:i  ,.,  ampiniv,  .„1  ccBkstem  beatitudiittem  beaiua  eorum  gravissimus    mneror  de  amissa  prole  quie- 

Priesul  evocatus  est  die  vigesirna  quinta  Septembris  scere  non  sinebat. 

cjrca    mitium    saeculi    septimi.   In    basilica    >anoti  3  Eo  tempore,    quo  hajc  gesta  sunt,   Syagrius  e           e 

Gci               |uiltus,   pluribus   coruscavit   roiwwjnlk.  episcopus   Atrgustodimeflsium   apostoh.-                      Vstr„lZ  ad 

ad  sepulcram  ejos  visam^  et  paralytici  prwsidebaf.  Hic  audiens,  qu*  faeta  fueranl  divfnitus  episcopQtum 
oleo  pendentis  lampadia  priatsniD  wgo?em  recej**  erga  Puerum,  velocitef  mislt,  qui  eum  suis  aspe-  tal(xm_ 
runt  Recurrente  ejus   deposHionis  die,  ftono  seculo     ct.bus  pra^sentarent.  Nec  mora  tanti  viri  desTderiUfli    , „,. 

ad  nedes  <ancti  Germani  corpus  ejus  collocatum  est.     obsequentium  celeriter  *  peragitur.  Quo  adduCtO 

Ibi.  uievit,donecdecimascxtaA..g.istietumuloleva-      nimio  cun,  amore  suscip.ens,  tanta  eum  erudmoflfl   adductuffl 
tum  cwvditum  Mt  mpr.tiosacapsa.^.am  perduelies     et  doctrina  instruxit,   ut    usque  ad  Ctrlmen  pontffl- 

ha.re.ici.  projectisi  ■elli,1ui..s,Mnp.cd,q.rinia.iM.,.t.  okte  gradftttm  ?duCafldo  PK^^*™.^               . 

%  LectwL  isl*t  qT*   **  ^  *uni  *  **  **********   eccleslffl  Atherl0S^  a<1  Ch"s"""  f 

nm  reliqua  m   Commentano  d&piaat*  jwn   Wum  raigrante,   Caterva   clericorufli  una   cuffl  oinuM» 

cmmmtfmm^Ammi.mmm^  popfllorum    ad   electionem    beati   Aunarn    accen-  ^ 

notantur  <•.<-  Histovin  cpitcoporum  Anttofadatwh  ditur. 
mm   Vita  S  lustreaisilL  tomo  3  CmOmrm  Labbe4t        4  Divffla  ig.tur gratu,  faverite,  SplrJtu  sftnctore    iiriirrh„ 

sium.  \  itn  a.Ausinfiisui,  .  .„_    nnn,;H,.ali  catliedra  sr.b hmandus  adtralntur.    0mnt vlrtutut» 

l.numacvelcnhusMaihjiohujn^.t,   »t      pletUS,  pontllicail  Caine  nr,,_in    Auri,sio.    0m,rc  clartt. 

Zm  uerbaut^ubfimm  Lecti ■»  l:->rrente     dorc.siun,.  olvfnfe  .-oruscan  -bus        , 

ejus  depoaitioniadie,  Lono  saicolo  ad  pedes  S.  Ger-     M  cirttetem  i  fequa  -b  , l,e  p    1  a    m 

mani  cirpus  ejus  celloeatum  mL  Wtfrim  m  -  »  ''^^tZ   0  >     s  ° 

dM  pldam  M  r iniuMMi  /,-,,  ^     clencs,  m  I««Pe"bu^u am  fil^  .  ~^  non 

•i  t ■ — ■#* "  -  r- "■• y  * «!  iir^s^       « w   . 


attm.  :>:>  «1  .sc77.  wawfld  60.  Wstprsierea  in  fm  dtoto 
Ltetwnu,   (piedpauio  explicatius  pesitum  totoimm  : 

uoUsemj  in^adi»,  W  post  hrc  :  i,>uam  (///c-vn// 
duelles  breretici,  broji  W  iis-  ""i^'  deprw 

dati    suni,   hrcvitcr  vidtcatum  juissci,  (fUO  S.  Aun. 

rr/t7io.r  pestea  devenerinb)  ne  lector  s.^n.r,  pm      v-r^  "P^  tfueM  tant.sac  talibusdHa 

mdeperditasesH.  Porro  Immmut  suhjn-imr  scjums     '^'   ^,im'        ; 

Om/ /o  :  Fa.ml.am    tuam.    DiOf,    prupitius  r-p.ce,      et  iliustrave.at  ui  tutibus. 


uutesi     «ujjwb  -  i  »t 

Uliusangellca  VisiOi  in   sermone  erudita  expos.tio.   .  al  dispcn. 
tadteporitioM'  la^.-.M.ahunKiMifat.s^nM    Re-  sallone 
(ii.,,.lliU  eloqaiH  omne«;  stffo  verd  divma  praedica- 
tionia   fldelhim  corda  condicbat,  ,.nraMi.e  avldit 
populus  erga  cultum    Dei  ardeliat.   DtJd  per  fusunl 


tecura  vivit  et  regnat. 
Septembru  T.  VII 


98 
lubili  v 


A     a.noMMO. 

•  adde  non 

•  al.  dlaboli- 

cum 

•  al.  com- 
pcditam 

j 

•  al.  fucrint 

•  al.  | 
ront 
pedibus  capto 


B 


ACTA  S.  AUNARH  SEU 

•       m    videretur*  posse  meare.  Incedebat 
lubili  vinculo,  viaeretur     u  eres  diaboli 

Ula  infelix   alternis   saltibu      u  ^^ 

roonst.um.  Qua  v.sa,  vir  Dei  Auna  ^ 

fuer.nf,  penitus  uon  pareret  .  {uissetqui- 

6  Deb,nc  cum  ta  V«^"*m ° entium  nUs 

d, itractionepedum  dam n. t™;e™£  nl0lilius 

manibus  portaretur,  su.sque  non  m ut.  g 

locum,   noctis  intempesto  pr ofundo  «I  ^ 

rige  unum  ex  l.atiibus,  qu  imp0sueris 

narii  c.lciament.  depo      ,  et  a  mo  I. 

peditasjnm  .opitw,  extomplo  rejms  ^ 

nec  ulterius  ntens  ma n  b  ■  '  Mi 

visione  permotus,  n.rr         ■  „,„„,„„„>,,„;. 

«"  **"*'■  hSUlq  ' ^;      us   qui  tanta,  legationi. 
dt  protinus  unum  «t  fral .bu ..  q  frater 

p  eco    tit  mi  Domine,  postulsntitu  concede 


AUNACHARH  EP.  CONF. 

■    nendens     qu*    suis    ov.bus  D 
9  M  ille  non  parvi   [ •  '  hibete  Uuc  paulu-  «/«•  iwiii, 

f,ex"fet:;:x;:ri";,e;.,,l,onisquedesn1,,,-::: 

lum  .ahs.att,  qu<  itiuSp  „„■,„„.  et  l...c  f.mti  ,,„,„„„, 

imp0sito  sacrwnem "-Z  aquam  quoquese-  «rtm 

inPMminnTrinitftt..«n  merg     ,  ^^ 

fidem  uberta.ro °^  ^.  Qua;   fontis 

adcurnt  mul.ei,  SKV0  ■    aderant,  mox   ut 

aquam,   atb-nit..  """^.lit.  bibit  et  evomuit.  do-  '  l.*m* 

concvis  **«"*;,„   admiranda,quam-  W 
miqae  «  aan.  rem eavr to^  ^ 

qUe  omnibus  pra.d.canda    cc"  ^^ 

/  «  i  n..v  snb  unione  singuuns  ptn 

^r^t^Wera,. 

AnnJ»  degen»  in  s*culo,  admirab.li  pr*como 
c.  u  ielice  „  ejus  transitum  brevtter  ...dagemus 
ciaruu,  wuw      j  .  h-  commissam   cum 

perxLetquaiuoran..    ,  diu  optatam 

1';,'";,;:1:  X"  i  rocfo.,,-.  duce  christo.  E  " 

n  i/ra  ,     S icque  cu...  s eub  frequentia  popu- 

n        in  ecclesia  beati  Germani  tumnlandus 

1'ubicond,gnol.o„orepropter*cor11u-1 

J  em     anctissimi   pa.r.s   et   beatiss confessons 


af.  prone 


calciamcmatM  uitigao,  4 -  -       nivit.inti 

pedibus.Tum   ille  non  su»    virtut,    sed  Div initat 
Pe       .  ,,„m  t^nttP  rei  ducens,  dixit  . 


UCIH        ««-•• » 

sepultus,  libenter  excolttur. 


(u  tur; 


VI 


*  al.  Bubsi- 

(lllllll 

^,.///./  /.,;//is 


i/-; 
iitmninc 


neuibus.   luin   iuc  »w» .  ,.   ..  . 

!dscribe..s,  seq„e  indignum  tantm  rei  ducens,  d.xt  . 
ineapudnosnoctebae,  frater,  et  ,u»  Dominu. 

inspiraverit,  faciemus.  ... 

7  Dum  h«c  duceretur  mora,   rursnm  abba  i  le 
terribilius  concutitur  per  soporem,  misitque 

Dei,  ne  tardes  virtutis  eventum,  quam  per  te  m 
pramortuis  pedibua  est  Divinitas  conlatura.  Quod 
audiensVir  Deo  plenus,  solita  pietate  commotiis 
Refer  ait,  uua>  poposceras,  frater  :  Dominus  ,Ue, 
Qui  centurionis  puerum  fide  pnedicabil.  sanavit, 
S;setuoresUtuatgreasuspatri.Flensquepauhsper, 

Vale.  mi  frater,  inquit  et  ocius  occurrere  petenti. 
Adepto  abba  il.e,  cum  ardore  ddei,  quod  poposcerat, 
munere,  migno  cum  fletu  advocatis  fratnbus  ait : 
Propius  accedite,  filii,  ad  cognoscenda  sacramenta, 
quas  tides  petentis,  meritumque  dirigentis  obtmuit 
m    ut  vobis  et  posteris  sit  in  testimonium  ista  dies. 
Cumque,   circumstante  turba  fratrum,  calciamenta 
siccis  pedibus  induisset,   illico  restaurataa  mn1  in 
r  Usum  viandi   debiles  planta?.  Ducit  molem  corpons 
adaulam   Auctoris,  ulterius  yectandi  subsellium  * 
servulorum  manibus  non  requirens. 

8  Sed  quia  ad  laudes  pertinet  Largitoris,  q 
qui.l  per  famulossuos  divina  virtus  dignatur  osten- 
dere,  aliud  non  minus  narro  miraculum,  perprm- 
fatum  Dei  Virum  divinitus  patratum  n.  Kst  in  ter- 
ritorio  prsedictaa  civitatis  Autissiodor.  non  multum 
ab  ea  distani  villa,  quaa  diciturUro,  in  qua  ebul- 
liebat  fons,  ii^quo  quidam  cum  subito  diabolic*  ar- 
tis  impulsu  cernuus  obruisset,  lacrymabili  infeKx 
excessu  animam  dereliquit.  Cumque  frequentia  po- 
puli  hauriendi  usumsibimetademptura  sub  decipula 
maligni  nostisfleret,  veniens  ad  sanctum  Pastorem, 
aiebat  :  Incognitusne*  est  tibi,  Pater  sancte,  quid 
tuis  bestia  cruenta  intulerit  detrimenti'?  Est,  in- 
quiunt,  apud  nos  fons,  in  quo  antiquus  hostis  nuper 
praecipitana  quemdum  necavit  hominem,  fontemque 
ob  non  hauriendi  frequentiam  redegit  in  solitudines, 
gregique  tuo  potandi  ademit  usum.  Succurre,  quae- 
sumus,  succurre  ocius  tuis,  et  fugata  infelicis  ma- 
litia,  refer  spolia  de  praedone,  ne  pereat  siti  corpo- 
rea  grex  pii  Pastoris,  quem  spiritali  fonte  rigare 
uon  desinis. 


r 

al.  Begi" 


miruoili-  " 

t 


F 


11  Verum  ne  sanctitatis"  ejus  claritas  post  obitum  *m*i  m* 
iUius  memoriam  hominum   ercederet,   non   minus 

Liraculorumsignis.   Puer  qu.dam  a  nativ.tate   «b- 

cu    Senonica>,utaiunt,  civitatis  indigena,  cum  uni- 

verumtempusvitaBquasiuniusnoctisin  cali^ 

duceret,  Sancti  hujus  depositus  ad  sepulcrum  mox 

ut  orationem  fudit,  lumen  reciperemeruit,  datusquc 

est  ca^co  quondara  luminenovnsdies,  etsemeipsum 

quasinovi  aliquid  tnirabatur.    Statimque  clencus 

sua3  petitionis  obtentu  effectus,  hodie  usqueadsaci 

dependit  obsequium  sepulturaB  r.  Deinde  procedente 

tempore,   Begto*  quidam   nomine    cessit  lummi, 

cacatus  et  ipse.  Qui  sanctum  mox  ut  attigit  mom- 

mentum,  recepit  luminis  visum  s. 

12  Ulo  in  tempore  mulier  quamam  paralysi  ms- 
soluta,  totojacebatlugendacorporis  usu,  et  bmc, 
ut  fertur,  Vastinensis  pagi  t  onunda  cxt.terat.  ko- 
cat  et  ipsa  suos.  Ferte  me,  inquiens,  infeUcem, 
ferte  quaBSO,  et  ad  sancti  Aunarii  pontificis  memo- 
riam  deponite.  Forsitan,  ut  credo,  audire  dignabitur 
lamenta  precantis,  et  i  mihi  subveniet.   Quaj 

cumpostAscensionis  Dominicaj  diem  blandis  suo- 
rum  manibus,  ut  ipsapetierat,  fuissel  -  shibita,  msa 
oratione  cum  rugitu   cordis  imbreque  lacrymarum, 
oleo  est  peruncta  lampadis,  quaj   dependebat  anti 
sepulcrum   sanctissimi   Praesulis.  Moxque  basibus 
loeatis,  ita  est  compage  corporis  solidata,   ut  a  ne- 
mine  fulsseasgra  unquam  corpore,  nisi  qui  eam  vl" 
derat,  nosceretur.    Exinde   accessit   alia    sequens 
facta  de  muliere  virtus.    Duodecim  ut    ferebatur, 
annisejusdem   mulieris  contracUe    fuerant  manus. 
Hajc  protinus  ut  sacri  tabulas  sepulcri  contigit,  sanis 
manibus  rediit.  Quid  dicam,  quod  tabem  discutiens 
pellit  de  corpore  morbos,  cum  saspe  succidua  virtus 
fugat  daemones   de  corporibus  captis  captivos?  Sed 
etusquehodie  u  fideliter  petentibus  divinabeneflcia, 
meritis  cunctis  praestantur  fidelibus  ;    coope- 
rante  ChristoJesu  Domino  nostro,  cui  est  honor  et 
imperium  cuinDeo  Patre  in  unitate  Spiritus  sancti 
per  omnia  saeculasaeculorum.  Amen. 


ANNOTATA. 

a  In  MS.  Clameciacensi  Angnarius  scribitur,   '" 

Chiffletiano 


DIE  VIGESIMA  QUIWTA  SEPTEMBRIS. 


90 


A  Chifftftiano  Augnarius,  ct  in  cditis  scu   Fastis  sacris 
seu  Historiis  aliler,  ut  monui  in  Commentario  pr&vio 

num.  1- 

b  Brcvc  istud  praludtum  non  legitur  m  bcim 
MS.  in  duobus  vero  aliis mox  nominatis,  omissaparte 


tur  :  Alia  miracula  per  praefatum  Dei  Virum  divini-  D 

tus  suntpatrata.   Rcliqua  omittuutur    usque  ad  locum  A'  AN0N™°» 

lit.  q  indicandum. 

0  Equulem  duo    dumtaxat    hic    mivacula    disiincta 
invenio     i>nni<ito  enim  fontc,   refectio  populi   ritientis 


_»_0.    <«    " '  '  '  '     ' 

eiusvriore,  exordium   sumitur  kis  verbis  :  Cum  beati     non  cra\ '  novum  miraculum.    Ceterum  hie  potissimum 

.      •:     /..„.,    ..*,',..»,      ilifi       Arirrnn^ii     no/      AnnrriOIMlN       nil  n./>     tirm/if     c/ii/i       Wl  norci//l  V      p/     Itl        i'i'/iiic       linrr/ific      mmitr 


Aunarii  (wm/Z/i"»  d--W  Angnarii  rr/  Augnarii)    pil 
pastoris  merita  etvirtutes  miramur  e.c. 

c  De  Sancti  stirpet  parentibus,  ronsanguineis,  pa- 
Iria  disserui  in  Comment.  prsevw  §  2. 

,1  i/(u;  assignato  §  2  «Mt».  10  cj/i  rfe  primordiis 
regni  S.  Gunthramni,  ex  iisque  utcumquededuxitem- 
pud  natale  S.  Aunarii. 

e  Acta  S.  Syagrii  illustrata  sunt  apud  nos  tom.  6 
Augusti  a  pag.  84. 

f  /)<■  S.  /Etherio  paucis  actumestapud  uos  tom.  <> 
Juliiad  diem  '21.  Porroin  MSS.  Senonensi  et  Chif- 
fletiano  perperam  hic  ponitur  Elcutiicrius,  quem  inter 
et  Sanclum  nostrum  in  Catalogis  episcoporum  Autis- 
siodorcnsium  passim  statuuntur  Romanus  et  .Ethe- 
rius. 

g  Annum,  quo  probabilius  episcopatum  adiil,  assig- 
navi  m  Commcnt.  num.  22. 

h  MSS.  apographa  habenl  :  Non  potest  lingua 
mortali  percurri. 

i  Senonense  MS.  Caruit  mulier  illa  miseria  daj- 
monum  :  Clameciacense et  Chiffletianum  :  Caruitilla 
raiseria  d.emonum. 

k  ///  iribus  MSS.  diciturS.  Lupus  episcopus.  ln 
Commentario  prxvio  num.  1G  ostendi,  S.  Aunario 
fuisse  cx  sorore  nepotem  S.  Lupum,  postea  Senonensem 
episcopum;  at  siishicdesigneiur,  rectius  omittilur  ti- 
tulus  episcopi,  cum  episcopatum  non  adieritt  vivente 
Sancto  nostro  proindsque,  dum  hxc  contigerunt,  appeU 
lan  nonpotui  .  nisi  per  prolepsim.   Verum 

nihil  urget,  hunc  determinate  intelligere  :  neque  enim 
innuit  biographus,  Lupum,  qui  apparuUt  id  temporis 
invivis  exstitisse.  Gazlesti gloria  tum  fruebantur  varii 
isto  nomine  episcopi,  Lupus  Trecensist  Lupus  Lugdu- 
nensis,  de  qno  hodic  actum  est,  Lupus  itcm  Suessioncn- 
aliique  Quapropter  non  minus verisimile est,unum 
exhis  ab  infirmo  invocatum  apparuisse%  sic  volente  Dco 
illustrare servi sui  Aunarii sanctitatem.  Tmo  inipsaec- 
clesia  S.  Germani  honori/icereconditus  erat  eo  lempore 
Lupus  episcopus,  sanctitatis  titulo  insignitus,  ut  docet 
Uericus  in  Opere  de  Miraculis  S.  Germani  apud  nos 
tom.  7Julhpag.  2(33.'//'/  agens   de   basilicaS.  Ger- 


se  prodii  styli  diversitas  et  in  rebus  narratis  major 
obscuritas.  Putem,  sic  intelligendam  historiam  :  Encr- 
gumenus  vel  etiam  alius  desperatione  actus,  et  a  dx- 
mone  instigatus  in  fontem  seprmcipitem  dedil,  suoque 
submersi corpore  corrupit  aquam ,  loci  incolis  Hi^cessa- 
riam  :  hanc  miraculo  purgavit  S.  Aunarius  et  hac 
pota  mulier,  dxmone  liberata  est. 

p  Consule  supcr  liis  Commcnl.  prievinm  nnm.  52 
et  seq. 

q  Senonense  MS.  Sicque  summa  rum  gloria  sub 
frequenlia  popnlorum.  Consonant  Clameciacensc  ac 
Chiffletianum,  in  quibus  ab  inilio  hujus  num.narratio 
resumitur. 

■■    id  hiccnonnihil observuvi  in  Comment.  nwn.  xi. 

s  Ultcrius  non  procedunt  Clnmeciaccnsc  ct  Clulflc- 
tianum  MSS. 

t  Vastinensis seu  Vastiniensis  pagus,  Vastininm, 
Gallice  le  Gastinois,  tractus  est  Gallise  in  provihcia 
Insulse  Frnncix. 

u  Supcr  his  quoque  annotavi  nonnulla  in  Comment. 
num.  xi. 


ACTA  ALIA 


Ex  Historia  ponti/icum  Autissiodorenslum, 
edita  apnd  Labbeum  tom.  i  Bibliolh.  MSS. 
pag.  419. 

f\_unarius,    natione   Aurelianensis,   ex  patre  Pa-  Snncli  n , 
stnre,  matre  Ragnoara,   sedit  annos  xliii,    menses  /,«.  mundl 
x,  dies  xx,  imperante  Mauricio  a.  Hic  beatissimus  comempius, 
Pontifex  cuni  moraretur  adolescens  in   palatio  do- 
mini  Gontranni  regis,  erat  enira  genere  nobilissi- 
mus,  Spiritus  sancti  gratia  afflatns, reliquit  regnum 
terrenum,  ut  in  regno  ccelesti  cum  aeterno    Rege 
maneret :  tunc  nescientibus  parentibus  suis,  Turo- 
nicara  civitatem  adiit,  duobus  secum  pueris  comi- 
tantibus,  ibique  ad  sepulchrum  sancti  Martini,  du- 
ctus  amore    Dei,    comam   capitis  deposuit.  Exinde 
sanctum    Syagrium    Augustodunensem    episcopum 
netiit,  qui  tunc  in  Dei  rebus  praecipuus  habebatur, 

maniexstructaper  S.  OtoUcUUm,   Clodovei  r,gis  quem  ipsfl  <>»«  *T  TTvi  ™  ?!    ,    . 

conjtigm,ilafalur:  [psa   tompestate   c irafata  eruditioneetdisciphna  instruxit,  utvirum  decebat  F 

augusta  sanctus   Lupus  episcopus  (Aulissiodorum)  apostolicura.  «.«.—-«i,™,,  m„ 

veni,  de  superioris  BurgunL  partibus,  ,uique  non        2  Divina  igitor  graUa  ^«^f^V^  •**-* 

raulto  post  ad  xv,  Kal.  Julii,  die  functus  supremo,  ritis.  Sp.r. tu  sancto  ™?^^^.^^ 

ex  regL  placito  in  ea.lera  ecclesia  decenter  ac  re-  rens  const.tn.tur  Pontjfex, .b.qne.psa '  ^,v,taU 

,.   .     b         »  ,  ^»  ~  Koat«m    frermani  nridie  Kal.  Aumi-Ui  um  m  ea- 

hgiose  composilus  requiesc,  ;  quod  Panopen^  £fi£^  merit0 

impressum  marmor,  cu.que  le.erecupumt.  scr  p  ura        ^  JJ^.  Hic  habuit  fratrem  germa- 

proditantiquior.  Idcmconfirmat  pag.  280,  ubj    m  cum    ,u  ne,  Aurelianorum  pontificem, 

merans  Sanctosin  cryptisS.GermaniAvtmiodort  se-  num,  Austrenum  non    .  , 

nepotem    quoque  ex  soror.-    Vgia    LUpum  D,  virum  b 

sanctissimum,  Senonum  archiepiscopum,  miraculis 

cornscantem. 

3  Ilic  itaque  sanctus  vir  Aunanus,  jam  factus 
1M.  ipn..  caTit  virtutibua  ftorereel  miraculis  co- 
Puscare  Et  qui.l  dira.n  de  illius  doctrma?  Quahs 
amor  in  civilms,  qme  diligentia  in  clericis,  in  pau- 
peribus  quam  fidelis Dispensator,  quam  magnacura 
fuerit  iili  in  Sanctis,  non  potest  mortahs  lingua  per- 
currere.  Erat  enim  in  facie  illiua  angelica  visio,   in 


pultos,  hstc habet :  Sini&trnm,  id  est,  Septentri 
latus,  gloriosi  martyris  Tiburtii  pignoraoccuparunt, 
subjunctisquinque  pontificum  corporibus  veneran- 
hocest,  sancti Fraterni  episcopi  et  roartyris, 
Censurii,  Gregorii,  Desiderii  ac  Lupi.  Tum  sequenti 
pagina  affirmat,  Lupum  hunc  eum  esse,  quem  primo 
loco  memnrarcrat. 

1  Reliqua  usque  ac  Tum  ille  desunt  in   Clamccia- 
censi  MS. 

m   Tdem   Clameciacense  ac  Chiffletianum    mendose 


virlura  , 


m  I,ln„  Clameciaccnse  ac  «f»w»  »««««<=  -    ;   ;        u     e    „sili     in  di8pen,atione  largis- 

,  Ad  cognoscenda,  qna  Bdes   potentis  ,1,-  „Mamtatis    !,ltia,   renciebat  eloquiis  . 

gentisqueobl i  sacr, nti  :  Porro  Ml  •  ■*•         ;'    «^       .  ,„„„ 

'"/ UmtHmfrmm,  qu*  annotalwnt    atgna  °°Jtam Dei ardebat,  Deo  per  ipsum  laciente  mira- 


censui. 


i    ,      Mil  isthzcleaun-    cula,  quem  tantis  ac  talibus  ditaverat  et  illustrave- 
n  Inproximeassignattsduobus  MSS.  tstnsec  tegun      uu»,  i  rat 


CONF. 


c 

EX  IIIST. 
TONT.  AITISS. 


concilia,  gui- 
bus  inter/uit. 


V* 


e 

( 


Supplicationes 

iri  loel 

seos  per  vices 


SSEES 

tranm  L'loriosissimi    rcbi.\   it 

c  1  al'.i      "an,  ptaribus,  i  "»l„  n.ul.a,  qu» 

■  ,      ,  :,,,.,,v,.,.iunt,    utpote 

„.„,„,,,«  xxcapitulis   perstrraxerunt.   S.m.  ite, 
rJsaeeunWanotan.Virumi.ten 

,.kc  ,,.."1 l,-u,u,l,emceleb,-aue:tex 

Z '.•|u>,lvnMn.ue.1,i...a,.1Sue,uvenerab^ 

bus  episcopis,   ubi  etiara  honesta  qu»qne   atfltt* 
utilisatoa  sancta  Dei  Bcdeai» *?*■*■** ™ 

xinlilv-r..iNN.-(vM.e:,I.i...li-l.v.-ri...trf.Ex    ant 

,,„ ,,  Epistola,  PelagiiPapse  ad  eundem  beatssi- 

12    r,'.,...,,....  unn.n.n  «„■„,.   mm.a  ve  ustato 
f„„,,t:,„,  :,!,.„. l..u,..'u^l.l,r„i'«.n..e,|uaquaraplen.ter 

9xtraherevaluimuso;aUeram7erohmc  Qjea  m- 

ferendam  dignwn  dnximns  f. 

:;,,,,„■„,„  idem  beatissimus  Pont.fex  plunma 
constituitin  ecclesia  \utissiodorensi,  sicutra  anti- 
auia  canonibusreperilur,  qu»  ut  piwcpuo  obser- 
varentnr  vigore,  oo*ilio   et  authoritate  Chnstia- 

ni-in.i. :..... mnni  regis  „„„„„pere  roborav.t  Nam 
,.gis  sibi  a  Dominoc„inn„ss.,p.'a.cepit, 
UttamihcivitaVeAufessioaerensi,  qnam  per  paro- 
chias  ipsius  pa«i  hiec  debeat  institutio  custod.n  g. 
.,  Pri.ua  die  Kal.  Jauuar.  civitas  cum  clero  et  po- 
pulo  Rogatioi.es  faciat. 


D 


/o.o  anno  ha- 
bcndas 

c 


,  lltt , 


ii  Die  Bpponiftcus  et  Vendosa. 
„  iii  Die  Gaugiacus  ct  Nautriacus. 
»  iv  Die  Corevicus  cum  clero  et  populo. 
•  v  Die  Bacerna  et  Accolacus. 
\i   Die  Matriacus  cum  suis. 
ii  vii  Die  Curcedomus   cum  suis. 
»  vm  Die  Drogia  cum  suis. 
„  ix  Die  Varciacus  eum  suis. 
„  x  Die  Columbariacus  cura  suis. 
,.  xi  Die  Campus  Lametii  cum  suis. 
h  xii  Die  Bargiacus  cum  suis  h. 

G   n  xni  Die  Domiciacus  cum  suis. 
»  xiv  Die  Soliacus  cum  suis. 
»  xv  Die  Massua  cum  suis. 
n  xvi  Die  Condidacum  Draptiaco. 
»  xvn  Die  Eliniacus  cum  suis. 
»  xviu  Die  Novus  Vicus  cuiu  suis. 
..  xi\  Die  Brioderus  eum  suis. 
..  xx  Die  Giem.ua  cum  suis. 
..  xxi  Die  Blauoilus  cum  suis. 
..  xxn  Die  Cassiniacus,  Nantiniacus  cumcella  Sal- 

vii  et  Mauri. 
h  xxui   Die  Laoderus  cum  suis. 
»  xxiv  Die  Vitriacus  et  Arcutius. 
»  xxv  Die  Balgiacus  cum  suis. 
..  xxvi  Die  Interranis  eum  suis. 
"  xx\u  Die  Tauriacus  cum  suis. 
•.  xxvm  Die  Liccadiacus  cum  suis. 
..   xxi\  Die  PviU>'i,Mni-  .iiui  suis. 
..  xxx  Die  Odonacuio  suisi. 

7  Item  constituit,  ut  per  duodecim  mensiumca- 
pita  m  celebrentqr  Litanise. 

..  Kalendis  Januarii  basilica  doinini  Gennani. 
-•  Kalciulis  Februarii  hasilica  dotnini  Aonatoris, 
..  K  'l.niii  m.  nasterium  domini  Mariani. 

•    Kalendis  Aprilis  basilica  Sancti  Petri  Apostoli. 
..  Kalendis  Maii  basiUca  domini  Valoriani  et  mo- 
nasterium  Vulfini. 


Knlenois  .iuiui  u«- 

:§£©«*&» 

„  SS  Novembris  monastenum  Saffiacense. 
Ra  endis  Decembris  monasu-rnun  Mannacense  /.. 
"  q  fTttM-is  vero  (],,!h.s  u^nsium  ut  supra  :  pam 
ver0  con.liUon,  fytittf.  *?***»  .^ 
S2Sm  Th  universis  .ivliypresl-ytens  vel  abl.atibus 
taliter  vigiliee  in  propriis  loc.sliant. 

Hoc  est  |  «!-  samto  Paschaa  usque  ad  Ca- 
I  lendas  Octobris  a  primosero  usque  ad  illucescen- 
emdiem;a  Kalrml.  vero  Octobr.s  usque  ad 
:JS£m«  a,alllmu,„1:,..n,etaNat,ale 
.  Domun  usq»e  io  Bascha  a  med.a  nocte.  Dem 
„  constituit,  a  qpibu  ylgil»  »  *****  "«* 
„  stephani  incmtatecuin  abbatibus  celebrentur- 
n  Dominica  nocte  basilica  domini  Germamad    mo- 

nasterium  Decimiacense. 
w  Secunda  feria  basilica  domwi  Amatoris   et  mo- 

nasteriumFontanense*. 
„  Tertia  feria  monasterium,  quod  aommus  Germa- 
nus  construxit,  ubi  sanctus  Mananus  requiescit, 
simuluue  Sessiacus  /.  _ 

■   Quarla  feria  basilica  sancti  Petri  etmonastenum 

Manuacense  *.  \     , 

•m  Qnuiia  feria  basilica  domini  Martun  et  monaste- 

rium  Vultini.  t     t 

m  Sexta  feria  basilica  domini  Valenam  et  monaste- 
rium,  quod  dicitur  Varrenas  m.  ■■ 
9  Denique  congregavil  venerabilem  sjnodum   in 
urbe  Antissiodorensi  n,   ubi  plurbna   pertractans 
desalutc   populi  sibi  commissi,  necessana  quaeque 
et  valde  utilia  in  quadpaginta   et  quatuor  cap.tuhs 
perstrinxit.    Bae  sunt  nomina   eorum,  qui  eadem 
capitula    confirmantes,  subscripserunt,  quia  eadem 
capitulanon    duximus    inserenda  o.  »  Aunanus    m 
„  Dei  nomine  episcopuS   constitutionem  hanc  con- 
„  firmavi    et   subscripsi.  Winebaudus    abba  sub- 
.   scripsi.  Desideratus  abba  subscripsi.    Frannulfus 
.,  abba     Gregorius  abba.  Amandus  abba.  Ca^sanus 
m  abba.  Baudoveus  abba.  Tegridus  abba.  Audoveus 
m  presbyter.   Ananias  presbyter.  Aliique  quamplu- 
»  rimi,*qui  prassentes  adfuerunt,  subscripserunt  p.« 
10  Qui  etiam  sanctus   Pontifex  in  cunctis  utih- 
tatibus  quam  fueril  studiosus,  demonstrat  exemplar 
episiola-  ad  Stepbanum  Africanum  presbyterum,  ab 
eodirecta,   ut  Vitam  sancti  Germani  metrioe,  san- 
ctique  Amatoris    nobili    stylo  describeret  prosaice, 
bunc  babens    nio.hun    q.    Is    quoque    vir  angehcus 
beatus    Aunarins,   cum    esset   genere    nobilissimo, 
maxima  dona  praediorum  suorum  Deo  omnipotenti 
obtulit,qnibuset  hasredem  sanctam  fecit  Ecclesiam. 
Dedit  itaque    basiTicae  sancti   Stephani  agros,  vil- 
lasque,  quaeei  paternojure  cesserant,  hocest,  Bno- 
flerum  cum  "Venolio    et  caateris   appendiciis    suis ; 
Nolvetum quoque et  Gaionnurn,  simulque  Oseellum 
cum  appendiciis   eorum  r;  in  pago  denique  Aure- 
lianensi  sive  Blesensi  s  Meblniium  t  et  Brigium  CUW 
appendiciis  sms,    Roccam  (iiioque    et  Manuisum  ct 
Villarem  cum  appendiciis  eorum,atque  villam  Boue 
cum  appendiciis  suis  u. 

11  Similiter  dedic  et  basllicflB  domini  Gerroam 
(ubi  corpus  snniii  se,pulturfle  mandani  decreverat) 
agrum  quendam  nobilissimum  in  pagQ  WastaneDSl, 
qui  Corbilias  dicitur  x,  cum  omnibus  appendi 
suis ;  ut  in  pago  Avalensi  ij  DecimiaGum  cum  "N  |(l1" 
liaeo  :■  et  Calroiniaco  aa  caBterisque  appendiciia 
eorum,  nec  non  et  in  pago  Senonico  Baldiliacum  <>< 
cudi  appendiciis  suis.  Sicque  sanctus  Vir,  omnibus 

rite 


k 

aliaque.  p„k. 

''"  o//lcloin. 
stitult  • 


'  l.  ac 


*  l.  Fonta- 

netense 

E 

l 


'  l.  Manna- 
ccnse 


m 

stjnodum  habtl 
Autissiodori ; 
n 


/' 
Sanclontm 

Ada  scrM 
curat,  tt  bo- 
nis  suis 

F 


ilotJL 


7 

bl> 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBUIS. 


101 


rite  dispositis,  plenus  dierum,  sanctitate  quoque  et 
miraculorura  gloria  clarissimus  dievil  Kaleod. Octo- 
^jnmmigrAYitad  ChristiMa;  coelo  gpudente,<terxa 
plorante,  sepnltue  ast  itaque  ju*ta  pra?<lecessores 
Los  in  basilica  sancti  Gerraani,  et  cessavit  episco- 


suos  in 

patus  diebus  vu 


ANNOTATA. 


B 


a  EpiscopaUim  tam  dmtumtm  cum  Cointw  et  aliis 
Snncto  noUro  abjvdicavi  in  Commentario  pr.tr:*:  num. 
,ri2  et  ••"/'/;  atcerie  sedit  antequam  imperaret  Mau- 
r-Uiust  hic  enim  itnperium  adiil  anno  tantum  582,  ille 
cpatum  atnio  eireiter  571,  ut  dixi,  in  eodem  Com- 
menL  num  22j  imojuata  Caintiiet  aliorum  calaulos, 
morletn  Sanati,  quam  ego  UUefioA  sub  inilium  secuh 
-  ,,,„,; ■tmtium  anno  608t,  supervixit  Mawitia,  qui 
Qccisiis  est  anno  <>02. 

b  De  AuUrena,  Agia  seu  Austregilde  et  Lupo  Se- 
nonensi  uidedicta  in  Commenl.  mun.  16  et  seq.s  alia,, 
qUX   i,i,  ,  patuissent,    hahes   in  Annotaiis  ad 

jcla  prwm* 

c  Libellttm  i  nmiliter    non  tra   ab 

Actis,  primo  lo:o  datist  dix.it   in  Comment.  num.  13, 

quam  diversas  recentumm  sentenlias  retuleram  de 
, ,,,  ,n-  tftstorix  pontificum  Autissiodorensium  au- 
atortiate  i  /  setate. 

,1  Non  tanium  interfuit  conciliis  Matiswnensibus, 
hic  memoratis,  verum  etiam   Parisiensi  quarto.  I 
Com  mni   n "in.  25. 

e  Epistolam  istam,  quantum  equidem  exietimo,  vel 
ex  aho  codke  vei  a  periliore  manu  descfiptam  edidit 
Labbeus naster  tom.  5  Coneiliorum  coL  939,  exquo 
cam  recitavi  in  Cemment.  num.  bSeiseqq. 

f  Subsequitur  memorata  epistola  in  Actis;  sed  hic 
cinn  omkiautpote  oecasione  preecedentis  datam  in  Com- 
mentario  num.  50. 

g  Num.  31  et  sequentibus  Gommentarii  prsroii  de 
causa  ac  tempore  husus  constilutionis  disseruL 

h  D.  Lehcuf  mni.  1  Monument.  ad  Historiam  An- 
tissioiorensem  exhibei  binas  tabulas  geographicas  ejus- 
dem  dicecesis.  Primam  pag.  WG.quv  continet  dumta- 
xnt  abbatias  et  37  parcecias,ex  quibus  constabat  tem 
episcopatus  S.  Aunarii;  alleram  pag.  120,  corrrptecten- 
tcm  omnia  dicea  sw  loca,  quse  naminantur  tam  in  Uisto- 
ria  pontihcum  Aulissiodorensium,  guam  aliis  chartis 
ab  imtio  Christianse  religionis  usque  ad  tempora  Ro- 
berti  regis,  id  est,  usque  ad  seculum  decimum.  Secun- 
dum  has  tabeUas  pars  major  locorum,  lioc  numero 
nominatorum,  sita  est  ad  velprope  Icautiam  fluvium, 
sicut  eorum9  quae  occurrent  sequenti  numeroj  pan  ma- 
jor  sita  est  ad  vel  prope  Ligerim;  pars  reliqua  inter 
utrumque  flumen  media  est,  excipe  Vendosam  et  Nau- 
triacum,  quse  et  paulo  remotius  et  ad  alterum  lcaunee 
latus  ponuntur.  Quapropter  brevitatis  gratia  (neque 
cmm  opersepretium  videtur.ad  singula  locgrum  nomina 
singulas  annolationesi  s&utn  ind&cttn&s  taijsatre  tiam 
omnia  ad  eamdem diceee/im  peHiftem,  hie  inuium  no- 
minibus  Latinis  annectam  altero  charactere  nomina 
Gallica  eo  ordinr,  quo  dantur  hoc  numcro.idcm  fobUi- 
rus  in  sequenti.  Itaque  Epponiacus  Gallice  dicituv 
Epoignj  vel  Apoigny;  PAndosa,  Venouse;  Gangia- 
cus,  Goixj  Nantiiacus  vel  Nanturiacust  Nintry  aut 
Nitry;  Cerevicus,  poste^  Crevenwat  Crewan  ;  Uacema, 
Bazerne;  Accolacus,  Accoley,  Mdtrlatmr,  Mei-n 
Yonne;  Curpedomus  aut  Curcedonus,  Qourson;  Dro- 
</<»,  Drnies:  Vamacus,  Y:\V7.y;  Columbariacus,  CM- 
mery;  Campus  Lameiii,  rd  LemtliU  Chamlemy ; 
Bargiacus,  Bargis.   Locus  unus,  quem  de   Lebeuj  in 

scnc  6UQ  t;,,Hir,<  conjnnnit  cnm  Cursedimio,  WCatqp* 
Ecoulives,  ttibultrir,»  LotiM  Scolivas,  dtesi  aptd 
Lahbcum. 

i  l\omina  hoc  numero  contenta  sic  vocantur    Onlhcr 


E 


in  dktit  tabulis  :  Boti  D<  n/v,  Saliacus,  Sully'  D 

Mussna.  aiias  Mesva,  Mesvej  Contkda,  Ci  ane;  Drap-  BS  '"^1 
tiaeut,    Trassy^  Elmiac  .  P0W1,  Kjam' 

Neuvie;  Brmderus,,  Briare;  Qiemxs,  Gien-;  Blanai- 
lus,  Bleoau  ;    Cassjniaons,  Ch  .   Nantiniacvs, 

s.  Amand;  Celta  Salvii,  S.  Sauveur;  Cella  flfauri, 
aliat  Melenedum,  Moutiers;  Laoderus,  Latr^  aut  S. 
Martin  dea  Chamns  ;  Vilriacus  in  prima  tobula    non 

"/•;  I).  Lcbcuf  Bitry   mterpretatus  est  :  in 
ciiiuiii  tabula  legilur  fallis    Vilriacus,  La  Vau ;  Ar- 
Lri  unu  in  ,  Arquii  n  ,  Batgi  Bau- 

.  Bnuy  Le  Tertre  ;  Init  i  I  teran  ai  . 

Entrains  ;  Tauriacus,  Tary;  Laccadiaeus,  in  tabulis 
LiuadicuSf,    Levis  j   Puh  Pouniia;    Odona, 

Ouain. 

k  Aliquot  lnr  nominatse  ecclesis  locum  non  habent 
in  tabulis,  verisimiliter  quia  inira  vel  praximi 
totrin  pasiUt  erant :  ex  ro  numer-o  sunl  basilicne  SS. 
Gcrmuni,  .Imatoris, Petri aposloli,  Martim  etJuliani 
acmonasterium  S«  Mariani.  At  damim  Vale- 

rinin,  Gallice  Chitry,  el  m  un    Decimiacense 

ad  sanctum  Cyricum,   vulgo  S.   Cyr,  siguaatur   haud 
ullcauna  (luvia.  Mana  ro  Ynifnn,  postea 

Longoretense,incoUs  S.  Laurent prajn  i  vim.  Inter 
utrumijuc  flumen  conspiciuntur  nwnasleria  Fontane- 
tense,  Fontenay;   Coacenst  id    n»"- 

ctos,  Saints  en  Puisaye;  Safpacense^  seu  Suxiacense, 
Saissy;  et  Mannacense,  Mannay. 

1  Cum  Sessiacus  non  occurrat  in  foauiis,  haud  du- 
bir  Saxiacense  monasterium   designatur. 

m   Varrcim  nwnnsicriuni,  Qallwt  Varennes   p 
Ligerim  m  parte  extrema  dioxesiosei  remolissima ab 
Auiisswdorensi  civitate  pomtur  in  tabulU. 
n  De  hac  synodo  et   de   tempore,  quomihi  proba- 

bilius   linlntu   vnlrul"!-,     cgi  ni   C<onmciit.     num.    20  et 

seaq. 
o  Capiiula  sen  canones  nnmero  quadraginla  qum~ 

quc  dal  Lnhhcus  tom.  .">.   Couclwr.  r   '.  953      /    / 

histnnci    i  rarunt  ultimum, 
1,,/us  :  De  observntions  horwa  canonum,  atque 

idcirco  tantum  memorai  r.  Le- 

beuf  tamen  tom.  1  Monument.  <•;■  120  asserU,   a  se 
inventum    esse   qua 

Breviario  /intissiodorensi  anni  L726,   quod    mihi   ad 
nnnnim    mm  o.t. 

I»  Jpud  Labbeum,maxlaudatum,  coL  961  et 
omnium,    "'  est  triginta  quatuor  pn  ■".    <*• 

iinnn  diacanorum,    jt*i    verisimUUer 
suis  subscripserunt,  uomina  exhibeniur ;  abbatet    i  no 
diverso,  quam  Inc  ordine  et  »■<  mttw  :  attamen 

ectiones  variantesu  ex  his  Actis  desumptq, 
nturin  margine,  quod  et  hic  faciendum  oiroitt, 

Ut  scquttur. 

Auna  Dei  nomine   episcopus  consti- 

tutionem  hanc  '  subscripsi. 
JTmobaudia  '  abbas  jubscripsi. 
Bau(ionius*;iU>a^  Bnllscripsi. 
F%ancoKia '  ftbbaj  sAscrlpsi. 
Caasarius  abbas  subscripsi. 
Desi^l-rain-  abbas  subscripsi. 
Amandus  abbas  subscrip  i 
jegreflus  afcjjaa  sulfecripsi. 
Vigilins  presbyter  subscripsi. 

,,,,,,   preajbyter*subscripsi. 
Clamhus  ^re&yter subscripsi. 
Anianus  *  presbyter  subscripsi. 
Deinde  interjecits  octo  presbylerorum   nomiriibus',    u- 

qwUur  : 

Audovius  presbyter  subscripsi  *. 

Sccinnlmn     Istnm  ""•'       ^ncm       Grc[r 

,    ,n  \,t,^  n-i  nrum    c/asscni  jnrti- 

nct,   rrstanlqnr    nhhnlcs  srptcm.  QWtt     9tium     uumerat 
Qnni  l.  Annii/nim  ad  a-murn  580   mtw.   M>  ; 

totidem 


•  conflrma- 

M  ei 

baudus 

•  Baudo- 

•  I  i  mnul- 

ni 


abbo 


A:i;iiii.i> 


Ainlus  .11 


f\    IIIST. 
PONT.  AUISS. 


mowxsteno*.  ,daauidem  etiam  nunc  ilridem 

;;;;;,,„;„,.;„.„,,,,  .■„,„,  «  ■*.  *w l ''"'":  *.,„„>•  m  ,™  ,.«BouZy,  ac 

«»"<"'  certocomplere ■    ,•„,,„„,„.  „„,„.  39,.     Bened.  cap.  J  .  <  »       ,,,„,.„„„  „,/  „„,,_,am 

■  ■'""' ,N;:  ;    „; ^L  - »» ;"'-';;";,;;:,  \ ;:,L  ,,,. -  «*.  * 

"' '  "" "' "  '  ,,       ,  ,,„,  p, hn.  p. '"<<<  /'/»—     '"'•"' ;""  ;l     ,      1608,  fttftar  « '"'"' '" » 

;rs^i«% ■ -""'7::;;::  r«SKS«»-»' ' ^d«r-' 


".":■■' r,:;:;'':;;::;:;^^""— r*zd:?XT;»lTtZ^ZZ 

SK-lts  W-  - • '-;"";:::  r  i iX?  •— — vcf nis  est 

.  S  tamen  excipias  Winebaudum  :  gua  «m  «       ■  i.eiu-.licti.  /•7„na,,«sw  .«..«.. 

— '  ■;; ■ ■ " "•"•"""  ":    *«>—  es 

^msrsisr*'    .. -  »»■<<■ ■■ .«—'•••— 

t:»:;;.::=r;.™i :;.:::■■-:::  »»;■'»:::=';::::;::,,, . .*-, 

,,„;  tert.  /,<<>«'<<  Domeci  ««««««■  tarf  procul 

3SS ■„,,,,,  t7,„™niilaCure),/ ■„./,<"'<«",» 

a«T. ,„,„„»»/,.„,/.,/.,«/.  toj. «W*. 

,,„,,.  „„  „„<  ■' '".'■'•'. »"'- ""/'''''"» •»''"" : z  y- 

/„„„,  Yezeliaum,.,, lteten^«B«*W*. 


Verno nuin   f^t  wm*«»i  i ••-  — 

i 1a.MariaI»«/ffeDam»ane:Nolvetum«e™> 

„„„.u< '.  ■","'-  Sa««  Neuvoy  Gaion- 

;„„„,/„„„,„,»'„»/»"»"»'"'"''•''"'""'"" '<"""'"""- 

^Tl^relianeneemagrumUadescriUt  Baudrandu* : 
Provincia  est  Gallia,.  pars  '  |e«u- 

rs   et  sic  ab  ejus  urbe  prin  terminatur 


„b  ejus  urbe  primaria dld.  ;  «  ^^'        '    ViceUacum  in  pago  Avalens  ... 

a  Septentrione  Belsia,  ab  Or tu  Vubmo  tractu,  ab  Vez  l«cum,                           ^^  fines  et  An. 

I  iccasu  Bl nai  agro,  et  a  Mend.e  S,*^Bte-  «JoSJSto  tractus  in  colle  ad  Curam  fluvium...x 

Provincia  Gdto,  versus  I^enm  '           Alltissiod„1.uin  ad  Meridiem  „„. 

fluvinm;  in  pnefectura  general.  Aurebanens.  ......     leuos^ y  ^  ^^  ^^  „„„„„,,,„„, 

terminatur  ab  Ortu  Aurehanens.  prov.ncia.  ab  Oc-         . u   •  .  (i//„„.  „,.„ 

„ Tm „m,  a  Merid.e  B.tuncens.  et  a  Septen-  «*uj  .  «Jj^  ^  ^  ^„„//f.„.,s  „•  „„„„,/,„lI 


Aurehas  et  Balgentiacum.  Verumtamen  locus  iste 
communiterWwtommLatinelegitur,aliquandom- 
dununi  vel  Maudunum,  nusquam alibi,  quantumsao, 
MelduDum.  Porro  ohervat  laudatus  Lebeuf,  binos  hic 


a  Ve%&l\aco, 

bb  S-epe  iaudoiti.  Letet-f  BaldtUacum  Gallice  exr 
imis  Boulw    gtti   Im«i  „/,  ],'/"  B/avtanom  apn  . 

8(,///»ors/.  tfl6tt/am,  tn  vtctnta  Brtennomi  (bngnon 


c.  s. 


cincv 

.:,  DI!  U 
SBCUL1  vn 


:;;:;:::;:;     ;;:::;:::::;:!;:;:: ::  SfPWn »- 

(/,    inffusfWa,  '/'-      ""  '"^"'  ''  -'  /"<T""  /'"-•"'""'      /'"''""«• 
,.  CTni  ttwn  nomen  fuisse  ait  Deus-adjuva,  aU 

DE  S.  ERMENFREDO 

PIUMO  ABBATE  CUSANTIENSI 

1N  COMITATU  BURGUNDIiE. 

COMMENTARIUS  PR^VIUS. 

§.  I.  Notitia  monasterii  Cusantiensis :  Sancti  in  Martyrologiis  memoria,  non  ubique  sine 
errore:  ejusdem  cultus,  Officia  el    reliquise. 

iwflRtw,  GFflHtce  Cuaance,  comilatus  Burgun-     subjectum.  Jacei  is  locus  in  dioecesi  Vesontionensttsep 
,/,,»  vicus  eet  ac  vetut  abbatia,  qua  ja-m  ab  "//-     tem  cirdter  vel  octo  koris  itineris  supra  Vesotitione  i 
eculis  iii  prtorfltunj  transiit,  Jurensi  S.     ad  fontes  cognominis  fluvioli  Cusantin  vel  Cusanc   » 
S.  Claudii  monasterio  hodieque     qui  circiter  sesqui  hora  inde  ex  adverso  Balmensis  op' 

pidi, 


c 


vicu$ei  mona 
sterium  erf, 
jnitnumpu- 
cllarum 


ob  Uerlo 

eondUW*! 

delnde 
fnonachorum. 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 

■/;  vulno  Baume  seu  Baume  lcs  Nonnes  in  Dubim, 
Qallice  le  Dous  vel  le  Dou,  flumen  illabiturtsecundum 
tabulam  geographicam,  quam  F.  J.  Dunod  ie  Char- 

'        regius  pofessor  Vesontionemis,  exhibet  m  Me- 

Lfk  historicis  nobilitatis  comitatus  Burgundiss,  anno 

T74O  Vesontione  Gallice  edilis.   Tdem  historiograplm 


103 

5  Porro  S.  Ermenfredum  hoc  dic  xxv  Septen 
annuntiant  Martyrologia,  lum  Benedictina  tum  alia, 
quse  de  more  recensebo.  Benedictus  Dorganius  in  Ka- 
lendario  Benedictino  illum  sic  breviter  memorat:  S. 
Ilermenfredi  abbatis.  Arnoldus  Wionius  lib.  '1  Lign 
vita  eodemdit  b  in  territorio  Bisiratino, 


D 

BJ   C.   S. 

s.Gtmenfredus 
hoc  die 


'_;,     Vesontione  Gallice  editis.    tdem  Uistonograpim      vtt< lemateau  ,  *  ohdi,»  m  wrnwra  DuuauDu, 

1/1              ll(i  deeodem  loco  sic  aii :  Cusantia  an-     depositio  S.   Hermenfredi  abbatis  et  confi 
"  ll         {". ■;..'. _  «d  s„l,  iurisdictione  Balroae,  situs     J5W™  habet  Hugo  Menardus  in  Menokgio,  ubi  Wio- 


tiQUUS  baronatus  est  sub  jurisdictione  Balmae,  situs 
ad  fontes  fluvioli,  Cusancin  dicti,  qui  per  amcenam 
vallem  serpit,  labiturque  prope  Cusantiam  priora- 
luiu,  olim  celebrem  abbatiam. 

2  _>  ejusdem   silu  in  Vita  quoque  S.  Ermenfredi 
,  wudenda  num.  4  hzc  legere  est  1  Cellam  construxit 


UCUUOHIU        U.        nci   llH/ilin,ui        .-_...—  -__.        -.-        w.-..w_._.w.  . 

Eadejw  fcfl&g.  //'■'/"  Menardus  in  Menologio,  ubi  W 
nem  descripsit.  At  Gabriel  Bucelinus  in  Menologio 
paulo  prolixius  habet  :  Cusantise  in  territorio  Bisnn- 
tino,  deposifh»  S  Hermenfredi  abj>atis  et  confessoris. 
Hic  in  sam  Luxoviensi  coanobio  monaohum 

professus,  ob  eruditionis  et  sanctitatis  famam  abbas 


„/,„,/,<  num.  4  hsec  legere  est  :  Cellam  construxit  proiessus,  uu  eruiuuuu»  -»*  ^u»».»»-.  -™- 

JSS   -»'  wW»  «    P*«J  1»  "Pa  Auvii.Sunt  Cusanthe  electus,  multis  virtutibus  legitur  coru- 

.„?m  non  lonee  ab  ipsa  cella  fontes  duo,  quorum  scasse.    Brevitet   observot  hic  ita  loqn  Bucehnum, 

"    "  litur  Ci  3A,  alter  vcro  vocatur  Ancia;  atque  quasi  S.  Ermenfredus  ad  rfyeMfa-ni  (  usantiense  mo- 

nnmen  re_.l  duobus  integris  compositum  unum  effi-  nasterium,  jam   lum  a  monachis  mhabitatum,  abbas 

n'v  noini              ,cia.  Huicetymo  in  tantum  favet  electus  fuisset;  cum    tamen   ex   ejusdem   Sancti    Vita 

tobula  geographica  Dunodi,  quod  etiam  in  hac  Cusan-  constet,  eumdem  tjus  loci  fundal 


B 


aucfore  S. 
Ermenfredo, 
t(  Imjovo 
subditum,iuine 
aiiiiiii 


.„.„„■  monasterium  collocatum  sit  inter  duos  rivulos, 
quijuxta  illud  orti  et  infra  in  unum  alveum  coewites, 
fluviolum  Cusancin  efficiunt.  Porro  monasterium  illud 
im  sm  initiQ  debei  prsedicto  Iserio,  qui,  hortante 
S.  Eustasio  Luxoviensiabbate,incestam  u  aro, 

\ux  ui  nostro  Vitse  apographo  modo  Raudovero,  m 
Ramdone  appellatur,  dimittens,  itlud  condidit,  eidem- 
qUi  mulieri  ac  filie  suz  IsHse  tradidit,  qu  1  ambx  sa- 
cris  virginibus  ibidem  prrfvenmt.  Ai  non  diu  partlie 
non  1  ir  substitit  ;  mortua  enim  matre,  et  monialibus 
omnibus  lue,  ut  videtur,  intra  breve  tempus  exstinctis, 
sola  lslia  superstes  morte  sua  monasterium  vacuum  re- 

liguit. 

3  Tum  vero  hereditario  jure  ad  S.  Ermenfredum 

sque  fratrem   Waldalenum  venit;  qui  cum  tunc  in 

ltaTU  11  Francorum  regU  obsequiis  in  aula  versaren- 

lur,  cum  ejusdem  licentia  prival  <'"'" 

auspicati  sunt.  Necmultopost  S.  Ermenfredus  mono- 

stkis  disciplinis  in  Luxoviensi   monasterio  a  S.  Wal- 

probe  imbutus,  ad  istud  Cusantiense  monaste- 

rium,  quod  restauraverat  vel  auxerat,  '.  mo~ 

nachisque,  quos  congregavit,  prsfuit,  o<    locum  i 

losubjecit.  Hinc  in  Vita  S.  Ansegisi  FontaneU 

lensis  abbatis  apud  nos  data  ad  diem  xx  Julii,  cap.  3, 

num,  32Cusantia  velnt  cella  ejusdem  monasterii  Lu- 

,/s  memoratur.  Eidem  subjectum  permansit  usque 

ad  seculum  mi  paucis  annis  inchoatum,  quandoa  Pon- 

i        tionensi  traditum  est  Jurensi 


•  ""•"  ■  ■  •  ■  ■•  ■" /*" ' 

monacbos  sibi  aggregare  ccepisse^  nci  alia  mente,  q  aw 
ut  id  faceret,  in  Luxoviensi  monasterio  monachum  in- 

duisse. 

G  FnMS.  quoque  Kalendario Benedictino  S.S 
toris  Ordinis  Cisterciensis  Antuerpis,  cujus  exemplar 
habemvs  hoceodi  m  die  legilur  :  S.  Ermefridi  abl 

monachi  Luxoviensis. 
Consonat  el  alterum  Kalendarinm  MS.  S.  Mich 
atensis  itemAntuerpise,pneU\  , 
quod  seque   vitiose  Chrisantiaa  habeal  pro  I 

us  habet  Joannes  Trithemius  lib.  3  de  Viris  illu- 
stribus  Ordinis  S.  1  307  :  V-nn.^. 

inquiens,  roonachus  Luxoviensis  coenobii,  el  postea 
isterii  Cusantia.  abbas,  vir  doctus  et  sanctus, 
multis  virtutibus  legitur  coruscasse.   Eju    festum 
agitur  vii  Calendas  Octobris.  Benedictinis  accedum 

vtyrologi;  ac  in  pnmis  Mol 
Auitaria  Usuardina  apud  Sollerium  nostrum  1 
sic  inquit  :  Cusantise  in  territorio  Bizuntino, 
sitio  B.  Hermenfredi  abbatis  et  confessoris.  Moloy- 
num  secutus  Philippus  Ferrariusin  Cat  nerali 

Sanctorum,   qui  in   Martyrologio  non  sunt, 

etim  brevit  r  ait  :  Cusantiaa  in   Burgundia  S.  Her- 
menfridiabbatis.  Aubertus  Mirausin Fai       I 
et  Burgundicis  illum  inter  Sanctos  dia  1  >    '  ■ 

nensis,  qui  Offici 0  coluntur,  e< 

censuUhisverbis.  In  territorio  Bisontice 

bio  Cusancia,  S.  Ermenfredi  confessons  et  abbatis. 


E 

ln  varils 
Martyrologtls 
Insci  iptus. 


,       „,„„„,„  „„;,„„„  ,.,  ./„,,„«     dio  ui..™ '■  •  ;(-   ;  ,  Ui.ulo  vu,,„  santoche 

ramnomine  hactew  >' *«     non  procul  < 


jam  ab  nU- 
quot  tectil  i 
Jwenri  abba- 
Ux  subjt  - 
ctum, 


miu*    iidiitirie    rn*u*p»*"o     /"  •  " 

Chifftetius  in  MS.  de  Prioratibus  ubivis  terrarum  con- 
stitutis,   qui   S.  Claudii   monastenum,  velui  mi 
caput  stium  agnoscunt,  de  CusantU  w  varioque 

statu  ad  propositum  nostrum  hxc  ait. 

\  Pnoratus  B.  Maria?  deCusantia  primum  fun- 
datus  est  a  S.  Ermenfredo,  looi  domino,  et  Luxo- 
viensi  rnonasterio  addictus  sub  Walberto  abbate  an- 
nis  abhinc  amplius  mille.  Hunc  deinde  Pontius 
archiepiscopus  Bisuntinus  arnio  Christi  mcvi  tradi- 
dit  Hunaldo  abbati  Jurensi,  ut  collapsam  ejus  disci- 


II     UlU-Ul    «     _/i._". _ 

7  Eumdem  Martyrologio  Galltcano  mserutt  An- 
dreas  Saussayus,  ubi  illum  sic  annuntiat :  [pso  die  in 
territorio  Bisuntinensi,  vico  de  Santoche,  depositio 
S.  Ermenfredi,  abl  enobii  de  I  l;  q" 

sicut  oastissimis   moribus  in  vita  cl  post 

mortem  refulsil  gloriosis  beatitudims  em. 

ciis    Vicus  Santoche,   quem   hic   mem t,   si 

ad  bubim  fluvium  supra  Vesantionem,  r procul  ab 

oppido  ClaravaUe^        I     P«fc -*  *  **** m' 
Zripa.  \n  constet,   S.  Ermenfredum  m 


F 

aSau^ 
non  ncie  im 
Santocht 

nnnunHatur, 


ditHunaldoabbatiJurensi,utcollapsamejusdisc^  n  m0nastmomorluum  sepultumque  ntsse, 

plinam  restitueret.  Memoratur  in  pnvUegus  anno-  suouusi  m  0  in  Santoche  an 

rum    mclxxxiv,  mciaxxv,   et  mcoklv.  In  eo  ah  ™^*^ff*l  Ijusdem  illue  aliq* 

debent  praeter  paroehum,  duo  monachi  cum  Pnore.  mmumi    7  .    j^ ^   ^  ^  r/ili.himtis_  Cldlns 

Ex  hisce  breviter  collige,  quantum  e  pristmo  suospUn-  nw        '       ^  ^  oh  iptius   VeUqums  ibidem 

monasterium  Cusantiense  amiserit.  Ldem  untffte-  "'i  «anare  voluit  Saussayus,  aut  errasse 

tius  m  Chronico  MS.  Jurensi,  in  Hunaldo  11  abbate,  olim  aepos  -■      9     ^^  Castellani  hallucinati 

eadem  fen  habet,  et  subjectionis  a  Pontio  facta  causam  *!c™r°  ^'logio  universali  ad  eumdem  diem  Sep- 

a  calamitoso   illius    temporis   Luasoviensis  monastem  aum \m       J  ^  (;albl.  Smetos  Cusanties 

slatu,  ac  fcede  collapsa   in  eodem  vegulan  disciplina 


repetit,  laudans  huncinfinem  Pelnim  Venerabilem, 
Ctuniacensem  abbatem  lib.  b,  epUt.  3  ad  lnnocentium 
II  Papam.  De  hisce  Consule,  si  lubet,  MabUUtnvam  et 
Martenium  tom.  6  Annalium  Benedictinorvm,  ad  an- 
num  Christi  1130,  num.  av  etsequenti. 


::::,:;;:;,:; »*.  **  w  •*- 

'"«^iaeit-  ex  eallieU  LaHna  accipo:  Co 
Jh" ^«Burgundi.S.-.m^uMbba. 

pXfGteSqu»m^«i-S0Oto-^ 


fttl  est ; 


— «■ ***• " :';:,:  £  «**»  ■■  »*■  *ua  s,,rva,"r  ,:1  '"T  "s  ;"rBUn; 

:  ,,n.,:.i„,:, :;; „  „< .  -     ;;„;;:, /;„n, „,„,,„ .„  „„«„•/,„„, 

b„„  ■•<<■""' ' '"'  i<,„„,„„„„,  v„.-,SxNT,«-,.E  nmwspato,  bob  ptocrts 

-'"'"'  '  .,„  ,„,,      Cnsanlu,.  ruju's  teoi  *bb.S  fuit     <:'.„  Mm  COlHge,  a, 

■■"""■'■"'      ''„„,„  ,;    S i „-/■<«  '"""■  7   s-  Brmenfredam  «  ,■„■„ 

M*w  «I  <.,„»•  '■„ «  "  "  '" ,'- '.    ',',,,   cflP    3    Skntoch.  ,»„«„„„.<■<•<„<  :  ri*  <<«««  **"i  "'"  '«''™ 

«»«(■>  cri-    ,.„,„  Tll  obiit,  „•,</<»»■  liabemm  et  "'  ■  '         .    .     w  ,„•,„,„  ,„,.,„,,,  WfnttM,    /«„,<<»•  tfw- 

,„,„«  »j «  *  -I";1""'"'  "l;"'  ,:  ',,  ,      ,,„,.,„,„„,„,•,„,■,<<-'««».•',•'/<«'— "'""'■"-  b 

"'"'";  ',',,„,       ,/ «Ml.    .<•/-■    '/""-   '"'«■'''■'"•    " '"""" 

'  w "'■''"  '"' •'"'''  ,      ,,•,,,      ;;„„„„„./,,  ,„,„/„„„ ;  ■/",.  ,'<■  <■ '■""  /'«<"' '"''"«' 

","r :;:::: :'.,,;  S  ■ <  //<«<««■«• ».  *  »■*  **  ^ 

<■'  "• '"'"'  '  "",;i1     .:;,,,,„,„  „„„„.,   „,/  „„»<«»  »688 ,« ,„,,,„■.<«',<«.  <<<«</<«•■ 

""■■" "  ;;'.■  ,::;:,„,„,„,„,    ,*  *>  »* . *«**»•  ° "- « **■  /»/«• 

"'"'"'""■  "'  ''  "■'..        , '„;  L    „„  „„,.,      „,„„„,  historicU  nobilitalis  comUatm  Burauniie,  qum  fmfimt: 

;;::,;;,:;/„:„  :„„„i-<,o .-, , ■„«<• *«■- s <;««■ «« r,:s 

; ■■■.''• ::     :„,',„„  &«*  „/„„»  ',"•<«-  .<-„<<<<.  «■  r« s-  ««?«»?*  «r «.. 

Ai  .l/„/„,7,„„,„  <<<  .1,„-V»„ ',»,»•-" ,„.,,,,,„.    ll„,l:,.,.,un.    „„,<„/.    est    in 

v«i*" :  :  zs .•„:,.,,,,•,, ...1. .,.,•,—..,„. 

',      .,„  ,,„„,,„„„,„„■„,„„,,,,«„.««„<<<.<:/.«"/"'"'"'" 

„"•«"  "'■"''"''"■ '' l"™  "'.'    ,  r„f«„»-    y;.'„„„„„„,  /„■'/'»  -</<«'    ''«"""  ■s'""""/"'    '"""""'• 

"-"-:'''.         :.;'::  ::,';:/::  S K-i — - "**-*• 

-^'  '."':„,. .....itu,    in     /„,„»<<.„  ,„,„„„„,„„„,„/„■  </,<„- 

'"  2S^SS^i»XS»w  f,:..-  / ■<' <••  «""■  /"«■ «< ■"'"'"'■• ' '"-; 

'",.„,     „„      W:,n,l,l„ D ■„.„,■•    , ' '.•„«,•"<-<„.<»    ,'..•/'«„"" 

'1  ^lKrSmaSS  ,„,,„,-     ■„■,  „■.,■■■„„ '.  *l ' """""  f'r 

1:" ■""'•    '-  .,  ,       ,;„:„„  ,  „„,,,  :„„„  ,  „  ,„-       R <  „»■  ■/ ■  •'„"'<'"^    <  '<"</'«'""  '"   S""  ^- 

SSSSUZS, ,.  """•:iii"  """•"■  ;-;;:;,;:,::F 

m  ■>,!,   «flnunMans    rdicta domo,  Luxoviura     siae    Pradieati .<■.,„.   Bisuntii»  mter   a-Kaj  semiur  i 

; ::  ;;;,•;:,;,»;  < „■..„ ,.»-,•.,.. .«■,<«  •«•■ *  * **  *-f«« 5 ;;;;;" 

C  fal    ex  ,.l«n,.St,  ut:,l  ■ ,'.,««     1 le  MS.   /•,„„  /■ „„/'/,<„/,„<   <„„„.  x  ./„.„'<«  -• 

,„,  ,  „,  „,„.   ditiOBi.  locum.  «tttondi  mo-  ,,„„  '„/„<„■.•  Cnpnt  ».    hn„„nf,;,l.  e,    u    e  c 

nasteri,  Cll0s,  ,„„„„,.,■ 1„„  l<„,.1c.„„n„,,U,sunt,m,.  /</„-u, ','<«,.«  S«nrti  <■»«* 

coailmiavit,  <|Uos  Lux»vie,„„  OOMIohii  inslitnta  edo-  non  habeo. 
cens.  mirun,  in  »„„lum   viitutibus  :,ux,l.  „is,[ue  in 

i  '.  .       .....       I    luiivniiiii 


Offtclo  tcde- 
tlastlco  cele- 
bratur  Luxc- 
vli 


'"•■>*' —  . 

.a.enuin    bpSUlD     1" 

..ui,,,,-.,  abbatias  anno  tentifi  Dagefceiri  Inter 

alia  miran.hi  Wan<l..leni  fratns  etflfiSSiam  e  vivis 
(liMiiiius  cogmavitL  lpsum  denique,  vitas  sancUssimee 
cemfaclo  ffnrsu,  asptimo  Kak-ndas  OeftobBis  ad  Su- 

peros   evolantem    miracula   (jnnmplnnma   illustra- 
BpiM  ad  lVatns  exuvias  in  B.  .lohannis 
llocatum  est. 


a  II.  Vitae  edcndae  scriplor  r%iftertus,  et 
Imjus  getas :  Sancti  quaKscnmc[ue  Chrono- 
raxis  ;  abseryationes  (juaedafm  de  lratre 
ipsius  WaMaleno, 


et 

Corp 

Cvtanti 

pttltu 


mamiionius  in  abbs  aunauiwiaa  u/>kw.«   -■•    --  ^nm  (jiu 

«ttarf  «de  collocatum  est.  d*H  ta.  :».  /""/,  2.  ;-/    461  «  Sk  »*££  J-g* 

nkm  ,'/,,  ^es^sM    Fe«omton*n«ta  Wom   m  "</"'    a^endtts  est  Ennenlredus,    P^PP 

,  MS.  DUR»fiiWia.ed  tetiiM   «''t/i.m,   g;tmd  ttl  discpnl.rs,    is,  cujus  Vitam   k-cl.ant  quonaa.n 

/uW/rn,us,  Q/Jct«me>»BWBOt/«ii  Lse«w«  BQteBiEi  sjue  festo  Luxovienses.   Eam  qnrd»m 

i  ,  8ed  a  Cemwwii^  paveripltmi  iwjwna.  bf«Uwf  doctus  penes  se  retinet,  pollicitns.  se  eam  tw»« 

,^m  iyiis.fcmfln'1/JNnv.ws  /(//.,s  ,•,/,/..  oano  I^VIOO//,-  cdil urum  ;  dum  m.s    intenm    id    soium    recupera.^ 

Cium  tantinnmoiin  silt^ltt   fmtet  ex  Cimiiniiii  amft*  p..1uiinus,  M.i(.il  m  ftBCli  <  )|li,ns  Luk-.vii  q 

soris  aMatw  ,r/'o»M//n  .  A6  o//m //.s  od  rarraj  «giw  '•'/"  ;in,lls  usurpatnr  ln   lninc    mndiMOi  Tum  sub<hi  h 

quias  jn-ogredimuv.   Con  ,<  ,    u/-,    /.r,-  C-iWttfiWv  OlMtff  «05V  «W    l>0   tlcdimus    nnvi.   10.   ^1'"' '^ 

wutm  scpullum  fueral,  i-tuun  snvahniur,  qpando  MCtt/f  Ofl    dfitf.tifi    tlle  vir  piomissis    uns    st,'hni:    "t     << 
OCftfOO  aiiuiio  ducipulorum  cjns  dtwrtptlit,  SjcilVss  fiflti-      Mabilloiiius   non  aliu,  quam  ]irxdictam    Lcliont'"1 


DIE  VIGESIMAQUINTA  SEPTEMBRIS. 


103 


bemus 


Frmenfredo  Imhitifisr  videtura  quandp  Annalcs  Bc-  optant  vestri  ex  Cusancia  salutem.  Ita  scilicct  ipsi  D 

/Y  os  vostea  conscripsit;  cum  in  fiorum  tmn.  1  ad  Luxovienses  dominos  si  m  subditos  auctore  j  s. 

'  cin-isti  636,  nurn.  tiv  de  eodem  Sancto  aijens,  njweiiant,  quiaS.  Ermenfredus  CusanHense  monaste" 

""""'  ,  rerai  prsster  eat  quse  in  eadem  Lectione  con-  rium  Lnxoviensi  subjecerat,  uti  .  et 

m''  tJ,ne»fa  iiiins  scriptfi  editave  Vita  memineri\.  ex  Vita  num.  Itoet  17  constabit.  Verum  diffMtatem 

,MI]!   «  r%  an  Vita  Ulat  qupm  a  Luxovien-  hic  varit  Loetricus,  qui  velut  tuxoviensie abf>as  primo 

■i      olimrecitari  solitam  ait  Mabillonius,  diversfl  sit  loco  nominatur;  cum  in  eju  dem  loci  abbatum  catalogo, 

nos^namha-  Si  us      '     ,nl   IH   y; ,  ro  jiabemus,  a  Bullawlo  a  Sammarthanis  in   Gallia    Christiana 

7   ','    *tam  cum  hoc  tituloi  Vitae  SS.  Ermenfredi  et  ejusmodinominisrccenseatur.  ln  apographo  Sougetiano 

^Jelani  [id  esl  WaMaleni)  auctore  Egilberf  i  vel  prp  LmtriQo  alk  ipta, 

.,     t0    praeposito  Cusantias,  discipulo  discipulo-  ut  ex  ca  nihil  aliud  efficere  possim,  quam  Conmutco, 

S  Ermenfredi.  Unde  haec  Vita  exccpto  sit,  BoU  cu\  dlum  afftne  nomen  in  peri. 

nSns' ibidem  sic  indicat:  Accepi  exMS.  codice  in     Si  pro  vitiosa  voce  Conmutco  legeremus  conjunoto 

n  t'  vo   Quem  sibi  concessuramihj  commodarat  do-    seu  conjunctis,  planus  et  integer  sensus  esset : :Bominis 

inus  Joannos  Jacobus  Chiffletips.  Adscriptum  erat     in  Christo  conjunctis  Melino  elc. 

n   harone  d'Ovselet  conccssum  reverendo  domino         19  In  laudato  catalogo   a  Mi-  ejusqucmona- 

»■/*•"    .  |  ,m  Vlt;i  GalIice  versa  a  joanne     letus  aliis  Mellinus  decimus  septimus abbas  reponitur,  *****  *•***- 

pS  ordinis  Minoru.n  anno  mcdl,  curante  do-     diciturque  a  Fandalis  seu  Sarracenu  cum   monachis 
mh£  Jacobo  dc  Roqche,  PrioreS.  MariaCo  «*  Luxovii  trucidatus.  Mellmum  ipsam  etiam  vocat 

^m  ouatranslatione  Latinam  contuli,  ut  patet  in     MabiUonius  tom.  1  Annalium  ad  annum  Chrtsti   32, 
n rtischartis.  Erat  autom  utraque  Vita  eadem     cui  eam  Luxoviensium  cxde  UeL 

,ripta  -  GaUica  inculta.  Hactenus  ipse,     linus  hic  eliam  Lcetri  pronomen  kabuerit,  an 


cx  gemino 
MS. 


qUi  in  leclionibus  variantibus  I  i(ae  GaMica  a  Laitna 
W/  rn,/;f_  non   i^/gtid  easdtfm  secfioH«  litulosque  eapir 
B  /»m  esse;  alque  hinc  concludit, 

in  his  nec  in  illis  Lalinam   Vitam  accurate 

esse.  Addo  eigo,  eumdem  etiam  in  rcr.\im  adjunctis  va- 

ria,  aut  nulli   aut  exiguo  usui  mihi  e\ 

istx  Bollandi 

10  De  Latmo  apographo  no&tro  dolendum  est, 
etse  a  Bollandonostro  nitide  descnptum  sit,  vitio  tameii 
codicis  illius,  qui  ex  ditfis  m&  '  >^v  antiquiot 


per  eam  vocem  alter  abbas  designetur,  edicere 

n  non  dubito,  quin  Melinus,  ab  Egilberto  nomi- 
natus,  idem  sit  cum  prosdicto  L" '  we  E 

hic  ,  ,  tatem  jam  tum  obtinuerii  tea  tan- 

tum  adeplus  sit.  R 

ztate  recte  componi  possini  dicta  i.  Etenim  hic 

n/,  septem  e  S.  Ermenfredi  discipulis  sibi  suisvs 

monachis  notos  fui  nbordum 

scilicet,  Adbertum   et  Athaelem  post  ej  ncti 

m  Cusantiensi  cella 

!20  Ex  diccndis  autem  facile  potuit  S.  Ermeufredus 


Pranciscc  CUffi*»  ■  "'"'".i;Tf,  Ma'     ™    („    ^erat  abbas.  Crcdc  itaque  Viam  hanc 

8i3,  curuti  de  D, « -x   L,  k ,  apcgraph  ,  A     e-  •  «  W»  Psam  £   ,£.i,r„J4  cum 

w  v,  i/ti i  B  r  ctj  • «  mjm  pp  •    "        ;,",''„  S.  Ermenfredi  aesto  ac 

„,,„ t,„w«. ,,7. ,» .«       »"«*;f'""    ;;„•,;, 

17  ««««.««■*».  ••""""'«"      ; ■  /■,  7 Ldem  Sancti  * 

Gdimciliclwvact6r*MS.,  umptumetimrn^:  •     ■  „„,,,,,,,, 

Jip«n«,<f«M,  MS.  (Jfiwwfca  Souje«J  etepntuh  c«m  hoc  sciipto  .     m*       iU»ramscribe  »'.  ,:,£"J 

«wn.ete.3.  certe  di£B0iUimum  leeta  est.  ltaquii  ego  f  ttam  ,■■.'        -    '  ,  „.,,  S.  Ermenfredi  /',<«- 

„,„;;,,„,  apooropAo  s,'c  edam,  ut,  uln  potero,  occur-    •      •    i    »*  ^^  ^,,,^  pw„  //„. 

,,„,„.,,.,;  ,  ■«  «».  '«"'»'■■  .;„„•,;,;•;• 

onaw  ■   pn 


UC/HUO    ','|. ..  I     .     . 

vulorum  i  ^««   «  l'n   /;/"""v'  ; 

'  .  ......  i ,.  ,  ,    ,■.■     ,,,  nntfl.t.llt'. 


ittqus  sincera 

,  i   /,,/,'   dl^HO, 

paucis  txce- 


Scripta  hxc 
est  ab  Efjil- 
«rto  Cwian- 
'*«  prxposito 


qur 

Chi 

tribus^    clericis  [ue 

Egilbertas,  vocatus  prespositus, 

Septcmbris  T.   FIl 


Mibditique 


ejusque 


A 

AUCTOBE  C.  S. 


inter  annos 
613  et  C28 


DE  S    ERMENFREDO  ABBATE. 

^  „  miiinmiit.  Dixtmus   upra  num.  lu, 

*-«-  ;r  :■'  SEEE  -V» ;  •■  JBSffiX-  S  Waldelani  *.  WaldaW . 

,,„  ^«„„0  pri«  1-   «    l        ,,  „„,,,„5  jam  „,;„;-  obtinuent.  CerteJ       seculonOD  secuiari8  reman- 

,„5  ,„  „„„  C'„'  ';,,„„,     „,,,„  „„„,„„,„„  ,,-,„/  Bit,  *  ,,•,„„,„„„,„„  ,,„„,„„  ipm  ,.».,,„• 

»"""'"' '  ^ln,mS,,,,n""™  <■'■'"''"''"'""'  «■'/ ,'■' „,,,„„„  ,,,,,<,,.,„„.,  illiu,  amitlend* 

<^'" ;","     r       ritai  camm  /WM.    Wor-  2,  m.    *,  '„.„,,,.,,,,,„,,„„ ,Mtannta 

21* '■'"'"'■'  '■"': """""  '"'■  ES$£*>  —  r > ; ;  ,i£? 

.„  „,„„/  n. „"" "'  '""'"  ";"■'"";,,„  LuT„.       „„„, s  eiim,  nt,  sicuti  hactenus  fecerat,  virpmta- 

1  L,  lonqo  pott  tempore  Ermenfredus  Luxo  »  ffl     u     enitus  maCularet  ;  quoniam  eo- 

»»Pre!¥<r'CttSflB.'  ™    ,„,    ditcimlot  permanserunt.      _    __    ,       .  .    ... 


D 

"'aWota», 

e'"  «dmoin 
P'e  'ixttii 


B 


,  ,.,.  ruamiiam te recepu,  ,,„„,»<  ,„     i- • 

,„,„.,  prestytw,  t """""""                   ,,,,„;,,„;<»  permai.sernnt. 

«Mmosierto,  «uo«  reparaverat    oel  a            •"■„<'  I                      t  tot  testes,  qUot  sunt,  qui 

'or,ninns  Juam  triginta,  „/  U*  gj^»  JfJSLta.  narrant  vita.   Unde  mat, 

,/,/, .,  "«»/«.  '«■  ■ ';"" :              '    ,   ,    «  molesta  eis  fnisse  dicitnr,  qnia  nxores  ducere  no- 

Dagohertn                                                     ,J  wissent.  Nec  «                          //„,/„■„•,•"„    "  „'- 

"„"'-"■' '"  »•'''•"""•;■'■-     ""p"  "^m    u»  ,„"'  i '"  /''"'"■" s""  *u™* '"        ''     m 

J.  "'"- ""' '  ' ;'''' " '          ■„  ,      ,  /,■„,„/„/■.  qnia,  **  pudice  «  hac  n ta  «ventes, 

ienme »  "" '''';   ";"v        ,,  , angel,ca meruer, «.nsorha.  A  „'-   19  te 

""■  '"'"'""  "■'";'"■; '  '•  '•,,„„,.      J* „   „, V'„  WaMeni   I n  /„'"■  «arraJ; 

„,„,„„„'■,„„" CtotanwIJ.de  ,,„ l  '    '   '    ;       »  •„,  ,■„ ,„„„  / „„„, 


HMttum  famn 
CM/f  wm  Aai«. 
re  ulde^ur 
E 


/,(/roiii  Wio- 
nachus  factus 
circa  annum 
usan- 
tia  jam  prxe- 
ral  G31 ; 


quo  anno 
mortwu  tlt, 
um  est. 


noiaxim VCnmmw  v-w— „,,„„ 

B„„00«mli613t»,  ■  Burjund.»  rejno 

,,ou„s,Si,  „.,«„,„•■  628  oita  [unctu*,i 
MDagobertuml.quemiam  anU  Auttrattitt 

...A /,„ migim  Chrittimff 

menfredustn  Ctoiorii,  ,,.„»/„,» 

frequentarunl,  „„■    «"'„  annum  628 „'„«<   «»• 

24  g     ffaldeberti  Luxovienst*   abbatts    ac\ 
<>'  Ulustratasuntaddieml  -1/"./',  «W  <■'"" 

5  ^ttsfflrio,  anno  625  defwncw,  in  a'"^""  "'  '"'-/(- 

ta  a  s.  Ermenfredus  monatfiei    I 

,,„„„_  ,,,/,  midebmio  abbate  Luxovii  auspican. 
Auill  Hus  Dagoberti  1  in  Burgundta  post 

patrem  regnantu  partim    „ nno  Christi  631  /"'o- 

,,,,',,,  partimcum  WZconcurrittacpropt»rea  ad  alte- 

rum   referenda   es!  i 
gttomMograp/ittsannotertio  Dagoberti    ; 

scribU.  Itaqut  obscun  insi' 

nuet,  S.  Ermenfredum  adhv  n  in  Clotarii  au- 

lam  tran  etui  hic  initio   eculi  m  u\  subfinem 

7„,(  «ottts  (uisse.  Prsterea  a  cta  mo- 

wbjeclio  in  eadem  Vila  cum  iis  adjunctis  facta 

narretur,  ul  videatur  jam  tunc  facile  biennio  illud  in- 

, ,  umque  omnino  verisimile  sit,  eumdem  saltem 

Iriennio  circiter  monasticis  institutis  Ltixovii  excultum 

jnr  inamea  aliis  traderet,  non  /•<  i  ve> 

ro  longe  aberrare,  si  ejusdem  monachatus  initia  ad  an- 

num  526  vel  (»27  referamus. 

28  Veruwi  ad quam xtatem  Saw  .'"  pertigeritt  quove 
anno morluus sit ,  ea  I  ion  /w.j/c.s/.  Mabillon 

in  Jciis  Sanctorum  sui  Ordinis  Sec.  3  /""/<■  -J,  pag. 
401  mortem  ejus  circa  annum  670  reposuit,  cuin<]iic 
Castellanus  in  Martyrologio  universali  secutus  est. 
Dunodus  ui  M  nobilitatis  comitatus 

Burgundix  eamdem  anno  670  /'/vr,  t.  Sed  haec 

sine  uiiO  a"/"///.;;/;.  a.N.s,';/,/.  ///  nliiuiiic    nequeo  infir- 

,  iin  nec  probare    possum.  /"'    "//"/"  ^//"  i 
potest,  nihil  in  Vita  obstare,  quo  minus  sanclus  Abbas 


„,„/"///'/"."/.  dumcorpusejus  Cusantiam  humanc 
deferretnrt  istudtam  levepondus bajulis  fuentt  Mpor- 
tanpolms1quamportaresemderent;alterumtquode 
thuribulot  quod  adMbebatur  tanta  vis  incensi  redun- 
dari|    ut  in  modum  nebulae  fumus  excrevisse  vide- 
retur    Quamquam  autemhxc  omniasatxs  probenttma 
,  de  ipsius  sanctimonia  existimationem,  de 
cultutamen  ejusdem  nullibi  aliquod  vesHgium  repen; 
necaliade  causaarbitiw  Szacti  titulum  in  apog 
nostro  a  Bollando  aui  quovis  alio  adsoriptum   furne, 
quam  ui  di.c,miis,  ab  Egilbertok 

Jegisset. 

28  Celerumex  dictis  colliget  quid  censendum 
traditwne,  quam  Dunodus  in  supra  laudatis  Memonxs 
UUatis  comitatus  Burgundia  pag.    117  his  verbis 
Gallke  commcmorat :  Creditur  hic  fin  dicto  comilatu) 
...  familia  ex   Wandelino.    S.   Ermenfredi 
fratre,    procreata.  Duobus    id  argumentis  probari 
potest.  Primo,  quod  haecfamilia  semper  possederit 
toparchiam,  in  qua  Ermenfredus  Cusantiensem  ab- 
batiamfundavit;  quodeam  abbatiam  in   sua  tutela 
habuerit,  quodque  ab  eademnomen  suum  assumpse- 
rit.  Secundo,  quodmulti  ex  ea  familia  viri  nobiles 
Ermenfrcdum  et  Wandelinum  sese  appellari  volue- 
rint.  Post  hxc  Dunodus  ejusdemnobilis  familix  sertem 
genealogicam  texens,  nullum  proferi  ante    Varnerium, 
anno  1130  Cisterciensemmonaohum,  acdeinde  Gerar- 
dum  I,  quem  ex   Gollnti  sententia   initio  seculi  xrv 
,,/.  Ego  ab  illustris  istius    familix   antiquitate 
nihil  ademptum  volo;  verum  rationes  a  Dunodo  allatx 
inmis  debiles  sunt,  quam  ut  ob eas,  contrarium  pr< 
assi     .         "'//  rto,  gentem  illam  ex  Wandelino  w 
Waldaleno  S.  Ermenfredi  germano  fraire  ortam  cre- 
dam.  Quin  ei  mihi  persuadeo,  Dunodum  eam  opinto^ 
nem  non  admissurum  fuisse,  si  hancS.  Ermenfredi  Vi- 
tam  legisset. 


a!lo 


YITA 


nihil  iii  Vitn  obsiare,  quo  minus  sanctus  Abbas 
admedium  seculum  mpertigisse  aut  etiam  excessisse     Auctorc    Egilberto,   prscposito   Cusanticnsi. 
polueril \:  sed   utrum  post  an  ante  obierit,   xnigmatis  ^imi'i 

Ex  codice  MS.  Joannis  Jacobi  Uu/Iielll> 

collata  cum  altero  MS. 

Epislola  aucloris  ad  Luxovienses  a. 

lJominis  in  ChristoLoetrico  b,  Melino,  Waldigiso 

f. 


xnigmati 

:  est.  IIuc  dc  causa  ego   beatum   ejusdem  obitum 

circamedium  istud  seculum  signandum  censui,  utrim- 

que  cinn   aliquot   annorum    tatitudine,  minori  lamen 

ante,  quam    post,  quia  ex    Vita  apparet,  ipsum  longo 

\  quam  i  revi  tempore  mo 

20  Superecl,  ui  de  S.  Erraenfredi  germano  fratre 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


107 


Curantlenses 

cur  scrihant, 

c 


luxoviensibus 
cxuonunt. 
f 


c  et  Ingrado,  patribus  clericisque  omnibus  ex  Luxo- 
vio  inclytis,  Egilbertas  vocatus  prapositus,  subdi- 
tique  vobia  optant  vestri  e\  Cueancia  salutem. 

Vestrse  itaque  quorumdam  jam  dudum  notumest 
paternitati  de  sanctiviri  Ermenfredi  vita  vel  virtu- 
tibus,  quas  Dominus  ad    gloriam    nominis  sui   per 
illum'  operari  dignatus  est  :  quamquam  a  non  scri- 
ptis  d,  sed  a  narrantibus  comperta  sunt.  Sed  cum 
nos  pluresjamex  nostris  obiisse  cernimus,  qui  ea- 
dem  de  sancto  Viro  scivere  e  nobiscum,  et  nostrum 
iain  tempus  juvare,  nosque  valdesenio  flectere,  qui 
et  praestolamus  diem  finem  uostrum,  maluimus  re- 
siduii  juvante  Domino,  cursus  vitaa  terminum  finiri 
non  aute,  quam  ea,  quflB  a  patribus   didicimus   nos- 
t,-,.,  et  vidimus  oculis,  litterulis,  quamquam    impe- 
ritis,  eruditis  tamen    auribus  intimare  studeremus 
vestris,  quatenus  vestra  decernat  prudentia,   utrum 
vera  notitia  a  recto  tramite  videatur  extranea. 

2  Sed  cum  fortassis   probaveritis,  nos  vera  di- 

xisse,  exinde  jam    precamur,  utfprudens  ve 

stilus,    quae  incorrecta    repererit.  corrigat,   vel   si 

putaveritis,  prudenter  examinet,  atque  ut  a 

vobisprimum  tantiViri  dilatetnr,  ut  decet,  nomen, 

uos  quoque  pedissequi  deinde  vestri,  vestram 


xn  De  obitu  Waldaleni  fratris  sancti  Viri.  D 

xiii  De  conversione  sancti  Viri.  A-  sohjiebto 

xiv   De    splendore  ccelesti  in  obitu  sancti  Viri 
viso,  et  dormitione  ejus. 
xv  De  discipulis  sancti  Viri. 
xvi  De  caeco  luraine  reddito. 
xvn  De  puella  diemoniaea  liberata. 
xvni  De  terro  ibi  confractd 
xix  De  luminein  dormitorio  viso. 
xx  De  fusione  olei  ad  ejus  sepulchrum. 
xxi  De  auditis  vocibus  ibi  cantantium. 

CAPUT  1. 

Incerla  qnccdam  tk  Warascis:  Cusantiense 
monasterium  puellare  conditum ,  Sancti 
parenles  et  frater^  ejusdem  gesla  usque  ad 
monachaium. 

T 

I  amporibus  igitur  Clotarii  regis  Francorum  a  bea- 
tusvir  Eustasius,  Luxoviensis  monasterii  abbas.ju-  a 

bente  S.  Columbano  antecessore  suo,  progrediens  cap.  i 

Warescos  b  ad  fidem  Domini  nostri  Jesu  Christi  S'r^^' 

convertit;  qui  olim  de  pago,  ut  ferunt,  qui  dicitur  WarnsciSi 
Stadevanga,  qui  situs  est  circa  Regnum  c  fluraen,  fi 


met  uub  4«.^r.;  t  x  Vtt,+«Ilm  Stadevanga,  qui  situs  est  circa  liegnum  c  thiraen, 

B  habentes  auctoritatem,  sicuti  et  m  ortn»  vestrum  8     *     fuerant  »     M  ^ 

nossemp.,-MM1,M,Sat:,,i,nusexemplumlinum ,  Prout  P  J         H    ^       certamine  E 

neremur  in  tertia,  quia  procul  dub  o  a  Domino  sci-        JS  • 


Warescorum 


mus    honoraturn  in    coelo    atque  vitae    conjunctum 
BBternfle  g. 

ANNOTATA. 

a  Titulum,  qui  in  MS.  Chiffletiano,  quod  edimus 
hirj,r  |  fixm  est,  habes  in  Commentarioprxvionum  17. 

b  Vide,  qum  de  hac  etsequen  i  voa  observavimus  in 
Commentario  num.  18  et  seq. 

c  In  MS.  Souijetiano   legitur:  Wadigiso,  ac  mox 

Vigrando. 

d  In  ulroque  apographo  pro  non  scriptis  legitur 
conscriptis,  librarii,  nUi  fallor,  vitio%  quod  corHi 
dum  censui.  Egilbertus  enim  cum  monachis  suis  eam 
smbendi  causam  altegat,  ne  S.  Brmenfredi^e 
ab  ejusdi  m  discipulis  didicerant,  oblivioni  traderenlur, 
uti  jam  excideranl  ylurima  alia  ejus  facta,  qux  non 
fuerant  si  ripta. 

e  Ulrobique  etiam  habebatnr  cessere;  pro  quo  legen- 
(liiin  esse  scivere,  manifestum  est. 

f  ln  Chiffkliano  deerant  ista  :  Nos  vera  dixisse, 
U  exinde  jam  precaraur,  ut;   qum  ex  Sougetiano  sup- 
ph-vi  verum  ejusmodi  tibrariorum  defectus  in  posterum, 
ne  in  Annotatis  nimius  sim,  inobservatos  relinquam. 

g  Vetus capilumparlitio,quxsequitur,desidera 

Sougetiano. 

YETUS  CAPITUM  PARTITIO. 

Incipiunt  Capitula  de  vila  beatissimi  Ermen- 
frediCusantix  ecclesix  Abbatis. 

c 


ap.  i  De  Warestorura  *  origineetvocationevilte. 

ii  De  nxore  relictaet  cellaeconstitutione,  conventu 
quoque  rirginum,  et  cellas  ipsius  traditione. 

niDemilitia    duorum  fratnim    in  regis  palatio. 

iv  De  obitu  duorum  fratrum  patris. 

v  De  clade  virginum  in  eadem  cella,  et  corpore 
sublato. 

vi  De  conversione  sancti  Viri. 

vii  De  Missa  audita  ccelesti. 

viii  De  habitu  sancti  Viri  monachico  sumpto. 

ix  Detentatione  Waldaleni  fratns  sanctiVin. 

x  De  obitii  matris  eorum. 

xi  Desubjectione  ipsiuscellfle  ad  Luxovuim. 


reversi  victores  quoque  eftvcti  in  eodem  pago  Wa- 
rescorum  d  consederunt.  In  quo  et  ex  quibus  erat  d 

vir  quidam,  Iserius  nomine,  tempore  conversionis 
eorum,  dives  valde  ac  potentior  cetoris,  sed  adhuc 
infidelitate  gentilitatis  detentus  ;  apud  quem  B.  Eus- 
tasius,  praedicatujus  veniens,  a  plerisque  asseritur 
divertisse  in  villa,  qufle  dicitur  ViNCUNT-MttrH  e 

Sed  sialiquicuriosius  scire  voluerint,  quam  ob  rera 
ea  denntetur  villa,  quanta  valuerimus,  sub  brevita- 

te  dicatur. 

2  Ergo  sub   temporibus  Titi  atque  Vespasiani 
Romanorum  principum,  qui  cum  plurimos  Europae  dequihHS 
ad  obsidionem  Jerosolymorura  civitatis  destinassent,  qUxdam  fa- 
per  septem.  annos  juxta  assertionera  plurimorum  bui^aaut 
non  sunt  reversi  ad  propria.  Sedjillis  minime  rever-  "lcei  a 
tentibus,  qui  de  eodera  pago  Warescorum  eos  fue- 
rant  secuti,  uxores  eorum  putantes,  illos  in  praBho 
corruisse,  autmorte  quacumque  esse  peremptos,  ne- 
quaquam   eos  ultra  reversuros  sperabant.  Cumque 
de  reversione  eorum  ultracommode  essentdespera- 
tae   accepit  unaquaeque  servum  sibi  in  conjugii  co- 
pulam,  prout  cuiquc  fuerat   voluntas.  Posth&acau-   F 
autem   inito  consilio,  verentes,  ne  forte  quandoque 
viri  reverterentur  earum,  sibique  irammere  pencu- 
lura  pro  facto,  fecerunt  sibicastrum  munimme    fir- 
missimum;ut,sieventumaUquandofuerit^earura  ., 

reverti  viros,  salvarentur  in  eo.  Sed  postquam  nun-  evenii 
tiatumesl  post  multumde  reversione  virorum,  vo- 
catnm  esl  nomen  loci  illius  Manuatum  ddrum  f, 
nuo.1  usque  in  hodiernum  diem  Mandorum  dicitur. 
3  Revertentibus  quoque  nuntiatam  est  de  omni- 
buSt  qu»  gesta  erant  Qui  .enientes  conduxerun 
sibi  milites  Romanos;  sed  servi  eorum  a...  ,-ter  ^ 
effressicontra  dominos  suos,  intulerunt  dhsbeUum.  s,i/m  awJll 
Atcontra  domini  quondara  eorura  unacura  militi-  gmdimutu, 
busirruerunt  m  ens.  etcaaperunt  eos,  glad.o  pen- 
merea  Videntesautemhi,nonsedominissuis  pos- 
se  reistere,  arripuerunl  fugam  ;  persecutique  sunt 
ttosusque  ad  viUara,  qu»  ab  illo  terapore  yoca- 
restVmcDNT-MiLiTEs.Ibiquidemperemerunteos 

;n  ore  gladii,  itauf  ne  unus  quidem  remaneret  ex 
S8  UbietB.  EustasiusprajdicareWarescis  ccepit 
fidemsancta3Trinitatis,atqueiis,auxihanteDomi- 

nonostrc  Jesu  Christo,  ad  fidem  ™"™?l£ 
1|Ui  „unc  Boiarii  h  dicuntur,  tendit.  Habebat ,  au 


t 


natrantur. 
Iserius  incc- 


•h  i 


A 

A.   EGILREnTO. 


eique  tt  p- 

l\X  frfl 

lam  Cusantl* 

condit. 


V,TA  S.  BBMEOTREM  «"""J*  „  ,rah,„,  mloril,„m 


D 


qua- 
id  quam- 
sunt  ab  eo. 
ictus  servus 


«ta  illan 
acquirunt. 


m 


B 


msnrico  nafl 
TfaWaii  ntu 

<■■/  Etmrn- 
fredus, 
n 


,n  cum  umca  filia,  Isl  a  nomme,  ad  ser-  W  n]  ausi  sunt(  Sed  potms  ul  qu.sque  „ 

,hua  Dominotr  'X  Z  is  potutt,  fugam  init.  Et  salvatus  est  prrndic  us 

«undiqueadserviendumDeoonm  •  ™^*\  Mnm   nUmatUrque  corpus  .p- 

fetf  m  '    T       8rt  ^nes  Cusanciam  usque  in  hodiernum  .1. 

S  ■  ■:  '''tr    -  KoTaliquod  spatium  egressi  a  palatio  fratres 

^P     2       ect,  duo  Cusanciamvenerunt,  quamquam  non   .ne  im- 
i„s  Idia  m  loco  ejus  sufTecta  ^  _  ^,^  Uuu,,;m   ,„,.. 

•*■  ,  ntmlP  matrc    post    Jernnt  eam  sibi  in  hsreditatem,  qu.a  perfecto  jure 

[gitur  defuncto  patre   suo  atque  matre, ^pon     t  auctoritate  parentum. 

multum  ,  •  videns,  sib.  omnem  heredi-    attmgenai  ^  ^^^  ^^  ,ocum  ad  8al, 

reopus.quodcogitaverat.aptumfore.tra, 
;|   '    omodo  eamdem  cogitationem  salut.s  .mplere 
Leat.Btquiasemper,ea,qu»Dei,non  quse  sua 

duitDeo,  qum  Dei  sunt  redde 
quam  po.  nli  suolimari ;  ele|  nb; 

Ltere  in  se,  ne  a  gloria  mu         ;aperetur  .nams 
super  se.  En  i  ei  in  desidefio  seculum  de- 

relinquere,  et  Christum  scp.i  pluribus  jampr»ce- 
dentibns  diebn»,  sicut  ipse  Dominus  a.t ;  Nw  qmbu 
.ntiaverit  omnibus,   qum   poss.det,   non  Potestf 
meusessediscipulus.ldeoquejam  acc  erat 

in..  iilesanctus,dequoidemDommustoti 

Ijraem  veni mittere in  terram,  et  quid  <     ■■  ntsi  ut 

ardi  r"m 

)V.:  idpalatium.rogaturusvideucet 

licentiam,  nt  sibi  monachum  fleri  liceret. 

lOQuadamergodie.dum  cora  staret.au 

ad  eum  rex  :  Quid  est  hoc,  Ermenl  ;  nr  tum- 

cam  tuam  fers  taliter?  Numquid  cleneus  esse  vis  . 

aebatenhn  beatus  Vir  tunieam  suam,  quam  £>e- 


c 

in  aula  Clo- 
thaiu  n 
<  um  / 
versantw 


multum  iam  ixv  ,    , 

tatenK  seDeodi  ore,  nechabe- 

,to  protomar- 

n  civitatisper   rastru- 

4ntachartarumsubdidit.Erat.autemexheredibus 

suprad  Qimus  tempons  dives 

lUeintersuos^otentior,En 

ricus,  DJuxWild 

tur;   quibus  erant  bona  indolis  filh  duo,  Wal 
nus  scilicet  atque   Ermenfredus,   qui  a  pnn 
eruditi,    litteris  sacris  imbuti,  acce 
post  [tempore]  adulti  traduntur  ad  palatium  tiota- 
riort-  dg.Quigratiomnibustamregijquam 

cunctismilitibusejus,  honestissime  conversati  sunt. 
post  multum  Waldalenus  gratiam  regis  adep- 
tus  est,  qui  tradidit  ei  annulum  suum,  factusqueest 
ejus  c  ..  Erat  quippe  juxta 

plurimorun  ruditus 

palibus  et  etiam  in  divinis  rebus;  ama- 
nrum  Dei  pau]  '-  adjutor: 

ce  carus  cuuctisque  principi- 

bus  ejus. 


Ermeplirdv^ 
cum  veria 
reg^s  mona- 
chalum 
co<jit<vns, 


.'    **  Mjuat  enim  ocaiub   ,n   wmwi-  -—* i 

'VS'  vir^ 

san-     meamsdependeietibas 

^mconv!  atisejusmto-     pond.sse  fertw :    U  c«  m    ne  mo 

,„.,, eru-     fien  opto  :  peto  autem  ut  m.h  l.ce. lUa. e    <  ■ 

rever  •  n    ne     ■  . 
isue-     propr,  ipra  dictam  beatusV. 


eeUom  r«- 

F 


l\ 


vcrat;  ejua  vita  vel  conversatio  valde  lau- 

dabilis.OranibusquoquebeneT  -ftcus 

rus.  Nullus  cum  eo  aliquantulum  lo- 

lificatus  ab  ejus  mellifluo  elo 

lioratus  redibat.  Cum   interira  autem  hi  duo 


NIUpil.I,     t'illiu       Cfc«K»v.    ••••- 

atque:-  e  snfnmO  Stodio  dare  ccepit  lal 

Llic,  quod   mente  proposuerat,  observare 

quiret.    Quadam  autem  vicc,    <lum   uterque   penes 

,  ibusfal    aicitur,morarenturunacuin 

renit,  utadMissam  :llial^ 


VII 


aa 


•  al  opta- 
venml 
adea 

nnibus 

ls!ltl 

t 

u 


bb 


menfredus  egressus  est  in  po-  »»» ' 

melodM 

aiidU- 


im  necessaria erant,  ap-  demlupi  invaserant eqnos eorum,qm 

taverui  moi  ad  palatium  regressi  sunt.  illucque  famnli  doraumdiscurrerant. 

eodem  tempore  in  cellaeadem        11  Interea  B.   Ermenfredus  egressus  est  m  i^ 

cladi?     .  ul  -l  •  vit  in  eodem  merium  ad  oratiohem,  sed  et  frater  ejus    l!"11 

ssedicun-  fecerat.   Factum  est  autem,  dum    sjngulariter      • 

tur,  infradiej  quindecimnulla]  oaneret  t,  Ermenfredus  oraret,  subito  audivit  in  ccbiis  voc 

Porrolslia  memorata  dehocseculomigran-  angelorum  multorum,  in  moduth  Missae  caiientiu    » 

te,  quidam  cWitatis  Yesontionis  ti  ad  eumdem  sunt  quaeinterris  celebratur.  Qui  vocato  fratre, ' n ( ' ' r  [ . ' * 

lati  locura,  qui  corpus  ejus  ad  eamdem  defer-  gavit  eum,  si  aiiquid  audiret :  ipse  vero   responti  , 

se 


DIE  VIGESIMA.  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


100 


cc 


A  se tiihil  audire.  At  ille,  Pone   pedem    tmim    super  nis  destrm  utarcii  \ocum  faceret, 

tledem  xnenm  dextrura.  Qni   eum   posuisset  pedem  scribit  Bru:  rtiniere  ogra- 

dextrum    >>M,pr  rc'^em  beati  Viri,  per  totam  cele-  phi  ocon. 

brationera  steterunl  simul  cum  tremore  divino.  Fi-        o  Hic  denno  incipil  apographum  Sougelianum,   i  , 

1;1to  ;iuiem  eodem  silentio  cc  cocle.Nii.  prostrati sta-  quo  ,  ex  accepli  ;  cum  i     I        Hiano 

tim  per  terram  ri  itenti  Deo  gratias,  viliose  legeretur  :  Erat  ai 

qui  famulos  suos  ita  glorificare  dignatus  est.  Voca-        p  Sougetianum  habet,  Emericns,  el  infra   rnalrem 

I,,  quoque  matre  ad  se,  narraverunt  ei,  quae  audie-  Sancti  Wadalenam,  fratrem  \.  r  ap- 

v.ini.  At  ilia  ejulans  ait:  Gur  rae,  carissimi  filii,  non  pellat. 

vocastis?  Pr®ceperantque  ei,  ut  nemini  dicerethoc        q  r  ihancexuh  i  niro- 

jq  yita  sua,  to  voluerit  in  ultimo  die  mortis;  bique  mendosa  erat) «  tempore,  q 

sicque  cum  gratiarum  aotione  perceperunt  cibum.  /■  usi.    Dc  Clotario  vide   supra 


D 

A.   EGILBEF\TO. 


ANNOTATA. 


lit.  .1. 

r  Non  vel  nisi  abundat. 
s  Ita  uir  apographum,  q  •  kic 

lit  :  neque  enim  f\ 

vel  pia  loca  erogarunt. 
t  /  ip  consule  Commenta 


a  Fuit  hic  Clotarius  II,  dequo  videCommentarium 
num.  23. 

b  In  apographo  os, 

,n   Sougetiano  Warescos,  tit  edidi.  Jonas  in  Vita  S.     num.  15,  i   i  \em  illam  per  pestilen 
li:  ta  n   abbatis   Lus  apud  nos  edita  ad  29     satis  verosimile  est. 

MarUitcap.J,anonymu8in  VitaS.  Agili  abbatis  Res-        u  Idem  -a  clero  ecclesix  S.  Ste- 

bacensii  adZQ  Augusticap,  8.  et  biograpkus  S.  Sala-     phani  < 
bgrgx  abbatissx  ad  22  Septembris  cap.  i  eosdem  rec-     ecclesiae  subjecerat. 

t  ,ethor\  addit,  illos        x  Gallus  vertit ; Per  vim post  multas  altercatio- 

partem  Sequ  i»  et  Du  Du-     nes. 

bis,  Vulgo  ie   Doux  vel  le  Dou,)  amnis  fluenta  inco-         y  Ita  utrumque  MS.jsed  i  veuiens  I 

luisse.  ConsuU   laudatas  t  \ 

i  ca  Rhenum  :  pater  Chiffletitis 

nnota- 

ugo  /w  Stadevanga,  vt  hab  iphum. 


E 


venit,  .sr//w/N  .'/■  i  integer. 

v.  In  Sougetiano  in  margin   l  jitur,  al.  Rantiscal, 
additurque,  fo\  Rantechaux. 

aa  ln  eodem  MS.  in  m  «r,  Centu 


in^ttamoc-     /"'"' ■•/'/an  cssc  Santocho,  dequoloco 
currit;  et   Vale  !   ,(  Oalliarum  fatetur,  Va-     num.l. 


riscos,  seu  Wa  sm    nomine  veteribus 

mdem  origine  quidquamhabet. 
d  7«  apographo  (  Warestora. 

e  ]  mota,  asque  ac  lustoriafa- 

instar,  a  q  n  illi  inditum  ait. 

f  lliiinl  dubiehic  designalur  oppidulum  Manduerre, 

vutem  Valesium  in  Noiitia  Galliarum  pag.  120 

irum,  Epamanduodurumet  Epamanta- 

durum  bam  in  ripa  D, 

cul  a  caslro  Pili      '   .  Co\  enlit  Baudrandus  in  Lexir 


bb  Nempe  hiequic  vm  domini 

\;..;  nlur. 

cc  Ita  q\  ,;  ma~ 

ntio. 

CAPUT    II. 

Monachatus  ejus  Luxovii,   < 

,■.  qmm  Luxovio  sui 
cit :  actu  tfusdem  ibidem. 

co,   ubiillud  Manduriara   appellat,  ailque  \um     T?  .  .       t'hm 

,„-     Jio   namque 

?e,na»     i  perapwn 

M   Bl„M9MJf&«ia/«ik«Mrt:     ad   quem   B.    Ermenfr 
8.  atqueab  co  instructus  esl  m  ommd 

p6hir/i  *t  ad  Bavaros    ffactenus  biographus  de  re-     lari  ei  i 

te«2 rte.ta u«,r^M^^-^     !- 

itts  5aii£fj  dww^«/i  J/,     dit,  sicquecum  i 

in^ressus   est  cellulara  suam  Ousanciam ,   omni  se 

o     ,■  Pn°n  frinffens  pelicioni    Q  l'1""1 

i  SequenHa  usque  ad  initium  capttts  3  antiqux  par-     i 

Mlfefi M—  "   *     rehquitetnonsolumc  uerat 

;;:;:::;;;;„  \t:t 

*tQ  ,„,,^Uaradone,-     =e  ad  e  Jjjjji 

<J,m"  '  •,     ,i  inTffl  nuod  in  Actibu  ilorum 

n  reje  Vesontionensis.  5rt  n(«i  <;••'"       "''';,,    ,;,„„,,,,,„  , 

toBesancon,  ol  ''"-     '  '  '"'    '"' ■    ,.„ ,,   et  sub  impe,  intes  do- 

,,;n"-1:::  :; 

I""  ^inaS.Stwhaniprotmartymecclem.pim*,        ; 

"■'"'v-'                        ■■"'"''■;"  '     r    vioi                    degentia  «ta 

„  ,„„„..,„  episcopalt  retmet,  adra-     Vi ,  et 

■—'"  •*  't::'s  z&i 

nerrator  m  Opere  notlro  ai  iim    l"  M*P,  ■>""  s-     bolU!>  "'   ';;;  a"  v    ,  ;  ri,uris  beati  Viri  de  puella 

WrmMtu  eoLr.  Vtmm  kane  anno  1668  ao  Hisp*-    hceseinoculisWaldalenitraw  ^^ 


Vlll 

II 

b 
I 

vii  mo 
■ 
icAos 

E 


prxest : 

m 

ilose 
tentatum 

c 


110 


VITA  S.   ERMENFREDI  ABBATIS. 


*        .           rnm  nna  apud  Luxovium    custodiretur,  altcra  vero  n 
ancilla  ipsius.  Sed  cum  animum  extrahere     ru             v  ^  ^.  r>         n1  „  ientes  mod 

A  quadam, ancuia  .    4    ^  RpAtp]  Q0C  iai,  ,1  ^m  Wo  talig  essetj  qU]  ]UXta  vel 


nenesiDsamceiiamrouuoiouu*,- .     .   . .,  nH„oC3I 

iSnes^^dl  in  Dei  servitio  de-  unc  ,.,-  *  ^  ex 

quipentbcen  i|  receret  cellam    regulanter 

gebUQui  statim  egr,  **-  tnrens  venU.  ^'^ffj  Cum  ergo  mlraretur 

/LunneUarefmdemadali, illam  suam.  ad-  ^1'  vll ,  superi«a  dictam,   febre  * 

.„,  ,,„,„.,„„„,  et  ejecil  puellam  eamu  ^  monens  Waldaienus  1  j    ^  fr 

,W**«»     dDxi^ue  fratrem  suum  s initatem  suam  correptusest.  luno  msoiuo^  ^ 

'" "  lue  '     ..         .*..  ju..a»«i»  v  rffines  oerma 


vitam  inducit. 


infirmum  venit,  qui  numquam  post-conversionem 
aolitus  fuerat  a  cella  egredi.  ms.  ob  certissimam 
utilitatem  communem;et  hoeipsum  vix.  nisi  com- 


VorUur 

mati 

ipse  magis 
tnelaretclt 


mor.aslerlum 
suum  bu  coi  i" 


^^T«*r  virgiues  permans.     ^^^^  itaque  **••*. 
Sl  /•  Uude  suut  tol  ■*  £"  ?e    m      l)lHU,l(,  m  Domiuo  ejus  fide,  mox  ad  cellam,   pro 

orum  sanctissima  nan  -J   ee ™  -  iw. n.  rearessus  est. 

raolestaeisfuissedicitur,qma   uxo  eS  no 

[abaj  quoque  sauctus  u  rEro intit 
wiradem  fratrem  suum  zelo  lllo  sancto,  dequoie^ 
,'  zelus  amaritudinis  malus  qu 

enrl  a  D tdeducitadinfernum,   ita  est  et 

Xbonus,quiseparal   a  vitiis  et  ducit  ad  Deum 
eUdvitamaBternam.  Hunc  ergo  selumierven - 

Bshnoac  «*ir«l  B^mSSTti 

cupiens  semper  eum  ab  omni  macula  peccati  esse 

aUenum,  ut  in  vita  ,  fine  CT^°T 

gauderent  :   quodque  eos   facere   non   dubitamua 
nuiapudiceiuhacvitaviventes.angeheameruerun 

Lsortia.Caritaeautemta:ntafuitineis,utnulus 
unquam  esset,  qui  asperum  sermonem  contraate- 
rim,  proferreaudissef.sederat  semper  apud  illos 
unumvelleetunumnolle. 

i:,  [mminente  autem  die  extrema  defunctioms 
*  matris  eorum,  innotnit  omnibus  hoc,  quodMissam 
coeleste.n  sanctus  Viruna  cumfratre  audivit.  lunc 
magis  fama  sancti  Viri  vulgata  est  circumquaque, 
Atmulti  ad    eum  veniebant  ob  siue   anira®  salutis 
consilium  percipiendum  ;   ipse  vero,  ut  bonus  me- 
dicus,  omnes  ad  se  venientes,  ita  qui  sibi  confite- 
bantur  peccata,  sanabat;   et  si  aliquis  tristis  pro- 
pter  aagitium  ne  [uidaesuaead  eum  accessisset,  cum 
compunctione  cordis  de  spe  veniaa  latus  in  Domiuo 
recedebat;  dicens  eiEvangelicum  exemplum:  Beati, 
qui  nunc  flent,   quia  ridebunt.  Remissiovero  p 
catorum  et  data  pcena  temporalia  [ob  ;/]  poenas  et 
minas  nternas  non  sine  aliquo  pavore  cordis  rece- 
dere  sinebat,  juxta  illud,  quod  Evangelicus  sermo 
pronuntians  dicit  :  Vsevobis,  qui  nunc  ridetis,  quo- 
niam  piorabitis.  Venerabatur  quoque   ab  oranibus, 
C  scientes  eum  sanctum  etjustum  et  placentem   Do- 
mino,  gaudebantque  se  in  proximo  tantum  habere 
patronum. 

16  Post  ha?c  autem   cogitans   beatus  Vir  una 


aivimim 

rojnoici/, 
et  corpiu 


non  tint 
mirabilibu 


eo  rogaturusad  Dominum.  regressus  est 

,s  Beato  autem  Viro  una  cum  fratnbus  d.e  no 
rtonue  oro  eo  ad  Domiuum   m  oratione  persistente,  cujusm,tt„ 
,!,  uit.mam  prarfictus  frater  ejus  pervenit  horam 
Mierante  eo  de  corruptione  hac,  ut    oredimus,   ad 
inc°orruptionem  vita3  seternaa,  divinitus  intempesta 
noctc  revelatum  est  beato  Viro.  qui    penes  I  usan- 
;1  morabatur.  Qui  surgens,  et  pulsato  signo,  con- 
vocatisque  fratribus,  indicavit  eis  fratns  sm  de  nac 
vita  exltum  ;   atque  cum  omnibus  ad  ecclesiam  in- 
eressus,  residua?  noctis  spatium  in  oratione  pro  eo 
pervi-il  cum  fratribus  mansit.  Mane   autem  iacto, 
Pater  sanctus  cum  fratribus  corpori  fratns  sui  ob- 
viam  pergit  usque  ad   villam,  quas  dicitur  Ebrns, 
hoc  est  usque  ad  Douera  flumen  m.  IUuc ergo usque 
ouatuordeferentibus  viris,  corpus  ejus  evectum  est. 
19   \mnis   autem  ad  transitum  volentibus   alns 
ouatuor  viris   idem    corpus  ferendum  accipere,  ob- 
stitit  sanctus  Vir,  dicens  :  Non  est  nccesse,  mquit,  Mjk 
nisi  duobus  tantuni.  Accipientes  igitur  duo  Vir.  fe-  •  l 
retrura,  cura  tanta   velocitate   usque  ad  montis  ca- 
cumen,  quod  valde  in  eodem  loco  altum  prseeminet, 
detulerunt,ut  populus,  qui  sequebatur  feretrum.vix 
cum  eis  gradere*  potuisset.  Dicebant  enim  porti  o- 
res,  quod  tara  leve  pondus  sentirent,  utquasi  vue- 
rentur*.  se  potius  portari,  quam  portarent.  Hoc 
enim  mirabile  fuit  emni  populo.  Se.l  alind  mirab.hus 
fuit.nam  ex  thuribulo,  quod    ferebant,  tanta  vis 
redundavitincensi,  ut  in  modum  nebulaa  fumus  e\- 
crevissevideretur;  unde  quoque  non  modica  admi- 
ratio.  Deferentes  autera  usque  ad  Cusanciam,  sepe- 
liverunt  eum   honorjfice   in   sepulchro,    quod  sibi 
paraverat  ipse  in  ecclesia  S.  Joannis  Baptistas. 

20  Sanctus  itaque  Ermenfredus  in  sanctitate  re- 
ligionis  crescens  quotidie,  atque  in  sancta  conver-  r 
satione  perseverans,  subditam  sibi  monachorum  in   ^ 
16  Post  haec  autem   cogitaus   beatus  Vir  una     militia  Regis  asterni  regebat  plebem.  Nulluviuw  tu£& 
cum  fratre  de  statu  postei  ipsius,  post  di-     eum  autlatitia  nimia  extollebatur,  aut  tn8tiua"g  J^ 

scessum  scilicet  eorum,  praevidentes.quianontanta?     primebatur  :  quiaerat,  ut  ait  Apostolus,  gau 
essct  facultatis,  ut  per  se  regis  ditioni  parere  qui-     cum gaudentibus,  flenscum  flentibus  .  erantque       - 
visset;  qui  et,  si  alii  ubi  eam  adclinassent,  time-     diti  cum  eo  sancte  conversantes  juxta  quod  caml 
bant.  neforte  destrueretur  potius,  quam  aedificare-     in  psalmo,  Cum  sancto   sanctus  eris,  et    cum 
tur  h.   Unde  uon  modice  cogiiantes  vel  tractantes,      innocente  innocens  eris.  Caritas  quoque  inter  i 
ad  postremum  melius  elegerunt,  ut  eam  ad  Luxo-     multa  erat  valde,  ita   ut   in  terris  positi   ang< 
vium,   ubi  regularis  disciplina    strictior  tenebatur,     conversari  viderentur.  Nulla  inter  eos  invidia  er    »         ^ 
subderenl  ;  eo  quod  Luxovium  omnium  caput  esset     quia  pestis  est  virtutum  n  :  nulla  murmurati<»,  «pui 
Burgundiae  monasteriorum  et  Francia?,  et  ut  hi   a     penitus  noscitur  grave  esse  periculum,  ut  de  Ju  ai 

achis  ipsius  monasterii  erudirentur  atque  in-     populo   legitur,  quod  murmuratio  illorum  Per 
struerentur,  qui  penes  ipsam  cellam  forent  degen-     illorum;  quia  immisit   Dominus  ignitos  serpe       • 
tes.  Ideo  i  libertate  multis  servorum  ancil- 


rideretui 


t 
kl 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


111 


tl  totmiMa*- 


yiventibns 

augeatur 


91   Alias  murmuratio  omnino  nocet,  quae  omni-         o  Sougetiannm  kabet  :  Quia  immisit  Dominus  ma-  D 
A'        discipulis  beati  Viri    Longe  aberat;  quia     gnos  serpentes  in  eis  ,    qui  vulueraverunt   illus;  et  A-  ^11""1" 
m      uniaoronia  erant  eis  una  curo   Patre.  Rslin-     bene  serpenti  set  ut  serpentina  corda  atque 

...    tr;«  «Atnninm  «hhaiia  Dosteris.  ut    venenosa,  Deo  injuste  murmurantia  i 

p  Id  est,  manibus  ex  assiduo  opere  rimi 


s  sanctus  Vir  exemplum  abbatis  postens,   ut 
2ommUniter  viventes  *  cum  ceteris,  caritas  in  eis 
semper  augeat "  et  crescat.  Dieebaut  etiam  de 
Viro  quod  humilitatis  causa,  cum  Dominicis  vel 
festivis  Sanctorum  diebus  post  expletionem  Missa- 


CAPUT  lli. 


festivis  Sanctorum  uieou!»  post  «.\iJicumi«.»t  ..*.oo» 

rum    ut  mos  est  ecclesiasticus.  eulogias  populis    Veata  Sancli  mors  et  sepultura:    atiquot  di- 
jare't   si  vidisset  aliquem  operal  «rem  aut  pauper-  sapuli  cjns  et  miracula. 

_a:_  — ____...■._■  ..    ../-_..  •.inlo  onlncriAQ  il:il):it,_        .^_^ 

Hi\pleto  itaque  sanctuspater  Ermenfredus  oursus 


rimum  crepatis  manibusp,  non  ante  eulogias  dabat 
flUam    benignissimus  Pater    conversa   vice   manus 


iiejejunus  ventnaoro  purguuau.  qu«cuiuiuwu  ..^-     ^jog  guos  etaterris,    ca.casque  mundo  te- 

cessitatis  causa,  sed  ut  humilitatis  exemplum  ce-     nebras  obduxisset  caliginis  ,    in  eodem   dorm 
teris  tribueret,  agebat,  adimplens  illud   psalmugra-     fratribus  circumstantibus    undique,    abi  idem  san- 
phi  :  Labores  manuum  tuarum  quia  manducabis,     ctDa  pater  ultimum  prasstolabatur  exitum  ,    subito 

omnes  timor  incessit ,  utnullus  inibi  stare  aut  vi- 
dere  sanctam  ejns    auirnam  potuisset  |egredientem. 


SanctUt  in 
odlgiosa  lu- 
>  morilur  : 


,s  es,  et  bene  tibi  erit. 

ANNOTATA. 


B 


a  S.  Bustasium  Luxoviensem  atbdtem  obiisse  anno 
Christi  625,  videri  potest  in  0  itroad 29  Mar- 

ta,  quo  colitur. 

b  DeS.  Waldeberto  vel  Walberto,  quieodem  anno 
625  «S.  Eustasio  successit,actum  etiamapud  nos 
2  Maji.  Hinc   statue,    S.     Urmenfredi    monachatum 
untc  kuncannum  reponi  non  posse. 

c  Tricenos  circiter  etiam  '  olia  compen' 

din  MSS.   Vita  et  Oflicium  Lua  nCommen- 


Cumque  omnes  non  lon.  issent,  lux  tant® 

claril  -a  est  e  ccelo  super  sanctum   corpus 

ejus,  utsolis  splendorera  excellere   videretur,  atque 

lem  fulva  luce  vn  a  Kalend.  Octobris  felicem 
emisil  spiritum.  Quam  lucem  non  solum  discipuli, 
qui   p  aderant  ,    sed  etiam   universi,  qui 

circacellam  eamdem  super  gregi  in  pagoeo- 

dem  in  pascuis  erant  vigilantes,  viderunt;  uuliique 
vigilanti  foris  probibitum  fuit  hoc  signum  videre 
mirabile.  Undemultorum  testimonio  long 

ituraest,  tantamse  vidisse claritatem,  ut  aper- 


E 


dia  Moo      Vitae   et  ufjuium  i.                  m  wmnw*-  vuiiia.um  cst,,    i*u»w«  —  - -    »         * 

wio  num.  10:  Sougetianum  habett   quadra-  tis.                   iret,  quia  tum  ejus  anima  cum  ipsa 

einta   Dunodus  in  Memoriis  kistoricjs  nobilitatis  comt-  iuce  ad  vitam  migravit  aliam. 

tatus  Burgundisi  pag.   117              )eraliter  trecentos  23  Sed  nec  illud  quoque  silendum  est  pi             ,   mors  ejlls  dl. 

nUOd  reclusa  quaedam  sanctimonialis  foemma ,  quae  ,,„ 

'''",{ I„,  ™  . ,  8  l  Chiffleti m  haiet  .     ,,„  pe„e.  , „-"'  Bjtam  b, di-  *£g» 

„roptertantumdem«.c.  F,                         *»•«:  stante  a  cella  eadem  plu8antminnsm.Uibussei.in 

tentum,  ipsins  articulo  rtis  vocata  ad  se  m.n.stra  «t : 

1)1  :                         ,  S vtiano  legitm  .  riles.  aU.  inquit  ,  cito,  dic  Warneno  e  vel  soronbus 

f  v L    ;».""/,,.,■  ta  oLn .&I  hO«««-  quia  dominus  I             dus  nunc  de  hac  yitamigrat 

ri   L      2 1,  ;,-,  ad  Dominnm.  Nam  fuit  consuetndo  ant.qu.tns  in 

U7Z,L                        laUiaiintegri  ^fato  n.onasteno  ntunaex js«                  anm 

J  hh».  ■/ S /w. - rnpt,  Spirit.                   ■*»  J^, "£J  „ 

/„,,,,,„,„„,,„/.,.,,;,„,   r-                          «  beretur   nns             *  riTdS  e.1   uZ 

,„■„,/,„ I / WrtfcM. n  *   "*"  au.em   stat.m  i                                       jefunctum 

V—- ' — "'""™ "• fl  sfl       ::;;;:  ™:.ncL,nt,a 

S:;~«,«« «  ■     sejelie,  J-*-  "£  , 

,,,,„„,„„/,„„; ,„-,»,  inetarinrestam     Bnm  in  eccl,  ^m  Domtaus  ad lau- 

»-  ""•■■ ■  - *- * "' ,psl "" ""' '"  SndleS  eur.i,;:..;,:,.,,,: st. 

r^^-^s^ssfi^  sLttt«rsf--8**. «•««& 

powta  '"  monumenittTW   el  w«  solit.  fuerant;  sedquia  tunc  magis  religio,  simphci-  dfSanct0 


,  soiiuiuercMii.  3u.  .r....   — o  -  

uientftous  uromisst.  .  n„fl™  mannnm   oiiam   ars  ahqua,  stuae'  tclantur, 

-C/„/„„/y../ tiamin  Bar.jnnM  re, !■  ^ti.  ratnm  d« .-'„,„ 

.1,/i  (V„„„,,„„, ,„,„„,„«.  23, /-■■/•  D'         :  ',,„,,.,  .,,„,     oeforteoblivionidentur, 

1  /„,„,■„,,„„  KS.  te?e._-«r.  esset,   «*  **  W»  ?d"^Ss ^vdvirtates  scribantur;  et  me- 

,,»„,/<  ^eessit  /,/.,„, braper,  '•■;"""  hah  v»*«««122ni  et  quam  amabilisDeo 

',.„„'■„,■«,„.  e,s ,„,„„„„,■.„    .'•'l,-do,n,-  ^f^XZ^    e^o,L^,t^o,n- 

nioceseiteorum,  qui  cuetode.  (««« eWetc)  .eesent  Mnt,^ KSfiTlSiSl  ettenentes  bumilitatia 
(/,„„,■,)  ipsius  monaeterii  /„,„,■„,,„„  •      ,.„_  «.«titatis exemnla,  uliorumque  multorum 

m  .,„' poaravkoSougeti :*<»«-«.  ~  ^ ^m     ^"^3(0  declinand,  ad  dexte- 


m..s'„„  priores.   Multa   nobis  de  iis, 

,■_.,.  /„„/„„„„„  yeyre,  jui  *m  *  haud  procul  «  C«-     Sa»0»9^  sua  sanctu^  Pater  egit,  ,  senioribus  no- 
tantia  m  aitera  2-«M-  ripa  sU«-.  '      oomperta  sunt,  qux>  negligentia  nostra  nob.s  a 

.   ""'  9 1"  «-}  .'  '■  STm  toJ  » emori.  exierunt. 

Chiffletiano  legitur:  Quia  pestisid  totum. 


25 


112 


guox 


VITA  S.  ERMENFREDI  ABBAI^ 

MW  m"r::(.,lt   UndeclaruH.quod_.omim* 

ctumtoterramee°Q  ■  ite-tiai  euin  .,,,. 

^'^"flt    ^ed  "'  f«mln,  '1,sl""  "W 

o£;:^,-':-'>^-'^i'iurt's,iei',',''1;sua,mos- 

^r^rp^mtporis^ti .>„,„„,. 

-•'  ^"     '  ,,   v.rl  ,,,  d  rmitono   eumahquibus 


foj,  ^mos  no- 


A      «Sedetpostobi !*■£■ ^  -J-Jj 

■  'v- »*  „,.,< squmwus    o.t  prwrum  «  et 

„«:        otiussilere,quamloqui,  '"•'".,,,,„„„,   elo- 
"■"da""'-        ,,,v,s.,  ■"""*      "' Tc^odiam 

■",:"",n  :,!i:  '...,: .,,.. 

vel 
I  pati 

cu 
mus 

Z  sepuSrum  ridimni  -rf_.  Vidimus  en.m  e_  d.-  p     .,  ,.,,  qnorum  nnus 

SiVi,  """"'  "V  Xa ,  altervero.Odolgar.ua.  qu.bus   tesfamo- 

:!"  !tsAa";  Sustto sperhibemus]  tantam.s, 

'"'''•""'i  ?neodemdormitorioolari«  >ruerunt,u1  „„„,- 

,'„.„.  ,""""    luamseant,  1  Qaln u"  j£m 

g  '■■'"■'""""       V,  !Cupientes,  quuinamesset.omn.no 

tenebresceret  domus  ipsn,    4u 
rit.  omnino  nesciunt. 

30Sedet]  ^cp^lorunttendumest^uod 

a  die  sepuiturae  sancti  Vir  tjexta  ejus  sepul-  __ 

chru  18  pependit,  in  qua  oleum  missura  fue-  oltmlam 

r,  ...  arpensa    n  ',,x  (''« "»•«■• 

;::,:;;::: 

mfudit.nterram.ubie  ¥*- 

0HOdfu_dens*oleumdeSuper  recp.  potu.s- 

set"undeal.  .;,..;  luc,;.,,..  .1:- 

!e„tia:oan.seeceSlamipSamm- 

lambens  de  oleo   uso  u  terram, 

(>st     et;antequam  abeccla-         _. 

.,,„,,  eruentnr*oouli  *»« 

nosq  i,m„s.  A.c  deinde  post  non  est  fu-_m 

oleum,  ut  ante  consueverat.  _  .  „™ 

...   ,.....,..,,1.,  anno   famuli nostn ,  juxts  ipsam  al„,Mt,*- 

eecl,  mentes.inipsanoct-  ••-   Pa"  ^X 

Qum  ad  Nocturnaa  pulaarent,  c' 

a,„l,..,.,„,  ,„  eadem  ecdema  voees  dul 

ationecanentium.  Sed  flui  primum  « 1«  _oc  au< 
alios  duoSexcitare  curavit,  dicens  :  -urgne, 
nuiafratr,  in  eccleaia  Horas  noeturnas  ceie- 

brant.  Qui*expergefacti,  timor  mnnea,  ut  dirant ,  _ 
it:qui  dum.aliquantiaper  bocatten-  ^ 

cumti «audirent  et  -ibi  aignum  sanctao 

111  c,„i,'u„ ,„.,„,,  ,|m.uu  u.«cu..,    i>w»  » .  ,,,..i,,,,n..„,   Dom.ni-   _ 

(pro  qua  credimus  eum  famulum  1  ,ro  ..upnmerent.  et  0  tttonw   i»        F 

c  rtdienoctequeadsepulcbrumsancti  Viri  vigilanter    cam,  qnam  emebant,   dicerent ,  .ntere      ^' 

..t...      M«A4nP«oe  «mlft&.ti    «  est_  Sed lpsos  magis  tunc  ow*»» 

.ie  se  per  interven-     wmor  n    _««  ouioow»,  ««.«_  oon  idi    un  • 

pere  p  .sse  Cumque  hoc     Sed  etalio  adhuc  tempore  asserunt,  se  siimua 

...__      o. ,,!,_.„    Nac  vpm    nni  P.hristi  sumus  amutores.  «, 


/c  fuc- 

lllllt 


XVI 

(1  cw  ad  st- 
palcrum  recl- 
7.'/  ulium, 
omlf- 

-c.  ! 


Pi    I   Ca  iDimia  xun 

cniumdabanl 

noa  jamin 

..  vidimus    relign  »«wt«n. 

B   Di  [eeo,quodquadara 

ibumbrai  Uor- 

;■  ca- 

surre- 

,s  cellanura 

qui  A!m  ■  tur,  virun  i  et 

1 
m  Virum  vicini4  ;  Lla^ 

b,  rtura  «■!  AUiaeiem.Ali-  •'  ■     : 

aliqua  nunc 
I  ,i,  filiis,  iterum,  de  quo  loquicoepi- 

ccus,  revertaraur  ad  Patrem. 
27  ,  1  autem  post  obitum  Sancti,  ut,  qui- 

pummale 
■  redinte- 
.cctera,utjam  diximus, 
,,i,  ,•  ;•..■:.  eoquod  i 

gentianostraa  smorentur,  ea,  quaa   vi- 

■Mi    famulus   quidam    n 
.  ^uidem    fuerat  fratrum)    lumine    priva- 
tus  est.    Ilortati  sunt  autera   quidam  ex  fratribus, 
oncubinam,  quam  b 


C 


*  I.  c.  v i ! i - 
mus 


etdie  nocteque  ad  sepulchrura sancti  \  iri  vigilanter  cam,  quaui  mn«wh>,   ^^ 

excubaret,  atque  cura  gemitu  1  icrj  lu-  Nooturnas  pulsatum  est.  Sed  u 

.  (ideretque  se  per  interven-  timoF  ineussit  scientes,  fratrej 

tum  iri  lumen  re<  ipere  p  .sse  Cumque  hoc  Sed  etalio  adhuc   tempore  asserunt,  se  s«j»»»J 

aliquamdiu  egisset,  meruil  tand p  'ventum  audisse.  Nos  vero,  qui  (  hnsti  sumus  amaw        . 

sancti  Viri  ipse  lumen  babere  :  quem   nos  prius  et  nece  sancti  Viri  simus  iraitatores  ,  ej  •  1 

videntem  videntes*  et  «ecum,  ac  dein  le  per  nit-r-  natale  devotamenle  celebremus,  ut  eum  apui 
ventumsancti  Viri  illuminatum.  Sed  infelix  non  se     stum  habere  pro  nobis  mereamur   mtercess s      ^ 
continere  voluit  post  lacrymas  a  delicto  jain  supe-     qui  cum  Patre  et  Spiritu  sancto  ViYit    et   regn 
rius  dicto ;   ultionem  iterum    divinara  promoruit,     secula  seculorura  Amen. 

.-iiii    _>>__,_»na     iforimi     fartnc    &i:t      ^i-fmfiim     vitam      fi_ 


xvn 

energumena 
Ubtratw 
panltem  i  ln 

culo  ftneo 
tolvUur. 

» d<  precan- 

tibus 


_IU-  »_.VVV-      ,  _,.„.~..x..-_         .. -.__.  _. y w-    -..„      , 

qui  c_ecus   iterum   factus  est,  ca-cusque  vitara    fi- 
nivit. 

28  Dcinde  puellaquaedam,  Anlilisnomine,  qu«.  a 
daemone  graviter  vexabatur,  ad  ejus  sepuicrum  de- 
ducta  est,  qua_  etiam  labia  utraque  dilace&ta  babe^ 
bat  cum  dentibus;  ibique  pro  ea  Deura    in  ecclesia 
deprecauies  '  aliquantuluiri,    sanitas  reddita  est  ei 
pristina  per  virtutem  sanctiViri,  ita  ut  ad  eam  dae^ 
lvnI  mon  ulterius  accedere  uon  auderet.     Aliud  quoque 
patratuin  in  eodem  loco  miraculum  vidimus.   Homo 
enim   peregrinus  quidam  ,   ad    euradem  ferro  con- 
strictus  veniens  locum,  qui  semul,  ;,lL    aI1_ 

nis,  pro  reatu  quodam  ad  poBnitentiam  agendam, 
plura  ivisse  per  loca;  ingressus  est  autem  ad  eccle- 
siam,  ubi  sanctum  rcquiescit  corpus;  etcum  surre- 


ANNOTATA. 

a  De  hocmortualiipsius  die  consentiunt  duobrcvui 
compendia  MS,  Fita,  Ofprivm  iMwovknse  et  marty* 
rologi.  m  Sougetiano  tamen  apographo  legitev  _ui  ^a 
Octobris,  qui  error  faeile  obrepwe  potuit,  liUera  N 
x  mulata,  Qeterum  annum  mortis  ipsius  incevtianx 
dixi  iu  Commentario  num.  25. 

b   Souijetianum  habct,  Palmun.     quo  nomiw 

illum  ctium  appellari  uti  Baudrandus  in  Leaneo. 

autcm  Balmaoppidum  acvaim  monasterium   nobiltvM 

puellamm  incomitatu  Burgundix  ac  dicecesi  fesoniw- 

nensii  d  Di  fym,  non  lomjc  a  Cusantia,  scd  Ui  oppos\ 

ripa  (lumuus.GalliceBaLumevcl   Baume   les  Noune* 

(quod 


DIE  VIGESIMA.  QUINTA  SEFTEMBRIS. 


113 


,      •  Lntjn,-  est  Balma  MonialiumJ  solet  appellari,     inmargine<addiditpaterChif(letiu8falibilegi:M\n\&ter  D 
distingnatur  abaltero  Balma  monachorum   Clunia-     autem missus etc. 


AlXTORl  C.  S. 


censium,  vulgo  Baume  Les  Moines  dkto,  quod  in  eodem 
comitatuacduecesipariter  situm  est. 

c  fffarnerius  hic  verisimxliter  fuit  monachus  seu 
toter,  'I'-1  virginibus  Ulisdivina  ministrabat. 

d  Jta  legitur  in  Chiffletiano  :  at  multmu  vereor,  ut 
e(lVlll  m  iptasit.  InSougetiano est  :  Ministra 

autein  missa  ad  Cusanciam  directa  est,  qua*  etc  :  scd 


e  JIic  desinit  apographum  Sougetianum. 

1'  Supple:  Siluerunt,  vel  Hmile  quid. 

g  Nempe,  dum  cella  adhucpuellarum  esselsub  Islia 
abbatissa,  de  qud  consule  Commentarium  num.  2,  et 
Fitnm  hunc  num.  4,  5  et  7. 

h  /Ztc  irofcm  aliquam,  quia  legere  non  pofui,  prm- 
termisi.  Forsilan  est  eestituo. 


B 


DE  S.  CEOLFRIDO  ABBATE 

GIRWENSI  ET  WIREMUTIIENSI  IN  ANGLIA 

PROPE    LINGONES    IN    CAMPANIA    GALLLE 

COMMENTARIUS     HISTORICUS 

I  Notitia  utriusqae  monasterii,  cui  abbas  praeftiit:  depositio  el  translatio  ipsius  cum  vario 
errore  in  Martyrologiis  signata :  translationes  ejusdem,  et  veterum  honorifica  de  ipso  E 

sestimatio. 


\\\o  DCCSVl. 

S  Benediclus 
Biscopus  duo 
monastcria 


Venerabilis  Beda  lib.  i  Historis  abbatum  Wi- 
rmuih  et  Girwensium  utrumq 

monasterium,  seculo  vii  vergente  ad  finem,  a 
S   Biscopo,qui  Benedictu  ninatus  fuit, 

lum  tradit.  Et  de  Wiremuthensi  quidem  in 
rf  exordio  hmc  ait :  Religiosus  Chnsti  fa 
,puS|  Cognomento  Benedictus,  aspirante  super- 


3  Binc  etiam  idem  venerabilis  scriptor  lib.  b*  Hi-  et  Glnoense, 
storis  gentis  Ai  glorum  cap.  %%  quasi  utrumque  dnm-  monaehorum 
taxat  unicum  fuisset,  venerabilem  Ceolfridum  appel-  ™™re,rit°Je 
lat  abbatem  monasterii  beatorum  apostolorum  Petri  c/ara# 
et  Pauli,  quod  est  ad  ostium  Wiri  amnis,  etjuxta 
amnem  Tinam  in  loco,  qui  vocatur  in  Girvi/m.  Ex 
dictis  corrige  Guilielmum  Ma  nsemfdumlib. 


in  regno 

iSrirl/nim- 
brisr  condi- 
dit,  Wire- 
mut/iense 


■  TrineiDi    Petri  jujita  ostium     ist ler •  *»*■ 

tassimi  Apostolm  um    """'1      '         J  .  tri.     ,,,,„  ,,,,„„.„„„.  ,/„,„„„  ibidem:  Hic  [S.  BenedicM 

fluminisWiri  adAauilonem,  juvante  ai ;  wrram    n 
buente  venerabili  ac  piissimo  gentia  illms  [Norlha- 
nhymk  Egfrido.    Ejusdem   funo 

Jcitam  cum  anno  ab  Incarnatione  Domini  sexcente- 
septuageaimoquarto,IndiCtionesecundaann 

a„temquartoimpemEcgfridiregis,c<»n»^.  Ahquot 
(  „,,,„  s.  BUcopu  aiurum  momsienw  n 

ejmdemregismaniHcent » »«•« 

Lliconmtj^o.mnemT '"■'''■'"■  ^v 

in  Girvum.  ut  habct  laudatus  Bcda  M.   »  »««"• 
,,.,,,,,,„  ,„  ,  getttu  Anglonm.  qui  ta  ■  '»»'■«- 

iemmonasteno  rtnM 

,n/,    (ic   muiiachus  ii.nl. 

:      2  ^ntuMfmflm^iti  Northumbnmregno, 
hodtcmo  episcopatu  Dunelmensi  «*^"£? 

MtaAtrtitfN   n,,.;   <ttm«   fld^~^ 

mtha  /;-/-.  terti  OawMeM  w  JW»-  ^  ^^  ^^  (a/xxvlI  ^M„  c)/,,/v  „a. 

ma,nunC  yxonksWere-mouth,  .f"^™^.     ^^ 

vu.n  ivr,  Jarrow.  Porro  «onclici  Fundatoi  iswamo  mmsterio  condendo  strenuus  adjutor,  Pn-  JwS  Cfo/. 

uasterium   B.  Pauli    apostoli   construxit  eaaum-  *                                  ^  fundatorisin  utnus-  lridU5h0die 

taatrati ,  utuna  ut,iusque loci pu ^J^     J  Jj,.  ,„„  , «i  ,  ;<>  — 

eadem  perpetua  famibaritas   conservaretui  et  g.a  ^  ^  /,,,,                 r,/,!/;o. 

tia;  ut,  sicut  verbi  gratia,  corpus  a   capx  e,   pe  J            J                       /-IW#(,,,,    Ml  , , ,  ,. 

quod  spirat  non  potest  avelh,  caput  corporis   sme  ^ (  ^^  ^  . 

quonec  vivit,  nequit  oblivisci,  if»  nullus  monastc  'mrJiefunctus,  et  postrid              lusesLlllum 

ria  primorum  Apostolorum,  fraterna  societate  con-  ^   ^  Martyroiogiai  sed  non  stne 

vinota.      aliouo     ab    invicem     tentoret    d.s  urba.e  /           .         7w|WW(.s  uv,nwI-,,s : /M  .T/,ir/,,r^- 


.  Ait  cnnn  \l\dem  :  HiC  {S.  Bcncdiclus 
Biscopus)  Wirffl  amnis  utrasque  ripas,  qui  apud 
Northumbros  non  incelebris  famss  habetur,  mona- 
steriis  pratexit  sub  apostolorum  Petri  et  Pauli  no- 
mine.  Corrige,  \  nam  horum  mon 

riorum  alterumad  Vedrm  ostium,  alterum  quinto  inde 
milliari  ad  Tinam  situm  erat .    nisi  matis  cum 
lundo  nostro    in    S.   Benedicto  Biscopo  suspicari,  s\c 
ipsum  ■•  forle  quia  in    utraqut    V< 

.,  fuerunt.  D 
rumdem  amplitudine   conjicen  <   monachorvm 

mmer0t  qim  ^  fmern  vitse  S.   Ceolfridi  sexcentos  f 
ferme  fuisse,  Beda  unus  ex  ipsis  testatur.  Nec  virtute 
,„,„,,,,  quam  alumnorum  numeroeadem  floruisse,  ar 
gumento  suntprimi  eorum  prmsides,  ea  quibusS.  B 
nedictnm  Biscopum  fundatorem  ad  diem  xn  Januani, 
duosque  hujm  U  torb  Wiremuthensi  coabbates, 

m  ad  vii  Martii,  sanctum^  \dum 

ad  .  ac  denique  sanctum  et  venerabdeln 

Bedam,  SS.  Benedicti  ei  Ceolfridi  <i><jnissimum  disci- 


114 


A 

AUCTOIVE  C.    S. 


ab  allquibns 
annuntiatur 
apud  Lingo- 


impetraret,  in  reditu  suo  Lmgombne ^obut 
Christi  oocxvn,  ibiquecorpo seua ^rnagna 

lemnitate  in   «thedreU  eccte  ye. 

sepultum,  ueque  in  hod.ermm.  diem  m       S 
n/ratione  eeservatur.  Demde        _       ,    j,,,, ,,. 

»».r  ,•..«/«<  «/»"'/■■■■■' .■""■" ''  ,,„,„. 

8  OWter  '"■'  ■''«■''■■'■  '"'"""' ,„,„„ 

. /.■.■-'-'''■'■'■''''''-',•''"'""',,,;,/.'.'- 


DE  S.  CEOLFRIDO  *»*»         ,,„„,„,„  Saint-Ceo.ne  ,„„„,,, 

anno     ft^J^i^.^^  *«««». ■ 

Lh   ,"'■/■■  /.""/■■"'"■''''""<'"'<■  '"  ''"- 
"'"""'"  V   y,/„   rt  '"/'"  ''"""'  '•"'■'"""-• 

'"""»-■; .-srtssrca 

V     11   Glastonix  annuntiamnt,  nec  defuerunt,  qm 


i) 


Ml  ipsum 
'"'C  91  (iHh 
diebut  ','„ 
stonix, 


n;s. 


B 


«6i  peregre 
profectus 

obiU, 


et  sepultus 
fult 


:,urM  Bed^didasculus  abbas;  JJ^^  in  Ang'lia  memorat,  koc  modo    In 

que  monasterii    sanctorum  ^tolorum    Mn  et  .,  «»  ^.^      ,  S(.         a    ulbUMLu„ 

Pauli  in  Anclia  (ubi  scriptor  ille  insignis  sua  sub  Angna,  COgnomento  Magistn  socms, 

^ZSJnM  ;)  jam  «Ute  P^s  causa  hafctur,        ^,    ^  ■  trajeci,  *  vil 

devotionis  Romarn  porrexit,  *^"*%^      ?1  rus,    archiepiscopus   Cantuaris    quievit.    Dmd 
rum  vestigiis,  in  redita  cum  L.ngonas  P^en  sset  ^         P    ^  ^^  pie,fl  ,  ,„„,,,,. 

Sy^JfSAS?  25£  -•■ ' "' ™ 

quarto  [imoquadragesimo  septimo  vel  octavo  abbatia- 

S  offiJi  vigesimo  quinto   iimo   trtgesv ;ut»  0 

Humatus  vero  inTergeminorum  martyrum  ecclesia, 
miris  gloriae  fulgoribus  emicuit. 

,„  Martyrologio  Benedictino:  Apud  Lingones  in  ec- 
clesia  sanctorum  Geminorum  depositio  B.  Ceoltndi, 
abbatis  Girwens.s  in  Anglia,  doctrina  et  sanctitate 
conspicui.i?  .tatalogogenerah 

Sanctorum  >  em  ait:  Lingonis  in  Gallia,  b.  teoi- 
fridi  abbatis;  sed  in  Annotalis  enmdem  perperam 
,„,,-,  abbalem  Glasconiensem.  De  die  consentit  etiam 
CastellunusinMartyrologiouniversali,  ubi  inter  Gal- 
UxSanctos,  nempe  quia  in  ea  mortuus  ac  sepultus 
fuii  ,,,  ail  :  Urbati  [ita  sanctorum  Gemmorum,  qnod 
Gallice  Saint-Geome  appeilat,  in  margine  Latme 
vocat)  prope  Lingonas,  S.  Ceolfridus  [Galhce  S. 
Soufroy)  abbas  S.  Petri  Wirimudensis  in  Anglia. 

Uactenus  martyrologi,   qui  S.  Ceolfridum  vel  apud 

Lingonas,  ubi  obiit,   vel  in  monasterio  sanclorum  Ge- 

minorum,  ubi  sepultus  fuit,  annuntiarunt.   Esl  porro 
C  Lingonensis  civitas,  Andemantunum,  leste  Baudrando 

in  Lexico,   etiam    dicta,   urbs  Gallix  Celtica  Plinio 

aliisque,  indigenis  nunc    Langres   appellata,  ampla 

civitas  in  Campania  Gallica,   episcopalis  sub  archiepi- 

SCUj  nensi,  in  colle  ad  Matronse  fluvii  fontes 

sita. 

7  j/,  sanctorum    Geminorum   seu 

Tergeminorum  ubi  fuerit,  et  quibus  dicatum,  Beda 
ipse  ui  laudata  abbatum  Bistoria  lu).  2  six  exponii  : 
Sepultus  in  crastinum  [S.  Ceolfridus  est)  ad  Austrum 
ejusdem  civitatis  [Lingonensis  miliario  primo,  in 
monasterio  Gemiuorum...  Sunt  autem  Gemini  mar- 
tyres,  in  quorum   monasterio    et    ecclesia  conditus 

est,  Speusippus,  Eleusippus,  Meleusippus,  qui  uno 

partu  matris  editi,  eadem  Ecclesiaj   tide  renati,  si- 

niul  cum  Avia  sua  Leonilla,   dignam  loco  illi    sui 

martyrii  reliquere  memoriam.  DeSanctis  illis 

in  Opere  nosti  \em  xvn  Januarii;  delaudato 

vero  monasterio  consuli  potesl  Gallia  Christiana  recusa 

auctaque  tom.  ■'»,  col.  652,   ubi  de  ejusdem  vario  pro 

vario  temporeslatuagitur,  diciturque  nunc  esse  Prio- 

ratum  conventualem  canonicorum  Regularium  Ordi 


E 


F 


interScotosrecensens,abbatem  Glastoniensem  facit  et 
die   CeollVidus   abbas  Glastoniensis.    De  eo  Sergn 

msinMenologioBenedictinodie™Septembm,sed 
eJUsdemabbatiam,emortualem  locum,  locaque.ad  qu* 
Lnslatus  fuit,  sic  distinguU,  utpateat,  «f" 
ahadecausaibidem  annuntiarit  quam  quod  rehqum 
eo  postremum   translatz  fuerinl.    Quapropterjuvent 
.„i«  in  Anglia .  «^nl.s  S.  Ceo  - 
fridi,  abbatis  et  confessoris.  Ceolfndus  S.  Benod^i 
Aneli   abbatislectissimi,discipulus,  monastern  bb. 
Petri  et  Pauli  monachus,  ob  egregiam  vitae  sancti- 
tatem  sanctissimo  magistro  in  abbati»  honoresuc- 
cedere  jussus,  magnum  illum  sanctae  Ecclesiaa   do- 
ctorem,  Solem,  ut  loquitur  Bellarminus,  Occidentis, 
venerabilem    Bedam    habcre    filium    et  dlSCipulum 
meruit,  eumdem  seternum   deinceps  suaa  sanctitaUs 
praeconem   et   felicissimum  aemulatorem.    Romam 
*eligion  ,  ctut  excoctam  iaboribus  aetatem 

illic  finiret,  sanctamque  animam  ad  pedes  Aposto- 
lorum  effunderet,  profectus,  mortis  lege  praoccu- 
patus,  fortunatissima  morte  Lingonas  beavit  i 
Christi  dccxvii,  £ctatis  sua^  lxxiv,  sacerdotn  xuv. 
abbatialis  regiminis  xxxv.  Cujus  sacrsa  rdujuia 
postea  in  Angliam  ad  suum  coenobium  deportata  i 
inde  demum,  Danis  Angliam  vastantibus,  Glasco 
niam  translatae  sunt.  Ita  ipse. 

10  De  translatione  hac  Saussayus  in  Martyrologw 
Gallicano  ad  diem  \xvi  Octobris  meminit  his  verowi 
Translatio    S.    Ceolfridi,    abbatis    Glasconiensis  ID 
Anglia,  qui  Lingonis    in    Gallia    defunctus,    cuni  B 
Romana  peregrinatione  rediret,  sepultusque  in ,san- 
etorum  Tergeminorum  ecclesia,  deinde  a  gentihbus 
snis  repetitus,  fulgens  in  tumulo  crebris   prodigns, 
ad  ccenobium  proprium  multa  cum  veneratione   re- 
vectus  est.  Ilxc  iin.  in  quibus  non  unus  error  cubat 
Nam  primo  quidem  prsetei  errorem  de  Sancti  obitu  in 
reditu  Romano,  eumdem  Glasconiensem  abbatem  faett, 
cii iu  tamen   constet,  ipsum   Girwensem   et    ™  irem  • 
thensem,  sive  duplicis  monasterii  SS.  Petri  et 
abbatem  fuis  Saussayo  supra  num.   •>  consen- 

unuiii  vruuiis     tiente.  Secundo  geminam  translationem  confuax 
S.  Augustini,  uno  milliario,  vel  paulo  plus  a  JAngo-     dictis  enim  prima  facta  est  ex  monasterio  san ct0 
num  civitate  dissitum,  et  Gallice  Stint-ioine  acnbilur ;      Tergeminorum    ad    /fmmuthense  ;    secunda  <'-' 

Glasloni""1- 


quo  corpm 
ejus  aliquan- 
ihi  lniuslatun) 
fu\t 


annuntto* 


eumdetn  Gta- 

s/OHIt  II >t  '" 

abbatem  fuis- 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMRRIS.  115 

Qlastoniam.  Exignoralione  autem prioris sponte seque-  quem  Colfridum  appellat ,  ossa  scribit  etiam  Joannet 
batur  error  uterque.  Quippe  cum  sciret  Sancti  corpus,  Bromton  in  Chronico,  ubi  aii  t  Illuc  (Glastoniam) 
monachis  ejus  repetentibus,  ex  laudato  Lingonensi  mo-  translata  sunt  corpora  sanctorum  Bildse  abbatiss», 
nasterio  ablatum  fuisse  ;  acprsterea  sciret,  illud  deinde  Colfridi  abbatis  Girwiensis,  aliqua  o-ssa  Aidani  epi- 
Glastonise  quievisse,  arbitratus  est,  idem  illudexdicto  scopi,  quas  advexit  Edmundus  rex. 
monasterio  ad  Glastoniense  translatum,  ideoque  mona-  14  Consentiunl  etiam  Monastici  /inglicani  icripto- 
chos,  n  quibus  repetitum  fuerat,  Glastonienses  fuisse,  rest  qui  tom.  1  pag.  3  et  4  agentes  de  Sanctis  in  ec- 
atqueadeoS.  Ceolfridum eorumdem  abbatem.  olesia  Glastoniensi   quiescentibus ,  int  in- 

11  Ad  eumdem  diem  xxvi  Octobris  de  S-  Ceolfrido  quiunt  .  Illic  requiescunt  ossa  S.  Aidani  Lindisfar- 
etiam  meminit  Molanus  in  Auctariis  Usuardi  apud  nensis  episcopi,...  Coelfridi  abbatis,  Boisili  abbatis, 
Sollerium,  ubi  legitur :  In  Glasconia,  depositio  Ceol-     venerabilis  Bedae,...    ac  sanctorum   confessorum 

Renedicti,  cognoraento  Biscope,  Hesterpini 
Easterwini)  Sigfridi  et  Herberti,  Wiornensium  ab- 
batum...   de    dono    regis    Edmundi    Senioris.    Pcr 
Edmundum  Seniorem,  sanctum  hujus 
ac  martyrem  designarunt ,  quem  anno  Domini  870 


D 

AICTORR    C.    |, 


f.r  tcriptorwn 

testlmoniis 

probatur. 


frfdi  abbatis  et  confessoris.  Consonant  auctor  Mar- 
tyrologii  Germanici,  quod  vulgo  Canisii  dicitur,  Dem- 
psterus  iii  Menotogio  Scoticoet  Philippus  Ferrarius  in 
Catalogo  genen  li .  Molanum  seculi.  Ferrarius  tamen 
ibidem  in  Annotaiis  eumdem  abbatem  Glaslonien  em 


ti't  1 1  *  ti*>      ***     **».»-«-  —  ----     --.  —  - —     ^.-  ...... .._  —  —  u  .,  9      ^..  —         —  _ 

falsa  facit,  dubitatque,  an  kic  idem  sit  cum  eo,  quem     adversus  Dauos  dvn  .  ab  iis  captum,  pa 

i  /  .    .      ......       C  . ,  ..  I    ,../,..  i  ..       [    innnnii        !«     (  1    .  I  I  i  .^     mnn  n//i,i, 1/1,1,1    OnmliSe     .-.  i  ,,  l\    ,•  ii  ,ii      ,  ■  C  i  ,'        ,  •■  ■  r/  nl,  1 i  .',■        1   n  I  l  /  l    I  ,   ,  l ,  /  i  - 


B 


Obscurum  i  tt, 
yuan&o  utra- 
</i/i  translalio 
facta  >" 


ipsemet  die  xxv  Septembris  Lingonis  in  Gallia  mor* 
iiiniii  annuntiaverat;  velan  Glastoniensis  abbatis corpus 
Lingonas  unquam  translatum  fuerit.  Sed  de  neutra 
parte  dubitandum  est  t  utroque  enim  die  signatu 

unius  ejusdemque  S.  Ceolfridi,  abbatis  fFiremu- 
5,  non  Glastoniensis;  et  primo  quidem  loco  ipsius 
natalis  sive  obitus  prope  Lingonas  signatur;  postremo 
autem  ejusdem  translatio,  non  Lingonas,  sed  ex  ffire- 
muthensi  monasterio,  quo  ex  Lingonensi  detatum  ante 
fuerat,  a<l  Glastoniense  ob  Danorum  metum  factn;  quod 
cnui  prsedicti  martyrologi  ignorarent  .  ejusdem 
w  „,i  duos  dies  retulerunt,  et  eorum  aliqui 

,.  mona  lerii    quam  cujus  fuerat,  abbatem  fece* 

riiul. 

12  Pori  i  translationem  Gni- 

lietmus  Malmesbuiiensis  lib.  1,  cap.  3  de  Gestis  regum 
Anglorum  paucis  ita  tradidit :  Reliquiaa  ossium  poste- 
rioribus  annis  (ex  Lingonensi  agro,  ubi  ipsum  obiisse 
ad  monastcrium  f/Vircmuthense)  deinde 
Danicae  vastationis  tempore  cum  ossibus  beataa 
Hildae  Glasconiam  portatae  sunt.  Tempus,  quoprima 
translatio  facta  sit,  plane  ignoratur;  at  certe  nondum 
ea  contigerat,  dum  S.  Beda  ssepe  dictam  abbatum  II '/- 
n  conscripsit,  cum  in  hac  de  Sancti  sepultura 
in  ecclesia  sanctorum  Geminorum,  seu  Tergeminorum, 
diserte  meminerit,  de  translatione  autem  nihil.  Si  di- 
vinare  lubeat,  forte  id  postea  factum  fuerit  opera  illo- 


alligatum  sagittis  confixum  esse,  scnptores  Angli  : 
derunt.  Itaque  si  isti  velint ,  S.  Ceolfridi  ossa  ab  hoc 
sancto  rege  Glastoniam  transmissa  fuisse,  recte  conve- 
niet  transferendi  tempus  et  occasio;  verum  hsec  aliunde 
non  possum  confirmare. 

15  An  Ceolfridus  Officio  ecclesiastico  mquam  cul- 
tus  fuerit,  compertum  non  habeo;  de  sufficienti  ta 
rnliii ,   nt  ilr  ipso  cum  Sancti  tilulo    in    Opere  nostro 
agere  liceat,  satis  constare  videtur  ea  iis,  quse 
jam  diximus,  qusque  dicturi  sumus.  Certe  venerabilis 
Beda  ipsum  post  mortem  ipslus  seque  ac  SS.  L  i 
winum  et  Sigfridum  virum  venerabilem  et  sanctum 
appellavit.  Quantam  quoque  de  ejt 
mationem  kabuerit  ipsius  in  abbatia  successor  Flwet- 
bertus,  liq  istola  commendatitia,  quam  vpsimet 

Romanum  iter,  in  quo  obiit,  jam  ingresso,  ad  S.  Gre- 
gorium  II  Papam  d  im  dedit,  el  in  qua  ric  lo- 

guftur  :Deindfl  etiam  vestrae  Paternitati  supplicamus, 
ut  quod  nos  facere  non  meruimus,  vos  erga  illum 
ulrimae  pietatis  seduli  munus  expleatis.    pro  cerfo 

ites,   quia,   etsi  vos  corpus  habetis 
nos  tamen  et  vos  Deo  devotum  ejus  spiritum  , 
in  corpore  manentem,  sive  carneis  vinculis  absolu- 
tum,  magnum  pro  nostris  excessibus  apud  supernam 

item  intercessorem  habemus  et  patronum.  Hsc 
Hwertbertus  apud  Bedam.  Nec  minor  erat  ipsius  in 
dicto  itinere  comitum  veneratio .  quorum  atiqui,  post- 


E 

Ceolfridi  apud 
sijmhronos 


i  tamen 


■i,i  II  ii     I  ii  r  iii  i  ,    \ai  ii      »i    /'"■'""    |"u""i     ,,.,.,.....  ^    ,.,.,  -   -     - 

rtiffi  monackorum  ,  qui  sanctum  Abbatem  stmm  in  eo  posito  siia  BOlriae  amore,  ai  epttem  tepulcrum  per- 

itinereRomanocomitatt,  aliis  Romampergeiitibus,  aliis  manserunt. 

,,/,,„„,  ad  tumbam  Defuncti  resedertmt,         16  Neque  enim  fecUe  finquU  S.  Beia)  ijuu  | 

„,,,,  ,,„/,„,  Beda  infra  dieemm.  GuUielmus  Mal-  lacrymastenerepoti.it.  vid  tes  ipsms  par- 

,„,s/„„,,„,,v   ,„  .!„,„,„„„„,  ,e  tim.Patreamisao,cceptumiteragere,  partimmu- 

sectmdamtranstalionem  admediumseculumvm  retidit,  tata  intenl e,  qua  Romam  .re  des  .t ,  oo- 

,  scribens:  Infestantibus   Danis  Northanimbriam,  mummagis.qua  bunc sepultum nunt.arent,  ■■■ 

Tica  earum  partium  abbas,  sub  obtentu  pacis  a  partimad  tumbam  Defunct.  ^™'-g»™L°? 

Borea  in  Occidentem  commigrans,  Glaatoniam  con-  linguam  noveranl  ,  p. «*»«»**  '  » "  s  '  ' e  'u 

.  eamdemque  ecclesiam  abbatis  jure  anno  Do-  residere.  N ph  at  ,•„■'■  ■  Be  te,  an  /      M  •■ 

minica  Incarnationia  ooct  tv  rexit.  t «« -«*  ;-"  tmltscum^  cuUus  ■ 

13  Multis  vero  , Vquilonaris  regio  pirata-  ipsi  fuerit  exhibitus ;  H  amen  ob  l  »■      nctv        », 

rnm  patuit  Pr*da3,  c r II.  partes  Angli.  aliaq  *»  »'■'■>  ~J"  ■  ■■  ■     ■ 

nihil  suspicarenl  bostile.  Attulit  sane  secum  locu-  «I  ^usdem  tumbam  dndem  ,,„„,/-/ 

plete«  usSuiobsides,reliquiasscilicetAidani  D. Imet         ■  t'1""  ",•..,  .,„. 

<      lisfarnenais  episcopi,   'pora  SS.    Ceolfridi,  C..j..s  beatum  eorpus  sepultun,   ,.  n    ..  I esmsan 

Benedicti,  Estrepini ,  Hetberti ,  Selgfridi  Wioren-  ctor arl Speus.pp.,  ta| 

sium  abbalum...  H.  gitur  supra  altare  locat.  reli-  sippi,  d! ?»*«« '»'«"; >/  ' ,    , 

„o„  parum  reveLti.  Jco  adj, ~~,  donan^  eo  ,u-  ta  *-  P« 

ritendi  eamdemtranslationemtotoseculosenusposuere;  certantes  juyai    •  49     ,  F   , 

necscio,  utri  rectius.  Glast :nse ster sit mr ».  **»££££*£  ,  ,,„ 

-'  h  Angtia  Meridi ,li,  in  hodien mit  tm  Sm-  H  ««  '   '^"  ";.,'■   ^ „,. ,,„„s 

Brrtannifl.ab  Henrico  VIII  exturbati  sunt  ex  eo  mo-  I  " 


,  .,',///  \t\0,  tt 
appel- 

latio  ■ 


et  quam  magnificura  fuerit.  ru.n.s  demonstrat.  (-     ™u.,  '" "--  mprceden 

toi  ,,,  Anglis  Glaatembury  »  «tey     terram  benedm  10 Qis  me      k  ^ 

MHtt  «tar.   QnMte  «u^  ttMM  S.  Ceolfridi,     A  rumtn  iMhi  ■  Habetis  genuerunt- 


ACCTORB  C   S 


Crsta  SancH 
scripsit  S. 
Beda 


pE  S.  CEOLFIUDO  ABB.VTE.       ^  ^  g  ^^  ^ 

^m"'»»"''""''""^,!, .„„„;„„  ,  monachnmque  [uisse, 

«'JM9'fM""'idebimus.Arnoldw  WioniusinLu 
u« P»  dTTjtmlsdem  biographum  laudat  hU 

•■""''';",  „"/•■..'■■»'  «undera    N  ''     •' 

'  :  A  i   ,„*wichbertusDeirusnccxxiv. 

/:„„„',■""".<•"'•"';     „  /Jm,  Pto«,D»Vlta 

<•(•""»'» «»"""'  .„,.,,„„, 

io  viusdcm  l"""'  "'' "   ■""<""'••  »o»»W(n. 

,  ,    /,/■  3  Kistori*  •■■■''■ "'•""»""  A"""-  ""' 

/,„„,„„  "^  »  Ccol|V„|..  :.-.'  <«»<  '"«  '■"»'  "''  "■**■* 

'  "",„  seriptam  dicat,   Pi  r.  *•■ 

fieoWridi  m  nMWMferfl  //  ire- 

*»*"*  SLmsuccessoremf ,«- 

mt«/ic»s«s  el  wn  ./',„„„  rfes-ffnenl 

J„m  tiepe ,,  «■  "'■'-' .'""'''"!    '■'■'■'"'. *  ^ZVcliii ,-/'"-»" " ;«• 


,     ,'/•    »».»'••■  &  p'""- 

;»-" sas ;:;;;::  :?«.*** * 

;:;::•,.;:"""•'• ■ L?A^3ffiS 

tsr-SK •"■»""«""- 


]h  ^ilSUiprioravitsgestamcer- 

P^"SvSs:gestacumS.Benedicto  6,  //^» 

ta:  !"    r  Twiremuthensi  monasteno:  Wichbertum  iBm  S. 

pr0  condendo  Wiremumt  „„„;„„s„„/  G 

T  ,.„,'„,„„„.<  fffcl "«  »"■""""  ''"•"'"'"  "^,1*8  ISS» '.proficiscenti  „ 

"f«  7  ■     ■  '*""?*"  '''"■■'  •  Ts  II  dedit ,  teste  ve abili 

""S'S,'V  criptam.  Hancips <  """  '"""""''"'■■,,„,„    ,„  ,  « '"""■ 

"'""■ ,",;;,;       J *****  *** *:  **** 

Operasua  m  ca.ci  ,,,..,..,„     aua  utor.  hts  auam  nos  quoque  ea  >i       rr_lU. ,,  tt,,,,,,.,/,,.,,,, 


.■""■'.""';;;;;;;,;;,       .i»— .- 

•';","'  ''■;/,,.     ■  Mm  /•'■■■»■»'  ■■'.'""■ "'  '"'''"■ 
■  ■■'■'»■•/•■  'ri  ■,,//"'•»-'"»  ""'" 


Kitato.frrf.ff -/V.,f..(»«  r/  -»»■■'«'". 

d.tta       w-1002  '■'•■■'■•""■"'■  ■■■■■■■;'- 

,.,     ,V„,„„r„    „',„„„     ,„Y„„,".     /.".•"»' 

//„,„,„,„  U8.ni  imperitilibrariivitioaliquaad- 
modummendosalegi;  gum  cum   i«  editione  Makllo- 

Warm 

,,,,,,,„,,,„  titulusest  :  [ncipit  Vita  sanotoruBQ  ab- 

batum  monasterii  in  Wiramutha  et  Gyrwin.Bene- 

„,  Ceolfridi,  Easterw ini ,  Sigfrid.  atque  Whet- 

berti,  ab  eiusdera  monasterii  pi  ro  et  raonacho 

.    .      i  II'..,. 


/,;:■„ 7Zisob*rua«tia  etR capitis  on- 

»,,,„■,,<.,'.■■/'"'■■■  •■"'""" 

E^tZabbatmScriptoresaUos,  illos  recennorn 

ZZsancu>Abbatenostroscripserunt,»uxsloeKlau- 

,,„,,„.  TmqueSancti  gesla  exponere  «03^:              Sanclmc{ni 
2(r„,  inlaudataabbatumHistomnon  ^ 

obscure  significat,  ipsum  sancto  patn  suo    B  ..„„„„„*, 

.  hnnc  sibisnccessoremstatumert 

cetstrr 


in  Historla 
albalum  tul 
monasU  rll  : 
Bwetbertui 


i>abeiusdemmonasteriipre8hyteroetmonacno     .  ■  ■  ■    ■  :  ,,,„ 

Beda, ,,„  '•"•'••'»>'  '"  v;"'!""":1 "    ^     ",,,„,     .  sti,Te  ,  uglo- 

Cou '"■"'<« //„,/„  „„,',•»        «»".    obmnster0Ps4   wgi8Nor- 

„,ld„n  ,„,.,,,,,,<.  N„'  rMtiu  '"'"«  -■',»'■'"  «*"•  >•»"'  Pr°gemtUS- "rf/L^mtKCeolfridi  ffenerw  c/«- 

■  ' ' '  B  '-  thahymbrorum  ;  ,,,„,,/,       'C^^^      fffeft) 

•v"""'  '°-    n("dm!  ^«TSSdMi  S^« V.  ^'»'I) 

c::;.     ■::'::;  SS  ; ::. 

-•*—«    ■ ' :;::,;;;;:,:;:,:::::;;;; :;;::::     >.r; 

-in',;;:      ■■        ■„„„„„„/„„,/„,  rt*.' 

'•»-■        '  ""''.':,„„  ,•„,:»,."'/'■»"■■'■ 

S.Sig[rido,a  ,t  in  Supplemenlo  to-    frelum  S x^N.,"'"- 

Ita  ",,.'« '"  «■'  ■"■■'»  n  •' ■■"'■"■  "'■'  "'""  "'■     Beda  ,,„„ :   umtm  fttf  </«'"»■  '•  ■■  ':,llU 

S.  BHHttf*  B«co,,o  „,,„,■,/„,•,  ,„   ,',„'„«'«  /«".     i-rfe  e»no  CAnsI.  716,  cum  «««lannorum sep i* 6y 


O  .      JJt/iitutiw      JJ.otuj-f      _. ,( t  .  .  i ...  ,      ...  i 

Ua  quoque  de  S.  Ceolfrido  ?/<.^'//'  in  eflrfem  contt- 

,,,,,,.,  /  <//  //'.-.  ,  ,  7io«  omnia  continua 

serie,  scd  mu  '  w'* 

guw  \m  historicum  scribere  .  <",''•/ 

't  rerwwi  gestarajn  ordo  posJ «./.•</,  suis  ■"  re, 

gua  dfi  praec/aro  i(/o  ^tro  ?/j<,//'///  eam  ^aadfl  /;<•■■'"  me- 

v„,,,(/i'./,  Pr»»erea  cum  in  eadem  Historia  nnn  panca 

de  S.  Benediclo  dicantar,  iu  quibus  magnam  partem 

habuii  Ceolfridus,  quippe  qui  consilio  suo  operaqUe 

i  in  utroqm  monaslerio  condendo  Regulisqu 
8cribend\  multa  quoqnedeistodicereoportebitt 

i,/nif   ,-,i   mnnis       nun.l    htuilnfii     Iliitnvin     /../      Afninvra 


01    ,   U   I    ,<<<(..    KI,/'H   M  .      .ItUtfcU      ./('l'7"l      l<<     IMII    llll       II     vjjui   "    <■<< , 

uJoue  eo  fnagis,  ?aod  luuduta  Hutoria  a>i  Majores 

,  u(  </'.//.  ///'/.■</"///  perveniaset,  dum  de  riosancto 
abliatc  egei  unt.  CeU  rum  non   - 

nerabilu  •■  rtptoi  ■.  ti >to  ''//•'•  ceieftemi 


quatuor,  ooiisse  scribat,  dicendus  esi  anno  (..2  vei 

isejusantecvptum    Wiremuthense  rno-  v„m^ 
nasterium  nihil  trad  \ii  Beda;  verum  ego  wfm™'n  rCuUiu*<* 

ipsum  in  Cantuariensi  SS.  Petrt  et 
monasterio  monachum  fuisse.  Ratioiiem,  cur  im  ""' 
[pe.  S.J:                Biscopus,  qn\   ''''/"/"  ?" 
/,,„,  in  Lirinensi  mono  lerio  monachum   indutus,* 
demque  monastich  in  litulis  biennio  exercitatus  faero  , 
inde  Romam  profectus,  a  Vitaliano  Papa  in   mm 
remissus  estt  una  cum   S.   Th  am 

..;  archiepi         •   nsecralo.  Tn  patriam  >r<iii>,  " 
.  , _. ijMiifl    biennio 


troe      nciisi  ut  i  ni'  /'(.'  .■/"-  i""- .■■•   —■   i  ■ 

,_ncto     datum  samctorum   Apostolorum    monasterium    »«  ^ 

(//■,'(,/,•  (•,/,•/«//,'.  Ceterum  rtecesse  rotj  estpro  ftujuj  ue- 


l'C(l((«/(  .111(1111/1     IIIIV  ^M   ['*"'* v" , 

rsctf,  ac  deinde  iS.  AdWano  (radidtt.  7/////  ^171".^ 

...■//"/,  /<</<■  //<  ,/,/'/,,-     greesws,  at^ue  /"'/<•  reoei-sus  in  Britanniam,  tJcgjri 

ritnic  hic  aliquid  dicere;  id  unum  tameh  i>ro  vrxsemi     Northumbrise  reqem  adiit,  ab  eoque  munifice  ao 

Wiremuthense 


DIE  VISEGIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS 


1i7 


ur  ■   U'hi  nsc  monasterium  exstruxitt  adjuvante  Ceol-  Quod   factum  est,   sicut   in  prooemio    memini,  ad  D 

k     .f      »     rl  habet    Beda,  a  primo   tempore,  quo  ostiuro  fluminis  "Wiri,  ad  Aquili  no   ab  ln-  **«oii  c.  a. 

AlCTonr.c.  s.  fn  I  jn  n0nore  beatissi  ruraPrin-  carnatione     Domini     sexcentesimo    septuagesimo 

16     :     c  ,    „   condere   monasteriunc illi  cb-  quarto,  Iridictioi  la,  anno  autem  quarto  im- 

elprS.„dWiduu8    cooperator  el  doctor  Regularis  et  perii  Ecgfridi  c  chrono- 

m      «SM    inst  tutionis  aderal.   Non  oidelur  autem 

^naau  probabilh   magisque  verisimiUs   i  flfc   mnm  670    in    regnum    fl 

(.  ,.,'„,,,   ,',,  ^oni  BaietlfclHi  Wtw.   fn  exstruendo  Northuti 
neHo\l  monasticis  legibus  sanciendis  sociumadju-     nologiam  in  Historia  E< 


s«i  venedlcto 

ordl- 

tst  circa 
annnm  670. 


B 


fi    /<,C 

,  4  Ceolfridus  cutns  de  mm 

t0!6™l  d   aUer  aitenus  virtut  wnastico  dicta  sini     i  hw.N«cj 

WJ  ?*,„  neLertflffl  ftaftiitri-f  :  rm  i«  "'   «itai  anni  spatio,  r    Beda)  post 

rfLdfd  pmmi  ertaUfn»,  <»»■  h  C«««*  fundatum    m 

iBenelctns^  >  abbas  pr*-  Oceano   transmisso,  G 

■  qui   lapideam    sibi  ecctesiam  juxl  norum , 

/•    ,  /;r.  3  udictusmoxa  suo  in  po- 

S.Ceol-  ™ 

*pM,  «A*  ;  ?    "  cujus  honope, 

runiusa:  Luo  fim- 

■vn-  dan.ont.su,  Mi* 

,,o  deamecciesiamjuxta  morem  Romanorum M.  (*- 

L  ,,/„,/   ,.  mKj  rtwn  <«r   _•:..        -   R»a» wriAil :  lain-  E 

A"",r/;/     ,  m ^nuffl  ichpU 

,,,,.,.  lesamonio  diem  sunm  obieril  anno  Chn-     qaamur. 


septuaginta  quatuoi 

«•ta*  '  "*«•«" ■  ""'  em'huju.  tificium  i 

aimirum   vel 

s'-;;'  TleZ  t  ,m  multifariis 

i mierium  condt  (>•  «««<•  <«/■'»<';'»<  ««■  «  .         '        Sad  ct  cuncta,  quse  ad  alta- 

24  bgi iii    Britanniam  'S.  Ben  ■■;■'".  ,  soi_ 

sr  * *« ■•« s  SLS 

ifc.M  Saxonum,  n ine  Cojwalh,  confere 

cii 
tun 
soli 
C  Ec^ 

CUnCta,  qua3  egiasct,  ^.^  -i'"-'  i 

seruit,  i  t,  quo  religionis  d  •        Uist^ia7a'bbatum  ad  Maj 

lavit;  quid    E  i  ^o ,   quid   m 

institutionis  Rom«    •  ^=«   di.li;-,s;e|.        Pem  ornflfo?ueintoc^«  ■"- 

quot  divina  volumina,  quai  '  „  ,   !0ifriduSj  Stfinani  .  J^ 

rum,sivemartyrumChristi,reliquiasattulit,patetecit,      »■  ,        H-mOTiog«< 

tantamque  apud  r  -atiam  familia  to-  ,;/,; ; 

nit,  ut  confestim  ei  terram  sej  i  .amiiiai  •  lfridttm  ,v  «J  /, 

de  suolargitus,  monasterium  ibidem  pnmo  I  aston     seaae  ■  ,, , 

Ecclesi^fLrepraBciperet.^J^  *.      ^ 


eptuaginta  m  m  '-'''  '  ""'"'";"5     ^^  Pedi[t.  prim0j  quod  innume, 
'lyomfensis  ad  flBnam  672.  .  mm  omnis  ceneris  copiam  apportayn. 

M  Hto  ohervalU,  ad  Bedam  regredior,  j«.  ^  «     >   '    °  beatoruni  Apostolorum,  u.artj 


MXTORf 


privileglum  n"n 

jno  nnmuni-  sl 

late  monaste-  Iftterl 
rii  sui 


DE  S.  CEOLFRIDO  ABBATE. 

Hisse  ;  ■s','/  '"'"'   "/s/    a""n   <)"s  0,,lc»i"m 

nne 

cum 

anno 

hoc 

'  "rc 
cepto  ab  Agathone  Papa  archicantore  ecclesi*  beati     er  ^  ^^  ^  ^.^  ,.,.,.„  ,      ^.    fl 

Apostoli  Petri   et  abbate  monas ern   B.    Martm  ,        ■  f  w    Anglim    ,V(W 

Johanne,  quera  sui  futurura  raagistrura  monastern,     '^,,^,,^  Herlfeldense,  quod  a  S.  Theodoro  Can- 

Britannias  Romanum  Anghs  adducer vt.  ^^.^      tmriensi  archiepiscopo  die  xv  Kalendas  Octobris  anni 


ritannias  cvuujouuim  *...,-,.--  ,  tuarioixi  arcnicpiscupu  uto  a»  """ ■_-...,.<,..,  u»/« 

27  Qui  illo  m  Brtantani  J^™£'.f^}™'  m  cclebratum  fuisse ,  bi  fotfw  Commentario  prxvio 

m  solum  viva  voce,  quaa  B  imaa  diai  .11 ,  «^»»1  ,  ..         x  /„/;?1.s.  ,„,„ms  Septembrisprobatum  est. 

.       ,.._„_, :i...,  ♦  ^«init.  sftd  et  non    pauca   etiam     §4  aa  ,./    ..  ...r...,   a„..„„,c   ,//,     ,,,,;    


acceptara,  qua  monasterium,  quod  fecit  ,  ab  omm 
sosextrinsecairruptionetutumperpetuoredde. 

;,,tul.   ac   liberum.    Quintum,    pteturai    «maginum 

sanctarum,  quas  ad  ornandam  ecclesiam  B.    Petri 

..„,;.  quamconstruxerat,  detulit;  imagmem  vi- 

delice1    beata?   Dei   Genitricis   semperque   Virginis 

simul  et  duodecim  Apostolorum,  quibus  me- 


III.  Girwense  monasterium  conditum,  ei- 
que  S.  Ceolfridus  praefectus  abbas :  Re- 
gula  utrique  monasterio  praescripta  :  S. 
Beda  ab  eodem  institutus :  S.  Easterwino 
suffectusS.  Sigfridus. 


Manse  siraui  ei  uuoueuuu  n.  1»««^.«.  —,  n— 
B  diam  e1  ejusdem  ecclesiae  testudinem,  ducto  apanete      L  Northumbriz  rea 

ad  parietem  tabulato,  praecingeret  ;  imagraes  Evan-     *£ n»  safl  ^    .^  /)n/ 


rex,  cum  S.   Benedictum 
denter  et  feliciter  usum 


SS.  Btntdi- 
ctus  ft  CmI- 
fridus  mona- 
tterim  Gir- 
wensl  con- 
dunt, 


trant, 


amper  amabilem  Christi  Sanctorumque  ejus,  quem-  .^  ^  ^.^  (n  honorm  s  Pmli%  ijuul 

is  m   imagine,   contemplaren  tum,  ^ei  ■   ffttiin  Girvura  d&stofw,  Girwense  appella- 

,0II1iMi,-;i;  li,caiiiati«.nis  L;rat;;«:n   vi-.lanUOM  mente  »4  p.onlfr^nm  nrimum  abbatem  VrXfiO- 


VIS 

Dominicae  Incarnationis  gratiam  viguanuore  mente  ■•  ■  ■■-  . -  -~  s>  Ceolfridui     ,nm//m  /;W„;/,/;/  pra>p0- 

•lerent,  vel  extremi  discrimeu  exammis  .    quasi  /     •    H        .         {n  Eisioria  abbatum  audiamus. 

coram  oculis  habentes,  distnctms  se  ipti  examinare  5^^^^^  virtute,  industria  ac  re- 

meminisi  li^ione  rex  Ecefridus  non  minimum  delectatus,  ter- 

MDeeodemitincreR  mem>  ^  -    ex  L ^  m0nasterium    ir.r- 

.«.  W.  »«,   m   1/««,   U».  4   BW»  ^.«  ;'  ;,  ,  (lnn;iverat,  duiabenese  ac  fructuose 

//"//,,/',|";/,S/"  J""'"   ;:'    ""^  do  r   spexU.    quadraginta  adhuc  fam.liarum 

W^  W  !l,i  ''  syQ0d0'  r"":"'i'"V  ^1»  5rpoSsessone  aujmentare  curavit,  ubi  post  an- 
fidei              '    t*"**™   '              lS  J,,lianntepS,'       rSachs,  numero  ferme  decem  etsep- 

!  "em   TZZ^to  abbate  ac  presbyte.ro  Ceolfrido, 

B-  ^■"•"",-  ''"'  nufr  veneraj  1;'u";'  D\iUTi  BenWictu   consultu.  imo  etiara  jussu  pra^fati  regis 

Papaa  Agathonis,  ^u-e  reverentissimp  abbate   Bisi  Beneaiciua  consunu,  1         1  . 

q(1',  ,,  ;;,,,r„   eognomine  Benedicto,  cu-  Ecgfndi,  monasterium  beat   Pauh  ano, toh  ^ 

jus  supra  ,ne us   Cum  enim   idem  Benedictus  xit,  ea  durataxat ^ratione,  ut  una  nta«qnetoa 

c^nstruxisset  oionasteriura   Britanniaa  in  honorem  et  concordia,  eadem  perpetua  familiartas  conser 

Apostolorum  Principis  juxta  ostium  flurainis  Wiri,  varetur  et  gratia  ;  ut,  iicut  verbi  gratia  corpus  a 

Cvenil  cum  cooperatore   ae     ocio   ejusdem  capite,  per  quod  spirat,    oon    potes    avelli,  capw 

operis  Ceolfrido,  qui  post  ipsum  ejusdem  monasterii  corporis,  sine  quo  nec  vivit,   nequit  obhvisc.    m 

abb  I  et  ante  ss  ueverat)  nullus  monastena  primorum  Apostolorum,  tral 

atque  honorifice  a  beataa  memoriaa  Papa    fcgathone  societate  convincta,  aliquo  ab  mvicem  tentaret  oi- 

susceptus  est,  petiitque  et  accepit  ab  eo    in    muni-  sturbarc  conatu. 

meiitum  libertatis,  quod  fi  pistolam  privile-         31  Ceolfridus  autem  hic,  quem  abbatem  consu- 

gii,  exai  .lica  firmatam,  juxta  quod  tuit  Benedictus,  a  primis  instituti  monastern  pno- 

Eogfridum  regem  volu  idedisse.no-  ris  exordiis  adjutor  illi   per  omma   strenuissimu 

verat  ;  sionem  terra?  lar-  aderat,  et  cum  eo  tempore  congruo  Romam  discen  1 

giente,  ipsum  monasterium  fecerat.   ^ccepit  et  praa-  necessaria  simul  et  adorandi   gratia  adierat,   fl* 
fatumJohannemabbatem.Brittanniamperducendum;     Beda,  ad  qux  Mabillonius  in  Annotatis  observat,eUam^ 
quatinusinmonasteriosuocursumcanendiannuum,     upud  Florentium  Wiqorniensem  ad  annum  682  me- 

a1   ad  s.    Petrum    R ae    agebatur,  edoceret  :     moratam  Ecgfridi  donationem  quadraginta  tamilia- 

egitque   abba-Johannes  ,    ut  jussionem  acceperat     rvLmterramappellari;ideoquecomgendumMutth*um 

Pontificis  etc.  Westmonasteriensem  ad  annum  70B,  ubi  sexagmta 

29  Quod  ad  rerum  gestarum  tempus  atLinet,    Flo-     habet.  Quadraginta  etiam  nobiscum  legii  Simeon  lw- 

rentius  Wigorniensis  i&iudSS.  Benedicti  et  Ceolfridi     nelmensis  in  Historia  regum  Anglorum,  in  qua  muln 

Romanum  iter,  obtentumque  a  S.  Agathone  Papa ar-     ea  Beda  Historia abbatum  mutuatus  est.  Quia Iper  ro~ 

etin  nritan-    chicantorem   Joannem  el  immunitatis  privilegium  ad     cem  familiam  hic  designetur,  consule  supra  num.  -•>■ 

UbUitu^r^'  an"nm  Ohritti  676  retulit,  manifesto  utique  errore  ,     Nescio  quoque,  unde  citatus    Wigorniensis  didicenU 

cumS.  Aga  non  nisi  ante  medinm  annum&78     primos  illos  cum  S.  Ceolfrido  Oirwenses  colonos,  q*os 

m   Cathedram   ascenderit.  Him    Pagius  in     Beda  numero  ferme  decem  et  septem  dixit ,  numero 

malur  '"  "'"  adannutn  Christi  679,  nutn  Sexisti-     viginti  duos fuisse. Porro in  hoc  monasterioea  truendo 

mavit,  Benedictum  cum  Ceolfrido  anno  quidem  (>7G     per/iciendo^ue  maximam  partem  habnisse  S.  Ceolfn- 

duffl, 


CUi  S.  C«tr* 

albas- 


annoChrlsfi 
B82j  uti  ostcn- 
txBcda 


DIE  VIGESIMA  QUINTA.  SEPTEMBUIS.  110 

R  /    infra  declarat  .  de  eoJew   inotttera  :  Ju-     dittquiaEcgfridusannumregnisuixvmenseFebruark 

dum,  #<'<fl     /       ;uvallte  Benedicto,  monaaterium     anni  685  ;awi  lermtnatwaf.   Addil  iwdem  Paatw  : 

be0o  flm  stoli  septem  annis  fundavit,  perfecit,     Haec  epigraphe  scripta  est  eodem  anno  (685)  die 

B*  Zn    nium  vero  tam  hoc,  quam    Wiremuthense,     xx.v  mensia  Aprilis,  id me  anno  regni  ejus  xvirn.. 

rexit.  una  colligere  ex  <'o  licet,  quod  circa     choato.  Atnescio,  qna  dialectica  hic  utatur  Pagius t 

ipso  ''"'"•  ;''"'  'ue  alo  monasterio  monacln  it-  nam  annttm  Christi  685  non  a.iimde  /»«kW,  ,/,<„„,  ea 
ejradem  /(    R^.fl    mu  unu&  M  (//fS     Bnno  XVi  repii  Eca/Wdt,  '"  ''"'/''"'  aj*«J»*a  -''/'•"'" 

opud  Bollandum  ex  Camdeno,  qui  annust  ut  rfiximus, 

ajiud  alios  aliter  legitur. 

35     /•',,„,     ,„/    /„/,,/„/„     islnrn,    sfu   saium,     ut     /,„/„'' 

War&us,  parh  ti   ec.  lesi  i    inditttm,  ,   ,,  ui.  re  i 
cictt,  Anglis  inquirendum  relinquo,  utra  lectio  vera  sit. 


D 

,U .  TOBI  C.    S 


ZTZmeTolerme  sexcenti,  Bedat  qui  unus  ex  illU 
,,,„/    teste  numerarentur. 

32    innum  conditi  monasterii  Matthxus  fVestmo- 
nastcriensis  in   Floribus  historiarum  a  Chnsto  nato 
681  assignat;  Anno  gratiae  inquiens,  dglxui  mona- 
;teriumapud  Jarewefundatum  est.  ^torentiw  U< 


E 


d  quodam 
vumumento 
dedicationis 
ecclesix, 


i.  c.  Maji 


q  iiod  non  uno 
modo  refei 
tva  ,  i>otue- 
runt  tamen 
fundammta 

CJUS 


amid  larewe  lundatum  est.  rtorcnuub  rr  i-     >»<•,  «.»•&<"»  *»?«■ #■  - 

''"'"""  ,al'  Zdemexordia  uno  anno  m*i  coHeceril ;     /»/■■>■<■,<  "<"„. '»  '■<<- «"  «W*^«  ' '. "'  «T 

r,,,r  ;;,-<,  ,,■/,„,„„'«  «„»».  ..,»,  ,„•„„„ s.  ««, :  9 « &« « « 

r  Mfridu    b*<  septem  annis  fundavit.  perfecit,  re-     dn  Ki < ■  — '"  8"  ■*•*;» 

"!;  !,,-„  689  fecl w  „<f«<  pretoturi  s«-     ?ue  terioj»  <•  •«-  '"  "■ 

;„        , ,, ,'-"-■  obL        i »* i  /.■-■.■-,. /.,,» .       ■-■ «'  ■« ;"■'""■ ' -, 

;''"'!  ,,,,.,, .,„„, '.„.„. .',„„'.•'"  ■ »i  / '■„„.■-'.'  q ■  «./„/■■„,;...■'.'"'■„• « 

'  ministrans  annia  simul  triainta    dc  hU  modo  tatU.  Regulam  utnque  ,»■■  cou- 

"":"":."";;::":;;„;    ; X, ,  „/r.ir7..i.  .     *ss.i» 

'1"";';"'    '      (;      ,   ,„,„  ,„, ,,,„,.,  ,„„„„  08-2;     ,/„ /■■„  ■ .  „     : •  et d^erle docet Atcunm, 

B  meemp/ef   e««m     '  »  ,  ,„  ,,,„„„„.  „„,,„,„  „ r„- 

" ^CSt^eSpS  *«»    '■-'•"■.■.■  -> ■ ■"-'" '"  ""  '"■"'■ 

tum  septem,  wi  i^"/a  assuu,  s,     /(/u  ,  -fluenlil ■« 

689  „,,;,/,  manaiterio  przposms  abbases I.  guK                                    (^/^. 

33  Gui/te/nttti  Oantdenui  m  deicr^ione  Eptij  /  ^.^   t,  Ceolfridus,  diligentissime  custodite, 

fttSDttneimemie^              ""TJT?^  tZe^Lm    li      'ternam  b 

tois  ecc.eiia  Mmpm^  '/""-  stt0  itfte  lempore  atenus  c  .^ 

pa^eeMdem  *'V'%lZto      Jono  t,    a^   n  mines,   el    retributio  apud 

Ceolfridi  pr«tomr«B  «entpere  /i(  nten/to.  1/«'^?  to-     ^   Yesxei   ^ 

tidem  littem  ex  ipso  hk  transcribo.  ^6  Qwa  pono  hstc  Regula  fueritt  subdit  ibidemt  sk 

M  "ll  ";l"  BASILlM       #  prciectifus  rRegulaS.Bsnedictiin  conventu  Fratrum 

s-  paoli  vin  kl.  mal.  i  /  ^         (,    (lli;i,ur  ,,,„„:,.  ..t  intelligi  possil  ab  om- 

^noxvi.  bcjitridi  reg.  i     i^     ad         g  institutionem  unusquisque  suam 

gboli  ridi  ^DB.  eji  sdemq.  corrigat  vitam,  ut,  quod  vovistisante  altare,  invio- 

eccles.  deo  labilUer  custodiatur  a  vobis.  A'e.amen  dul 

coNDiTORis  an-no  iiii.  r,nf,-;iu<     hir  ner  Benedictum  maantti  ille  palriarchat  an  Biico- 

Ooitttm  Oett-ii  Nortanhumbrorum  regis  cui  Ecgfndus     f<  per  Bened  w       ^  fl           ^^  ff, ^ 

/i///(,  in  regnumsuccessit,  venerabilis  Beda  lio.  »  m-     p  i         •■             n//„7/,  Bfdfl   ,«  M  ipMm  ad 

•'""'"■  """"^  -i'""""""  ""■• , 3 n  i  e    .;,"■■ 

[ncernationis  sexcentesimoseptuages.mo,...  <ne  ue  He  secundum  genua  nnquam, 

„„„,,  qninta  Kalendarum  IfartUn»  repesa. .  *~  J^EStoL  vobis  patren,  quasratis ;  sed.  juxta 

„,(,•» «  regniEcgfrididec *  eextue  ctrrebalym    "*™™^L ,     *    ,  abbatis  Ben 

A'a/w,/„.  .i/„, 688,  j !«»*««  mc««ea.    «-  ■     Bag  *«  J(n  ci]ntine,lt  decreta,  in  con. 

■  c/meto.  /„.„„■  '„„■  ..„„"'  «•  '''■"""""  ':"'"  f."  :  ''""    Wtuyestrm  congregationis  communi  consili 

,  ,,„,„  ,„„„„  s.  Ceolfr.dus  a„ ■     ventu  ve.  tue  c^g^  ^   ^  ^  ^ 

-„„„  nyiHM   „„.  "'  ''"■'"'   '-'"'"""  ''""'■""",.'";  ,    ,',.,„;„,„!„.,■  ad  tale  ministerium  perflci, 

</„,,,„■;  ,/ nodo  ante  dim  xxiv  ApnZw  ,„„„  o«^  ai„ni„,.;.u,.  ,;robet.„r.  8MH  "„■-  ''""'"'" 

,„,„(„„■;„„„,,„.  //,„■„„,„<  ,„■/„','  C,„„',„„-  °       »   ceolfrido  :  Utilius  decrevit.  dato  Fratn- 

38  i '„-  //',„■, m  in  annotatU  ed  //,<„„„„„  *■  ■     ;     •             .  xta  H„  sl„„lta  privilegii,  juxta- 

/„„,„„  ejusdem  looi  eamdrn  inscriptumem  receneem,        ■  !•    ,^   '     Jctj  abbatis  Benedicti, u.s  ips. 

pro  anno  xv,   BrgfrUi  regU,   Ugit  anno  xv,  om-     ^6  *wg  eligerent,  c „„,,„,„,. 


a/>  anno  681 

,,//,',/  rsse. 
Regula  utri- 
que  monasle- 

rio 


ab  illis  prx- 

:,    /ittf 

BenedMlna, 


sinunt,  qum  magmo.  o. »...,... ...., 

—  -  ■ -  —  •  fltt.  .//d,  Bticopo  et  Ceolfrido  .MMfftnii  «"  ' <* 

684,  ,'■/"-/"•  xx.v  vel  xmii  Apn/n  Kc^tdttJ  an 

iiimi  nw„/  ei«  ./,/•////-,»   //^^'-  V«W.  •«  •«««■  7'f37  ^  /M  „,,',/,  -^  -'  iidem  (unaatores nonal- 
regimmis  S.  Ceolfridi  ad  annum  681  rejtcen ta«-  ;  R     ^  /;,,,,/,//,,,■  addxdenn.  Certe 

set.  Mabillonms  in  Annotatis  ad  Fitam  S.  Benedvto  ,       ■  /;/s((7„,  w  m  ;  Age- 

I  His'onam  abba-  f««*    ,  ,, lwon;Antes  sasoius  ad  se  Fratres de 


SRi^--^_T^t!^ 


eul  /«»'<•"  fli'- 

,i/i(* 
uddita, 


A 

ACCTOHB  C.    S. 


D_  S.  CEOLFRIDO  AI3BA.E, 

120  ,    ■-  mMtabatur,  dilectt  duetpM  Btdn  turam  ipse-  i, 

.   ,..„„,„„,  wtfMMM  «*  *«*«««    ''''',' ,,,,,,.  , IM  Ceolfrido,  W> „ 

TLargumenlotaudnt  Caroli  Magm  dtploma,  ,,„,,  ,„ Qiruemi  mtmo  itligenterctco. 

jrict  Far,mc  « «*?  P"g£  ,      2»lte«eM  Abbale  hMW  «"*«f 

:,:,,/  siClltceter.  .nooaeteris  L.r wiam,  Agau  _„„,„„„„  ,.,  ,„,„  //,:-,•  Mtaute. :,m. 

iens ■  «H  l-  »  '':""„  ',     ,  ;,,;,.  ,,„*,»  diseiplin»  Regolans.  et  q„.  n,l,,. 

t  Benedicti  el  Col bani,  -I  ceb  rorum  I  ...    m  tcr                      ^^  ou                 ,  alll 

yacostodirividetnr.^.M:               ; < *  '•  ^ere  ant  soribe,             babn  .  Q ,„,,„,„ 

,;„  l  vtrtm  ** (»  «»  -  I-"  "-";.';  /"'"'''"''". 

s.  BtoPM .  ,  Lirz  :„;    ;  .-• ■«*«*  -  M,,c,,'to  ■*«M  M  ,T:" t  r • 

r.__A '.:,„„;  „,,-■-•            


Iposlolaiu  ommimnu  ...  «»»-.-.  ,,,.„,• 

,;      „,,,,,,..,.  "'''"■""»w"'»"",'",ir""'h 

M      -   .    '       •        _.«__. «cmr.    nnoomnes  alias 


Romamprofl- 
ciscilur,S, 

Beda 


B 


S.  CroUrido 
\n  t,,i  ir  nri 
•./,  i  [o 
tducan  'ttJ 


,„..  ^hSjubenteCeolfrido   abbate,  suscepi.  //,,  -Mr. 

»  '  L*brum  insignem  ^T''  ,''7  ftZlacon-  d*S    Be«*a  ad  — "  W"  fl  *****  m  glori 

tchorum  Regul  n  cum  S.  Bennd  - ■  ■  R  -  iac  -                      .            gfl  „„„,„„„„  ,,,,.,„  ,/^_ 

,s,  earum  perfectionem  m  »ta  eonl  n  i   doctf  ,  ^  ^^  g<  B,n  d ^  ^. 

intmanuscnptae, P^8'*"  2S  «  P«  ™  **""' * ""  ? 

bi    tum  Floriaci,  le  ipsum  speramus  aliqntndo  /                                          ^^  6g5;  aamque  E 

eti nlacemedendum.^  f~V     ,  ,  ™us  /,m /;,/„,/,/,  W/, 

loribus  Angli*  --     g  !tt/^mr,  priusquam  rediit,  in- 

'd;  ^11;    ,;,/;,,. ,,-. ./r^^^ 

';  ,'  V   ;       ./„■     ectionem  S.   Sigfridi,   quem 

mMart"            m6  "'                  L 2    s     EasterwUio  peste  exstincto, 

S.Petriseu  mremuthcm     c '^~^ 

'  st.  rcrmmile  est  S.  •  i     '  ■  A-^rfieii».  sed  fffam  doto- 

,'•  H  ,      f!t  Is   Easterwinimortec vpcral,  leriwit. 

/;"'  ';:•'„/;;/„     t   olamen,  quia  in  loco  Ea- 

'   u"  r  "  v        ,  t     Veverentissimnm  ac  mitissimum 

;     ^L,M«^J ■Wf.in.  Ceolfridi.moxsubstitutumcognovit. 

RMifinorava  :  Hsbc  de  Histom  eccles 

^IV  Utriusque  monastern  regimen  aSancto 
susceptum   et  strenue   gestum:  privue- 


gium  a  Romano  Pontifice  impctratumj 
colloquium  cum  S.  Adamnano:  Picti  ad 
canonicum  Pascha  et  tonsuram  Roma- 
nam  adducti. 


stica  Britanniarum...  digessi  Beda  famulus  Chnsti 
et  presbyter  monasterii  beatorum  Apostolorum  Pe- 
triel  Pauli,  quod  est  ad  Wirimuda  et  Ingirvum. 
Qui  natus  in  territorii  smmonasterii,  cum  es- 

sem  annorum  septem,  cura  propinquorum  datus 
SU1II  educandus  reverentissimo  abbati  Benedicto,  ac 
,ieinae  I  cunctumque  ex  eo  tempus  vitae  in 

ejusdemi  rii  habitatione  peragens,   omnem  tj  Ceolfridus ' 'Lam* 

C  meditandis   Scripturis   operam  dedi.   etc.  Tta  ipse  ¥ ervemrm* ad  „,n,um  Chm,  (n,) «/«"  S       ;  ;^ 

v,,  Christivero  731.  Annm  5.  Ba-  ^  fjnrfa  SS.  B««licla  ai  Ap/hdo,   "-"—       i   tf  J5i* 

(/(.  ;/,;//(i;//  ,,„,  /M,.,  „,,,;,„,//    ffanfenanfM  nosfer  ftftui  Kfrignf  monosfeno  «ooas  nra»rf««*  »  ■  Ce0//HA«» 

,,u  xkm.  Mo;i,  uoi  rurooium  ooeranf,  M<fl./r/„/  amftorwii  fn/lrwitef,  fa  '/"" 

IUS|  mm  no  Chrisli  677  composuft.  Al  rfOfndum  fneploi  af  aiorfj  proximos  agnosa +<     •  ^ 

eceptissima  est  sententh,  magnum  illud  Anglix  ut  acta  est,   Beda  stc  narrat:  At  ubi  uterq 

/„„,„  an7?fl  c/irisei  673  mnnda  ,/'",,  fMaif,  «ft5o^  fBenedictus et Sigfridus)  lassatus  ™rmlte^a"  i(lo. 

/,,,„,  noirer  in  Prxfatione  ad  Martyrologium  Usuardi  jam  se  morti  vicinum,  nec  regendo  monaswi      ^ 

art.  c2  jam  agnovit.  Ttaque  cum  ipsemet  Beda  scribatt  neum  fore  conspexit  (tanta  namque  eos  ane 

seplennem  Benedicto  abbati  educandum  traditum  Brmitas  carnis,  ut  perficeretur  in  eis  yirtus y -        * 

fttfMe,    M  /"'"""   aportufl  a»»o  681,  '/"^  Girwensis  ut.  cum  qua.lam  die  desiderantitus  eisse  in i    ^ 

nasterii  fundamenta   ad  summum  inchoari  potue-  priusquam  de  hoc  saeculo  migrarent,  videre 
rttn(  qui,  Sigfridus  in  feretro  deportaretur  ad  cubicui     . 


traditur,  cn- 
demqve  jubtn- 
te, 


tlll  qui,  a.gmuus  ui  wreuuuB^w«iw«». . 

^iO  Bfnfdielo,  uf  diximus,  in  abbatiati  munere  mo-  ubi  Benedictus  etipsesuojacebatin  grabato,  ei  q 

Ruslerti   I^irfmur/tensi6  wcius  adjunctus  fuit  S.  Ea-  uno  in  lbco  ministrorum   manu  coropositis,      ^j- 

vinus,  qu\,  illo  Romam  profecto,rexit.  Easterwino  utriusque  in  eddem  cervicali  locaretur  lacrym 

postquatuor  annorum  regimen  vita  functos  S.  Sigfri-  spectaculo;  nec  tantum  hahuere  virium,  ut  PrGP  fl 

dus :  necdum  reduce  Lninhctn,  svffectus  est.  Atquita-  posita  oraad  osculandum  se  alterutrum  ^0"^1^^ 

men    Beda  nec    Easterwinum,    nec  Sigfridum  ,    se„  possent ;  sed  et  hoc   fraterno  compleverunt  o    _^ 

ranlum   Benedtctum   «'/  Ceolfridum  aooan.  memoral,  inito  Benedicluscum  eo,  cumque  universis  P 

gui&Uo  ;unior  fradtlus  fuii  c«/»ca,;dn.s  .-  itndfl  conjicere  bus  consilio,  acciit  abbatem  Ceolfridum,  queI  t 

Kcei,  fpum  nfufinuf  fslorum,  saltem  quamdiu  Benedi-  nasterio    B.    Pauli    apostoli    praefecerat  ,    ^11 

ctus  abfuit,  discipulum  fuisse.   Verisimile   ilaque  est,  videlicet  sibi  non  tam   carnis  necessitudine,  q 

Benedklum,  cum  jam  ob  Romanum  peregrinationem ,  virtutum  societate  propinquum,  et  eum  utrique 

nasterio, 


CluKl, 


DIE  YIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS.  121 

•<i    cunctis  faventibus,   atque  hoc  utillimum     catur,   quia  liiec  vicinior  eidem  monasterio  vide-  D 

X  naate  '»         .,,-.,.|„,sllit  patrem,  salubre  ratus  per    batur,  aecepit.  AUlfridi  Nortanhymbrorum  regu mor-  »i"ohb  c.  s 

°    al  conservandam  pacem,  unitatem   concor-     tem  Beda  lib.  $cap.  19  Uistoriss  Ecclestastica:  refert 

j™n    ie  locorum,  si  unum  perpetuo  patrem,  recto-     ad  annum  Chrisli  7Ub;  Osredum  ,v,<>.  qtiem  oelennem 

tenerent  ete.  cirpiter  puerum  /,"'"   suo  tufcessisse  itadcm  tradil, 

re""'!"r,    i  haec,  prosequitur  Beda  lib.   2,  revolutis     cap.  23  aimo710,  qui  etiam  Ceolfrido  eniiiiiunlis  (nit, 

cumeomensu  m,us  duobus,  primo  venerabiUe  ac Deo  dilectna     interfectum  scribit,   iuter  auos.propter^a  anaos  ista 

omnli»» m0~    ln*n       ",rfri,ius   pertransito  igneetaq.ua  tribula-    prssdiorumcommutqtiodicendaestcontigisse.  Utaulem 

*£***«+  "     nm  temporalium,   inductus  est  in  refrigerium     in  ftu  sanclum  I latorem  saaiw   xmulabntur  JaactiM 

litrio  pr*l>-  „(itern»  quietis.  Ofttis  ,„  autem  hunc  die  xxu  A«-    Abbat,  ita  etiam  wluti  tjusitm  exemplo  duplex  mona- 

M  ti anno  689,  <»  e/Wem  ?««'«  dfcto  ''"'  MteMW.     steWum  suum  Apostolicn  Sedu  tfturis  miuurc,  et  iu 
"T   „„,■  vimtur,  S.  Ceolfridum  weiwe  Junio  rjns-     religiosa  libertale  amfirtnare. 

T"„  onnt  eo   </'">  '"»■'  "i**«w,  modo  u'riitt-/ue  me-         46  fftin.  w  /.„<■»<  mjssis  Romam  monachis  ^erta  aS.s<r,|0 
,.',„  mimen  udiisse.  Porro  Benediclus  non  diu     Bedrn  sntitj  tempora  reaordationis  »   Papas  Sergu,  Papa,  q«°& 
CLo  slpervixil;   qxtipps   deinde  adjunctis   fpoel     privilegiam  ab  eo  pro  tuitione sui  moaasterii,  inatar  J^* ^ 
„L  mortem)  aliia   mensibus    quatuor,    vitiorum     illius,  quod  Agatho  Papa  Benedicto  dederat,  acce-  ^,, 
';'''.  |,  aedictus,  et  virtutum  patrator  egregius,     pit;  quod  Britannias  perlatum,  etcoram  synodo^-  •  f«ru  d«,t 
Iw.«    innrmitate    camis,    ad  eatrema   pervenit,     tefactum.prmsentiuraepiscoporums.muletmagn.hci  «*««> 
MUnue  DridU  Iduum  Januarii.  Currctel  lunc  ChritH     regis  subscriptione  confirmatum  est.  quomodo  etiara 
,     '  (>')0    iwn  703,  nti  Majores  mei  ad  diein  xn     priuiilludftuodeumS.  Beneduto  Bomam  profectus 
,„„nrii   in  S    Benedieto,   accuratioribus    destituti    a  S.  Agathone  obtinuerat)  sui  tempons  regem  (Ecg- 
•"„„„,,„,    ,,;„,„,,„„,.   Sed  errorem  ftun,  ante  m     ,,„/„,»)  et  episcopos  in  synodo  publiceconfirmasse 
lr        C,  perus  nosU  r  „,  S.  Sigfrido.  C.  Im»  S.     non  latet.  S.  Sergii  I  P  ,""  to  mM,  /. ,  E 

Ceolfridus  ouamdiu  Benedto ■/«".  '"'"     gesta  apud  nos  iUustrata  I  ,x  *f  f m'  "'" 

C    ■,„,/,  ■  cui  m •"  ,.■/■/.■'..  f«t  »  '     <-'<  """>  c87  ««  G88  «"*"!««>  "J"  '"'  /l)1  "' 

,   ,,„ ,,„,     „„„,  681 ,,„'  ,.■(  diem     702  srdto;  Ceolfridum  uero  anno  090  „„,,..,■  mon»- 

"'^SJ^ft.^to^.*-     s«er lumprxessecc  .  /-'-"'- •  A« :  ,«e 

^  ,„,„,„,„„;„„,'.,■„„„„■„.  ,„,•,»  /;,.'«  ipsi   '»,» ' '"■<""""" s"v';' " ; 

vantibns;primoquatuorannos,secundotres,tertlo     «m jJ^^SUri.  pitta*- 

Ti^ i     «>.<>-,,,„./„»/,,'-  Uj-^ia-        .:: 

■  <"■/"'<«  /" ''»  """""'""  7"""',"";"1  J™t^lfD     dilectam  tu»  religiosi- 

So/,  '■««  '"'" ■'""'"  ''<"  '""'  ','  '■■'"'"""  "  •  S  u  tnuiaexortisquibusdam  ecclesia- 

«M.  «..  Ceolfridus,  subdit  /.■,/,,  industnus  per  taUs  ^'^mSi    non  sine  eaaminatione 

omnia  vir,  acutus  ingenio,  acta   impger,  matnrns  f^.«SS^^^hh  sunt  ad  confe- 

animo.  religionis  zelo  fervens.  prius (sicut et  supra  longms  umote «g*^»-    absque nlla remo- 

meminimus)  jubente  pariter  acjuvante  Bened.cto,  rendum^  e Ute^ «ujb       ^  „„» 

monasteriuro  B.  Pauli  apostol.  septem  anms  fun-  ratione rei.go  ,  „  ;     Apostolorum 

davit,  perfecit,  rex.t,  ac  deinde  utrique  mon  isteno,  monast  n,  '"';;'  ^  ^,,,.,,1,,,  ,,„.  ,.,„-. 

vel,  Jicut  rectius  dicere  possumue,  in  duobusloms  pnnc V™-"™»?™™*,  ,,   ,  , ,  , lati  S.  F 

c  po^ito  nni  monasterio  beatorum  apostolorum  Petr»  f/e/  ;<<?  /'  '      »  ,/(,(.„  <r ; fl(e. 

C  etPaulivigintietoctoannosaolert.  reguntnepr*-  ^'    ..',:,,,,,.  ^  „„„„„,  /„„  obset 
fuit,  et  cuncta,  qn«  suus  prjndecessor  egreg.a  vir-     '„.'<"  '    sbyterum,  ,„,,  ,„,i,„„„»i  ,/'//„«'- 

tmum  opara   cmpit,    ipse  non  segn.ua  perficere    pnmum^  ^W m&Pm**** « 

curavit.  S.quidem  inter  cetera  monasteru  nece>  a-  '     ;    „v,,        ,„,„„,,  „,„„,. 

ria,  ,!„:,•  longo  regeudi   tempore  d.sponenda  com-     0,./"'  "»'  .  ,v  ,,,,,„„„„.,,,  cWbmtow, 

perit,  etiam  plura  fecit  oratoria;  altaris  et  eccles,x     no  f^JJ^Zteribus  exarato,   teste  Vsserio 
vasa,  vel  vestimenta  omnis  genens  arapliaviti  b,-     .i»:,„' '_.        ..  ,  „    ,  ConoVforum  Magnst 

hliotneoam  utriusque  monasterii,  quam  Bened/ctus     o,"«/  Deutdrm  1W*» 


7«o<i  hic 
eijreyie  rerit, 
supjitllextile 


et  bonlsauget 
tt  pro  eo 
privtletjium 
\mmunUatls 
impetiut 


ao  Aidtncio  rege,  m  ocripiurw  -v...              -  ,  .          i|fl    ^,/,,,/,,  monastmum  fTtremuinense 

m  monasterii  li.  Pauli  apostoh  coniparavit:  buD  eoa              _     ^   ^&    ^^   ^^    „/m(/ 

quem  oomparandi  urdine.n  ipse,  dura  adbuc  v.veret  ^              ^  Tt.m[10l,l)US  UHus,  iMmf, 

Benediotus  cura  eodem  rege  ^dfridq  taxaverat;  sed  -          ^  monasterio  B.  Petri  apostoii.  quod  ra- 
Fiusauam   complere   po^set,   obiit.   \erum   pro 


Septembris  T.  Vll 


A  ab 


AIXTORE   C    S'     Vi 


DE  s.  CEOLFRIDO  ABBATE.   ^      ^^  ^  ^^. 

■  n.m  occeperat,  in  looo      rent;  promu        ,  ,  se  quoqufl  ^psnm    cum 

AHfrido  rege  in  P-»T£2  m0nasterio     rum  »^2    anct*  Roman*  el  Apostolic» 

.._.  noiHnra  nuncupatur,  ew       __    irr cllis  oinuil^  »»,,um        .     Mn.nifmillimut.ixnt 


D 


^rqTMcUnnnuncupatu,,-;'. 


eidem  mom 

,,  /,„■  Witmer 


,,.     suis  omnibus  mui"    ;;  in  quantumdumtaxat, 


„.  „,„„„,,■  „,„,  m*i  -";■•-.  .    ,.,„„„.     tam  longe .  R« nV,tlli^et.  PtoiVfl.toni  „■,,„,„„/,„ 

'"""-: r";::;:;:;:;!' ;:;,:::::"-'-"■"•<<•"  i*j~*2j. ':;:„,- .,/„„—,- 

bilit  scrtptor,  g     n.tMlfi   succa 


Agit  cum  S. 
Adamnano  de 
Paschate  et 
tomura 
Scotorum, 


B 


jatihunceais^    r    -  ^^  l:rlllllts  nll_ 

tA^SS^^^  VSSSZ .-.**- -< ■ 

quo  et.am  die  eom« ^        With_eri  CUJUs  supra 
«nerandus  Chnstl  tamui  prffldicti  ab- 

tur.  a*  Ceolfridum  w».      „__ 

eiw/taiidacor^w   «  pr  p.c/0Sffue, 


e<  arcAi 

s'f  ■  flQC  fpi. 

rtoto, 


et  a  Naltano 


2TS ::;:,:  ££** 1-**" 

:,,;  :„> __*.i--  ;;; 

,,,„;,,,:  „■„,,„>„•  imrt-  ■'•',',""•  '"' """ 

*_ «_. ,«,  (w«.  p«-* '""  ''": ;   ; 

, ,,„„ efrorerevocatnt.SedguoiaiS.Adam 

, _«*,.•,.,...■ « ^enlX 

,os .,,„•„,:■ s.  Ceoifrido  «■«»? »../-/;<;• 

, «_,  fuere,  phribue  expom :  quem  promie, 

si  lubct   consule.  . 

WScolicumdePaschalitemporeemremsequeban- 
Morumreaeturtnmet Pftff,  auomm  re>   *««"£ 

stotoi.e! iquoqueRomanoscyclosin  regnum  smm 

inducere.  Verumutid  gmti  snee  efficacius  persuaderet, 
fldS   Ceolfridum  recurri.,  pelutgue,  ut  /^c  .sh/).t  re 
ttmicdM  scrioerel,  gvitaa  «,/.m»/.w//i.i^  «m,«»m.  ■ 
r(,lir,(/(ll,.f.  J'r.r/,-,v,n.!;..r,f.  nt di  tonsnrm  modoetxam 
dissererettutquearc1iitectos8ibi  mitteret,  qui  Roma- 
norummoreecclesiam  ex  lapidein  regno  suo  xdifLca- 
C  rent    H*c  omnia  habenm  ea   vencrabili  Beda   cuju* 
mbaex  no,  5  Htstoriz  Ecclesiasttcx  cap.  22  sub- 
iungo.  EotemporeNaitan,  rex  Pictorum,  qm  S 
temtriona)esBritanni*plagasinliabitant,admon] 

ecclesiasticarum  frequenti    medita  cnptura- 

rum,  abrenunciavit  errori,  quo  eatenus  m  observa- 
tione  Pasch»  cum  sua  gente  tenebatur,  et  se  suosque 
omnes  ad  Catholicum  Dominicsfi  Resurrectionis 
tempus  celebrandum  perduxit.  Quod  ut  facen 
majori  auctoritate  perficeret,  quaesivit  auxilium  de 
gente  Anglorum,  quos  jam  dudum  ad  exemplum 
,.  lloman*  et  Apostolica^  Ecclesiaa  suam  reh- 
rionem  instituisse  cognovit. 

;,i  Siquidem  misit  legatarios  ad  \ 


E 


crsK«£r** ii,« * 

_  ,„,7,7    seu  die  decimaquarta  pnmt  men 

:;::;,::::;:;:::-' <-<> * «; 

,  ,„■  Domimca,  q«*  ' «■  ''■•"'"""  ''"'","""•  ''"' 

', „.„„„„,,  ex    Apostolxca  tradit i  celebranium 

,,„/„„„  msdem  epittol*  parte  l «  See- 

^;  «  eo  capite  improbat,  quod  & maque  e 

Z .,.„■„■,„.,„'.  «que,etn »  pr*fer*nd 

K M »■**  ••>/-'"'"'•"»""'" 

;,,„„, t,etobaUa*   ratione,    «yite»    Mta- 

,.:„„,„,,„/„/.  .v.,.".- »"  - ■ '""'";"•  ■';"" 

„,„„„.  «uiatonsumdiscrimennonnoceat.quibua 
L8UrlinDeumfides,etcaritaeinproximumsincera 
H  At  runu,n,  Neqoe  vero,  e«.  me  h«e  ite  prose- 
cutum  sestimes,  quasi  eos,  quin  hane  tonsuram  ha- 
ben  cTndemnandos  judicem.  s.  fide  et  penbu 
uStetiCatholiciefaverintMmmoyero  confidente 

profiteor,  plurimos  e.  eis  sanctos  nc   Deo   d, 
SS.exquibusestAdamnan.abbasetaa, 

rcolu^ien^sium  egregius.  T <»*£*£ 

guodctmSanaohocabbateeamperrehabuit,  quod- 

,   , .,.„,„,,„/■/,,„-«-',■ 

9CmZZrio  hietorico  %  i  reeitav ,,  «  * 

";;;:;.:;::::;„,,,■,,■-■-•'-''■'" -"""7'"'^""' 

citato  totalegipotcst.  Hane  autem  qui  legerti,  i 

,,  ,„„,;„,,,.!,,/,,,,,,/„,,,"''',,'"/,■"■"■■;■- 

;/,„/„,/,„„„•„/.',,„,.,.",' m ""•'"■•; 

:„,,• ,'..."'■'""■ " :.:'"";:;;,:;;;;:; 

,,„.,,„,,   EliamDuPin,dumtom.6Nov*bibho thec* 
Li  .44i»Ceolfrido««:Inhacepis^ 

„..„  [ifferentia  tonsurae  clencorum   et 

oSnis  Paschatis,  fateturque,    hmc    discrimma 

,■■,„.„„,„„               ..ecobeadebereraa,..,,,..- 
,  y,„  ,,,„■  „„„„„,  N,„„„'«>-^ ottcaverbaetam 
l\:conLersiamPascMm,qu*ccrte  B.  « 

., ,,,,,,..„"„ ' """""';"" ;; 

,„„/„-„,  .V bsre  lamenfuctun cenm,  ««- ■ 

,/, ,„.'-»   „/-'"    '"'■  "'■"""'  /"".        . 

,/„,/„„.„,, -,■ Cujus    A.„- '■:/-    W 

Bie  votis  ac  precibus  tevens  reverentmsimus  abbas 

Ceolfridus.  misil  arebitectos,  qnos  petebat.  e 
rasscriptasinhuncmodumDominoexeellenl 

riosissimoregiNaitanoCeolfrid   ^basinUo 
„„„„Salutem.    Catholicam   sancti  Pud»  g* 
veutiam,  quam  a  nobie,  rex  Deo  devote,  rehgioso 
studio  qu^eisti,  promptissime  ac   «^6« 
deeidJo,juxtequodabApoateltea^ 


ryi/flW  ffialr 
mtdUxd  Dl 

/„.v  initlun 


F 


truditam  epi- 
stotam  de  eo- 
<hin  argu- 
rnentd 


tleeatarios  ad    virum  venera-  oesiaeno,  juxta  quou  au  ^pw-  — -"    .         w 

bi,em  Ceolfridum,    aSfate aetern  beatorum  ^£^-^5^^^ 

apoatolorum  Petri  et  Pauli,  quod  eet  ad    ostmm  "?»£»*»■•  ggj^toa  operam  _*■ 

Wiri  amnie,  el  juxta  amnem  Tinam  in  loeo.qui  vo-  acendm,  docendm,  custodiend- 

catur  Ingyrvum,  eui  ipse  post  Benedi,  tum  (de  quo  pendunt.  sa?c|l| 

supra  diximus) g  me prsefuit ; postulans,  ut        »4 mm  vere  omnrao  ,,ns,t.ltu  a„eretur, 

exhorl  as  mitteret,  qnibns  potentiue  scriptorum,  quia  fel.c,ssuno  ^""^pbiloso- 

,„„■, .quiPaecbanon  sno  tempore  si yelreges f*»ffi^'*£g&    '„■,•  I» 

„,,,,v:,„:,„eSUmerenf.eimuletdetoneur*modo  phi.  Quod  si  de .philosophia  bnne w«      mei,it0 

,,i  ,„,ione,qUa  ineigniri  deceref,  exeepto,   quod  telligere,  id  est,    de  stetu  l.u  ns   mu 

ia  his  non  parva  ex  parte  esset  imbutus.  dicere  potuit  bomo  mortalis  lrajus  mun    ,   ^ 

Et  arcbitectos  sibi  mitti  petiit,  qui  juxta  morem  Ro-  magis  vel  ciyibus  patr.se  ccelestia.   u  ^^ 

manorum  ecclesiam  de  lapide  in  gente  ipSiUS  face-  peregrinantibus,  optandum  est  et  toiu  »  ^ 


„„,""" ' 
„,„,„» 


Ueio, 
tanus  " ' 
Pascha  et 
lonsuram 
Romanatn 

obser- 
vari, 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS.  123 

A  supplicandum.ut,  quo  plus  in  mundo  quique  valent,  57  Laudatus  Norisius  sententiam   suam  ex  ipsius 

eo  amplius  ejus,  qui  super  omnia  est,  Judicis  man-  Bedst  Historia  eccleeiattica  probari  autumat,  Observat 

datis  auscultare  contendant,  atque   a.l  hffic  obser-  enim,  Bedam  cap.  21  ejusdem  lib.  5  agere  de  morte 

vanda  secum  eos  quoque,  qui   sibi  commissi   sunt,  S.  Adriani  abbatis,  quam  ex  anno  quintoregis  Osredi, 

et  exemplis   simul  et   auctoritate   instituant.    Tres  aliisque  adscriptis  chronologicit  nutis  ad  annum  709 

sunt  ergo  regulae  sacris  indit»  Litteris,  quibus  Pa-  consignal.  Tum  Beda,  inquit,  narrata  Adriani  abba- 

scbffl  celebrandi    tempus    nobis    praetinitum    nulla  tis    morte,    caput   proximum   xxu   ita    exorditur : 

prorsus  liumana  licet  auctoritate  mutari.    etc.    Epi-  «  Eodem    tempore   Naitanus    rex  Pictorum  »  cic. 

stolnm  denique  suam  his  verbis  conclusit  :Sed  et  tuam  Vult  itaque  Norisius,  S.  Ceolfridi  epislolam  et Naitani 

nunc  prudentiam,  rex,  admoneo,  ut  ea,  quaeunitati  cum  Pictis  suis  ad  Catholicam  Paschatis  observantiam 

Catholicae  et  Apostolicae  Ecclesiae   concinnant,  una  accessum  circa  annum  709  reponeni  quia  Bcda 

cum  ^ente,  cui  te  Rex  regum  et  Dominus  domino-  hstc  eodem  tempore  collocavit,  quo  S.  Adrianum  roor- 

ru*m  prsefecit,   in  omnibus  servare  contendas.    Sic  tuumprsscedenticapite  dixerat.  Ferumhoi  argumento 

enim   fit,   ut  post  reccptam  temporalis  regni    po-  nihil  evincitur.  Nam  ut  prseteream,  in  editionibus  law 

tentiam,    ipse   beatissimus    Apostolorum   Princeps  datae  Historia  ecclesiosHcx  Cantabrigiensi  anni  1644  et 

ccelestis   quoque  regni   tibi   tuisque    cum    caeteris  Parisiensi  anni    1681    per  Chiffletium,  non  legieo- 

electis    libens  pandat   introitum.    Gratia  te    Regis  dem  teropore,  sed  eo  tempore ;  non  de  sola S.Adriani 

ajterni  longiori  tempore  regnantem  ad  nostram  om-  morte  cap.  24  agit  Bcdu,  sed   multa  etiam  nmratde 

niura   pacem    custodiat   incolumem,  dilectissime  in  Acca    Hagustaldensi   episcopo,  qui  S.  fVilfrido,  anno 

Christo  filii.  709  defuncto  successerat,  et  cujus  gesta  usque  ad  tcm- 

55  Hactenus  S.  Ceolfridus  in  epistola,  quss  quanto  pus,  quod  scrtbebat,  ibidem    perstrinxit.  Nihil   igilur 

cum  vlausu  a  rege  accepta,  quamque  felicem  effectum  cogit  nos  ca,  qux  cap.   sequenti  de  S.   Ceolfrido   et 


D 

m  .  roB 
pi  1'ic'orum 
ad  Romanos 
ritus  uccts- 
sio, 


B 


consecuta  fuerit,  ex  iis,  qux  Bcda  mox  subdit,  mani- 
,  est.  Haec  epistola,  inquit,  cum  praesente  rege 
Naitono,  multisque  viris  doctoribus,  esset  lecta,  ac 
diligenter  ab  his,  qui  intelligere  poterant,  in  lin- 
quam  ejus  propriam  interpretata,  rnultum  de  ejus 
exhortatione  gavisus  esse  perhibetur,  ita  ut  exur- 
crens  de  medio  optimatum  suorum  consessu,  genua 
Secteret  in  terram,  Deo  gratias  agens,  quod  tale 
munusculum  de  terra  Anglomm  mereretur  accipere. 


Naitano  Pictisque  enarrat,  circa  annum  709  facta 
dicere,  cum  voces  eo  tempore  aliquam  lalitudinem 
patianlur,  et  ex  dictis  ad  primum  aui  secundum 
copatus  annum  non  sini  necessario  refe- 
n  ndx 

58  Imo  vcro  non  deest  ratio,  ob  quam  eas  paulo  la- 
tius  accipiamus.  Beda  enim  caput  23,  quod  proxime 
sequitur,  sic  ordttur  ;Nec  multo  post  illi  quoque,  qui 
insulam  Hii  incolebant,  monachi  Scolticae  nationis. 


E 

guos  etiam 
Hiienses  an- 
no  716  am- 
plcxi  sunt, 


Bxc  Ceol- 
frldi  epislola 


imillUHUIUIII    UC    iniu    niijjiuiu...    ...v.v.v....    ..vv.,.,...  .-.„. - — 

Et  quidem  et  antea  novi,  inquit,  quiahaec  erat  vera  cum  his,  quae    sibi  erant  subdita,    monasterns  ad 

Paschse  celebratio;  sed  tantum  modo  rationem  hu-  ritum  Paschae  ac  tonsura?  canonicum,  Dummopro- 

jus  temporis  observandam  cognosco.ut  parummihi  curante,  perducti  sunt  :  nempe  anno,  ui  mox  s 

omnino  videar  de  his  antea  intellexisse.  Unde   pa-  ab  Incarnatione  Domini  septingentesimo  sextoi 

lam  profiteor,  vobisque,  qui  assidetis,    praesentibus  mo.  Non  parum  autem   minus  verisimtle   est,hicper 

protestor  ;  quia  hoc  obervare  tempus  Paschae  cum  vocesnec  multopost  designaii  circiter sexennium,quam 

universa  mea  gente  pcrpetuovolo,  et  hanc  accipere  snpra  allatas  eo  tempore   ad  annum  emortualem  S 

tonsuram  debere,  quam  plenam  esse  rationis  audi-  Adriani  abbatis   rel  esse.  Nam  prtma  qmdem 

vimus   omnes  quiinmeo  regno  sunt,    clericos  de-  Beda  supra   capite  21    multa  de  Acca  narrat,  multis 

cerno    Nec  mora;   qua3    dixerat,  regia  auctoritate  annis  morte  Adriani  posteriora,  ac  tum  sequenscaput 

perfecit    Statim  namque  iussu  publico  mittebantur  22  inchoat  his  verbis :  Eo  tempore  Naitan  rex  Picto- 

ad    transcribendum,  discendum,  observandum  per  rum  etc.  Deinde  toto  eodemc*pitemhxlmemoratpr*ter 

universas  Pictorum  provincias  Circuli  Pasch*  de-  pctitwi  per  Naitanum  regem  a  S.   Ceoltriao  epmo^ 

cemnovennales,  obliteratis  Per  omniaerroneis  octo-  lam  ei  architectos,  ei  hosce  cum  illa  ab  eodcm  bancto 

Kintaet  quatuor  annorum  Circulis.  Adtondebantur  ipsimissos,  secutamque  mox  ex  regto    mandalo  1  m- 

omnes  in  coronam  ministri  altaris   et  Monachi,   et  rum  ad  canonicum  Pascha  et   Eomanam  ^nsurama^ 

quasi  novo  se  discipulatui  beatissimi   Apostolorum  cessionem.  Hisce vero  narratts, subdti  f^ntvsm  quo* 

principis  Petri  subditam  ejusque   tutandam patroci-  que  ad  eosdem   ritus  accessum,  caputn  mM 

nio,  gens  correcta  gaudebat.  Nec  multo  post  illi  quoque,  qui  insulam  Hu  incole- 

m  De  tempore,  quo   ista  gesta  fuere,  non  convenit  bant  etc. 

inter  neotericos.  Cardinalis  Baronius,  i ,    8  Anna-         59  Sec lo,  quia  Httense  monastei. min      om 

lium  mm  (;,,,  mm.  7  h  huicanno  et  sequenti  illi-  nium  Pictorum  monasten.s  ..  ™J™*nu 

gavit, entu  nte  Michaele  Alfordo  tom.  2  Annalium  gendisque  eorum   populis   pr*era    " 

AngU*.  Pagius  in  Critica  ad  przcitatum  annum  num.  Bed*  HUtoria  Ub.  3,  cap.  3,  W*  *Ht  - 

3  tantnm  obervat,  laudatam  Ceolfridi  epistol anno  bus  monachu  cun mterns  stln  «/  dUi sportNa 

incerto  scriptam  esse:  Usserius  in  Tndice  chronologico  regis  decretum,  Ptctorumque  unm  ^Z^perl 

ad  Primordia  Bntannicarum  ecclesiarum  tempus,  quod  errore  suo  scx  annu  persistm  m    '  ' 

um  710  1716  efflu^ssignat.  Mabillonius  ,  .  li  ^ZZT7a!ZZ\  E* 

Secnlo  UIBenedictmoparteiin  , ^adS.Ceol-  que  m*  -«*^2l^fWta* 

fntumeamdemepistolamada, m   circiter  710,  m  voces  ist*  nec  multo  post 


probabilius 
ad  annum 
1  i |  vel  71 j 
referuntur. 


Annalibus  veroad7l%  retulit.  Henricus  Spelmannus 
in  Conciliis  Magns  Brltannte  tom.  1  maluit  annum 
71i,dubie  tamen, assignare,  quemetiam  Labbeusam 
Cossartio  tom.  6  Colleclionis  generalis  conciliorum,  ei 
David  fFilkins  in  auctiori  editione  conciliorum  ej 


,„„,;,„  aierrorereceum  cum  eonaijmun,  edttmbw 
adannumni,veletiamau-annum7l*c*mminUo- 
ni0  ,„  ,,„„„„/„„  reponere.  Cetemm  haetenut  dteta 
elim  mgi!  mmtanl  advereiu  Sminentmvna  Barom 


J'r'  " '"""s c""\  ■""' '  ','77  "ll  Z     ,'•  ?M >rd  oi vm  tropterea  bnprotabilem  cen, 

Magnee  Britannix  tom.   I   retouemnt.    Sed    Henn-     et  Aqoiui  i 

cus  Norisius,  postea  S.  R.  E.  Cardinalis  in  Disser-     seo. 

tatione  3  de  Cyclis  Paschalibus   contendit,    epistolam 

illam   drca  %annum   709  exaratam  fuisse.  Ex  allatis 

sententiis  Baroniana  improbabilis  esti  UsseriananimU 

vaga,  ideoque,   quse  supersunt   aliorum    examinanda 

sunt.  §  V. 


124 


AICTORE   C 


nF  S    CEOLFRIDO  ABBATE. 

f-    _   1-I.f|.fl/rfl«/iV)re«leuntadecclesiamFra- 

togintafui***                  llrll,llls(.turalionecoi,„„,,- 
tres,  seacsuauom    :11,prvaiium.  con.ul. •,:, 


_t  ,  v    Po„,ma  sancd  Romana  per^;    fiYS  ^SS^^SJ 

§  uo  •  ol,ii..s  ei  sepultura  apud  Lingones.    H      **£**»     •         ,„.,„„,„.      n lo  et 

^VJtecbroirotaxiS:  opuscula   ahquof    {«25^*^  .  Deo  qumrendc .**_ 


D 

'- ««  'oCUfn 


Sanctus  se- 
nex  Romam 
peregrinatu- 
rus 


fessrrws 

s-«  »:! *"*  r* 

.  ,itSeja,Unioretplennsd,ernmnonul^a 
•^bditis  ob  impedimeirtum   suprema  -tat. 


Je     die  tertia,  veniente  Doinmico  die  Penlecostes 
,,;ivenii.nto,nnes,(1uierant,,i,,.,.n-l«"oB.P,ul, 
iorumnonpaUd.Fit»naconoordm.eademutro- 

, ne  seitetitia.  EligiWr  itaqne  abbas  Hwetber^ 

[rqmaprimispueritimtempor.buseodemmmo- 

nasterio  non solum  Regularis  observantia  d.SC.pl.n* 
itutus,sedet  scribcndi  .  canian.l.  leeend,  ac 
Knd  merat  no_  pam  «ereitatus  .ndustna  Ro- 
,„;,m  quoqne  temporibns  bente  memon*  Sergn 
Papm  occurrens,  non  parvo  .b.dem  tempons  spatto 
,1,„,ra.us,11n:6sibinecessar,:iju,!,,-al,at   ,l,x„,de- 

uc  7     l  _  .        ..aJaaityi    ■T,t1>       i:rr    :in. 


E 

/Jrmaf,  d  /1/. 
tera»  comnn 
datititu 


jubet  alium 
abbatem  sibi 
subrogari, 


secreius  qm-.-  ,b^'v",,vv       -         \     .  - 

veniore,  perfestiusjux.  i  _e1  item  magistn,  qu»  vitae 
mt,  instituta  servarent. 
61   1  Ibnitentibus  licet  primo  omuibus  et  in  lacry- 
raas  singultusqae  cum  obsecratione  crebra 

fl*ctentibus,  fautum  est,  quod  voluit ;  tanta  [tte  erat 
ptoficiscendi  eopido.ut  tertio  die,  ex  qu  i  Fratribus 
secretura  sui  propositi  aperutt,  iter  amperet.  Ti- 
mebat   enim,    quod  evenit,  ne  priusquam    Romam 
pervenire  posset,  bbirel  ;  simul  devitans,  ne  ab  arai- 
cis.  siveviris  principalibus,  quibus  cunctis  erat  ho- 
QS  c(Bpta  retardarentur,  et  ne  pecunia 
,  ,.tur  illi  a  quibusdam,  quibus  retribuere  pro  tem- 
pore  nequiret;  hanc  habens  semper  cOneuetudinem, 
ut,  si  quis  ei  aliquid  muneris  offerret,  hoc  illi,  vel 
statim,  vel  post  Lntervattum  competens,  non  minore 
gratia  rependeret.  Cantata  ergo  primo  mane  Missa 
in  6Ccli  ee  Dei  Genitricis  semperque  Virginis 

C  Mafi  b  el  in  ecclesia   apostoli  Petri,  pridie  Nonas 
Juttias \(mnx  716,  '«I   infra   itditur)  quinta feria,  et 


1 1 1 « * 1 1 •  - ■■uariai--     -^    ^      **r*'  — 

Gregorio  deferertdamsuscep-t,  cujus  mem  »n__  causa 
putavimus  in  hoc  Opere  versus  aliquotesse  ponen- 
dos    Domino  in  Domino  dominorum  dilectissimo, 
terque  beaUssirao  Papae  Gregorio,  Bwetbertus  hu- 
vester,  abbas  coenobii  beatn   imi  Apo- 
stofcrum  principis  Petri  in  Saxonia,  j»erpetuam  ib 
Dominosalutem.  Gratias  agere  non  cesso  .1; 
tioni  sunerni  examinis  una  cura  sanctis  Fratri 
oui  meeum    Ln   his  locis   ad  inveniendam  requiem 
animabns  suis  suaviss.mura  Christi  jugum  portare 
desiderant,  quod  te  nostris  temporibus  tam  glonfl- 
cura  electionis  vas  regiraini  totius  Eccle 
dignatus  est;  quatinus  perhoc,  quo  ipse  impl 
lumenveritatis  et  fidei  etiam  minores  quosque  atter 
tim  iubare  sues  pietatis  adspergeret.        ...... 

6»  Gommendamusautem  ;t_e  benignitau, 

dilectissime  in  Christo  Pateret  domine,  veneral 
Patris  nostri  dilectissimi  canos,  Ceollndi  videlicet, 
abbatis  ac  nutritoris,  tutorisque  U0stra3   spiritualis 

,     ,  •  i    •         17"  i     i  ,i'immil 


F 

ab  eodtm  ot- 

,  \pU  nd  Jlo* 

manun 

tificem. 


ct  data,   f>e- 

tilague  ab 

omn  bw  erra-  m  nianu 

to\  ii  "i  ve- 

nia,  disce- 

dit. 


Junias  "rntni  716,  ut  vnfra   dtwmr;  quinta  lena,  et  wmm**     ..         .  I  Vv 3 +;«  _,♦  „.,i(    Rt  nrimum 

communicantibus,  qui  aderant,  continuo  praeparatur  in  monastica  quiete  hbertat  ■  e    i  ac    •        ]          _ 

ad  pundum  <l»^m  gralias  aS,raus  sanctaB  et   indlVld"8    ,        , 

G^  Conveniuntomnes  in  ecclesia  B.  Petri ;  ipse,  tati,  quod  ipse,  etsinonsine  maximo  ^ofloio  j. 

thnre  incenso   et  d.cla   oratione  ad  altare,   pacem  gemitu,  luctu  ac  prosecu.  ione  1  acrj  maru  n 

datotnnibus,  stans  in  gfadibus,  thuribulum  habens  abiit,  ad  su_e  tamen  desiderataa  quietis  gau    *     ^ 

in  manu  :  hinc  fletibu             sorum  inter  Letanias  cta  pervenit,  dura  ea,  qu-ejuvenem  se  v  n     . 

resonantibus,  exeunt,  B.  Laurentii   martyris  ora-  disse  atque  adorasse,  semper  recordans  exu         • 

torium.  quod  iu  dormito.io   Fratrum  erat  obvium,  etiarn  senio  defessus,  beatorum  Apost."  orum  i^^^ 

n  ;  valedicens  ultimum,  de  conservanda  invi-  tus  limina  repetiii  ;  et  post  longos  ftnJPj^   ^'l.inis 


mw_uv|     •  _.»«»_.«__._.    _.v..« ,    _~    __.._... ..... 

cem  dilectione,  et  delinquentibus  juxta  Evangeliura 
corripiendis  adraonet,  omnibus,  sicubi  fbrte  deli- 
quissent,  gratiam  su_e  remissionis  et  placationis 
offert ;  omnes  pro  se  orare ,  sibi  placatos  existere, 


lus  iiitiuia   ic|i.un  ,    ^-    |'v-u  .  —  0_~  i  ■        .. 

ginta  annorura  labores,  curasque  continuas,  (l,u)l. 
monasteriis  regendis  praefuit,  incomparabili  virtutjs 
amore,  quasi  nuper  adconversationem  vitaa  cceles  \a 
accitus,  ultima  confectus  ffitatc,  et  propejam  m  »n- 

•"  -isto,   qu° 


DIE  VIGESIMA  QULNTA  SEPTEMBRIS. 


125 


piscessus  hic 
S.  Bedam 
multump"" 

culit  : 


Dam  pietatem  intercessorem  habemus  et  patronura. 
Kt  cetera,  qua  epistolsesequentiacontinent. 

(jii  Hactenus  Hwelberlus  abbas,  S.  Ceolfridi  disoi- 
nulus  et  successor,  in  epittola  ad  S.  Gregorium  II, 
'lUI  fpostolicam  Cathedram  lunc  tenebat.  UtinamS. 
9oeda  gpistolam  hanc  totam  recensuisseb,  in  quaforsi- 
tan  plura  ad  sancii  abbatis  sui  Ceolfridi  commendaM- 
J(./(|,  icgenda  fuere.  M   certet  qux  ex  ea  recitavimus, 

.^  manifeste  indicant,  ipsum,  dum  adlme  vwertt, 
pro  Sancto,  potentique  apud  Deum  patrono  a  monaehu 
suis  habitum  fuisse.  Porrd  inter  ceteros  iste  sancti 
Abbatis  discestus  vehementar  perculit  amantissimum 
ipsius  discipulum  Bedam,  qui  a  Mabillonio  relatus 
geculo  3  Benedictino,  parte  1  pag.  293  de  eju 


bus  ;  quia  scilicet  a  primo  tempore,  quo  Benedictus   D 
in  honore   bsatissimi   Apostolorum  Principis  suam   *uctobbc»i. 
ccepit  condere  monasterium,  ipse  illi  comes  indivl- 
duu  et  doctor  Regularis  et  monasticaa 

iastitutionis  aderat.  Gui  tle  prisci  morem  rigoris  vel 
itis  vel  i ii .i iiii  tatis,  vel  itineris   unquam  minue- 
ret  occasio,  es.  die,  quo  de  monasterio  suo  profectus 
abiit,  usque  ad  diem,  quo  defunctus  est,  id  est,  a 
pridie  Nonaa   Junias  usque  ad  septimom  Kalenda- 
rum  Octobrium  diem,  per  dies  cxiv,  exceptiscano- 
nicis  orationum  Horis;  quotidn.-  bis  Psalteri 
ordine  decantare  curavit,   etiam  cum  ad  aoc  per 
infirmitatem    deveniret,    ut    equitare     DOU    valen 
fei  o    id  r,t,  futi  imposita)  ve- 


•Uone  Romana  mffectoque  Hwetberto  in  Prsefa-     heretur,  quotidie     I  Hostias 

J^  rli   /,i,r,tln  iSamuelis  ftafc  scripsii  :  Tertio  Ln     Deo  munu  •   quo  oceanum  na- 


anno  Chrlsti 


B 


Samuelein  completo  volumine,  putabam  me  aliquan-  vigabat,  et  tribus  ante  exitum  dtebus. 

diu    reparata  per  quietem  meditandi  v<           endi  70  Obiit  autem  septimo  KalOndarum  Octobnum  ^ 

,',.',,.   siodemumadinchoationem  quartimanum  die,  anno  ab  Incarnatione  Dommi                            716(  e,  in 

migsurura    Verum  hsac  eadem   mihi  quies  di-  '"  '  aoram  nonara  ra  pra-  mcnastmo 

cendaestinopinatamentis  anxietas,  prolixior  .m,l-  tia  memorata  civitatis,  sepultns  in  orastinura  ad  ££*£ 

to  Qu-^m  decreveram,  nova cir.             tium  rerum  Austrum            q  civitatis  milliario  primo  m  mo- 

inutatione  pervenit,  maxime  discessu   Abbatis   mej  nasteriol  i  >minorum,  adstante  ac  ps  dm os ^resonante 
reverendissimi,  quipost  longam  monasterialis  cu 


observantiam  subitus  Romam  adire,  atque  inter  lo- 
ca,  beatorura    Apostolorum  ac   martyrum   I 

extremum  senex  halitum  reddere 
disponendo,  non  parvo  commissorum  sibi  animos, 
et  eo  majore,  quo  improvisa  conturbatione  stupe- 
fecit. 


exercitu  non  parvo  tam  Anglorum,  qui  cum  e 
venerant  ,  quam  monasterii  ejusdem  vel  oivitatis 
irum.  Sunt  autem  Gemim  martyres,  in  quo- 
riiin  monasterioetecolesia  conditusest,  Speusip] 
Eleusippus  Meleusippus,  qui  uno  partu  matrisediti, 
e  fide  renati.  simul  eum  avia  Leonilla 
dignam  loco  illi  sui  marfcyrii  reUqnere  me 


(i/ia  adhoc 
tmpus  spe- 

c'antia. 


67  Sed    nui  Moysi  longaro  ab  uumanis   rebus  qui  piam  etiam  nobis   indignw  e    nostro  pa 

Jendo  Jesum  Nave  in  dueatum,  qui  Eleazaram  in  opem  sua  intereessmms  et  prote  n 

ltri  snbstituit.  ipseproveoto  Bnw    m  ■   **  •«*•  ***** ■ 

,  Ceotfrido,  ad  beatorum  V, tolorum  limina  abbat cludtm,  circa  ■;«■  pauca  . 

sancta  properanti,  Huetbertum  juvenem,  cui  amor  I 


Ceolfridus 
propc  Liikjo- 
ncnscm  civita 
tem 


studiumque  pietatis  jam  olim  Eusebii  cognomen  in- 
;  pegendas  sacerdotio  ducatuque  spiritali 
fidelium  animas  abbatisvice  substituit. Modo  ad  Hi 
nam  abbatum  redeamus.  Venerabilis  scriptorposl  verba 
num,  (ii  recitata  tubdit,  Hwetbertum  ad  monasterium 
suum  a  S.  Ceolfrido  reversum,  ab  Acca  episcopot{Ha- 
guslaldensi)al :  \edictum  esse,ossaqmSS.  Easter- 

wini  et  Sigfridi  abbatum  decessorum  suornm  ad  hono- 
ratiorem  locum  transtulisse.  Addit  denique  Wilmeri 
obUw  mm.  48.  De  Hwetoerto  ] 

qui  volet,   consulat   Mabillonium  mox  laudatum  pag. 
294^  ub\  inter  alia,  qux  de  ipso  habi 
Uquiarum  ipsius  translationet  Glastoniam  facta,  collU 
gitt  eumdem  in  Sanctorum  numero  olim  h  ibitum  l» 
tamtsi  nomen  illius  in  Marlyralogiis  non  reperiatur. 
De  S.  Ceolfrido  Beda  ita  progreditur. 

G8  Christi   vero   famulus   Ceolfridus   [ut    supra 

dictum  est)  ad  limina  beatorum  Apostolorum  ten- 

>ns,  priusquam  iilo  pervenisset,  tactus  infirmitate, 

em  clausil  ultimum.  Perveniens  namque  Lingonas 

rca  horam  diei  tertiam,   decima  Lpsius  d-.ei  hora 

migravit  ad  Dominum,  et  crastino  in  e  iato- 

ruin  Geminorum  martyrum  honorifice  sepuitus  est, 

non  solum  A  enere,  qui  plus  quam  octoginta 

numero  in  ejus  fuerant  comitatu,  sed  et  illius  loci 

accolis,  pro  retardatotam  peverendi  Senis  desideno, 

inlacrymas  luctusque  solutis.  Neque  enim  fa 

quisquam  Lacrymas  tenere    potuit,   videns   comites 

ipsius  partim,    Patre  amisso,   coeptum   iter  agerej 

partim  mutata  intentione,  qua  Bomam  ire  deside- 

rarant,  domum  magis,  qua  hunc  sepultum  nuntia- 


71  £,[.  .   ejujsdem  Hisi  -  Mmdvm  <  «- 

quibtuS.  Ceolfridus  prxfuit  sic  habet :  Abl  «J^ 

cium  mini  i  mis  triginta  quin  .  i  cl1tm  .  chr0. 

annis  tribus  :  pro  quo  M  l;  '     notaxts 

suit  :  vei  potius   annis  quadraginta  tr 
sane,   uti   manifeste  patel    ex   rationet  qua  ibidem  in 
,,      Quia  scilicet  a  primo  tempore, 
quo   Benedictusin  honore  beatissimi   Apostoiorum 
suum  coepit  condere  monasterium,  ipse 
lindividuus,  cooperator  et  doctor  Regulans 
et  m  institution  a  aderat.    Wonasterium  au- 

temhoc  testeeodem  Bedajcondilwnfuitmnozh  [ncar- 
natione  DomiBi  sexcentesimo  septuage  imo  quarto; 
a  qno  usque  ad  xxv  Seplembris  anm  716,  v        Ceol-  p 
fridus  oOut,  adragesimtts  terlius  iam  pol 

aua  hactenus   dictis   brevem 

ckronotaxim    precipuarum  rerum,   quas  spamm  >un- 

tsubjicio.  Natus  est  Sanclv 
„«,    ant    I       ■  !  ''"''   -''/'"•"'/'" 

.    nobilibus  «««  ^  "" 

669   ,,,/  sequenti,ivtati8  sux  26^27, 
,        mterioS.Petri  Canluariem 

monachns  fuu 

■  S.  Bened 

nusteriumS.Petriproi 
derecatpit,  eoqueperfect     S 

est     Inde  in   No  [  'r'"im 

GirwensepropeTinamflui n  circa  am i  681  mm 

ipsocmpitea  eidmquep  »682. 

UemeJunioannima  SS.Bene 
Siafrido    Wiremuthensis,  monasterii  abbatibus,   pert- 
,,.  decumbentibus,  cum  omnium  rnona  con- 


s  '    '    anno- 
i,  pri 

l''"'ii   J«  TOj  r 

lr'"".  morl- 

tur 


i.ta  quinque!  vel  potius  annis  qimdraginta  tn- 


DE  S.  CEOLFRIDO  ABBA™.  ^^.   ftfc , ,„.,.  D 

fndo  nosiro  '  pjtJatioiiioiM   bistoncw.  sioe  oP, 


AICTOIXE 


^  «.  —  flifouiott*  adscnounwtr,  «w  p»u«*  aica-  d 

126  ,    Mirfl  ,i«.icoram  conscri-  fndo  R««w  Retattontoas   Mttorfeif,  stve  opiMcula 

,  «Mtol^*  <«»^  «  «"»""    2   ■<  «*»'  "^  'TlstHbus  scriptoribus,  ubi  n Geolfri-  «'** 

ca  M  dictumque  regem  cum  ^   w  ,-„  /,„■,. ^  <  -   '  '  ,,„  hxc  „„  ..  Tituloi 

P**i*    ^mttoac,  dam  dam  «ff««    ;       ^  '  luictenusinveni  :  DeOb- 

-/,,  ad  R mm  '"':  Ho  i Ro-  ^mejushosseq  izando secundura ritum 


M«ft.Aiiiio  716  die  iv  /mn 


aft  codem  ge- 
starum. 


Httus  oceani  navem     Jfrvatl0^    ,ie  Ecclesiastica  et  monastica   tonsura 

Bortnat«mto^;J"  «w^mrewm  proIixamEpistolam... 

operiens,  Hwetberti  ab  utrwq*  ;l(i  Naltanum  1                  «     ^  unum.  Desna  pcre- 

L  vi.  /mff,  fi  0«««    I  H eharum  solemnium    ^^^  ad  H(imW_ 

fecti.  eleclionem  confirmat. 


i/j  ao  exomw  demque  S.  '°  A  ...    *  235  ni  S.  Ceoifn 


ffSSA --::     rrST 


B 


-— :E=:::     -  rSs^s 

";.„  S    Ceolfridi  «irt  w* '•'"'"""""     !„'  !■£-   ad  diversos,  de  quibus  illam dumtaxat 

rJ_M  ' •  « ' '";'"'  u_m  i     egem  Piotorum,  de  legitim. .ratiou. 

,  /    Lrittf  euperiae   dict ■  9  •'  "V«f g  ;,  „  c01isulentem,   sati.    idoneam   ded.t.  P«T0 

.  oteem.  Mrff^  "'"'"'"■  "' '"'       ;,  ;    ,„„,  .nirum  , f,  -  S.  Ceolfndus  pro n.  er*. 

££?«f«f«ft  Opueeulaeeripsmet,  non  pomm 
, „  , iata  a  Pitseo  et  Dmpstero  pro  qmi  f<«- 

ea  ,t  Ktvib  lontuffl  noscere,  nee  dvat.  unde  te  .pw 
lJ£.  ^woeosdemnonnisiexutohautw, 

iiur. 


■     I      (IICIU     f-     Itllll     l/W"»»!      •' 

,„,,  „ift«l  9»  «'   '— • 

Apostoior / ';'":"■';;'"• 

mi  nrtentm,  apud  LW *  .■'•»;«■<      " 

,.„„,    OmitloeliBm  dfioe  nommore,  qm,  Bed*  Uuto 

,„„  abbat ••■   '"  iPsiu*ehr ""'"  "   ""* 

abenarunt.  r    , 

74  Sttjjfimt  at  de  lucubratwmhus ,  qux   b.  Leoi- 


c.  s. 


DE  SS.  AURELIA  ET  INEOMISIA  W. 
ANAGNI^Z  IN  ITALIA 

COMMENTARIUS  HISTORICO-CRITICUS- 

c  1  Memoria  earum  in  Martyrologiis  e<  ecclesiastieus  cultus  Anagni* :  VHa  non  eden.la ,  ^ 
a-  '  tempuB  emortuale  el   mortis  genus. 

invisunt  magna  cum  devotione  et  lacrymis.   Inde 


pi   i,M    1NITIO 
v|  .  M  1   M. 
Hodie  unnun- 

tlanlw  "' 

Murtiirohvjio 
litimano 
Baronn, 


II 


•ascc  duas  sanctas  \  irgines  primus,  quemqui- 
loverim,   Cardinalis  Baronim  nd  hunc 
\fartyrologio  Romano  inst  ripsit  his  ver- 
.  ois .-  Anagni®  sanctarum ^  Aureliae 

etNeomisi»  Kst  oatgm   \'//"/"'",  wutoo  Anagni,  o2tm 
Ucnrrf.um  n,r,!.  civitos  ditionis  Pojitificix  in  Latio 
Campania  Romana,  et  antiquo  episcopatu,  soli  sedi 
Ajli  |  i  ,  illustrata.  Unde  autem  sacram 

Ularum  memoriam  didicerit,  laudatus  Baronius  in  Aw- 
to  ibi  lem  sic  indicat :  Harum  res  ^estas,  sed  non- 
Qibi]  depravatas,  accepimus  ab  ecclesia  Anagnina. 
Ejli  esise  MSS.  laudat  etiam  Philippus  Fer- 

rarius  m  Catalogo  Sanctorum  Ttalix,  in  q»o  ad  eum- 
dem  dicm  ittoj  cum  Sfiguent.  r/'"/'"  "•-•/(>('?.  Aurelia 
et  Neomesia  virgines  sorores,  in  Asia  haud  obscuro 
loco  natae,  mortuis  parentibus,  contra  propinquo- 
rum  vuluntatem  virginitatem  Christo  voventes,  fa- 
cultatibus  vemliti-.  pretium  in  pauperes  erogarunt. 
Patriaautem  ab  hostibus  capta,  et  civibus  in  servi- 
tutem  abductis,  illas  divinitus  luis  ora- 

Uonibus,  vigiliis,  carnis  macerationibus  cilicio  in- 
:  .    mmthih   djibiini  ,    frequentabant   ecclesias  et 
Sanctorum  reliquias  venerabantur. 

2  Iu  Syriam  et  Paleestinam  profectae  loca  sancta 


invisunt  magna  cum   ucvu^   -•   -»-  ^  nmA?<^ 

angehco  admonitu  in  Italiam  navigantes,  Apulia  et  jjIF^ 
Lucania  peragratis,  Romam  ad  sanctorum  Aposto    ^ 
lorumlimina  veniunt,  multis  in   itinere   «grotis  el  rum0* 
dfiemoniacis  liberatis  :  tanta  enim  erat  ipsarum  ban- 
ctitas,  ut  vel  solo  vestium  tactu  infirmos  curaier  . 

Romae  aliquandiu  commorata^,  multis  virtutum 
jeditis^acceptaasummoPontificebenedictione, 

per  viam  Utinam  revertuntur.   Sed  cum  Agaren  > 
Calabriael  Lucania  vastatis,   Campaniam  iDgrw». 
Capuam  obsiderent,  finitimasque  regiones  excu 
rent,  sacraa  Yirgines  in  hostium  manus  deveniuiM 
et  ut   Christo  renuncient,  tentantur.    Qua3   m 
confessione  constantes,  post  dira  verbera  et  nag 
lationes  divinitus  eripiuntur  :  nam  tantus  pro 
rum  et  tonitruorura  fragor  et  strepitus  repenie  ^ 
ortus  est,  ut  relictis  Virginibus,  fugae  se  dareni 
nes.  Illaa  autem  in  fines  Anagniae  pervenientes, 
loco  ab  urbe  duobus    M.  P.  distante,  qui  Mace' 
dicitur,  apio  virohospitio  accept»,  in  oratorio 
horis  nocturnis  operara  darent,  ab  angelo  ad  p 
mium  cceleste  evocantur.  ratias 

3  Quare  eo  nuncio  lajtae.  in  oratione  Deo  g      ^ 
agentes,  animas   reddidere  vn   Kal.    Oct obris, 

o 


A 
fl  in  metrlco 
gravttt ; 
colu"lurque 

O/ficio 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS.  427 

genti   claritate  super  eas  visa  ,  vocibus  coelestibus  hic  tilulus  est  :  De  sanctis  virginibus  Aureliaet  Neo- 

exauditis.  Anagniaeque  campanis  sponte  sonantibua.  misia  (tn  MS.    Cajetani  sempei    dicitu)   Neomesia) 

Quapropter  Anagnina  civitas  tanta  rei  novitate  com-  ex  MS   codice   ecclesiae  Anaginensia  [id  est,  Ana- 

mota  ad  locum  confluit,  rairam  ex  eoodoria  suavi-  gniensis]  ubi                                 irumdem  ! 

tatem  sentiens,  illarumque  corpora  ob  Saracenorum  sub  proprii  Officii  ritu   solemni  habentur    In  calce 

;ncursus  intra  urbismoenia  honorifice  condita  sunt.  quoque  utriusqueaut  certe  alterutrius  MS.  add 

ff%cFerrarius,quaequaauctoritatefulcianturtm  -  exa-  Ex  mendoso  MS.  codice   perantiquo  ecclesia.*  A.na- 

mina  bimus.  Nicolaus  Brautius   episcopus  Sarsinx  in  gniensis  die  ixvi  Maji  et   lunae  post  Penteco 

Martyrologio suo  poetico ad hunc pariter  diem  de  iisdem  ■">"■■  ■'■■'■  -•■ 

sic  cecinit : 

Concordes  uni  Sponso  nupsere  Sorores, 
Virgineus  Sponsi  quaa  boi  iaral  amor. 


D 

I  CTOBE  C.   S. 


,„  eecltsia 

calhedrati. 


Antiphonx 

etc. 


Porro  illas   hac  die  xxv  Septembris  etiam  Officio  ec- 
desiastico  Anagnix  in  ipsa   ecclesia   cathedrali   coli , 

dnliri     r.r    Siinctiiariu    Aniujiunu    PhUippi    (■nnitmtin 

cone    Ordinis   Minorum    Conventualium  ,    qui   etiam 
naq.  242  sequentem  antiphonam  et  orationem  ei 
ut  suspicor,  recensuit. 


anno  MDXCvn,    ffinc   liqnei  de  istius  Romani   MS. 
i  tate  ;  sed  quanto  h  ille    1na~ 

gninus  perantiquus,  non  constat  mihi.  Non  esse    ta- 
men  illum    ■  w  jam  adulto   antiquiorem,  imopo- 

tius  funiorem,  probc  pra   laudati  S.  Petri  ea 

eodi  m  codice  di  d  nos  data  ad  di  m  m  Au- 

1  tbet,  cap.  '3,  et  Annotota 
ibidem  ad  lit.  g. 

7  Eamdem  aut  valdeparum  m  SS.  Aurelict 

et  Neomisise  Vitam  habuit  Philit 


inufli 
i<  /  ipta  vide- 


vcndiderunt 


dr  iisdt  iii 
exhibentur  : 


ejus  afferentur  tibi.  dem,  usus  est  Philippus  Ferrarius  pro  tex\ 

Oratio.  Sanctarum  virginum  tuarum  Aureliae  et     elogio,  quod  num.  1  et  duobus  seq 
Neomisiae,  Domine,   supplicationibus  tribue  qos  fo-      Biographus  anonymus^  qui,  quu 
veri,    ut,  quarum  venerabilem  festivitatem    votivo     dit,  certe  non  scripsit  citius,quamcircafinemseculixif 
frequentamus  obsequio,  carum  intcrcessionibuscom-     cum  translationem  corporum  Sanctarum,  eo  tempore  a 
mendemur  et  meritis.  Per  Cbristum  Dominum   no-     supra  laudato  S   Petro  epUcopo  fuctam  narret.  !'■ 
strum.  Amen.  Jn  apographo quoque noslro  Fitx  infra     infra  ostendemus,  earumdem  mortem 
memorando  hymnus  et  antiphonm  ad  Magnificat  cum     adinilh  i  ls,a 

eudemhOratione  subjuncta  sunt.   liymnus,  exVitapa-     biographo  <  i  inter  hanc  dictamque   U 

elegnnter  compositus,  sichabet:  nem  unw<  cm  um  intercessissel.     I 

Pro.iieruni  ex  Asia  dus  sacratae  Virgines,  certum  <•,/,  quantoposl  eam  translalionem  \ 

Bcata  Neomisia  et  Aurelia  nob  scripserit,  m  i  liam  manei  astas  scriptoris. 

De  magnatorum  stemmah'  praeclaro  quidem  ge-         8  Utul  sit,  in  tanto  temporum  distantia  jn-ocul  du- 

/,,..,  0pUS  habuit  antiquioribus  monumentis ,  ut  Sancta- 

\rin  vi  raci  sermone  conscribeM  ;  et   habuisse  se 

aliqua  non  obscure  profiielur  in  e\  ■  ens  : 

1:1  itetur,  qu«  dum  ipsarum 
ticulariter  ab  antiquis  schedulis  ,  Annalibu 
nis,  retexit  etc.    Verum  ego  nihilominus   vixdubitot 
quin  longe  maxima   Vitss  pars  ea  vulgi  traditione  atque 

rius  scripl 
antiquisque   documentis  composita  fuerit.  Sane  i\ 
multasunt,  qus  '  lPsU 

mm  suarum  la\  fuisse.  Dubitari  etiam   m 

quin  l  '  "■'''"'  •  s"'"! 

liberalius  .  r  crat,  amplific< 

,.  minnirst;t,  dum  easdem  ante 

obUum  suum  D  l'  ""/'"'/- 

9  Virgines  affixss  ecelo,  junctis  manibus  ad  Do- 
ant...Dasalutaris  praesidium 


i-: 


nere 
Dedicant  ab  infantia  se  Christo  cum  constantia  ; 
Cujus  amore  predia  venderunt*  et  mobilia: 
Dantur  eorum  pretia  in  pauperum  subsidia. 
Divina  loca  visitant,  et  so  labori  «leputant, 
Ut  Christo  lucrifaciant  omnia,  quae  possederant. 
Deinde  sanctuaria  regionis  Apostolorum  limina 
Perlustrant  valde  sedule. 
5  Inter  haec  dum  verbera  ferunta  gente  barl 
Qnae  vastavit  Italiam  et  percussit  Ecclesian 
Qikis  liberat  divinitus  terror  illatus  coslitus 
Effcrc  genti  barbare,  dum   starent  mente  libere. 
Sic  nos,  beata  Trinitas  et  indivisa  Unitas, 
Harum  Sanctarum  precibus  salvemur  a  crimiui- 
bus.  Amen. 
Antiphona  ad  Magnifigat.  Aurea  dona  ccelestique 
bona  Virgo  egregio   meruit  triumpho,  nomine  Au- 
relia,   simul  et  socia  Neomisia  beata,   cujus  fulgore 


rorpora  ea- 
rumdem  tOi- 
dem. 


1  ""  ah  ano- 
nymo  incerti 

'"H.HOlis 


ulgari 
tradUione, 
Uberaliu» 

cuornala 


meritavigent  in  regno  perenni.  T post  mpra  di-  his.qninostr.  i  f"" 

ctam  Orationem  seql ■     In  secundis  Ve  I  »■ .  W  <h  ";'— '  •■'•    ; 

tiphona.  Tuba  cane,   civi.as  Anagnina,   sic  ornaU  perenniter  looulum  .ndivisun,  tror 

pLnlibus;  Magnum  habens  al ioum  •    Pi  - -M ■  venerand.s.  m 

confessorem.AureliametNeomisiametSecundinam  («1 te  mmatur.  <»«  •     ; 

virginem  divinitus  uno  loculo  w  "'  *■  «»"»  """""'"  ',  *  l  ]    J Zi  „     ■ 

qm,   desumpta  Su»«  ex  velusto  earum   Officio.    De  gnini  Vita  muluato  '  "',m     '  ,„ 

S.  Uagno  .  Petro  ei  Se Ii»s  mrgin,  termo  infra  Mn  Uluetraret.  8, .  ,  '";;;,' 

redibit, \bi  de  tran^no,,,  o, ,,„„■ SS.  Au.-li..-  ,i  c,„n„„, ,n-a  Ofa 

Neomisteaj,, ,  ;  interim  hac  occaei :  hic  breviter  d :t  cimtat 

"i ,"-"..'"  Anagni* Uj ^  ; •« ^^Z^rZolZre^ 

""■<■«'•<  '  f-   <•■"•>  ***  ,;""""/">  fITTdeLTmuZvaZ  malu  labo tes.aui 

'"'"'•  i     ,ii,,s  sanatas  fuisse.  ffsec  autem  omnia  leguntur  de 

G  C„„l„„,„s  Baroniu,  ,„„,,  I  relatu  Matur  ;,  f^Jnm^  „>  *—  '  "  «P-  3-  •-  - 

"""'"  ™  ***.  ' '"'  depravatas,  ab  tccUm  Ana-  .v  ■  },n m  ,,.,,,„,,,„,,„  ,7„M,,. 

""'""  '"'■''■'-■  •'  "«  Pj™ '  •«*■  ";"■ ''  ""  ''""  , nohronum  .  i  /""  interpolata  edita  a,l 

><"t'"  '  " "  'VSS;^'"""  "■'"'  '" ^  ,  . „„„„„  .  e  , , 

ab  Hemchenio  nostro  collatam   cumlomo  U.  h.  1  .  "«  Meomisiam  tramtuliste  atgueam- 

Gallonix  in  bibliotheca  I  dlliceUensi  Patrum  congreaa-  "■'  SS.  Aureuam      neo 

lionu  Oratom  Romm.  Huic  apographo  nostro  pr*/i*itf  pltficasu  exutmo.  J() 


ac  partim 

.  fabu- 
losa,  parttm 
,/,  fabulli 
suspecta, 


'''"'    V  '      ',,  nonpotestiamenma- 

„»/ I ,"  im*'Tii«  •„/"»< '" 

jii ■.taritatem  habere,  q ';;.', s .,,. 

":,        '»« s,- 

r.md  "/'"'"■  ■s"'"""      '  incoruffl 

;;;::f^t%r;:res; <- 

';•"■'■""';';':;,.■.-"' ***  l """ 

::: «'. —"" pM 

;',  -,.„., m.  »»»■"■» "''"/; '; :;:; 

«  ■;;"-';;; 

loca   Ctalise  c  ■  ... 


5C 


',,..,,■,. /,,  habueril  I  ■•   ./-•>»- 

, ,  :,  ,,v„ n.UcW.  139,  -  »*  ««i °o° 

,„„»,!.,',..„/,■„ /»".«'■   '"""''„ " 

,„  /„/ .bu  ^.-Mn.Hoca e- 

££»  Sar, nisuperCa, n.  ;.   hrr. ta, 

nspe, ■ 

'„■■■■■>    .'.. inonnollii  '"  ':  " 

liranico  forsitan  usns  utOarolus 

Sin nslib.  Ualite  edilioni,  Mnratorn 

lgm    ,   ,„,.  m,  ubiadannum  L004«.r:In  Cam- 

pania  terrsemoto    |  "•" 

Lslereetera Itii  ...  '■  ■   lem  Cassinatem  de- 

,  ,„,,.,.  „„„„  occupationem  ae  annttm  IOUU 
,„,  hit  verbU  :  Saraceni  magna  mannin 

m  irruperunt,  et  Capm ejus  prov.nc  eca- 

put,  eeperunt. 


url;:  , UtFr .istus  O-lendim ,„,„/.  2  luW 

O^^^^tft^idemmartyriicoronampro- 

!"""'""'  ***     ,     „.,  vLo.  Aurelia,   Neomesia. 

ris&    "mi-ecde- 

'" lNe0"      Lmoriacelebratur.  ConJra  ,w«». 

;  ;;v;  :  ,        „»•"" - 

*  ;       5 Ifliscepl ■,■'..'.. "•■- 

l°Z       Martyrologio  Ron '■ tias  m  paettcp 

'""""""""";;::":/,::.     — ,2 
!:;;:::::,:i:;:;::  ;'::'■"/'- -'-;'" * 

'    ,;„       .,"'.■"' .--.■.''■"■'"''-"""" 

-,1".' ;',,/,',  S.  N,, ,„„/.».'.'  ."../'■"".".■"""'""""■'».-  E 

""';::;;::::;;i:;::  W..  i-i«  »-f«-*« 

,.,  ',„7„„/„„„   »."'   """   '"  '"'""   '''"   """"''■'"'''-  crw«to»(. 

„;„„/,„: s „,.»,,,/,,.../,..„"/.'..""• 

;„,„';„:, (  MSS.  ecciesi*   <"„„ *.«*«- 

,;,    • ;,;„„.'" ""■'""■      "-"•' ";;:• 

:„;„,.„/ vsisadscriplaea-.neanescio  ./„„;     - 

,„„:    ,,/„„„/„„,   ,„/,„'..,/',.'■■""' '""""'"/ 

,   pro  „„„'./„' «  '»•'"■»""'•  !l  ""'"""'• 
.,  „,,,,,,/.„;,  ,,„/„.,■  biogra, 

,,„.,„/.   /,„»    obiisse.  V- ».'„  -I.»»»».»' 

tmartures,sed ,,„„,,/„„,.»,;;»'.'. 

idverisimileest.Porroetsisanctasilla*  Vi 

„„■„,,„/'/„,. „„„,.„../"»"»".'• 

cr,ohabeo,illas  lem  die  ac  tempore  «««' 


,n  tta  secu  i 
undetii»' ; 


*  iii,  ii  pro  c  ' ";  '"" "  "•  " ,// , 

'.  eeperunt.                                          .           ,.           ,            ,  „4i  hioaravhus:  quin  votius  suspteor,  m«o- 
12    1/  „„„  ' ' •  Muratoriu,  tomj  Annalnm     *^«*£%J  L  „„„  „„„,/„/ „  W, 


Ttaliieadpr*citatumannum  Ckristi  MOnegat,  apud 
antiquum  scriptorem  menlionem  /""  de  <  ap\a 
P  Saracenos  occupata,  eamque  Siganu  narratto- 
merito    rejicit.   Saracenos  anno  1002   civilatem 
Barium  in  Jpuliaobsedisse,  atque  indea  Petro,(Ur- 
idlicet)    Venetorum  duce  depulsos  fuisse,  scribit 
L„r,i,   Prowspalo  "/  Ghronico,  aMqiu  ;  sed  de  capta 
,,•/  obsessa  Capua  apud  hosce.  nihil  reperio.  Neque  id 
etiam  dici\  m   mox  laudatus  i  cum  Saraceni 

Capuam  venisse,  id  est,  ad  eam  ■  "'"/<'- 

potuerint,  licel  itlam  nec  ceperini  nec  obsedennt. 
Satis  "".'<•///  frequentes   fuere  hujusmodi  incursiones 
Saracenorum    Africs  ac  Sicilix,   facileque   aliqua  in 
,i,  agrumab  iisdem  facta  -""'.  "<*  babet 

Albericus,  etsi  ea  aliis  ckronographis  neglectasit,  forU 
quia  minoris  erai  momenli. 

13  Porrode  fame.  quam  eodem  circiler  temporebio- 
graphus  ssrviisse  ait,   Conradus  Urspergensis  ei  Sigo- 
niusadannum  1004,  HermannusContractusad  L005, 
pmbabu.us       SinehcrlHS  et  Annales  Hildeshemienses  ad   1006  me- 
mfnerunf.  /■:.'•  Wsce  omniftu-  ^uido  '"".s/"/,  bS.  Au- 
relise  acNeomisia  mortem  initio  secuti  xi  illigandam 
Bj  cgrtfl  /"/.'.s  //.i/v"  i"'^''/  biographo,  quam  pro> 
pterdicla  iicendaque apudme  non  inveniet.  Quiatamen 
nihil  obstdt,  quo   minus  duse  istse  sancts  Virgines  eq 
tempdre  obiisse  poluerint,  earumdem  tempus  emortuale 
atl  ejusdem  seculi  ihilium  cum  dubio  annbtavi,  De  ge- 
nere  mortisearumnonconvenil  inter  scriptores,  l 
Uutom.  \  TtatU    \acrse  auctsthis  verbAs  .  Longe  illu- 


ft/I.S.S.',      /t     ""•    l  <",'"/'"•"'  >     i—       >  -  r    -, 

/„ '''""■"■"'•''"'''"''■.'''"':'':;;,; 

„,.,    ,„,„ m    ,',,'„.„'.    '"    "'.""""    '""'"  "'"' 

„,.,„,„ /„,„„'.  v .-. ';'''''"''■;„';; 

„,„„,,,,/„  ,„,, ,.„„ "»■ ."""" '""! 

KJ  pr^dii  Anagniensis,  q 1  dicitur  Macera- 

,:„/,.,,, eidemipseabAnagnia  noilliar.o  quadrage- 

:„.    .,„„„„„,„„ .„,„,'..".'»»•' '-" 

'p.illia  passuum  d^Uum  ail,  et  CiammanconiM  ,„,„» 

/;„„/„„„•  j,m  ,„„„■„„„„,,.„„'..,.'„/'""""'  '"";■";; 

.„,„„.  •/„    „„,,„,   „,/,«  Uerum  sermo  reamtt.  M 
mcrorum  wr/iorum  Irawtotfonew  progre&iot. 


q,toi  torte 
,,„,,„  ,  .1 
pr„6a6.,,us 


§  II.  Sacrorura  corporura  transiationcs  Ana- 
gniae,  ubi  hodiedum  quiescurtt;  Tamayi 
commenta  rejecta. 

knonymns  vit* scriptor plus fidei meretur  inTrant-  „  ,,,n ^; 
tationibus  referendis,quiade  his  melius  edocenpomn.  r^^ 
nectamcn  etiam  in  iisdem  omni  errorc  caret,  ut\  m 
§  observabimus.  Ts  itaque  postquam  dixerat,  sacra    ' 
girmm  corpora  in   eodem  oratorio,  in  quo  ilte  W 
onfmoi  emiseraiif,  En  patfO  scu  yfco  Jffl»mte,  """ 
riiono  Anagnino,  ob  Saracenorum  metum  subito  sep 
fuisse,  iuMidft.-Quibai  (SanemU)   rost   tempub 
regione  praefata  dispersii,  revelatione  digna  corpor     ^  ^^ 
sanctaruin  Virginnm  ob    miraculorum  frequentu       ^ 
ab    oratorii  pi-efati  loci  ruina  et  depopulatione  u^ 
Ttalia    "",.  flttcta  ///s  mvM     Longe  illu-     preisii*  per  viros  Catholicos  etfidelei  g^11*^ 
Btrior  lucc  civiUa  (Anagnia)  evasit  post  acceptum     moventur,  et  ad  muros  civitatis  Anagni»  m         ^ 
iam   indeab  Apostolorum  temporibus  lumen  Evan-     sterium   monialium   sanctte   Reparat»   virg 
geli  ob  illustrissimos  clariisimosque  martyres.  qui      Bastenna   cum    honore  translata    ponuntur, .4 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRJS. 


mano  --■■•■■:< •    ■      •         •  '""/7"'  &nagu- 

et  Il60iiw^®  ecribit,  /""  '"'"-  forsikrn    fuerit.     Eedem    tempors    Amgiix    ea 

n  vin  ][,,,-, -r,ii.i  dancultm  Bomam  trannlaia,  Uri^  tiss   epfsaopus    psaaesse  potuii  GrimaldMst  ,,„,   „pHd 

iemQUi  ineoclesiaS.  Reparati,  prope  ejusdem  Urbis  UghoUmm  in  Italia  mora  tom.  1,  col.  30G  aimo  1048 

UI.()S  sfta,  ubscondila  faisse,  sed  miracuiorum  fre-  iMdemsedissefaitnrieedeUemparumnoUisfull.tfam 

:n,i  ii  Dev  revelata;  m  tandem  tempore  S.  Loonis  preter  nomen  ipeius,  quou'  ibidem  GriroanduB  vel  Ri- 

jXimir  /tnaanium  traneportata  esse.  maldus   soribitur,  el  epilaphium,  quod  sic  hatel :  Ri- 

17  Nevero  credas,ipsumhtecsinetestedictrc,  laudai  naldus  rnd  ;>iscopu$,   nihil  ampiiue  de  eodem 

earumdem  Historiam,  i  Latku  memorat. 

ut  qu\dam  Roms   •   iam  sunt  a  Deo  multis  miraculis         21  damnariconms  jam  serpe  laudalus  prsedictam 

tcripsV,  iUustrata.  Nescio,  quse  hxc  Historia  stl ;  at  in  noslra  transiationem  sub  eodem  quem  Grimairara 

MS.  Vila  riiliil  horum,  imo  pvorsns  epposita,  ut  dixit  appeilatf  sum  consensn  ejusdem  S.  Leonis  IX  Ponli- 

/i(/(.M.  (.s/_  fifthil  etiam  in  MSS.  suisecdesia  Ajnugni-  ficis,  Anagniai  '"lir  prsmntis,  etiam  factum  ait;  sed 
reperit  Ferrarius,  qni  verbisnum.  3 daitis Sancta-      hajusm  causam  nultam  allegat,  nec  dt  Boma- 

rumcorpora  evico  Macerata  intra  civitatm   imgniam  uorum  impugneUone  aut  controversia  meminit.  Verum 

asporlata  ait,  nec  de  Romana  translatione  meminU.  S.  oum   fnc  i  c    svpra    dictis   SS.  Aureliae    ac   Neorai- 
uiuti   eoclesiam  prope  Roma?  mcenia  iitom,  apud     si  mam  mte  delata  dimsset,  consequen» 

pancirotum,  aJiosque,  qvA  de  ejusd\  ter  scribit,  8.   Leonem  a   clero  populoque  Anagnino 

seripserunt,  nullam  reperio,  neque  u/1  i  S   Reparatua     muttis  precvbns  lacrymisque  rogatum,  tandem  censen- 
tfartyroiogia  inscriptus  est.  Contra  m  eodem     sisse,  ut  ea  Anagniam  transferrentssr ;  quod  nobispro- 
fnMiemvu]  r£tcr  6.   1-'  i     pior  dicta  superius  minus  verisimile  gpparet.  Donatio- 

B  martyr.  C&sarea  in  Pal&slina  sub  Dedo  coronatu  ;sed     nem   queque   vici    Maceraim  ab  eodem   Pontifice  ea 
aii  himsnomini  sacrum  aiiqum  eliare     occaswne factam  Ciammariconius asseril e  rapho, 

cio  fuerit,  aque  mihi  de  qiu  ego  apud  aims  nihii  repeiio.  Eoiem  teculo  rur- 
IUl,  'miitnni  est  oh  mopiam  sciiptorum,  qui  de  civU  sum  alia  instituta  transialio  esl  perS.  Petrum,  quem 
tate  :,  florente,  sed  jam  abaliquol  seculis     UgheUus  Grimandi  seu  Grimaldi  in  epka 


ad  ecclesiam 
cathedralem 
Anagnix, 


E 


PfriffmilittJ 

translata  vi- 
dentur. 


stb/  plurmum  diseimiH,  tradarunt. 

{y  Quidq  -<'  dr  ist\  oel  mena- 

sterio,  mihi   muito  <  Virgir 

i  sepultur  i  le  o  majori 
rationis  evgo  Anagniam  trm&lala  fuisse,  quam  a  Ro- 
maniscimculumsublata  et  wti  i  i  suburbma 


fjinnn  suocessorem  facit,  annoque  10G4  inauguratum 
scribit. 

2"2  De   translalione  hac  sic  aii  ms:Vro- 

cessu    vero    temporis    vir     religiosa    professione 
Petrus,  perspi<mwe  Baoctitatis,  in  Anagn 
ratu  successor,  ecc  Dei  Genitricis  epi- 


ihidemque 
deinde  a  S. 
Petro  episcopo 


c 

Eodrni  teculo 

\\  euffl  con- 

tensu  s.  Leo- 

nls  IX  Papx 


lllll  IKO    l    l  M  ll  i     ■  | 

abscondita.  Qmmquam  enm  kvfusmodi  furta  ab  aHa*  Bcopalis    somroo  opere   rabnca 

nm  civital  ,  noverimus,  ut  tamen  eterum  corpora  Virginum 

,;,.  i;  rius  crcdendum  est,  cum  M  ttm  copmos  bis  B,   Magnijuxto  B.  Secondmaa  virgtnis 

mronm  corporvm  tkesauros  possidemt,  ut  oerisimik  el  martyris  loceilo  marmoreo  studioslseimaa  collo- 

[nagninih  usque  adeo  mwdisse,  ut  oarit,  et  in  honore  B.  Secondio»,  offlniumque  ?iv- 

clancuhim  subiaium  Rvmx  absconderint.  Redeo  ad  trio-  ginum  Ghristi  marmoreum  desopep  altare  constru- 

;;/,  ,,t/  mox  aiteram  earumdem  translatiomm  Rit,  ubi  conflorescunt  orationes  ei  laudes,  benefl- 

subjunmt,  oonsmtiente  S.  Leone  IX  eiaquedevotepoBCentibue  cmlrtus  exhibentur  B 

Pupafdctam  aites  preedicto  moniaUum  monasteHa ad  S.  Petri  Vitam  mustravit  Cuper  ■  dxem  ill 

bmJnagni*.  Verbaejus*  a  AugusH,  ea  q  apa  rgumenln 

hic  refero.  Salernitmis  principibus  natm,  Vttam  mo- 

'  I9DW  vero,  inquto,  pwefetus  Pontifex  [8.  Lee  nasHcamin  Salernitano  S .  B  monasteriopro- 

IX,utpra>miserat)*.&om*m    impugnatus,  protuen-  fessus   est,  ubi  cum  sanctital  ;<'."" 

disjuribus  ducatus  Apuliaa   in   civitatem   ^nagnia  ffitdebrando  Cardinale,  qui  postea  **^*<W* 

se  contulit,  cum  honore  debitis  pro  ibus  a  Oregorius  Fll  dictue /Wv  adAlexandrum  II  deductus 

Romanis  ipsis  satisfactionibus  receptis,  reformata-  est,  et    in  Romana  curta  a  *  negom  pr* 

que  concordia,  domnoibidem  Apostolico  e,  fectus,   ac  tandem  Anagnw    ecclesisi   xnxtiatus  epi- 

perGrimaliluin.  v.-i-rataj  Anaguiae  sedis  pr*sulem,  eaenvs» 

insiuuatione    soienmi    vrtutes   beatarum   ^rginum  23  Deirde  tm   Ugatwn*    //,>/,/,-yi/ m  G  r    - 

Aureli-.e  et  Neomisi^   deferuntur,   et   au.honiatis  r4m    imperatorem  Mtchaetem   Ducam  fung ens 

Apos  anctione  de   monasteno  pnUteto  su-  dem  gravi  ^**^^""Z^£ 

muntar  reliquiea  Virginum,  translata-que  per  sacros  , *  >  m  rt  eo p  pro  nova  f^1^ 

episcopos  in  civitatis  episcopium.   oum  hyranis  et  Anagnix    T    iTlt  sZl 

corum  laudibiis   hinor^e  reconduntur.  Ubi  vbimjmiificmi*;*  ™<>       ; 

,u,notatus  Apostolicus  a  se  integrum  fundura  Ma-  dide  exsecntus  est   IrOer  sacras  vero  ""/./'" 

—  -ncumnemonbu.  ooseess IM  ^^ 

ornaraentis   plurimis  pia   conslderatione  concessit ;  SS.  Aurela   m    \eorai  n  nfxcitatum 


in  nova  eccle- 
sia  cathcdrali 


P«r  Grltnal- 

'''""  episco- 
pum  transfe- 

'ini/n, 


tenuit,  Acta  in  Opere  nostro  iliuetrata  hutes  ab  Ben-  landis;  corpor  in  pafcro-0s 

***•.«■■*■   ';»"»»"'""'  ."""'"'»"             '"  fa«'a*  r™*    18  ,■-'«'"""'  sicprogreditur: 

„,<„„  tm  eonatn            n  tsto  exeratu  dhus,  ipse  »  »nw  «im.  /              j?           ^^ 

Septembrit  T.  VII 


A 

ai  |  roRE  c.  s. 
eodem  seculo 
honorifice 
drponunlur, 


ubi  hodiedum 

rrlUjiose 

colunlur. 


B 


jamay  ,s  '" 

Martyrologio 

jjtspanico 


c 

(,ha<.  de  \lltt 
fabulas  narrai 


DE  SS.  AURELU  ET 

nttore   splendida   virpnum   Aureli» 

*^T«S^3«Sr »0- 

niB  et  ommum  Cbristi  v.rgmu >  tofMftfc«riM 

cavit.S.Afojm.q I /"      'A„„„  ,„,,,  ,„„cta 

«t,Actaapud <«wtOT'j"Bn* HM  jUfcr  ad 

--*' *as?jsr^.«- '" 

xv  Jonuont,  ,,»'»    /'"'"•"'"      '  fl(:«nerof , «»*- 

co  a  S.  reiropeiui  *  Critica  c;«s- 

cssk&s&sk »--■ 

:; ii— *-  '■-■'v:'"'- ■ 

fi- {^T^.£B 

"""" ""'" ""'»■"■  •s«""""""/    ;    "1  «wrif,  «<««f«« 

i<»    //;  ■<  f,n mii   id  uiseiie  B4»«  "*•  ' 

nMiuiler -'•  (l"'  '"""        *  '  _  .   Q 

,    ,,,„.017  isl ^-"'«"""lW'  Cd" 

ciatse  consecrata  est,  ubi  S.  Magm,  et  SS.  Secun 
d£  Aureli*.  Neomisi*.  et  Oliv*  sacra  lipsana 

sunt  recondita. 
26    iiifWMi    *«*  Commeniario  fimm  imponam, 

addendumaliquid  estdeJi 2^SfM« 

b,   Martyrologio  Eispanico   ex  commentitm  Juliam 
AdvcrsarUsfabulamaVitanostraMS.longediver i 

cudens,  S.  Aurelhm  .1'-/""    cultam,  m  Gallz< 
m   etin  Latiopassamfacit.   Vcrba  ejusadhunc 
.v  Septembris  accipe.  Anagm»  m   Italia  &. 
,„!,,,   rirginisetmartyris,  qua*  cum  nata  e 
apud  Galheciam  Hispani»,   patre  S.    Agathopa 
Augusti  hbcrto.  et  ibidem  a  S.  Jacobo  Hispaniarum 
apostoload  fidem  conversa,  ttaliam  devenit,  etm 
U1  |ens,gloriosumdesuisvirtuti  sbuit 

specimen,  donec   martyrio   coronata  migravit.   De 
iaathopxo  egeratadw  Aprili  .  quodu  S.  Agatlio- 
pod{  mno  Martyrologio   insmptus  estf 

Ulo  facit,  a  fictitia  ?jusdem  Acta 

1 1 1  'ii  > 

27  Neque  dubitavit  Tamayus  ex  hujusmodi  com- 
menlU  Baronium  et  Ferrarium  argueretquodS.  Au- 


HBOMISIA  VIUGINIBUS. 

untit  tine  martyriolanreamtn  Mar-  D 
relirn*" *rm™l  Aillci lua,  Agatltop* »  fHm 

tyroiogits  ""'"'";;;:'„;,  m*laU*<  imnm """ A'"" 

""'"'"'  "'"'"'  ;,,     /rgentoratipassasit.iequo 

.«»'•''•  '" '""'"'^  ,,,,„„„„.  «' B oil/ortyro- 

m,  «*"..  Areentorati  sancta  Aureli»  virginis. 

'"■'"""'"     „n,m,m:u ■"«'"' ' !S.Aurel« 

-',"'■'""'",;, *,a**u  '■•■/-■' j** 

OHOM  M  '/""  "'■■' /'""-  ,.v,,..TOb 

,TJ,MA   BPICTBSIS. 
Al  lill.l.-T.  BPICTBSI. 
ET  AlKELl^  IBENB 
w,    ,,,       STJIS   >'i  I.CISSIM1S 
P4RENTES  viM 


28  Sl Inscriptwnem  exhibet  Janus  Grutcys 
f  HQfi  miiii    6    uU  etiam  Tamayus  ipse  adverttt,  cx, 
dUiturguoibidem  exstilisse  Rom»  ad  theatrnm  Mai 

/    M  -"'"""' '"'  '.^"""'"""'•"-, 

,   ;  credidte,  ,,'."'/•''""»    -"■'/'•"";"""'     E 

AaZL  quar ''•  ******  '"  >■■"•"■  "'""''"  .^ 

1    „;,  '„<■.,;■ **-        '•■; ";•' 

'.,,   ,,„„„„  iw.  Miraberis  partter,   Tamayum 
'  1       j,,, i  fide  AgathopumAna^tdest 

,;„„■,„„  libertum,  S.  Jacol / "  ■'»  equaemfe- 

,,;,  mulpr*fuis,eusq<«adMarc Amltum, 

SAm c -' """ ",;;;.-/'■;.; 

,, fccit.Adrecentioram^temporapemmJ 

thovhus  istc  augustorum   libertus,  quam  o  "'""'■' 
vZLaljocoboapostoloinHispamabaptKan 

TfU  '."^'  .■■.•/-"""•'"' ;";;;:;" 

,„„„„  //,■„»,•*,«,■- ■■",■/„,"„ „»",,■»«"•»■»"'" 

"ZxnAprilisinSS.Phil :  et  Agathopodc  dm- 

ZAdJiteademe, Nicolaus  An> Htpa- 

,, J.C.,  Bibliolheca   *Un    Htspanu  ty 

,,„„,.,  aiss. ',".''.»'.  »'• '»' '»'" 'v!"' • "' ■""'  .;; 

Mriano  Coninck,  ejusdem  mnsanguineo,  anno  i  - 

,„,„  ^„,„n/„„  ,„,„  communicatas,quashicsub]an 

,„„,.  „„,,„„,,,'„ ,„■„,,',„,""-■'»' '■•I-""-- 

riA  ,„„,„„,„■„,„„„ rederem.  Phnbus  itaque  ',«   E 

.s,,ynT.M',/i  0. 


DE  S.  BARRO  VEL  FINBARRO  EP. 

CORCAGIENSI    IN    HIBERNIA 

ET  FORTE  ALIO  EPISCOPO  CATHENEISSl  1N  SCOTIA 

COMMENTARIUS  HISTORICO-CRITICUS. 
§   1.  Nominis  varielas,  etymon  et  in  Martyrologiis  annuntia  o  :  Corcagiensis  episcopatus 

notitia,   ct  primi  ejus  episcopi  cukus. 


VII, 
I  |   i    iRTB    XI. 

tfomt  it  hoc 
ariplum 


v 


•ariutn  esl  hujusSancti,  ipsiusque  synonymorum 
nomen  ;  nam  abaliit  Barrus,  oh  <  liu  Barreus, 
Barrea,  Barra,  Barius,  Findbarrus  ei  Fin- 
b&TTXXBappellaturtprimotam(  nai  ultimonoi 
communiu8.  In  Vitis  ejusinfra  memorandis,  sed  fcari 
,/,,,-  apud  me  fidei,  dicitur  anlea  LoanusveJ  Luanus 
tjocatus  fuisse,   sed  ob  venustam  cxsariem  Finbarrus 


deinde  dictus.  Joannes  Colganus,  Minorita  Htbern  •. 
in  Actis  Sanctorum  Hibernix  ad  diem  xvm  Marm 
Prmfatione  adVitamS.  Fridianiseu  Fiigidianu  /£" 
,  ensis  episcopi,  d  ■  hujus  nominis  etymo  sic  scribit :      -^ 

Hibernica   Im.nnia  et  Finnfn    idem  significat,  q 
ALBUM,  GAKDIDUM  et  metaphorice  rutCHRUM  ;  et 
Finnuiiauu    idem    nunc,  quod    LLB1  8    Vel    Pl  ' 

VERLIA 


A 


recei  tlorlbus 

)!art>ji  i 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 

VERTFA  sive  ALB\  vel    PULCHHA  CiESARIES.    Com 
Bernardus  MeduStMinoritaitem,  nit 

iin  Annotatisad  \  ilam  quamdam 
Barrum  propriescribendumesse;  cum  ea  voa  composita 
Candidum  verticem  Hibernvt  sonet. 

a    ii,  fiisce  nonnihil  dissentiens  Jacobus  Wa\ 
auram  eques,  in    intiquitatibus  Hibernia  r,r.\)  <nt. 
Barrum  nomen   Sancti  proprium  fuisse,  Fin  u 
anomen.    Verba  ejus   accipei    Propriis  Bibernorum 
veterum  nominibus  addita  sunt  eognomina,  vel  a  re 


131 


D 

ad  vari»s  dles 

nin, 
pertlnere 

potest 


iies.   Consentit     rum  Scoticarumque  ejus  temporis  rerum  tenebrse,  <iuas 
\isifallortHibernu8t     utriusque  gentispro  Sanctis  patrist  sum  asserendis  stu- 
n-MS.  ccnset,  I' \ n-     dia  etiam  npissiores  reddiderunt.  M  prsesentem  autem 
diem  duo  SS.  Barri  vel  I  inbarri  tphcopi  sacrumcuU 
tum  oblinuere;    Corcagiensis  scihcet   in  Hibernia,    et 
Cathenensis  m   Scotia.   De  horum  jnnni  incipiamus. 
Comitatus  Corcagiensis,  Anglisthe  Countie  ofC 
diclMf  Hibernix  tractus  esl  in  Momonia  Australi,  qiue 
provincia  ab   iisdem  Mounster  appeUatur.   Comitatus 
iibus  adaita  sunt  cognomma,  vei  a  re     cuput  est   Corcagia   civita  <■    Eibemi   Corcah, 

ee<ta  veiabanimiqualitate,  vel  a  colore,  vel  a  cor-  Angli  vero  Corcke  dicunt.  Sedethsec  ad  Sauranum 
Lrissive  nota  aliqua,  sive  defectu,  vel  a  casu,  vel  seu  Saverenum  fluvium,  qui  inde  versus  Meridiem 
j     -ce  iarrus,  sive  Barrus     fluens,  post  aliquol   milliaria    mari    ffibernico  illa- 

dictus  est.  /"  quadam  ejusdem  Sancti  Vita     bitur. 
1/s.    \,„   poiius  Sermone,  etiam   Maculinu^.  nescio         6  Guilielmus  Camdenus  in  Descriptione  Hib 
'  fl  "de  ,,..„.„     appellatur.  Porro  varium  istud  nomen     pag.7Meamdem  sicmemorat  :  A-l  alteram  aKinsalia 
\     mentioribus    Martyrologiis    (antiquioribus    enim     ripara  ffluvii  Bany)  jacet  Kerry-wherry,  territorio- 

,  <    addiversos  dies  occurrit.  Dav  I  Camera-     lura    nuper  comitis  Des iaa  juxta  quod  ftuvras. 

Ue  Scotorumpietate  ad  diemvi  Junii  sicait:     quiDavronaPtoloma3o,pra>nu.t.Giraldol  ambrensi, 
Hoceodem  die  8.  Fimbarus  episc  pus et confessor.     una  ifflmutaU  literula,  Sauranus  el  Sayerenus,  qui 
neinde  ad  xx.x  Septembris:  S.  Barrus  seu  Finlarrus     »<>  Muskereiae  montibus  profusus,  pnmanam  comita- 
,,,,,  pinbarru  |  soret  primus  episcopuj    Ca-     tus  (Corcagienm)  urbem  illam,  episcopali  digi 

iae     u  Cotlectione  MS.  Sirinit  opud  nos  in     (cui  Clonensis  cathedra  conjuncta]   rasignora  pra- 

rmiSsiSaddiemivJulnlaudalatlegilur:Fmb*r-    fluit.  qu» Corcagia  Giraldo,  Corcke  Angl.s,  et Kor- 

PuaabbasdeJuis-Doimhle.  ^ach  indigenis,    moenium  arabitu   qu  ih  con- 

3  nriaqut  annuntiatio  apud   Philippum     clusa,   flumine    circumfusa  atque  raterdmsa,  nec 

Vtrrarium    in   Catalogo  mt  qui  in     nisi  per  pontes  pervia,  et  una  quasi  directa  p 

mMartyrologiononmnt.Addiem^uAugusti     qua  ponte  juncta  protens ,  emponura  taraen  fre- 

Thab  rlnScotiaS.  Barre*  episcopi;  landatque     quenset.  Hujus  sedtst  qu*  postea  Cass^m 

tta  naoei.  lii   otu  i  •     Tipperariensi    Momonise  comitatu   archiepiscopatm 

otis  Menologtum  Scoticum  et  Marty, ologium  oa-     *» *m  p.ir|1|1(. 

,    DpmnstPri    nec  in     suffraqanea  facta  est,  primus  fume  crediturb.  U 
nitii'    verum   egoid  eo  die  net  m   uempstert,  >/<<  m        ''?% 

UMenol^nec  ^^^J^ISU.ZIi ^, 

m    Canisiivulaodicto.  annisque  1577  «15»»  i/uinga  i«       -'                                                ^, 

r                        /,-  v  SpntPmbrh  rursum  seu  Litaniarumt  a  B.  JSngussio  compositust  teste  (  oU 

\       i  ganoin    ictis  Sanctorum  Hiberni*  tom.  itpag.  630, 

«^  l"  «lberma  S-  Fmdbarri  episc  >pi,  1 1  «f«Hfi»-       d         sanctog 

»•    J*"-   etCm^SZTLum     i^S^Utt»-^  Dei.quicuraB. 

»-  ;:';/":"  '■'•■'"'  ;  '         5     S.  NML Wt  Oo^  quorum  no- 

W  -    KafrJM « /  fl  In  .         ,.     QOg  omneg  invoco  in 

CathnesiaS.Barriepiscop.    «-te"*"*S  .  m    A«   L;l 

■ »«"  '""'"  Findbannum   fom  Fmdbarrum  ,./«  ^TeTadcUem  x    lf«r«  iuLfii  Pju^m  mors 

dicere)  appellari.   T>i<> Dempsterus    m  Menolgw  ;          ««  *   ^                          g  Bap. 

Scoticodie  xxiii  Augtutihabet:  Barren  episcopi  et 


D 

AlCTOI\E  c.    s 


ciDWflHs  Cor- 

primus  epi- 
scopus 


E 


S  JtarruJ  a«- 

tiquilus  cul- 

/,/s,  rcrlesinm 
sibi  sacram 


C 
drf  /)/»rpj 
Sanc/o.«, 

[UifttM   /jO(/iC 

Corcaijiensis  tt 


soris:  «d  xxiv  Septembris:  In  Scotia  Barreaa 

episcopi  et  confessoris:  flc  '«'"'<'"  ^  ^xv  e/iwrfeTw 

.-  In  Cathenes  Barri,  seu  Findbarri,  episcopi 

mmque  sanctissimi,  qui  etiam  Hirlandiam  pras- 

dicatione  sua  illustravit. 

4  Contra  vero  in  Martyrologio  Germanico  utrtusque 

lau  \aU  non  nisi  Barrea  occum 

diem  nempe  xxv  Septembris,  ubi  Germanice  nclegere 

[t,  m  m;  Hibernia  sancti  episcopi  et confessons 

Barreas.  Pra  iverat  Grevenus.  qui  apud  Sollerium  inter 


Bmvbm.  Frxiverat(jrrevenustquiaitut*vvw«>» «  .. 

*i» - —* ^r^rz  mfiE?3££ 


rius  u(  winimtttn  s.th/(i  ix  inter  Beatos  jam  invo 
fuit.  Secul    |  xii  ea»tt'tis*e   ^'"'^  """ 

cathedralem   S.  Barri,  djteimiu  m  epwto/a 
(tt  ///  /u'/m"/t  Ponlificis,  "i  ejusdem  Epislolarun 
lectione  per  Slephanum  Balutium  tom.  1,  lib.  % 
352    rn  ffwa  tottdafas  Ponli/fec  /'- 

[id   Ml  COI 

canonice  substituendis  in  perpetuum  conl 
calhedraliS.  Barri  ecclesia  diserte  loquitui 
qui  terra8  s.  Barriin  I  turp....  et  terram  b.  Barn 


F 


onfessoris.  Secuttts  est  Castellanus  m 
Uartyrologio  universali  eumdemdistinctius  annuntiane 
hU  verbis,  sedGallici*:  InHiberniaS,  Barnus,  epi- 
scopus  Corcagiensis  sub  metropoli  l  i  sehensi  in 
Tn  margine  autem  notatt  Sanctum  hunct 
quem  Gallice  Fiml  ur  dixerat,  Latine  Barrmm  mn- 
cupari.DedieetiamconseniUflorarium  noslrum  Ub. 

Sancloriun,  quod  ita  habet :  [tem  beatorum  episcopo- 

_ 


8   Wotatur  epistola  hm  n  Uus  Aprilis,  Indictione 
II   Iucarnationis  Dominicaa  annoMCxax.  Pontihca- 
tusvero  Domini  Innocentii  Papaa  111  anno  u; 
omnesnouchronologicsirectesehabent  Jacobus^ 

tentano  dePrmulibus  Hibe* 
207  suspicatur,  q pumC  -•  f  aue*e*' 

Mzcognominal Utut sitt  Bernardi  ■  U* 


Offlclum    > 
clesiasticum, 


nentls 

itur, 
i  notitla 


H  Met:  ttm  beatorum  episcopo-  "■'"'"',„   /M, „.  ,,,  Ux  ^riHl 

rumetcoi  m  Barre  Baroiam,  et  GeraWi,  qu.  nmta,        i     ■  ^^^^  Nl,.,,..  ,.,„,,,,,„ 

extitit  deOrdine  Minorum.  Qaid  tm«  *•  •*  w-  -'      ;    ,  ,,„„,  ,,„„,  ,,, „„  ,;,„,,,  S. 

lint,  U  ■■   !>■■  GerarioOrdini,  Minorum  eonmle,  ww.  «     P       ^  ^^  s„„    „ .,,,-„  ,„,„,„„„„, 

..,    lubet,  Prmtermmos  Im  die:  verum  cwn  *«   »""  '""'".,„,„,,'„  ,,s  ,„   //,,,„„,„  .hrret.  eulmm  faiue. 

t,  dicendwt  est  Florar ftr  Ba«ram  w  -  r„„m  ^,,,^,,,  8_  ^,,,,,,,.,.,  „,,„<- 

w  Barcianum  d Uversos  epitcoi veMust,  Hea  t,um  ^  ^  ,,,,„.,,,,„„  „,,„,  ,  de  »erbo  ad  ver- 

,,„.■  </;/.■  Bar«Vi«t«  «I,  nescio.  hum'uthabetur  in  Legenda communi. seu  inOfflcio 

8  h  Opm  nostr 1  prtdictos  d,es  m    v,/„,  „,-  bum    «n^  ^.  ^ 

sisS.  Barrusatil  Finbarrus occ«r»-«,  tflidfl^w  ';'"-  ;       ff  w  ,„„.  ()//(,„(„,  /.„„„„,■,„„,■■•,-,.  »•«- 

' plnJejasn b  S n,,,,,,,,,^^.  '"'"' 

/,/,/„,/„,/,,.„;,,„„„,,.,«"'" ,..•.'""..'""/''""'"'"-  """"•  3 


A 

fJJOTOK 

sed  fabulis 
conspersum. 


Recensetur 
Missa  recen- 
Uor 


B 


de  eodem  et- 
iam  al 
locls 


is 

—*«" *«£*££  riti 

pertnrtnmw,  c,  '.■".,-         „ „„ .«. 

,        ^tmonasteri«metd.sc.puh. 

diei   juo  £";S     M   <****»•« '  V'VY'm 

protdaTit.q iperq b  '     ,' '  .„,,.,.,.,  re  «equean.Supra 

toarefttavit;.^  ■',,„,,,,,     ;,'„„„„„.  ,„,/,„•  Ml 

*"'  „,v,„„„ 

"■""' '"r        ;;:„■,;;„„„      *«  "»••»«      ■"•"" 

.■■>-     Hibernia,  aomine  Tegernacus,  qw  ancillam  habuit 

S.    Barriwwww  ,■■„""■  "»  . -I  •■  ■■••'"     l"'1'  .•"•  "  ut  nemo  prasdictam  virgineni 

*-*a      £&  ::::::::":::' 

'        ,  „  ,  ,„  „,„„  cenma  aralit  lata  fomlan  n 

•—""'" '"■'■'■*' >-  Jtummodoperstringam.Pr*. 

-""''''■ 
„//,'„■ ,„„,/,,,„,-,/--■',,"- 

h.  »i nt  -"""•  ;"'■   "'■  ,,  ,;,,-  „ 

';::;, 

S-B  "„,     ,  ,,.,,,,  "<"""<• 

isispatr generalis.  Hmt  autem,  ,  ,,,/(v  „,,„. 

,„,„,,„*,„,„.,,„<     J 

Corcaaie,  m  fartu»  i  "-'  ,"""<"""  '-     ^'^7^ « '""  -"<"■  """"'  ' 

„',„  pervenil.  Puer  Irilmt    viri*  i 

„.:„.,.  ,,,,   ,„,„„   it  pulchram   tH 
FvBlitfmiaffflMkr,  ■"»'  Lochano  >?'«« 

,,„•,„„  .,„.l//„„ 
,„,     .,  .,,  „  „„„„„•,„/,„„<„„"   ■'■     ■ 
„„„„,„■;„„„„,  ,„„,,,„„,„„,„„<«»  inetatrmn- 
,,„„,,.  ,„,/,„„,,„„,  ,,",-     '•  «"«■' 

,„■„„(,■  <„,„, ,»■<; '    l"""'"' '■ 

mS.QreaoriusP*pa< 


Vitx  ej 


Wi, 


E 


ijitarm  frlfl 
habemus, 


11  i  Misericordiam  consectue  sum,  ut  in 

me  ostenderet  Chnstos  Jesusomnem  patientiamad 

oorum,  qui  credituri  suntiUi 
tam  aeternatm.  Psalm.  Beuedic,animamea,Domino: 

nificatus  es  vehementer.  Glona 

etc.  Mi  •  ■  am. 

n,„/,„,   Doc.  nmus,   Domine,  unctio 

Spiritus  ti  potentiai 

.pugnavitbeatuspontifex  Barius, 


sinaitacfor                          l  ms<     """"  """"""  '  '        ',,,,',  „„   „„„  ,  6  ip° 

oredendum  et  faciend ,  te   inspinmte,     ,•„/,■„,,•■  '•>'-■'    ■  /■'•".  .  ffl  ^ 


Ul,    (Hl"U      iicwciiww."    -v , 

ndit,teoperante,  moribus  etdoctrina  teneumus. 
Per  Dominum  ctc. 

uftur  Ifclio  ?pt'stoto  /••  Pauliapostoli  ad  l 

sios  ctti*.  1 Q  .'<•'••"  2  »■"/'"  ad  1()- 

ffradufl.e.  Domim  ilis  facta  est  scientia  tua 

ex    me   :  '  "    l""" 

quia  terribilit. 
i  opera  tua,  et  anima  m<  i  ci1  uimie. 

.  .     .    .  ...         ^     ^.-    •    ,      •       .     :  ,.    r« 


VOICllS.     «m/llliio    pevw »      /  ■ 

■  Dommo  co?Meo»-fl«d«».    R.  '"  «*wr- 

,■/  Cwcagim  civitaiem   condil,    ubi  a   <  ftrme 

ilio  ilem  :  C  «» W 

,,/,.,  „,/  |  !«npj  e/ew«itr  f«  ■< 

l}  ita  micante,  nl  mwj  mflmcfl  /•■  ■■  " 

'  -  .  •..,...,■,, ,-  ,'i  1 1 . 


F 

eoM  '^t:  51"'', 


,i  con- 
c«na. 


Mirabiliaoperatua.etaniman, 

Alleluia,  aUeWa.  *  Ministeriw  Pi  a  Domino 

£,•„„„,„,„„,„:,„,„■,.>/„,■,/,.„   ,,,,..-,  „,vr,,   .4  »a*  :-J 

ttsque  ad  20  nos  dies   ' 

12  0  in  verbia  suisfide-  pracCpuarui  n  ea  l  l™ntl"''Jmr. 

1,-   Qui8  7idil  Deumlucis  .  invocavitDominumom-  '/»-  -////"y 

.inoblationeAgniinviolati.  W,  TOmi  «ft ^^^''^^2 ' 

Smr///.  Sicul  co  '  ae  Agni  invio-  tur,  /"<r  n iruw  admirahhtate,  quasprxm  ua 

lati  -,  ,t  beatue  ponl  ad  destrucn-  nulla  fuleii  auctoritas,  editam  non  fm 

dam  omnem  talsi  nominis  scientiam,  ita  nos,  Deus  ram  habemus  ex  MS.  H.  P.  U 

.,;«^<„..r,    I....  ....t;..;».!.»  nVUtnvneViKtimam  i'ift»>    IJ/lnim     cuth.\    f.ifttUUIU    t 


i   non  juis^f.     t  <"•■- 

Hugonis  Varsei,  Mvio- 


flamomnem  ralsi  nominis  Bcienuam,  rea  nos,  ubub     r«wi  rwvFmaa  ..-  «».  -..  .  -   -  -  , 

omnipotens.bancsanctissimamoblaturosVicteam,  rtlte  hibemi,  evj              itm  est  :  Sanctissin  ^    ^ 

poborare  digneris,  ut,   quaacumque  salutem  no-  et  etectus  al                    mus  pontifex              » 

atram   impedire  poseent,  alacriter  superenius.  Per  g«            '.nacteorum,  de  plebe  scilicet,  q 

Dominumete.  Ratha  dicitur,  ortus  est.                       _ 

OMnmuntb.  Qui  recepcrunt  sermonem  ejus,  erant  10  flvjua  flttrtor pr»wii«it  "/"/""  ^1'  oflwcti   ■     /J^ 

persev«rantes  in  doctrina  Apostolorum,  et commu-  guam   etiam   magis  pudendam    facit;   d. 

. ■i>us.  passnn  fabula&i   muiaUs  hinc  ''nde  adjunclts  a  h    > 

nos,   l   iroine,   in  simplicitate  recenaet ;  tffl  ut  ol  HancFitaminaHgnamprseloju  ic    • 

cordis  salutares  a  Panis  angehei  fractione  fructus  Sxatfll  1 1  (arfifl   fltwd  nus    V/ta  A/5.  tn  C?o  « 

jjenrtci 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEJPTEMBBIS. 


133 


Henriei   Fitz-Simon,    Socieiatis  Jesu  presbyteri 

gi  ill;  mplar,    nescio,  unfoacceptum  ha- 

b  ns  Xn  uiroque  exemplari  S.  Barrua  uoeatur  Ma- 
culinus  atque  tak  exon  \um  e*t  :  Venerabilem  b  ijue 
,.  j  gajJctissimi  memoriam  recolentes,  quo  gloriosus 


D 

AICTOUK  C.   S. 


Cbristi    pontiiex  Maculmus,  depoi  ito  carai    tmere, 
a,l  gaudia  I  igravil  seterna,    Ceterum    m 

in  fionorem  ejus  ex  supra  di 
Uus,  et  aliis  etiam   fartus  ineptns,  ac 

a  ;;  Di  c  [en  '»  ,  •  '■  '  •v""' 

,  ffibernia 


Vitamdie  xxv  Septembm dandam pr&mtsit,  quam  tw- 
i  „os//.«,  colligoexiis,qux  exiila  subinde 
laudat.  Verum  is  Opus  snum  a  diem  non 

perduxit. 

17  iifY/fi  itejM  fan/itw  superest,  ut  inquircm,  qmd 

viieiur  fuissa   inter  lol  fafo  •  Barro  Mtoil 

tucipulius,  '  currat.  0\ 

Comgalli  Ben-  ^" 

cnorensu,  .^  ^    ,,.„....„,.  .V. 

Gregorius,  ejus  sciltcet  nominis    I,   i  riafi 

^Y. ;  •'«■'   </'"""  ""'r 

.,,.  „,/  604  )-"'•  rideawiM  iyitur,  an   uei 
i//imI  tewpiu   «'«/»'•   i*'»«  ""  "'"'s  Corcagien  iis  epi- 
8Copus  floruisse  alibi  legatur.  In  Vita   8.  Mocho 
scil  Pulcherii,    abbatis  Liatmorensis  in  Hibernia,    ab 
ymo  cos  taneo  ■  ripta,  i   itaque  apud  nos  ad  diem 
xm    Marlii,    sanctus    aliquis  irrus    ejusdem 

Sancti  condiscip  i  rensi  monasterio  tub  S. 

r,  <?l  ao  / 
rto  ,///«■;•  alios  emissus  fu  '  alibi  mona* 

'■  v''''1'11 
;■;:;.  nu  n.  L8  siityicto 
18  Sanctus  pater  Comgallus  d  B  Pulche- 

,.;um  :  Kiii,  patremaliorum.oportel  te esaevet locum 
dificare,  i  tibi  annuerit.  Et  missi  sunt 

simul  cum  suis  di     ,  ! 


ab  eoqur  /us- 
itu  allud 

monaslriium 

Oindt  rr, 


agi  in  Vita  S.  Idm  seu  It;e  virginis,  data  ad  xv  Jo- 

iniiii  ii,  iii   quQ  U  gitur  ipse  i 

Floruit  autem   //•»<■  favi    Colganus  in  Actis 

iiini    Hibemist   ad    prxcitat 
Sancta  obitum  anno  Christi  569  ULigainX  fforum 

■ii ii m  ten  , 
Corcagiensis  eetale,  ut  de  hoc  optime  aceijri  pc 
de  S.  Finnbbarro  ea  l  ita   S.  M 
citavi  ' 

20   /  na  floruit  S.  Latr  et  s.  Lasrea- 

as  Lelhglinensii  m  Hi  ernia,  "'• 
anno,  ui  creditur,  640  I  viu 

■;//.<  «  Papebrochio  itlustrata,  i    -■       B  irro 

Corcagiensi  mentio  fil  uerbis,  qust  tubdo.  Itaque  con- 
fln.  -  .  eum  (S.  "<  i    \  iri  sancti  quam 

plurtmi,  loqi  i  as  jun- 

aceensi.  Hac  oc<  it, 

'um  poin.  °- 

urura,    ipsum   priua  adire.  Qui   cum  suscepfeua 
bilaritw  triduo  ci  isaet,  et  recclen- 

tem  illum  Las  ali  |u  tmdiu  morareturperviai 

fcedere  inter  eos  S. 

Barrus:  Gauderem   piuriraum  nostri   pacti  memo- 

m  aic  relin  >ndil  Lasre  mu 

Pete,  et  dabit  tibi  Deus.  Imo  tu,  inquit,  petejquo- 
niam  te  nos  adivim  j^ 

2!  Orat  igitur  Lasreanus;  et  cum  vernum  tunc  mraeulum  in 
tempus  esset,   ecce  tibi  corylua  orta  esl  coryio 

terra,  avelianis  ornata,  de  qua  crux  juxta  e 
sita   Ki;  Bibernice,  id    esl     ;  ti 

laudatus 
Papebrochius  post  seculum  xj  ex  antiquioribus  MSS. 
Hibt  rnicis  at>  Anglo  quodam  comp  latam 

tis  secura  i  wrlim  in  prodigm  S.  I 

infantiam   comitanU  us,  p  n  "  /'"' 

rantur,  n  i 
obslat, 


Uehreaaus,   qui  I                                        ;''•"»         ,;;,,,,„,,,',,/,,,  Fatteez 

Achadhur...   !                          '         '•  "   s;  l'"'"-  """"" '.'"',  « mortum 

ua,  et  S.  Luctlcherous.  Hi  -  g-^J.   ^, 

''"'"  cumFyubarro  '"'•«  — 


etyue  / 

le.  .hrm,  i  \q 

Ipa  w  ta  i  j. 


/"/,;,///  ,/^/<'m  /.'/^/'h/'//,  i)i  Annotati 
kum  bharrum  iiowafi«m  ww,  quamqui  po 

Corcagi  >  -"""   episcopus  rextii  quia 

temporis  ratio  optime  convenit,  nec  alius  ejus  nominis 
produeitur,  de  quo  ea  potiu  ;"" 

gallwn    Bmchorense    monasterium  anno  Christi    551 

601  i 
schenius  in  Commentar  >ad  ejusdem  I  itamdie 

;/„,,  iilustratam.  FacHe  itaque  potuitS.  Finnbhar- 
rus,   seu  Barrus  noster,  y  '"'"  ••-''"; 

' 
rii  Mugni    tempore    Corcagionsi    ecdesi*   prsefectus 

19  Recte  etiam   congruuni  reliquorum  -s'" 

lempora,  quibuscum  > 

,;.  n.    \[och<Bmoc\  mortem    Pap 
loco    citato  pi  a  medium  seculum  vij   reposuit; 

sed  deinde  n,  exemplari  manupropria  in margine wb- 
siituit  :  Forte  DCiuaul  dqv.  -s'.  Lachreanus,  ahasLa- 
ctmus,  Athadhur  i  ind*  Cluain  fertensis  <«  «*- 

'V////-I  abbas,  obiisso  dicisuranno Chrisli  622,  in  Opere 
»o,  ,,,„  xix  Martii.  Be  S.  Mdua,  seu  L\ 

I  /.,,/,/,,,  Cbuain  fertms\  Uem  abbate,  actum  apud 
no.s  i  ,i  ,,,  ,,  j,,i,ust,,  uhi  ejusdem  beatus  obitus  <;d 
anmm  Christi  602  relatus  eaU  Ambo  etiam  n  «*« 
I'//«s  ,//,,„//„,•  S.  Gomaatfi  discipuliin  Benchonm 
monoslerio  fuisse.  S.  Luctiehernus  denique,  & 
chtigernus  upud  nos  retntu*  est  mter  PrmermueosaA 
diem  xxvm  iprilis,  ubi  dicitur  fuua  abbas  ims-ic*- 
metmsin  Tuamonia  in  Hibtimia,  notatnrq^  d»Vro 


jara  vernaliv  rogavit  eum  pro  aliquo  novo  mira 

•(lv    ad   ejua  orationem    corulus  maturum  oanenarra- 
fructum   protulit,   autumnali   tempori  d  ..   J«^«j 

Namarborexcutiturnondumtlorens.etcircun] 

tibus  replet  sinus  auos  :  quo  miraculo  pala 
contulit  p 

(Mf^pler   Vitx  &. 
ctabbatitlnis-Catl 
tquam  in  Open  '  /'"/"'w""'-  ' 

muubipag.11% .»•!«    d 

/,/,,,.  IV// ■«!»*$.  Senam, i 

»pr2Lmr«^a^ui, -   W ^fl 

2 d «utforteettamno*- 

*- «  ,  //,/,,,//.   Lc, 

...       ,,„  //„,',„  ,•,,,.,■",„  lUwtrewf.  ,,, ,/,,,,  mm- 

;; 


aiin  Inctrtat 
fidtt  relicta. 


mism  monasleriumsunm  lorcaqva  erexerat,  el  „,,. 
nm,  qui  usqu« Be  ipj  ' '  '  m*™'  , ,,  pfcnuwnrt.  CM^au  addiem  svn  .i/,„,„ 

2«  /,„,/,„,  ,„,w/„.  ,„„„„.',»».'»  '""''<''''  '..'.,     '   s   vi  sano  prcsbytero,  Corcagiettsi  patrono,  tx  Vita 

rwcluntur:  ^  g    /J(((.„„s   .,,,„  ,,,„„„,  .,■„„„,  //„,„,/,,,„  U      ^    ^.  ^  ^  ^^  ,,,,  ft„/uJ  „,„„,„„,,,„ 

,,,/„,,  perp,  ,,„„  iis  insertam  ibidem  m  Anno  „  s     •         •  ,.    ,„„„,„„ ,,  „„„„„„,-,„-.„.,„.„„„;„,  .«,•,,,„•„. 

■"•< '■' "'";"'      *«■*•*. 

,  losaesset,  /.„»  </■■■'<  """<"" "''"""'•     ',"  oaposthaseS   Barrius  venit  ad  lacum.  qui  Sco- 

rtascum   *inle   """"•"" '7''"'  «ce  Loch-eirc  dicitur ;  juxta  que.n  construxil    ruo-  «•»!•» 

'       -•"*  Ser ^d, 1,  velut  ad  sapienti»  d ei , 

epantiumagnomt  omniumoue  Christianarum  virtutum  saorari ca    /■■„mW. 

.'"'■'""■"'"»  Sl" """'.""'  "'"   '  ^vatmVundiqueconflnxerediscipuli,  in  tanto  nu-  ' 

S.   David,                               '          '   '           .  „Ilarum  multitudine  eremum  illam  quasi   in  am- 

C urensm  vculo  x„   «/   -'  ""V ■<*     J^rterent  civitateiu.   E<  illa  ,„„,  , 

B  ,,,■„„/„  ,„  /,„'""  c/ '"■""  ""'""'  '"'"■     <•'•»  '"'  :                sehola  innumeri  prodierunt  viri   vite  B 

Wrt«M*rt:B .(qmel  taw  .  ■  ,„,'„  ,„.,    ,lClli     De 

apud  Corcag  rut       .  M  •  c-cu  b.  ,„„,„.„„„„,  „„„  ,,„,,/  ««riam,  rtfn  ttatis 

"  ""'""'•   '  ;""1   ;„•',,„„„     Hibernorum  VitisSancli  titulnm  „„""• "<»»»- 

*»  .ISSellum,G.ra.doCamorens.     «     ^  ^  ^^  ^  ^  ^^ 

n0"  nt  concedendum.  (prMMnttar  «fcidem  Co/««n«s;  et 

25  0 <"<<    *«-*«**  "■   ""'"'      '"  BmXiii ^'Te^Uaceleberrimascholaprodierunt. 

S ' "'■  »■  '"  """'  ' """•  """  ,     mqc  itaus  et  virtutum  meritis  diversas  sibi 

.«."<"<  '"'" f  Gregorio  Papavi *.««  J  ^™    eL  ««nstruxerunt,   eteeetsua 

,  ,./„,    v./   ,/  n//     sco//»///    alfaricm  presbyterum  et  abbalem    Corcagien- 

fuerit,  aiun4e  assequi  hactenv    non  potm.   &ed  ut  aa     scopum,  aueru      /  B„,,ndum[S 

cumsentil  Jacobus    Warxut  bi   C nmlarfti  Barr.  toputo  fkuia  «r^ttr,   e    co/.  OT 

v  /v »*«.   fffttnite.» imDublinii   edito,  MarUi.  Paucis  tomen  de  eo  ad  dictum  diemjgj^ 

Voopag.mepiscopor Cc i seriemsic  ut   inauit    aesta  «n»  propter  ^J 

S.  Barrus,  alias  Finbarrus,  sive  Barrus  -'.   «hM /"'  ^m  Fttam  Hu breL  Eadm  de 

Albus,    dictusetiama a   Lbchanus,   in   Conatia  ■  renost terPrztermtssos  "■""»■ 

natus   pri -  Fui1  apiscopua  Corcagiensis.  »  /-•  Contra  Jacobus  //  « -*us  m(  ornmentanode  ? 

g^Ecclesiamcathed.  ibi fundavit,  ineunte  IVmmWiii  Hibemmpag.  200  5.  fc«    "l>" 

3eculo  mi    et  cum  annos  sedisset  xvii,  vel  secun-  discipulum,  in  schola  juxta  lacum  Logh-eirc  eaura 

,,lu,n  vii,  Clonas,  qusa  Corcagia  tum,   ejusdem   in  episcopatu    Corcagtensi  «««jj^™ 

w  circitfl  istat.  vn  I  Octobris,  M>  additque  hujas  memorwm  prscxtato  axe  ma 

amicis  circumstantibus,  plaeida   morte  obiit.  Quo  Corcagi»  celebrari.   Utut  k<ec  se  habeant,is  ipsenaw 

unnino  certum.  Corpus  ejus  dubie  Nessanus  est,  quem  B.  Mngussius,  num.   <  i  - 

Corcagiam  deinde  deportatum,  ibi  in   ecclesia  sua  totos,   infer   5<i//c/^   Corcagta  quiescentes  mvocavu 

hom  rifice   sepultum  est,  et  ossa,  uescio  quaradiu  '/'"'""/'•■'•  Innocentius  III  Papa  in  eptstola,  eodem  mi 

em    prorsus     mero  laudata,  eiiam  Sanctum  appellavit,  ecclesiam  s. 
//„',,/   /  Porterus   in   Compendio  Annalium     Nessani  inter  Corcagiensis  episcopatus  possessiones  w- 

ecclesiaslicorum   Hibernise,   ubi    tVan r,    verba  adop*     censens,  ,  _         ^f( 

tflW-f.  y  i  etur,  «amtffim         30  Z)«  .•./-'■^//cm  S.  Barri  dUcipulis  etiam  Ussenu^  w«jnfl„. 

alifuem  Barrum,  Barrium  /r/  Finbarrum  Corcagix     in  Tndice  chronologico  ad  annum  Chrisli  660  •""' ''"!' 
in    Hibernia   episcopalum  gessisse,   qui   ex  communi     minit :  Decem  Barri  Corcagiensis  discipuli   in  ni-  ^«W 
ettam  aiiarum  Fitarum scriptorumque  consensu  seculo     bernia   ciaruerunt;    inter   quos    Colmanus,    iin     iieriu 


c 

Florull  San- 
culo  VI 

»<   VII, 


1199  dherle   meminit.   Quam   ob  rem  non   dubitavi     illam  ad  lacum  LocL-v».w  u**  ««».»*-.— 
ejusdem  obitum  ad  seculum  vn  refeiri  ;  sedquoto  ejus     et  maritima  Momonise  parte  nm^iiuii .   "<''"  /'/'"''/  " 
tflru/j  <•  ntiaerit,  non  poiui  usptam  deprehen-     eadem  invenio.  Diversa  hsc  fmsse  videtuf  ab  iljo  m 

nasterio,  cujus    Warxia  in  Antiquitatibus   ////«•''"•'* 
27  Qesta  Sancti   malo  lacilus  pmterire,  quam  ex     pag.  196  sic  meminit :  Juxta  Corcagiam  i  onaster.u 
/„//,  fabulosis  Vitt8,  quales nos  haben  </,,/,  /1,,'/(MTf.     s.  Barri,  alias  Finbarri.  Cormaco  rex  DosmoM 

construxit 


rorr.a- 


B 


dfiivlt  ali<> 
nomlne  appet- 


in  Vita  Maiacniae.  ro  seaious  et  episcopali  sedenon  in  l  ia      ed 

^l^Vtavit,  ( i"i  Cormacus  it)  filius  Dermi-     in  Dornock,  Sutherlandiae  oppido,  adhac  extat.  [ta 

* "circaannura  u  ilxxm.  progressu  temporis  provincia  bfec  Cattei,  antiquato 

<U  Hocccenobium  a  multi  antiquato  priori     nomine  posthabito,  Sutherlandiae  titulo  voeari  ca- 

.      Monasterium  de    ^tro   S     Finbarri,   et     pil    Usc  ibi  de  anliquo  provinciv  Cattey  ampl 

ni"nl('"(;ii .  ,   nimirum,     posi  qux  deinde  multu  < 

nojninis  abbate  et  postea  opiscopo  Corca-     sanctique  Barri  cullu  subduntur  sequ 
ouiobiit  b  ""i  uclxxiii.  /Ipudeum-  Prajcipuum  hujus  provinciaa    Sul 

in  Commentario  de  Pra>sulibus  Hiber-     oppidum  esl   Dornoch,  arce  Sutherla 

•       ,flfl  '  207   appellatur   Gilla-J£da  O-Mugin,  ac     et  templo  cathedrali  diva  Virgini  i n  picuum. 

mS.Jr  iicitur  fuisse  abbas  ccenobii   de   Antro  S.     Hujus  templi  fundator  fu 
P-nharri  iuxta  Corcagiam;   'ed  ibi  uno  anno  citius     episcopus  ;  propterea  ejus  nomine  insignitur...  I  em 
^Lnotatur-additurque:  Ab    illo   nomon   retinct     plum  parochiale  hujus  urbis,  divo  Barro  sacrura 
^nnl.iun  illuc  canonicorum    Regularium   Ordinis     initio  reformationi  .  ui  i 
Q   AiLiistini  de  Antro  S.   Finbarri.  Gillb-Abbe*.     litum  fuit.  Nundinis  autem  S.  Barn,  S.  G 
«'illnnellatum.  Ito  ipse,  a  quo  parlim  dissentiens     S.  B  n  ird    i  i"  "  **  ' 

uZicllAugusLinusin  Alefnand  Historia  monastica     bu  »■»  »»»  "! 

,n ',,,'■    anno  1090  ParMii  feflft»  edita,  pag.  54     qo,  confluit)  satis  celeb  ft 

*!  l/wew/i  credere   mavull,  monnsterium  istud  prope     nova  juoqm  ejnsdem  p 

CawalmabipsoS  BuroiM» pri datum  Blaviumpag.  VM  de  cai  iop- 

acoZnodiversumesseablbracend.q laS.lbaro     pido   Dornoch  ,  "/"< 

.    '       (wf    e    monasterium    in    insula   Beg-eri     parochialisS.B*Tn,quodanov«  «tnm 

;•    '        n  s.  Barro  appellatu  n  fuisse,  existimat.     diximns,  , iina  lanium  «.pn  msab 

eodem  Snncto  appellatis  ibidem  pariter  mentio  fit.  i 

tum  ejus  etiam  in  Aberd  W  ^se,  a 

,m  hodiedum  apud  Catk  '"'■  habem 

rio,  anno  C  1509  Edim 

lat0t  cujus  exemplar  MS,  apud  noxest, 
(7  in  quo  ad  hnnc  diem  xxv  Septembi  m  S. 

'""  /<':/'•'"''• 
3ii  Hxc  quidem  nullum  de  alicujus  S.  B 
Cathenensem  et    [berdonensem  hodiernai  Scotix  pro- 
acra  Vene-atione  ecclesiastica  dubium  relm- 
I      i    illeS    Barrus  rff.  tafl"  r/fl  «"»;»■'- 
pertumest.  0,ficium  Ab 
Lectiones  habet,  quarum  tres  prim*  et  tm 
S    Fymberro  propriz  sunlt  reUqux  tres  media 

gm.Conjeclur^deS.BarrovelFymbajro,    S  Fir 

inCathenensietAberdonensi  dioecesibus 
in  Scotia  culto  :Opusculaeideni  attributa. 


'um 

hatmlt,  uti  et 

\um 


E 


■ ,;,/  propositum  nostium  attinet,  mihiquoque 
Verisim\  ■>":-    monasterium   Corcagiense   a   S. 

Barro  crecfMW  e*™  oc  /brte  <•/"""  -s'-  Joanni  Bi 

icls  Regularibus  traditum.  Id,  inquam,  mi/n  v«- 

;//,s   ,/T-;,r/.    7"'"  "'""";''  """'"'^    S'     1;:"'rl"" 

Corcagiensem  episcopum  el  abbatem  fuis  *  ulla 

alia  proftrlur  ratio,  ob  quam  monasterium  illud  rle 
^ntroS  Barri  appellatum  fuerit.  Plvra  de  bonsancto 
)>,  {Sule  non  habeo,  nam  Epislolam  de  czremoniis 
Baplismi,  quam  Franciscus  Porterus  in  Compendio 
Hibernise  ipsi  duke   a  .  ipw* 

non  essej  nuvi.  41»  ostendemus. 


i/i  Brcviarlo 
Aberdontns', 
in  quo 


lii  Cath 

ScoliZ  l>n>i    /i- 

cta  et  cpi- 

c 


natalibus 
,../,  inquinqueprioribusLeci 

Vn,r  Sana  Uur.  Post  hxc ,  omissis  cetem,  iiltima 

idimus  supra  §  i  sanctum  ahquem  Barrum,  I  [n  ,u.i;il]  Infantulo,  und  i  r  - 

,,'  Finbarrum  Calhenesis    in  <  Scotia  w  Q  ^  nomeu  ei  Fvmberru 

pKm,  /,„  podcwi  «/'-7-'  *>*w  "'  '"'"/"'"  ;]Ial"  \     itur    Qui  p0Stea  Litteris  instructus  Evang< 

owni/ntwri.   Cathencsia,  incolis   Caithnes,  P°"      '  ^     *  ditur    ui        i      gorio  patre  sanctis- 

,/,„,/«  ,■,/«,-,/..■.«..  ora,  qua  Septemtnonem  Kom         gb  tituebatur   antistes.  Scotiam 

et  Oi      ,   vcrsmfretoPicUcoterminatur.GuiUelmus  si       i  amo j  ^  lurimoa  ad    fjhrist.   Bdem 

CawduniM  w  descriptione  Scoti*  deea  sic  habei  i  Su-  a       •        persuasit;  sub  cujus  etiam  tutela 

perius   r«tpj-a  Sutherlandiam )   Cathnnesia,    vulgo  wi     ssimus  pater  Col ba  in  levitarum  ordn 

Catness,  jacet  mari  Germanico  objecta,  e<   uume-  r  quarapiurima  fieri  continge- 

littorum  ambitu  inflexa,  in  qu..  Ptoloma  i  astate  mi J»^^«j|      S 
Catini,  sed  perperamin  exemplanbus  Carini;  apud      •        m       at  igitur  Oflicium   Aberdonense  a  Cor- 

quos  illeidem  Ptolomajus  Ilam  fluvium  statuit,  qui  J >  r    ^    ^^  r///s  primoquod,  ui  multo 

bodie  Wifle  videatur.   Hujus  incolis  ex  pecore  pas-  cagi  h  ^  .^^  contextum  ,,/.  Se- 

cendoel  piscando  maximus  proventus.  PraBCipuum  ~' " d  S  Fymberrum non  in  Uibemia,  sed  n, 
casl 
/w 

MibJt  ,-ex  Jacobus  IV,  vel  ad  Wik,  prout  res  po-  ;,:'.,,,„,,.„,  S , S.  Gregom  Pa, m 

stularunt.  ,  ,„,,„„„„„..,,'.'-«-"■■' 

34  Ampliore*  olim  ejm  UmUei  fi ■.  «idenpotot  modoordu 


■  imo  regene- 
rato 


Sanetus  IM6 

i  ci/m 
Corca^li 


o/ijuii  S, 
/;;"  u  an/i- 
V'"".  ec  /.- 

liflW 


34  Ampliom  olim  eju,  Imite,  fuim,  ■■"/,„  polat     '""''''''  '^.  ,.,.,;,    Q ,„  ,,„„,,,„• ,  ,w 

opud  Blavim  tom.  0  Geogtapkim  pag.  126  „,  deecri-     luwm p»  fa  >s.„, ,,.,,, ,„,„,,„■, 

i  Sulfteriandte,  •  WS    8»'  -"  ?*£      Sml  Colamba, >■>    *e*^ »  »**" 

„  ,„.„/,„,  ■  /  properilu» "«"'  v-'""""  '""     ■"",,.„     /.  ,  ,„ ,v  o, bm  comequilur.  S.   Buna 

ir /,-„:  Episcopatus  Catteynensis  (dubio  procu«  »7  '..;,,;,,,,,,,,  ,,„„„  .,„„■  ,„/,„,/.  ■»  "•  r"'"" 

primo  hunc  titulum  babuit a  Cattei,  uam  d nw     <•  ^r[     ,■ ,„. ,„„■/„»  , tan» 

hae  non  tantum  Catteynesiam,  sed  Soutber ham     m      ;  „,,,,„„ ,      „  ,,„■„„„. ,/ •■adem,  av* 

quo4ue.  Strathnaverniam  et  Assinl  suo  ambitu  .n-  A«™  "»"<«»   '                                  <****» 


partim  ah  ea 
dlst  ,,1'j'titur. 


™nffiie>™  ■;;      «  J^i***.         -//^.  - -; 

Amtrali  Scolucora  receplu*     (h  helerodosn*  archiepucopus  Sanctandreano* 


:::,       ** -r  &,=-« 

S ' '"';■' '""'"■,     *LLto»(C,lhM*ui*)t lafdsestaMalcol ,n 

CoZ  -» .,:: 


Malcolmui 
Scotix  r« 


B 


B«  txunm,  ■•;■■■■■ ,    ,„„. 

,,■,..«.■,.'*".■,■■"■' ''"''"■• '"•'■■'■'■''■■'"'•v       :    r  •■* 

V ■,,„■     ..„, ■!, 

■■'  »■  '■" 

.,/,„/,„.,„/,/,. 

„  x •< "»''-. 

.,,,,„,!,,,,,,, 

'"""' '  "'""'• 


™      asmDarrum  prmfecit,  qnem  magnopere  uili, 

bat.Hicvirdiumaj  " itmnemrt.acpo 

,:,„'., suam  pro  San'cto  cttlms  est.  ftr  Darrum 

ftfcBarrum  dedgnari,  wdtt  nomims  maast   , 
w,,us  «ttois.  Barrum  m*  cumdeHi  »omt«o(  »nmi 

/,„„        -'■■  '■'•  //--'- '  '■:'■,:"'  * 

■„,  '..■,.„„,"■„-  "  ■  Malcolmi  lempore  a  "  ;  N'  '"';',""'  p 

. .,„„.     siveFimbarrtts,episcopuS  Catfcan,  i   Ma  -  '• 

89  //..  "'",', Lni «Uta*  ,tus  ,  uti  m  ejus  V.ta 

'      ■        '  tulit...  Clarnit  anno   «L*m.  Cohtur 


"   •Wa'"'rPt  'tuWt-  Clarnit  . o  *«**. 

ZSb.  et  aris,  multis  vegni  locis  erectis, . 
peruxoreMargarita,  nttllis  nn  ■  p      ,„N  ,„..,„,   /,•,,,,„„„,«  Beoiicum, 

L„  '         .Actacertio  «ml  ■  '  '■""»  "'  ■' 


,  lUodpr«cipuumerat, 

;vere  institit.  Fuerant  ante 
■i.  NurthL 

.    m  ..,<;     inm    linn 


suadente  S. 

M'ii  i  < 
conjuye, 


eplscopatwn 

Ca'henes\x 
funduvit, 


N  p.enTur.*.   i  '"   ••'■'   •-  _.  .     -, 

fldLue:Acta  certiora  per.erunt.  *W  n 

Btraria  pottus  te^ri  mK,  «l 

i  i  sHPro  o  -"'• 

l;  x.  ;  nwodifotium  *c  Dempsrer.  «■'"'  ".  Wtmft 

,   in  i:i    „„,1,0  noslro  laudali  Brevtarn  ctumm, 

;£MrJ  fo  :  ViU  S.  Fymberri  «*> 

•  ;ai  ,;;;; ■   ':-  ^, 

,Imo    III-  a.uio    H»3W.a 
'   eruditioneque    p,  bus^nsi     ^^b^e^%M   ,„,,,.   pWeri  ^ 

quibus,  --'~  Bn a 

.  :u:;::::  ::„       Xn^^ .-:-/- 

MteMh  ,„  /.',w/'/^,/   Lvconsfi,  tpUeoporm  po. 

,'„„•  rofioiM  p/flnaim  ^,  wm*  «- 

^ni  •"''"  '"  Co«A«« 

:;/,,'/.wi"/,"")n^iWllr/'M,,nllM^-|" 

HMi.   38  el   ^ucnti  citati  episcopos  mvtscatheoru 

Moraviwd  ac  Caihmensi  a  Mai  "  r 

i  Umcerto  lammidausma^ 

benefic tprivilej H.  multo  ampi^ores  au-  ^^^/"TS^  M. 

ctiore^e  ab  illo  reddebantur.  Quibui  delectos  e*  S.   Barro    -,,    M <      / ";      ' 

omni^otiavirtete^tenidHion-  viros  /-/'- ■ «r.c - «  ■ ;;  J,  ;// 

pmici  curavil  lii    0. r  .«  Hp.  i  m  ■t--</<«»<  "*■    Otfto ^^l«_ro  Darrum, 

Duplicistatv   i  <apudScotos,ubio  ■  — ^ de  —■* ^^^^.S ' 

Malcolmo  ftm  ,  on ,  m  Mom-  o«em  «A  oot/eni  reo«  prtmum    Uilh  I     W 

xi:ii  in  (,ltha!  to^tai»    M«/ofti  ^,o6  cMta»  ■     ;     

, m  ,  o«i  Ub.  n     ■  r«  :  Kex  nom«n«  fltailiMi,  ^lor  Sand*  / '     '_ 

ir.M»H  III    /-  m  '/-  M.eoluu.li.im  appellat,  ad  Mrft.  ^  nfeii  *M,  r-  """"^  J^V"^    M 

quatuor  priore,  ep       |  *  «  '"/"""  ■  '«'«•/«'"  f*  Galhsnem  ejmco^s jowe i, 

.,  hominibus,  prout  illa  op««vfltu«  //'M/-m  posfeo  tonJuni  /<o'nf  «ooi» 

ferebant  tempora,  doctis  et  piis.  Con.efi(tuNl  doniano  daau.  ,    ,,   ,   an//„, 

e(  uii,,  quos  nil  opw  esi  hk  refewe.  44  Si»wii  ralfo«6  indun  potiui  ,    g»  ^  n  pg* 

M  Ufaicoimu-    /-;-•  .sv,/„„(m   rwc  nseorem    ?«it«ii  Aoerdonenee  no&is  daeriprit;  msi  [orte  nu  -  w<  ijj^ 

S.  M^artoR-,  cujut  eximiii  vvrluiibus  u  .s^^/M/^r  iWowwn,  «■/  /.//  atter  fllier«m  aumtaxat  /«. »»    ■«       ,  i»en 

ca^fNs,  prwtinam  antmi  ferocilalera  depoeuit,  mnltaqw  Dtei,  qui  Bravianum  Abecdonense  nobia  i        jj^ 

ex  eju&dem  eoneiico  jum  pieque   («cfeae  narrotor  W  non  *nim  pradiclum  ttintum  w  Brwuswa*P        ^ 
(tjttfidem  Banotae rea/inas  ^ila,  a  riwodorteo,  D««elf»efMi     eawelimoi  oum  //<«"/  W  iwoKlwtti  b*I  '"  ^'.''''""^^^, 
monnclw,  ipiiusconfessario,  wripjo,  rt  tn  O/xwv  rrostro     ouod  m  jf«ii  Ladtafniaia  '"'//"  piw«M  /"j/  ^ 

illustrata    ud  x  ./uhm,   fUfl   P>0  COttHir.   AfuilO  OUtdem       Makolmo;  8ed    OOttlWI  N.n/c/i/s  fld  /""//'•    "/'"      "j^. 

biographm  iste  memoral  </■•  «cra,  giwzm  iWa,  eoneen-     od  S.  CSregowi  scitteel  Ponti/lcaliJm  '"  "A'ir'''',  "^/(,m 

ttcnW  inuiilorege,  pro  ecclesiublua  disxipliua  jiei  tutum      tur.   Ad  bcmpstcrum  rcdcamus.  Lamlnt  U         i 


.,'•11     \  11  ">.     0U1O\JU.     *.-. 

dit,  iLberem  ab  hkce  frwtom    in  tcciesia  Seolix  statm 
,  acptum, 
'.o  Consentit  Joffniies  Lesl&us,  Hossensk 
1,1.  c,  ,.'«•  Rebus  Seotomm,  in  Malcolmo  III  sic  in~ 
quient  :    TiiVKJ   primum   Moravia    el    Calb 
Malcomo  auctore,  nwos  episcopos  habuerunt;  reli- 
!  quisque  quatuor,   v-i  Ireopolitanus, 

Morthiacen®  .  I 
beneficii6  el  privilegiis  oniati,  raulto  ampliores  au- 

.     .,,  ,  i    \         t„_      r\...\ i.i  „„4 >■» 


rfHli* 


non  tamen 
omnino  certa 
tit,  nec  anli- 
quo 


teslimonio 
futia.  Alterius 
hulc  apposita 
asserto, 


sed  non  pro- 
bata  referun- 
tw. 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 

in  ejus  Vita.  Malndmi  snliret,  fhujus  enim  Vitam, 
non  S.  Harri,  Dempsterns  ipsemet  inter  ejusdem  Opu- 
fouh  recenset  quod  si  verum  sit,  dubitari  nequit,quin 
S  Barrus  floruerit  sub  Maleohno,  eni  perquam  fami- 
Turgotus  fuit.  Ab  hoc  Vitom  atiquam  ejusdem 
s.  Margaritse  et  Maleobmi  vernaeule  scriptam  exsti- 
tisse,  doeet  Hector  Boelhius  ///-.  12  Hist.  Scot.  sk 
8Crjbens  .  S.  Andresn  faetus  episropus  (Turgotus)  Vi- 
t;im  I).  M-irgarit»  et  Malcolmi  regis  conscripsit, 
vemacula  quidem  lingua,  sed  non  minori  elegantia, 
quam  pietate,  veritateque,  ut  qui  illis  familiaris- 
simus,  dum  viverent,  fuerit. 

45  Rursus  in  eedem  tibro  ail:  UuantaveroinDeum 
pietate,  quamque  sancte  cum  hominibus  Malrolmus 
et  uxor  ejus  conversati,  qu.inta  etiam  illdiTstria 
mores  hominum  emendare  conati  sint,  facile  intelli- 
pet,  qui    Turgofi   librum  de  vita  Mali  D. 

Margarrtae legere  curaverit.  Ita  ipse;  sed  Vitam  kane 
suo  tempore  frustt  ratam  notavit  Papei 

,„  Commentario  prmvio  ad  ejusdem  sanetse  regtns,  I  ta 
§  i.  Ncc  magis  iilam  a  se  visam  Dempsterus  ipse  w>>i 
obscure  significal,  dum  lib.  18  Hist.  eccles.  Scotorum, 
in  Turgoto,  hvjus  Opuscula  enumerans,  memorat  qui- 
dem  Vitam  Malcolmi  regislib.  i.  Vitam  S.  M-arga- 
B  ritaj  reginae  lib.  i ;  sed  tantummodo  ex  fide  Boethii, 
sttbdens  :  Utriusque  testis  Boethiu  \quam  oel 

5i,  male  laudat  Boethium,  qui  non  duas,  sed  unicam 
utriusque  simul  Vitam  n  Thtrgoto  scriptam  ait.  Non 
.  igitur  Dempsterus  istnd  Turgoti  Opuscuhm,  quod 
t,i,n  fidenter  laudat,  dicens  .  S.  Barrus  sive  Fymbar- 
rus,  episcopos  Cathanesise,  regi  Malcnimo  III  san- 
ctitate  vita?.  acceptus,  uti  in  ejus  Vita  Turgotus  re- 
tulit. 

46  Subluto  Turgoti  testimonio,  ea  de  S.  Barri  epi- 
scopatu  Catkenesis   setateqne   n  recentioribus 

iHis  scnptoribus,  quantum  quidem  ego  noverim,  nititurt 
qnorum  avctoritas  mihi  tanti  non  est,  ut  me  certum 
,  IAbenter  tamen  /liud  dubium  ponam,  si  qnis 
secpe  dictum  Turgoti  Opusculum,  et  in  eo  Dempsteri 
it.  Ab  hac.  opinione  longe  discedit  Nico- 
laus  /fcmijss  Scutns,  Societatis  Jcsu  prcsbijtcr,  111  h- 
bello  MS.t  qucm,  flagitante  Sollerio  nostro,  de  Indu- 
bitatis  Scotiss  Sanctis  composuit,  et  ad  eumdem  trans- 
vnsit.  IIic  S.  Fimbarrum  ad  seculum  vi  omnino 
referendum  vult,  ac  de  eo  sic  loquitur  ;  Catinos  atque 
Cornavios  in  ovile  Christi  reduxit ;  et  per  conse- 
quens  illorum  populorum  merito  Apostolus  nomina- 
tur.  Sedem  fixit  Dornochi  in  Suderlandia,  seu  terra 
Australi  Catinorura  Ipsius  coenobium  sub  Malcol- 
mo  III  in  episcopatum  sublimatum  :  ha?c  recentio- 
ribus  origo  erroris.  Dornocense  templum  catliedrale 
D.  Fimbarro  sacrum,  ubi  sacra  illius  lipsana  a  fide- 
libus  venerabantur  usque  ad  totalem  fidei  sanctaf 
eis  in  oris  exstirpationem.  Diligenter  distinguendus 
est  a  Fimbarro  Ibernorum. 

47  Uactcnus  ipse,  nulluin  dictonun  suorinn  tcstcm, 
nu/luni  /no  us  monumenlum,  mtllum  rationem  alle- 
gans.  Quinvmo,  quod  de  Dornocensi  nve  Dunrodunensi 
ecclesia  cathedrali  S.  Barro  sctcra  ait,  adversatur  diclis 
num.  35,  ubi  paroehialis  quidem  ecclesia  ipsi  dicata 
fuisse  diatur,  cathcdralis  autcm,  a  G/lberto  episcopo 
exslructa,  divx  Firtjini.  I)e  sancta  hoc  GUberto  Cathe- 
nensi  episcopo,  tu  rsus  mcdium  secuium  xni  dcfuticto, 
actum  m  Opere  nostro  cst  ad  diem  i  Aprilis,  ibidemque 
ex  Breviario  Aberdonensi  cliam  dictum,  rcquicsccre 
illum  in  ecclesia  Cathenensi,  suis  constructa  raani- 
bus.  lurte  tamen  aute  hujUS  S.  Gilbcrti  lempora  cc- 
clesia  S.  Barri  cathedralis  fuerit,  et  post  conditam  a 
Gilberto  novam  illam  jiarochtalis  tautiun  facta.  Ut  ut 
est3  nonpossum  ejo  Wemvssio  isthsec  omnia  sine  teste 
et  argmnento  asserenti  crcdere,  mmjisnue  propendeo  in 
eam  sententiam,  qux  S.  Barrura  sub  Malcolmo  III 
Scotorum  rege  primum  Cathenensem  episcopum  sta- 
Septembris  T.  FII 


137 

tu/t ;  licet  ncc  hanc  certam  pnto  ob  rationes,  quas  sv-  D 

prn  allegavi.  auctoiw  c  8. 

48  Dcmpsterus  /n  lib.  2  ffist.  ccctes.  Scotorum  S. 
Barrum   ihter  scriptores  eollocat,  ei  velut  °Pus™!aiPsi 

ipsms  Opuscula  recenset  :  Synodum  ecclesiae  susaKb.  Idscripto',™ 
i.  Epistolas  ad  varios  lib.  i.  Expositionem  Psalterii 
lib.  i.  Collectionem  canonum  sacrorum  liV.  i.  De 
baptismi  ca»remoniis  epistolam.  Quam  male  Hemi- 
cus  Canisius  Aleuini  Seoti  nomine  publicavit ;  cuni 
S.  Rarri  Opus  esse,  ipsum  nomen  pra?fixum  in  Bi- 
bliotheca  regia  testetur,  etviri  pii  cura,  qui  pereun- 
tem    sanotissimi    Antistitis    memoriam    restituit , 
kpieibus  Operum  Biecum  pridem  communicatis. 
Porro  notior  est  Dempsteri  in  fahulis  ad  gentis  *nx 
gloriam  consarcinandts  facititas,  qnam  utasserta  ejus 
sine  alm  vade  admitti  queant.  Ad  epislolam  de  Bap- 
tismi  caeremoniis   quod   attinet,  Jacobus  Sirmondus 
tom.  2  coileclwnh  Operum  variorum,  anno  1728  Ve- 
iis  recusar,  col.  07'.)  in  annotatii  ad  Theodulfi  tpi- 
Aurelianensis   librum   de   Ordine    Baptismatis, 
ra  ostendit,   eam   Alcuino  perpei  '  ni ;  sed 

siuiiil  observat,  eamdem  potius  Amalarii  Trevirensis 
episcopi  esse.  Sirmondo  consentiunt  scriptores  Historist 
litterarix  Francite  tom.  'i  pag.  ^40  in  Atcuino, 

49  Quodcttmque  nomen  praferat  codex  a.Dempstero  ™ 
laudotus,  certum   est,  Bpistotam  kanc,  vel  in  ipsins  quemdeCor- 
Dempsteri  sententia,S.  Barri  Cathenesise  e\  tse  cagiensi  mate 

vi, n  posse.  Sciipta  enim  hsecesi  ad  Carotum  Magnum,  Merpretatus 
1 1  rst,  ph,s  quam  duobits secnUs  ante  Barri  nativitatem, 
qui  ex  Dempsteri   sent&ntia   claruit   anno   mlxxix. 
riura  addere  necesse  non  est.  Eadem  opera  txnfattt" 

!nr  Frnitcicus  Porlcrus,  ijia  in  Compendio  Annnlium 
«cclesiasticomm  Hibi  rmse  pag.  197  eam  S.  Barro 
Corcagiensi  <  •  Ejus  est  Epi- 

stola,  Alcuino  attributa,  de  Ceremoniis  Baptismi, 
si  Dempstero  credimus.  Ai  Porterus  ku  eU 

natus  cst ;  primo,  juo  I  Dempsterum,  qui  de  <  'ath  mensi 
hquitur,  pro  Corcagiensi  laudaverit;  secundo,  quod 
tpistolam  ad  Carolum  Magnum,  ui  dixim  m, 

atmbacre    rolncnt  S.  P.arro  Corcaj,  m  ipse- 

met  snuio  vii  inennte  eam  cathedram  fumdasse,  atque 
post  septemdecim,  uelseptem  tantummodo  annorumse- 
dem  ubiisse,  ibidem  afftrmaverat. 

§  IV.  NeutcrS.  Barrus  vel  Flnbarrus  fuit 
magister  S.  Columbre  :  Cathene.nsis  a 
Magbilensi  et  Clonardensi  distinguendus 

est.  F 


BiwiflrtMm  Aberdonense,  §  prscedenti  num.  36  1 1- 

ter  d/scipulos  vd  lcvitas  S.  Barris- 
Scoti  hodiecotunt,  reeenset  S.  Cohtmbam,   nitensem 
scilicet  postea  abbatem  in  hna  insuJqteujus  Acta  B 
Hus  noster  ad  diem  nc  Junh  iRustravit.  In  hufus  f  ita, 

Adamnam 
S   Fmdbarro  episcopo,  smiciiqne  Cohtmbm   magistro 
mentio  habetur.   Pag.   IW,  num,2  /  ^st: 

Alio   item   tempore   idera  vir  beatus  fS. 
juvenis  diacom.s.  in  Hibernia  apud  rrum, 

sanctumepiscopumcommanens,euma  ancta 

mysteria  necessarium  defuisset  vinum,  v.rtute  ora- 
tionisaquampuraminverumvert.tvn.u  ,  (nea- 
dcm  Vualib  %,  eap.  \,num.  41  laudatus  biographus, 
Sauctum  modo  mdbarrum,  modo  Finianum  appel- 
lans    idem  miraculum  paulo  latius  exponii  hts  verbts  : 


S.  Flndbar- 
rus,  Flntanue 


Alio  in  tempore  cun.  Vir 


venerandus  in  Scotiaapud 


S  Pfndbarrum  episcopum  adbuc  juTenia  sapientiam 
sacrze  Scripturffl   addiscens   comraaneret,   quo 
solenni  die   vinura   ad   sacrificale   mystenum 
aliquo  minirae  inveni-batur. 

51    De  eujus  defectu  cum  ministn  altaris  mter  se 
conquerentes  aud.ret,  ad  fontera  sumpto  pergit  ur- 


vel  Finnio 


18 


ceo, 


AlCfOBE    C. 


pplscopvs  in 
Hibernia 


Ucet  vinaiem  per  —  ££  &  funte 

est  speuem.  ^  ltaJ  juxta  aUare  urcenm  mtra 
eccles.am  intrane, U  em Binistros, 
8e  habentem  dispomt  hquowm  ^ 

^.«t.~!  "'Q  oognito.saucuscum 
nl„„  peragendamya^m.V!  D    %eferunt  gratias  : 


Co- 

ItlfCi 

WS,T«"=5S bi££ 

,,. ,  /u  Vi.a  5.  Cwtfolfi  aMolw  Bencftore/wifi,  .^.d 
"  '  2  *ffl«  addim  x  secundo  loco  tdfta,  in  ryua 
naium.  *  *£  fc  ^  .  Venit  aliquando  ad 
biuaruphus  num.  m  nxt  nau^ .  i 
SLrium  S.Comyalli  virvite venerab S.  !••«- 
terruaepiscopus.quijacetinm.raeuhsmult.sinsua 
SSteMachbile;  et  gavi.ua  est  pater  Comgallu. 
cum  suis  fratribus  in  adventu  tant.  ac  tahs  hosp,- 
?is  Moxsubdil,  U»  <n  sjueiUm  sfl»ctl ''"*''"  ■'""■""" 
£*i»  mbministratum  fkte     MrfetW" <<■• 

; ...,■/.•  Mi    .■•  iitin   ilini.  i  i/\ 


episcopus 

A/agbi/enjj, 


2n»,  juvenis  senem  adiit ;  4uem  cun  S.  Fin-  ^  ,.,„..,,  ,,„„„,,,,„„,  „,„„  I,,,- 

SK  aprop.nquan.em  vidiese     angelum _  Do-  ~  J^  ^              ,t,  d.x.te.s  S^Co, 

miniparitereju8Comitemitmeriavidit,et,ntnoMs  oarissimi,  pro  anima  patris  n..str> 

abexEr tstriditur.  quibusdam  astantibus  mtimavit  1     •  u               .           nunc  ad  cujlum  ab  angehs 

B  JSta.  inquiens  :  Eece  nunc  vid.           actum  ad-  F>,  •           P      P         ^  Jie  est   slcut  san. 

'veni    tem  Cclumbam,  qui  sui  commeatus  socium  £*£ j*             c        Uus  .,„,,,«,„... 

rrnithabereangelnmcoelicolam.ir««ai £.    «^J^  ,„  c m *  I «■  "'<  ' 

Suh  ««  JM»"""  nw  .«.—;«•■  -"""»<  ,•„.„„„  ,„  ■;,„,„„„,■,„ ecclestarum 

,„, -,  "•'-'  '•-'■  *"  4" ""  ""''";"":",„•' 

1  •      • Cn««tniYi  pnwc.dniliu  a  o.  Lutitm- 


et  Columbx 
moglster, 


emcopum  esse,  «¥«**•  -  •/ ;  ,    ,  , 

J        Mm  iVmm  Sanctum  episcopum  H  S.  Ooum 
l^lstrimappellauldipsumhabemusexejusdem 

iikve&ita.cujusauctorfftrsitan  CumineusMH 
num  leademnairanste  conspecto  angelo.  versaque 
Ivinumaqua.utroquekcoipsumnonFmtonrxm, 

sed  Fennianum  nominat. 

53  Consonat  et  Vita  altera  S.  Columbz,  i  Joanne 
Colgano  edita  in  Triade  thaumaturga  Htberni*  pag. 
metsequentibns,  in  qua  ad  proposilum  nostmm  legi- 
tur  ■  Finnianum  igitur  episcopum,  sapienti»  lucem 
clarissimam,  ad  discenda  Scripturarum   myst< 
(S     Cotumba)  adivit.   Tum  subdit,  qu*  ue  angdo  et 
rnutatainvinumaquaexalmretuUmus.  Unde  autem 
minisdiversitasoHHpotueriltdocei  Colganus  ad 
xvm   Martii  in  Prxfatione  ad  Vitam  S.  Fndiant, 

_ _..    ;..  ...    .,/,,,,,.    ,/_',,'(i»../\  in   /(."'   ittsa 


ttotilmvelui  v '•■■-■""■'.  •"/-;"'"■"■ 

aanovit,  fundalionem    Bencluirenm  wM  ■' 

ChZtimaSuit.  Binc  iisdmne,  S.  »* 
,  pauioVoBlmedwmseculumvietiaminxiese,cum 

aicS.Comgalhmin  Benchorensi  motwterio  imihm 

!;„„,„,    S.F.Hnnnu  Cluain-ei b !"■"« 

„„  ,„  ,;„,,„;,,„,.  refern  ad  amumM;  «  J«« 
mtemetUsserioexAnnalilmInUfuUei u  ad  au- 

2  m.  I 

sahm  usque  ad  annum  863  Protrahere,  f» 
lW«a!«S  «t,  «w  «o«  d«  ««»■•  /*■"* 
IMM"|»n(i_aM»,«lpM(««  «;■«■'->■  ""' 

Mtur:  Iiadem  d.ebus  sanctns  (W««.to;  oum  duode- 
cim  commilitonibus  discipulisad  Britann.am  trans- 
.       .      .,  ....   :..«;AHmii  inm  m&e.  •  '""n 


7'C  /;/i!i!opoil 

medlutn  ittt- 
luoi  \i  /i- 
ruH, 


pott/W  fuisse 


cu  mimima  ».«.." ,  -  •/,■-„.■        rim    roinmi  it«>niUUS  Uiscipun^  au  ^. ..." - 

xv,„  Mertii  ta  Pra*X ■  «■'  /'«'-  *» '"';  n'™„CU //,„,,■  ,„,„»«  navigationem  lam ipse, ouam 

seu  Frigii ■  ■  tua  j h?««  dedtmu,  n   , ■.  p»  nav'ga«t    «  0  „„„„  ,,„„„,„„,. 

Cmm,,,, ,  num.  i.  Hibern.s patno  .d,omate  Bartm „„„„,,,„;„.  ,„, 

triplici  express, inunc  Fmrn  nnnc  |««.«"  J  ,,0  „  ,„,„„„  „,,„,.„, S.Col ta 

1,N1,,,,,n,„cl-',xN1<u.;ethmcLa.,neF,-.M,a   .-  ■"  ;  »  „,     r„„    ,,„,„„- 

NiANUs.  sive  FurouN,  s.  et  l-,s  .„'..>,„  s....  appella-  apui  •lJ"',  j  ;;„■„,,.„„„  rr 

tur Sed  quia  vox  H.bernica  Fmu  et  Fncin  ««*"   <-    "  '    ;  '      '         (  ;,„    ;,„„„,.    /,,.,  ,,, 

idemeignificat.qnodA.BUM  .  _» el  tapho-  ^^JSTSSS *  '»  i» 

nce  pulchrum;  et  vos  bnuu    .dem   nunc,  .».»  ^'^"^  (,/((„,„ .,  „„„,,.„J,S  „,„,/  ,/, 

quod  ALBUS  v,-l  AlUnvnn,  sive  AU,V  Ve  PUL-      «d  Fte»  8. jftMO»  W« >r.„ 

4c„nv  cssab.bs  ;  hinc  vel  a    ,         rporis  fcrma  «,-'«<   /«''      ^ -"  ;  ^  rf  XV11I  .,;,„,„ 

F.Nsn,  Fimmn   seu  Finbbs,  id  est,  Polchbr  vel  «•'  /  ««»»8.  F"dian,  '■'"•''       '  „,„„„„„. 

cZmns;  et  a  capiUorum  .bakb,  id  est.  iftum  esse  /„;,■„,'   »;■«        ;,/',„„.,„,  s,  ,- 

PlLc„K..  A, M  aive  Flava  c^sAn„s,  sive  Auma  Sed  apud  auemcumque  «  |'»  »     ,   „ 

vel  Polchbb  v,,KT,iX,   ccepit  uppellari.  Unde  idem  r»e«  iuo, .  Kfa  »rt««fc  8.  C»  -P 

pene  hia  v,  rbis  est  etymon.  ««*  ■*"  "-  '"'"'4'   T.  S£JS  i«P"  '" 

54  Wejae  pro  j«mi. b  Fmbarro  facit,  quoi  S.  gtenei,  a«  «  ««,  ?«-  «■"     ""   "  "^,.,,  „„„„ 

,M„,„„„„,S  ,;;,„„  ,„„„.  BO  i I Httmfc,  - '«  Scofta  roiuur.  I «wn.f«t«  "'  :>  „  S. 

„,  n,„„„  ,,„.„„,„„„  faciat;  Hibernia  enim  eeculo  vu,  artate.  S.  Barrum  «d  Finbarrum  (  o     ,;  ^. 

,,, ,,,„•„„   s„„i, „•„„„„,„•  r,„„;„,i.  ild-     (Treoorio Papa,  tdeoque sub  finem  secuu 


F 

„■ ! 


.   supenus  laudata,  dum  hic  in  ea  dicitw  tsulum  xi,  uti  $  6  ostenaimus.  ul  Com- 

miraculum  istud  patrasse  apud  Bknnianum  in  BHtan-        58  M  oero  S.  Columbam  Baertius  nos  m  ,;  :; 

locus  enim  tite  certe  vitiosus  estt  uti  Baertius  no-  mentano  prsvio  ad   ejusdem  ^0^  pro  noque  59? 

ster  Hndem  in  Annotatis  ad  cap.  i,  lit,  c  observavit.  ntnbat  natwn  esse  anno  52C 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


439 


qiil  cum 
.Magbilenti 


A.  obiissc.  Non  potnit  igitur  hic,  dum  adkuc  juvenis  csset  scopo  sic  meminit,  ut  videri  pnssit  circu  ejusdem  Sancti  D 

diaconus  apud  alterutrum  jam  epiteopum  degere;  sed  temporavixisse.  Porro  Colganus  in  Appendice  ad  S.  AlCTonE  c  •• 

(ipml  quemdam  alium,  qui  circa  idem  seculum  vi  me-  Frigdiani  Vitas  r.ap.  c2  scribit,  Finnianum  Afagbilcn- 

,1,11111  episcopatum  alicubi  \n  Hibernia   tenebat.  Non  sem  in  atiquot   Martyrologiis  annnniiari.  Nempe  ad 

maqis  admitii  pntcst  S.  Finbarri  Calhenensis  episco-  diem^  Februarii  \n  Tamlactensi  hoc  modo  :  S.  Fin- 

patus  in   ltalia   gestus,  antequam  in  Scottam  redirel,  niani  episcopi  de  Magbile,  vel  Finniani  de  Cluain- 

nt  in  eodem  Breviario  Aberdonensi  legitur  :  quse  falsa  eraird  :  npud  Maguir  :  S.  Finnio  episcopusde  Mag- 

OVintO  undcorta  fucnt,modn  c.rponcndum  est.  S.  Grc-  bile  ;  et  in  Martijroloijio  Dungallensi :  Findio  episco- 

Qorius  Hb.  3  Dialogorum  cap.  0  mcminit  dc  8.  Frig»  pus  de  Magbile.   Eodem  teste  Colgano,  ejusdem  me- 

diano  episcopo  Lucensi  in  Tuscia^  quemm\v&  virtutis  moriaad  diemxSeptembris  recurrit.  In  Martyrologio 

virnm  appellat,  quemque  noxias  Juseris  cxundationes  Tamlactensi  :  Finnio  filius   Hua  Fiatach  ;   hoc  est, 

coercuisse  scrtbit,  eodrm  fluvio  in  novnmalveum,quem  inquit  ipsc.   ex  stirpe   Dalfiatachiorum,  ex  qua  S. 

ipse  sarculo  designaverat,  mirabiliter  deducto.  ffunc  Finnianus  descendit.    Jn  Martyrologio  Dungallensi : 

aliqui  cumdem  fecere  cum  supra  laudato  sancto  episcopo  Finnianus  episcopus  deMagbile.  In  Calendario  Cas- 

Magbilensi,  inter  qnos  Colganus  ejus  gesta  illustrans  setew«\-Finnianu8FionndeMagbile.AZi*flttfma»nttti- 

ad  diem    xvm  Martu.  ipsum  corrupto  ab   Ttalis  vo-  tiationes,  quas  ad  diem  xvm  Martd  et  xvm  Novem- 

cabuto   Fridianum  Frigdianum  et  Frigidianum  ap-  bris   cx  Martyrologiis  ibidem  prmterea  subjicit,  ad  S. 

pellari  ait,  cum  Finianus  vel  Finbarrus  diclus  fnerit.  Frigdianum  Lucensem  spectant.  agi  poUrit  l8 

59  Hujus  S.  Frigdiani  Lucensis  memoriain  Mar-        61  Ex  hisce  collige,  8.  Fmnianum  Magbilensem  Novembrit. 

,i  s.  trlgdl*        hgio  Romano  jfo  sltjlwhl  e8t .  primo  ad  diem  xvm  cultnm  habuisse  die  l  Februarii,  seti  potius  x  Septem-  *\cl°™md™" 

ZnZio         Martii     ubi  legitur  :  Lucre   in   Tuscia    natalis   S.  bris  :  at  Majoribus  meis  primo  loco  ignotus  fuit :  po- 


Brevlario 


Aberdonensi      Fngdiani  episeopi,    virtute   miraculorum  illustris;      stcriori  vero  de   to  mmtiofacla  est  in  Prsetermissis, 


.aeinTuscia   translatio  S.    Frigdiani  episcopi  et  ejusdem  S.  Frigdiani  toidem  edendis,  quemt   ut  dizU 

confessoris.  Ob  eam  festivitntem  Majores  meiejusdem  must  a  Magbilensi  distinguendum  esse  probavit.  Deni- 

Actausquc  in  citatum   Novembris  diem  distulerunt.  quequod  ad  S.  Finnianum   Cluain-  erairdensem  seu 

\j  eumdem  illa  seposita  kabemus  jam  illuslrata  a  Pa-  Clonardensem,  de  quo  supra  etiam  meminimus,  spectat, 

.  kio  nostro,  qui  in  Commentario  prsvio  ostendit,  hujus  Vitam  mutilam  a  nobu  acceptam  <  olganus  edi- 

8anctum   illum  episcopum  Lucensem  cum  MagbilenM  dU  ad  xxni  Februarii,  quo  colitur  et  Mtssam  habet 

umram   confundi.    Huic    errori    auctor    Breviarii  inter     Proprias   Sanctorum    Rtberntx,    anno   1784 

Jberdonensis  alterum   addidit,    dum  Lucensem,  sic  edUas.    tpudnosinterPrxtermmosdictodii  eptscopus 

confusum  cum  Magbilensi,  eumdem  credidit  cum  Ca-  Medensis  vocatur,  quia  Clonardensts  altxque  sedes 

thertensi,  sive  cum  eo,  qui  velut  Cathenesix  episcopus  minores  in  unum  episcopatum  Medensem  ccalueruni ; 

_  !j(ur  ,,,/  ejusdem  Acta  ibidem  remtssa  sunl  ad  xn  Uecemorts, 

'   60  Hincfactum  existimo,  ut  S.  Columbam,  quem  Um  quod  eo  ^^Hbuj^Z^?t  TZ'"Ll, 


E 


Magbitensis  discipulum  fuisse  legerat,  Catheneneis  tum  quod  nonrttst  mutila  tVa  Fttat  »""«*• 
r,  diaonum  fecerit,  et  Cathenensem  a  S.  Gregorio  Magno  exstaret,  et  Colganus  promtsertt  t^%*% 
nsi  etliscopum   in  Tlaua  constitutum  dixerit,  quia  sanctus     ad  dictum  dtem  Decembrts ;  quod  tamen    mortet  ut 


perperam 

confusus  est : 

de  MagbUensi   cpjsrnpur„ 

illc  Pontifex  dc  S.  Frigdiano  Lucensi  in  Tuscia   epi-     arbitror,  pncventus  non  prxsttttt. 


DE  S.  AUSTINDO  ARCHIEPISCOPO 

AUSCIENSl,  CONFESSORE 

IN    VASCONIA    SUPERIORI 

SILLOGE  HISTORICO-CRITICA. 

§  I   Nolitia  nrcl.iepiscopa.us  ipsius  :  memoria  in  Mar.yrologiis,  et  cul.us :  ges.a  pauca 
colligenda  :  patria  et  conditio  usque  ad  episcopatum  :  l.ujus  suscept.  tempus. 


iww  utxvni 

Augtutx 

Aufctorum, 


C.  3. 


A: 


ugusta  Ausciorum  vetusta  Qalliee  civitas  in 
Novempopulania,  olim  Climberris  dicta,  ab 
aliis  etiam  Auscii,  Ausoium,  ei  A.uxium, 
^nunc  vcro  Oallice  Auch  vel  Ausche,  nonnum- 
quam  quoque  Aux  appellata,  sita  est  in  Vasconia  su- 
periori,  >„  comitatu  Armeniacensi,  cujus  caputest,  ad 
^gircium  fluvium,  vulgo  le  Gers,  condita.  Baudran- 
dus  in  Lexico  geographico  ejustema  circumjaa 
civilaU  xntiamsicindicat:  Ses   alibihabet  octo) 

leucis  distans  ab  Elusa  in  Ortum  hibernum,  et  toti- 
dem  fere  a  Condomo  m  Meridiem.  et  xi  B  Tolosa 
inOcca-,um,  Aturum  versus.  Episcopatum  oltm  fta- 
buil  Elusanametropoli  suffraganeum  :  verum  haccivu 
tatc,  i,:,,-  hodiedum  tantum  tenue  oppidum  <wt,  &a«M 
Euse  dictum,  a  barbaris  devastata,  totius  provmm  ec- 


clesiastic*  metropalis  evasit ;  guod  Dionysius  Sammar- 
tkanust0m.  i  Galli*Christianxcol.mad  medtum 
circiter  seculum  a  refert.  Vide  tamen  dtcta  apud  nos 
in  S.  Taurino  tom.  2  Sept..  pag.,  632  et  -/•  .w  anlve. 

2  Olim  Ausciensis  civitas  plenojure  ad  arcnteptsco-  piseojnufuiti 
mm  mum  spectabaU  sednunc  ejttsdem  domtnium  ipse  „„„„„, 

cumArmaniacicomite,sive  n ut   habet  laudatus  nodie, 

Sammarthanus  col.  m,cum  rege  Franct^  « 
;„„.„„„..  Pom  in  Auxitana  sedet  ad  metropolm 
dignitatemdudumelevata,seculaxi  virtutibus  flaruU 
S  Austindus,  qui,  licei  in  paucis  Martyrologtts  cele- 
Irctur.ccmnii  tamen  cultum  hoc  die  ttv  Scptembm, 
quooi ecreattur,apudAuafanossuoshobet.  W- 

«■— ^■'A06u8teAU9010ram^ 


.AUSTINDO  ARCHIEPISCOPOAUSCIENSI,  CONF. 


ln  paucls 
Martyralogiis; 


*    \ustindi    metropoli-     Verumhic  tomus  videtur  numqtmm^  typto  eoHuie  fuisse, 
3  Aneust»  Ausciorum.  S.    Austmdi,  meiropoi 

"  B    ...  i      •       -~-~~~;   ot  rnn<«»ssoriS  :  QUl       f»w'     '" 


rem  sibi  cre.mum  iu  iu*b««  -         ;  -          •  momwn|mto,  guibus  ego  careo,  weoque  unm  wun  me 

£8.  gubemasset,  bsreses  ^Tt^a  b    e ")  ££  ft!  I 

Jata  (cui  adfoerunt  octo  episcop   et  ties  atoates  ,„„„„„„„,  »„ ,  „ .,„,/  alios  tredUa  invenere. 

«•htaet;    M                         >  •   con.ec: n* .  «»  «                                is  arbisindigena  fuii.aii 

cum  ,.            ontiflcibus  intertasset,  «*>»-»>  ;'>_,,,,                                       hr  i.  «**. 

sanctuariidecorun.  evocatus,  vaa  glorue  inter  pu-  g ;             J^       ,,,,„„,  „.„,„„,,.,„„ 

templi  illiusauperm  myatas  susceptus  ast  --      <                    7;,„„,/,„,,  .y.s-.v.  , 

W„  «   ■  ':,,,„  ,,.„,, ,„,„,   .,/ MMH   ««U 

Ap«d  cetem  *art»                                               "  ; '              ,„,   Et  ttutem  BurdigaU,  < 


el  ibl  colilur 
Otfclo 
ccclesiattico  ; 


i   Bibliotheca  MSS.  max  relatus. 

i  ea 

Bour- 

'         VrSm ihams;  ZZoTconcm              oJnci^qmd^men- 

«-ew»i                      ; ""'""'  s      :;.       »cJi               , E 

^  ,„„,/,■„,  «fal  i                                     '  """l°-  SA     l^ZL  velOstendum  appellat,  eliam  cie- 

4  ffunc  tamew  litatora  ei  d              '■'"""•  -'•'  <"'//'"  rwum  '  ni' •-                              .,     7,;  (     m   uim 

ChmtianaSammarthanorumfrat* tm.lm.10l,  sem  archieptscopatum 

ul!  ,,,  s.   Austindi   eccletiastico  cuUu   hw  aiunt :  ,             Sammartliam  fratres   in   Uatlta  Lnmttana, 

^nrtitatfi  vitaa  inter  sui  aevi  p  tntifices  maxime  cla-  Oihenartum  secutt. 

MiKi.i.m   Muiuici                 j  7..,,.,..,,.,  Snmmnvl tanii*  m  wlnn  Op0reau- 

lat  xxv   Septembns;  nam  hoc  8  A.  //""/.   '  s                    "        ,.                .  .     ^MfM0| 

litur  post  mortem  *,  M.  1,  ««■  980  ipsum  ex  i .  .fl<e  . .  0»                     ^^ 

t,interDivos  - '-    arc/^omim    cr^m  « 

^aclaudibusqiiplurascire  n             l\m  inserieabbatnm                         m  ms.om 

Lras  ec  pr«i                                                                  J 

^"—                    -'^'"""-  tum  (uisse  repettt.  ^naslermmhoc^ .    .       .  One« 

Adi             evolavitS.  Austindus...  die  xxv  Sep-  ad  J                                                '                    " 

bris,qnadiecolitur                                    P  Orient  d             ^tomr,    D                             -  s 

,  io».  2                     trW.  pag.  b98  iMta  «t,  fteikw  abbattam  OrdmteS.  BenedKti  pm- 

aliauot  rhythmicos  seu  hymnumdeS.  datam    a    Bernardo   Lnteo    cornite   Fidentiacens i, 

iMtf.S  d«W»i««tt  1068  C.Hmatti           rf«»*-  ^;" 

,   ,      Collectanels  illustrissi.ni  goneMate,   in  Prioratam  conversam  ?ssc;i 
domini  M            •  isis  episcopl,  oueiBOttfl 

Wc^jttnflfl.  '■  B*ciU;ud*l.Vnt*8. 

bDeS.  Austindo  confessore  archiep.  Auxitano  Pjuedtim    oMofte  fundatorem    Bernardum   Utnonem  p 


/njmnus  dc 
eodem . 


C  xxv  Septembris. 

0  dux  et  decus  Gasconi», 

im  archiepiscope, 
Qui  a  Burdegalensi  originem 
Sumpsisti  urbe  e1  honori 

metropolitanos  qninquaginta  octo 
in  annis  bene  merito. 
Rexi^ti  provinciam  Auxiam, 
Et  ainpliasti  ecclesiam 
In  l ;  el  B.  Ma  i 

Longe  post  Taurinum  incoeptae 
Erexisti  Nogeroli  oppidum, 
Fundando  ibi  collegiura 
Ad  honorem  ccelestis  curiaB, 
Et  B.  Nicolai  prsecipue, 
Annis  in  mille  sexaginta  duobus 
Fuisti  noster  archiepiscopus. 


appellaverat. 

g  Oihenartus  in  Notitia  utriusque  Vasconiae  hb.  o  prop(Awi* 
cap.  ^Fidmliwcenuscomites  recensens,  tres   Ouilielm\  /(m-,6,a.(, 
,r  filios  nominat,   Othonem  scilicel  sive  Odonem, 
m  el  Ftedelonem.  De  Bernardo  autem  ait  : 
CuicognomentumLi  scitribuunt,aiuntquefuisse  mo- 
nasterii  S.  Orientii  Ausciensis  conditorem.  Othoms 
vero  filnmi  Bernardum  Othonis  appellat,  quh  eodem 
teste,  a  gnomento  ^fancus-tinea  dictus  est.  Videtur  i 
qxte  Dionysius  Sammavthanus  col.  1010  per  Bernar- 
dum  Luteum  eumdem  indicare  voluisse,  qui  ab  Oihenarto 
I  lernardus  Luscus  dicitnr,  atque  ita  de  fundatore  mona- 
sterii  S.  Orientii  eidem  consensisse.  Verum  si  Quiliel- 
mus  Oarsiss,  Bernardi  Luscipater,  vab  Carolo  Simplict 
Francorum  rege,  anno  ChrUUWto  vita  fancto,  vtoertt, 

//  Oihmartus  ibidem   affimat,   temporit  ratti 
permittit,  ut  S.    Austindum.   quem  anno  1068  etiam 


»  uiou    iiuoivji    ai  i.  .nirjiiM  tijiuo.  firi  miiiu,    ttt    o.      nuai  nn  m  i  n  .     i/uc/m    '■"•" 

IJ.rt   omnia  nullum  de  ecclesiastico  ipsius  cuku  du-     tn  vivis  mperstitem  videbimus,  primuw  abbatem  fuisse 
biuni   relinquunt;  sed  qum  in hoc  hymno  asseruntur,     credamus  mohasterii  a  Bernardo  Lusco,  ejusdemGur 


infra  examinanda  t 


lielmi  filio,  fundati. 


(i  Vitam  ejus  nullam  habeo,  nec  antiquam  ab  aliquo  10  Aftnor  diflteultas  eit  in  Bernardo-Othonis,  Ber-  T&^ 
laudari  comperi.  Desuni  quoque  mihi  Breviarium  ei  nardi  Lusci  nepote  ea  fratre  Othone;  sed  nescio,  </"" 
Horm  Auxitanse  ecclesis,  ad  quas  Sammarthani  fra-  argumento  Sammarthanus  eam  ftmdaiionem  ipsiao' 
ampliori  notitia  ketorm  remit-  soHpserit,  at  dubitare  rogov,  utrum  is  duos  istos  Ber- 
Ex    neotericie  Joannes  Baiole,  Societatis  Jesu     nardos    eonfuderit,    an    sententiam,    quam  eal.    °"'' 

tvadidevat, 


tunt. 


„«..,  j«o  Ar~ 
ch-epi*o°ru' 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMMtlS.  141 

col  1019  mutaverii.Nullumqmquettttem  omni  „„,„  ihronologica  iestUutam,  ,„„-,.„•  aiseriptum 

lrad    „1mentum  Untdat,  quo  probet.  budatum  mosa-  iiem   pridie  Kalende»  Martii.    luiemnotu  pariter 

""""""",,,'utm»  Ordinii  Benedictinifuisee.autejusdem  cant  alwram  iasfrumenttim,    cui  mbscriptus  legitur 

'"''      ieuiste  tostindum    Si  Joanni  Baiolioin  apui  MaMonium  in  AnnalUm  a.i  <„„„„„  C 

■Z^ZJaAquitani*  W>.  %  eav  19  «nedimus  mo-  1020  mrn.  txan  el  1054,  num.  «s. 

T  nHmonaiterio  S    Orientii  inservietant,  Bene-        14  AddttBtetfama» eodem «rcftieiwcoi. 

''"';"■  11  nedium  teculum  «,  guo  «d    facta »■  ««*«.  I 

e    w«ln«  Ouaiacanse  Wftatti              dftew.  (A  ttftN                                                            fM 

;■)•„««  «m  «e  «.0»u«.«itoH  ,r';;"'s 

;,„,„    „„,.,  ista  S.  Austindi  nrzlatura  «a-  coim  faarat.  SS  Baioh  ,  ,„„,,,  nu.  1.6.    >  // 

«v,«    /audato  D "„«    «  «■  ^« 

„„,,„„„,,,:,„>:.  !  '•'-  10«  '* 

"'"  'aHlkmbu  P« 1049    . 

,„,„„, ,ro!o„iS.Austindum 

„„,, I   ceterisignotumreperit,  rem<  ","„"<■ 

'""""""'"'        '      '  ,„„    non    nftatur 

duu  t;;r;,„„ *,„„„„,„■,/„,■,„„■„,„,/„„. ,„■„/,.■,„<„  **.» 

"  U;« „.„„..'//»"  B ..„,"""■'./.' .■„".    «"" ■"/' 

„.,„;„  ■„//,„'," 

'■'!'"■  ,„,,.„„:,,  ;. 

annUsl029;atU  1030,  n  Irigmta     gesta  m  \_       ni_ 

'  i  .   I     l.nlom       i,i/<!ifint  l     fltP- 


D 

Ai.Toni    G    5 


quo  ordine 
in  episcopatu 
sederU. 


B 


E 


lil  tiuui'1  ■/.'■••.   ; -  . 

ptoii.  ied  fa»tiM 
*ntauc.or.  '  '  R     rtnsl" 

n  4  .  I       .  ..  ..  .    /       /     I    ' 


I  C.SUI  ? 

nuoque  Rhmis  amcilium 
scopicondemnatifu* 


factus  est; 


neque  conve- 
nit  intei  neo 

ttricos, 


"„„„„„„ 
! 

■  •'/    ;; ...:■ 

b ■"'"";'"■ 

,rio  o"!  ;  ^;, 

,,,,„,.,,.„„'.  ■ 
■     ■  ■■  ■;' v  T. 

„'-   *.  D I*»  Sat ,:■■"'■']"•     ,  ...,,„„.  o reWepiscepus  ta   I 

-  „'"„'"»'■  l,coi.979PoStBa,m»»«i 5nihilominusprs 

'"'■/"'' """;■■■'"-    '  '".  ,„.,/.,'„ 

ium,  S.  Austindop.   ,,„".  '.',■"■  "  ;"''';-       '!  , 

ScV„/„,  „„/,«„"'"  ■    ■  ■ 

,,,„„„„„,„■„„■,■"'„.„"  I  ■  »1033. 

,,„,,,„ 

Ustindi  ,  '"'         ,■,,„„■„■„'"'■••' '"'"'  ',-'', 

r  <"„■'•■  .      ,     ,        ««nanteHenricoFrancorumregepri 

n 0**10»        ..'„""-"'-'■'/■  ;    ■  "i';;; 

•    „„„„,.  .V.'„,„„/„ to  Clirisli  1020  „,„„/  D.oaj.um     E„  " 

,     '"'"  ,::  .     ,,„, lUegataSammarthm 

instrume,  TtanlsiZrren* 

„/.; BD :ii,  ad  epUccpat Barmoaen.     0 

.«„„,  ,„  ,„,  ,,  ,„„,„  ,'„„„--.  assentienta  domno  Ot-  lli:;,„  ,.„,„.  „v,  ■,„■"'  '"'"'" 


Sed  sed-sse 

dicendi 


F 


non  pos' 
Qartlan  se 

cunduni, 


142 


DE  S.  AUSTINDO  ARCHIEPISCOPO  AUSCIENSI.  CONF. 

20  Non  dubito  tamen,  quin  S.  Austindus  jam  ank  D 


a  Dionysio 

Sammurtha- 

no 


17  fortUan  id  advertit  Mabilloniw  laudatus,  qut 
omissa  voce  primo,  tantum  posuit  :  Id  factum,  re- 
ntfl  Reinrico  Francorum  rege  ;  w  demae  chaia- 
cteribus,  quibus  solet  instrumentorum  verba  recemere, 
iubdidit:  In  diebui  Benedicti  Pap*.  el  Garsiano 
fcuaciensi  arcbipra_sule.  Ea  voce  sic  omissa,  vel,  ut 
verbainstrumenti  commode  prsefemnt,  ad  Henrtcum, 
irl  primus  Pjus  nominu  Francorum  rex  futt, 
relata;  cessat  quidem  objecta  difflcuitas,  sed  tum 
terminatus  annus  inde  erui  nequit,  et  ista  numen  ad 
nomen  ,,..,,  adjectio  non  ipsam  ffenrici  xtatem,  sed 
seculumaliquodposteriussapit.  Addo  et  aliam  su 

laudatus  Dionysim   Sammarthanus  eol.    9/8 


dictnmannum  1084  Ausciensi  ecclesise prsfuerit.  Om-  mo/,„ 
nino  gtim  wrjsimiUest,  quod  censent  Htstori*  Occi-  vU^roi! 
taniiB  scriptores  tom.  Z.png.  193  et  Nota  xxx  in  eam-  {JJj1  *•*. 
iln^  ltil ,'.,  QaiUseChristianseconHnuatom  tom.  6,co/.  %„& 
73o'  S.  Austindum  nostrum  dedicationi  ecclesia  ca- 
thedralis  Magalonensis,   ah  Arnatdo  I,   ejusdem  sedit 
episcopo,    conditse,   interfuisse,    substituendumque  pn 
Austencho  Aviciensi,  qui  apud  Arnaldum  deVardah, 
tm.  1  Bibliothecse  MSS.  pag.  797  a   Labbeo  editum, 
ihter  episcopos,  qui  laudatx  dedicationi  adstiterunt,  re- 
censelur.Porro  Occitanix  scriptwes  solmnitatem  istam 
circa  vernum  tempus  n-nn   1054,  Gallix  Christiantz 
continuatores  ad  ejusdem  anni  fvnem  vel  sequentis 


r::;:sn:;:;:;;;;;t;';;.;.-»:'"":"-™ - =.« 

M,/  re  Mtuisse  arbitratui ,  Tnter  instrumenta  vero  pag.      lubet. 

1       ._    .  •.  .       _.._   t- ......  /?..,/,../ 


§  II.  Monasterium  sancti-montis  Cluniacen- 
sibus  concedil  :  ecclesiam  Nogarolii  con-  E 
dit:  praesidet  concilio  Jaccetano  :  interest 
dedicationi  ecclesiae  Moissiacensi. 

ost  medium  secvlum  xi  S.  Austindus  ecclesiam  in 


1(57,  num.  1"  chartam  recitat,  >■<  qua  dicitur  Guiliel- 
mus  Astaracensis  comes  monasterium  Pessanum  Simor- 
rensibus  tra  m  in   eadem     u    legitur  :  Hasc 

1  tratestificantium  carta  Benedictusf/.tyn.  nominis 
VII)  urbis  Romae  Papa  manu  propria  subarravit, 
Garsm  arcbipraBsul  etc. 

18  Eadem  hic  nomina  occurrunt,  Guilielmus  scili- 
cataiogoin-     ^  Astaraeensit  comes,  Benediclus  Papa,  et  Garsia     loco  Nogarolio  a  fundamenlis  exstruxit,  eamque  anno 
*ertum;      B   archiprsstd ;  quin  et   1-  utraque  charta  Guilielmi  co-      .001   magna  cum  solemnitate   dedicavit.  Huc   spectat 
mitis  pater   Arnaldus  appellatur;   Guilielmi  quoque     hymnus  num.  5  relatus,  in  quo  legitur  : 
mtm  nomen  utrobique  non  multum  diffen ;  namin  Erexisti  Nogeroli  oppidum, 

ttna   Arnaldi  conjux  Talesa,  in  altera  genitrix ejusdem  Fundando  il>i  collegium 

Guilielmi   Tarasia  vocatur,  qnss   differentia  ab  ama-  Ad  honorem  coelestis  curiae 

nuensi  facile  potuit  induci.  U  ec  omnia,  inquam,su-  Et  beati  Nicolai  pnocipue. 

spicionemmihimoventtunum  eumdemque  Garsiamlin  p&r  collegium  designat  hic  hymni  anctor  ccclesiam 
ambabus  chartis  memorari;  licetharum  atteramimperU  cum  dericis,  </"'  divina  in  eadem  peragerent,  simulque 
tus  qudiam  longe  post  tempora  Henrici  I  ad  hujus  indicat,  inde  factum,  ut  locus  iste  in  oppidum  excreve- 
vel  alienas  ab  eo  tempore  personas  Ht.  Est  autem  Nogarolium,  quod  ct  Nogarioluru  et 
ineadem  reposuerit.  Huic  suspicioni  etiam  favet,  quod  Nugarolium,  Gulhce  vero  Nogarot  et  Nougarot  ap-  Retis(it(om 
ex  ipsius  Sammarihani  sententia  Otto  vel  Odo,  cujus  pellatur,  oppidulum  Vasconise  in  inferiori  comitatu Armaniacmi, 
temporep)  '  iliemo  comite  fundatus     Armaniacensi,  cujus  caput  estt  et  in  dicecesi  Ausciensi 

ct  Simorrensi  monastario  donatus  esse  in  eadem  charta     silum,   tribus  milliaribus  Gallicis  ob  Elusa  et  quatuor 
dicitur,  eidem  monasterio  jam  prsefuent,  quando  Gar-     ab  Adura  distans.  Powo  huic  ccclesiae  sedificandae  occa- 
sias  I  in  Ausciensi  cathedra  sedebat.  Denique  ipse  !au-     sionem  dedit  lis  orta  S.  Austindum  inter  et  Bernar- 
,,    Dionysius  ante    tom.  :J.    in  Animadversionibus     dum ■  coijnomento  Tumapaler,  Armaniacensem  comitem. 
Ilt  tom.  1.  ad  periodum  S.  Austindi  ex  veteri  charta         __  Bernardus  hic  monasticam  vitam   amplecti   vo-  monasttr^ 
ku$c\eT\s\  addendamonet  :l\\overo(Raimundo  Copa)     lens,  sanclum  Archiepiscopum   roijaverat,  ut  monasfe*  sanet-m. 
pro  simonia  deposito,  successit  archiepiscopus  Au-     rium  S.  Joannis    de  Sancto-monte,  quod   ab  indiynu 
Btindus.  Ac  rursusex  veteri  Notitia Ausciensi  :  Pt>st     occupabatur,  Cluniacensibus    traderet.  Qnod  cum  ipse 
illum  ( Raimundum )   A.ustindus  sapiens  et  Catho-     recusaret,  neiocnsiste  ecclesise  suse  Auxitanse  sublra- 
licus,  nempe  archiepiscopus  factus  est.  heretur ;  comes   nihilominus  Cluniacenses  monachos  tn 

19  E.r  hisce  omnibrn  colligere  licel  primo,  S.  au-     iltud  induxit.  Austindus  cum  praeter  verba   ml  posset, 
d     t  Rai-    -ti-dum  annos  triginta  novem,  ut  habet  Hymnus,  non     locum  Nogarolium  emit,in  eoque  ecclesiam  cozpit  xdi-  Qrc  p 
mmdumCopa  8edisse,acmullominus  quinquaginta   novem,  ut  Saus-     ficare,  ut  sicsaltem  ecclesix    suse   damna   repararet.  JMWrfl^ 
circn  medium  saymtin  Martyrologio  suodixit.  Secundo,nullumGar-     Verumcum  pro  ejusdemloci  possessione  ac  immunitate  conan!n 
siam  inter  Raimundum  sanctumque   Austindum  inse-     dicti  Bernardi  comilis   consensu  egeret,  inter  eos  tan-  t 
rendumesse.  Tertio  denique,  cum annus exauctorationis     demfeliciter  convenlum  est.  Rem  totam,  ut  acta  cst, 
Raimundi  plane  incertus  sit,  etiam  incertum  esse,  quo     Sanctus  ipse  pluribus  exposuit  in  instmmento,  quodw 
drciter  anno  .ustindus  ad  eam   s  dem  evecius  sit.   In     tustrissimus  Petrus  de  Marca  lib.  4,  cap.  1  Histonx 
vetustis  instrumcntis  nomen  ejusnori  reperiante  annum     Bearnensis  ex  chartario  Ausciensi  exhibet,  et  ego  cx 
1042,  idque  tantum  in  charta  quadam  donationis  factae     ipso  hii  refero.  In  nomineDomini  nostri  Jesu  Christi . 
monasterio  S.  Joannis  de  Sancto  monte,    cujus  notx     Noverit  tam  praesentis  quam  futuri  eevi  a?tas,  quod 
clironologicss  non  conveniunt,  et  posterius  tempus  insi-     ego  Austindus   Burdigalensis    urbis   indigena.  No- 
nuant.  Extat  ea  apud  Sammarlhanos  fratresin  Gallid     vem-populanias  provinciae  metropolita,  emi,  acqui- 
Christiana  tom.  [,pag.99et  seqq.  Sed,ut  dixi,  notse     sivi,  construxi   atque   aedificavi  lucum,    qui  dicitur 
ejus  chronologicse  vitiosx  sunt;  nam  inter    alia  anno     Nuguarol,  magno  labore,  ingenti,  quo  potui,vigore, 
Christi  1042  adscripta  est  Indictio  1.  cum  tunc  curre-     ad  honorem  et  memoriam  B.  Marias  semper  Virgi- 
rei  decima;  chartaque  facta  dicitur,  patrocinante  Ar-     nis,  sicut  in  subsequenti   narrabitur. 
<>"•  >>lim  provinciam    Bernardo    comite,    effecto        23  Bernardus  comes,   cognomento    Tumapaler, 
monacho,  quem  non  nisi  multis  post  annis  cucuiliun     tactus  manu  divina, reum se  esse cognoscens,  aBgrum 
induisse,  infra  suo  hco  dicturi  sumus.    Mabillonius  in     se  sentiens,  curari  nitens,  liberari  laborans,  mona- 
Annalibus  Benedictinis  ad  annum  1054  retulit  aliud     Bticum   schema  assumere  voluit.  Sed  tunc  temporis 
quoddam   mstrumenlum  donationi  monasteno     monachalis   religio   penitus  infra   Vasconiam   ceci- 

morrensi    in  dicecesi   Ausciensi,    fcempore  Victoris     derat,  donec   omnium    provisore    Deo   disponente, 
Vustindi  archiepisc  .pi.  ,\/  nescio,  m,-  id     doctrina  et  institutione  Cluniacensis  abbatis,  de  no- 
'  "'  <""l,l^>  7'""  1  istis  tantum  ha-      mine  dicti  Hugonis.  quodammodo  remlescere  atque 

bemus JactumxlludessetemporePontifmtusVicloris,     reviviscere    ccepit.  Locus    quidam   infra  Arroania- 
quem  luc  ab  anno  1035  usque  ad  1057  tenuit.  censera 


sec.  xi 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


143 


censem  comitatum  habebatur,   qni  ab  incolis   terraa 

illius  vulgariter  Sanctus-mona  dicebatur:   erantque 

monachi,  ve'  potius  cucullati,    seoulariter  -  u  ilum 

lentesj  non  juxta  Apostoli  vocem, qua dicitur : 

,Tamquam  aihil  habentes    et  omnia  possidentes;  - 


2fi  Bernardua  quoque  comea  Tumapoler,  et  uxor  D 

sua  Eumengardis,  et   filiua    eorum   Geraldus  cum  M,TonK  '    s 

.  i      e  i  ,      .-       ,    .  et  ipsam  cum 

Arnaldo  fratre  suo*,  ante  altare  S.   Nicolai  incon-  iOCo  immunem 

spectu  totius    sancti   conventus,  et  ibi  suh  jurisju-  faclt. 
randi  attestatione    reconfirmaverunt   guerpitionem 


„     I  ;i;ilUUaiH     lllllM     u«wv,.-vv.~       ,  .— ,  .......      .*«.,«»  v»„.w*v        .uVvUu.u.i.Fv.uuu       gugijiHiyilCIU 

imo  propusiti  sui  falsificatores,  quos  ad  normam  at-  suprascriptam,  nc   allo  unquam    tempore  censura 

flueEegulamB.  Benedicti  idem  Bernardus  reducere  vei  consuetudinem  aliqi  habitatoribua 

volens  humilitatem  nostrai tpetiit,  suumque  aobis  illius  expectent  Cluniacensis  abbas  vel  monachi  sui; 

tiatefaciens  animum,  monaclium  se  vellu   fieri  pro-  quod  si  fecerit,  statira    Ausciensis   archiep.    illud 

fessus.  Ego  de  repente   spiritura  loquentis  praesen-  quoque,  volens  nolens   quod  de  loco    Sancti  Montis 

Hscens  es   industria  dissimulare  ccepi,  ea  scilicet  dimiserat  antecessor  ejus,  reouperet.  Hsec  orania 


dcinde  inUo 
cum  toie.m 
paclo,  illud 
tradlt  clu- 
niacensibus. 


ego  Austindus,  Ausciorum  archiepiscopus  successo- 

ribus  meis  mandare  curavi,  quo   pectoribus  eorum 

memoris   semper  babeantur.  Nomina    vero 

isiarum,  quarum  videlicet  quartas  conventione 

jcripta    n  S.   Montis  dimiseram,  hsec 

sunt,  Marquet,  Custaied,  Arblade,  Alorraes,  Sarra- 

raeiam,  Lartiga,  Bozon,  Fustaroal,  Favaroles,  Ba- 


tt  tcclesiom 
Kogarolii 
tondit  de.lt- 
cntque, 


de  causa.  quia  suprascriptus  locus  Sanctus-mons, 
auamvis  in  alodio  et  dominatu  dicti  comitis  foret, 
tamen  camera  Ausciensis  archiepis.  ecclesiastico 
iure  semper  erat,  ita  quod  conventus  illic  episco- 
pales  vel  clericales,  sive  populares  a  meis  pr 
cessoribussemper  il»i  celebrari  consueverant. 

24Deniquea  pusillitate  nostra  licentia  sil»idero- 
gata,  ac  pro  posse  renitente,  mo  clam  venire     lambits,  '-   ■        ■»,  ad  quod 

parat,  eosque  invasores    looi  oostri  et  in   potentia     modo  altqua  observanda  sunt  et  dilucidanda. 
sui  faciens,  habitare    compellit.   At  eo    Austindus 
sed   non    prsevalena,  tacui  quidem  in 
tempore,  meis  successoril  el  cla- 

mandi,  querendi  et  conquerendi  vocera   relinquens. 
t>  Dehinc  gravari  me  sciens,  atque  i  cum  quo- 

dara  procerum  terrae,  nomine  Guillerm  i  Raimundi, 
consilio  habito,  terram  ipsius  alodii  abeoemi,  datis 
sibi  xl  solidis  raone  &?,  qu  e  tunc  ac  illi  irre- 

bat.  Post  haac  Bernardus  coraes,  ut  solet  fieri  in  ta- 
lii.us,  et  utuios  estregionis,  illius  fundi  empti aucto- 
remame  expetere  ccepit;  quera  praesto  hah 
sibi  obstuli ;  qui  nihil  babens,  quoddiceret,  tacuit. 
Fundamenta  demum  jaciens  ecclesiae  construen 
villes  sediflcandaB  pager  Lraenl  i  composui.  Videns 
vero  consul  jara  dictus,  me  ita  insistere  labori  atque 
operam  dare,  et  per    se  re  instantius 

ccepit,  quod  Sancti  Joannis  monasterio  discederem, 
nec  episcopales  conventus  inibi  ulterius  facerem;  et 
ut  insuper  sui  amore  quartas  ecclesiarum  undecim, 
quarum  nomina  infra  annotata  habentur,  sibi  da- 
rera;  quce  videlicet  ecclesije  una  cum  villia  Curles 
consulares  vocabantur.  Et  in  eo  tempore  monaste- 
rium  illud  nihil  honoris  babere  videbatur  in  toto 
-  Armaniaco,  nisi  tantum  duas  partes  ecclesiae,  quae 
dicitur  Arrigada. 

23  S  ttisfeci  ego  sibi  principi,  et  secundum 
postulaverat,  ad  meum  placitum  quartas  illas  dimisi, 
tali  pacto,  ut  per  se  ipsum  manu  a'c  voce 
ret,  terra  d  a  me  emptam   ejicio   et  Guilelmi,   filio 
Guillelmi   Raraundi,  qui  pater   existens   su]  p 
ptam  terrara  mihi  vendiderat,  quod  facere  minime 
potuit.  Pos  insistentes   monachi  Arm 

prior  etccoteri,  atque propter inquie- 
tudinem,   quam  illis  inferebam,  discedere  \ 

u^esaiUepr.esentiamnost.vKnvenien^n^  ^  1068    vivendo  pertigim. 

pitionemfecittamprosequampromiosuoetfiUo     '  Laudalv     p         .,,    tfM 

filiisuiatqueomnigener                  ^^  V                         mnitatem   in  instrumento  asser- 

cessurara.ne  unquam  ClamnecSaied,necjustiUam  ■    ;                                                            ^,lilis 

nec  consuetudinem  aliquam    in    omni  Nugarolensi  tametiam               .       '                  .            llim  No. 

•u     c                          \     u.    ;  f.,    n.M-ichs   duce  tnteqram  servatam  [u\              ,  mqun,     n 

villa  facere   praesumant.    lli*    ista    peraeus,  uuce  j «miint.  nullum   censum.   nulla 


27  In  primis  recte  monet  laudatus  illuslrissimus  de  A'on  satis 
Mar  u    ejusdem  notas    chroi  r-  j^ns  °ha^a 

.  Notalur  enim    dedicatio    i  anno  fl„„0  ioci 

Incarnationis  Dominicae  millesimo  sexagesimo   se-  E 
cundo.   [ndictione  xv.  Praesidente  in  Romana  Sede 
i '  I  -i  Gul  ernacula  r<  r  i^nte 

Philippo,  ai  U  vero  Nicolaus 

II  Papa,  qui   hic  designatur,  ad  annum  Christi  1062    ( 

rvenil,  prioris  anni  men  lut  Julio  mor- 

tuus.  Hinc  idm  illustrissimus  censuit,  proanno  Ghri- 
sti  100-2  el  Indictione  xv  substituendum  esse  annum 
1061  cum  Indictione  xiv.  R  ","- 

lippus  1  onno  I059,viiwnte  ac  volente  patre  ffenrico, 
coronatus,  secundum  regni  sui  annum  licto 

anno  1061,  quo  tempore  Ntcolaus  II  ■•" 

Ecclesix  etiam  praesidebat.  MabiUonius  in  I  bus 
adannnm  Chiisli  1002,  num.  CX,xn  mavull  hunc  an- 
num  in  instrumento  notatum,  quem  in  aliia  quoque 
litteris  signari  ait,  retinere,  et  in  locum  Nicolai  II 
Papse  repone       I  ■      idrum  II.  '■ 

amn  1001  eidem  Nicolao  in  Pontificatum  mccessit. 
Anii  nn  vero  ''  l,  duci 

principio  a  di<  isti  anni   1060,  quo,    defunci  i 

puti '  sno,  solus  ccepit  n  g  ran  - 

28  Res utrimque  omnino  m  ambiguoest  i  in  priori 
senlenlia  annv.    et  '  "  «mt,  in    posteriori    ni  {m 

nomenPontifi      H  P      rioritamen  favere  vi-  factafuerU, 

Uymnissepememoratiy  quipo 
,,r,  3.  Austindum   ecclesia   Nogaroliensi 

num.  21  dedimus,  moxsubdidil.  F 

nis  m  mille  s  «aginta  duohus 
Fuisti  aoster  archiepiscopus. 
Nl  ./,,,,  quid  per  istum   annorum  numerum 

(lt,  i  conditx  eccles\ 


praesumant.    tns    ista    pei 
Christo,  conventu  episcoporum  adunato,  libuit  ani- 
mo  dedicare  ecclesiam  Deo,  ejusque    apostolo  san- 
ctoque   confessori  Nicolao.  Convenerunt  itaque   ex 
omm  Novempopulania  provincia   episcopi,  abbates, 
consules,  proconsules,  ceterique  domini  fidele 
que  utriusque  sexus   iufinita   multitudo,    defe 
Sanctorum    busta    martyrum,   Lupercii,  Mametis, 

,  el  Bituricensis  archiepis.  Austrigisilii, 
lebraverunt   dedicationem  ecclesiai,  anno  [ncarna- 
tionis   Dominicaa    millesimo    sexagesimo   secundo. 
Indictione  w.  Prassidente  in  Romana  Si 
Papa.  Gubernacula  regni  Francorum   tenente   Phi- 
lippo,  anno  secundo  regni  ejus. 


earolium  hodieque  gaudet..  nullum  censum,  iiulla 
hereditatisac  emptionis  jgy»  (Gallice  est  m  lots  ni 
ventes   01  '    lPiPossuni    so] 

regi,  quemadmodura  nec  comitibus  Armaniacenax- 
ecessoribus,  solverat. 
20  ln  eodem  instrumento  nonnulla  occurrunt  *oces 
barbar^quas,  ne teatum interpolaretA,  hic explkandai 

Vi    Uodium  varias patitur  expositn  ■"'"-  BspUcantur 

niuSac'cipiturprofundoaliqwi  aui)  priijurts, 

M  hereditaU  aliterve  acquisito.  Hoc  modo  wmitur, 
dumdicitur  Sanctus    a    Quilelmo   Raimundt  U 

ipsiusalodii  emisse.  Dum  vero   dicilur  m stenutn 

Sancti-montis  in   alodio  et  dominatu  Bernardt  cowr 

lis 


qutedatn  voces 
barbarx, 


DE  S.  AUST.NDO  ARCHIEPISCOPO  AUSCIENSI,  CONF. 
144  UE"  ,      ,„,,„„  Araitomtm  txiguum    MMMrni   S.  Au-  D 

,™  c. :  SKi  m <,«  -. ;;;;;•,;:;  £Ti*  ,,-<■ .  »^  .*.  ~ .  <■  -  ~  s* 

„„,,/„  „„,„•„  <■.-/,"/  cmttt  parume,  o   /■  <■<  <  ,„,„,„,„,„    „,„,.,■ ,,„,  „,,. ,  „,„  kqntanm 

Ztigalm.  Pagera ntum   0«  '"    "     ,fl  '        '  ,.,v  ,.„,,.„,■„„,,  ,,„.„•  Pm«»»»«  iicitur,  R ,„ 

1    U  ZuunetemUparuim.Pcrrosy U  celecrani* 

;„:  ra'tiofuit,t «».«**- '-/«<■<;<  '"«^.   p. 

£T«rL*.  '<£ 


rauo  /"".  """  '"  "•" '  ■     '    * — 

,.,/.-,•  zoniinua  belU  multumpassafuerant,  restauraren* 

lm  mm  ut  episcopalis  cathedra,  qux  Oscm,  tunc  Sa- 


" HfH.Mnm,     «»>•    —  •— ~ — i  "tOT(i 

suum  ,««  ffi  ."■■■'  ■'"  "  "'  '  "  "     .    .     .        .  ,„,,-.  ,.,,„„,„  kiui)  ,i,  kitce  omnibus    ifc  tcribit  :  Sam 

30  Smili  ■  "  ''■'  •**"  '"    "  ,„  1S   Aragonensis    .«/■■-«   rt,  (X  /«* ,) 

»»-«*•.,,                                                                   »*»«  is°  Cmsaraugustanus ,    Arnulfus 

,;,■/■■  ""'-■  '"' "■-;  s    Hi  antistites ,  I sUr- 

■.•.,„,„..<.-<"<"•■            ■<;/"";"/           ■;■              ;'v,,,,iir,n, Blta»,  n- 

<""                                                                „,.     0ius  Calagurrita'nus(  Joa. i  L»  ,    copi, 

lon,  Clam  nec  Saied  /.„■.■,„•  ,•-.     ■'■     ""■'  l"  """  "       ,     .     ,  » ,, ;„,„..,.„„„  assidentes.  Jacca 


chnrta 


r: 


occurn/nf. 


br.  Clam  nec  Sa.ed  /„."'<■, ■  •  ■  ■ '  Austindo  Auiitano  arc  ■  Jacca 

""■',  """ '  )'M'"'"   ,."'-"         '„,„..„„  .  „„, ,  Jis  Pyrenmum  el  ea  Aquitani» 

z:zz  ;.::::::' ;.,:.v„„. I*  ,. 

2  :::,:;:;;:::■;'.:;;:;;:;,:.;:;;:,;         Z; 

iwtemhoouno  lent 

::!;;:. il ,-" ^  ■ -■ 

'"'•  urcumflliisacregninroceribusassid 

:'"  J  ■    .  ,,      ,,  »pt.Max.lau- 

„,„„,  dTsSr 

S»I  DrlDianalibu»  signifi-     renissimum  ;  Uat    pros] 

pl-tNumen.uthostium 

lequibusnemopoten         <  ■•  reV 

itiam  <i  CoDsuetud  atur.Ne  qmd 

.„.,/,/,,,•     ritu  utia   fraudevepr 

lt„l  p,Brti  pvj     umnia   , 

l***Wnif«an-     Eccle8ia3  decrefs  atquc i.  — 

turcomites^rproconsule8i;er0YicecomiteS;fl^     ne  inter  .des  ac  I  .« 

lcurtes.    i  tres     contmuum  armorum  usum,  sacra    reh^oms  v  de 

slu/  Dih  in  eademcharla     rentur  nostri  negligeatior  "'^1  ; 

,  vendicare,  ffinjura     ne  quo  aliomore,  quam  Rom  icarentur,   w 

etere.  Ad t  afta  tur.  que  <  «na,  p^acula  exs ^oiveren- 

C      3^  Anno  1063  S.  /Vustindus  r«m  »iw  qrfMopii     tur.   Ecclesiastica    Bedes   Jaccaa  constitmtur,  qua 
sedis  sux  melropolilicx  suffraganeis,    Joanne  Lacto-     priscis  temporibus  Oscas   collocata   tuerat.  aece ^ 

Heraclio  Bigorrensi  seu  TarbensU  et  Stephano     nuntque,  ut,  quandoque  dicecesi.    caput  fuscn 
Otownrf,  in  4ragoniam  profectus,   concitio  Jaccetano     impiorum  dominatu  eriperetur,  ilii  Jaccetana  i 
pvirdtf.  ^an'/,  ?m.-«  Ptolomxus  lib.  2  Geographiae     subjiceretur,  ettamquara  filia  parente 
e^.  (3  imrr  mediterraneas   Vasconum  in    f/ispania     que  coleret.  Fines  dicece  inauturac  circu 

Tarraeonenst   civitates  numerat,  civitas  est  Aragonix,      scribuntur.  .       jaCCam  fro»*- 

eujM  comitaini  mputoitei  fuit.  Jacet  ad  radices  cogno-        30  PatemusCa^sarau  copuspermi^     ^^ 

minummoiiliumpquiPgrenxorumparssunttdistatque     sacri  concilii  eccle  iam  im  Massarum  ^1^ 

secundum  Baudrandum  in  Lexic  kico  sedecim     saraugustae  urbis,  quaa  innumerabilium  ™aryr 

cirrtter   milliaribus   Hispanicis  a    Gasaraugusta    m     oineribue  compact®  erant,  ad  Orbae  et  Hiberi  c    - 
Septemtrionem.  Ad  hanc  porro  civitatem  Ramirus  vel     ftuentesripasvetustis  temporibus  constructem,  q 
Ranimirus,  primus  Aragonixrex,  concitiumconvocavit,     sacris  reliqniis  consecrata   fuerat,  et  D.  Encra 

,prx*idente  Austindo,   praseer  jam  dictos  Gatlise     dicata,    regio   honori   tribuens    atque   gratinca    . 
tpisi  1  quinque  Hispani,  nempe   Urgetlensis,     Jaccetanaa  ecclesi»  contribuit;  eamque  rero  ac 

Culaijuntunus,  Jaccensis,  Ozsaraugustanus,  Rotewis,     minatoa  Qnes  os  VII  Pont.  Max.  dec^6  ° 

et  ires  abbates,  atque  ipse  Ramiruscum  filiis  tuit  reg-     postea  oonfirmat.  Praster  decumas  tertia,tnbuto 
nique  optimalibus  interfuere.  portio,  quae  Casaraugustani  et  Tudelani  popuii  1 

33  Quia  vera mtrum  oideri potest,  cur  Austindus,  ges  Mauri  pensitant,  ecclesiasticie  muneribus 
in  Aragonla.  Ausciensis  m  Gallia  areltiepiscopus,  Arayoni.v  concilio  signatur.  Ex  eoepiscopi,  qui  ail  eani  diem  *  B 
prrsente  Ra-  pr.cscticnt,  lnc  pnemisisBt  jnvcrit,  Auscienscs  anlii-  Ni/fi  cognoaient.o  usi  fuerant ,  JaOCBTANI  * 
miro  rege,  ^ules,  dominantibns  in  Hitpania  Sarucems,  mr/fO-      appellantur.  HxC  Slirita,  qu:t  Labbcus   cl  UOSSa 

politas  agnitos fuisse ab  episeopit  Aragonix,  ut>    etiam      sux  ConciliorumCollectionilom.O,  col.  immsevuii"    » 
a///,s  ezemplts  proftol  Pagivs  in  Crilica Baronii  ad  an-     et  Cardinalis  Josephm  Saem  de  Aguirre  tom*  « 
num  C/trMfi  1035,  num.  4.  A'adt;m  de  causa,  simulet     ciliorum  Hispanix  pag.  530  e/tam  rcccnsmt. 


Prsrsldel 

concllio  Jac- 
cetano 


Conctfi"»' 
hoc, 


UCTOnE  c.  s. 
Lacto- 
rensis. 
'  i.  e.  Jac- 
censis 


DIE  VIGESIMA  QUINTA.  SEPTEMBRIS.  i45 

37  Deanno  habitt  conctlii,  rebusque  in  eodcmgcstis  siae  episcopus.  Gomesanus   Colagorritanse  ecclesiae  D 

consentiunl  Jounncs  Mariana  hb.  9  de  Rebiti  Ilispa-  episcopus.  Joannes  Leyurensis  ■  ecclesiaa  episcopus.    AUCT0 

niX  cop.  $,  Cardinalis  Baroniusin  Annalibus   ccclcs.  Sanctius    praefatae    ccclesiaa  *  episcopus.   Paternus   'Lp 

tom.    xi,   aliique.   Sed    quod  ad  annum  atttnet,   hunc  Caesaraugustanac  ecclesias  episcopus.  Arulphus  Ro- 

Christi  1003  fuissc,  Joscphus  Morelus  lib.  2,  cap.  xi  tensis  ecclesiae  episcopus.  Belasco  abba  ccenobii  S. 

Investiffaliontim  antiqtiiUUnrn    regni  Navarra,  et  post  Joannis  Baptistae.  Banzo  abba  ccenobii  S.  Andreaj 

hunc  y/iitonius  Paqius  in  Critica  Baronii  atque  Emi-  apostoli.  Garusus  abba  Asinensis.  Sanctius  comes. 

nentissimus   Aguirrim  mex  lauiattu   pag.   228  jam  Fortunio  Sanctii   procer.  Lope   Garseanus  procer. 

observaruut.  IJic  eruditus  Curdmalis    profcrt  chartam  (  mnesque  proceres  regis  praefati    eo  modo  nutriti 

fundutioms  episcopatus  Jaeeetani  in  eodem  concilio  fa-  aulaeregis. 

ctam,  et  ab  ipso  Ramiro  regt  et  synodi  Palrtim  sub*        41  De  rebus  in  eodem  conciltt)  gestu  ibidem  sic  h- 

scriptam,  de  qua  ista  prsefatus  est\  ActaiUiusfcoifeftftJ  quitur  Ramirus  :  Sub  Chriati  nomine  et  ejus  ineffa-  charta  nami- 

ducentis    quadraginta   annis    transactis  ,    nimirum  bili  providcntiaRanimirusrex  gloriosus,  etSanctius  ri  regls  de 

anno  Christi  Mcccm.lccta  fuereex  authentico  exem-  filiusejus,  omnibus  divinae  legis  ac  Christiana?  re-  g"tlteonelm 

plari  inpalatio  epiacopi  Oscensis,  undetransumptum  ligionis  cultoribus  sub  nostro  regimine  constitutis. 

habuit  ecclesia  Toletana,  qu»  aliud  ad  nos  direxit  Volumusnotum  fieri  dilectioni  vestrae,  quoniamob 


)\on  anno 
1003 


Celehmlnm 
esse  probatur ; 


fideliter  exscriptum.  In  hoc  autem  (teste  eodem  Car- 
dinaiej  legitar  :  Facta  charta  donationis  anno  mil- 
lesimo  sexagesimo  tertio  Dominicae  Nativitatis,  Era 
millesima  centesima  prima,,Indictione  decima  ter- 
tia. 

38  Hxc  xra  annusque  Christi  recle  convemunt, 
ideoque  curanda  non  cst  Indictio  xv,  qu.r  cx  communi 
numerandi  modoadannum  1060  pertinet,  experientia 
enim  docct,  Indictumes  facile  uitiari.  Eamdem  prorsus 
seram  cum  anno  Chrisdi  refert  instrumentum  dedicatio- 
nis  ccclcsix  Jaccensis,  ab  ejasdem  concilii  Patribus 
(iii  habet  etiam  Surita  ipse  tom.  1  Annalium  Arago- 
nensium  fo  quo  Moretus  supra  laudatus  h&ec 
pauca  rccitat  :  Facta  carta  dedicationis  anno  mlxiii, 
Era  mci.  Ceterum  cum  Stirita  ex  velustis  Annalibus 
asserat,  et  Moretus  et  post  liunc  Pagius  in  Critica 
etiam  aliunde  probent,  Ramirum  regem  die  vm  Maji 
auni  10G3  c.r  hac  vitu  excessisse,  consequenter  siatuen- 
diun  est,  Jaccelanam  synodum  uno  e  prinris  ej 
auui  mensibus  celebralam  fuisse.  Neque  hisce  oppom 
potest  instrumentum  donationis  factss  a  Raymundo- 
Arnaldi  monasterio  Cnrtensi,  sub  testiraonio...  Ray- 
mundi  Lactorensis  episcopi,  Joannis,  quem  Jaccetanse 
synodo  interfuisse  diximus,  successorts,  quodapud  Mo- 
billonium  in  Annalibus  anno  1061  illigatur. 

39  Non  potest    istud,    inqunm,  prsedictis   oppt 
nam  Benedictini  Historis  Occitaniee  scriptores  tom.  2 
inter  instrumenta  num.  cclv,  pag.  280  ct  seq.  iltud 
recensentes,  in  margine  notant,  pro  anno  10GI  legen- 

ditni  csse  iniiium  MiAXi,   idqne  jirobaul  ihidcni  inNotis 

pag.  576,  nota  xix,  num.  10.  Corrigenda  igitur  est 
Gallia Christiana  DionysU  Sammarthani  iom.  i,col. 
1073  et  scq.  ubi  in  serie  episcoporum  Laetorensinm 
dicitur  Joannesiste  anno  10GO  laudatsesynodo  adfuisse, 
ct  Raimundus  Ebba,  UHus  st  in  prssdieta  do- 

iiatioiie  auno  10G1  tcstem  adstitisse.  Eodemainio  1063 

Joannem,  eidemque  in  Lactorensi  neHe  suffectum 

essc  prselaudatum  Raimundum  Ebbonem,  discimus  ex 
veteri  inscriptione  dedicatwnis  ecclesim  Moissiacensis 
wuldus  Decembris  dtctianni  1063/acl2,  inqua  inier 
episcopos,  a  qmbus  peracta  fuit,  Rainiundus  isle  nomi» 
natur  hot  versu  : 

Auxius  Ostendum,  Lactora   dedit  Raymundura. 
De  hac  dedicatione  sermo  pluribus  infra  rourret, post- 
quam  cetera,    qux   ad  Jaccetanam   synodum  spectant, 
ucro. 

40  Episcopi,  qni  cam   Jaccx    cclcbrannit,  nlti  i"e, 
qui  adfuere,  in  charta  Ramiri  regis  apud  Cardinalem 


restauramium  sanctae  matris  ecclesiaestatnm  nostns 
in  partibus,  nostra  Majoruraque  nostrorum  negli- 
gentia  penecorruptum,  synodum  novem  episcopo- 
rura  congregari  feciraus  in  loco,  a  priscis  olim  Jacca 
Horainato;  in  quo  synodali  conventu  prassentibus 
atque  consentientibus  cunctis  nostri  principatus 
primatibus  atque  magnatibus,  pleraque  sanctorum 
canonum  instituta  episcoporum  judicio  restituimus 
et  confirraamus.  Necnon  et  episcopatum  io  civitate 
Oscensi  antiquitus  institutum,  sed  a  paganis  inva-  ^ 
sum  atque  destructum,  in  dioecesi  sua  Majoribus 
nostris  et  nobis  a  Deo  instituta,  in  suprascripto 
scilicet  loco  sacrati  concilii  decreto  restaurare  stu- 
duimus. 

42  Tum  subdit  plurimas  donationes  pro  eodem  epU 

scopatn  fundando,  quibus  etiam  Sanctius,  ipsiusRamiri  H  cpiscopa- 
filnts,  additdomttm  mam,  quam  Jaccx  habebat,  cum  ("  Jacccfnno- 
omnibus,  quae  illi  pertir.ent.  Ccrtum  tamen  fundationi 
conditionem  adjecil  :  Ea  videlicet,  inquit,  ratione,  ut, 
si  aliquando  Deo  disponente,  caput  ipsius  episcopa- 
tus  (Oscam  potuerimus  recuperare,  ista,  quam 
restauramus  ecclesia,  ipsi  sit  subdita  et  unum  sit 
ciiiii  illa.  Addilum  et  ahud  decretinn  pro  Hbertate 
ecclesiastica  kis  verbis  .  Statuimus  etiam,  u1  «'ausae 
clericorum,  proquibus  hucusque  ecclesia  nostris  in 
partibus  gravata  non  modicum  exstiterat,  deincepa 
episcopo  solo  et  archiiliaconibus  ejus  discutiendaa 
relinquantnr,  ut  indebita  circa  eos  saecularium  cu- 
piditas,  nostro  cauteriata  judicio,  in  talibus  prorsus 
resecetur,  et  secundum  normam  justitiffl  suuin  cui- 
que  jus  conservetur.  In  fine  chartx  addilur  iseta  ple- 
\amatio,  ac  inter  cetera  di«'lttr:GratiasChristo 
ccelesti  ac  benignissimo,  ac  serenissimo  Ranimiro 
principi,  qui  curam  adhibuit  ad  restaurationem 
sancta?  matris  Ecclesias  <?/c. 

43  Ea  hisce  omnibus  manifestum  quidem  est,    fac-  etqumiam 
cetunos  Palres  pro  nistaumnda  ecclesiustica    disciplina    obsirvattones 
et  ad  abusus.  qui  irrepserant,  sueroruiu  canonuin  uucto- 

ntaie  eliminandos  deereta  fecisse;  scd  an  inter  hse 
etiam  unum  fueritde  liturgia  Gothica  seu  Mozarabica 
abroganda,  ut  Surita  aliique  postipsum  asserunt,  inde 
,■//,/  nequit.  Consule,  silubet  Pimum  nostrum  in  tra* 

Ctatu  de  Litiirgiis  HUpanicis  onle  lom  vi  JulU,  cap. 
6,  §  1.  Nihil  quoque  in  eadcm  Rnmtri  clturlu  Injitur 
de  ecclesia  S.  Encralidis,  quam  Surita  a  Paterno  Cx- 
saraugustono  $piteopo\   cuni    cjusdeiu    si/nodi    consensu 

,r  Jaecetanm  tunc  donatam  ait\  necepistolam  S. 

<ii   VII  Papx  inveuio,  in   qua  camdem    donutto- 


<■'  eo- 

""".  '/"'  ui- 


A.nu.rnnn  hac  »r»  Mbtci, legM**  Ego  Rani-  nem  ab  ipsc  Mfimatm  smbu.  Ui  tamn  MMto 

mirus,  quamvis  indignus,   OhrteH  ,,rov,,lentia  r«.  appareat  h*c  donaUo  eo  .empo.efada  pte 

hanc   donationem  propria  manu    confirmo,  et  SS.  «U  Ma.u^.areM.observasse  jut.ra  „  .W™  Sunla 

t  etomnes  episcopos.  in  hoc    sacro   concilio   con-  ali.saue  Ara.jomx  senplonbus    Alma.j.laJ.n,,»,    C*- 

gregatos.   ut  1,«  confirment  et  subscrihant.  rogo.  sorauyuslan.nn  njulum,    lau.lalo  B^vcc^aicm 

Sanctius  filius  regis.  Alius  vero  Sanctius  frater  ejus.  fuisse,  <,uod  Ine  ipsemel  enam  sans  ,ns,nua,,  imm 

Aus.indus  AusciMsi.ecde.ta.  archiepiscopus.  Guil-  s*Pe  dicta  charla  ict  mm  tor&rum^ rmm.  qw  ittn- 

lermus  Urgete  ecclesisepiscopus.  Heraclius  Bigor-  butarn...  tam  Chnst:an,.  quam  Saracen,  ,p,>  ptn£ 

rensis  ecclesi^episcopus.Stephanus  Olorensis  eccle-  banl,  ae  uomuuUun  de  Ca.saraugusta...  de  on,    h 


Septembris  T.  VII 


146 


DE  S    AUSTINDO  ARCHIEPISCOPO  AUSCIENSI.  CONF. 

Db  s-   auo*  __;.„.,„,„    d/ulieasse.    m 


(,.„sem  ecclesiam   tatoMfl,   —  *«■«.   ««««  «l 

4  terthm  paf»  ipsius  decimatioms  ««ta»  *—»  1068  „,,,„  ,  ,„,  hab, f.  BM  auUm  anno  ». 

A  tert  s)(fl  (.(r(„„,  Auama  ,,/,/,„r„.  pirt* 


H  ^ortiwi  c«.iff»  <"  ;''^  ww, 

„.../,.•;     Pntcrnum  donaloiem,  a<   7'"      » 

fld  <«»*».    *■■""■  T    '  ^,       r/o  .edeffl  mm  Cmaraugus* 
jUmvgdadirtaveettgat  ' /"'.    ' '    jm  ob  Uaurorum  im- 

*-"4S3K= -::.'::: 


ff«ffone,  coanoroen.0  Candido  w    Albo    *•*.*. 
,/(>;/„//f,-o  Corrfinfl/e,   guciw  ae  A/ftrfl«dro  7/  Pflp« 

AMII0&II"  /,,'/"'"/"    "'   //'N/"'""""  ""•SN"'"'  '/""'/"'r 

Ga//,awi  tramiret,  eum  in  finem  invitasse  videtur. 
Huius  synodi  Acta,  seu  Aciorum  compendtum  Lucas 
icherius  ea  vetustis  membranis  abbatix  Clumacenm 
primUsedidittom.  ISpiciUgii  pag.  592  etseqq.,  et 
exip8oLabbeusetCossartius  tom.  9  Concihorum  col. 
11M  ,  nsuerunt.   Hsc  apud  laudatum 

Acherium  sic  habent  :  Anno  millesimo  sexagesirao 
octavo   Incamationis    Doinini    nostri    Jesu   ChnsU 


D 
^/'orto/ico 


Intcrest  dedi- 
cationi  eccle- 
six  Moissia- 
censis, 


B 


ar«.»r«mwj«<»;--;4-y,(i;;.riiM  Cr 

S«Li  «»»"« «""  »*"*•»  ?**.  ocUvo"lncarnationis   Domini   nostri    Jesu  Christj 

r».  (*M  SW»  MMNI.  /««-*"  . «*"f  °a°  "um  est  condlium  apud  Ansc.am  c.v.ta  e.n  ,„,. 

Sm  porropaul*  W*  refem  m,h,    mm     ,  ^          Teliu,tque  cuncilium  domnus  Ugo,  ,,,„ 

U -  /"««'»'  ''"'"<"■  /'"""  ';""'  "', ";   /            , 2  nalis,  c„m  fao»  memori»  Aust.ndo  arch.ep  soopo, 

AustinduBgwd«mfl»w««««i)^»»^»^  omnibus  suflrag3„eis  su,s  ep.scop.s  et  abbat.bus 
«ctesfa»,  di<K«.«Cfld«r»«««  1«  A?«rffl«w  •«■« 


onno  1093 
factx. 


SJ .«"•»79'nBT^r£ 

Idibus  octonis  domus  ista  d.cata  Decembns, 
Gaudet,  pontifices  hos  convenisse  celebres 
Anxius  Ostindum,  Lactora  dedit  Raymundum, 
Convena  Guillelraum,  direxit  Aginna  W.lelmum, 
Jussit  et  Heracleum  non  deesse  Beorra  bemgnum, 


Cl    Ullllii"»'-     — KJ 

et  magnatibus  universaB  Guascomae. 
^  48  Inter  caetera  stabilimenta,  quse  ibi  sanxerunt, 
decreverunt,  ut  omnes  ecclesi»,  quee  infra  termmos 
Guasconia3  continentur,  seraper  quartam  partemde- 
ciraa3  unaquaque  ecclesi*  suis  sedibus  fld  cst, 
clesiis  cathedraUbusJ  redderet.  Nam  antea  minime 
faciebant  Hoc  audiens  doranus  abbas  Raimundus 
sancti  Orientii,  dixit,  se  rainirac  consentire  in  hoc, 
ut  ecclesias  sancti  confessoris,  quie  per  tot  terapora 


w*'  Inttr  alia 
de  drclmk 
tancUvr,  tt 

E 


JussitetHeracleuranondeesseBeorrabenignura,     u  perraanserant,    tali  jugo   subraitterentur. 

Blloreus  Stephanum  concessit,  et  Adura  Petrum,     ^^  ^  c&v^iS  pri,fatus,  quod  m 


Te,  Duranne,  suura  nostruraque  Tolosa  patronum 
Respuitur  Fulco  Siraonis  daus  jura  Cadun 
Myriades,  lustris  apponens  tres  duodenis. 
Vircineum  partum  dabat  orbi  tunc  venerandum. 
Hanc  tibi,  Christe  Deus,  rexinstituit  Clodoveus  : 
Auxit  raagnificus  post  liunc  donis  Ludovicus 
Utverotempus  dedkationis  ex  obscum  istis  verstous 
int6Uigas%  accipe,  qux  Cossartius  Undm  annotavtt:Jn 
voce  Myriadbs  bis  peccavit  auctor  hujus  carmin.s, 
quod  eam  singulari  numero  usurpaver.t,  cum  myrias 
dicenda  «uissetj  et  pro  m.lle  sumpserit,  cum  decera 
millia  significet.  Sic  ergo  pessimum  versum  bene 
interpretare  :  Myrias  una  annorum,  hoc  est,  apud 
istum,  anni  mille,  lustris  i.uooes.s,  annis  sc.hcet 
sexaginta,  api-onens  et  adjiciens  TRES  annos,  A  ir- 
G.NEiM  PARTOM,  id  est,  annu.n  Yirgmei  partns,  da- 
b.vt   tlnc  et  designabat.  Guillelraus   Catellus  non 
intellexit,  annuraque  putavit  indicari  mlx. 

46  Eodem  modo  ista  interpretatus  est  Guilielmusde 
la  Croi.i  m  Episcopis  Cadurcensibus,  ubi  tamen  dubi- 
:  tavu,  on  lustrum  ibidi  m  pro  quinquennio  completo,  an 
pro  quadriennio  tantum  usurpetur;  ac  proterea  utrum 
annw  Christi  1003,  en  1051  i^tMtar.  Sed  annum 
10G:.$  signari  manifestum  est,  cum  ex  supra  dictis  Rai- 
mmdus  Lactorensis  episcopus,  qui  dedicationi  interfuit, 
hoc  ipso  anno  Joanni  in  spiscopalum  primum  successe- 
rit.  Neulro  tamen  anno  dies  vi  Decembris  erat  dies 
Dominicus,  qui  anno  1081   in  dim  vxn,  anno  vero 
1063  in  diem  vn  incidit.  Gur  autem  Fulco  Gadurcen* 
sis  episcopus  in  cujus  dicecesi   Moissiacum  erat,  ad 
eam  solemnitatem  non  fuerii  admissust  conjeeturas  for- 
mant  Dionysius  Sammarthanus  tom.  1  Gallix  Chri- 
stianx  col.  127,  et  laudatus  de  la  Croix,  existimantque 
vocem  Simonis  cognomen  Fulconis  esse,  non  simonix 
indicium;    quod  non  est    meum    hic  mquirere.   Mitto 
etiam  alia,  qux  ad  propositum  nou  faciunt,  exuminare. 


Audiens  hoc  Cardinalis  pr®fatus,  quod  in  monaste- 

rio  eius  turnulatus  esset  tam  araiciss.mus  confessor, 

et  tain  raagna3  auctoritatis  super  omnes  arch.ep.sco- 

pos,  qui  in  sede  Auscia  fuerunt,  decrevit  cura  do.nuo 

Austindo  etorani  coetu  episcoporum  et  abbat.um.ut 

pro  amore  sancti  confessoris  praedicti  ecclesue  ejus 

hac  conditione  liberrimm  permanerent    s.cut  antea 

facere  solebant.  Sanxitque  ac  firmavit  domnus  Ur- 

dinalis   cum   Austindo  archiepiscopo   abbati   Kai- 

inundo  sancti  Orientii,  ut  omnes  consuetud.nes,  quas 

antea  in  honore  et  in  ecclesiis  tenere  soliti  erant 

absque  ulla  infestatione  invidorum  episcoporura  vel 

archidiaconorum  inconvulsm  permanerent. 

4<J  Laudaverunt  etiam,  ut  gubernator  fid  est,  flO- 

bas)  qui  locum  sancti  Orientii  rexerit,  vices  arcln- 

diaconi  in  honore  suo  super  ecclesias  et  cler.cos 

teneat;   et  ipse,   si  lapsi  fuerint,  justitia.n  faciat. 

Tamen  si  pmuitere  noluerint,  ipse  ante  preasentiam 

domni  archiepiscopi  reprmsentet,  et  ipse  ilhs  pmni- 

tentiam  injungat,  ut  iUi  placuerit,  excepto  quod 

ullam  legem  ab  illis  nou  requirat.  Archidiacono 

tem  interdicimus  convivia  more  symbolarum  in 

ecclesiis  peragi  aut  in  honore  ejus  aliquid  usur] 

contra  consuetudinem  veterem.  Igitur  si  quis  per- 

versus  a-mulus  temere  contra  hoc  molestare  locum 

sanctum  tentaverit,   secundo  tertiove  co.nmonitus, 

sin  cum   satisfactione   congrua  eraendavent,   iram 

Dei  et  sancti  confessoris  incurrat,  fiat,  fiat.   Amen. 

Ego  Ugo  sanctse  RomanaB  Ecclesiae  Cardinahs  si- 

gnavi.   Ego   Austindus   archiepiscopus    istius  seais 

signavi.  Hae  sunt  ecclesias,   quas   dictus  Romansa 

Ecclesia?  Cardinalis  cum  assensu  et  voluntate  Att- 

stindi  archiepiscopi  et  oranium  suffraganeorum  epi- 

scoporum  et  abbatum  universa3  Guasconise  voluit. 

decrevit,    confirmavit   esse  immunes,    sicut   supra 

dictum  est.  Sequuntur  deinde  nomina  ecclesiarum  nu- 

in,  ro  viginti  %ex,  quibus  referendis  supersedeo. 

bO    l)e   quarta    dccimarum,    quam   omnes   ' 

...  .  .-  „«  eniernVtS 


monaittrto  S 


111.  Concilium    provinciale    cum  legato  w  w  1™™  ^m^a,  v»«.  —   - 

.         t   i.        4        •          i    i               ,-          „i..«  etiam  varochiales  sccundmn  antniuos  cauonf*  «/"■•"  t 

Anostolico  Auscisecclel.rai  :  aliaqaaedani  euam  <  ]u        .               ..  '       rMdmicus  Tho- 

,",                                      .                        *  suis  pcndere  tenebantur,  consuli  potesl  Ludovicut,  j. 

ue  idso  asscrta  exuminantur  :   annus  et  r._ „■ „.,„  ^^,  ,,..,  .,■.,.;, ,/,„fl  mrt.  o, 


c  n 


lltllin     l'iu  ui  in  wn  »     «wvw. ••'    -.••■; -,. 

suis  pendere  tcnebantur,  consuli  potest  Ludovicus  1 
massmus  in  veteri  et  nova  Ecclesise  disciplina  part.    > 
lib.  %  cap.  24  et  alibi.  IIoc  itaque  jus  ecclesi*  suse, 
Y\  multis  in  locis  provincix  Auxitanse  iniquitate  tempoW 

\je  Sancti  gestis  ab  anno  1003,  quo  ipsum  Moissia-     Iseiwn,  in  prxsentl  synodo  vindicavit.  Duvi,  niul  1      ^ 


de  ipso  asscrta  cxaminantur  :   annus 
dies  obitus  ejus  :  corpus  Ausciae. 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


147 


tts 

ctit 


.  .  -g.  nam  ab  aliquibus  saltem  eam  quartam  partem 
tunc  \>endi  solitam,  liquet  ex  donatione  ab  ipso  S.  Au- 
■tindo  «i7110  W$\  vcl  sequenti  facta  monastcrw  Saueti- 
montis,  quam  nu?n.  "24  ct  seqcf.  retulimus.  Quod  autem 
ex  communi  ista  lege  ecclesix  S.  Oricutii  ln  hacsynodo 
ercmvtx  fuennt,  id  Diongsius  Sammartltanus  factum 
mitnt.  auctorc  S.  Austindo,  quia  liunc  ex  cjus.lcm 
mcnasterii  abbate  Auxitanum  archiepiscopum  creatum 
credit  :  qua  de  re  vide  dicta  superius  nnm.  8  ct  seqq. 
Prxter  hxc  etiam  alia  in  eodem  aonctlio  sancita  csse, 
auctor  compemlii  Actorum  docct  lus  verbis  :  Inter  cae- 
tera  stabilimenta,  quae  ibi  sanxerunt  etc;  verum 
kxc  scilicet  postcritali  tradcrc  non  curavil  iste,  mona- 

rhus  verisimiliter  Cluniacensis,  annotasse  contentus, 
aux  mi  8U0S  pertinebant,   Ab  eodem  enim  Raijmundo 
abbate,  qui  privilegium  istud  obtinuil,  monasterium  S. 
Orientii  Cluniacensibus  traditum  dicitur. 
tur  51   Joannes  Baiolius   in  Histovia  sacra   Aquitanix 

Sanetut  privs  /,/,.  2,  cap.  17  scvibit,  Raymundum  Copam,  cujus  su- 
<■><<■»"""""■'"'  pra  meminimus,  simoniaea  labe  infectum,  multa  eecle- 
six  sux  bona  viris  nobitibus  VBtldidisse,  multa  etiam 
uswpari  permisisse,  eaque  de  causa  a  monachis  S. 
Orienlii  accusatum ,  et  e.r  episeopatu  suo  dejectum 
H  fuissc.  Subdit,  S.  Austindum,  cjusdcm  Raymundi  suc- 
cessorem,  postquam  pro  iisdem  recuperandis  fruslra  la- 
horavevat,  lata  in  omnes  istos  iniquos  possessores  excom- 
municationis  sententia,  e  provincia  sua  excessisse,  sed 
ab  iisdem  mchora  pollicentibus,  dum  Remis  esset,  revo- 
catum,   post    spoiitoncum    hierniii    eXSiUum,    Augustam 

Jusciorum  rediisse.  lliuc  deniqut  reversum  atl,  ea  oc- 
casione,  quam  Hugonis  Cardinalis  in  Hispaniam  iter 
offerebat,  usum  esse  od  Ausciensem  synodum  celebran- 

datn,  in  qua  tum  pr.rdicta  fcliclcv  COmposita  foccc,  tnm 
quarta   dccimarum  pars  omnntm  ccclcsmvum  (exceptis 

ex  ea  lege  ecclesiis  S.  OrientiiJ  archiepiscopatui  Au- 

sciensi  addicta  est.  Atque  ex  lioc,  inquit,  capite  ar- 
ehiepiscopus  quarta  ut  minimura  parte  decimarum 
totius  dicecesis  suae,  quae  est  portio,  quara  viri  no- 
biles  sibi  usurpaverant,  jara  fruitur,  et  in  raultis 
ctiara  earumdem  duas  vel  tres  quartas  partes  ob- 

tinet. 

52   Videtur  Baiolius  ista  didicisse  ex  veteri   Noti- 
bonorumcc-      tia  MS.    ccclcsur.  Auscicnsis,  ex  qua  Stcphaiius  Ba- 


cleslx  invaso-  l]rnls  sequentiq  excerpscrat  ,  qux  Dionysius  Sam- 
Se6S°  marthanus  ante  tomum  3  Galli*  Chnstianse  inter 
Umt.  Atnimadvetsiones  in  tomum  \  col.  980  in  S.  Austindo 

recensuit  his  verbis  :  Post  illum  (Raymundum  ob  si- 
moniam    depositum)  Austindus  sapiens  et  Catholicus 
C  (factus  est  archiepiscopusj ;  qui  cura  non  invenisset 
in  dioecesi  sua,  unde  vivere  posset  (archidiaconatus 
enim  tenebant  milites;  et  laici  decimas  omnes)  de- 
nuntiavit  militibus,  ut  dimitterent  archidiaconatus, 
et   laicis,  ut  sibi  deciraarura  quartas   dimitterent, 
quaj  jure  canonico  ad  episcopura  pertinebant.  Hoc 
illis  quasi  verbum  novum  contemnentibus,  in  totam 
dicecesim   excommunicationis   et   interdicti  senten- 
tiam  dedit;   et  ad  dominum  Gervasiura  Remensem 
archiepiscopum  se  contulit.  et  cum  eo  per  bienniura 
fuit,  donec  parocliiani  sui  divinitus  inspirati,  revo- 
cantes  eum,  decimarum  quartas  et  archidiaconatus 
ei  dimiserunt.  Postea  parura  vixit,  et  ita  jus  suum 
persequendi  spatium  et  opportunitatera  non  habuit. 
53  Il.rc,  inquam,  legisse  videtur  laudatus  Historise 
sacrx  Aquitaniae  scriptor,  et  ad  concilii   Ausciensis 
tondemoca-  tempora  revocasse.   Et  quidem  omnino  verisimiliter; 
iummsyn°"  modo  Notitix  Ausciensis  dicia  non  sic  interpretens, 
quasi  S.  Austindus  mox  ab  adito  episcopatu,  vel  ctiam 
primis  ejusdem  annis  prsedictos  iniquos  •  «'-*'- 

communicasse  ac  in  voluntarium  exsilium  aHis 
datm  :  id  enim  cum  supra  dictis  non  potesi  componx, 
nequein  taudata  Noiitia  asseritur.  Cetera  eanerecte 
congruunt  .  nam  constat  et  Raymundum  ob  dmomam 
exauctoratum  fuissc,  ei  in  Juscien*  Hi""do  a"m  1U08 


quartam  decimarum  partcm  archiepiscopatui  adjudica-  D 

tam,  aliaque  in  eadem  decreta,  qum  ignoramus,  ac  de-  auctore  c.  s. 

nique  S.  Austindum  non  diu  posi  eamsynodum,  eodem 

scilicct  atnio,   vita  funclum  esse ;  ut  merito  m  Notitia 

dicatur  :  Postea  parum  vixit,  et  ita  jus  suum  perse- 

quendi  spatiura  et  opportunitatem  non  habuit.  Ni- 

minm  tamcn  exaggeratiun  est,  quod  habei  eadem  Noti- 

tia,  Sanctum,  ihnii    ad  orcliicjnscopatum  promolut  est, 

iion  invenisse,  unde  viveret. 

54  Nescio,  unde  didicerii  Baiolius,  quod  ait,  eam- 
dem  synodum  die  xxv  Septembris  prycilati  anm  cclc-  Ausci.t  ka- 
bratam  fuisse,  eo  nimirum  die  annogue,  qno  S.   Au-  butsse  Refe- 
stindus   ohiissc  ab  aliis  creditur.   Geterum  verisimiU  ™amatia 
est,    Huijoncm    Cardinalcm    ah    Alexandrn    II   Papa 
ctiam  in  mandatis  habuisse,  ut  per  Vasconiam  hmxs- 
iens    isti    malo   mederetur;    ct   Auxitanos,  dc   inslanti 
Apostolici  lcgati  advcntu  admonitos,  ad  meliora  consilia 
proniorcs  redditos  esse.  Laudatus  Baiolius  lib.  2,  cap. 
19  prseterea  scribit,  S.  Austindura  nostrum  etiam  fa- 
mosx  lit/,  qus.  cieritm  mtci  monachosque  S,  OrienUi 
diu  acriterque  agitata  fuit,  implicatum  /"^s•^<,  tempore 
S.  Lconis  IX,  qui  ab  anno  1049  usque  ad  1054  Ro- 
mannm  Ponlificatum  tenuit.  Addit  et  alia  ca  occasione 
a  Sancto  gcsta,  qux  hic  sijnul  examinamia  scrcuri,  ».■ 
incerta  certis  misccrcm.  Nnrrationis  Baiolianx  compen-  E 
dium  accipe. 

S5  Supra  num.  14,  ex  eodem  jmn  diximus,  cceme- 
terium  Anguslx  Ausciorum,  a   Rinjmundo  Copa  ere-   deSanctlge- 
ctum,   magnx  litis  causam  fuisse  hunc  inter  sanctique 

Oricntii  monacltos,  ad    quos  unicum,    quod  cntcuus  in 

eadem  civitate  fuerat,  cotmelerium  spectabat.  Res  eo 
progressa  est,  siipsicredimus,  utprsdicti  monachi  non 

modo  Apostolicas  litleras  pro  novo  isto  CO  meterio  tol- 
lendo  "  S.  LeonelX  Papa  impetraverint,  verum  eliam 
suis  accusationibus  effecerint,  ut  Raymnnaus  de  simonia 

conviclusex  archicpiscopiitu  suo  detnrhurctur.  Quidquid 
sil  dc  rcrum  oJjinictis,  satis  conslarc  vi<lctur  cum  de 
ipsa  Ute,  tum  de  Raymundo  ob  simoniam  deposito,  Dio- 
nysius  quoque  Sammarthanus  m  eodem  Raymundoob' 
servat,  casmeterium  islud  htium  et  altercationum  origv- 
ncm  fuisse  intcr  pr.rdictos  eamobitas  et  ecclesix  mctro- 
politanx  canonicos,  in  quornm  gratiam  factum  /"//. 

:S(i  Porro,  eodem  teste  Baiolw,  S.  Austindus  Ray- 
mundo  suffeetus,  S.  Leonis  Papa  litteras  subreptitias  de  C(rmetcri0 
judtcavit,  a  duos  clericos  primicericos,  '/<"  ■•>'"/i  iniHum  canomcorum 

iusobierant,  in  eodem  cosmeteno  wpeli-  AusCiCnsi, 
vit.  At  monachi  duos  e  suis  Romam  miserunt,  apud 
laudatum  Pontificem  causam  adversus  Archiepiscopum 
acturos.  Quo  audito,  Austindus  in  ecclesiam  ingressus  F 
,,,,  ibxque  coram  altari  bcatx  Firgnm  Maruc  prostra- 
t„s  adversus  duos  istos  monachos  jus  postuhivit,  obti- 
nnitque,  quod  petiit,  utroque  in  itinere,  antequam 
Romam  pervenissent,  mortuo.  Ea  spe  frustratt  Au- 
scienses  cmobitx  alteras  Leonis  Papm  litteras  confin- 
auut  quas  a  duobus  istis,  tum  defunctis,  ad  se  mtsstu 
dicehant.  At  verosanctus  Archiepticopus,  ets\  eas  nthiu 

faccrct,   Romam  pantcr   profectUS   6St,  Ut   CCClesiX  SU* 

jura  ipsemet  apnd  PontifUem  tutaretur. 

57  Interea  Aus                       •-""-'<   Sane™    de  et  in  ctuma- 

Avca  mortuus  cst,  cjusjus  corpus,  ut  vivens  peturat  sbu)  ,„. 

figneo  loculo  inclusum,  insepultum  servatum,  utq /  ;;; — 

Ztosperabatur,  obtenta  per  Archiepiscop I ■-  «"' 

*        m  wmcametenohumaripos- 

m;NeqUe  alitercontigtt;sa*  \^uu<\«sa 

s    uonoimpetravitmmmodo  ut  Breve,  quod  m  fa- 
VOremmonasteriiS.Orentiiprs  ""££2 

tunerev rett  novumque  cametenum  sua  auctontate 

finnaret;  verum  etiam,  ut  idem  illud  monastenum  mo- 
nachis  Cluniacensibus  traderetur.  Eisce  tam  feltater 

mtis,   Austindus  Roma  ad   sedem    « ■   reversus, 

luaclios  Ctuniaco  evocatos  novos  incolas  m  £ 
ZZsteriumimmisitealege,  ■•^1^-*2 


A 

AlCTOnB  c  s. 


qux  parlim 
antiquo  scn- 
ptori  contra- 
Ha, 


DE  S    AUSTINDO  ARCHIEPISCOPO  AUSCIENSI,  CONF. 

148                              vco.  «■  ^  facim^  M  malim  m0„„cho  S.   Qrientii 

M*  «M  *■*«*  non  Kripto,  W^gJiS  mdere,  S.  Austindum  nihil  aut  ymm  m  ,.«««  * 

..,,.  gVed  tfeftift  rfw"  pfeww  '■ll")'"1-  ^u  tinductU  in  S*  Orientti  monastenum  Clumacen- 

Z  tantutn  examinabo,  qu*  ad  Sanclum  nostrum  per-  f,  ^^  ^  ^^  gfiMCti  nostri  gesta  m 

tinent.                              .       ;       .    px  MS    ccclcsuT  "/„,,„/,  ideoque  ad  ejusdem  tempus  emortuale  progre- 

38  Laudatus  Baiolius  tsta  hausit  ex  MS   ecetesm 

itaM  «*»  -*»«■  Collectorem  W*«^"  G,  Annum  Christi  1068,  ?»<>  concilium  Auxitanm, 

in    eadem  colleclione  recensmt  f^'j£™™  prfB8idente  lcgato  Apostolico  Ilugone  Cardinale,  ab  eo 

ir;etn„nm.mirmonachum<iuemdamb.  ceie0ratum  diximus,   adem    intcr   mortules   suprcmum 


D 


Sanctut  ( 
toihin  at 


B 


partim  non 
verltimilia 


partim  etiam 
falsa  esse, 


bcum  wm.    o  v«"— 

lnm  luc,  quam  apud  CatcUumin  Monumcntis  htstorix 
OccitaniB  lib,  B  in  Duranno,  nolatur  anno  Incarna- 
tioms  Domini  millesimo  sexagesimo  octavo,  lndi- 
ctione  sexta,  octavo  anno  domini  Pap?e  Alexandri, 


2  Uporro  mnnachus,  tcstc  Baiolio  ibidem.  asserit, 
S.  Austindum.  Raymundo suffectum,  stettsse  sentenHa. 
quam  in  monastcrn  S.  Oncntn  favorem  aS.  LeoneX 

latam  unmt.  Forte  ejusdcm  monacla  verba  su n,       x  ^^  ^^  yevQ  anno  regni  p^. 

Dwnysius  Sammarthanus  ante  tomum  i \W*m nwm-  Francorum  ac  tuitione  Baldnini  Flandrensis 

Slianz  inter  addenda  tom.  i  m  S.  Austinai  laieiciuv         o  ^  cnronol    icge  apprime  m,_ 

M  Mril  Jtm  P^tew  rpmJ».  •»  "flP" ;  In 
veteri  charta  Ausciensi  sic  habctur  :  «  Illo  vero 
»  (RaimundoJ  pro  simonia  deposito,  successit  ar- 
>,  chiep.  Austindus,  qui  nihil  tale  agere  tentavit;  )> 
sst,  cimiterium  construere,  inquit  Baluzms. 

59  Baiolius  nihilominus  mavult  colleUon  consen- 
t,re;  et  ad  objecta  respondet :  Credoigitur,  prcedictum 
monachum,  cum  videret,  Austindi  memonam  in 
benedictione  esse,  eumque  a  populo  velut  Sanctum 
honorari,  non  fuisse  ausum  scribere,  eumdem  de- 
cessoris  sui  errata  prosecutura  esse ;  sed  scnpsit, 
ipsura  acquievisse.  Al  mihi  tota  istu  collectoris  nar- 
ralio,  proutab  historico  Aqmtanix  sacrx  refertur,  mi- 
nus  probabilis-upparet,  quam  ut  mmachum  illum  cerii 
mendacii  arguam,  Etenim  panm  verisimik  est,  san- 
ctum  Archi&piscopum  adversus  duos  monachos,  qui  pro 
tuendo  monasteni  suijuve  ad  Apostolicnm  Sdempro- 
fieiscebantur,  a  Deipara  Virgine  jus  postulasset  ejus- 
demque  precibus effectum,  utambo  in  itinere  morerentur, 

60  Minus  etiam  vcrisimile  estt  eorumdem  sodales 
Auscienses,  audita  horum  morte,  alias  S.  Leonis  litte- 
ras  cohfinxisse,  et  veluli  ab  ilhz  missas  S.  Austindo 
exhibuisse;  nisi  quis  ipsos  non  modo  perfnctx  frontis 
mi  u  m  etium  tam  stupidos  fuisSB  velit,  Ut  cre- 
derent,  tam  manifestam  fraudem*  vivente  Pontifice 
Leone,  diu  latere  potuim.  Nxistud  erat  causam  suam 
mtllto  detenorem  facere,  quam  Onte  (uetat.  Tertw  non 


sentiunt  in  adjunrtum    Christi   annum    1068,    prsetei 
annnm  sennulum  Plulippi  re<jis  rum  tuitione  Balduini 

comitis,  qui  ad  annum  1061  vel  1062  pertinek  g 

63  Plnlippus  emm,  ejus  nomims  pnmus,  post  Pu-  ^  ^ 
trem  suum  Henruum,    die  iv  Augusti  anm  1000.  m  tmmodn 
supra  jam  diximu*,   defunclum,    nb    minorem   aitatem 
suam  regnare  coepit  sub  lutela  Balduini   V  Flundnz 
comitis,  atque  adeo  annus  Philippi  regis  secundus  sub 
tuitione  Baldium  partim  cum  anno  Christi  1061,  par* 
tim  cum    1062  cururril.  Al  credo  equidem,    vitiatum 
locum  esse,  unaqUB  tantum  litterula  mututn,  pro  ac  tui- 
tione  legendum  ab  tuitione ;  atqueita  omnia  rectissi- 
me  convement.   Nom  cum  Balduinus  iste,  trsie  Jacobo 
Meyero  in  Annalibus  rerum  flandricarum,  diem  suum 
obierit  Kalendis  Septemhm  anni  1067,  eodem  die  ac 
mense  anni  subsecuti  coepit  annus  secundus,   ex  quo 
laudatus  Pliilippus  ab  tuitionc  Balduini  Flandrensis 
comitis,  id  est,  post  tutelam  ab  hujus  obitu  cessantem, 
regnavit.  Apud  Rarduinum  quoque  tom.  xi  Concti 
rum,  inJppendicecol.  1671  etseqq.  exstat  concUium 
Gerundense,  eodem  anno  1068  celebvatum,  cut  Hmt^ 
liter  subscnpsii  idem  S.  Austindi  successor  Guillermus 
Auxiensis  archiepiscopus. 

64  /Innus  itaque  Sancti  emortualis  certns  esse  "- 
detur;  atque  hinr  simul  liquet,  cur  in  veteri  notitta 
Ausciensi.   num.   51   relata,  de  ipso  dicatur :  Postea 

'l  .1.        .1.,      II, c 


ostendititr. 


mullo  aeteriorem  jacere,  quam  vnu    \wiuv.  *wrwr  »«/«■  «'^"-")    •« —  '  <        .  .       • 

facile  credam,  S.  QrienUi  camobitos  sub  finem  seculi  (post  concilium  Auxitanum)  parum  vix.t,  ei  iwj 

x,  litem  istam  denuo  mscitasse,  s,,  ut  BawUus  assent,  suum  persequendi  spatium  et  opportuintatem  n-» 

Clnniacenses  a»no  10M)  monasterium  istud  a  S.  Au-  habuit.  Uerito  igitur  Dionysius  Sammarthanus  m  o. 

sti,1(l  Mtione  acceperinl,   ne  id  unqnam   tenta-  Austindo  col.  980  erroris  arguit  instrumentum  quoa^ 

rent.  Nempe  vivebat  etiam  tum  el  usque  ad  anmm  dam  monasterii  S.  Severi  in  capite  Vascontx.qu 

1109  Cluniaco  abbas  przfuit  S.  Hugo,  quoenm  pactum  anno  1061   aliquem   Herachum  Ausacnscm   archtept^ 

illud  initum  fuisset;  quique  adeo  minime  videtnr  per-  scomimfacit;  pro  quo  ipse  cognominem  episcopum    *• 

mtMttrut  fuisse,  ut  sui  fidem  datam  vwlarent.  gfirronum seuTarbensm  in  pudemprovincia  Ausciensi, 

61   Quid  multaf  Ipsa  denique  monasterii  donatio,  qui  tunefioruil,  substituendtm  arbitratur.  Dies  ,s"m  ' 


non  Uatfttt 

V 


non  sub  Leone  IX,  sed  multo  serius,  S.  Hngoni  facta 
dicitur  in  ejusdem  rei  instmmento,  quod  etsi  varie  a 
Mabillonio  in  Annatibus  ad  annum  1066,  ei  lom.  i 
Galltie  Christianx  inter  instrumenta  pag.  171  laude- 
tur,  utrobique  tamen  convemt  in  Pontifkatum  Aiexan- 
dn  ei  regnum  Phihppi  in  Francia.  Alexander  autem  II 
l-nminn  Pontifex  factus  cst  amw  1061;  qui  erai  octavus 
ab  obitu  Leonis,  inter  quem  ei  Alexandrum  jam  tres 
alii  Pvniificcs  scderant.  Philippus  cum  patre  Henrico 
regnare  coepii  anno  10j9,  solus  autcm  anno  seqnenii, 


emortuahs,  qui  xxv  Septembrie  fuisse passim  credtturi 
haud  na  mihi  certus  est;  cum  hunc  non  nisi  excultu, 

quem  eo  dic  liabet,  assertum  rcperiam.  Baiolius  num. 
54  laudatus  scripsit, sajpe  dictum  eoncilinm  Auxitanttm, 
cuiSanclus  interfuit,  eodcm  die  xxv  Septembrii  huln- 
tujn  fuisse;  quod  n  ita  s,t,  ejusdem  obitus  paulo  serw 
reponendus  est ;  sed  nescio,  quo  fundamcnto  istud  B«10' 
lii  assertum  nitatur.  Ceternm  S.  Austindi  corpus  W 
metropolitana  Ausciensi  ecclesia,  'lux  sanclissim  • 
Gemtna  litulo  Nativilatis  eiusdrm  dicatO  est,  asserr"" 


regnare  caipit  amw  lUbv),  solus  autcm  anno  sequentt,       uenitnci  iitulo  JSalwilalis  ejusdem  dicata  esi,  »•«»» 
quo  Henricus  defuuctus  cst.  Prxterea   nuila  quoque     asserit  saepe  dictus  Dionysius  Snmmarthanus.  P/«'fl 
apnd  laudalos  sci  iptorcs  de  Austindo  xbidem  menlio  fit.      de  lioc  Sanclo  haclcnus  non  reperi. 


DE 


DIE  VIGESIMAQUINTA  SEPTEMBRIS. 


149 


DE  S.  ANTILIA  VIRGINE 

AC  FORTE  MARTYRE 

ARETII    IN    TUSCIA. 

Sylloge   dc   ejusdem   cultu   et  gcstis:    cum  monito    dc  corporc   S.    Donaii    Aretini, 


c.  s 


tnnuntlatur 

Ftbruarii 


_J 


retium,  vulgo  Arezzo,  vetus  Italix  civitas  in 
Tuscia,  ac  in  Magni  ducis  dominio,  antiquo 
e/usropatu,  soli  sanctae  Sedi  Romame  suhdtlo, 
-^illuslruta,  hujus  Sanctx  rorpus  MUgiose  as- 
tervati  eamdemque  velut  Firginem  ac  Martyrem  annuo 
Offieio  ecclesiastico  veneratur.  Ut  vero  ejus  cultus  an- 
Hquuset  certus  est,  ita  gesta  aut  plane  ignota,  aut  fi- 
ctiliu.  Philippus  Ferranus  in  Catalogo  generali  San- 
ctorum  illam  bisannuntiat,  nempe  addiem  xv  Februariit 
quo  eam  Urbeveteri  (Italis  Orvieto,  in  Tuscia  Po„n- 
-  ficia)  et  ad  xxiv  Srptemhns,  quo  Aretii  coli  affinnat. 
PHori  loco  illam  uelut  virginem  tantum  memorat  fm 
verbis:  Arretii  in  Hetruria  S.  Anthiliic  virginis.  $e- 
aurido  loro  martyrii  pahnam  adjungit,  Arretii,  demio 
inquiens,  in  Thuscia  S.  Anthiliae  virginis  et  martv- 
ris.  Eamdemtamen  Sanctam  atrobique  ab  ipso  amnun^ 

tiari,  ex   ejusdem   Annolalis    ibidem    mumfesium    rst  ; 

atque  ideo  Majores  mei  in  Preetermissis  ad  xv  Fe- 
bruarii  ejusdem  gesta  examinanda  distulemnt  ud  diem 

xxiv  Septembns,  quo  Aretii  olim  culla  fuit ;   nos  vrro 
ad  xxv  hnjus  mensis,  quo  ibidemnunc  colitur,  uti  infra 
dicemus. 
ftUSfpttm.         2  Ad  eosdem   dies,   videUcet  xv  Februarn  et  xxiv 

brtt  Seplrnibns,  dr  rndnn  ul  vnginr  murlijre  luudutus  Fer- 

rarius  pariter  agit  in  Catalogo  Sanctorum  Italix,  ubi 
primo  loco  ex  antiquo  pergameno  MS.  ecclesise  Are- 
tina?  sequens  ejus  elogmm  r.rhihrl:  Antilia  virgo  ex 
genere  imperatorum,  egregia  forma,  annum  x  aeta- 
tis  agens,  a  daBmone  (quod  matri  gravidffl  ab  ere- 
mita  quodam  praidictum  fuerat)  ita  obsidetur,  ut 
seipsam  dentibus  dilaniaret,  nec  quisquam  ad  eam, 
quamvis  cathenis  ferreis  constrictam,  auderet  ac- 
cedere,  donec  S.  Donato  episcopo  Aretino  accersito, 
liberatur.  Quec  sanctum  episcopum  seouta,  Aretn 
aliquandiu  orationibus,  vigiliis  etsacris  concionibus 
intenta,  commorata  est :  ubi  a  praafccto,  qui  SS. 
Donatum  episcopum  et  Hilarium  monachum  exa- 
C  gitarat,  an  sibi  vellet  nubere.  tentatur.  Cum  autem 
Anthilia  in  castitatis  et  fidei  colend»  proposito  con- 
stans  perraaneret,  vinculis  ferreis  colligata  cceditur 
et  carceri  includitur,  in  quo  noctu  ab  angelo  a  pla- 
gis  curata,  et  ad  martyriuni  incensa,  postera  die 
educitur,  et  coram  pra:fecto  sistitur. 
Sfi10  3  Qui  Virginem   frustra  multis  pollicitationibus 

AnUi    '  adhibitis   ad   idolorum  culturam  hortatus,    lammas 

ferreas  ignitas  illius  lateribus  admoveri  jubet :  quod 
suppliciura  Anthilia  ita  pertulit,  ut  tyrannum  ad 
fidem  provocaret,  illiusque  tormentairrideret.  Quam 
ob  rem  ille  in  rabiem  actus  Virginem  decollan  inaii- 
dat.  Cujus  caput  abscissum  corpori  sic  aptatum  fe- 
runt,  ut  multa  de  fide,  praesertim  de  Banctissima 
Trinitate,  prassentes  ailata  fuerit.  Corpus  a  Chri- 
stianis  apud  Aretium  cnditum  est;  caput  vero  Ro- 
maindelatura;  quod  in  Montem  Politianum  trans- 
latum  miraculis  clarescere  traditur.  Hactenus 
Ferranus,  qui  ihidrm  in  AnuotuK,  observat,  qmtdum 
omnino  veritati  dissona  m  isto  Aretino  MS.  cortyenda 
esse,  et  ipsemet  correaHt.  In  isto  enim  Klia,  mquti, 
Theodosii  imperatoris  et  Galla  angust*  assentur, 
ac  Arcadio  imperatore,ejusfratre,  passa,  qui  multo 


post  Julianum  apostatara  (sub  quo  S.  Donatus  epi- 
scopus  martyrio  coronatus  est)  vixere.  Neque  filiara 
imperatoris,  ac  successoris  in  imperio  sororem,  ab 
ejus  praefeeto  ita  habitam,  maxime  cum  eo  tempore 
gentilium  persecutio  prorsus  cessasset,  verisimile 
est.  lta  ipse  recte,  sed  de  hac  re  infra  agemue. 

4  Post  h.rc  suum  dubium,  an  nou  ijrminn  S.  Antilia   et  Urbe  vtterl 
distinauenda  sit,  his  verbis  insinual:  De  Anthilia  nac  ",lf"  /'"' "' 

_  . ..    TT   ,  ,       ...  ••  rmjo  tuntutn; 

die  fxv  Fehruaru)  Urbeveten,  Aretu  vero  die  xxiv 
Septembris  agitur;  si  tameu  eadem  sit,  quae  Urbe- 
veteri,  et  quaa  Aretii  colitur.  Mirum  autem  videtur, 
quod,  cum  Acta  virginem  et  martyrera  illam  de-  E 
monstrent,  utrobique  tamen  ut  Virgo  tantum  cele- 
bretur.  Vernm  ego  nullam  vidro  illius  geminanda 
necessitatem,  eum  ob  a<  \liauia&,  aliisque  multfa 

de  causis  Aretina  Sancta  Urbeveteri  coli  potuerit. 
Porro  Arturus  a  Monasterio  ipsam  verbis,  qnse  Frr- 
nirius  111  Arlis  Arrtnns  mrrito  improbnvtt.  vrlut  r. 
\pto  Ferrario  desumptis,  in  Gijn.rceo  sacm  ad  dictn 
diem  xv  Februani  sic  annuntmvil  ;  Aretii  10  Tusoia 
S.  Anthiliie  virginis,  Theodosii  imperatoris  et  Gallffl 
augustse  filiai.  Pauto  reetius  Gastetlanus  in  Martyro- 
legio  universalt  ad  diem  xxiv  habcl:  Aretii,  S.  An- 
thilia  virgo  et  niartyr. 

5   Quidquid   sit    de  cultu   iptius  mllusrr  die   apul    ei  AretU 

Urbevetanot,  hic  nan  semper  Uem,  n  mrifm  - 

apud   Aretmos  fuit.    Angetus    LaurentUa    Qrmim\   SePumhrh 

presbyter  Aretinus,  in  libella,  quem  Vindicias  sancta-  mm  mdutgen- 

rum  Martgrum  Aretinorum  inscripsit,   §23   laudai  ""- 

quamdam  anliquam  Smem    Indulgentiarum  ejusdem 

civitatis,  m  qua  mense  Septembri  ad  propositum  nostrtim 

/,„,  ua  asseris  :  Die  kvh  dioti  (iMnm   qui 

est  dies  S.  Antili»,  discipuUe   glonosi   S.   Donatl, 

sunt  Indulgentire  centum   sexaginta  d.erum.  Prr- 

miserai  mm  §  10  eam  Tndulgentiarum  Senem  m 

archivo  cathedralis    eeclcstx  Aretin*   Mtmnu. 

1026    ac  rescriptam  esse  a   quodam   Bartholomeao  F 

canonico,   cujus  nomtnts  wnum  anno    1218,  alterum 

lS18iw  antiquis  monwnwtis  inter canomcos  tbtdem  a 

serei>crlumu,t;l„trturjurnr,,rrsr.  lUn  ^- 

Monet  tameri,  eamdem&h  suo  saltem  prmcipio  onti- 

quamcs,e,  rmhu,  iue,^   veterem  cathedrale.n  extra 

rauros,  modo  dirutara,  pertinuisse,  H  ui  >M  *■ 
Italmlegamr.m^yndiotiimensisAugusH  quieat 

di^gloriosiprotectortenostriS.   Donat.   sun  In- 

dulgenti*   et    remissib   culpa»  et  peemc  et  |^r     - 

tamOotavam  qnotidie  centum  dierom ;  ct  ea-d  m 

Indulgentiaa  sunt  in  ecolesia  cathedrali  mt.a  cim 

taTn    hmc    sinvul   et   post  tMcenda    intellig^tur , 
allTd^siU    catkldram*     veuH   umm  ££-, 

Jeimts  hi notanda   eunt.   Jdmanum  miln  est  ^^ 

%2giaquxdam  ItaHca  MS.t  procorpore  8.  Do- 
naU    epislopi  Afetini  et  rlymt    AreK h» 

Zl   LpoHta,    annoque    174G   ad  nos    tmu.mt.a 

Liojue  luctoradscHpmnone^sedapposttumeH 

tJmium    nuthrnticutn   Pdulini  Gmnnrrin,  paMU 
.jretmt    snc.  Theohgi»  doCtoH»  et  cathedrnlis  M  -  Unx 

Lumrntorumque,   qu*  ta  eadm  ir,rruntur,  testatu^ 


150 


A    „<   Aie  xxvi  Februani  anm  1746,  il  sigillum  majus 

— "_£t_a:  a*s*rS 


DE  S    ANTILIA  VIRGINE  ET  FORTE  MARTYRE. 

10  Sic  autem   habet  rpigraphe  :  H.ec  est  capsa 

TULITV  AD  UNGUBM,  DE  QUA  FlT  MEMORIA  1N  TRA.N  ,.\_ 
TIONE  D.  DONATIEPISCOPIKTMART.,  IN  QUA  RBQUHfc 
VIT    ET  NUNC  BBQUIESOIT  CORPUS  EJUS  CUM  CORPORIBUS 

D  vNTlI.l.HMHr-lNIS,  BT  SS.  MM.  LAURENTINI  ET  PER- 
GENTINI  :  QUiECAPSAPUITFRACTAPROISTOFUNDO.  f/iscc 

planeconsenHtauctorApologise  MS.,  qui  addit,  dictam 


D 

Ar'Ui  m 
drali  b,j 


«% 


^   inecclesia  S.    Stephani,   jimta  quam  detne    p  m  litteris  Gothicis  incisam  esse,  in  eademque 

addita   est   altera,  S.  Donatosacra,  ^"j£     ^WpartS.  Donati,  S.  Antili*.  et  SS.  Laurentiai 
con/tVuaf|  ^umnowtneVetua  ecclesia  cathedr.  ^__QTJntini  Drotomartyrum  civitatis   Antinm,  ho- 


extra  muros  deinde  appellatse  fuerunt. 

.      JamBmmd  Pontiftds,  anno  }™TpTi 
quomnprlor  .  irl  hodiernam  ecclestam  S.  Fetn, 

ZStt»    ZZultUul SS.  Stephani  et  Donati  W*. 

'j,  ^arolo^atrsl^an^rr^rsulna- 

banSt  vMxCei   S.  Stepham,  sancltque  Donati,  anno 


lo 


arca  oui|wi a  ._■•  ~ » 

etPergentini  protomartyrum  cnntatis  Aretmx,  ho- 
•  csservari.  Oeminam  autem  S.  Donatitranslatio- 
ncm  memorant  laudati  scriptores,  primam  scilicet  ex 
eaclesia  S.  Stephani  ad  ccclesiam  S.  Donatiextra  mu* 
mi,  quam  Apologis  auctor  ad  annum  circiter  1024 
rcfrrt;  alteram  exeadem  S.  Donati  ecrlrsia  ad  cathe» 
dralem  hodiernam  intra  muros,  quam  hic  idem  inter 


banStVidelicet   S.  StephanU  sancttque  Donati,  amo    *m*  g  ^^.  ( 


e.  17  co.e&a- 

t  vi    II'    i  uijo 

die  24 

Sfptembrts, 
nunt  hodle 


mnt  Exhisceomnibiusconfifiitur,  Seriemistam  Indulr 
aentiarum,  qu*  ecclesia  extra  muros  et  altera  xntra 
mum  simul  mistentibus,  facta  est,  anttquiorem  esse 
nonnosseanno  1204,  neque  anno  1561,    recentwrem. 
Iaitur   utadS.  Antiliam  redeamus,  festum  ejus   dte 
xvni'septembris   ab  Aretinis  tam  intra  quam  extra 
B  civitatem  antiquitus  colebatur;  sed,   utrum  Virgims 
martyris,  an  Virginistantowi  rta  cefc&ra.tttn  tuncfue- 
Ht  exdictiselici  nonpotest.  Deindevero,  mcertum,a 
qmtemporetsedtamenante  finem  seculi  xvi  ejusdem 
fesim  „,/  diem  xxiv  dicti  mensu  Septembris  relatum 
esttei  Officium  de  Virgine    tantum  pro   tota  dicecesi 
Aretina  praescriptum. 

8  Ita  docet  me  Grazinius  in  Findiciis  supra  lau- 
datis  §  23,  ufci  ait,  in  vetnsto  libelbt  sive  Ordine  di- 
vitii  Officii  recitandi,  perPetrum  Usimbardium,  Ave- 
tmum  episcopum,  anno   1898  prxscripto,    sequentia 


de  hac  mentionem  fleri  in  data  inscrtpttone.  Contra 
Grazinius  arbitratur,  priorem  translationem  in  ,-„. 
,,,m  memorari,  laudatque  hunc  in  finem  MS.  Ifi 
storiam  ejusdem  Trunslutionis,  in  archiuo  capituli 
cathedralis  Aretini  asservatam,  ex  quaista  recitat. 

11   Sunt  namque  in  altari  B.  Donati  duo  tumuli, 
ambo  pares,  niye  candidiores,  materiasimiles,  ope^ 
vero  dissimiles  etc.  Alter  expolitus  et  totus  in  un- 
guem  rasusetc ;  in  eo  locant  S.  corpus.  Cum  itaque 
inlaudata  epigraphe  dicatur  in  Translatione  B.   Do- 
nati  mentio  fieri  de  capsa  pulita  ad  unguem,  merito 
itn  censuit,  nisi  forte  etiam  in  posteriom  translationis 
instrumento  similis  mentio  factafuerit.  Porro  de  qua* 
cumque  translatione  ibidem  agatur,  ex  eadem  epigra? 
phe  non  satis  certum  est,  utrum  S.  Antili® corp 
ista  arca  marmorea  primum  depositum  fuerit  anno  \  286, 
auandonovumilludsepulcrum  cum  altanexstructum  rsi, 


E 
cumSS  Dm 

ti,  Laurtnhn 
et  Pergentai 
corponiw 
servatur. 


tinum  episcopum,  anno    LS98   przscripto,    seqnentta     V"na>»no™m"'«'^^ 

leai  ■  Die  xxiv  Septembris  S.  Antiliae  virginis  duplex     an  vero  jam  ante  cum  SS.  Donatt,  Laun  ntim  at  1  e 

.y .'.  ',       i/ :    c:.« ..,.-  ^,fl,,„tnr  m     n„r,tiui  mrvorilms   m  eademautevertt:    utrojue  enm 


in  tota   nostra  dioecesi.  Ejus  corpus  asservatur  in 

ecclesia  cathedrali,   Hymnus  pro  Virgine  tantum. 

eadem  denuo  repeti  asserit  in  simili  libellot  facto 

anno  1619  ab  Antoniode  Riccis,  ejusdem  sedis  antisti- 

tr.  Utrumque  autem  tibellum  islum  servari  ait  Aretii 

in  ecclesise  cathedralis  archivo.    Verum  et  hic  dies 

deinde  mutatus   est:  nam  testante  ididem  Gra  inio% 

solemne    hujus  Virginis    Officium   tum  in  civitale, 

tum  in  dicecesi  persolvitur    singulis  annis  die  xxv 

Septembris.    Consentii  etiam   jam  landatae  Apologix 

MS. 


Septembris.    Consentit  etiam  jam  landatx   Apologix  12   Qiut  nactenus  aaojwumnt.,    o.    ™^~ 

MS.  auctor,  idi  oque  nos  de  S.  Antilia  hac  dic  agimus,  apud  Aretinos  ut  minimum  a  seculo  xm  mchoatum  <• 

hcri  Majores  nostri  in  Prsetermissis  ad  xv  Februarii  hoccenostrotemporep           mtemprobant.  Qtqmtm 

eamdem  ex  Ferrario  ad  xxiv  Septembris   »•**»«*«•*.*  n**ti*  martnrin  acseculo.  auofbruiL  haudi 


Ull     Ubiu   JW"*    ■»•••- • 

gentini  corporibus  in  mdem  quieverit :  utroque  entm 
modoaccipi  possunt  Uta:  In  qua  (arca)  requievit,  et 
nunc  requieseit  corpus  ejus  (S.  Donati)  cum  corpo- 
ribus  B.  Antiliaa  etc.  Si  ad  manum  mihi  esset  Ihsto- 
ria  MS.  Translationis  a  Gra-Jnio  landata,  quam  a  Ja- 
cobo  Buralo  in  Vita  Theodaldi  episcopi  Aretini  etiam 
nlitam,  sed  mendis  scatnucm  innumerU  asserit ;  posset 
Innc  in  alterutram  partem  mihi  lumen  accendi,  sed 
neutra  in  Museo  nostro  e.vstat. 

12   Qua>  hactenus  adduximus,    S.    Antili»  cultnm 

—  et 

,vtemporeperseverantem  probant.  De  ejusdem 

.  martyrio  acseculo,  quofloruit,  haud  ita  constaU 

Dedimus  supra   num.  c2  et  3   cx   PhiUppo  Ferrarxo 


Acla  aiia, 
lu  quitnti 
Sancla  r/i«" 
fhtodotti  V* 
Hcitur, 
F 


ut  nrgo 
martyr  AretU 

*PoMmo:        ^e   M&rtjre  tam  Aretii,  quam  in    Monte   Politiano 
\eju*hic,  hodiedum  persolvi;   miralurque,  curidfiat,  acdeinde 
suam  linc  de  re  opinionem  proponit,  quam  nos  infra 
commodius   examinabimus.  De  Sanctai  reliquiis  idem 


corpus 


lamcn  sans  ircuiuiuu   (c»w«*«.  *#*  »•••»  •«*- - 

tas  cum  martyrii palma adscribitur.  Habeo  aliaMS.% 
in  quibus  sola  ejus  virginitas  sine  martyrio  asseritur;  et 
quibus  hictitulus  prxfigitur.  Vita  S.  Antili*  Virginis 
compilata  brevissimeper  R.  D.  Petrum  de  Boncom- 


iummi'11 1  ii*     i  i  u  iii  iiiuri  iiiuo .    x/i-     kjuiiiKt,     iciiuuiio    iu<  m  uuiijni.ua   uicvjooiuic^^i    *v.   *~"  *  »-« ^. 

scriptor  ibidem  hxc  ait :  Veneramur  etiam  in  catbe-  pagnis;U.  J.  B.  et  canonicum  Aretinum.Ex  tomo    . 

drali  S.   Antiliae   virginis  et  martyris  corpus,  sine  inde  sic  orditur :  Anthilia   regina  virgo,    Theoao 

tamen  capite;  hoc  siquidem  hodie  colitur  in  proxima  senioris  filia,  obsessa  a  da^mone,  multa  ob  id  cu 

.    .,   .*,.    V      t^    «:.„.:     -„.J    .!.•_    » 4i a: •_  _■         . _..      TX *;  »«:_.„«-,?    ArAtim.   80 


„.„..    ^. ..-, -.    .  ,  .  -~    -wi  |iu3,    aiiic        ihuc  -i(/     -iwuni    .    niiiuiiia     .^jji..«,      ...0-, 

tamen  capite;  hoc  siquidem  hodie  colitur  in  proxima     senioris  filia,  obsessa  a  d-emone,  multa  ob  id  cui 
urbeMontis  Politiani,  quod  olim  Arretinse  dioecesis     tionum  genera  experta,  Donati  episcopi  Aretuu, 

istud  pignus 
quidem  certum,  quod, 


urbeMontis  Politiani,  quod  olim  Arretinse  dioecesis  tionum  genera  experta,  Donati  episcopi  Aretmi,  • 

oppidum  fuit.  De  loco  autem,  ubi  sacrum  istud  pignus  imneratore  accersiti,  precibus  per  signura  ^,u 

quiescit,postpaucasubdit:lHoc,  quidem  certum,  quod,  liberata  est.  .   . 

quum  anno  mcclxxxvi  majores  nostri  novum  ma-  13  Quam  ob  rem  religiosissimi  imperatoris  jus> 

gnificumque  sepulcrum  S.  Donato    in  hodierna  ca-  cruce    passim    Constantinopoli    exaltata,    perniu^ 

thedrili  excitavissent, . . .  arae  scilicet  majoris  per-  nobiles  et  vulgares  candidatum  Baptismatis  ac 

nobile    sedificium,   ab   postica    parte    sepulcralem  perunt.    Anthilia  vero   gratissima   virgo   totam  s< 

arcam 

bens 


Mceob^ 


irah  excitavissent, . .  .  ara?  scilicet  majoris  per-  nobiles  et  vulgares  candidatum   Baptismaus  a 

le    fedificium,   ab   postica    parte    sepulcralem  perunt.    Anthilia  vero   gratissima   virgo   totam  s< 

.^dm  marmoreis  columbellis  sustentatam    exlii-  Deo  dicavit,  beati  viri  opera  virginitatem   vovcn- 

bens, .  . .  epigraphen  in  fundo  ipsius  arcae  duobus  illum  postea  setmuta  Aretium,  ubi  in  sancto  propo- 

locis  iterum  iterumque  insculpendam   curarunt..  ut  sito  perseverans,  intenta  coelestibus  meditationibus, 

cuique  integrum  est  videre,  qui  oculos   ad  fundum  ex  hac  vita  migravit   octavo    Kalendas    Octobris. 

illum  extollat,  qui  columnis,  u1   dixi^tultus  speciem  Hanc  beatus  senex  in  oratorio,   quod  in    concavo 

quamdam  parvai  porticus  efformat,  et  quasi  vesti-  rupisnuperextruxerat,  honorificentissime  sepelivi^ 

bulumingredientibusperposticumincellamaltaris.  ornans    hoc    aureo   epitaphio    Antiiili/E    BasIL» 

1  fili^ 


fnlnilosn  pa- 

rlttr  wnt  et 

(iic  indigna : 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS.  1»! 

cAitissiMyE    sacruin    tumulum.    Cujus  corpus     dierum  ;  mox  subdidit:  Quidesthoc?  Docentnonnulli, 

_,,_  ♦mnslationis  divi  Donati  inventum  ost  in     S.    Antiliam  quamdam,  Theodosio  caesare  patre  or-   *CCT2B^2  s. 

teillPOie    llaiioic»n»v«  ,  ,-.  r»     •  i  '"'""  *■   ')()n(l'<> 

coohaeo,    in  quo  illud  S.    Donatua    condiderat,     tara,  a  S.  Donato  Eurceae  m  Lpiro  episcopo  dajmo-  Arehlln  nillfu- 
8  clamide  coonertum  et  integruin  cum    capillia     niacia  vexationibus  fuisse  sanatam,  eamdemque  seei  si.  HlncSanet» 

a?re*    ouasi  eodem  die  sepultum  ;  et  simul  cum  eo     deinde  erudiondam  tradidisse.  Quo  pacto  possintista  ve$ta  ^no'°  ! 
6  C-  «'  templum  a  Theobaldo   episcopo,    et   illinc,     cum  nostria  convenire,  me  latent.  Ita  ipse :  quu  lau~ 
m  ritur  a  quo  vel  quando,  in  ejus  urbem  episcopa-     datas  Vindi  ias  nu  tt,  anno  17."i:i  vulgavit,  nec 

Tm  translatum  est,  ubi  clarum  utrobique  miraculis     ceriiova  de  illius  gestis   potuil  producere.   Fateamur 
summa  omnium  pietate  vencratur.  itaque,  necesse  estt  ActaS.  Antiliae  tnus 

14Pro    hisce   compilandis    Boncompagnius  certe     latere,  et  prxter  ejusdem  cultum  nihil  de.  illa  cerli  ha- 

beri.  Id  ipsum  conftnnatur  ea  diversitate  rilus,  quo 
modo  ut  virgo  tanlumt  modo  ut  virgo  martyr  AvctU 
culta  fuit;   ea   qua  diversitate  non  parum  dubia   red» 


aliis  Actis,  quam  qurn  Ferrarius  habuit,  usus  fuisse 
dicendus  estt  fabulosis  tamen  pariter  i  nam  ut  mit- 
tam    ridiculum  csse,    quod  insinuat .   ob  mwaculum 


cjectj  e  puella  dsemonis   tum  primum  Cruces  erectas     ditur  ejus  paima  ma 


ntc  satis  con- 

\'ti/,  an  virgt- 

laurex 


hx  fal 

orlijincm  du- 
cunt 


Donatt  Eu- 
ra  nsU 


18  Certe  in  vetustioribus  monumentis,  qux  ab  Arc- 

linis  de  ipsa  hactenus  laudata  vidit  numquam  Mar 

titulo  honoratur.  Nempe  in  tabella  Indulgentiarum  mox 

citata   tantum  legitur  :  Dies  S.  Antiliae,  discip 

glcriosi  S.  Donati  :  in  epigraphe  sepulcrali,  num.  10 

data,  dicitur  tbi  requiescere  corpus  B.  Antiliae  virgi- 

m  tamen  martyrii  laurea  ceteris  ibidem   di 

adscripta  sit  his  verbis :  B.  Donati  episcopi  et  mart.; 

et  :  SS.  MM.  Laurentini  et  Pergentini.  Libelli  quo- 

que,  iii  quibus  Ordo  I  ■  riptus 

est  anno  11598  a  Petro  Usimbardio,  annoque  1619  a 

Antonio   de  Riccis,  episcopis  Aretinis  (vide  num.  SJ 

isti,  inquamt  libelli  unicehabent  :  S.Antiliaa  Virginia 

duplex...    Hymnus   pro  virgine  tantum.   Nulla  in 

luscc  ommbus  de  SancU   martyrio  mentio   est;  imo 

istud  in  utroquc  Ordine  divini  Officii  clare  negatur. 

Quam  ob  xem   Grazinius,  his  perpensis,  merito  ait  : 

Sane  mirabar,  quareapud  nos,  apudque  Politianam  marhjriipnl_ 

urbera  ejus  sacrum  Officium  (Iwccc  U  mpore)  tamquam  mam  add.de- 

de  martyre  persolveretur.  "  • 

19  Deinde  post  aliqua  suamea  super  resententiam 

proponit,   sic  inquiens  :  At  cum  postea  viderim,   in 

sacrario  monasterii  hujus  S.  Floraa  reliquias  baberi 

S.  Antiliae  virg.  mart.,  et  iterum  alias  reliquiaa  S. 

Antiliae  virginis,  Theodosii  imperatoris  fili»;  Pacile 

mihi  suasi,  jure  meritoque  ritum  a  duobus  illis  epi- 

scopis  olim  praBscriptum,  hodie  emendatum.   Uiam 

etenim  extitisse  apparet  Antiliam  nostrara   marty- 

rem  ab  Antilia  Theodosii  tilia,  virgine  tantum,  san- 

ctique  Donati  discipula,  non  tamen  nostri,  sed  Epi- 

rensis.  Ita  ipse ;  au  e<j<>  omnino  lubensque  assentiort 

S    Antiliam  Aretinam  longe  diversam  esse  a  laudata 
t   tanta    quidem  est  eorumaemco^usw,     *•  *  J  ;  Tlmi 

noster  maluent  Acta  S.  Donatt  Arettnt,     J^^^^^W  cum  sua  confuderunt. 

,  ex  confusione  ntriusque  Vonati  existimarunt, 
s   Antiliam,  cujus  sacro  corpore  gaudebantt  q\ 
forsitanDonatiAretmidUcipulacredebaturfillamipsam  F 

anonymam  Theodosii  filiam  esse,  quam  in  S.  Donatx 
etogio  viderant  memorari. 
^O  Fateor   etiam  fieri  potuisset  ut  duo  laudatt  epi-  t.:l(td  posteriu$ 
scovi,  vel  si  qui  alu  eos  prziverint,  enore  nrUmUm 


Msse   Constantinopoli,   quam   constat,    ab  ipso   [un- 

datore  s""   Constantino  Magno   dicatam  Christo  sa- 

crisque  ecclesiis  consecratam  fuisse;  ut,  inquam,  hxc 

vnunm.  ad   fidem  illis  abrogandam  sufficit   hsec  una 

Ferrarii  observatio,  videlicet,  cum  S.  Donatus  episco- 

pu&  Aretinus  sub  Juliano  apostata  martyrio  coronatus 

sit,  hujus  discipulam  esse  non  potuisse  Theodosii  impe* 

ratoris  filiam  Antiliam,  quae  praeterea  etiam  antiquis 

iptoribus  ignota  est.   Tam   inepto  fabulatori  credat 

quoque,  qvi  volet,  qus  desacri  corporis  inventi  integri- 

late  ceterisque  adjunclis  ibidem  commentus  est.  Ut  t<>- 

B  mn  studiosus  lector  sciat,  exquofonte  isl  i  de  S.  An- 

tilia  fabulse  primum  emanarint,  juverit  eum  hic  as- 

signasse. 

15  Die  xxx  Aprilisapud  Grmcos  colitur  S.  Donatus, 
Eunvc  iii  Epiro  episcopus  confessor,  qui  Theodosio 
Magno imperante,  floruit.  Hic  \  quodexMe- 

nzis  Majores  mei  ibidem  dederunt,  dicitur  quamdam 
ejusdem  Theodosii  filiam,   cujus  nomen  non  additur, 
liberasse,  ac  post  alia  patrata  miracula, 
mstruendam  ecclesiam  ab  eodem  impera- 
tovc  largiter ditatus,  Eurceam  rediisse;  ubi  etin 
ctute  diem  suum  obiit.  Eodem  muk  Aretinse  in  Tuscia 
...  episcopus  prsefuit  alter  S.  Donatus,  sub  Ju- 
liano  apostata  passus  simul  cum  S.  Hilariano  monacho, 
de  quibus  ad  diem  vii  Augusti  apud  nos  actum  est. 
Utvohique  etiam  observatum  estt   ex  eohm  amborum 
Donati  norr<  i  iguo  temporis  ivte)  vallot  quo  ub  in- 

sejunctt  vi  .#r< ,  eorum  gesta  iart<  ,  confusa 
esset  nt  non  pauca,  eaque  etiam  castigationis  indigna 
quse  erant  Eumensi  episcopo  propria,  Avetino  attvi- 
buta  sint.  Et  tanta  quidem  est  eorumdem  confusio, 
ut  Sollerius 
ijii.r  varia habebat,  penilus  omitteret  quam  irrito  labore 

purgare. 

16  Non  examino,  vevanc,  an  falsa  sil  Menso- 
vum  assertio  de  dsemone  ex  Theodosii  imperatoris  /i- 
lia  per  S.  Donatum  Eurmensm  expuUo;  sed  ea  tcm- 
pore,  quo  S.  Donatus  Avelinus  mactijvtnm  subiit, 
manifestum  est,  eam  expulsionem  unum  ex  istts  es- 
se,  quse  ex  Euroeensis  Actis  ad  Aretinum  falsotrans- 


se,  qux  c,  Eir  lctis  ad  Arettnum  1**>*"»     '"'  s'  ^ntiliam  mam  tantum  virgmemfi 

lata  fuere.   Nec  tami  n  in  omnibus  ejusdem  Vitis  h*c    cntfi  w^  .^^  filii.  mr(yrim  meHt0  ap- 


te  quod  hanc  ej 
Domiti  ducipulam  fuisse,  vetus  traditio  ferret,  sivealia 

ratio,  nobis  ignota,  id  Aretinis  suaderet.  Dubito,  an  W*  ^fjjj  "^^"dictis  liquel.  Esc  sunt,  qus  de 
non  alii,  cnm  clare  perspicerentt  dictam  energumeme  JfB*  '  'mrio  me  ulcumque  dubium  redduntt 
liberationem   ad  Donatum  Eumensis  pertinere,  ct  ob 


cinn  sententiammagis  propendeam ,  qu* 
Zlmartremfatit,acvehementersuspxcerthu3us 

variationum  causam  prscipue  repetendam  esseex  eo, 
%oraturtEurmnsUDonatidiscipulamfutsse.  ^  m  contingiit  ejusdem  martyru 

17  Etenim  Grazinius  postquam  ex  veten  Indulgen-     7«   •    * 
tiarumtabula  hmcrecitaverat;  Die  xxvn  dicti  (mensis    Acta  a        '  fl</  sacms  ,,.[,  Illins,  quarum  alias 

Septembris)  qui  est  dies  S.  AhtQto,  discipuhe  glo-         -  P  ^    ^  martvriS|  alias 

riosi  S.  Donati,  sunt  Indulgeutia3  centum  sexaginta     iauaaius  uio  cum 


temporis  diversitatem  non  posse  ad  Aretinum  refem, 
maluerint  credere,  S.  Antiliam,  cujus  corpus  Aretii 
honoratur,  Euraensis  Donati  discipulam  fu 


I  I 

Ht//u-,  >""' 


DE  S.  ANTtUA  YiRGiNE  ^^Z^  -  »•— -  *  > 
181  ,    ..  .         ,,orl.  nii.o  •»««•-     «<'  l'"""'la  '"'"'"'    fL  ..  , teurs  est  :  Credibile 


,M  ,    ••  ■        ,,„,.is  fili*  uppetta-     «</  •l/<"»"'a  '"'"'""  „;  k  /,,-<  Ugert  mt  :  Credibite 

f  ^  ;l        „  , .,   em      est,  Arel.m»    -  £  »  «*■  '"■  - 

mmm  tjusdm  S.  Antili».*   </<  1359|  ,„,  ,.r  6,"""""'^°        ve  eorpus  B.  Guido- 

BW  ««''"<"  "  '""" ' ''  ,     S    /< '<  Eu-  nis.  quan. v.s  n  »« «     q  ^^.  sub  nQ_ 

^  »»•   S  "  """"<  tame"s  qDon  ati u  b is    atroni.  Waddingns  dicit.  in 

■""'"""  '  "  ,,„/„„,  p.  im«>«  """'"•  """"  S<  „',  ,„„  credi ;  se.l  huic  opiniom  occa- 

Antilia E  .    \relini  ,„,,„,„  Germamam    W  ■      .        ^  PoBp08iaMS 

J 1"  SK -—     jTftJSS Spiranjtranslatus.sicutdi- 

'"""  163  „„„„  m,  <-"« " -,  „„„  „„!„„■„,  «ri  S.W/ <<"«"  "' !  "'"'""  ■ 

::;:;::      ^-^***i««-  :;; ,, j-^js* 

'"::;::::  **- KS^^^rrriS. 


>»>    CC     Aiifiliffi  Ci  JJOnail,  ae  saciv   «*y«"  —  r-        '  .^,,,,;,.^    n)?//>Y/'<"'<,"<<''    <"><"""  "">    ~    , 

m    SS.  AiituiaB  w  x  ,         ««,%/.-/•  f*./  ./*«•//'  vnA/r  nemtne  cow  '       r  -sse     ,/,.„„/,■  a  seculo  vm 

S»  SSsSsMSS      5" 

:■     :    i„„,  ui  sui  possessione   relinquerentur  «" '   ■  g  ,,„„„„  „„,„,, ,,/  parl , 

?.■■.     !,»,„ ireturexS nitibus.  -"'     ;  > „„,,.,,,,,„,„/„, "<«<<''"'■<»<« 


»*£ ::::<:-  :::.■...■,.-■/,..■,■ ^» 

^;;;;:  :,;,,".■"  """""""^ """""" - 

,;„„:,„■;,..■«"""<"''"'"""•'"  .'"-"»""s"" '■;;; 

,..„,    /:   G ■  Cortonensitcorpit*  pro  S.  Donatt 

,  Aretii  hono 


5Cn-,u8iturbatioauq jrireturexSammt.bu^ 

r„;,„„.u„„ /„/„.„,■/."'"■ 

■„,.,„.-' ""'"•  ■■'■»■"''■'" ""''"';,; 

,,,  urnen  <,.......■  /;  .  """'"  ,,,,„,  Anm  honorori. 

,,,  S  ../ ■ ."  S "';     "  '. ;,  tmgim  foret,  uc  kuju,  bri  <-.  "«""<«  '"'-  Jj« 

„,/,,,,,,„. «<"■ ,„<„„"„.-■.'.'"«•"•      ;      '  ,„  ,„„,,.,,„„„/„/,..  «.,«.«■<  ,..«■-■««•"• 

j;  ,  „„,,„  ,  „„  Sollerto  :  Non  op.nor,     /<  <  .  ?  („       ,in  „„.,,„,,.,,  , 

llros   Aretinos.q«  »e^  J     ,„       ,,  ,„„„,«,/„■ 

elebretur  ■;  g „„„„■  :  CorpusS  D  - 

privato    baud   quaquara  agnoscent.  ^afJ^           -,  in  eoc,esia  cathedrali  Aretma,  ntpote  quod 
nvmorum  Sanctoro umerus  ei  banc  confu  o nem  ^  modo  non  est  corpus  ,,  te- 

f.;„  ..,-it.  -V«  -**»*«-  J^     ,,  ,„,  „N   „„„   i. nbus 

"""'"'"""'•  ,  „.  h,  fra«!mentisque,confusis,intraparvamuniamargeD 

2:i   I  "''"»■'  '";"",■:;       eamarcteco  " ' ^"  "^ ' 

/,/,,■„,„■  ■ •sS-F'™-     «"'    „„,.,.„„„   „,„,,„/„,„„  S.M«ri*.  honoranaf- 

1    ;„::;";•;„;::;         ss-  &. ■ «« — 

DE  B.  M/VRIA  DE  CERYELLO,  F 

°  vmrn  nF  SOCOS    VIRGINE  ORDIMS  S.  MARI^   VIR- 
VUG^IS  DE  SbE  REDEMPTIOIMS  CAPT1V0R13M 

BARCINONE  1N  CATALONIA 

COMMENTARIUS  PRyEVIUS. 

§  I.  Actaantiqua  qaando  et  a  quibus  collecta  ;  qui  et  quomodo  iis  usis  inter  recenliores ; 

quomodo  a  nobis  exhibenda. 


i>.  p. 


Jtotio,  « 

/,,,-/,     |  . 
rlU 


s 


^p^o  orme  passt*  in  Opere  sewri  soUto^      ^^^i^P^S^^ 

«iW    «c  g^ft  B.  foari»    HiqNMiM    «rrtWi  P"» 
rotofl„a  ;/,,,  1629.  Caprte  yr/m"  //.•/<n7/m»  insinuu, 
vs,n„  ,S1  /„/,,,  re.aft'onifru«  et  scriptis  authentias,  <i 
servabantur  in  archivo  conventus  Barcinonensis 
laudatl  0rdiniSt  quxque  ab  anti^uitate  aliisque  adju 
(„s  HtUtu  auctoritatem  sibi  promeruerant.  uexna   y 
decursum  nonnulla  citai  nominalim,  eorumqueswi 

mfr^enta.^ 


iteml/ris,  quoobiUse  stribitur  et  a<l  quem  noi 

.  .  m  ,/,,.  Romano  Martyrologib  inserlum  eu.  Etsane 

,lim  fixum  """   eum&em  hUnc   brdinem  servare  etiam 

;,ic:vnuin  cum  udverMremus,  aniiuam  ejus  festivila- 

iinl  proptir  occurrent  die  eaiem  festiim  **■  Januarti 

Sociorum  ma\  tyrum  transhitam  e.<sc,  //./""'- 
qui   pro  Religiosis  Ordinis  beats  Marix  de  Af< 
Eedemptionis  captivorum  die  xxv  Septembris,  Aclorum 
quoque  examen  in  hunc  differre  stdtulmus  co  lioentius, 


ra 


DIE  VIGESIMA.  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


fS3 


nvtumexMS.  relatione  authcntica,  p'imum    ,cnbi     vel  incuria  priscorum  temporum  vel  difficultate  le-   D 
taa  fratre  Joanne  de  la  Es,  seu  de  Laes,  ut  alibi    gendi  membranaa  vetustate  corruptas  :  ex  quo  fide-  AUCT0RE  J-  p» 
l        Beatx   co;tvo,   approbataque  lierds  in  capitulo     litatem  nostrampoteris  intelligere.utnec  notissimos 
!    U  Ordinis  anni  1291,   proximo  nempe  a  Mariae     emendaverimus    errores  ,    quos   tuo   committimus 
J  .  libito.  Laudabam  viri  sincerum  auimum  ;  sed  dolebam, 

<&'cavite  Gi  plurimum  luudnt  ab  antiquitale  et  au-     quod  latic  relationi  adjunctam  non  cemeremvitam  ab 
rjtaie  codicem  ejusdem  archivi  MS.de  vita,  virtuti-     anonymo  canonico  exaratam,  ex  qua,  nondieam  styli 
a,i  gtstalpatvi     '    ^  miraculis  dominsB  Mariae  de  Cervello,  qui  »o-     barbariem  ubique  regnantem  corrigerem  ,  sed  hialuset 
fptetantun^  expresse   conscriptus   anno  1323,  pust   obitum     defeclus,  inipsa  gestomm  enarrationehaudraro  occur- 

*>,„(,  trigesimo  tertio,  et  cujus  auctor,  snpprcs.su  »o-     rentes, supplerem  :  certe  habebai  aliqua  anonymicano- 
■  e   ait,  se  exarasse  Vitas  quorumdam  virorum  insi*     nici  Opus,  qux  in  relatione  Joannu  de  Laes  deside- 
m  ex  Ordine  canonicorum  Regutarium  S.  Auqu-     runtur,  pruut  suo  loco  ostendam  ex  Stephano  de  Cor- 
Itini   induclumque  fuisse  ad  conxcribenda  Acta  B.  Ma-     bera. 

S-     amore  et  precibus  domini  Guillelmi  de  Cervello.        5  Demum,  instante  tempore,  quo  Beatrn  gestaprsto 
r»  70  refert  Hispanice  idem  Corbera  bina  miracula,     paranda   erant,  pervolventibus  nobis  prseclamsimum  oW|-ttJmWp 

ox  posi  obitum  Beatse  divinitus  patrata,  eaque  de-  Opus  Benedicti  XIV  Pontiflm  Maximi  de  Servorum 
vrompta  csse  asserit  ex  relatione  MS.  de  vita  et  morte  Bei  beaHficatione  et  Beatorum  canonizatione ,  affulsit 
g  Mari»,  collecta  ea  dicti  archivi  authenticis  et  anti-  spes  magna  adipiscendi 'utramqui  lucubrationem,  et 
auis  chartis  ac  monumentis  per  fralrem  Ouillelmum  priorem  qjpdem  a  peritiore  manu  descriptam.  Ete. 
Vives  Priorem  Barcinonensis  conventus  anno  1401  et  lib.  2  cap.  24  §  19  numcro  63  Beatissimus  auctor, 
Vo8t  factam  collationem  cum  prxfatis  chartis  ac  monu-  dssignatis  prxtipuis  scriptoribus,  apud  quos  Beatm 
mentis  certaac  fideli  declarata  et  unanimi  omnium  voce  nostrx  fit  mentio,  speciatim  allegat  Vitam,  anno  1323 
comprobutu  m  capitulo  generali  Ordinis  B.  Marix  de  conscriptam  a  quodam  canonico  Regulan  S.  Augu- 
Mercede  Redemptionis  capiivorum ,  ut  infra  plenius  stini,  aliamque  a  Fr.  Joanne  de  Laes  Ordinis  B. 
B        ,.    bo  Mariae  de  Mercede  Redemptionis  captivorum,  quae 

JI'\")Iitto  locos  alios,  quibus  ad  monumenta  antiqua     post  seriura  e\amen  approbari   meruit  in   duobus 
post  repetltot  m  iaudulus  Corbera;  memorati  hic  sufficiunt,  ut     generalibus  capituhs  fratrum  ejusdera  Ordinis.  Quaj 

cmtm  intellioat  lector   qWam  justa  de  causu  Majores  nostri  ea     monumenta  iu  processum  compulsata  fuere,  conte- 

Zcum  communicari  desideraverint,  szpiutque  petierint     ctum   super  Maria3  cultu  immemorabih.  corumque 
Z  mm    destinatas  Barcinoncm  et  Romam,  ubi  ad     authentica  extant  Romaa  in  archivo  conventus  S. 
Beatv  cultum    immemorabilem    probandum  adMbita    Hadriani.  Abrupto  igitur  tantisper  Actorum  examine, 
Msse    constabit   ex    dicendis.   Ttaque  eum    in  finem     scriptum  est  Romam  anno  1/54  ad  P.  FetrumLa- 
tt  ochius  anno  1673  scripsit  Romam  ad  R.  P.  Ma-     zeri  Societati*  nostr*  presbyterum  et  peculiarem  Muse 
L   de   Cardona,    Ordinis  B.  Mari*  de   Mercede     amicum;  qui  haud  ita  dudum  post  rescnpst     archi- 
generalem  in  conventu  S.  Adriani,  «  quo     vum,  bibliothecam,  «  etc    dtcU  ^T^rl 
Znsmissm  fuil  die  xxvn.  Maji  anni  ejusdem  com-     dante  R.  P.  procuratore  generaliOrdnis  B.  Ma,t* 
,n  Vitl  Latinum  MS.,  Ltractum   ex  opcnbus     de  Mercede,  excussa  £»,  at  ^M^M 
PZncTsci  Zumel,  Bemnrd,  de  Vargas,  Alphonsi  Re-     quidem  istas  indican  ill  c  m  adversonis  quibusdamgd 

moTZnTFra^  allegari.velutexistentesin* ^^Zmmox 

TSorbZ  auorum  tres  plimi  haud  mutto  antiquiorcs  num  est  cogiture,  illuc  mn,,lS  fuwe,  Vostquam™* 
i?  C  Ihera \  qZus,  qui  S.Petri  Nolasci  Vitam  con-  recitata  scripserat  beatU^  fe».  Umm  mm 
dmasse  llintin,  mihi  ignotus.  Respondi,  inqnit  Pa-     nos  j»ss<t  per  eumdem  £%££  P  Prt 

vebroch^  x\x  Junii  kdc™,  antiqua  monumenta  ra^r  genera l«nt  u ^Zls^romLs,  absque 
requiri;  .psaque  iterum  petii  mdclxxv  Item  anno  ^T^^J^  gJquid  ibidem  extat, 
MDCLXXV,  xxxOctobris  rogavi  P.  Soutermans  per     mora  missi irum       /    /    ^  J     *  $ed  ^ 

quem  alias  queBdam  Barcinona  acceperam,  ut  h*c     nainsmm  conimu,,,,,, ;  Jonito  pa, 
ipsa  ihidem  solicitaret.  Item  per  P.  Canisium  cum  do-     nusre,ponsumno »*^  monnn  non 

mino  Bornevillio  agentem  in  Catalonia  ivin  Augu-         «j^^£  ta  ^  c h  -  -   F 

o  sti  mdclxxv  .  iu         '  ,,,    i.Mm  discussio.  restringimur  inchoatum 

4  m„U  videtur  obtmuiss, ;  ionec anno  1 682 P.  Da-    gruenur  ,rj,a  ;';;",  m>   , «ri/Ml  - 

—  Step, Ordinti  S.  MarU   de    M    «^^^CtXatm    «      W »>«  °     " 

professor,  magister  el  commendato,  Podii,  hucValentta    a  J m  '"  /""     "'      ,    ,  aa.  7'—  «« 

llnmimm  noUtias  aliauot  ad  Muslrandam  Ordinis    , I M  /ta».    jJj^^S    e*codm  Barci- 

sui  originem  Uoneas,  inquibus  metnorabai  tum  relatio.    !'""•'"•""]'   °-  t     ,,  ,„,  ,„.,„,  eakem 

nem  L ,  deLaes,  exstantm  .»  archivo  Barcino- ^r^^jS2  Li{  ,  quodwn  codice 

nenst.JiijByitamBeaWaoBnonffwocanonicoeiaratoBi,     '"/<<»'"'  "'•...     ,,„„„.  ,,,.  Ues,  qti  mortem 
el  htfw  ,,,„,;,,»  o^rapAnm  «e  ftaoere  aiPrmooat,  pu-     manusor.  U    .r«  ^  ^^  (,e, 

blica  flde  ab  originali  desumptum.  Hanc  opporMtt*    sencti  Pams j«  i    ^  ^,,,.,,,,.  ,7„M,,„, 

,,,„  „„,,„,  Papetoocnius,  rfe„«e    .nsi«tt,  landemjue    Soco..  ^  ^  ,,„„,„„„,.,■„,,„,„„,  ,v/ 


UTlitU  iliiwtn- 

xat  mcndo- 

lum  'rioijia- 
fkum 


Zu^a^uescrMrives)?™, 

miracula  a  successoribus  eo  decursu  tempons,  quo  i  Millesimo  quadringentesimo  pnmo. 


iiuutuui,     A(      11(7  0    uKCNlH»     iu..«    |»«"  —  o- 

ntrfeifattM  wsei^de^tnW^rMWM  Pa^rwAtutTi 
pr*monttte   Damianus  Stephanus,  inquien*  :   btyius 
eorum,  qua^  nunc  mitto,  plerumque  barbarus  nuit, 
SeptembrU  T.  VII 


dare   cum  his,   quie  narrata 

SV^e  lu^t,  re^onein  no^ 


20 


154 


DE  B.  MARU  DB  CERVELLO  VIRGlNE. 


■  na 

,,,,,„•  «d/ecit,  '/"•'  "'  ''  ,„;„r,N,i,  <•<  rttraoM 

,,,„,„/,.„,■„",."«»/'"" '"'     J l  aJoa,nedeL«e<; 

•"■."""' ■*-*«  „», «... 

,,„„c  ,„",,,»■.  <.'»<»''" ^ZttateproveclumfuUse 
sublatun,  fuUu  «"»"  138   ■'„.,.        ,„„,,,,  ,,„„,  ,„- 

im!MBtS)£ legatUS.Petri 

,.,,,„„■„„-„<  «»"'<  12b"  c0">  Mc0  Bareino- 

tum  /,„-■"■,,»-'"•■".""      ,.,,„„,,„„  ,„■„,„„,„.  ,,„' 
,,..' ,»"•'«"»»"'  '"'""     ,,J,„,,,,,,,, /,„- 

,'"■:  Ego  frater  Joannes  ,1.      ■■  -         J  ,„„,,„ 

POT,,  ,.,.,.„„'/,„"'»'""       " ,  „;,„  li01  , 

** <"",;",      ::,,,„,„ :„,,,.,»«< '""•■" 

proxvno  a  mortt  O.  maru».  ,„.„,,,,,,,  /,,,,/,•„„ : 

BqUlbUSVlS   <■>. ......  ■  ,,,,,.„,,.,,„„,.,,,„,„,',„,,»<» 

/um  15.  .         Vt<ritan<l^  authenticis 

.„.„,.,,,;••      •::::;;::;;::■■::.;:::■ 
ssr  :::;::■;.;;■;.;;:•;::,!:;     s^ 

,„s,„,o  ducentesimo  nonagesimo  prono  in  eapi 
SSmnierdmfactum,^^"'^»»' 
^■„, Mpag.mit x  AcU,  capt „U  g  - 

;,„;, U42  s.«i ■■■"'■""'•'"""";■;," 

S    /■,„,,  \'„/,„„,„  Marimdel  Socos  seu  de  Sub- 

ormam  praceptam  a  sancto  viro  fratre  1  etio  Ame 
o  rodamgenerali.quod*adsanctamconsnetu- 

'  «"■  ""i       utaem  ?eduei  i»ssit ,  ut  de  capitulo  in  eaprtulum 

•JSmT   iralentur  omnia  vel  majora  >  Sanctorum  no- 

8THi»fm.«.r.«« /•'•  ■'••■■      '  ;;'";,,""ra: 

7,;„,   t,,„/„,„,  n:eexcod,a  Joanm,  de  Lae,  xn 

J,, ,,„„„„/,„ 1401. ',-"/"  '";"""■■ ; 

",,„,  „„„„,,» ■„,,„■,■/,■„-"■"""  '■'"/■/■"■'■■■'■";  "•'" 

C  cZl  generati  ,ub  mm  tmpu,   instMo   Zbrte 

";„,.""."./...■■■"/■""''■'■""' ',""  """"";";/;" 

,,„,,„„,.",'„„'.""."■-/"         ..",'""";-"  ms., 

',,„,<„/.»>«.  udperperam  cxpomt  cap.  7« I. 

„,„',,,„,„/„,/,....—■"'/ '■"■■';'"ftr'fl'';;'';:,: 

df„„:„„„  ■  /,■'""■■/'''.'  i."" """" i,()i'  "w"""" 

,„;„,. iW2mc.Pito(offener.KZtoden«.s«pre- 

„„,„  o,-,/„,„ '.,.„"'"'"""  '•".'•"" A •""'•■  '""7''(! 

, ,„'',,<•„''.,/,"...  „„•.,•.".""■/';■  '■;;■;  -*■£ 

,/„„„,„,  T„„»'. ,"//"""<"•  /"■."■""•"e  c',,a °   ,  " ' es( 

,,„,„„ oimcapilulum  generale  WM^ 

,,.„,,. ,,.,,  ij„,.c",™,.,  ,„,,,„•',,","".  *em  potuil  fral* 
ZTZ  Taxal,  qai  anno  1406  **«  «w  Or*« 

i „,..,■„■ ',,,',■"'.'<•'" ,,^".„.""- 

A/i..»«.  V  C.n«tan«iam  ad  0/, -"<<"»  «^». 

j,,,/,,,,,,,,.,.,",',,,.'''.' '■■.•'■'""<  "•'"  H  '"""  lltJ."'"" 
„„„„  1417.  Bx  ftoctenw  iedttctt».  ,,„■,„„"-„,.<'«'»'""- 
,,„, ,, <,,,,,„„..„„„</„„..  feriw  ,„,",,,'."  Z-e,  „„„„„", pre- 
,/.S'.  ,,,,<,!„., ,«Q„li »,„„'»'" |,<'."«  '•«'■'-  simtnus 
barbareet  dcfectttew  Bcriptum  foret  »os„„«  apojro- 
,,,,„,»    At^tte  /,»,•  ,'<<„.<  «t#eiant  de  MSS.  mstru- 

fuentit ,  ,«'.'„»  <"'  0/"'"'  """'-  m,Vata'  '"  auii,!'s  de 
V„„,„-,.„..i,'o«s  B.  Marias  octum  est. 

\0  Htc  """  "<<""m  "<"'•'  C"JUS  auc(or  suPi,nUs 


D 
R'«nllor»i 

''  ""nphi  „,, 
„icln 


rfofH,,,, 
„<„,  ,„, 

E 


sxpt  afpro- 
batum. 


'■" ■'-;;/"';,:,'7;,  ,„'''''''-•' '" -■ 

""'  ''''  Me         ■  /■„„„,<■„  ,„  .t/,,/,»»"'"  A',»»„„ 

Bemerdtt  "  '"  c ' '     ";„,„„;  „„    Melekm 

„,  //,„.' """';  •■'""•, ',,,„„ ,,  ,.„„„„,,.,. 

«"''-'••" ''"i;":;' ;,;;,;,/,■'''' -w-j 

""■"■"•'■'  ■" ;   „,  „  „«,» ""' '•  -'""  ■"■ 

-'  '"■"■"";!"","•;,,,/  »,'<""'"  ''"'""'• " 

>"<■•' /;'"'"   . ,,  '     „,„ nia.  Etenim  Jlphon- 

'■'■'<■';:"  „,„,  poetremus  scripsit,  ut  eo, 

™Rt '.,  ;'  ,  uLoria  sua,  tom.  l  lib.  4  „„. 

KK  ,:l/.»" •.■.".".-"'"";"'"'- 

2  ,  /■■„,,  r,,„»,  ,•.,«,■,"■""'■ «'«'  !'cs!n  ""■ 

'""'"'"":,;  ,  „. ■ ■,■»"■■•.■."''.""•""- 

»"■ '' ''"','„,■   omnes    quidem   tmererc, 

r:"-"'"''  :t;„s  So,orro.  ttt  ipee  scriM.  na- 

^ZTbZ nsi  stirpe  nOilissima,  nullum 

""'iv;;,,;:;;,;:::;::'  C5 — 

■''•.'••'"'''-";':",:;;:::;.::;:::'':::"':::'::":- 
;::;::;::::,;:":;::, ■"- ■< "" 

'"'    "    „„,,,.,„„,„„.„,,,„  Corbera   CitatlS  «Ottenft§ 

:::„:::''"<:'.•-""■"""" ;;:;:;:; 

.„,„/.',,„„„„ /'«■'"«■  .''•"•■'  ■' '"■' a"'""",;.,. 

,,,, r,,„  1',.  Marne /<'„",<■,■.'••'"«  "' " 

•„,„,.„/," i "■"""•  iny" h- 

,',,„',„.,„,•,■»»"'.•«.-■' ."""-■'"";■"","," 

toitoaP.3:Scri, «.<l»PW 

obitum  annis  celebriora  ejus  y.Ue  gesto  nos  edocw 
runt   asserentes  omnes.   patrem  ejus  ac  matrem 
.t^onasin  Bareinonensi  civitate  prmc.puas 
fa  entnr  tamen,  non  potuisse  se  pervenwe  in  n, 

Sm  :.,o "-•  sed,  ■, i  "«'■  /«"'■;•■; 

,„;„,,„.,,.,„,.•,„,,„,,,»,,.«""»;«'■"•'••"'"■' " 

fectus  ,»  relatitme  nostra  MS.  obvws. 

'  %V perest  post  CorHram  rekqurs ,to  pr«- 

,,„„„,„./ '-'«'.'■ ■..v„«'«. '".""";; 

W*  de  Mercede  itm  retig „;" '1698 

Ltapprobat B ,,■„„»,.■»<<''«''''.''«  ?"*""** 

,,  ,„  '  „„„,  Saln ton«o«S  Bispanm  propahv 

',„  „„„,„„/ ■  Is  «<<"•'»•  ■/ "  '"  ;!";, 

;,  :„ :..•"'»'••■"•"•""""''"'■""""",•,;"": 

„„„„s  „„,„,„,,,„„.„•.„«'"'"'»'«»"'' ''''»'■;;"  ,. 

"S^ntnomise.deipsiusgestUacprod^^ 

ttiESmTmZm-mmmZ 

''■•'';";::"':;::;,;;;;::::;:.,r.::::;:;::;r 
",:;;;  /„„,;,; ?j* »1 «^k 

stantia,  ,„„»,', '.,'»''.' "„'"'» i"»^ 

,„„„  pecutiarium  descript i  «'  ''«'«"■'""•;'"';„". 

,,,,,„.,„/ //.r»   „'",.,'■'  esse.ait.ejusde 

ZSm  accidentia  ei  nta  necessana,  nec  m 

lepore  jurari  rera  eerwmilibus.  ,  Cnrbera. 

\%Atver »,-»,""'■."«'.*';'""  ^°;  °: 

bio,jrapl,us  ob  monumeuU,  ,,„„•  ,»»'''<"'■  "''.„„„ 

„„f/P,v„,;,„„s.^V'„<<,'.'»"'»»" "■"';•"'* 

, ip. <'«""».«"<   «''    com>'r:a n%2ntx    dc 

OpmmfuseinseruUdean^uvmbmMM 

roionis  ejusdem  stiu  ac  f,nibus  .    d.    rebu,   f»*  » 

j-  „„„„„„„„,„„,,  *  ta««  j^zzA 

mis,  ue  «piendo»  ^^'^Jde  »**■ 
MbtatM  Ordinis  B.  Jf«  **  ■    '; '  '  rt 


[)«!,  71/1 
Aabuerunf, 


„^^" 


pamU  capttvorum,  deque  ejasdem  vtrts  mmmmr^ 


A 


DIE  VIGESIMA  QUINTA.  SEPETMBRIS.  1U5 

•  •.  Uis  hujus  generis,  quae  ad  nostrum  institutum  adeo  reconditi  sunt,  ut  ne  ab  Ordinis  hUtoriographit 
m'"  ■  ,  0*rtinent'  verum  dum  relationis  nostrse  MS.,  quidem,  qualis  fait  Remomiwi,  detecti  fuerint, 
""!'""  e  de  Laes  inchoatx,  ei  a  Guillelmo  Fives  nliove  16  Tandem  alii  verisimiliter  post  lectum  tomum pri- 
"  '  '"  /r  inriitiiiem  rmisidero,  dumque  uiiiiitum  al-  mum  anno  1018  a  Remondo  productum  ,  diligentiui 
C0U  i  d  sincerum  fyatte  monitum  de  parcitate  anti-  perscrutati  sunt  archivorum  latebras,  indeque  erueruni 
Ordinis  Rrlaiiosorum  in  ntemorandis  San-  MSS.,  equibus  etipsi  cognoverunt  et  alios  docuerunt, 
«#«•«    tuL**uad*r*  mihi  mt  hrmiter  non  quod  ipse  ex  dietis  libris  assequi  non  valuerat.  Illos 


D 

KU(  TORE  J.    P. 

neoterlcos 
latui',  multls 


otizuse;  i>>"c 

probatlora 
tantum  ex 
\p$U  selW- 
mtisac 
dlscutimus. 


B 


ctorum  suorum  gestis,  persuadere  mihisat  firmUer  non 
alf0   tam  abundantem  Corberss  materiam  ab  anonymo 
biographo  ex  Ordine  canonicorum  Regularium  S.  Au- 
qwtinisutnninistratamfuisse^quaadeoprolixedeB.Mdr 
riae  in  vita  gestis  dissereret  absque  adjumento  conjectu- 
rarum   et  absque  omamentis  a  verisimilitudine  vel  ab 
ipso  excogitatis  vel  ex  neoterkorum  penv  depromptis. 
\'i  DiMdentiam  meam  attxii  ipse,  dum  adverti,  eum 
locis  uliquibus  appellarc  speciatim  ad  monumenta  anti* 
nna    nominare  auciores,  recitare  nonnumquam  liorum 
,,„/,'„  Latina,  in  aliis  passim  narrare  simpliciter  ac  si- 
/(,/Vi  „„,/,  hausta  sint.  Et  sanefsi  omnia,  quss  narrat, 
etiam,  si  lubet,  secundum  substantiam  tantum,  reperiri 
potuerint  in  antiquis  monumentis,  cur  uno  potius  loco 
te8timonia  producit,  quam  aliol  Cur  aliquoties  recur- 
rit  ad  auctoritatem  neoterieorum,  nominatim  Bernardi 
,/,  Vargas,  Melchioris  Rodriguez,  ei  ssepius  Alphonsi 
Bemon,  qui  posterior  non  minus  candide,  quam  Joan- 
nes  de  Ayala,  fatetur  hb.  4  tom.  i  cap.  31,  qu\ 
de  Beatx  Vita  a  se  visum  fuit,  usitata  prisci  Ordinis 
tcriptoribus  brevitate  ac  parcitate  esse  exaratum.  Hxc 
una  ratio  sufficeret  alias,  ut,  licet  biographi  minus  re- 
moii  essent  a  Sanctorum  Beatorumve  temporibus,  quam 
Corbera  et  Ayala,  lucubrationes  eorum    ex  peregrino 
idiomate  non  verteremus  in  Latinum.  Accedit,  quod  m 
MS.  nostrarelationehabemusqualemcumquesaltemprse- 
dpuorum  gestorum  medullam.   Verumtamen  cum  hsec 
,„/,,„  imperfecta  sit,  Corberx  aliorumque  Opera,  quse 
habeo,  obiter  percurram^   atque   ea  prse  ceteris  paulo 
txplicatius  proponam,  qux  testimoniis  firmata  repe- 

iuu,  COlledis,   qux  ad    illustraiatain   glorium  po- 

sthumam  idonea  occurrent,  dabo  prster  relationem 
MS.  etium  Vxtx  compendium  Latinum,  ea  recentio- 
ribus  numero  3  laudatis,  et  quantum  equidem  existimo, 
pro  majori  parte  ex  Corbera  desumptum  ;  sic  ordmatam 
utcumque  habebit  lector  Actorum  seriem. 


E 


IN 


Beulx  genus 
nobiUssitnum , 
cujus  nomcn 

aliquot 


inter  primtu  censeri  potesl  reverendissimus  P.  M.  Fr. 
Marcus   Salmeron,    Ordinis   B.   Marix  de  Mercede 
generalis,  qui  in  suo  Opere  Hispanice  inscripto  .  Re- 
cuerdos   Historicos  etc,   id  est,  Recordatione 
Monumema  historica  etr  ,   editoque  Valentix,  anno 
1646,  pag.  119  agem  de  Bernardo  de  Corbaria,  olim 
Beat.r  in  spiritualibus  moderatore,  citat  MS.  codicem 
anni  lU.i»,  eui,  in  cista  ferrea  Barcinonensis  archivi 
servato,  titulus  est  :  Liber  capitulorum  Ordinis  B. 
Mariae  de  Mercede,  inscrtaque  sunt  Fita  et  nuracula 
cujusdam  Religiosm  sui  Ordinis  appellats  MariaCer- 
vellon  seu  de  Socors.    Homm  autographum  se  vidisse 
ac  descripsisse  aii  anno  1020,  octavo  scilicet  post  excu- 
sum  tomum  primum  Remondi,  tertio  autem  ante  vul- 
gatum  Corbers  librum.  At  Corberae  potissimum  attn- 
buenda  est  agnominis  istius  restauratio,  si  tamen  ejut 
per  aliquod  etiam  tantum  temporis  intervallumtalis  fue- 
nt  apud  liomines  oblivio,  qualem  prsetexunt  Remondus 
etDathia;  neque  enim  Corbera  mum  sed  plura,  nec 
vacilluntta  aut  dubia  sed  solida  et  authentica  produxit 
testimonia, 

17   Capite  12  recenset  quatuor  documenta  in  Barci-  et  indubil» 
nonensi  archivo  exstantia,  relationem  supra  memoratam 
Joannis  de  Laes  scriptoris  cossvi,  anno  1291  approba- 
tam  iii  capttulo  generalt;  alteram  seu  potius  eamdemt 
sed  in  alw  codice  descriptam  et  adjecta  translationis 
historia    auctam  anuo   1401   a   GuiUelmo    Vives  ,    de 
quo  superius  actum  qaoque  est;   codicem  MS.  annt 
1323,  eum  nimirum,  quem  alibi  indicat  conscriptum 
fuisseab  anonymo  canonico  Regulari  S.  Augustini,  ei 
alium  item  MS.,  quem  absque  nota  temporis  antiqm- 
tnmum  appellat,  eum  procul  dubm,  quem  anno  1400 
exaratum,  et  anno  1626  a  se  visum  ar  descriptum  num. 
prxcedente  testatusest  Marcus  Salmeron.  Tn  m  autem 
omnibus,  Acta  Beatx  continentibus,  teste  eodem  Car- 
bera    legunlur  sequentia  iisdem  pene  verbis  :  hrat  in 
civitate  Barcinona  qu»da..i  Dobilissima  domus  de 
II.   Bcatrc  illustrc  genus  ;  parentes ;  nati-    nobllioribus  familiis,  dicta  de  GunuA.  Fmt  secun- 
--;   virtutes  i»  , iUa et juventute;    ^ ^ S^tfjS^ 

tot.1,  substantiam  voverant  Redemptioni  ceptiTo- 

um.  annis  antecedentibns  fun.late.  Prec.bus  au  em 

Petri  ^olasci  concepit  tomine,  et  anno  eodem  pepe- 

ritformosamflUam.Vni.adtoudemDetGemtnc.s, 

Marifp  nomine  vocaverunt  etc. 
a«™imilri*i«cap»ulogenmHOrd,n»KlUM* 

,,  mhm  muriam.  Primumcap teW ***«. 

v  ■  ~a  «r»c  fr-itpr  Emanuel  Aluuer- 

Pateat  Dniversw,  quod  nos    at«  b 


fuga  nuptiarum  ;  votum  virginitatis. 


*  /.  non 
habentea 
fllios 


J 


I  ^aiam  esse  Mariam  Barcinone,  domo  valde  illustri, 
concors  sententia  esi  scriptorum  omnium,  qui  patrix  ac 
natalium  ipsius  meminerunt;  at  qua  nominatim  stirpe 
progenita  esset,  aliquamdiv  latuii  ipsos  eHam  Ordints 
scriplom,  ut  patet  ex  Remondo  et  Dathia  num.  10  et 

II  citatis  :  ita  quippe juxla  ipsos  nomen  adjectttium 
de  Socos,  id  est,  de  Subsidio  ipsi  adhxserat,  ut  nec 
alio  nota  esset  vulgo,  nec  alio  veniret  apud  scnptores, 
sicque  nomen  gentilitium  penitus  obliteraretur.  Sed  hoc 
de  omnibus  qeneiatim  scriptoribus  intelligendum  non 

,.s/i  nedum  ,/,  iiSf  qui  ptlulo  post  Beat*  obitum  pr*a-     Patea    un  ..  4  ^^  Liniyerius>  0rdtali  san- 

pua  ejus  gesta  scriptis  mandarunt,  ut  W^ff"     2t»Xri*  de  Mercede  captivorum....  contestamur 


F 

testimonils 


ragrapho  prsecedenti.  Itaque  notitia  dicti  nominis  gen 
tilitii  paulatim  dumtaxat  deperire  seupotius  tenebru 


HHHI  paulat lumtaxat  deperire  m  poHus  tenebm  -     ~  &  Barcl„none  egrederemur,  alto 

obvoM    ,„,,„.  posto ■    consuetudo  mox  memorata  quam  n    .  nt  ^^  pat  t,     veba 

„,„,„„„  (0Zm  „,.,  ,„  capUuto  generalilm*,  et  anttgu  quuti  sum     ,  ^  f         70         eat 

■*■ —  -*■  -a  'i:;,r '':::; ;  uu:,versis.  qu0d  ego  ^  0«  RoneUS, » 

sed  in  abstrusis  archivi    Baranonens*  su  imis    usque 


A 

ADCTORE  J.    P- 


DE  B.  MARU  DE  CERVELLO  VIRGINE. 
,56  .  -„„   ,  ,„  marainr  hlHeat  eccUsiam,  in  qna  sacro  fonte 

Ordinis  sancte  Marim  de  Mercede  capt.vorum  com-     «/  m  I    ^  ^,,,,,,,,,,  .  HymnQ8  ecclesia 

mendator  Montiepessolam,  fidem  ,BC10'"'"  °-      '  tse  Maria5  de  Mari  canat  ob  talem  baptizatam 

cun,  essem  in  civitate  Marsi  iena,  hoc  eodem ,  anno     «»»»  a„,f„,  ,,,,„,  Latina  .  m  *»*.  fU» 
fl291)ad  Kalendas  Februaru  juxta mare, yir qu       mar  ^^  ^  ^^  .,te{r|.Mima  ^^ 


dam  nobilis,  nomine  ArnaldusdeLiguer,  teatihcatus 
est  mihi ;  quod  cum  iPse  ad  beatam  Manam  deMon- 
teferrato  iter  ageret,  anno  supenon  ™™"£™ 
venit  Barchinonem  ad  decimum  tert.um  Kalendas 
Octobris,  et  ibi  interfait  sepnltur*  cujusdam  reu-     -«».  -•■;»  ~~      ^^  rf  ol,u,n,„lllam  „, 

giosae  fmmin.  nostri  Ordm.s  ****^m*Z     J  JJ,  „  , *«.*.  m  / W  «.«<«*, 

vello,  quam  omnes  vocabant  »»«•?**  ,„.         ',Lt(!m.  MtofbM  *t  htf«««*  ■*«.  ?-<"  «ete* 


iViaUttiii.  -n*»' .,,.••  Tr  . 

^artir  ex  sermone  in  laudem  illustrisstmx  Vtrgtnts 
nostnecompositoanno  1323,  quemhabebat  antiquissimo 
charactcre  exaratum. 

22  Multis  laudibus  Ayala  et  plunbus  Corbera  exor- 
nant  Beatx  virtutes  in  pueritia  et  juventute  ;  puta  ca- 


demonstratur. 


B 


Nomen  uMus- 
gue  parentls 
arecentioribus 
assignatum  ; 


annus  et  rfjej 
nat  ritads, 


VELLO.    UUttiu    uiun^    ■ 

studioseutvobique  Corbera,  servari  /<«c  «ItaM  «•- 
..iVnonta  m  Barctwcn«w.  archtvo. 

19  Denfotw  cap.  S7  ex  antiquo  codxce  MS.poftt 
formulam  professionis  a  Beata  editam  etsuo  ettam  loco 
exhibendam,  cujus  illud  initium  esi  :  hgo  Mana  dc 
Cervellon.  Equidem  non  video,  quid  uttertus  requm 
possit,  ut  rcs  historice  certa  judicetur.  Porro  hic  allc- 
jmlnimi.nlll    ,,,,   revtc   eornm  prxcipua,  quemad- 

mdun  constatextestimonio  sanctUsimi  domtnt  nostri 
Benedtcli  XI F  Papx,  compuUata  fuere  Romsetn  pro- 
emm^^i^t^^h^^.f^ 
hltl.  mmct0  approbatafuisse,credmmejubmi  lecttones 

Officii  ejus  vroprim  ac  Martyrologium  Romanum%  a 
laudato  sanctissimo  domino  Benedtcto  auctum,  casttga- 
tum  ci  nuperrime  edilum,  in  quibus  idem  ipst  nomen 
genHlitium  expresse  attribuitur.  Fuse  discumt  vartts 
locis  Corbera  in  laudes  stirpis  CerveUomcx,  nomtnattm 
capitibus  12,  76  et  duobus  sequentibus,  ad  qu*  curto- 
sum  leclorem  remittimus :  memoratu  digna  sunt,  qus 
,/,  eadem  cap.  i  lucubrationis  sux  paucis  tradit  Ayala, 
inquicns,  Cervellonicam  domum  unam  esse  ex  novem 
famu  cehberrimis  in  Calalonia,  ab  eaquc  productos 
viros  adeo  illuslres,  ui  promeruerint  conjnges  accipere 
comitum  Barcinonensium  filias,  indeque  profluxisse 
sanguinis  cognationem  Caroli  secundi  EUpaniarum  rc- 
gis  cum  Bcata  nostra,  ab  illo  agnitam  anno  1093,  /</- 
,  dutis  ad  Valentinam  cwitatcm,  qutbus  indicit 
festive  celebrandam  Mariae  canonualionem  seu  bcatift- 
catiohem,  interque  rationes  ad  id  se  moventes  allegat 
istam  :  Quoniam  haec  Dei  Serva  orta  est  stirpe  se- 
renissimorura   comitura  Barcinonensium,   raajorum 

meorum. 

20  A  nomine  famili.r  proccdil  Corbera  ad  nomina 
parcntum,  ct  post  adducta  seculi  prsesertim  decimi  ter- 
tii  variu  uistrumenta,  ex  quibus  innotescunt  equitum  ex 
iltustri  slirpe  Cervellonica  tum  viventium  nomina,  post- 
que  prolixc  super  iis  instituta  rattocinia,  decernii  tan- 
dcm,  patri  nomen  fuUse  Guillelmo  de  Cervellon;  at 
ex  conjecturis  dumtaxat,  sicui  fatetur;  quandoquidem 
cerlum  ejus  nullum  suppetat  teslimonium;  matris  uero 
nec  nomen  nec  familiam  ultibi  se  rcperisse  ait.  Corbe- 
ram  secutus  cst  auctor  Compendii  Vitx  Latini;  Ayala 
autem  nescio,  an  tx  fundamenlis  conjecturas  superan- 
tibus,  patrem  ttppellatnobilissimum  equitem  Bernardum 
Guillelmum  de  Cervelhn  ,  filium  sccundo  genitum 
Guillelmi  de  Cervellon,  matrem  vero  Mariam  quotjue 
dictam  fuUse  dddit,  sed  ignorari,  ex  qua  familU  oriunda 
sit.  lidem  tres  auotores  (silenlibus  fitcquoque  Remondo 

el  Datlna,  vcnsimiliter  qma  neqnc  ista  apud  scnptores 
a  se  consultos  memorix  prodita  repererantj  iidem,  in- 
quam,  trcs  auctores  uno  conscnsu  tradunt,  Mariain  a 
parentibus  prole  destitutis,  impetralam  fuisse  per  pre- 
ces  S.  Petri  Nolasci,  natamque  esse  anno  1230. 

21   Utrumque  sat  certum  esse  dcbet  cx  testimoniis 
JoannU  de  Laes  coscvi  biographi;  et  primum  quidem 
nbis  num.  17  recitalis;  alterum  ex  infra  citandU, 


E 


castitatcm,  modestiam  et  hujusmodt  attas,  quas  saltem 
generaliter  edocebitur  lector  ex  conipendio  Vitse  Latino. 
Unum  addo  modestis  exemplum  ex  cap.  48  Corberz, 
quia  is  notat  in  margine,  referri  illud  in  Vita  cjus, 
inserta  anliquo  codici  MS.  Pr&mittit  laudatus  auctor, 
numquam  illam  domo  exire  solitam  fuUse%  nisi  cum  ad 
ecclesias  se  conferret,  aut  inviseret  nosocomia  aui  in 
simile  pietatis  exercitium    incumberet,  idque    habitu 
semper  modesto  ac  humili,  oculU  in  terram  defixU,  et 
comite  genitrice.  Accidisse,  ait,  ut  templum  subeuntem 
salutareni  nobiles  aliquot  cquites,  tot  in  tantilla  setate 
admirantes  ntrfectte  virtutis  ornamenta  :  sic  tamen,  ut 
ipsa,  cujus  cogitationes  omnes  versabantur  in  ccelo,  mi- 
nime  adverteret.  Mater  anxia,  M  id  superbiae  aut  ru- 
sticitati  adscriberent;  Attende,  inquit,  Filh,  et  respUe 
equites  illos,  tanta  modestia  et  comitate  te  salutantes  : 
noli  deesse  debitisurbanitatis  officiU.  Tum  oculos  attol- 
lcns :  Ignoscant  mihi,  dixit,  domini ;  etenim  in  domo 
Dei  oportct  in  Deum  solum  intcntos  essc  oculos,  humilis 
equidem  omnium  Famulasum;  sed  et  Sponsa  Cltristi, 
cui    prx   cctcris   plnccrc   debco.    Fulurum   confido,  ul 
viri  tanta  nobilitate,  quanta  video,  perspicui  id  zqui 
bonique   consuianl  :  ubi  Deus  est,    ibi   cessat   humanci 
observantia.  ILtc  scd  paulo  fusius  Corbera. 

23  Cum  ud  aetatcm  nuptiU  idoneam  pervenisset,  co- 
gnati  patris  matrimonium  illi  elegerant  nobile  ob 
divitias,  sangumis  nobilitatem,  corporisque  perpul- 
cbritudinem,  quod  illa  humiliter  respuit :  verba  sunt 
Joannis  dc  Laes,  mox  insinuantis,  quod  parcntes,  Filiz 
sux  prudentiam  suspidentes,  haud  multum  se  httic  ne- 
gotio  immUcuerint,  Latius  ista  protrahunt   Corbera  ei 
Ayala,  et  bis   quidem   Puellam  virginitatis  aniuntissi- 
mam  validissime  a  consanguineU  eo  impulsam  fuisse 
tradunt.  Primum  juxta  Corbcram  dkti  consanguinei 
aggressi  sunt  VirginU  parentes,  quibus  illius  nuptias  ad 
splendorem  domus  aliaque  inde  oritura  emolumenta  /"'- 
suuderc  conati  sunt  :  verum  cum  pro  dcsulcrio  suo  mi- 
nus  propensos  comperUsent;  parentum  incurix  causam 
essc  censueruni  repugnantiam  ac  renixum  Fihs,  atque 
hujus  proinde  animum  esse  impugnandum.  Provinciam 
suscepit  Gerardus  seu  Conradus  (Hisp.  Guerao)  Ala- 
mandus  de   Cervellon,  patris  Bcadc  fratcr  natu  maxi- 
mus;  scd  tam  modesto,  pio  ac  gravi  responso  prolixam 
ejus  orationem  ipsa  exccpit,  ut  pcrculsus,  Dei  volunta- 
tem  agnoverit,  relictaque  Virgine,  aliis  ulleriores  co- 
natus  dissuasurus  abierit.  Illa  interim,  superato  primo 
isto  impulsu,  sese  adversus  secuturos  praemuniit  tum 
Deum enixUsime  deprecando,  ut  Sponsam  iU  in  angu- 
stus  gratise  sux  auxilio  confirmaret,  tum  prcce  et  la- 
crymis    eo   permovendo   parentes,  ul   sponderent,   non 
passuros  se  fien  quidpiam,  ejus  in  servitio  divino  pro- 
gressibus  oppositum. 

24  Ita  lunc  quies  illi  concessa  est  :  at  post  aliquod 
tempus,  renovato  assultu  ,  eo  vehementius  pressa  est, 
quod  parentes  suosad  consanguineorumpartestransiisse 
deprehenderet.  Anxia  itaque  rediit  ad  lacrymas,  ad 


rtrtutt,  in 

puerltta  ti 

juventutt ; 
modettis ' 
tpecimcn. 


Ad  nuptias  Us 
sollicitala, 


■»is  num.  l/  realalis;  atlerum  ex  infra  citanctis,  aeprertenaerei.    juixia   iiuque  ieuui   uu   mvrymuo,  m- 

quibus  Betitu  dicitur professionem  emUUseanno  1265,  preces,  adpia  exercitia,  ut  «  Domino  Deo  solatium  aji 

it  Uitii  suae  35.  Non  ita  cowcnit  dc  die  natali :  Ayala  medelam   impelraret.    Interim   die   duodecima   mensis 

...    /, ,.■,.,,,     oililnm    ,>oen     ,/.vi/ii/     >,.'.'»>,  <>      ,1.*..    „.„.....'.,      rV.»,*.—  ZT*.,  I,„n  n  »>i .'       ,'/1,1/11/1/       >  .>      r%A     onntovifiTti       l\t>nl't>        \l  ,iv  1 .1'      UC 


in  lucem  editum  esse  scribit  prima  die  mensis  Decem- 
bris  :  Compendii  Latini  auctor :  Die  Dominica  in  festo 
immaculata}  Conceptionis,  viii  mensis  Decerabris. 
Corbera  nec  diem  nec  mensem  signat  :  at  sub  inilium 


Februarii  contulit  se  ad  ecclesiam  beatx  Marix  de 
Mercede,  ubi  festive  recolebatur  memoria  S.  EulaltSB 
virginis  martyris  ac  loci  patvonx.  Hic  palrem  Bernar- 
dum  de  Corbaria,  dicti  Ordinis  religiosum,  confessanuni 

suum 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


157 


vlT9\nxtalem 
j)to  vovet 


Hiiifn   assumpto  thmate  ex  EpUtola  pnma  S.  Pauli 

d  Corinthiot  cap.  7  :  De  Virginibus  praeceptu.u  Do- 

°  ■  i\  non  habeo,  co  spiritus  ardore  eaque  efflcacia  di- 

m  uUlilli   de    laudibus   uirginitatU   et   contemptu 

terrenarum,  utdivino  amore  magU  incenia  do- 


hUtotiae  ornamenta   reputamus.    Discimus ,  Beatam,   D 

dum  secunda    vice  instabani    consanguinei,  interfuisse  aictobe  j.  p. 

cUm  parentibus  diewi  Februarii,  in  Quem  inciditfe- 

stum   S.  Eulalix    virginis    marlyris,   concioni  patris 

Bemunli  de  Corbaria,   ejusque  oratione  confirmatam 


■  herit  ascendensque  in  cubiculwn  cofnam  sibi    fume  in  virginitaiis  servands  proposito.   Discimus, 

_,.   rl..mt')i>a«    tii    i-uAii,vi>v    iifcips  ih-      insam    mrninitntp.m  sunm    I)eo  vovisse  iinuo  selatis  »is» 


onno  \W 
ttOtii  18: 
rtcentiorum 


desecuerit,  ac  humiliores  et  rudiom  vestes  in- 

%luens    perpetuum  virginitaHs  votum  Divino  Sponso 

uncu'parit.  IIisperactis,ecubicuto  descendens,  paren- 

ies  convenit,  emismmque  votum  edocuit  ac  rationes  co 

impellentes,  (actumque  excusantes,  altegavil.  Perculit 

illos  primum  rei  novitas;  sed  acciti  mox  patris  Ber- 

rdide  Corbaria  oratio  induxit  ad  assensum,  et  evicit, 

•  ,  yirgini  ad  evitandas  ulteriores  consanguineorum 

molestias  concessum  fuerit  gestare  vestem  humilem  ac 

nauperem,  qualem  gestabant  in  Hispania  mulieres,  qux 

Beatae  nuncupabantur,  quseque  licei  degentes  in  seculo, 

moribus  et  exercitiis  propius  accedebant  ad  vitam  reli- 

giosam. 
25  Habes  hic,   lector,  breve  compendium   eorumf 


ipsam   virginitaiem  suam  Deo  vovisse  anno  setatis  sux 
decimo  octavo,  quifuit  Chiisti  1  ^  i H f  cum  nata  til 
1230,   !</  dictum   esl  supra.   Sed  inde  non  discimus, 
Beatam  illud  volum  nuncupasse  ipso  die,  quc  eoncioni 
interfuit,  suis  ipsam  manibus   sibi  comam  desecuUse, 
viliores  vestes  induisse,   insciis  parentibus;  hos  factum 
ejus  segre  ferentes,  prolixa  patris  de  Corbana  istut   w- 
cati  orutione   inductoi  fuisse  ad  assensum  :  ac  proinde 
eliam hsee dubia  \altem  nobis  relinquuntur.  Dubia,in~ 
quam,  non  rerto  fabulusa  oel  prorsus  improbabilia }  scio 
enim,  Corbene  ad  manus  fuisse  docvmenta  alia  ei  ea 
inter  Vitam  a  canonico  Regulari  Ordinis  S.  Augustini 
cuncinnutam    anno  1323,    unde   fortOSSS  coium  uliqua 
elicuit ;  scio,  apographum  nostrum  relationis  Joannis  de 


Corbera  septem  omninocapita  bene  longa  imple-     Laes,  utpote  valde  comtptum,  hic  posse  esse  mutUum, 
lit.nempe%Oetn,ubirefert$qumperactasuntpH'     imo  reipsa   esse,   ideo  facitius  mthi  persuadeo,  qma 


mavice  super  Beat.v  nuptiis,ac  49?/  quatuor  sequen* 
t,n,  ubi  reliqua  exponil  et  his  verbU  HUpaniceconcludit: 

B  Istud  votum  virginitatis,  a  Mana  emissum,  contigit 
anno  jetatis  ejus  decimo  octavo,  qui  erat  a  Nativi- 
tate  Christi  millesimus  ducentesimus  quadragesimus 
octavus  juxta  relationem,  quae  nomine  Joannis  de 
]a  Es  servatur  in  archivo  Barcinonensi  conventus 
de  Mercede.  Scd  cum  totU  septem  capitibus  neminem 
citet '.pra-ter  unum  et  hoc  uno  quidem    loco  Jnaimem  de 

la  Es,  quem  ego  cum  aliis  de  Laes  semper  scribo,  su~ 
spicari  mecogit,pleraque  narrationis  adjuncta,  prseser- 

tim  lontjiora  coltoquia  Beatam  inter  et  patruumac  pa- 
rentes  suos,  orationempatris  de  Corbaria,  apudeosdem 
parentes  emissum  a  Maria  virginitatU  VOtum  excusan- 


abrupta  et  incompteta  videtur  postrema  periodus  data 
num.  pnrcedente,  ab  eaque,  nullo  verbo  interposito,  g 
transitur  ad  gesta  annis  dnodecim  posteriora;  sed  vel 
\dcirco  maijis  duleo,  obtinere  me  non  potuUse  lucubra- 
tionem  laudali  canonici  et  correctius  apographmn  vetur 
stx  relatioms,  quorum  subsidio  furlasse  slobiWrem,  qux 
tamquamdubia  necsatis  testataprstereo. 

28  Ayala  cap.  9  et  duobus  sequentibvx  eadem,qum  conferun(ur 
ex  Corbera  compendio  exhibvimus,  pertractans,  mo- 
dam  desmhit.  quo  Maria  tunc  temporU  hubitum  Ordi- 
nu  induerit.  Mox  enim,  juxta  ipsnm  cap.  xi,  ut  P. 
Bernardus  de  Corbaria  animos  parentum  faventes 
reddiderat  Filix  desidtriU,  actum  est  cum  patrib 
Mercede.  Ut  ei  habitum  Siii  Ordinis  concedeirnt ;  sto- 


«nrnrl/i'{  rtlll^KUm   a    mlil    a    Vlrl  intlUll*     (uitiut   mlhouh-  —     '  t  ,       .  ... 


aliqnot  as- 
terta  cum 

(intiquU 


alloquia  adDeum  sanctissimamque  Virginem  Mariam 
directa,  suspicari,  inquam,  me  cogit,  pleraque  ud- 
juncta  meditationibus  ipsius  atttibuenda  esse :  nec  pos- 
sum  non  c.nslimare  palrui  nomen  e.v  iUdem  esse  havr 
Stum  conjectuns,    ex  quibus  se  patris   nomen  accepisse 

fassus  est  supra, 

26   Verum  ul,  quam  bene  fundala  sit  hmc  mea  su- 

spicio,  qitivis    perspictat,  juverit    kic  a/lcrre,  quidquid 


cpua  nobilitate  mulieribus,  deducta  eei  ad  eccl 
Ordinu  et  ab  occurrentibus  oinerabitibus  palribus  Gtut- 
lelmo  de  Bas,  magistro  generaliac  S.  Petri  Nolasci 
,n  cessore  proxima,  Beimardo  de  Corbaria  ceterUque 
primanU  excepta  est,  Dein  super  prxsenti  materta 
sermonem  habuit ad concionmidm  BernmFAu  deCor- 
bana,  et  hac  fnuta,  Virginem  gaudio  perfusam  Ordu 
ms   habitu  ornavit  :  atque  ita,  scnbente  eudcm  Ayala, 


nrnnu  illo  tuit  nttcr  <i,rti  Ordmis  Beutas,  soti  mulforu 
ad  eam  materiam  tpectans  habetur  inapographo  nostro     ^  ^  '«  J}  s,lmnis  ,,,„, 

antiquse  relationU  MS.,  qu*    utmiht  ex  fragmnUs  J^S^Jtal  alibi  vost&um  occurrit,    m  apud 

hmcindeaCorberacitatUvuDdubmmapparet,diversa  cseremonw  n wum  *  donec  solidm 

non  esi  ah  ea,   quam  ipse  attribuU   Joa *  Laes.  Gorberam  ^Tf^ff  ind*  forte 

Num.Ueguntur   „  :  Anno  autem  decimo  octavo  -^-gpZf^  relatione  Jo lis 


'  l  laciti 


votura  virginitatis  vovit  :  dein  paucU  interpositU, 
sic  aitctor  prosequitur  :  Mater  ejus  et  pater  Dominum 
timebant  :  parentes  illius,  cognati  patris,  matri- 
monium  ilh  elegerant  nobile  ob  divitias,  sanguinis 
riobilitatem,  corporisque  perpulchritudinem,  quod 
illa  humiliter  respuit.  Pater  vero  et  mater  rem  ta- 
citus  *  considerabant,  cognoscentes  in  Puella  cani- 
tieiu  et  permaturam  aetatem  :  («m  num.  4  sequuntur 
Uthaec  :  Divina  autem  ordinatione  factum  est,  ut 
iterum  cogitantibus  parentibus  de  statu  illius,  ad- 
ierint  (Bcuta  ejusque  pater  ac  mater,  ut  ex  sequenti' 
bus  cotltgu)  nostrum  conventum  in  riie  sanctae  -Eula- 
liae    virginis,    prsedicanteque   fratre  Bernardo   de 


deLaesdatU  num.  26  statim  subnectantursequentia: 
fcnno  trigeaimo  ee.tatis  suaa,    ChrUti   1260,  orbata 

est  parente    et   usque  ad   trigesimum   qn.nrum  .. 
religiose...  vixemnt  mater  in  babitu  v.duali,   b.l.a 

""STfiid  demus,  rem  essevefametiamsecundum  om-  etdlscutimtur 
nescircumstantias}   dicendum  erit,  dvu  contigUsepost 
mmm   Februarmm  anni   1248,   quo  votum  eauitt} 
S  Peims  Nolascus  ijenerale  Ordvm  magistertum 
inlaudatumQuUMmumdeBastrammli^dumtaxat 

annaimtutsonbuntpas i  omn»,  ™fj«™ 

(llcll  anni,  ut  constat  ex  instrumento,  quod  de  verlo 
ad  verbum   scnptum  dtatur  ex  notis  venerab. hs  pa- 


Corbaria  :  »  De  virginibus   praeceptum  Dom.n.  non     aa  wpu^  J^^g  Petro  Nolasco  coxvus  fuit  et 
-  babeo»,  sic  Virgo  in  sancto  proposito  confirraata     tns  ae  '  (llis  Ordinis.  Illud  enim  anno 

t,  ut  patribus  dixerit  :  Nonne   raihi  alloquebatur     quarms  m i  y     j  ^  ^^  ^^.  Bafcinmmis% 


4«la 


esi,  ui  patnbus  Uixent  :  i>oime    uiui.  —  -^— -         eductum  6X   theca  ferrca  arcnivi  uarcvum  r«..., 

concionator,  nonne  tota  Christi  ego  sum  ?  Quare  me  *^J^      mo  desrriptum>    coram  testibus  collatum 

vultis  dividere?  .    ■     ,  1,'aRP    Warco  Salmerone  mter  Monumenta  Bir- 

27   Iltnc  dUcimus  quidem,  bU  «  consanjutnets  s,rl-  c  -     •  ^  ^  ^  ^  G4  .  Anno  mil- 

Ucitatam  fuisse  Beatam  ad  contrahendas  «V^»      Isirao  ducentesimo    quadragwimo  nono  ab   offic.o 

rationes  ab  iUdem,  nominatim  a  patruo,  allegatas  ad  »  ge  abdicavit  (5>  PetrHS  Nolascus)  circa 

movendos  Bcatx  ac  parcntum  ejus  ammos   et  a  tor-  mag 

bera  fuse  descnptas,  non    rcpcrtmus  et  totidem  adjecta  finera  anm.  g  m 


158 


DE  B.  MARIA  DE 


A 

UJCTOBI    I    ' 


Mnrtuo  pnlrr, 

n ,  ,  ,.v  eum 
malre  ln  do- 

rr.um  humilio- 

rem  ; 


B 


dein  aliquot 
p\\s  mulitrl- 
but 


yinda,  ha- 
bitum  Ordins 
B.  Marix  de 
Merce.de  si<- 

,e*"       c 


ae  profcssio 
nem  edit, 


q  III  Obitusparentumjprofessioreligiosa; 

S  pauSciniumnaufragantibus;  beatamors; 

Sorporis  miraculis  illustrau  sepultura. 

V ,„,,;„„„  iioetre  cumvwueparenu  inter <'»"'<- 

„,„  26;. .« ' „<»«"""'"  f '"■';'"' .',: 

uuvm,  w  Octav»  sanctorum  ln- 

IZtia/nrmat    idoneis   instrumentis  comprobata  inrt. 

££  »2  *  *«*  * •  - ,    ;:;: 

.f    u<    tt  talMtatt  Joanne  de  Laes  wh 
tnmultn    magtsa 
iatisel  virtutum  ***** 

fcA«*ni  cap.20,   tf  post  «   fotani   M 
««M.-  Bardnononm,  «riu   ^•.fSi 

',/„/„,„, mtateequitumdictzEulaliaPin 

,  Uabella   Berti,   mundi  vanitatibus  valcdizerant,  et 
cum  aliis  quatuoi  vei  quinque  pHmariis  femmis,  qux 

;,  ,„■„,,,,„<//«/>,  quos  suis   opibus  juvabant,  lailitati 
piam  communitatem   fomaverant  in  *dibus  ab 
conventu  non  multum  remotis.  Przeral  iisammanim 
moderalorlaudatusaliquotiesPat&  Bernardusde  bor- 
ouria,  tum  Barcinonensis  conventus  Pnor,  et  pro  ar- 
denli  ipsarum  desiderio  effecerat,  ut   anno    1260   m 
„,„■„,,, neroli,  Tairacone celebrato.  decretum  fverit, 
Mt  habitum  etinsignia  Ordinix  concedere  ac  certam 
vivendi  nomamel  regulam  przsaibere.  Scd  decretum 
di   intmmientibus  diffieultatibus,  won  nisi  qumto 
posi  anno  exst  cutioni  mandatum  est. 

32  Interimpio  isti  coetui  se  junxit  Beata  nostraac 
tantu  virtutwn  etemplit  prstuxit,  utspontese  illi  n  - 
Uqussubjecerint;  donec  tandem,  sublata  omni  dtffuml- 
tm  tm  ip8Q  ium  ,„„,.  voti  compotes  factx  habitum 
susceperuni  et  professionem  ediderunt.  Apparat 

,.  qutbus  i-B  res  peracta  dicitur,  referunlur 
in  compemlio  Vit*  Laiino  num.  7  «8,  congruuntque 
lU1ll  veiaiis  a  Remondo  ei  Corbera,  ancum  vetusliori- 
bvi  etiam  documentts,  ignoro.  Relatio  Joannis  de  Laes 
totumnegotium  hacbrevi  periodo  concludil  :  A.nno  vero 
trigesimo  quinto aetatis suae,  fundationisi  Ordinis  B. 
Maiiv  de  Mercede  Redemptionis*  captivorum  quadra- 
gessimo  Beptimo,   a  Domini  NatWLtate   millessimo 
ducentessimo  sexagessimo  quinto  die  oetavo  Kal. 
.]„,,,,  pr,  fessionem  emisit,  et,  brevi  intervallo  mor- 
tua  matre,  cum  aliquis  honestia  feminis  sancte  vi- 
ta.n  duxit.  Eadem  nec  plura  ex  Laesii  codice  Latine 
producii  Corbera  cap.  57,  sed  legit  ipse  :  octavo  Ka- 
lendasJuiii.  Eumdem  annum  notant  Remondus,  Ber- 
nardus  de  Vargas,  et  auclor  compendii    Vitss  Latini, 
scd  et  hi  oo  iiti*  dijfenifil  in   mense,  signantes  xw 
diem  mensii  Martii,  sacrum  annuntiatse  beatst  Marise 
Virgini. 

'.y.\  Corbcra  citato  loeo  parum  interesse  insinuat,quo 
die  juiium  mt,  quandoquidem  evidenter  constet,  veve 
, .,',,  anno  factum  esse  :  nihiUtminus  ad  conjecturas  re- 
cuvriti  iic  primo  quidem  causam  discriminis  ab  errore 
amanuensis  oriri  potuisse  ait ;  secundo,  for/aise  cmis- 


CERVELLO  VIRGINE. 

mmNmrHf—"-  ""'""'  "'"'"■•  ?.****"  D 

;' '  ,,  vjwdar*  fortnulm  «««««««  /"<-'  <■'■"««.- 

a  '  Uiiin    vel  hoc  demum,  remotts  rmiubus 

nratam  mense  Juiw$   vc" 

ESm**.  Beutam  m «  <;«"""'«""  "<«<"'«• 

,„,,„■, P P '"'   nostro  M8.dtKrlpa 

Eaoleoend "■«""'  0ctav0  K''a'  '  """'  »"'  "m 

7i„,«  mtnsitMaji,  dieto  anno  m<  rf«ni  tn  /■<,.„, 
";;;,;,,„  yVMll,  .„„,,.„„,./  pM.,j,  «crvMUI.Mi 
Sium,  tm  Corbera  «ro  Ii lulium. 

,  ,  „/  ,,„„»,  fkgilantibus,  Superwem  destmaverat  mmm 
P  'Bernardus  de  Corbaria,  aUit  prxtoisse  m  fcacsu-  «,/>«*, 
„;,„;,„„  hobiluset  professioni»  , patume ;  aieo  « 

,„,',,  ,,„.„■.  -■<«/ '"""'"" '"■■''""* s'  ■"";;■'; 

lieMt.rnn,,  «<,■<«■<"«•'<"'""""•""''""'"'''"""" 'r/"1" 

,.',;„„„.,,„.,/„„,  Or&ms  ,,,",„.«,-  obmissamanti 

aliasomnesprofessionem^ujmformutamtLorbm 

'    ,    57  „  anliauo  codwe  MS.  reettatam  /„.   tondm 

„,„',„„  ■  Ego  Maria  de  Cervelloii  promitto  Deo  et 

beatse  Mari»  do  Meroede  .eu  de  Misenoordia  pau- 
pertatem.obedientiametvirg.mtetem.etprocap.B 

tivis  redimendis  laborare  ;  et  qmdqu.d  visam  fuent 

LnD  uostro  proeispmst, .JormuU a„,(lcm 

;,,„M,„„,,.8«,*< /'"";"  VttvLatimsedver- 

Zpaulodiverm,  fortasse  quie  ex  auotore  Hvpanw 
Lainu-  interpretatus  est. 

38  Recentiores  nostH,  nominatim  Corbera,  Ayala,  ^.^ 
ei  oroxime  laudatus  auctor compendii  lumc  Manspro-  J)0.,,„„ril 

r  atUmm  ,.„„„„„„  post  matns  obttum :  „W»„, 

fsZhabetpostcmrnum.l:l*\ «J.«™***^ 

,11V„    in    \mnino- (dicta  ««i«r;  die  Sabbati   »xmi 
Sis  Decembris  anno  mcc.x.v.  M    .««  -".'<" 

MMMl  .,,-<•„„»  <„',■«'<«'«<'  «ta* /««•«•*   ^08'  » 

,,,„.,,',„„  „„,/,:Annovero    muless.mo ^ducente- 

simo  sexaKesimo  quinto ,  die  oclavo  Kal.    Jumi 
simo   sexa^...  i  intervallo  mortua 

professionem  ennsit,   et,    oievi    <  „„;,„,„ 

matre,    cu„,  aliquis  IionesHs  feminis  sancte  vitam 

,,t.  />„.„  .„„,.„•„« «.   /"'""'  >'■'■'"• ,'"'""" 

„ ,„;, eordinem  esigunt  :  primo  ,„■„,,-„.„,« 

eZt;d!inde} /■■,.■« emamisit.el  wim£ 

,„ Uquothme.tofeminissantevitamdu3a.idem 

?ue  ordo  servatur  i»  leetionibus  Off^propn uj£ 

,„„„„„,„,„„,  ,„/„„  /»'<</'.-"■'"'""''"'''''";„ 

y,,.,-.s,-/„i  ,■.•<■«»«<  f-<«<"' ■'"'"""'■ s   ■ ; 

'„,„„  ,,,,,,„,.  maUmq**  «r*  '"""•-  »"e™  *„""!'  K 

l„„,i.„i,«,„,-»«f'<««" 12b5B'  ,;„  . 

,„„,,,„„„,,„„,.;,„„/.„„„•„„.,«" "'"''■„. 

rf(mem  mWI  eteum  aliquot  honesu*  fe *.* 

stUutumeui m  professis,  soncie  .■./.,«  dvsU. 

30  Porre  Oeer«  el  AgaU  ,,/„,.(,,.„■..,„"»<»'"'        wWMW 

„.,„„„„,,,,„„„„„,„/„„  ^^trzz& 

„.,„|,,(.,.^.».<S»P''»» •'''"/''""  '"tliuio 

„//„„,„,  „//„,<>..„„,„,„.■"  ueSocos.d««.deSubs^o 

,,  „,„„,,„„,  „/,„,,,„  „,,.„/  rneete.  „„'  ".«<  ''''"';,,„,, 

,,,,,,,,,„,,„,,„,,,,,,.„„/,,,,,,.//„,,,,,,,■,,,,,<; 

^tiaminfusam,mtase,;qv*atoque,breviusq 

..,„,.„„,„„„„■,■.■,■..,.,.,■,„"'»</;« „,„. 

pendi»,  petl  r,/„„,„<„„  /ommm  de  i».»  «^ ^' 
SiiflSctenter,  tojuam,   n«m  ra»   ,"'   tanto   »• 

temporu  /„„„,'  «'"'«»  «„  *'««  '  ""'"'"' ,"'"  .',„„  „ft 
num  s.nl  a/w  »«tli«li«ra  rn„n„n<r"«.  '/,"""-  "  s 
,„,,,„,,  reeque  ipsas  ab  eorum  '<''<'<. -'''"'''"'V'  ',",,,- 
,/,,,„„<,„„.,;  ,„<.</  proaetnl  exHitpanKO  hoxme 
pretari  plures  proUeMque  relationee,  >l""'"  ' 
tm  majorem  ex  conjecums  et  medttattombut }  /  (_, 
eeee  stiepieari  nos  jttbent  ipsimet,  «I  inoteem  »« 

elieaa-  ,      ■    p„in„w  „•"'- 

37  Maria  tiieene  et  morluo  pecttltaiM  t  ^   ^ 

per  exstilit   pcnclitantibm    i«    mort,   «   ■"T^u, 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTI2MBIUS. 


m 


D 

\    Cl    UEl.    P. 


anno 


A   Rcmondo,  pingitur  passim  manu   gestam   navigium:  nonexquisita  aliquot  dona,  principibusAfrisofferenda, 

4     tvere  ita  excusa  cernitur  ejus  effigies  in  frontispieio  qux,  ceterismercibusinmareprojeclis,  eatenus  servatu 

*!!HclUantlto*  BuUarii   Ordinis  cum  hae  epigraphe:  Sancta  Maria  fueranl,  Paucisidemfactummemoraturquoqueinre- 

fn'mar*           f.ervello  et  Socos.    Miracula  autem,  quibus  ejusin  talione  Joannis de  Laes :  verba  a                           iper 

gxistentis  hoc  palrocinium  declaravit  et  illustravit  imdas  ambulabat  et  Redemptorea  a  periculis  maria 

allQUot  breviter  perstringuntur  in  relatione  Joan-  liberabat,  ut  faa  est  videre  in  fratre   Emanuele  de 

-.  j(.   Laes:  multa  quoque   referri   in  codice,  quem  Alburquerqu   I         llanoet  fratre  Arnaldo Litiverio 

nno  1323  conscripsit  canonicus  Regularis Ordinis  8.  Gotolano  milj                          ndia  Decembria  anni  W.mnitibua 

Auaustini    testis  estCorbera;  sed  duotantum  exhibet  milleasimi   ducentessimi  nonagesimi  primi ;  et    non 

Hisvanice  cap.  64,  iisque  pondus  allalurus,  immiscet  solum  liberavit,  sed  etiam  barbarus  res  aumanitcr 

hinc  inde  voces  aliquot  Latinas  ex  dicto  codice  depromp'  eos  tractavit.  Erravit  tamen  hic  auctor,  confundt 

tna  QuasdaboinAnnolatisadsaepedictumcompendium,  tempus,    quo   contigit  prodigium,            \not  quo  fi 

ubi  nanantur  eadem.  Tertium  miraculum  referi  idem  d  tum  esi  testimonium.  TUud  jui 

Corbera  cap.  <>-s.  sed  ei  huic  fidem  facturus  subnectit  Calendas  Decembi                                      ■•  1289, 

instrumentumt  cujus  autographum  servari  ait  eodem  in  invivi                      iria;  hoc  autem   dai              Kn- 

archivo    quodque  et  ego  hit  describo:  Pateat  univer-  lendis  Junii  1291,  nono  circite\  mense  post  ejus  obi- 

sjs       ll()l]   Qoa    frater    Bmanuel  Aibuerquerque  et  tum,  quem  uti   et  supremum  morbum  si  ,              ime 

frater  Arnaldus  Liniverius,    Ordinis  sanctae  Mariaa  enarralum  desideret,adeat  Corberam  cap.  69,  Aya/flm 

de   Mercede  captivorum,  juxta    mandatum,   quod  cap,  20,  etRemondum  tom.  \  lib.  I  cop.  22,  mt/iiaa- 

,ll(.  njmua  in  capitulo   generali,  faeto  Ilerdas,  boc  tisexpositustoideturincompendioVil&Latinonum.  19. 

auno    millesimo  ducentesimo  iK.ua-vsin,,.  piimo  a  \\)  Annus,   mensis  ac  dies emortualis  adeo  expr< 

nostro  generali  m&gistro  fratre  Petro  \merio,  circa  signanlur in  relatione  Joanni 

err   rerum  omnium,  quae  de  quibusvis  essene»jueat:sichabet:Q\mtB&TCh\w 

aoatri  Ordinis  personis  notatu  digno  aciri  possunt,  Calendas  Octobris  anni  nonagesimi,             ostmiL- 

contestamur,  et  testificamur,  quodcumanno  mille-  lesimum ducehtesim 

B  simo  octuagesimo  nono  nos    ambo  pariter  in  Afri-  riantrecentiores,etCorberaquideminmense,dicens 

cam  ab  Hispania  navigaremus,  missia  Relteionead  73,  obilum  ejus  contigisse  mense  Octobri  anno  1290; 

captivos redimendos,  etdie,  qu»  computabatur  duo-  quod  in                                                       habuti 

de(MP  Decembris,  orta  esset  tempestas  velusta  U 
nnvma  in  mari,  ita  ul  desperata  omnino  salnte, 
omnia  onera  navis  in  mari  essenl  projecta,  ettan- 
de„i  ipsam  pecuniam  captivoruro,  quae  reservata 
fuit,  vociferantibus  nautis,  similiter  in  mari  dejectari 
decrevissemus,  apparuit  nobia  in  aere  supra  navem 
foemina  quaedam  religioso  nostri  Ordinia  habitu 
tita,  quam   vultu  el  voce  bene  cognovimus  esse 

soror.            tram   Mariam  de  Cervello,  quam  nos,  cnjuadam    religiosae   foei 83  tri  Ordinis,  dicta 

cuma  Barcl i               irour,  alloquuti  sumus,  et  Mariae  de  Cervello  etc.  Qut  errorem 

tune,  o mibuspatet,  vivebat.  '    benignissime,   excttsatum 

38  Quae  aic  nobis  loquuta  est:  Fratres,  corfor-  Corberaol 

tamini  in  Domino,  et  in  potentia  virtutis  ejusjquia  tembris,  qui  Kalendis  Octobm  pr*m«tuntnr  m  docti- 

in  proximo  erit  vobis  salus.  Hoc  cum  dixisset,  im-  mentis. 

peravitventisetmari,etfactaesttranquillitasma-  41   Auctor  o                          n»™* 

',,,;   ipsa    vero  disparuit.    Nos  vero  iter  nostrum  ab  antiqua  relatione  m             ms  xvm  Sept embns 

feliciter  peragentes,  redimimus  captivos,  reversique  Remondus  ac  Dathia,  suppressis  am 

Barcbinone,  curo  hoc  publicari  decrevissemus,  ipsa     feriam  sexi he  » 

oravit  ei  obsecravit  noa  per  Doroinum  uostrum  Je-  die  ,«  non  imdebat  m  ^xtom  ,,,  , , .«  /      ,    ;     ■ 

SumChristum,nequicquamdiceremus:  et  nos  ejus  Hifortasse  atw              mmrep              m  sepul 

c  obsecrationibus  obtemperarrtes,  conticuimus,  donec  tur*,  putavern                           s.E       .    ■     ■   ; 

C  a  nostro  generali  magistro  mandatum  supradictum  scribii                           ' '  J.       '" "          '. 

promulgatum    fuit;cui   obedientes    declaramus   ac  pnlcro   imposxtam  sexta \™m'/*™*^^ 

juramuf  per  Dominum  nostrum  Jesum  Christum  ac     corpus,  pr juam  J-^^^S  !,. 

sancta  quatuor  Evangelia,  sic  se  rem  habere.  quem-  p=m  **m  JJ  JJ. -£                 , 


/c  iist/6  «/  woj;  laudata  n  ia/i  ■'■  "'  eii|iite  73 

<■,/„/    iiistnnihHtinn    Latinum  anno  1291    in  cqpitulo 
generali  Ilerdensi confectum,  idemque  recitatinti 
,,,,,    7o.   jfj  quo  ista  leguntur  Arnaldus  de  Liguer 
testificatusest  mibi    quod. . .  anno  superiori  d 
gesimo   venit  Barcbinonam   ad   decimum   tertium 
adaa  Octobria,  et  ibi  interfuit  officio  sepultura 


prodigiose 
apparuit 


(Hf.  19  Septem- 
bns  sexagtna- 


admodum  a  nobis  declarata  est.    In  cujus  testimo-  b-«r#-r»«.  ...o......    , 

nium  hoc  instrumentum  scripsimus,  et  consignavi-  mtm  ^ata   ea   <»       < 

muanominibusetsignisnostris,  quod  fuit  factumin  poiuit  enim  Amaldus  de  Lgm  « dvt     ■        ;- 

dictacivitate  Ilerdl,   Kalendas  Junii  anni  praesi-  diezn  Septembrts  «<f°J^       , 


nonem 


•;„„„„.   BuUario    OriinU    B.    U i    *     JJ««* 

,„',/„„   /;„„..»/.  '«"■,"'■  .''■''"-'"""  '^'M;'": 


apit.uli  posu 

nium   veritatis,  qui  praesens  fui   buic  instrumento,  gnatur  in 
emendata  linea  tertia  et  posito  super  ipsam  ducen- 

tesimo  pro  octingentesimo  deleto.  Wj  '•  •■■;'"■  T/ ''odemgUe   die  insertum   est  Mariaa 

39  Hutc  iMH  ,.,»,■»!«,  u(  mi  wnti^flw,  ^vwwlltf  te«*  J"  ',,;,,,,,  7l,  l//lrtHrl  „ttp(  rrtm^  recuso.  Ayala 

tttucturru      ^orbna  historiam  in  eocontentam,  at  multo  aucttorem  nomenma    v     i  ^^   ^  ^.^/.m/Trs,    postquam 

'■'.  u6i  ^'m/„'s/rt.s-  describitur,  magis  omatam  circum-  cap.  2U  im       ^^  quinquaginta  novem,  mensi- 

stantiis :  eas  inter  unam  adjicit  satis  verisimilem,  gttflm-  vixisset,     o  't]iej)US  0(.t(„ienm ;  uj  comptttw  omnino 

otifli»,  /„  /„//,„.  (..r  so/d  conjectura.  Significai  itaqus,  boi ^ no ve   ,  ^  gufinit«Se,wescwund0flcc«ptow, 

noumrum  oomurmttrfllionfls,  imminentenaufragitpert-  qwarasoa  ^^   /)(.M.m/,,,,s,  ZVfltflm «« 

fitto,  rxor/as  es«e,  »<m  otw/flw  pecuniamt  in  irutru-  statuxt  awn  p  ^^   „,,,„,,„„/,, m  numerasse 

mento  memoratam,  sedobaUamsuppelleetilem,  captwu  anno  i»u,       ^  tM/tmonio /ofl»f»M  '^  A"'s'' 

redimendis  destinatam,  pannos  nimirum  actelast  nec  anno  wjv,  con/«  ^^ 


160 


caUh    miod  profet   onem  emiserit  anno  1265,       ati 


Corpus  miro 


„,/„,•„,,,„  m»;  Hta«w/««"  wtoriw. 

„„„„„„„,„„  „,„,/„/,■,„   ,„/:,•,,/"-;-"-;'■ 


Ulustralum 
stpclUur. 


eaobservatum   ^^^^^TJZZ 
HMiv,  RfPfa   fuerintpotrata  mracula.    ""/">' 

,L,v»/w— ' ^mtwteCor^^t^^ 

;n^uiw^BflrcF^nmLafiw  MW»  «£ 
m^quodtotidemverbUexvemta  nostra  relatwne hnc 
transfero.  Muita  Deus  por  eam  operatus  est  mira- 
cula:  cumenimexilliuscorporefragansetsuavis 


DE  B.  .  ARU  DE  CERVELLO  VIRGINE. 

m-(e  approbalum  ftifl  B*  <"  «**«*  Ordtnfo oencraK  d 

1291.  fftf  aufeni  ""'"'  't'''"""1  eo  /"""itnis  hic 
''"Zio  quia  simul  uno  quasi  aspectu  indubia  facitt 
quxcumque  hactenva  disputata  sunt  de  Mariee  nomini- 
bustum  gentilitio  tum  odjectitio,  de  emorluali  anno 
ac  mme,  de  generali  sanctitatis  ejus  opinione  apud 
Barcinonenses,   nec  non   de  horum  ad  illius  exequks 

confluxu.  ,  , 

48  Pateat    universis,  quod   ego  irater  Dmnisius 

Roneus   Gallus,  Ordinis  sanctae  Mari*  de   Mercede    tmrnt« 

captivorum,  commendator  Montispessulani,    fidem 

facio  juxta  mandatum  magistri  nostri  generalis,  in 

hoc  capitnlollerdensipromulgatum,  hoc  anno  mil- 

lesimo   ducentesimo   nonagesimo   primo  celebrato, 

die,   qui   computabatur  quarto  Nonas  Madii,  quod 

cum  essem  in  civitate  Marsiliensi  hoc  eodem  anno 

ad  Kalendas  Februarii  juxta  mare,  quidam  vir  no- 

bilis,  nomine  Arnaldus  de  Liguer,  testificatus  est 


cula :  cum  enim  ex  ilhus  corpore  rragans  ei .-  -     .  b  Mariam  de  Monte_ 

u  egrederetur  odor  et  totum  •»!£■£*£  ^S^«»o«P«tori  nonagesimo  venit 

sum  esset  luce,  convemt  ad  eam   m    o ove  t,  i  po  serrat  o  it      g       ,  ^  ^^  ^ 

sitam  onivewa  pene  civitas.  hdem  &^*£*  £  eUbi  interfuit  officio  sepultura  cujusdam  re- 

mresiu>copiosenecHneeon^cturarum,  opmot  ornatu  bns,  et  i*m  F  ^ 

-7'/ I  *■ ' 'r^^SSST  B    qllesvocabant  del   Socos,    quia 

" "f '"'   ,V'/""""    J  jj™  ,ia     iHuc   convenerat,  ei  Sanctam  illam  vo- 

'■; '"'•";/" " "  /  ,,rnn    J^  tumulo  re-  in  mari,  dum  vivcret,  subveniret:  et  cum  ipse  Gal- 

,',„„,,„,,,  ,,,s,  ,,,/,,,,•„  «cperafrroytm-  tempestas  cessavit,  quod  ipse  cum  juramenlo  affir- 
B6p„lcro  moniahun,  no.tr,  Onlwns.  et^per  «J^  ^  .fc^  ^  ^ 


IV.  Miracula  posl  obitum;  corporis  trans- 
lationes:   situs  lipsanothecae;  cultus  in 
aliis  locis  Cataloniae. 


P» 


^ost  datum  tumulo  Beatse  corpus  nullalenus  immi* 
cuitvs  ah  n&i-  mta  esl  populi  erga  ipsam  veneralio;   miracula  vero 
tu continuatua  .    .^  Qoroeram  tt   Ayalamcontinuata  sunt  semper et 
ZKr      ancta:  ita,quidemt  «t  nullumpene  »H    humamBinfir- 
mitalit  \  enus,  quinadejut  invocationemstiblatum  juisse 
iidem  referant.  JSgrisanitatcm  impetrarunt,  cxci  visum, 
i  anditum,   loquelam  muti,  claudi  gressum,     le- 
i   infecti   munditiem  .     Isesi    curationem  ,    captwi 
c  hinn-tatnn,   steriles   firciimliiuinu,  prsegnantes  felkem 
partum,  conjuges  pacem  et  concordiam,  af/licti  solatium, 
omnes   denique^  inquit  Corbera,   in  necessitatibus  et 
molestiiis  levamen  etauxilium;   imo  et  aliquot  de- 
junrti  vitam  juxta  Ayaiam.  Hine,  eodem  affirmante, 
ccrnebantur  nova  Mies  qd  ejus  sepulorum   pietai 
graiiarvm  aciiomtm  monumenta,  imagines  argenU 
ceres?,  fulcra  subalaria,  aliaquevotiva  munera.  Tlaipsi 


instrumentum  subscripsi  [lerd®  tertio  nonas  Madu 
anno,  quosupra.  Sig  f  num  fratria  Dionisii  Ronei, 
quihoc  confirmo.  Sigfnum,  quod  ego  irater  Petrus 
de  Luna  notarius  capituli  posui  in  testimonnnn  vc- 
ritatis,  qui  praesens  fui  huic  imjtrumento.  Haclenus 
Dionysius  Roneus.  qui  et  ipse  postmodum  Beata  auxi* 
liumexpertus  est,  sicut  in  anliqua  nostra  relatione  mfra 
leqemus. 

'40  Hinc  transeunt  Corbera  et  Ayala  ad   histomm  utitttrw 
translalionis  sacri  corporis,  annis  nonaginta  post  obtr  WJJJn 
lum  peractv;   ei   ille  quidem  dap.  71  monet,  se  ntc 
secutum  esse  MS.antiquum,  ex  archivo  Barcmonensi  f 
comni  nicalum  sibia  Religiosis-,   sed  ei  hoc  idem  esst 
,  um  ssepe  dicta  relatione  Joannii  de  Laes,  dein  ab  aito 
conlinuata  scriptaquea  Guillelmo  Vivesanno  1  '«<H. tu- 

•mo  circiter  post  translationem ,   colligo    ex  pa 
verbis,  a  Corbera   hic  denuo    Latine  insertis    Itaoe 
quippeapographum  nostrum  translationis  historiam  e 
eademplane  verba,  quse  dat  Corbera.  Verum  cum  m 
valde  mendosa  ac  brevis  sit,  aliaque  adjiciani  *ucm 
nostri,  quse  cum  translatione  cohnectuntur  et  observa 


jiiirrn  siioaiana,  aiiaquevonvamuneru.  ituvpsi      mmn,  i/h*  <-«»»  »'««»  '"" transla- 

ntneratim,  non  indicantes,  an  ex  antiquis  scriptis  teta     digna  suntt  seriem  hicpaucisexhibeo.  Occasio  l        m 
,////,  ,m  iiintum  e.r  truditw,,.  is     tionis  fuit  constans  et  frequens   populi   ad  sep 


documentis 


Seai  i   sepuU  rum  di  corantibus,  el  sua  a  tate  eliam 
tunc  exstantibus. 

44  Postremum  eo  mihi  vemimiHus  fU,  q»<>  adverto 
accuratioremfuis8e  Corberam  in  nominmdis  vel  citandh 
horum  atiqua  auctoritalHms,  quoUescumque  id  ipsi  per  MSS.  c 

concessum  fmi.  Ad  hoc  ostendendum  necesse  non  i  / 
abire  n  capite  ejut  70,  unde  mtracula  generatim  et 
absque  allegato  testimonio  mox  felata  excerpsi;  ibidem 
quippe  quatuor  alia  paulo  exptieatius  declarans,  statim 
reclamat  ad  codicem  Guilelmi  Vives,  sru  ut  supra  in- 

sinuavt,   ad   contmuutam  Joannis   dc    Laes   de    B< 
gestis  relationem%   tn  qua  vere  memorantur.  Nec  ita 
sistit,  sed  lertia  miraculo  majorem  ftdem  conciiialurus, 

producil  ex  archivo  Barcinonensi.  recitatque  inlegrum 
Latinum   instrumentum,  quud  jurejmando  mwiitum  et 


1311 


concur.su,  et  veneratio,  a  Deo  beneficiis  eonfirmala :  ^ 
enim  excitalus  Petrus  IV  rex  Aragonum,  </"'  ^  V 
pie  afficiebatur  erga  Beatam,  corpus  ejus  l""""''1''1^ 
tiilstollocandum  censuit.  ffuncin   \\nem,    an n0.* 
ju.iiu    Corberam    et   Ayalam,   confici  jusstt  thec 
amplam,    pretiose    ornatam,  ac    regia    munifM 

diqnam.  ,.,;;l  flflBoU« 

47  Die  translationi  prsefinita,  qux  fuit  juxta  eos       ^j 
xvn  Mensis  Julii,  annojuxtarelattonem  nostram  l      >  /)r0,/^ 
adfuerunt  rex  et  nobiles  auLe  universi,  nec  ",,n  "^,.  i,n/" 
tis  senatores.  Solemniter  ad  aras  operatus  est  fflr 
nensis  anttstes  Petrus  de  Planella  :  deinde  ritu  «  ^. 
plicantjum  composito   agmine  itum  est  ad  locu    < 
erat    lipsanolheca,    qua  per   senatores   coram    ""'''/;(i//(. 
apertat  corpus  ingenti  omnium  gaudio  el  aam  ^ 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS.  \{)\ 

invehtutn  est  integmm.  Thecam  humcris  impositatn  re-  eadem ecclesia  inventm  est  et  cum  corpore  B.  Mariae  D 

Ugiosi   prststantiores,    eubseQuentibus   rege,   episcopot  collocatum  loco  et  modo,  ex  Corbera,mox  plenius  de-  aictorej.  p. 

senatoribus  ac  cdteris  nobilibus,  deporiarunt  ad  ehortm  ttynando.  sJyaLe  apprime  consonat\  t/uoad  lempus  m- 

inferiorem,  in  quo  medio  erecta  ftierat  ara,  Episcopo  venticorporis  BernardideCorbariaiMareusSalmerolf, 

et  qui   ilti  assistebanl  ,  e  clero  dignioribus,  sacrum  Ordinis  D.  Marix  de  Mercedi  magister  generalis  in 


corpus  '•■'•  veteri  in  novam  thecam  transfefre  tentantibus,  Monumenlis  HisMcis  sui  Ordinis,  prelo  vulgalu  annt 

humiiia  Maria  verba  hseeexnostra  relatione  Latine  reci-  1646  :  ditit  quippe,  tnventum  fuisse  ab  annis  qulnqntt 

tat  (>rkrfl,  miromodoccepitcrescere,itautarcanon  ginla,  sub  idimque  tempus  ad  convenium  fJumnonen- 

posset  eara  capere  :  quamquam,  ut  idem  addit  Hi-  sem  uen  \  m  Cathofkum  Philippum  iecutidunt, 

spanice,  multo  amplior  illa  esset  qiiam  vetus.  In  hab  qui  exsptrante  seculo  decimo  texfo  vivere  desiit;  in  Htu 

igilur  et  absque  ulla  difftcullale  repositum  est  corpus,  autemntriusquetipsan  Ham  Corberse 

in  priorem  formam  reductum.  Nova  theca,  quamquam  consonat  lauiatus  Salmeron. 

vacua,  adjeclis  prodigii   aitthenticis  testimoniis,  collo-         50  Pdno  situs  ille  juxta  Corberam,  hic  utpote  Bar- 

ctiiti  estin  sacello  S.  Murinx  eo  loco,  qno  vetus  dnte  cinonensem  et  testem  oculatum,  ceteris  prsponendumt  stius  upsano- 

exstiterat,  hsec  autem  cxim  sacro  corpore  in  sacello  S.  talis  est :  theca   eadem,   vetus   nempe,  qua  cOntineCuf  thecmettn* 

Catharinx  :  Sed  mane  altero  die  inventum  est  cor-  corpits  B.  Marise,  loco  eminenti  el  sustentantibus  qud-  ugni 

pus  intus  sacristiam,  ubi  religiose  ab  omnibus  civi-  ttior  columnis  ligneis,  posita  est  ad  cornu  Epistols.  at- 

bus  Barcinonensibus  cclitur.  Multa  magnalia  Deus  taris  in  sacello  majori,  ibidemque  a<l  cornu  Evangelii 

in  tam  sancta  translatione  operatus  est,  ut  patet  <le  tlieca  alteraeodem  modo  confecta,  in  qua  servatvrcor~ 

omnibus,  quae  usque  nunc  in  dicta  sacristia  servan-  pus  verterdbilis   Befnardi.   Siipra   capsttm  B.  Mariae 

tur.    Poslremis  verbis  ex  rdatione  ndstra  desumptU,  pendet  pictura,  in  qua  ipsa,  sanctttatis  et  Ordirii»  in- 

consonat  quidem  Gorbera,  quoa  I  invenlionem  corporisfn  signibus  depicta,  exhibetur  tamquam  pedibus  mare  cal- 

sacristia,  sed  addit,  repositum  fuissi  pristino  loco,  per  cans,  et  dextra  manunavim  periclitantem  sustentans, 

hunc  designans  sacellutfi  S.   Marinx;    neque   tamen  sinistra  vero  gestans  coronam  Marianam.  Ante  lipsa~ 

**  contradicitrelationi ;  nam,quantumcolllgo  exRemondo,  nothecam,  qus  pretiosis  pannis  cooperta   ac  decorata  E 

sacellumS.  Marinse  silum  erat  in  sacristia  majori.  est,  ardet  semper  lampas  argenteat  etper  diesintegros 

>:l  peculiarius  explicans  magnalia  juxla  relalionem  cereus  aibusdonoet  cura  quorumdampiorum  hominum. 

tunc  a  Domino  Deo  exhibita,  non  paUcis,  ait,   infirmis  Dona  votiva,  qum  supra  ihecum,  ad  utrumque  latus,  ei 

/11  ea  presbyteriiparte  parietibus  appensa  sunt,  mnume- 
rabilia  censeri pOsse  ait,  quoniam  assidue  accrescunt 
novis,  quse  ad  horas  singulas  afferuntur.  Recensens 
tamen  ea,  quse  cernebantur  sub  initium  mensis  Aprilis 
aniii  1629, quando  liber  ipsiustypU  <<'.  quatuor 

nomiih  ro  annulos,   pretiosis  lapidibus  instrur 

Ifi    v»y*"*    i  '  i  «  ... 

monnmfiuro    CQm  ,.„■,-,  quwt,  unterius  aperta,  srd  cancetlis  ctos ;  bina  paria  u  et  sacrum   amuletum   vulgo 

rfpwm  ,,.„;„  ,.,.,,.,.„„  m  omata  Agnus  Dei)  curo  dislincta  ;  ex  argento  prseter  lampa- 

Znotheca!'   picturis.  Tn  parte  superiore  cernitur  imago  Beatx,ve-  dem  enumerat  ultra  centnm  viginti  qumque;   ex  cera 

stituetscuto  Ordinis  B.  Marix  de  Mercede  captiito-  centum  nonaginta  quatuor,  quomm 

,  nm  insignita  ,-  in  uno  thecse  latere  rex,  episcopus  pon-  prsesentat  humani  corporis  wi  mbra,  in  ium 

lificali  habitu  indutus,  i  r  Ordinis  religiosi;  in  acceptumsit;  triginta  insuper  et  tres  sepni  ndc- 

tii,  i  ettres  illustres  femins;  juxla  VirginU     nes,  aliaq  i generis  munera,  quse jam dictis  ad- 

..  consulari  loga  ornatns,  ftexis  dita  ascendunt  ad  numerum  quadragintorum  trig  i 
genibus  et  manibus  junctis.    Exhisce  figuris,  quantm     quatuor,  quxque  singula,  ut  aitt  singulorum  miracula- 
indumenta,  teste  eodem  auctore,   dum   ipse  scribebat,     rum  sunt  indicia. 


sanilatem,  cxcis  aliquot  visum,  ac  binis  mortuis  vt- 
itun  esse  redditam;  sed  more  suo  absqne  speciali  testv- 
monio: 

48  Ceterum  in  memoriam  prodigioss  hnjus  transla- 

tionis,    teste   Corbera,  vet  qurn   ex  cupresso 

Incujusme-     confecla,  intus  pr<  annis  instructa,  et,  ut  corpUs 


adolesi  >  et  se<  nlo  17.   antiquitatem  plusquam 

duorum  secuiorum  prse  se  ferebantf,  confirmatur  asser- 
tum  Alphonsi  Remon,  Ayalx,ac  Dathis,  scribenlium, 
translatloni  jam  relats  interfuisse  etiam  Aragoniss  /v- 
ijnnini,  Petri  IV  conjugem,  non  eam  tamen,  quam 
Remon  et  Dathia  nominant  Mariam.  Hasc  quippeprima 


51  j  materiam  resumit  cap.  83,  dicitque,  a 

dictomense  Aprili  usque  adfinem  Octobris, quo ea  libri  cultus indlela, 

commissa  est,  usque  adeo  acerevissi 
vir  locus  superesset  appendendis ;  aurea  tum  fuisse  vir 
ginli  quinque,  argenlea  plusquam  trecenta,  alia  pene 
innumera,   cerea  infinUa.  Ceterum  conctudit  dictum 


■ft«a  trans- 

latio  i 

S"''    lllhltl    ,,- 

c"/i  16, 


regis  hliam,  aenigiw 

de  Forcia  anno  1380,  ul  plenim  «Vferi  potM  apud  rat  de  Beal  i  virtutibns,  ie  m*  -  '  "<<"  - 

Zuritam  /,/-.10  Annalium    Aragoni*.    Eidm  anno  eula  tum  mtm  tummortna  fuU  apud  homtus. 

**   etiam  Corbera  poitrmum   Petri  r,gti   ,„„-  inlerrupta  eju,  antcilu  tm 

W ea  an  SMla  IrantlaHoni  odstiUrU,  non  oturio,  scriplor NMi »  *t  r^nt, orum  ua 

„„,,,,/,■».  tanctitata  opmumtm  com  ..,»•'• 

I»  Laudatut  Oorbera  eap.  72  m,,x  tmb  initium  af-  i i  ■  ««<<  «' '<' ««  ^"  ''"'"'  ' 

l,  Bealm  corpus  in  tacelio S.  Murinie  txtitisse  hionanrt  anHauitut 

utqut  ad  sua  tmpora  :  tum  aliquibus  inter, Iw,  ,  52  /  '  *■»   V»  *  Jj^  ,„„„ , 

/.-.■  non  pertinent,  ita  descrOiit  lipsanothtcm  titum,  ul  et\ ahibitum  i«  tocu  atuti  •••i        i  ,   , , 

,/„/, ,!,,„   ,,/,„,..,„.   ,„„    „,/,,,,  ,,„,  temporibm  contin  tccUtia  Ordm»  B.  UmmA  Uert ■  „,„,  ,„ciJ  Ca. 


conligerit  altera  translatio ;   hanc   tamen  quod  miror,     antiqutssimo 


nliari.  ejus  invocationi  consecrato,  exstat  tatonte 


Luwyem  auera  iransiano;    nunr   tumtn  '/"™  ,mn"'     - ' ,   .         ;    Uif.  nrMni*  n^rntm  sanctitatis 

-"-  <-/ -  Supptoit  utonmaut  dtfect iyala     *.  Z*£T££  SSSZ  SSn 

:        ',„:;■  ZnZ  ^aria  s, ,  AppeUat  bie 

ad  seculum  umm,  pnusqktam  ipse  scrtberett   >d  m,     eaarai     /       / tnJanuariiconfectuma 


usqu*  ad  seculum  1G  in  exitWm   declinam,  oum  liber     instrumerUum 


ejus  prodierit   tantum  ad  dnnum   1695.  Translationi 

B 

Septembris  T.  Vll 


.  pavto  dc  GaValdan   notario,   coram  quo 


\is  proiuent   tantum  ad  annum   -iwo.  lianuuiwn*  * a*s*rucre  altaris,   ma- 

casionem  przbuisse,   indicat,  corpus  venerabili 4  ^quot,  W9» 

etnardide  Corbarlat  Beat*  bM   conftosnrt*,  qued  ^^T^!SS^     ^  * 

^ctiseculidecmisexti  (inemabs^orruptionein  ejnstom  Onhnt^aceHtm  me  <ut,  tun 


162 


DE  B.  MARIA  DE  CRRVELLO  VIRGINE. 


iocom  ..t.  M.ri*  imt m  «■  crona  «  '";'"•"„„    „„„, 

;»:::.       S-V9S 

«      sESSS 

acamt    Porro  tottetn  Uc  <<""  /""""'    -y" '  "' 

m  rmP,,j,r  l„l„,r„nl. 

«V  Instructioprocessusadcaii zationem; 

'  Bolemnis   inspectio  corporis;  nova  varn 
generis  miracula. 


D 


dttcrlblt», 

fuclaut 


B 
Inchoata  eau- 
sa  canoniza- 
tionis. 


anno 
solennl  rllu, 


*  fortt  Dalma- 
tius 


sacri  corporis, 
C/////.N  ftiC   ■•'" 

(tu 


QuidquidhactenuspropositumfuUdecelebnettm^ 
me abiliB.   Mari*   cultu,  plur «  «"*«*  °d 

deauei <raclarica^merat,<> f  ^'"J" 

fceranl   Mta    pmteri I    OraHnis   B.   ^;,- ,/•■ 

Sm  ',  rt*»*tf«  «'»  Vrbe  ad  conficxen- 

dumauctoritateApostoUca  processum  Ixtter*  remisso- 
tguarum  postrema  uerba   Latine  profert   idem 

Iracap  84  in  hunc  hm  :  Datum  Roma  anno 

a  Nativitate  Domini  millesimo  sexcentesimo  vige- 
Bimoseptimo,  bidictione  decima ,  die  tngesima ,  A- 
prilis,  Pontifici  ctissimi  m  Chnsto  Patns  et 

;„„,„;„   ,„.„,  Urbani,  divina   favente  clementia 

P; >octavi,annoejusquarto.^nd«5amnan^ 

aUot*,rituquesolemnissimo  oblata  fuerani  litte, 

anno  UM  d,e  m  Martu   .llustrissimo  dom.uo  Joanm 

Sentteq poBarcinocensi.  D.  Gaucerand >Sen- 

menai  archidiacono  majori,  domino  Frantnsco  Tene 
,,,.,,,„„  g,  petro  Pla  sacrist*  majori,  quiw  m  juai- 
iateteccompuliorialei  consiifneaenmr,  qutr 
nue  tum  officio  suo  fungi  cceperuni  ea,  g«c  fecal  w 
negoiio  tamgravi,prudenlia  ei  circumspecttone. 

5i  Huc  quoque  spectavit  solemnUsima  mspectto  cor- 
,,om.  ouaffl  adlongumdescribitcap,  74  laudatusCor- 
Z  bna  ,  et  nos  ex  ipso,  verisimilUme  teste  oculato,  decer- 
pimus,  quantum  ad  plenam  ejus  intetligentiam  sufficxt. 
Anno  I629  die  terlia  Aprilis  ad  esclesiam  conventus 
Bareinonensis,  prmvie  splendido  apparatn  exornatam, 
conveneruni  magistratus  omnes  ei  nobiUtas  un  ve\ 
iUustrissimi  domini  Michael  Sanlos  de  sancto  Petro; 
episcopm  Salsonensis  et  prorex  Cataloni*  :  Joannes 
Sentis  Barcinonensis  episcopus  ;  quinque  senatores, 
duitatem  reprssentantes ,  consulari  toga  induti,  appa- 

wflC  ministns  slipati  \  collegium  legat 
procuratorum  generalium   totius  prineipatus  cum  suu 
apparitoribui  ei  comitatu  ;   D.  Joseplu,*  ,ie  Cardona 
comesde  Montagut,  D.  Franciscus  Jofre  comesPi 
lada;D.  Dalmau*  de  Queralt,  comes   de  mcta  i  <>- 

,„,„,,„.   d,  joannet  Gaucerandus  de  Ptnoi 

Faltfogona  etplum  aHi  e  prmcipua  nobiUtate  vtrtQi 

jrniirtX. 

Loco  mota  est  lipsanolheca,  ac    gesumtilrus  D. 

Francisco  de  Zagarriga  tquite  8.  Jacobh  D.  Michaele 

ii  Tornellas  ei  Senmenat  equite  S.  Joannis,  Ludovico 

\oxadoi  hujusque  filiis  PhUippo  ei  Didaco,  qui  si- 

eet  S.  Joannis,  delata  est    m  medium 

'titerinm,  impositaque duabut  mensis  magnificede- 

coratis.  Eduxit  e  theca  sacrum  corpus  frater  Michael 

Caramunt,  ita  dispositum   et    vntegrum  cum  omnibus 


E 


•   .        ,ve  ^\  vixisset  etiam  tum,  erectumque  tam- 

;;;"'::;;:;;;; ****■**<* ^ 

im0rdineetlocorepositumest.Jitcsensusest 

ZgoTffitpanievrelati *  Corberadat*  ,,,,  ta- 

12  accommode  intelligendus   est  | I   megntatem 

(,  eonqruenter  ad  ea,  quz  prsmittu  eodem 
capite-.asseritquippe'**™^  vidisse  sa-pius,  et*e. 
Jelquidemassi*tentmacexaminant%busarlnmedic* 
doctoribus,nihilqueineoadvertentil>n,  qmn  moveret 
aaadmira  tionem    >  novai  Deo  exhibendas  gratxarum 

adiones  ac  laudes. 

56  Hos  inter  doctores  nominat  Joannem  l  ram 
Rodell    decanum  umwrsitatis ,  virum  eruditiom 

rHmum    secmdum  cujus  potissimum  sententiam  de- 

scribenspr**! i  corporis  parlestdicit,  has  esseinte- 

Came  et  pelte,  quamquam  ahquantum  flacctda  et 

licca   vestitas,  oculos  ea  defectu  humon 

'm     micas  iamen  seu  membranas  mtegras,  ai 
intestina  servare  formam  naturalem,  licei  ,/- 
militer  deskcata  ;  adh*c  violenter  ei  avulsam  m 
stam  anam,imo  etpedem  unum  ac  manxm  *0a 
n0nindicat,quopartesisthdevenerint,velquandofue- 
rintablat*  :  suspicor,  ex  iis  unam  a corpore separa 

famecircaannum  1613;  \Bmm  hb.  \  Hm 

cap   22  testatur,  se  vidi    i  ^nno  partem  i 

,,;M/,;///  Beatx,  exconventuBarcinonensimissm 

ReUgiosun wentus  Matritensis  :  erat  autem,  utait 

parsnervi,  cum  adhvrcnte  exigua  carne,  qua  ah  illo 
evidenterdistinguebantur,tamquerecenserat,utlii> 
aqueus  ac  mnguineus  penetraret  gossipu  lanugmem  et 
chartam.  Redeo  ad  Corberam. 

57  /s   narrationi    inspectionU   sacri   corpom   mo 
mbjungitmimculumtquodeodemdiecontigisse,acjro 

,,„,„„„„  f-estvoitatemillusVrasse  afjirmqt.  DominaMana 
4ngeia  de  Argencola,  uxor  D.  Franasci  de  Zagar- 
riQa  mm.*f>laudati,  yluribus  diebus  lecto  decubue- 
rat  ita  membriscapta,utmovereneqniret,  ac  person* 
quaiuorexigerentur.qniBeaminverterentetallevar* 
piu  ta  Beatse  nostrs,   ejusque 'corpons  con- 

wiciendi  ardentibus  precibus  a< 

Lmvsipsam  invocavit  successu  felicissmo;  uno  quipp 
temporis  momento  soluta  fuit  ei  libera,  animo  ei  viribus 
ita  roborata,  ut  absque  ullius  auxilio  leci 
araiias  actura  pro  tam  insigni  beneficio  prope 
]maginemBeatiB,  quam  servabat  in  cubiculo,  et  ante 
quam  genuflexa  longo  temporis  spatio  permansit.  i 
,  enam  ac   perfectam  sanitatem  consecuta   est, 
nempe,  cum  maxime  desperareni  medici,   eam  \ 

iperari.  . 

58  Hinc  progredimur  ad  cap.  75  ,  hAi  laudatus 
auctor  exponii  duplex  miraculum  patratum  in  domxna 
,,,,  de  Arge.ncolu,  uxore  viri  perilluslris  Franmci 
Raigmundi  de  FivelUr,  ac  sorore  pr*fat<B  Man*  An- 
aeix.  Anno  millesimo  sexcentesimo  vigesxmo  se) 
die  wMii  mensis  Junii  maligna  febre,  Hispam 
rardillo  nuncupant,  correpta  et  jam  omnibus  morxen- 
lium  SacramentismunUa,  Beata  invocans  patrocxntum 
convaluerat;at  nono  posi  dieinidem  malum  i 

„m>  loquelaw  ac  auditum  amisit  et  orha  sensi 
jacuilper  octiduum.  Cogitabatur  magis  de  parandaex 
sepultura,  quam  de  applicandis  remediis,  m  quiM 
nulla  mpererat  fiducia.  Rediit  tamen  ad  sensus ,  ei 
graviter  suspirans  dixit,  s&piusque  repetxii  :  Saneia 
Maria  Socos  I  Sic  hquelam  recepit,  et,  quod  non  aaaxi 
auctorverisimillimeetiamauditum9remanentec*cxtate, 

,;,  unius  I"  mentio  in  sequentibus  i  ut  axtiem  et  ha 
Hberaretw  novo  Beats  beneficio,  die  postero,  curanu 
Maria  Angela  sorore  illius,  invisit  infirmam  custos 
sacrarii  ecclesia  Ordinis  B.  Mari*  de  Mercede,ei 
post  (usas  aliquot  preces  fruttum  vestimentx  Hcai*, 
quodattulerat,  ocults  ipsius  applicuit,  moxque  aexw 
,„ld0  Unnen    rrddUum    CSl ,   ncn    xtem  sirustro.  U« 

proptei 


et  ipso  du 

miracule 

celtbrata. 


Bodmttato 

natroctoto 
nobilU 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


163 


j.  p. 


varli*1»0'!'1,, 
,aia  «' » 


''    ',,„,„,„  visum  non  esset  integrum  recuperatura,  propter  Venerabile  Sacramentum 

1,1 '  "      ,camii  mum  B.  Mariae  lipsanothecm  impo-  liquiu  n  imaginibus  Sanctorum 

prtusqu       ^  ^  fiducia  perseverans  usque  ad  iiem  vi-  populi  preces  delatum   est  i 

SMlsW  "  ....  iuflttstf  anni  ejiisdem,  viribus  repara*  munilum  ei  mari  proximum  :  at  t 

'J  i  ...»/.,<..■..«.  n    Mnii&il*  Mercede  et  "o.ias  nec  metu  hberatus  est  novulus 


'oaatus  est ,  ut   id  ipsum  continuarei   diebus  derei  usque  in  plateam,  quam  Latam  appellat  auctor,   D 

A  pmpter      j  utque  incohr  avitatis  submersiunem  ,  seu .  i  m   Al'CT0RE 

novem*       ill0)llllt  ,y,.SY,  domina  Ctara,  ut  labori parce-  aucloru  phrm  utar,  allerum  diluvium  metuerent.  Ea 

5t   *" '  .  m  ris/nn  non  esset  integrum  recuperatura,  propter  Venerabile  Sacramentum  una  cum  multis  re- 

.      1">      M..n!aa     /iiKvi tmlh, ','.»■   iiniin-        Iihiiik    rt    iimiiii nil/lis    Siinclnl  Ulit     ihter   (ci  renlcs  illixii 

ggerem  ,  procui  dubie 
n,  c  tempestas  cessavitf 

9*tl         nij  eccie8iam  B.  Mariae  de  Mercede  ei  noxas  nec  metu  liberatus  est  populus 
"'"  '"  -        cl  sacr0  Evulo  reffota,  Missss  sacrificio         04  Tandem,  Deo  beneficium  istud  reservante illus-  minUantit, 

"'','  7it    Deinde  apertis  clathris  lipsanuthecx  ipsa  se  trands  Virgini  nostrte.,  missus  esi  a  senatoribus  nun-  r^"acom" 

'"''■     \rinl,  ita,  ut  capite  uestimenta  Beats  alHngeret,  tius  ad  R.  P.  Pri  ventus  B.  Murist  de  Mer-  pressa' 

/""'  in      momenlo  visum  in  rinistro  oculo  recuperavit.  cede,  qui  et  retigiosi  ejus  omnesf  composilo  supplican- 

T^dmulto  fusius  Corbera  ,  qui  se  ,   dum  poslerius  tium  ritu  agmine,  cum  sacro  <  \erunt  ad 

-  ^  lum  contigit,  in  ecclesia  fuisse  testalvr  unacum  dictum  aggerem.  Pervenientes  autem  ad  littus,  aqua 

m]ra,bus  nobilibus  matronis  et  frequenti  populo.  Plura  marina  voluerunt conspergere  lipsanothecam ; at  inipso 

in       se  n0n  commemorare  asserit,  ne  procedat  in  accessu  horrendum  adeo  fluctum emisit  mare,  utaltitu- 

™finitum,quandoquidem  quoUdie  patrentur  nova,  eaque  dine  sua  superaret  omnes  iupplicationi  assistentes;  ra- 

tential  Simile  quid  de  eorum  multitudine  aflirmat  rumtamen,  quod  singulare  fuit  prodigium,  prxtei  ter- 

' ""'"     '     q-      SWJ   tamen   praeter  jam   relata    vpe-  rorem  nihilmali  attulit,  imo  ne  vestes  quidem madc- 

.1!!' deciarai  qus  similiter  ex  Hispanico  Latine  fecit.  Asptrseruni  igitur  aqua  lipsanothecam;  atque  e 
aa  ""  vestigio  supra  ipsam  apparuit  splendorinsolitus,  cui  sol, 

^"m  lprimum  esi  beneficium,  quod  Beatx  patrocinio     per  dies  aliquot  ante  nubibus  occultatus.primis  suis  ra- 
d  crivgitnominatus  supra  dommus  deQueralttcomes     diis  coUusit.   Lseta  eo  prognostico  supplicantium  turba 

B  !  "rta  Columba  ""'"""  WM  Prorex  et  ''■'"■'-  }"'m'"1  '"'  a'i'"''r'"^  nhl  *acrtim  rorlIHS  "l  """''  ,lrl""  E 

virnobWs        !,lig  v  rsefectus   Catalonim  obsidens  Salsulas,   arcem  situm  fuit :  mane  vero,  sedata  tempestate,  timor  omau 

'"7C""  """„/„„,    Rnscinonensis  comitatus  secundo  milliari  evaniiit, 

lmm    '      >'' "    ''  „  perLiniano   globum  ferreum  ex  grandi  betlico         65  Alterum  prodigium  conligit 10  1647  die  festo  navis  pr«.«i- 

t^aSriL  suum  direct pexit,  et  S.  J •  Ev ^  quav r I,**  n-  <*£*** 

^.  autumans,  opem   Beatx  invocavit ,  atque  goribusmari  concitalus  estnimbus  tam  furwsusfutna: 

ad       .      Bjus   aDgque   ulla  last0ne  vel  vis,  qu*  Barcinonensem  portum  suherattseu  q I  dt 

ZZdeciditglobus^queminperpetuumacceptiben^  srupti   essent   rudentes  ,   seu   anchora fract*  t  ab 

S  ,t  arati  animi  monnmentum  ad  Mariae  tu lum  utroque  elemento,   q^,  >»  ejus   ruinam  conspirant*, 

'"        .'  pulsari,  in  partes  diversas  rapi,  <•/,  proui  i  i   longtore 

imM%Joannes  Carritxera  ab  annis  tredecim  plane  «•  Ayala  descriptione  intelligere  est>  mergi  cmperit.  Mi- 

novenamin  nonorrn  Mari*  instituere  decrevit,  serabili  casu^ culsi,  quispectabante  htlore,  accurre 

"c:sr"T„i       '      ,i,    Tumulum  invisens  et  patrocinium  invocans  runt  adconventum  B.  Martx-de  Mercede,  acpreabu 

L  lolratias  referret.  Pluribus  quidem  mutis  lo-  tantibus  Priore  cum  umverso  Mehgwsorumcollegtonec 

,./      tBeL    sed  prx  ceteris  mirabili  modo  non  innumera  multitudine,  quorum  multx  prxferebani 

Z  7Z      '   "  S leda  *iali  prxclarissimi     faces.  Cum  tamen  .  prxsenU o  the non  » 

sorou  Dorothea  -       - BnrrnWilt,,    Usinn  ^     saret  tempestas,  P.   Michael  Claramunt,  sacr prx- 

C°nVC      \    Jo  hl ,*m ad*  pZ ■  D far,  L,     fectns,  frustum  vestimenti  Beatx,  quod libus  aerer 

am" *ral Sabbat,° hel™lZ            rat  usqueadfestum  balf  aquU  intinxi            mplo  recessere  fluctus,  marx 

apphcatisremedtistrecuperan  potueral  usqiu  a   ,  mirantWust 

mtt  Religiosarum  ow„.  !0?«.  ccepti.  M»  >        '/  „„„„„,„„/,„,  „  , ■,  pericum  .  c tore  au  ... 

« ' " """/"  ;:;;;;:":";„;  , ;,    £ « - i  *  ^L,  ,„  ^ -  *»+ 

miraculum  non  agnovttt  vtrtnti  meaica  wtwm 
c  qu„d  Beatx  patrocinio  acceptum  referebatur.  Extem- 
plo,  permittente  Deo ,  obmutuit  soror  Dorothea,  atque 
ila  perstitit  per  octiduum,  donec  allatx  sunt  h.  Mariffl 
reliquix;  qnas  ut  primum  enmm  monialibm  venerata 
est,  loquetam,  eamque  solito  clariorem,  recepit. 
,      fcl  G2  Arnaldnm  de  Orlati  vehemetis  et  copwsus  cum 

flmui  cnlum   ilrdu.irrat,    rt  pene    rxtn,    spem    vil.c   posiierat. 

miius  ejus  Josephus  de  Orlau,  memor  benefictorum 
gloriosx  Virginis  nostrxt  adiit  conventum  ac  ferventt 
ravii  et  impetravit,  ut  Beatx  retiquim  inflrmo 
piitri  afferrentur  ei  imponerentur  :  felici  eventu  .  nam 
eodeminstanHtquoillesacritfiesaun  contactum  senstt, 
miraculose  se  sublevatum  expertusjst,  cessavttque  no- 
.inin,  profluvium. 

.  Barcl- 
nonenii  civita- 
i'  ruinam 


zationcm. 


§  VI.  Cultus  immemorabilis  decreto  Apo- 
tolico  approbatus;  Offlcium  proprram 
pro  toto  Ordinis  B.  Mariae  de  Mercede 
Redemptionis  Captivorum,  extensum  ad 
omnes  ditiones  Auguslissimaj  [mperatricis 
ReginaB  Hungarise  e(c;  nomen  Martyrolo- 
gio  Romano  inscriptum. 

ProcmusadBeatxcanontealionem  '-  Cultus  inrM- 

rtolictinstruiquidemcxpttxestBarcinoneannoim,         ,,,,,„ 


rammceruntbellaaliiquecas^superventmlestdonei   ^ 


tico 
approbatus 


Primo  bencfirio,  quod  toti  Barcinonensi  dvitatt  com- 
munefuU,  insignem  se  exhibuit  pavrix  iw^t»     ^ 
tricrm.   Anno  1617  r.rorln 

plurilm  ,■„„,„ („,  , i '••»"  "''"•'  ;"]'""';:       Z$Z  ordtaaria  aacrorum  r.tuumper  en.manh.ri- 

mare,  ,,/  ttminorum  swmm  impatotu  ,  fluctui ,  xu  „-  mum 


'"  """-'""'■  **"     '      '         1  J'  .„„  iecreto  :  Proposito  in  Congre- 
i Unti  rabie  ******    <'»'"' ",,'.,,„.„,„  rUuumV  eB.meati.ri- 


DE  B.  MARIA  DE 

16* 

.  mu  .  et  rcverendissimuro  D.  Cardinalem  Casanate 

t       Ifen,  dubio  :  An  constet  de  cultu  .mmemorabih 

»"™'-  P    P°"e"  ^  d£*  Brvr*  MAW*  H  SOOOS.  et  an  sen- 

pra.st.to  d.ct* tma.  Barcli.no- 

'  X  :     lu/satra  Co^regatione  deie- 

oS   iu  lonfirJanda  in   casu  et  ad  **-£ 
ouo  agitur,  eadem  sacra  Congregat.o   aud.to  reve 

B  causa  postulatore ,  censmt  constare J. 
eXu  tomemo. -abili  et  sententiam  pned.ct.  v  caru 

HSSS^ msisesseconnrmau dam  s,san- 

ctissimo  Domino  nostro  placuent.  D.e  is  1  ebruaru 
mmxcT.  Et  facta  de  prmdictis  sanct.ss.mo  D.  N. 

Sanctitas  sua  annu.t  d.e  XIII  ejusae m  n» 
br0arii  Mncxa..  A   episc.  Ostieu .C '    ■  "     ;  »°- 

iwper/o/iiM  i//(,     ,  septembris  a  Heltgwu  sxpe  dtcti  ur 

Sosaeroruro  ritaui  regatom  ^pplici 

bello  aR  P-  M-  Fr.  Bernardo  Cangnena  et  ^i  penza 

vicarioetprocnratoregeneraliOrdinisbeataBMariaj 

V    de  Mercede  Redemptionis  captivorum,  et  tiujus- 

hnromime  supplicabal  Sanctitati  su» ,  ut  <le  beata 
tfaria  </,  SocosJ  prsedicta,  de  oujus  cultu  immemo- 
rabili  '1»'  «  Februarii  mocxi  n  cum  subsecuta  appro- 
b-itione  SS.  die  xin  ejusdem  mensis  et  anni  fuit 
responsum  constare,  facultatem  Pro  sua  Rel.gione 
recitandi  Officium  et  celebrandi  Missam  de  c 
muni  Virginum  sub  ritu  semiduplici  die  xix  S 
tembris,  natalitio  eju  ieatas ,  singuhs  am 

nigne  concedere  dignaretur;  sacraea^ero  (  ongre- 
gatioad  pelationem  eminentissimi  et  reverendissiroi 
D  Cardinalis  Casanate  ponentis ,  audito  prius  tam 
in  Bcriptis  quam  in  voce  reverendi  arcmepi- 

scopo    Miren.  fideiproro  tore,  omnibus  bene  per- 
pe„  oature  consideratis,  gratiam  petitam  pro 

ReligiosiB  utriusque  sexus  dicti  Ordinis  beataeMa- 
rise  de   Mercede  tantum    concedi  posse  censuit ,  si 
BanctissimoDominonostro  videbitur.  Die  2  Octobns 
Mi„xdv.  Et  facta  deinde  sanctissimo Domino  nostro 
C  de  praedictis  per  me  secretarium  relatione.  Sanctitas 
sua  benigne  annuit.  Die  ix  ejusdem  mensis  et  anni 
mdgxciv.  A.  Cardinalis  Cybo.  Loco  +  sigilli  B.  In- 
ghirami  sac.  rit.  Congreg.  secret. 

CS  Anno  tamen  proxime  sequenti  Officium  et  Missa 


CERVELLO  VIRGINE. 

patres    eidem    sacr*  Congregationi  propositi  pro  D 
celebratione    festi  dicte    Beatae   in  posterum  diem 
Txv  mensis  Septembria  fi*a*  et    numquam  im- 

i:;r:tSn,;XBUInglnra,n1s:iC.rit.Congre, 


i!iilni.in  nmc  a  die  prxfixa  m  xxv  8eptemhri&  translata  sunt,  ob  ra 
■  iiapes  exprwas  in   altero  Decreto,  quod  ex  ejusdem 
Septembrls,       ^ullaiii  pag.  422  hic  descjjbo/.  Cum  alias  sub  die  2 
tfctpbris  Mncxciv  ad  humiUimas  preces  R.  P.   M. 
Fr.  Bernardi  de  Carignena  et  Ipenza,  procuratoris 
et  vicarii  generalis  Ordinis  B.  Mariae  de  Merccde 
Redemp.  cap.,  Religiosis  utriusque  sexus   Ordinis 
pradicti,  aacrorum  pituum  Congregatio  singulis  an- 
nis    de    B.   Mariae   de    Socos  die  ejusdem  natalitio 
ficinm  recitare,   Missamque  sub  ritu  semiduplici 
celebrare  posse  benigne  indulserit ;    cumque    idem 
orator  diem  natalitium  Beatae  praeilictae  in  festo  S. 
Januarii  martyris,  quod  ab  Ecclesia  universali  sub 
ritu  duplici  recitatur,    occurrcre  exposuerit  et  pro- 
pterea  ne  festum  ejusdem  Bcatae,    omnino  transfe- 
rendum  quotannis,  vagetur,  sacrorum  rituum  Con- 
gregationi  hutuiliter  supplicaverit,  ut  pro   celebra- 
tione  festi  dictae   Beata  diem  fixam  decerneret,  et, 
bi  magis  placeret,  XXV  Septembris  :   Eminentissimi 


C9  A«no  eo.m,,  oblat*  el  *  mrarUmm   Cmgnga. 

„ aiprobat*'u«tl<cti *«cu«dt  Noc* ™«Onh,  ^       * 

Z  ,,„„,„,,„  cum  sttbnexo    approbante  Deaelo 

,   nobi  i  familia  de  Cervello  Barc.none  a  Hispaua 

nata   *  ■  parentibus  in  Dei  timore  pr.m.s  ab  ann.s 

'ri    ,  virginitatem   suam.  cum    decem   et  oc to 

es set  annorum,  illi  devpvit.  Ejus  vivend.rat.oewt, 

n  publicun,    rarius  prodire,    *grofnt..bus  dome- 

s"icis  sedulo  adesse,  et  in   nosoconuo  ter  ...  hebdo- 

; '  iMa  pauperibus   ministrare.  A m  to.ges.mum 

Sw.  defuncto  pntre,  habitum  mon.ehnm  tert.. 
E,  s  Mari»  deMercede  snscep.t,  ac,  d.stn- 
buto  patrimonio  in  redemptionem  capt.vornm, 
l  fessPsion6ffl  „,  eodem  Ord.ne  una  cum  voto 
l  laborando    pro  redimendis   captivis  enus.t.  Tu 

al 'Tlectio  v.  Matre  e  vivis  sublata,  cum  aliquot  E 

J ispiamsanct. |«e  vitam   pereg.t;    - 

otid uliernmasuisFratr.busredempta. 

um,a  Barcinonem  advenientinm  pedes  in  hosp.tal. 
domo  lavare;  quinquies    -  ^ada    sacra    u 

charistia  reflci,  terque  jejunare,  solo  pane  ,-,  aqua 
contentatquotidianisflageUu  etferreaca- 

tena  corpu  '  snum  »ffligens,   Saentinm,  quod  m,ra 
:I)V)S  verb,s   numquam  m- 
fresit ;  ac  parcius  indulgens  somno,  <  ab 

•  Sidi  necessitate  iiberari,  at  illo  sole  rueretur 
ineessanter,  quojucundantur  cceU  et  angel.  toten- 
„.  5S  diurni  temporis  snpererat  ab  oraUone  et 
SwL  exercitiis,  in  panperes  J^^^fS' 
bat;  nullum  officii  genus  praterm.ttens,  quo  affl.- 
etosconsolaretnr,  oppressos  hberaret,  et  vmctos 
educeretdecarceribus.  Tu  autem. 

71  LBCTI0  VI.  Futnras  mar.s  tempestates  p.»- 
nuntiabat,  fflasqne  sape  suis  orat.on.bus  sedavit . 
,L  aliquoties  superund  4«?^ 

captivorum  Bedemptores,  aliosque  in  mar.  per.ch- 
tante88eryaretincolumes;undee.  Man»  de  sub- 
8idio  vulgodeSocos.nomenest  inditum.  Den.que 

tfflultavirtutuminsigniaBarci .e  migrav.t  ad 

Dominum  decimo  tertio  Calendns  Ootobm  anno 
salutis  mccxc.  Ejuscorpus,  e>c  quo  suaviss.mu8  odor 
manabat,  sepultumest  in  ecclesia  Fratrum  Orduu 
.,,,  ,,,„„1  ,„.nagesimo  post  anno,  ep.scopo  Barcm- 
.ensi.Petro  Aragoni»  rege,  cmterisque  aulseet 
civitatis  primatibus  adstantibus,  solemn,  pompa  el)  - 
vatum,  incormptum  repertum  fuit,  ac  decenUon 
loco,  ubi  rel.giose   colitur,    asservatum.  Tu  autero 

:o''Deus,   qui    nos  eonspicie.in  tot  periculis  ^ 
constitutos,  pro  nostra  fragiUtate  non  possesnbs     ,„„,« 
stere  ;  concede  propitius,   ut,   intercedente  beata 
ria  famula  tua,  depr«sentisvit»  fluct.bus  educti, 
ad  atern»  salutis  portum  pervenire  valeamus.  1 
Dominum.  .      , 

Suprascriptas  lectiones    cum  Oratione  proprias  w 
beataMariadeSocos,  virgine  Ordinis  BB.  Virgin» 
Mari»  de  Mercede  Redemp.  cap.,  abeminentiss.roo 
et  reverendissimo  domino  Cardinale  Casanate  cor- 
rectM,revisas,etrelatas,  sacra  rituum  Congregat.o 
approbavit.  et  ad  liumillimas  preccs  P.  M.  V>'.  «e 
nardiCarignena  et  Ipenza,  vicarii  «tP"?0'^ 
generalis.a  Religiosis  utriusque  sexus  d.c  .  Ord.n 
tantum  die  xxv   mensis   Septembns,    festo  _  Bt»W 
prsdictic,  singulis  annis  recitari  ac  .mprimi  poss  , 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


165 


Beolt  nomtn 

inscriP1""1 
Martyrologlo 

Romano, 


B 
d  offlclum  rl- 

iu  iui 
tcnsunx  ad 
omncs 


C 
dlllones  impt- 
iatttc\s 

Hungm 


nvui.lavit.  Hacdie  IU  Septembris  mdcxcv.  A.Cardin. 
CyboLoco  fsigilli.  B.  Inghirami  sac.  rit.Congreg. 

Hflcreti 

72  ffactenns  ex  laudato  Bullarw,  quod  anno  1G06 

coihcinui  ei  i"  /""'"'  editm  es t  Ihn cinone  cufaei  Ma- 
tio  ipsiusmet   iUustristiMi  Jostphi  Linas,  egregii,  ut 
diximus,  causx  hujus  promotorU.    Ceterum   hic   non 
,nl  ,      .  ,/„•/,  Ordinis studium ad  aiigendam  in  terris 
i;    M.,ri;i-  gloriam    Supplkatnm  est  Romse,  ut  nomen 
ejus  describeretur  in    Martyrologio  Romano,   idque, 
annuente  summo  Pontifice,  concesmm  a  sacra  rituum 
Congregalione,  edito  Decreto  die  vm  Novembris  anni 
«729  ntdocei  nos  sanctissimus  dominus  noster,  hodie 
toti  Ecclesia  feliciter  prsesidens,  Benedictus    XIV  lib. 
4  part.  w2  cap.  I8prxclari  Operis   de   Servorum  Dei 
oeatificatione  et  Bcatorum  tanoni  attone.   Hinc  in  no 
Wartyrologii  edilione,ab  eodem  sanctissi- 
Oomino  tnicfa  ei  castigata,   aununtiatur  Beata  no- 
,/,,,  addiem  xix  Septembris  cum  sequenti  elogio  :  Bar- 
cinone  in    Hispania   beatae    Mariae    de    Cervellione 
rjis,  Ordinis  sanctse  Marise  de  Mercede,  quaa  ob 
preBsentem  eam  invoeantibus  opem  Maria  de  subsi- 
dio  vulgo  nuncupatur. 
7;j  Porro  incompertum  nobis  est,  an  deinde  B 
m  r,i  in  Ordine  suo  majori  ritu  celebrari  per- 
missum    sitt  vel  per  Hispanias  aliasve  regiones  fuerit 
extensum  ;  at  certe  utrumque  factum  est  nuper  in   re- 
gnis  augusti  I  i  mmseque  Im\ 

nostroi  Mart/e  Theresi^,  utabunde  liquei  exsequenti 
Decn       I      i  Mmua  Theresia,  aug  na  Ro- 

manorum  electa  Imperatrix,  nec  w  d  I  ;   et 

Regma,  Sanctissimo  Dom  ra   Ke- 

i   n  Papaa  XIV  pias  enixasque  preces  porrexe- 
rit  per  eminentissimum  et  reverendissimum    domi- 
num  Cardinalem   Millinum  pro    extensione  Officii 
[ari*  de  Socos,dicta3deCEB  t.virgrais 

inis  B.  Maki.e  de  Mercede  Redemptionis  capti- 
vorum.cum  suprascriptis  Lectionibus,  Antiphonis 
et  Oratione  propriis  sub  ritu  duplicis  minoris  ad 
clerum  secularem  et  regularem  omnium  regnorum 
et  r  irum   eidem  Imperatrici    subjectarum, 

Sauctitas  sua,  instante  P.  magistro  Fr.  Dominico 
Josephoab  Abstigarribia,  vicario  et  procuratore 
generali  praadicti  Ordinis  beataa  Maria  de  Mera 
Redemptionis  captivorum,  petitis  benigne  annuit 
xvi  Decembris  mdccl.i.  D.  F.  Card.  Tamburinus 
Pnes.  Loco  +  sigilli.  M.  Marefuscus  S.  R.  C  86- 
cretai  ius. 

74  Officiihic  Antuerpise  in archilypographia  Plan- 

liniana  impressi,  cui   recitatun  um  subneclitur, 

u  legendum    pmscribitur  die  xxn  Septembns 

velaliadie,  Oralio  eadm  est,  quam  dedi  ex  Bultano 

Ordinis  :  Lectiones  quoque  secundi  Nocturni  tam 

rum  discrepant,  ut  iterato  easdare  supervacaneum  &t. 

At  Antiphonse  propris  ad  Magnificat  in  primis  et  se- 

cundis  Vesperis,  nec  non  ad  Benedictus,  quibus  caret 

Butlai-ium,  sic  habentur  in  nostro  Officio:  In  i  Vespe- 

m.  Ad  MAGmpiCAT.Flagellifl  etcatena  Mariacorpus 

domabat,  silentio  et  abstinentia  animum    custodie- 

bat,  orationibus  incessanter  instabat,  docens  Christi 

sponsasvas  corruptibile  in  sanctificationeet  honore 

custodire.  In  Laudibus  ad  Benedigtis.  Adducentur 

in  laetitia  et  exultatione  Regi  Domino  virgines  post 

Maria.n.iu  in  sanctitate  et  justitia  serviant    llll    et 

quooumqueieritipsum  Agnum  sequantur.  Insecundts 

Vesperis  ad  Magnificat.  Mare  et  venti  Mariffl  obe- 

diunt,  angelicicandoris  virtutepollenti :  aqua3multa3 

cesserunt  ardori  charitatis  ejus. 


D 


ACTA 


Auctorc  Joannc  dc  Lacs  coacvo  inchoata  el 
ab  alio  vel  aliis  conlinuata 

Ex  vetuslo  codice  MS.   archivi  convenlus  B- 
Marix  de  Mercede  Barcinone. 

PARS  I 

Beatsenatales-  virtutes  anle  et  post  professio- 
nem    religiosam. 


E 


,st  iu  civitate  haec  Barchonensi  circa   ecck- 

sanctae  Maris  de  Mari  a,qusdam  nobilissima  d  nnus 

ex  una  de  nobilioribus  Eamiliis;  dicta  de  CervellOj 

sed  secunda  illius  domus  et  familiaa  :  fllius  nobilem 

sibi copulavit  feminam  b ;   non    habentibus  Sliis*, 

ntiam  voverunt  Hedemptioni  captivo- 

rum,  annis  antecedentibus  fundat».  Precibusantem 

patris  Nolasci  c  c  in  sepit  feraina  anno  eodem,  • 

peperit  autem  formosam  filiam,    quam  ad    laudem 

Genitricis  Mariaa  nomine  vocaverunt  '/:  quam  ab 

infantia  in  Domini  timore  solidarunt.   Anno  autem 

decimo  octavo  votura  virginitatis  vovit  <■  ■  numquam 

autem   absque   necessitate   adivit  alterius  domum, 

sed  sola  cum  matre  in  silentio  morabatur  :  non  pu- 

blicas  festivitates,  quas  alise  feminffl  cele- 

brabantur  t.  Materejus  et  pater    D  imi 

illius,  cognati  patris,   matr 

niumilli  elegerant  nobile  obdivitias,  sanguinis  no- 

bilitatem,  corporisque  perpulchritudinem,  quod  illa 

iliter  respuit/-.  Pater  vero  et  mater  rem  tac 
considerabant,  cognoscentes  in  Puella  canitiei 
permaturam   setatem.    Sic  autem    omnes  in  domo 
patris  infirmantes   serviebat,  acsi  omnes  ei  essent 
res. 

2  Crevitsic  in  Dei  timore,  ul  fere  umquam 
quem  aspiceret:  hospitale  ter  in  bebdomada  v\ 
vitet  p  D  ihat   manus.  Mater  vero   iUius 

jucundabatur ;  tuncque  nobilis  Puella   ei    dic 

.    tter,  quia  non  nupta,  Domini  sui 
tecum  opera  misericordiaa  exerceo  autem 

viri  QTog,  et  manus  pauperum  non  lavatas ' 
tantffl  Puellm  verba  omnium   animos  ad  se  trahe 
bant;  patres vero  mirabiliter  letificabant:  pan 
vero,  quos  numquam  videbat,    in    infirmitate 
omnium  visitabat,  et  tanto  amcre  serviebat,  tanta- 
quecharitate  ministrabat,  ut  eorum  deoscularetur 
manus,  tamque  referta  spiritu  verba  h,  ut  letissirae 
infirmitates  sustinerent,  et,  ut  possent  «•„„,  Maria 
alloqui,  feliciorem  putarent  dieminfirraitatis,  quam 

diem  salutis.  . 

3  Cum  autem  vir  spiritu  plenus,  sanctitate  admi- 

pandus  frater  Bernardus  de  Corbaria  ab  Ord.ne 
miiitum  ad  Ordinem  transisset  clericorunot,  ejus 
confessionesaudiretetpropositum  sancta  Virgmis 
observaret,  maxime  inl-i  t.mo.vproficeret  k:  di- 
vina  autem  ordinatione  factum  est,  u1  iterum  cogi- 
tantibus  parentibus  ^destatu  iUius,  adjennt  mno- 
strum  conventum  in  die  sanct»  Eulahffl  virgmis, 
praadicantequefratre  Bernardo  de  Corbaria:  cc  De 
Vir.Mii.hus  praceptum  Domini  non  habeo;  »  sic 
Virgoinsanctopropositoconflrmatafuit,  ut  | 
bus&dixerit :  Nonne  mihi  aUoquebatur  concionator  l 
NonnetotaChristiegosum?  Quare  rac  vultis  iivi- 

dere  nt 

4  Anno  trigessimo  aetatis  sua3  orbata  est  parente, 
et  usque  ad  trigessimum  quintum  cum  matre  reli- 
giosevivens,  eligentes  humilera  domura  c.rca  no- 
b  strum 


Beatx  nata- 
les ;  virginita- 
tl» 

a 

b 
*  /.  dou  ha- 
bentes  tilios 

r 
■  \,  i  i 

K 

d 


*  /.  celcbra- 
bant 

f 
l.  laciti 


s,  i  r  iii  !.< 
■     llillll- 
i|ll,illl 


•  /.  no 

<J 
V 

i  ,  con- 
sani:uincos. 


proposltum 
i 

I. 
m 


n 
proftssio  rcti- 

/)in 

ixercltla 


m 


A  8trumconventum,reliquum  ^P^^^et 
.«^imater^^^ 


ACTAS.MARLEDECERVELLOVIRGINIS. 

PARS  II 


D 


LAES 


Kveniebal  ssepe  B8ePius»  c,,m  non  lu,beret  Parcino  «*«..<.««, 

-*-*  ___.-.....,  «v/M-ii-i     nt  nflV.cri»  vnldp  no.   e_  »o«_ 


inater  m  namiu  viuua»  «  * #     .  , 

S^fitf^^^  Miraculaante   et   post    ooitum;    corporis 

entessir «g ri l^o   d.e  o°tayoB£  _ra»«fahO 

tnamaWcnm8liqnishonestisfemm.ssanctevitam 

cr^entoEucharis«.oreficiebatur;   ter in  hebdo 
Smpaneetaquaj.jnnabat,   disciplmia  qnoU- 

Lis  suum  corpus  affligebat,  et, •netam   orpus 

cate 'erread bat;  ■■  o—  «**  lo      - 


fnortum    tempestates  exorin.  et  navigia  valde  pe-  « /><>_. 
riditari;  .ilat.i  ante,  illico  mare  tranquillum  . 

•     I _.__.    •     «•.«■'r.an.AO  hrovi    tom. 


reddebatur:prevemeba.     navigantes ,   brevi  tem-  mone))- 
DOretempesteteseveniendaej   praasertim,  qui  mer- 
caturamexercebant;nebonain  mare  ponerent,  mo- 
ebat.    niultoties    veniebat    ad     conventum  ,    et  , 


prie- 


Sbtenebraturet  insoles.it.  quismea  te  l.bera.....  vidisse  eam,   Sed  habitus  ejus  maaen.es  c.  guuas 

c fruarilliu,  jucui               >dio,  cujusjncundan-  .aitontoi    invenisse.   Multot.es   super  undaa 

„„.  ,,,.,,,  [etanturangeli.  Hiset  alus  dictis  ...  ter-  amliululut  et  RedBmptores  a  pericuLs  mar.s  l.be- 

n„„  dejiciebat  se.                                .  ,   .   . .  rabat,  ut  fas  est  videre  ...  fratre  Bmanuele  de  Al- 

5  Ter  in  die  orahat  :  una  vice  seelim  mtrabal  in  b              e  Castellano  et  tratre  A.rnaldo  Litiv, 

jndici Dominoqne  dicebat:  Ne  intres  in  jud,-  ^^  miMtes  •  Octavo  Calendis  Decembns  anm 

,.i„„,  cumanciUa  tua.ego  a   me  judicium  iero  et  n)jll^,m,  ,,„„.„,„..,„„  primi.,  ei  non  solum  l.be- 

ini    itate             ,„„  ,„.„„  misericordiam  profero,  sedetiam  barbarns  rex  bumamter  eos  traota- 

,i_  misericordiis  deleas,  quse  iniqua  Fcn.n.i  in-  ,       .„,„„„.  etiam  Kedemptores  l.berav.t  etse-  E 

1;  solenterpeccavit;  multotiesaDomino  f  _..,J, ,„.,„„;.  in   mari   et  i 


*  militibns 

c 


cularibus     personis  in   mari    et   in    terra   ad  uit 
Arnal.h.  Liquerino  d  in  magno  penculo  adfuit,  et 
multo  post  tempore  periclitantibus  *  fratnbus  Dio-  .  peririi„n_ 
nysio  Romeo  [et]  Vicentio  de  Batis,  magna  sancti-  tesctc. 
tate  pollentibus,  liberavit  a  maris  tempestate  Alga- 
riam  proflciscentibua  et  inaudito  modo  ab  ipsis  pira- 
consolabatur;  oppressos  liberavit ;  eduxit  ex  carce-     til,u.Am    llt  gj  ut  fuit  testificatum  m  capituhsge-    *.p&a.ii 
re  vinctos-.ejustamengratiaenituitintempestati-     neralibus    merdensi    et    Barchinonensi    «ib  jriro 
bus  sedandis. 


(lata:e1  reliquumdieitempuslaborandovictum 

,mi,;i, |  querebat;   sic  omnes  consolabatur,   ut 

..„.,.  spiritu  mirarentur.  Tanta  eratm 

imum  illius  caritas,  utnullum  officii  genus  un- 

qUam  praBtermiserit,quinomnibus  adfuerit :  afflictos 


ANNOTATA. 

a  Corbera  citatusnum.  1"  Comment.  prxvii,  idem 

Jctorum  initium  dans  ex  quatuor  diversis  codicibust 

i  Ua  contrasit:  Erat  in  civitate  Barcinone  quae- 

dam  etc. 

b  Tdem  Corbera  ibidem  legit  correctius  verisimihter: 
Fuit  secundus  illius  domuset  familiaB  filius,  qui  no- 
bilem  sibi  copulavit  fasminam. 

c  De  S.  Petro  Nolasco,  Ordinis  B.  Marix  de  Mer- 
cede  Redemptioni*  captivorum  fundatore  aclum  estapud 
oi  tom.  3  mensis  Januarii  a  pag.  895,  sed  parce  lunc 
et  succincte  ob  penuriam  documentorum  :plura   deinde 
collecta  servamus  in  supplementum  dicti  mensis. 
-,       d  De  his  et  iis  involntis  ,   puta  de  Beaix   illustri 
stirpe,  </'■  parentibuSj  annonatali  etc  disserui  in  Com- 
ment.  praevio  §  2. 
e  Etiam  ista  discussa  sunt  jam  dicto  §. 
t*  Consule  eumdem  §  2. 
p  Subintellige;  si  ad  nuptias  compellar. 
h  Supple  proferebat  vethvjusccmodiverbum. 


neralibus     Illerdensi    et    Barchinoncnsi     sub    viro 
BanctitatecelebriPetrode   Amerio  mag.stro  gene- 

rali  / 

'    7  Sicmultisdecursisannis.cum  monumenta  su®  oftiftim, 

aanctitatis  reliquisset,  obiit  Barchinone  decnno  ter- 
tio  Calendas    Octobris  anni  nonagessimi  ;    sepulta 
vero  in  Capella  sanctae  Marina3  virginis  in  sepulcro 
moniahum  nostri    Ordinis.  Hinc    inde    multa   Deus 
per  eam  operatus  est  miracula  :  cum  enim  ex  Ulius 
corpore  fragrans  et  suavissiraus    egrederetur    ot.or 
et  totum  corpus  conspersum  esset  luce,  convenitad 
eam  in  conventu  positam  universa    pene  c.vitas  et 
mulierquedam  insperatae salutis  sanitatem  integram 
recuperavit.    Puer  quidam  parvulus  stabat  in  lecto 
infirmitatemagnadetentus,   non  enim  poterat  Qe- 
ambulare,  nec  se  movere.  Mater  ejus  invisit  Virgi- 
nem  sanctam,  domumque  rediente  matre  ,    mvenit  p 
puerum  in  vico  cum  aliis  ludentem  g.  q 

8  Cura  vero  devotio  sancta  in  Mariara  perseve-  tranilauo 
raret,  raultis  decursis  annis,  cura  Deus  raultas  m.se-  ^r^; 
ricordias  cum  Petro  tertio  Barcinonensium  comite  ^ 
et  Aregonum  rege  anno  millessimo  primo  una  cuna 
episcopo  Barcinonensi  dominoPetro,  et  civ.latisit- 


h  Supple  proferebat  vethvjusccmodiverbum.  op»uuFu  «« ^  »    -"•  ilARnraps    Rei- 

\rA Beat*Mari*deMercedeinitiobmasi«  U™  consilianis  Joanne  Serr a  J ^^J;.^ 

dasses  dlvisi  erant,  m  milites  sev  equiles  militares,  et  ^UAu^^ 

gaCerdotes  seu  clericos,  ei  ita  quidsm,  m  supremu*  Or-  cium  episcopus  celebravit:  et  [ex    to  ■    M 

dmis  jistram  fuerit  in  classt  equitum  usque  ad  an-  nobilibus  persoms,  cum  ^^~JU 

mm  1317,  quoadsacerdotes  devolutus  est.  ortaMana,  nullusin  illade fuitfestiviUti .e^ .ven 

k  Mutilam  periodum  perficiendam  remitto  iis,  qui-  bus  ad tumbam illam ^,consihani  ^™^.^ 


bus  est  autographum  vel  apographum  correctius, 

1  Voce  parentes,  ut  patet  ex  antecedentibus,  passim 

vsurpni  auctor  ea  significQtione,  qua  Hispani  p-irientes 

et  Galti  parens,  nemi«'  procognatis  vel  consanguineis. 

m  Beutn  ejusque  pate\  ei  mater. 

n  Sunpicor  hicaliqua  desiderari.  Redi,  si  lubet,ad 

Commentarium  przvium  num.  26  et  27. 

o  Quss  ab  initio  hvjus  num.  usque  ad  istam  vocem 
referuntur,  expositaquoquesunt  in  Comment.  prxvioa 
num.  30  usque  ad  36. 

p  Sic  htibet  apographum  :  haud  dubie  legendum  : 
carcer  inbumaue. 


DIIS  aU  Ullliuam  iuaiu,  W..--IIIIUI  n  »j/v. • 

tointegrocorpore,    letati  sunt  valde  et  laudaverun- 
Dominum,  qui  est  mirabilis  in  Sanctis  suis,  et  in  UU- 
raeris  eam  Religiosi  trahentes  collooarunt  m  altari 
in  niedio  cori  erecto,   ubi  erat  arca  rairo  modonor- 
nata,  suraptibus  regiis  extructa,  aperientesquc  an- 
tiquam,  suis  manibus  in  regia  collocavit   sanctui^ 
corpus  episcopus;  sed  humilis  Maria  miro  modo  ce- 
pit  accrescere,  ita  ut  arca  non  posset  eam  caPeI^ 
Tunc  iterum  in  sua  antiqua  ponentes,  in  memoria 
autem  facti  novam  arcam  in  capella  sanctae  Marin 
collocarunt,  et  ob  sanctam  rei  meraoriara  tantum 

ciuus 


Actain   capi- 
tviu 


m 


n 
o 


V 
l.  nninitas 


generalibus 

approbiita 


DIE  VIGESIMA.  QUINTA  SEPTEMHRIS.  167 

.    1S  litteris  mandarunt,  et  extant  originalia  auten-     juss  i  et  mandavi  conficere  hoc  instrumentum,  manu   D 
«        i   nova  arca  inclusa,  et  UUco   magno  conci-     nostra  scriptum  et  a  notario  capituli  referendatun   v  K,VNNEDE 

eam    in    capella    sancta*   Catarinaa    colloca-     die  et  anno,  ut  supra,  Frater  Natalis  in  artibus  et 
a  u.    ge(i  mane  altero   di  ttum   est  corpus     Teologia    magister  Ordinis.    De  mandato  reveren- 

•Uf   i  sacristiam,  ubi  religiose  ab   omnibus  civibus     dissimi  domini  generalis  magistri  frater  MarUnus  de 
t"   chsnonensibus  oolitur.  Multa  magnalia   Deus  in     Queralt  secretariua  et  Dotarius  capituli. 
sancta  translatione  operatusest,utpatetdeomnibui 
33  QSque  nunc  in  dicta  sacristia  servantur  i.  ANNOTATA. 

9  Hanc  Vitam  cum   praecedenti    soripsit  frater 
r  •llelmus  Nues  Prior  Barcinonensis  anno  I). .mini         a Barcino  (vulgo  Barcelona  civitasprincipatus  Ca- 
' Mlessimo  quadringentissimo  primo  /.  el  coram  ora      talonix  primaria  ac  celeberrima  portumnunc  habet  am- 
nibus  vocalibus   legi  fecerunt  in   capitulo  generali,     plumac  valdetutum. 

iilerda3celebrato,(liffinitorescapituli,videlicetfrater         b  Tnstrumentum  authenticum,  in  Comment.pra 
Antonius  Taxal  pro  ]  B.inartibus     exhibi tv. m  num.  37,  habet  Liniver 

■"rjster  et  in  tiu'"lo!iu  l.acalunrcus /;  pro  provjn-         c  Vide ,    quas   super  his   observavi    in   CommenU 
ciaFranciae  frater  Joannes  Gilabertus,  in  deeretjs     num.  39. 

Hcenciatus  comendator  Perpinianim;  pro  provin  d  In  au  nio,   in  quo  miraculum 

yawije  frater  Joannes  Cirera,  comendator  Xativaa     plenius  expo&itum  esi  num.  45  Comment.  prajuii,  voca- 

ro   pr0vinciis  regnorum  Aragoniae  et  Navarrae     tur  is  Arnaldus  de  Liguer. 
Martinus  de  Liso,  vicarius  Montis  Florito,  pro  pro-        e  Eadm  verba   non  multo  correctiora  recitat  Cor- 
vincia  Castellae et  Portugalliae magister  frater  Ma-     bera  cap.  70.  niliiltamen  addit,  quo  duplex  miraeu- 
thias  de  Guadalaxara,  Commendator  Toleti;  etfra-     lum  plenius  declaret.  Remondus  in  Historia  li 
terPetrus  deLogronio:  hi   omnes  videnteset  at-     ikutrumque  explanat:  sed  pri\  imi- 

tante  aspicientes  autenticas  scripturas  in   archivo     lisestrelaiionicontentxininslrumi  testatisunt 

5  Barcinonensirepertas  p,  et  sigillis  antiquorura  mili-     EmmanuelAi 
.       munitj    •  prou1  ,,,  ,  tnit  ,11  aliquibusscripturis,     apparenle  mpra  navim 
siaigno  notarii  secularis  erant  consignactae  et   non     ut  dubitem,  an  adj  n 
alias  invenerunt  corcordare  cum  his,  quaa  nan  illi  referendo  supei  \edeam 

•Mnt  de  vita  et  ^stis  ta.rn.rum  virorum  et  placuit     compendium.  Sedata  per  Beat*  auxilium  lempestate  . 
muWtudini  I  cam  mandare  scripturara.       navis,qu  ** 

VincentinsdeBatistseu  de  Pratis,  ui  ipse  scnbit.J 

ussionibus  fracta  ,  fl     ,  insu- 

lam  Sardinia  vela  direxit:  at  sub  nactem  haudm 
in  latenti  !  q*i,  fwta  pi 

pertinen- 


10  Actuifl  capituli  ge  :i'°   fratre 

Natali  Gaver  Barcinone  die  i  igessima  prim  i  ^ppril- 
lis  millessimi  quadringentessimi  quadragessimi  se- 
condi.  H«ec  sanota  congregatio  ad  raajoremDeiet 
beatissimae  Mariae  gloriam  circa  Vi1  ctorum 


Z"  ali  generalts  I.ler-  ,  runt.  Cum  autemfest rent  rem 

,  o  etvenerabii    viro  Petro  Amerio,  perficere,  ,  '"-';  " 

co nsuleites  n  s  ut.  itati  Religionis,   et  Sanctorum  luta  est  '"'"; 

„  en   ";!,  n,.,.  fral  dis  Gaver  ma-  1  atis  labonbus  ac  r,nn,  v, 

l tsToen eralU  ordin  vit  de  consilio  venerabilium  Rei 

Km    u    le"antur.(lu.  de  sancto  Petro  Nolasco,  gariam  ct 

't,-;,  LqnlMiilin  .anctoRavmundoNonatorsan-  vis,  salvi  Barcinonem  appulerunt. 

lonsl  '■  oBernardo  de  t»  ''  '  ,„„,,/„„„„  1291  cei 

h stra  Religione  floruerunt,  diotw unl  ■ .  •    «ictt       "'    "" '    '  ;      v  ,,  .  .i,.,lsB. 

dielectaeStVittsanotiNolasoi.etMar1!BdelSo. 

cosseo  de  Subsidio.  prouthio  continetur,  et  placuit  Petr,  Avmy  «  ,,,,,„,<„„,„,„„,.  ,„.,- 

omnibus.,  «.rnemmvenerunthasauote ».  rume^™  ,„,„.„:„, 

r.  ei  quia  antiquitate  pene   durare  futuns  seoul.s  w. 8.  }« •*  

non  poVnnt  .    iu  hoc  libro  mandare    feoerunt    et  »>W™«™  TZJ^£ -  *• 

leeta  et  ab  omnibus  ap,  mnt:  soihoet  a  fra-  num.  ,,    •/ •  ■  J  ^ 

tre  Bernardo  Gralena,   Gotolano;  fratre   Lupo  de  D , ■  J   v, 

s  Lora.Galloi  Ba>  tojomeo  Dalmaoio,  Arag ;.  An-  "««-««  ^'"mft  .'.,„„„,,„  ,,.,  n 

tonioArri tis  -..  Valenth,..  Coram  o *»  rt  ^*!*^ 


'  I.  «lui 


Mercede  Redemptionis  capt.vorum,  b.lem  iac.mus  ,",V  '   .  ,,„,  ,„„,■/„„•»/.  fa«arp<wl  19  S«ptemiri. 

quodhmo,  quaTsoripta  sunta.  ■  fratre  de  »;;•-;"  ™ . .      "^, :„''„„„',.  / 

Queralt.  tot.us  Jteligionis  secrotarioanotontete  Apo-  IMO,  , IM  JJJ^.^,  „,  „,„,„  „„.,„■  ../„,„ 

stolioa,  coram  omnibua  vocalibus  dicucapituli  esse  imi,i  nuUafaeUimniionebeneficiorumsibi 

conformia  antiquis  codicibus,  et  «sse  juxta  iorma...  pro«me  •-;';'     /;|',        „,.  ,  ,„„/  ,/„/„ 

prmceptam  a  sanoto  rirofrAre Petro  An.erio,  quon •  ae  mcm  '"™      "/,,,,,,,,,,  „„  , ,  /,•„„,,„„„,„  ,  ,-/,/- 

:::::;.:,:."  S£X • *      ;,::::::;„",; 


duci  ju^siir"ut  deTitpiiulM  in  capitulum  renovaren-      ii^duw 
tur  omnia  vel  majora  aa  Sanctorum  nos*- 


'  -legentnr 


IIC- 

nc 


168 


ACTA  S.  IIARLE  DE  CERVELLO  VIRGINIS 


,   r«   VS     Mttro    frj«»r.-AntoniM    Arrimonti.  D 


.  Covbcm  rop.  70  toutaW  »■   "**«-  «W 
A       e  CoHKK/oi-  tx  aua  desumplum 

,,,  ^repftum  mM  /"'"'"  '      ^ 

racula  deriarot,   «t  «nligwM  «"  ""'""  •   ' 

::, .«*■»« -»- (:;:':,::;;:;,!:;,:;; 

,,„., twuunrtir  «  eodem  eodw   d'M"' 

lnl;  ud  ab  anctore  centom  eireUer  on«<   l-w 

*2  «  Coroera  .  4f  *  '» '•"'< "*  <™  ^ JS    £*  t»r«fc  r«en«onm  &npfor.m  lucubra- 

46,  ?««*  «m .1«  l '  '-"■•■•  ''"'    '/  ,  ,.    tX  tionibus  extraclum. 

apographinostriphrasibussensum *w« 


""£  r«*MK^  renovarontnr  omnia  vetera  mo- 
numenta. 

VIT>E  COMPENDIUM 

Auctorc  anonymo. 


quitur. 


I?         •        s.A,in  nnhilissima  in  Barchinonensi  ci- 

i  u -  «— ,.,„„     jkKSffiS**  prooibus  sanetiesimi  g-. 

'  „  iarcha,  Petri  Nolasco,   Ordinis    B.   Man»    de  ,„„„,. 

S  M,n,J.  ubianle  ,  I  p* ' tranelat m  mrm    F    arc,  rn^        .onisoaptivoruln,  ip8a  prse.p.enta 

«*««*».  n  ,,  ■        v  ■•  «.•«  W-    Deipara,  fundatoris,  mundo  eveeta    est    Mam  de 

{  h*c  ita  inteUige,  .„  G.,<.7<,'<<««  .W  «»   w      £1  umca  su,„u„,  g6Wtorum  61  a,  dieDo- 

,,,,  ,. b  <,«  4» <'"';■  ''"''""'• :";;;';;:.;       ,,  ,ea  et   in  resto  Immacnlat*  ConeepUoms,  «,,        , 

"ensis  Deeembrie,  anno  orbis  redempti  mccxx t».         » 
rtenerisannisDeoejnsqnepnriss.ma.Virgm.Ma- 

rriMariaplaeere  studens,   oratiombns   rigih»  et 
abstinenti.Bsededit.    Major  effeeta,    majores  s.b,  E 
oum    avit   rirtntes,  eorde    humilis.   s.lent.i    et.am 
cnm   propriis  genitoribns  mirifica   custos,  nugas, 
mu  di  ,ue  blan.Utias  abhorrens,  dmms   med.tatio* 

Sdieatajvirginitetisfloreme, ent.seteor- 

poris  camlore  servans,  oculos  gestaque  omma  cum 
humilitate  ac  pudore  nutriens  ;  erga  pauperea  mu- 
XntUsima;  ter  in  hebdomada,  GmHelmo  pnss.. 

1  ac  ^nantoimo    ejns  ge, ;e  perm.  tente    a 

™nsanguinei3etfamulissooiata.inflrmos,n   xeno- 

dXginvisebat,  Misque  tftfn  in  hum.hbus  eer- 
vie^.spiritualiapasenaeumeaMarooond.t.sesen- 

S,J I «fcrebat,   B»avior.bus   penmsta 

verbis  ministrabat.  ^ 

reuseio.  /-"■■" c,  i-limesset  corpore  et  ammo   decora,  ac  \<.mi 

A»( r,  orov atffimtore,,  ,«o-        9 ^Cumesse  ^  ^.^  „,,,„„,,      ,-„.-„-. 

, .-"<•<  <'"•'•'"<  '»  rectotffi  rnntur,  ftarc  Acta     snssimB  ^  consanguinei,  etspeciah- 

«rf*! '"  '■'•  '-  ••'"•" '•  "'','"•<'-    !  IZ:  dus  ',,  s,  ejnsdemGnillelmi  ger - 

tartu.  /"  .1.".  ■''»''•'' '-''' '"""  :,',„■„,,„   Virginis  ad   ■ ium 

,„,„,.,,,,■, <«■'. »« uapitulorumgeneratium,     ""V      '■.„,,„>    qua  Cbristutn  in  snum 

I '<■'■•-"«•"' ""   «(».«.  <**»    J2Si*i5  pUntis* mel 


m   quo  moao  egoijaum, •  -       -       - 

:„„./• B.Mariea ,  etilli  1 ^jr^ienUm 

VitamS.PelriNolasd  descrtpserU    ■      M8.  «*« 

riam,  in  capUab  generali  sub    «■ 1401  /'<-'■• 

, ,„,„/,„,,.,-'«/■/•<■■' ■■  "'"" 

,,„,:,„«,  r„/.,„/.«  /".,•..-  '■• ■"■'■,/""■'" 

,„„„.(■,,,./„../..—■./,,«'■.«••■"•  <""',"•""  '«""M"'- 

I  Quflmguatn  fcartaiwii  scrt&fiwdi  rofconMii  /"'^'^ 
/„,.  rinapographo  noslro. 

igrammatus  regulas  mtxacorrex*- 

/'"•  tamen  nonrmlla  immutare 
mum  r.s/,  r,,  siclegebanlur  :  Et  coram  ommbus 
vooaUbas  legi  fecerunt  in  capitulo  generali  nerdSB 
celebrato,  vi  coram  diffinitores  capituli  vide- 

licetfratrem  Antonium  Taxalpro  provincia  Catha- 
Ioni»inartibusmagisteret  in  teologia  bacallau- 
reus  etc.  Etenim  auctoris  sensumj 

[nton  provinciarumdiffinitores,quo- 

..      ,  .i ,i    ... ., /•   ,  ,■    Arta 


Sponsnmardenteroptabat,prudBnt«s tw- 

,.  ,„„  receperunl  responsnm  :  hoe  it.dem  agon 
asnissustinnitgenitoribus.DumautemCorcastis 

simseVirginisasupradietis  permax.mo  angeretu. 

,.,,„,,,„  Prml dims   de   M.-rce-  e 

iuquanatalis  div*  Eulaliffl  v.rgm.s   et  "'"  >    b; 

ejnsde «lesise  tmelaris,  eelebrabatur,  d.e  nempe 

duodeeima sis  Februarii,  ee  cun.  sua  gemtrme  F 

transtuHt;ubibeatumEr.BernardnmdeCorbam 

seu  Corbera  .  ejus  confessar.nm  dc  laud.bus  virgi 
nitati  mantem  ,  ardent.ua  m  amo.e 

Christi  inflamnyita,  rirginitatem  suam  r^V^"'^ 

lesti  sponso  Jesu  promisit,  <i„od  et  matr,  suib  tunc 

: '•, ;- •  '"•;";;:;;;„:,  ,-evcrsa et  m  suo  «m  <i;—  ^  -;- 

BSiSi-i— '—  eSc=£Se; 

'tSSL.*—  *.*« '•"-"•  5? '':        mS:e0S 

55*-i  ':!::.i;;;;:;,„:,::r;:r ::,::,  ;;:r 

splendidisque  vestibus  ppoliata  ethumihbus  induta, 

sic  corara  genitoribus  se  praesentavit;  qm-Oa  Q«     _ 
vehementerobstupefacti,  valdeque  attoniti,  prffii 
beato  fratrede  Oorbera  accito,  ab  eoque   cumPn"b 

;  esse   existimo  :  Ut  legantur,  qu»   olim     sanctara   et  perfectain    Puelte  ^^S^ 
,-        r,  ,  -..-*  oa.lpminftfc  au.   verat)  iortibus  rationibub  et  ex» 


confunduntur. 

m  Ktfego  Perpignan.    Va/c,   Comment.    prxvwm 

ii it iii.  -rl. 

n  CtwVas  parva  reant    PatenJtni  ,    '/'.s/""^  sej?ftwio 
millidiio  Hispanico  Valenlia. 

„  Li icuot  non  /v/-rr/./;  f",.s""  cwiwnftu  jrftauts  eo 
unihiiif  designatur. 

p  imi,-  iiinurn  fit,  Guillelmum  Vives  noncompo* 
wisst  Acta  B.  Mari<e,  -'''  drscri/j  w  «•  dttm«aa:«e  a 
;v,'//.s//.s  ,U5S.  u!  ///.'/  -»/"■'/  ad  hi.  k. 

!/,•//< /..av/  periodtu  altgtia  scttew  m  / ■■■''■  ;" 
t„r,  .s/  ,///.//////»/•  fcffc  vei  iimilia  mus,  etc. 

'•   Dfi  S.  ttiujmundo  Nonnato  S.  R.  E.  Curdinalc 
line  B.  Marise  de  Mercede  actwm  est  apud  nos 
a  /  / ,-///  M  Augusti. 


zo  uiic  aisseni  ",  wtw*    uo   mvn&    »^»«.1..   

phonsi  fftspalcn  m  m  codcwi  On/iue  religwsi^  scdanet 
,///,,  </,.,•  colatur,  //."/  ,/.|,/7. 

u  D«  «■<•  mderipotest  Commcnt.  prsvius  num.  49; 

flfj  autem   habeal  diem  cultui  suo  proprium,  intompeT- 

tum  miln  cst. 

X    tSenSUm     cooo     rotennw  .    \->  v.  icgaubui  ,     «^uw.     -•■ 

de  nis  Stmctis  untiqui  ReligioSi  sci  ,""  matidanitiC. 

y    Lcctitmcm  obsCUVCcm  facil  rum  tantum  OtttOSD   SCfiv 

y,/j,».  Sed  ,'  tiitcriiiiiictitmiini,  01(06  /»////'(/</(s  /,.,/.s  .s'.//>- 
y,/,'jv  oportuit,  piittcrmissio.  Hic  lcgendum  opmor  his 
authenticis. 


sanctam   et  peneuiam    1  uC..«    -----         rtVi,nrta- 
eademraet  aml.verat)  iortibus  raUombus  et  '^,K 
tiombus  mducti,   Filiam  in  melius   tran^matam 
tenere  araplectentes,  oculisque  lacrym.aiitlbud  n 
ter  deosculantes,  atque  summifi   laudibus  m«J» 
tes  *,  suumque  consilium,  uti  summopere  P^^ 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 


A  approbantes,  ipsi  quoque  ejus  exemplum  consectari,     beato  patre  de  Corbera  Priore  factam,  fuit  reliftidao   I) 
vana  mumh  deserere,  et  humili  corde  inservire  Deo     et  candido  monacali  habitu  cum  velo    nigri  coloris  a.  vm>n 
ppomiserunt.  supra  caput  et  insignia  retria  Relimnm»  ««♦«  «—*«.    professu 


orba  airovu 


I 


B 


prom 
4 
geni 
anni 
octavae 

mensis  Januarii  anno  mcclx  orbata,  ut  vitae  con- 
templativae  majori  libertate  incumbere  posset,  ina- 
trem  induxit,  pretiosa  omnia  et  bona  a  Deo  sibi 
collatavendere  (pauca  excepta  f  pro  necessaria  ea- 
rum  sustentatione)  ipsa  vero  pretium  in  alendis 
pauperibua  non  tantum  vici,  in  quo  habitabat,  sed 
et  totius  civitatis  et  proecipue  in  captivorum  re- 
demptione  effundebat  et  palatio  derelicto,  se  in  an- 
n-usta  et  humili  domo  prope  conventum  praedietura 
recepta,  vitam  solitariam  atque  cuelestem  in  praefa- 
tis  piis  operibua,  exercitiisque  spiritualibua  cum 
genitrice  ducebat.  Sic  itaque  pacifice  et  virtuose 
per  quinquennium  sub  matris  tutela  et  cura  vixit; 
quae  post  longam  aeruranosamque  intirmitatem,  in 
qua  magna  sollicitudine  et  mira  patientia  pielasFi- 
liae  exercebatur,  in  bona  senectute  obdornhvit  in 
Domino  die  Sabbati  xxvn  mensis  Decembris   anno 

\IV. 

b  Videns  itaque  Virgo  se  ab  ambobus  parentibus 
s  "'""  destitutam,  perfectiorem  vitam   amplecti   sibi  per- 
suasit,  et  in  societateduarum  mulierum.nempe  Eu- 
[alia  Pins    et^Isabella   Berti ,    arabae   nobilissimae 
viduaa  g,  quae  apudse  quinque  alias  ex  principaKo- 
ribus  concivibus  retinebant,  spiritualem  vitam  se- 
ctantes,  secopulavit.  In  liac  igitur  domo,  a  praefato 
conventu  non  multum  distante,  omnes  in  comtem- 
plationibus  et  spiritualibns  exeroitiis  dies  noctesque 
naesocise  Mariae  cohortatione  et  sollicitudine, 
(iii  se  sponte  subjecerant)  insumebant,   et   quae  ex 
earum  industria  et  manuum  suarum  labore  lucrari 
mt,  misericorditer  pauperibus  largiebantur. 
(i  Praefata  Mercenaria  Religio  ejusque  professo- 
res  ob  pieniissimum  etcoeleste  institutura  redimendi 
captivos,  (ad  quod  quarto  solerani  voto    astringun- 
tur.)  accaetera  pietatis  opera,  in  quibus  indefesse  et 
summo   spiritnali   lucro  laudabiliter  exercebantur, 
tura  etiam  ob  eorum  mortificationes,  asperitates   et 
poenitentera  vitam  ita  refulgebant,   ut   in    omnium 
cordibus  amorem  et  vehemens  desiderium  suas  imi- 
tandi  virtutes  infundebant*.  Prioratus  oificio  fun- 
gebaturetiam  hoc  tempore  praefatus  B.  Fr.  Bernar- 


jungif, 


tumque  l» 
lertll  Ord.  n 
.v.  dt  Itercede 


■  I  Infun- 
deroni 


patre  Priore  jam  praescriptas 
et  a  supra  dicto  capitulo  generali  approbatas, 
eisdemque  in  haC  functinne  publice  et  alta  voce  lectas 
ettraditas,  profeBsionem  in  manibus  dicti  patris 
mduentis  emiserunt,  quarum  pnma,  scilicet  soror 
Maria  de  Cervellon,  in  hanc  fecit  formam  :  «Ego 
»  Maria  de  Cervellon  promitto  Deo,  suaeque  san- 
*  ctissirase  Matri  Mariee  de  Mercede  seu  de  Mise- 
«  ricordia  paupertatera,  obedientiara  et  virginita- 
••  tem  ;  nec  non  in  captivorura  rederaptionem 
»  laborem  meum  insumere,  ac  pro  iisdem  in  ora- 
-  mbus,  quae  nostro  generah  videbitur,  etiara  ver- 
n  sabor  //.  » 

9  Erat  soror  Maria  in  aetate  triginta  quatuor  an- 
norum  et  decera  et  octo  dierum  supra  menses  tres,   cetcris  "*•" 
quando  fuit,  ut  dictum  est,  religioso  habitu  induta,   f'°r  dt$igmla 
et  in  superiorem    seu  coramendatariaiu   a   praedicto    E 
beato  patre  de  Corbera,  (quamvis  plunes  humiliter 
renuens  ac  demum   obedientiae    praecepto   parens,) 
eleeta  et  nominata,   atque  ab  omnibua  monialibus 
praefato  eodera  tempore  alacri  animo  acceptata   et 
habita,  eique  subraisse  praestita  obedientia.  Postre- 
mo  functionibus  omnibus  et  Missa  compietis,   pro- 
cessionaliter  a    Religiosis  ad    oratorium    primitivi 
conventus    in   palatio    regio    ad  gratias   Altissirao 
reddendas,  deindeque  ad  earum  domum  seu  beate- 
rium  ductae  fuerunt. 

10  Ad  praelatiae  onus  proficue  sustinendum  haec 
nostra  Coramendataria  prudentissime  considerans, 
prius  esse  facere,  quara  praecipere,  ut  ab  exemplo 
superioris  subditi  animentur,  plus  praecipiebat  ope- 
rando,  quam  loquendo.  Ad  omnia,  etiaiu  in  viliori- 
bus,  humeros  suos  suflulciebat,  ejus  sermo  tam 
pius,  mansuetus  acdulcis  e/at,  ut  subditae hac  amo- 
ris  catena  ad  obedienduin  hilariores  promption 
reddeliautur ".  Ab  ejus  exemplo,  ipsa  comite,  ora- 
tiones,  Sacramenta,  jejunia,  vigilias,  mortiflcatio-  rentur 
nes,  disciplinas,  aliasque  pcenitentias  et  spiritualia 
exercitia  nunquam  intermittebant. 

11'Insavero  ter  in  liebdoraa«la  pane  et  aqua  erat 

1      .        ...  ...        ,      ,  .  ,  Vlttt  a*penias 

contenta  ;  in  ahis  autem  diebus  herbas  aut  ir-iniiina  rt  sanc[Uas, 
tantuin  addebat.  Super  Qudam  carnem continuo  fer- 


pnidi  ns  cius 

regimen, 


i  redde- 


q  dus    Corbera.    praedictarum   devotarum    mulierum    '  ream  catenam  gestans,  corpus   suum  occulte  disci- 


fundamenta 
ponlt ; 


confessarius ;  a  quo  ipsae  charitativum  insequendi 
institutum  et  religiosam  vitam  sub  liabitu  et  regi- 
mine  ejusdem  Ordinis  in  propria  domo  ad  instar 
beaterii  et  in  communi  ducendi  mirifice  incensae, 
prout  jara  ab  anno  MCCLX  ab  eodem  Priore  cum 
expressoconsensu  et  licentia  magistri  generalis  in 
pleno  generali  capitulo  Tarraconensi  obtinuerant, 
eftlagitarunt,  jjt  earum  ferventissirao  desiderio  as- 
sentiri  et  in  hujus  sanctae  operaj  rota  ultiraumsuum 
aftigere  clavum  non  dedignaretur. 

7  Ad  quarum  preces  benigne  inclinatus,  diera 
Mercurii  xxv  raensis  Martii  currentis  anni  m<  ( i.xv, 
inqua  festura  Annunt;ationis  sanctissimae  Dei  Ge- 
nitricis  Virginis  Mariae  ab  universali  Ecclesia  coli- 
tur,  et  tunc  Beatarum  seu  Tertiarum  Ordinera 
fundare  et  instituere  solemniter  eis  indixit;  et  Ma- 
riam  de  Cervellon.prout  ab  eisdein  uti  digniorem  et 
benemeritam  enixe  postulabatur,  et  [cuij  usque 
tunc  in  omnibus  humiliter  paruerant,  in  earum  su- 
penorem  et  connnendatariam  destinare,  eligere  et 
nominare  decrevit. 

8  Die  itaque  praefata  inter   Missarum    solemnia 
in  ecclesia  supradicta  ejusdera  Ordinis  cum  magno 
populi  concursu  post  Oflertorinm   et  concionem,    a 
Septembris  T.  VII 


plinis  cum  sanguinis  effusione  qualibet  nocte  doma-  p 
bat.  Soporejus  ad  breve  tempus  erat,  et  humi  super 
stoream  vestita  jacens,  ut  assuetis  orationibus  et 
spirituahbus  exercitiis  promptiiis  incumberet.  Ter 
in  die  in  suo  clausa  cubiculo  genuflexa  pro  suai  ani- 
iuteet  proximi  necessitate  Deum  obsecrabat. 
Oum  suo  confessario  quotidie  sacramentalj  coi 
sione  recreabatur,  eique  favores  omnes  e<  gratias, 
«U8B  iM  cceloslibns  visionibus  et  Iocutiombus  a  suo 
sponso  Ohristo  manifestabantur,  nec  non  difficultates 
si  i.  dubia,  qugesibi '  offerebant,  distii  omu-  .  se 

aicabat  Suavissimo  EuchariatiaB  saoramehto  quin- 
quies  in  heb.lomada  animam  suam  fovebat. 

\"2  Suaanimiaa  charitatia  viscera  in  pauperes,  in- 
firmos  et  oppressos  ac  in  angustiis  positos  tanta 
erant  aperta,  ut  egenis  et  indigentibus  magis  suc- 
ourrere  posset,  cum  suis  sociis  labbribus  manuum  tatis  enrporar 
suarum  operaui  dabat  i,  quando  vero  nil  habebat,  ««  . 
a  nobilibus  et  divitibus  auxilium  eleemosynaliter 
implorans,  onraia  inter  personas  pauperes  et  fami- 
li;is  jiudentes  Bdelitjer  dividebat.  In  carcere  positos, 
ac  in  xenodochiis  infirmos  visitans  et  ad  patientiam 
exhortana,  in  Bpiritualibua  et  corporalibus  opitu- 
labatur.  His  et  aliis  infra  dicendis  exercitiis,  ejus 
24  misericordiaj 


A  w*^~*%^i&+»  J-  perpe.  m».   >  ta--J  ^  ^  ^ 

,  Mo__*o.     populivoeeSonoBMARUui                   "          j(us  barorum  ditwn  °us  tr                        ^. 

q„o  novo  cognomento  (llto  H    '  -■«■  ^  et  tole.-ant  am  h     a                  ,,„,„.    At(;ime„ 

Lsante)  er.t  omnibus  nota  ^     conn,nlare  poss  t    pe     -  «n  ^  ^ 

,3  Scientiam  noo  acqnis  tem^ ^^ fl         tiggime  ra,,l:,n,  «»»*  ^JSi  eumulandis  pr__te.. 

-■r-fTLlSSryS '"'-a  ""'"S  "TJt  il«s  auxST  ^«ret,   et  patres  R*. 

,,,.,.««-«-    scri|,sit,  sed  ob  tempon"                    pr»cipue  a  mis.t.  ut   Mis  a                         piratarum  manibus 

_-,«  ,-._••      restant,  qu*  ab  au.tonbns  pra  w     ^>.  seoniUlas  delDptores  a  mans  proceuu.       I 

-»• ,            Stephano  de  Corbera  recen         ^  ^  eI.        ,                          ^  ^^  _  ^ 

hominum  cogitationeb  i                  suavibus(iue  ser-  I'    UUI"       ,    .    onn_   MrCLXXXix,  cum  duo  reh-  ^#Mtfli« 

mon.bns  consoabatur.               I             erudicbat,  g«os.  IW^    et  in  profnndo  pelagi ,  catara- 

•mbnlars   . sopientes  doc.1 Wate       *  exerceiudum  «m sa.^P             r  ^^^ 

pcsillanimisque  ep.ntum  «  b               -^tionibus  cti.  coe I.  •£ t».     -                 o|nni|io  ^  ,.e. 

que  et  ,n  v.us  immersos  exempn ^  que  unilis  exagitat.  «  n   P 


posillanimisque  ep.ntum  ■-  ,n,mitlo,„b,.s  cti.  cml  aperu*  »  >    •  ^^  salute  fe. 

queet.nvmis  .....  ersos  ex    M  ^^  que    ndl e> ,  g  u u  et       j ^  ^  ^  ^ 

suis  ad   veram   peenifc  nto "> re  per.rentur,  omni* " ■  captivorum 

SKT-r __ — —  ^J^-— tt  SB.-.S 

nei"4iI1sanctismeditationibusta„tuse.;atcJusar-  »J£  f  ^.  ejus>  quia  ln  proximo  estvobis 

dor  ut  s»pissime  in  extasim,  et  a  sensibus  etevate  potent  ^.^  _,  v_t      t 


fuerit 


coelestibus  visiomuns  «  »--r-       ■  b 

r  fecta-  iu  eisque  naufragia  el   pencuia,     '4 

itsRedeniptores  reperieb .  etiau ,  revdaU, 

e  rantu  vero  reversa  ad  oonventum,  S.  BulaUa 
Od,ni.  velooiter  accedens,  .uperiorem  rel.g." 
*«-•-_•_.  5.  rogabat,  ne  Deo  prece.  suas  ^^  ^' 
«nt    ut  fratres  snos  Bedemptoree  ab  «nstant  di- 
cnmiinisericorditereruero.h.n,,, ,,,,:, Mll.co 

S  velocitate  ad asterium  sen  Beatenum  re- 

dten.  in  orationecnm  sociis  auia  idem  emxe  postu- 
Sal  Pluries,  tumultuante  u.a.i.  et  in.oratono^ 
monasterii  elansis  jannis  orans,  a  momahum  ocnl^ 
evanescebat :  deinde  post  alicuju.  tempo.  s    pat  um 
cu„,  veste,  «n  extremitate  **  *  « 


salus    Hoc  cum  uix.bwi.  ""r- •    ,. 

et  facti  est  Irn.^ui.htas  magna,  ipsa  vero  d.sparuit.   L 
DeSeodemLdemptoresetnautas.atat.mat. 

o„e  cum  captivis  redemptis  revers,  fnerunt,  rogav, 
et  per  visce,.  misericordim  Dei  obsecravit,  ne  qnid 

CUKeri°r3tur  bmc  .ancta    moniali.    Maris 
ad  1      tg.u„„e„  Snccursi,  qnia  omnibos  suc  ;;»;«;; 

curaum  Lbebat :  nam  erat  refnginm  panperum,  , 

sanitas  languentium,  auxilium  pusinan.morum,  so-  ,„„„„wnd. 
aTiur^sfrornm,consolatrixinvinculisdetento-« 

rnra>  opitnlatrix  pudentinm  egenornm,  magistra  .„ 
Sum,dnctrixpmntoUum,steUana^gant.nm 

et  liberatrix  ab  undis  devorantibus. 


evanesceoat .  u^","- r -«  •     ,.,,.,.,-.._  et  De.atnx  ao   u.iui;,    "=■ 

Bnm  ves.e,  in  extremitate  scihcet  «£***£  qUaraplurimas  dmmoma  fallaces  artes,  .nsid.a     „ 

qaibudam  partibus  marinam  aquam  disUllant , ^te  W  UaS(  quils  strenue,  Deo  auxi- 

■„»„;+   r.nont«  msa.  cum  navis  qu.e-  lu.uHiuiie-.  „  «imana     ti h  p.isnue 


(.uil.uuain  paruuua  »...»...«."  -n — 
tL.errcdirevisalu.t.iir.u,.,  T-:,,",.  -■■;!;• 
dam  una  cum  nautis  ,  conspectu  civitatis  Barchi 
n0i13e  .„  fluctuanti  mari ,   omni  destituta  auxuio 
submergeretnr,  a  suo  angelo  custode  admomta,  ad 
Htus  se  conferens  et  Crucis  signo  mun.ens,  mult.- 
tudine  popuh  adstante  atque  cernente,  ferocissimaa 
r.r  !  :_: «noncci      \  huliiue  dex- 


quampiunmas   -*'»««'«  » n 

L.tationes  et  versutias,  quas  strenue,  Deo  au» 
liante,  superaverat,  snmmopere  t.mens ,  ab  e,8que 
et  mundi  mqueis  liberari  cupiens,  ideoque  dmsolvi- 
utsempiterne  oum Christo,  pro  cujus  amo.elan. 
guebat,  in  cofleslibus  regms  gaud ere  po-set.  et  de 
epissime  cum  eode.n  suo  d.lect.ss.mo  Sponso 


liius   se    uuiui,!-"-  "» o  ,.,  .       !,,.,•    -cuissime  cum   euueiu  suu   _..i_v__.--^ » 

tudiuepopnliadstanteatquecernente .^««^    SLi^querebatur  :  placuit  tandem   Altissmio 
undascalcans.  ad  naviginm  accesait,  dludque  dex-    d  1   ^antis\ncm,BdegideriiBetpre-ibusassent.n. 
m          teraaccipiensintutolocoperduxitni.                                                sequenti  mccxo  et  mtatis  su»  lx       mSl 
1S  Identid.em  nocte  quadam  ,-Wuam  de  simih        1J  «am  »           ]             ei  misit  fobrim,  v.c-  „„„ 
Brire«,to»J.    naufragioquandam  sublevasset  navim.  cum  ...  ec     Pr_eiK,tentem  et  cons  ^jj. 

!_-:        „  31  prmdicta  sanctm    Bulalim   (vajvis  quamvm    «-^^JJS"^  et  sua.  purissimmMa-  - 
C  clansis)  esset  ingreesa,  ut  reliqno  i,,cfs  Deo  repen-           mtermedm  temp  .^  ^ 

n          deret  gra.ias,  fuit  dilnculo  a  .acraru  custode  an  e     ls  prmsent.a  ac  ^    de, 

"         majus  altare  genuflexa  et  in  exta..  mventa  ».  Unde    J^J^^^mI»-»  ejulantes  et  flentes  ad 
patre  Priore  acaliis  religios.s  accitis,  abeodemque    nDqta ^  socias  »  J   spiritualis vit»  per- 

Lperiore  (postauam  ad  se  redierat)  acr.ter  repr*-    ^ntan;10Xter---LibnsPque  Religiosorum 
hensaaodemum  interrogata,  cur  et  qnou.odo  no-    Uw^ ^™'     gfl  conil,ienda„s ,  Christum 
ctis  tempore  in  ecclesiu  esset  mgressa   et  nd  hoc     et  suarum  «™JSS  mandavit  sanotissimam  Pas- 
•            sub  pra>cepto  sancta.  obcdientiiB  constr.cta  o,  con-     crucifi-um  U^«mwD* ■»  .  , gB 

essaPest  hnmilis  et  obedientissima  Virgo  et  non     ^'l^^Z^S^^TeU 
negavit,  snperiori  tautum   reliquis  rel.g.os.s  a  parto     vero  attente  _ud.cn^  et  p  »  a  .  m. 

abducti.)  dicens.  quaUter  coelorum  Regina  ad  cui-     sum  susp  ■    s,  dum  oo^lo  s  mcm 
dam    oericlitanti   navigio  opem  ferendam  m    sua     tentos,  ad  illavuba.  M  • 

Ser_i ^SSii  de,nDdeqn.  ad  eandcn,  ecc.esimn     ^"g«^5SK  -l.cto 
comitans,  cc  foribus  pec  angelos  apertis,  m  cam  \     man.bus  efflav.^ ^diexvm  mensn ^bep  fr& 

utAltissimo  gratias  daret ,  reliquerat.  Postremo  corpore,  m.ro  splen,  oe  c  ,,c am ^at0 '  votionem 
aummissa  Cbristi  Ancilla  eundem  superiorem,  ne  grantw  '^^^^^^  f» 
boc  nemmi*  depromeret,  toto  corde  deprecata  ^2^^^,^^*-*« 
iuit  /<-  .    .____ „, nm  0„ia  vestibus  hono- 


*  .  ea 


•  /  .  ,.ii.  ui 
/' 


uentura  prx- 
ildti 


piratarum  i  ncursiones  et  maris  procellas  et  terape-  sionem  innumerabiha  prodigm  operaw  -  ab 

states,  ut  naut»  pericula   et   darana  evitarent,  et  ut  sanctitas  hiijusSeme  ^^^81™^ l.  et  Ara- 

natres  Redemptores  cauti  reddereutur.  Miserias  et  omnibus  :  prout  popuh  citenons  H  spau  ^ 

erumnas   Christi-fidelium  ,   ab   infidelibus  in  dura  goni»  summa  devotione  ac  lampadibus  - 


DIE  VIGESIMA  QUINTA  SEPTEMBRIS. 

A   eius  sepulchrura  continuo  ardentibus,  colunt  et  ve- 
nerantur. 


i7l 


ANNOTATA. 

a  Quamquam  Compendiiitn  hoc  confectum  dicatur  ex 
Opcnlnis  Francisci  Zumel,  Bernardi  de  Fargas,  AL- 
phonsi  Remon,  Joannis  Fraucisci  Olignano  et  Ste* 
phanide  Corbera,  quomtn  primus  et  omnium  anliquis» 
simus  (nifatlar  in  Olignano,  qucm  non  novij  vizisse 
scribitur  usque  ad  annum  1607,  ul>  obilu  Marix  317; 
cii  tamen,  quat  hic  vere  adstruuntur  de  Ccrhcllonica 
ejus  familia,  et  nativitate  S.  Petri  Nolasci  precibus 
impetrata,  ex  uno  Corhera  credo  deprompta  esse  :  quan- 
doquidem  Alphonsus  Remon,  qui  Franciscum  Zumelet 
Bernardum  de  Vargas  subinde  citat,  fateatur,  se  pn- 
miim  assequi  ><on  potuisse,  et  de  altero  silcat.  Adi  Com~ 
mentani  praevii  §  2. 

b  Dc  natali  die  ac  anno  disscrui  in  Commcnt. 
num.  21. 

c    Vide  Commcnt.  mnn.  25. 

d  Compcndii  hujus  collector  semper  deinceps  scribit 
de  Corbera ;  idem  facit  Ayala  :  Stcphanus  de  Corbcra 
cap.  82  in  eamdem  lectionem  inclinat,  quamquam  ante 
constanter  nominasset  de  Corbaria ;  cgo  de  Corbaria 


1  Rcmondus  tom.  i  lib.  4  cap.  22  et  Dathia  cap.  9  D 
ad  prsesens  propositum  narrant  historiam,  qum  conti-  k-  ANO*™o« 
gerit  Beatam  inter  ac  sacne  Thcologir  doctorem  :  hic 
Marim  scientiam  tentaturus,  ejusque,  ut  rcbutur  homo 
superbus,  percnlsurus  animum,  propovut  dissolvendum 
difficilem  sacrx  Scripturs  texlum ;  ac  tale  responsum 
tulit,  ui  ipse  confusus  opcvantem  in  ci  spiritum  Dei 
non  potuit  agnoscere.  Pluribus  islam  historiam  non 
expono  cum  laudaiis  mictorihus,  quia  unde  aecepta  sit 
non  monent,  et  ne  apud  Corberam  quidem  vel  Ayalam 
vestigium  ejus  reperio. 

m  Tdem  prodigium,  nulla  tamenfacta  mentionean- 
gelicustodis,  Hispanice  dat  Corbcracup.  64,  desump- 
tum  ex  Actis  BeaUe  a  Canonico  Rcgulari  S.  Augustini 
COnscriptis  anno  1323,  ex  quihus  imperfectam  hanc  pe- 
riodum  Latine  recitat  .  Videntibus  omnibus  navim 
periclitantem,  validisque  concussa  ventibus  et  undis 
exagitatam,  <>mni  prorsus  desperato  auxilio,  ccepis- 
set  mergi ;  a  Religionis  domo  egrediens,  signoque 
crucis  se  muniens,  videntibusomnibus.super  undas, 
acsi  super  siccum,  iter  suum  direxit  et  naviin  ad 
terram  eduxit. 

n  Corbera  mox  citato  capite  illud  quoque  prodigium 
rcfcrt,  ac  verhis  laudnti  canomci  Rcgularis  confirmat ; 
hucspectant  nequentia  :  Mane  in  exstasira  raptam  ec- 


E 


retinui,  quia  in  antiquis  Actis  et   apud  alios  passim     clesiae  ostiarius   in   majori  invenit  altari.  Reliqua 


scriptores  sic  nuncupatum  reperi. 

e  Consule  Commenlanum  num.  27,  et,  quod  hic  se- 
m,l  dictnm  suffidat,  super  hiset  similibus,  quxex  re- 
centiortbus  auctonbus  collecta,  nec  in  prmmissis  Actis 
velaliis  documentis  m  Commentario  nlleguiis,  confir- 
mata  sunt,  mentem  nostram  intellige. 
f  Melius  paucis  exceptis. 

g  Sensus  crit  perfectior,  si  legamus  :  Nempe  Eu- 
laliae  Pins  et  Isabellae  Berti,  quae  ambae  nobilissi- 
simae  viduae,  apud  se  etc.   # 

h  ln  Comment.  prsevio  num.  34  formulam  profes- 
siouis  c.r  vctusto  MS.  desumptam  dedi  ab  hac  paulo 
diversam, 

i  Matim  tcgere;  adeo  erant  aperta ,  ut ,  quo 
egenis  et  indi^entibus  magis  succurrere  posset,  cum 
suis  sociabus  laboribus  raanuum  suarum  operam 
daret. 

k  Plures  aphorismos  scu  sententias  morales  ac  spiri- 
tuales,  ut  a  Beata  nostra  prolatas,  dat  Hispanice  lau~ 
dulus  hic  Corbera  cap.  65  et  seq. 


dabo  statim  quaeiibet  suo  toco. 

o  Jnvta  canomcum  Regularem  sic  locutus  esl  Prior : 
Quod  non  licet  viro,  intenditur  a  Fcemina?  Jubeo, 
ne  mihi  celes  factum  nec  modum. 

p  Responsum  Bcatx  tule  fuit  jurta  cumilcm  cuno- 
nicum  :  Non  veni  sola,  sed  sanctissima  Virgine  so- 
ciante;  raare  ambulavimus  et  fratres  a  naufragio  li- 
beravimus.  Angeli  januas  aperuerunt  ecclesiae,  ut 
totam  noctera  divinis  consumarera  Iaudibus.  Nec 
aliis  hoc,  mi  pater,  reveles,  obsecro.  Hxc  dum 
scribo,  rccurrit  dolor,  qucm  indicuvi  in  Comment. 
prxvio  num.  27,  non  jiotuisse  scilicet  obtincrc  me  apo- 
graphum  liicubrationis  a  dicto  canonico  exaratx,  et,  uti 
existimo,  plura  hujusmodi  ad  Vitam  B.  Mariae  illu- 
strandam  ac  confirmandam  idonea  contincntis. 

q  Miraculi  hujus  authenticum  tcsdmonium  exlubui 
num.  37  et  seq.  depromptum  cx  Corberxcap.  68,  ubi 
el  ipsc  addit,  Beatam  a  reversis  ex  n  vujaiionc  peti- 
visse,  ut  rem  silentio  premerent;  at  testcm  non  allcgat. 


DIES 


172 


DIES  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMB. 


SANCTI,  QDI  VI  KAL.   OCTOBRIS  COLUNTUR. 


S 


ancti  Callistratus  ct  Socii  xi.ix  militcs ;  et 
marVwP^iliusBysantiimThrac^ 

S.  Cyprianus  episc.    1 

Prope  Nicomecliam 
in  Bithyn.. 


M. 

S.  Justina  virgo  M. 
S.  Theoctistus  sive 

Theognitus  M. 
S.  Magignus 
S.  Nabor 
S.  Faustinus 
S.  Senator 


[martyres 


S.  Eusebius  Papa  Conf.,  Romae. 
S.  Eusebius  Episcopus  Conf.x  BonomaB  in  Itaha. 
s!  Amantius  presbytcr  Conf.,  Tiferni  in  Umbria. 
S.  Yigilius  episcopus  Brixicnsis,  in  Longobardia. 
s!  Nitus  abbas,  Crypta3  Ferratao  in  agro  Tuscu- 

lano  Italiae. 
S.  Joannes  dc  Meda  presbyter,  etpnmaru  Ordi- 

nis  Humiliatorum  fundator,  Mediolani  in  Insu- 

bria.  .    . 

B.  Lucia  Virgo,  tcrtii  Ordinis  S.  Francisci,  Saler- 
ni  in  regno  Neapolitano. 


PRyETERMISSl  ET   IN  ALIOS  DIES  REIATL 


Elvanus  episcopus  in  Anglia  refertur  ad  hunc 
diem  in  posteriore  editioneanni  1640  Murty- 
rol0gii  Anglicani.  De  eo  apud  nos  actom  est 
m  priore  Martyrologioaddiem,  quo  iv  Sup- 
plementoOperismagisexaminaripoterit.qnam  »nt,o 
fecu    Bollandus,  an  de  legitimo  cultu  satis  constett 

iJanuarii. 
S  Wulsinus,  sive  Wlsius,  ex  abbate  Westmonaste- 
'riensi  episcopus  Schireburnensis,  refertur  hoi  die  in 
Martyrologio  Anglicano,  et  apud  Ferrarium,  ubi 
Vulfius  nomen  exprimitur,  et  solum  abbas  dicitur. 
Vita  data  est  ad  rm  Januarii. 

B.  Knl.ani  Mauri,  urchwjnscopi  Moguntwi,  meminit 
noc  die  Ferrarius.  Vita  data  est  ad  iv  Februarii. 
S.  Davidis  archiepiscopi  translatio  memoratur  in 
MSS.  additioniJbus  Cartusist  Bruxellensis  ad  Gre- 
venum,  poniturque  in  Menenia,  ut  jam  indkatvm 
eSi  in  S.  DavidearchiepiscopoMenevensi  in  Wal- 
lia,  de  quo  actum  ad  i  Martii. 

WaUerus  Quercetanus,  abbas  Viconiensis,  Ord.  Prx- 
monstratensiSt  ui  Beatus  ad  hunc  diem  refertur  a 
Rayssio  in  *Natalibus  Sanctorum  Belgii.  Vide 
dicta  in  Prstermissis  ad  xv  Martii. 

S.  Orientii   Ausciensis  episcopi  reliquiarum   aliquot 
translatio  memoratur  in    Martyrologio  Hispas 
Vila  S.  Orientii  data  est  ad  i  Maji. 

SS.  Fausti  martyrisei  Basillae  Virginis  martyris  cor- 
pora   hnc  die  anni  1658  iranslata  sunt  Bajocis   in 
Gallia.  corpusque  S.  Fausti  depositum  est  in  eccle* 
tia  cathedrali,  S.  Basillse  in  ecclesia  Religiosarum 
Misericordix    sive  valetudinarii  publici  Bajocensis. 
Corpus  S.  Basillffl  inventum  est  "i  neme.terioS.  Oy- 
riacse  cum  signU  virginitatis  ei  martyrii  anno  1654; 
et  cum  martyrii  signis  ex  eodem  casmeterio  extra- 
tum  erat  corpus  S.  Fausti.  Translatio  eolemniler 
Bajocis  facta  est,  ut  ex  variis  documentis  didicimus; 
sed  gesta  eorum  in  vita  el  tempus  martyrii  ignora- 
mus  :  neque  einm  dici  potest,  cujus  Basillae  sit  cor- 
■jius,  aut  cujus  Fausti,  st  nomina  ipsa  fuerini  inven* 
ta,  et    nmi  imposita.  S.  Basillae  nomen  videtur  in- 
rrntum,  eaque  de  causu  fmi  picta  cum  corona  in  ca- 
pitet  quemadmodum  etiam  dicitur  xgrx  moribundse 
bis  upparuisse  cuni  corona  in  capite,  et  cruce  in  alte- 
ra  manu  pahnaquc  ni  allna.  II  .rc  etiam  ■  njiapau- 

latim  sanata  asseritur  postquam  sumpseratjusculum, 

CUi   dens  Sanctse  fuerat   intinctus.   Initio  creditum 


fuit,  esse  S.  Basillam,  qum  colitur  20  Maji.  et  hoc 
die  /iru  fuit  festivitas.  At  post  diligentius  examen 
deposita  est  ea  opinio.  Polerit  iterum  examinari,  si 
videbitur,  in  Suppiemento  ad  xx  Maji. 

S.  Amphibali  translatio  annuntialur  in  MSS.  addi 
tionibus  Carthusiae  Bruxellensis  ad  Grevenum.  Ad- 
ditur   quidem    ibidem   episcopi.    Verumtamen   n 
dubitamus,  quin  designetur  S.  Amphibalus  clericus 
et  martyr,    cujus    Acttt   una  cum  Actis   S.  AWani 
mnrtijris  data  sunt  ad  xx  JUtiU. 

S.  Martialis  episcopi  meminerunt  additiones  MSS. 
Cartusiz  Bruxellensis  ad  Grevenum.  Plurimi  sunt 
illius  nominis  Sancti,  inter  quos  aliqui  episcopi.  Si 
designetur  reliquis  celebrior  Martialis  Lemovicensis, 
de  eo  actum  cst  ad  xxxJunii. 

B.  Godeliva,  uxor  S.  Bertulfi  conf.  in  Gistele  pro- 
pe  Brugis.  Ita  MSS.  additiones  Cartusiee  Bruxel- 
lensk  "/  Qrevenum.  Nimis  liberaliter  Sanctusw- 
catur  Bertulfus,  de  cujus  cultu  non  constat.  De  S. 
Godeleva  fuse  actum  est  ad  Vl  •]ullK 

S.  Clarae  canoni  atio  ad  hiinc  diem^refertur  in  Flora- 
rio  MS.;  ul  in  Butla  ipsa  videri  potestt  data  in 
Commentario  Vilse  prsvio  ad  Xll  Augusti. 

Eusebius    Emissenus,  ut  Beatus  ponitur  in   Florario 
MS.;  sed  cx  errore,  ut  jam  observatum  est  in  P* 
termissis  ad  14  Augusti,  ubi  similitcr  ob  vanos  Eu- 
sebios  illo  ilic,  sicut  et  prsesenti,  in  Fustis  occurren- 
tes,  adoptatus  fuerai  a  martyrologo  particulari 
igitur  dicta  ad  «v  Augusti. 

S.  Luxorius.  M.  in  Sardinia  hodie  recurrit  in  variis 
Apographis  Hieronymianis,  legiturque  in  Appendice 
Adonis.  Acta  data  sunt  ad  xxi  Augusti. 

S.  Apollinarii  martyris  meminit  Galesinius,  eumque 
ponit  Romae,  niliil  laudans,  nisi  codicem  MS.  Ve- 
rum,  cum  Baronins  de  illo  non  agat,  suspicamur 
Apollinarium  a  die  suo,  ei  forte  etiam  a  loco  mnrtij- 
rii  avulsum,  Verisimiliter  Apollinaris,  de  quo  ex 
Hieronymianis  jam  agamt  occasionem  errori  dedertt. 
Apollinari  episcopi  mentio  fit  in  Apographis  ate- 
ronymianis  ad  hunc  diem,  dubitatque  Florentinius  in 
Annotatis,  quis  sit  ille  Apollinaris.  In  textu  dato  a 
Florentmio  leijitur  :  Arvern.  dep.  Apollinaris. 
Clarius  in  codice  Corbeiensi  :  Arvernis  depositio 
Apollinaris  episcopi.  In  Epternacensi  ad  hunc  aut 
pr  ecedentem  diem  :  Arvernis  Apollinaris  episcopi; 
uli  etiam  habet  codex  Iiichenoviensis  Arvernis  etiam 

Apollinarem 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBUIS. 


173 


Apollinarem  memorant  Labbeanum  et  Avguslanum 
Martymlotjia,  Gellonensc  mendose  Aurelianis.  Idem 
Apollinaris  est  in  vetuetissimo  apud  Marleniufn  et 
in  Autissiodorensi,  imo  et  in  Morbacensi,  etsi  ibi 
legatur  Arvernis  Apollonii.  Idem  e&t  in  Appendice 
Adonis,  apud  Grevenum,  CanUium,  Ferrariim,  et 
i,i  Florario  MS.  Nequeo  dubitare,  quin  designetur 
S.  Apollinaris  Sidonius.  Etsi  enim  ejus  filius 
Apollinaris  deinde  etiam  episcopatum  Arvernensem 
sive  Cluromontanum  obtinucrtt,  non  us  tutnen  fuit 
moribus,  nt  famam'  sanctitatis  aut  cultum  sit  conse- 
cutus.  De  Sidonio  actum  xxin  Augusti. 

S.  .'Egidius  ubbas  ad  liunc  dtcm  rcfcrtur  ni  Martyro* 
logio  imjircsso  Carmclitarum.  Acta  S.  /Egidii  illu- 
Strata  sunt  ad  i  Septembris. 

Eutropia  vidua  annuntiatur  apud  Castellanum.  Vide 
dicta  deilla  in  Prastermissis  a<l  xv  Septemb. 

De  S.  Albina  V.  M.,  qux  lioc  die  colitur,  breviler 
actum  est  unacum  S.Pa.reniio  ad  xxin  Septembris. 

Thevnanns  abbas  memoratur  hodic  apud  Camerarium 

ai  Menologio  Scotico.  Vide  dicta  de  co  in  Prseter* 
mhsis  sub  nomine  Theunanus,  uf  alias  scribitur,  ad 
xxui  Septembris. 

S.  Chrysonis  marlyris  Calari  in  Sardinia  meminit 
Martyrologium  Mediolanense.  Iu  ^fnnotatis  vero  ait 
auctor,  sc  illa  habcrc  ex  tabuhirio  Patrum  Capuci- 
norum  in  oppido  Tradati  ditionis  Mediolanens/s. 
Apuil  laudatos  autcin  CapucillOS  magna  pars  corpo- 
ris  S.  Chrysonis,  effossa  Calari  cx  basilica  Con- 
stantiniana  S.  Saturnini  martyris,  haberi  dicitur. 
Verum  de  gest/s  aut  martyrio  S.  Chrysonis  n/hil 
hactenus  nobis  innoluit ;  nec  salis  dtstincte  exponU 
tur,  tttrum  nomcn  Chryson  fucni  Martyri  proprium, 
ai/  post  reliquiarum  inventionem  impositum. 

Henricus,  <?x  doctore  conversus  Cislerciensis,  celebra- 
tur  a  Bucelino  cum  titulo  Beati,sed  sine  indiciis  cul- 
tus  publici. 

Aymo  vel  Haymo,  monachus  in  Sabiniaco,  Ordinis 
Cislerciensis,  memoratur  m  impresso  dicti  Ordinis 
Kalendario,  jam  cx  alits  Fastis  insertus  Prxtermis* 
sis  ad  30  Aprilist  et  ud  1  Maji,  remissusque  ad 
hunc  ilici/i,  iii  micr  Sanctos  aul  Beatos  de  c<>  agere~ 
tur,  si  certiora  publici  cultus  reperirentur  indicia. 
Vcniiii  ea  non  invenimus. 

OJanus  monachus  Cisterciensis,  ac  deinde  archiepi- 
scopus  Armachanus  ,  &t  credimus  Chrysostomo 
Henriquex,  apud  hunc  annuntiatur  utSanctus,  ajnid 
Chulcmoium  ut  Bctttus.  Apud  Manricum  in  Anna- 
libus  Cisterciensibus  ad  annum  1186  cap.  1  rium. 
10  sutis  insinuatur,  ipsum  Henriquezium  nescivisse, 
quid  scriberel  ea  Philippo  Segnino.  Certe  non  agitur 
dc  archiepiscopo  Armachano,  cum  a  Seguino  vocatus 
fuerit  Ardinacensis  aut  Ardinachensis,  ut  videalur 
designari  cpiscopus  Ardacha<lcnsis,  qui  suffraganeus 
cs/  archiepiscopi  Armachani.  inter  Ardacha 
autcm  .piscopos  apud  Jacobum  Wanvum  patj.  85, 
c.icuiite  seculo  xi  ct  ineunte  xn.  sedil  AdamusChH- 
stiani  successor,  <]ui  Odanus  esse  potcst.  Uic  uutcm 
a  Seguino  vocatur,  vir  doctus,  sanctus,  et  in  rebus 
ecclesiasticis  apprime  versatus.  Verum  w 
modi  verbis  nequit  probari  sancmas  cnltii  ecclesia- 
stico  probata  :  neque  tamen  plura  affert  «d  eum  pro- 
bandam  Henriquez,  apud  quem  sequitut  Hcnricus 
Cisterciensis  in  Germania,  et  Anna  de  Villaroel 
monialis  Abulensis,  sed  siniilncr  cnltu  carentes. 

Honoratus  a  Champigneyo,  vir  praestantissimus  cx 
Ordinc  Capucinorum,  cum  titulo  Beati  memoratur 
in  Martyroloyio  Franciscano  Artuii  a  Monastcno, 
etsmc  uio  titulo  aFortunato Huebero,  In  elogio,quod 
eidem  Annotatis  primus contexuit,  dicitur  obiissean- 
no  1624  apud  conventum  Calvi-Montis  in  Bassi- 
niaco,...  ubi,  in<iuitauctort  signis  admiramlis  re- 
lucet,  et  pia  fidelium  veneratione  colitur.  H&c 


verbat  qux  cultum  privatum  videntur  indicare 
non  publicum  ,  feccrunt,  ul  di/iurntrr  inquiren- 
dum  censuerim,  aii  cuttu  ccclesiastieo  gaudeat 
laudatue  Honoratus.  Petitum  omnino  fuit  per  litte- 
ni.  Ludovici  XIII  Fruuri.c  regis,  datasanno  1637 
editasque  in  Bullario Capucinorum  tom.  '■>  //,///.  26, 
ut  sununus  Pontifex  examen  causat  Honorati  susci- 
pere  crllrl.  At  non  invenio,  qind  Urbuuus  VIII 
qui  tuuc  S.  Pelri  calheilrain  inhiiniistrabat,  ad  littc- 
rus  regis  responderit.  Quare  aut  <uusu  Honorati  non 
fuit  Romse  suscepta,  uiit  saltem  non  multum  promo- 
ta,  ci  iu  laudato  Bullario,  quod  anno  1748  impree- 
sum  est,  memoratus  Honoratus,  religiose  sine  ullo 
alio  tttulo  vocatnr  Fr.  HonoratUS,  ex  illustri  lau.i- 
lia  Bouchart,  de  Champigny.  Pluret  alii  virtuti- 
bus  Uluslres,  quos  beatoa  suo  more  vocat  Artm 
ibidem  videri  possunt,  cum  non  proferat  indicit  cul- 
tus  publici,  excepta  tamen  B  Lucip,  de  qua  hodie 
agemus, 
S.  Devotce  meminit  Saussayus  in  Supplemento  Mar- 
tnrologii  Gallicani.  ponitqne  eum  in  Auxitana  pro- 
vincia;  et  ex  eo  Arlurus  in  Gynxceo,  ubi  exitimat, 

caiiulcin  e*sc  cmn  ea,  de  qua  actnm  est  ad  27  Ja- 
nuarii.  Fieri  etiam  potest,  ut  ex  Doda,  qu,v  in  Au- 
xitana  provincia  colitur,  et  m  Htulo,  Actis  MSS. 
et  officio  MS.  apud  u<>s  prsfixo,  hoc  die  colt  dicitur, 
Devotam  fccerit  Saussayus.  Qividquid  sit,  Devotam 
illam  upud  alios  non  invenimus;  nec  Saussayi  asser- 
tis  innltum  confidimus.  Cctcrum  i>lures  memorantUl 
in  GynxceO  mulieres,  tamquam  Beats;  sed  cultu 
videntur  carere  omnest  exceptis  S.  Justina  et  B.  Lu- 
cia,  '/c  quibus  agimus. 

Meginhardus    aut    Meurinherus,  abbas  Herlsfeldensis 
in  Germania,  memoratur   hodic  apud  martyrotogos 
Benedictinos,  Menardum,   Wionemt  Bucelinam,  et 
Dorganium.  His  acccssit  Ferrarius  tn  Catulogi' 
nerah,  Mabillonius  in  Actis  Ordinis  sui  Benedictini, 
texcns  eidem  elogium  cum  Htulo  Beati  Scc.  6  pai 
2  patj.  137.  Plerique  scriplores  laudali  Beatum  vo- 
caverunt,  aliqui Sanctum,  scd  nullus  uelminimapu- 
blici  cultus  protulil  indicia  ;  neque  ulla  not  invi 
mus,  Mabillonius  quoque  in  Annalibus  postea  tcri- 
ptis,  ubi  mortem  Meginheri  refert  tom.  4  pag.  590 
et  b't>7,  ab  omni  titulo  BeatiauJ  Sancti  religiose  ab- 
stinet.  Apud  Oeleninm  memoraturt  ut  venerabilis 
Meginherus. 

Translatio  miraculosae  imaginisbeataaVirginis  Ma- 
riaa  memoratur  m  Martyrologio  Mediolanensi*  Ca- 
stelletti  prope  oppidum  Abbiati  in  ditione  Medio- 

lancnsi. 

ParmaB  dedicatio  ecclesiae  Cathedralia  annuntiatw 
apud  Ferrarium.  In  Monte  Vici  dedicatio  ecclesia? 
majoris  apud  eumdem. 

Guarinus,  aut  Warinns,  ut  loquuntur  Germani,  i 
ut  Sanctus  hodie  annuntiatur  Corbeia;  in  Saxonia 
apud  GasleUanum  n,  Suppkmento  Martyrologti  unU 
versalis.  Alnonnisi  unkum  sanetitatis  Warini  indi> 
c,n»,  reperire  potui,  illudque  minime  sufficiens. 
Nimirum  ex  litleris,  anno  1686  ad  Papebrochium 
datis,  recilatisque  in  S.  Altfrido  episcopo  ad  15 
Augttsti,  intelligimus,in  ecclesia  Corbeiensi  haben 
statuam  Warii.i  abbatis  cnm  inscripto  titulo  S.  Wa- 
nni.  At  in  eademe-cclesiaspectatur  slatua  Ludovici 
Pii   imperatoris  cum  eodem  Sancti  titulo.  Quapro- 

pter,  cum  cnstct  Ludovicum  Ptum  non  coli  Ul  Snn- 

ctnm  aut   Beatum,  ex  titulo  statuss  adjecto  cultum 
Warini  abbatis  colligere  non  possumus,  neque  i 
Martyrologiis  adscriptum  ante  Castellanum  inveni- 

mns. 
Jotaneus    monachus  ex  Martyrologio   Angltcano  me- 

moratur  apud  Fcrnmmu  •  Sed  ncutcr  cultum  probat  ; 

imo  ct  m  editione  posteriore  Martyrologii  Anglu 

Jotaneus  omissus  est  :  et  licct  iu  Scotia  commemo- 

retur 


PRjETERMISSI. 

alahabeliscriptumt  sedexrelatian^semorumcredi 
"  reais  ffungari*.  MagU  vertsimtle  estt  unam 
\L  ex  Sociabus  S.  Ursul»t  ti  reliqua  ignorari. 
plura  n  quis  suggeret,  illu  examinart  poterunt, 
quandoageturdeS.   Ursula  et  soctU  ad  xxi  Octo- 

S  Goreonii  episcopi  et  martyris  inventio  et  transla- 

nowud  Coloniara  AgrippiDam  annunttatur  mAu- 

ctariis    Usuardi  ex    editione   Lubeco-Coloniensi  et 

m   .dmque  memoratur  in  Martyrologio  Ger- 

ic0     Didtur  autem   Gongonius   dlc  fume   ex 

SocietateS.  Ursutxt  de  qua  agendum  ad  xx.  Oc- 

S  Enelatius  episcopus  hodie  annuntiatur  in  Scotia 
'aPud  Tlwmam  Dempsterum  et  Ferranum.  Ab  atiis 
;;  ,.,„,.  mense  Novembrit  quo  Oflictum  de  eodem 
wtbiturin  Breviario  Aberdonenstt  ubi  mtiluto 
',/,,„  abbas  et  episcopus  in  oratione  solum  ab- 
bas  vocatur.  Itaque  de  S.  Englatio  agendum  ad  a/- 
terutrum  diem,  quo  Officium  figit™*  ™  "ut  v  N<>- 
vembris. 


174 

rmri  mmdm  tamen  non  invenio  in  Menologus 

ScolicU  Dempsteri  et  Cameranu 
HeL  a*  Hek  «.   *** -J* £„£ 

Un-Mi»J< »*. «--'  """■'         '    . 

,,„,.  ;,,  ,„„,„,„  c,,i,-  consuli  po*suntAn«otaU,M< 

toTrh  martyris  «in*«*« ^^?£2» 

„,,,,„ ta  Car««te  BhmHwm  ad  <;'""• 

'..•n.Vmnrns    ncc  dutntamus, 
No„  novimus,  qut,  «I '««  ^nenu;'    ,    g    ,.,    ne. 

•-» -"7  ,-:,:;;•  S— Si2-- 

!„;„,; ./-„,,„■„-./,/,— r—.r'-"/-'-" 

,„,.  ,„  j/s.  KitenaonV)  «W«/i*  S.  Sa lyatom 
;„,„,„,„,,  F«fl  pi*.  Ponte  rt«  «* 
„,,,„„,,  Cto»ia«'»«.  mJ  ftuw  ntata  Sm*  MB 

S. EpUbaris  »«"»'■ '""'  '"'■  ' ;'"''  "'""'  ^r^     NataTaut'  Regmaldus,  Pipemi  m  ditione  Pontifieia 

„,,,,,,„■„„   apud  Skhm  *  S^»»um  '"  7,1""""u        (,efllBrtiW,  rt  Joffridus  Blaves  Barctnon»,  uterqm 

xxvn  Septemb.  ...  rt..i i:- ,,i„;,i,„um.  uiler  i>lwcs  riros  fc;Himsque 

S   Ripsime  aut  Ripsimia  tnrjo,  m  ,■'«"'""  «»s 

,„,,;„  iM  A,,ne„ia.  «0  Aunc  dtan  refertur  «  «*" 

UtuardiuoHag yenri,  tl  te  Kar««ratoy«J  ■» 

MKaBudCarte«anaw.Ap«dGr«oS«rer«ntora(l 

29  e«  30  Septembris,  „(  »<>«  inaeam,  car  '  twte«a- 
«usnan  ,„>'«"'<  acau«e»e«r«  Martyrologu,  Romano, 
mquofiguntur  xm  Septembris. 

Arsimd  et  mater  ejus  Agatba   fum  vtrgimbus  «« 
habent  Fusti  Coptitarum    apud  Jobum   Ludolfum 


ueiuniKt-,  >  .    « -- 

risPrsdicatorum.iaterpluresvirosfeminaeque 
illustres,  q«os  hor  die  celebrat  Jacobus  Lafon  in 
Anno  Dominicano,  nominantur  Beati,  quia  iU 
lum  titulum  jam  ab  alUs  dalum  invenerat  auctor 
quantum  exislimot  neque  enUn  profert  vel  minima 
publici  cultus  indicia,  neque  ego  alibi  ejusmodt  m- 
dida  reperio.  Joffridum  item  axarchesius  Beatum 
,,„.„,,  ubi  cultus  ilerum  examinaripotest,  adxi  No- 
vembris. 


Coptitarum    apud   Jobum   L„,u,i>un                      ■         arc/nq)iscopi  Poloccnsis  et  martyris, 
antUT.    IIIOS  < """<•    »'«'.  '°'U      B' J,°.^    „„ ,,, L  l,oc  diecelebratam  f„isse,  ba- 


hodie   memor~.. 

sint   ut  suspicatur  Castellanust  mox  dtctz  Rtpsme 

ejusque  soci^  de  quibtts  agemus  ad  xxix  Septera- 

bris. 

S  Mevnulphi  diaconi  translatio  est  apud  Grevenum, 
Canisium,  et  in  Florario  MS.  DeS.  Mainulpho,  ut 
atias  nomen  scribitur,  aut  Magenuipho,  jam  mentw 
(arta  est  ad  18  Januarii,  ibique  Vita  promUsa  esl  ad 
x  Octobris.  , 

B.  Seraphini  Ord.  Capucinorum  memorut  A.sculi  u 
Piceno  annuntiatur  apud  Ferrarium.  At  :n  Mar- 
tarologiis  Ordinis  Seraphtci  et  Ordinis  Capu- 
cinorum,  editis  a  S.  D.  N.  Benedicto  XIV  post 
Martyrologium  Romanum,  refertur  ad   xn  Octo- 

bris. 

S.  Justina  V.  M.  qualemcumque  cultum  habet  Aquts- 
grani  in  monasterio  moniahum  hoc  die,  crediturqne 
esse  r.r  societate  S.  Ursuise,  ut  habet  Epistola  olim 
Aquisyrano  ad  Bollandum   dala.  Addilur,    nihil  de 


festivitatem  aliquando  hoc  diecekbratam  futsse,  ha- 
bemus  ex  litteris  anno  1693  ad  Papebrochtum  datts. 
An  etiamnum  alicubi  eo  die  colatur  ignoramus:  at 

certe  memona  ejus  modo  est  in  Martyrologio  Romano 

.  xii  Novembns. 

S   Cuniberti  ephcopi  Coloniensis  ordinatio  memoratur 

in  Florario  MS.  Celebratur  natalis  in  Martyrolo,jw 

r,  i  xii  Novembris. 

Romano  ad  *■"  1W 

S.  Virgilii  Salisburgensis  episcopi  memtnit  Canmus, 
et  Ferratius  dicit  translatwnem  hodie  celebrari.  Aa- 
talis  ab  utroque  et  aliU  indicatur  ad  xxv.i  Novem- 

bris.  .. 

S  Joannes  Theologus,  sive  Apostolus  et  Evangehsta, 
celebratur  hodie  in  Menxis  et  MenologiU  Orscorunt 
et  FaStU  Moscorum,  et  Armenorum,  celcbnque 
Officiocolitur.  In  Fustis  Coptitarum  ponitur  ejusdem 
translatio  corporis.  Apud  Latinos  colitur  xxvii  Ue- 
cembris. 


)    s. 


M  tl  DIOCL  > 

,  •  \  (I. 

'illtltS 

'  s.  Cli  MM. 
hoe  dt  uitud 

lAltlnO»  r/ic- 
moruti, 


DE  SS.  CALLISTRATO  ET  SOCIIS 


MILITIBUS  QUADRAGINTA  NOVEM  MM. 

PROBABILIUS  BYZANTII  IN  THRACIA 

COMMENTARIUS  PR^EVIUS 
De   cultu,  Actis,  loco  et  tempore   martyrii. 


D 


e  qninquaginta  Martyribus,  quns  Gr,rci  ad 
Lxxvn  Septembris  memorant  et  Officio  ecclc- 
\siastico  colunt,  ad  hunc  xxvi  ita  hubet  Baro- 
nius  in  Martyrologio  Romuno :  Romae  sancti 
Callistrati  martyris  et  aliorum  quadraginta  novem 
Militum,  qui  in  persecutione  Diocleti«ni,  cum  Cal- 


listratus   insutus  culeo,  et  in   mare  demersus,    ve 
ope  evasisset  incolumis,  conversi  ad  Christum,  c 
eo  pariter  martyrium  subierunt.   Philippus  tfe 
riusad  eumdcmdiem  ho*ce  Martyres  retnlit,  ac  sinn  - 
ter  Romae  annuntiavit.  Elogium,  quod  prolixius  co» 
xuit,  ex  Actis  desumptum  est,  caque  dc  causa  ncccssc  n  » 


apud  G 
n\sii  Se- 
ptrmbris, 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS.  175 

•Uudhuctransferre.  Oalesinius  ad  eumdem  diem  5  Verum  ex  his  necdum  colligitur  locus  quo  S.  Cal- 

f    '    ,     .  )>,„,,:,.    praeterea   sanctirum   martyrum  listratuspassiis  esi   et deinde ecclesiahonoratus. Si Acta 

JJ  ...       .j  (),  gociorura  centum  octuaginta  quatuor.  sine  ulleriori  attentione  inspicimus,  Romae  r,vs/,\  di- 

'*        ngj-Mswori  recte  expressus  est :    nam  multitudo  citur  num    2,  et  in  media  Roma,             u  nwn.  17, 

jilirnili     qui   conversi  iliruutur,  ud  eum  numr-  ^cclcs-ia  S.  Callistrato  f(  StfCti.  xdificata  est.  At  difji- 

*    '    ^cendif  sed  nonomnes  suntcomprehensiet  mar-  culter   credere  possum,    S.    Callistratum  cutn   SoctM 

"**?  monaii  Quod  modo  spectat  ad  xxvi  Septembris  quadraginla el  novemRomm  passum,  ibique  magnifica 

rfinadvertentiaaGalesinioetBaronio  tdillnmdiem  ecclesiahonoratum;  cumnullibi  inveniam,  Roma  "<"- 

tfartyres  translatos  putot  quandoquidem^ad  sequen-  quam  cultum  fuisse,  aut  ibi  extitisse  ecclesiam  S 

mvropjie  spectent.  Nos  taman  sequimur  Martyrolo-  listrato  dtcatam.  2V*i             \uidem  passim  RomsQ&X- 

\  mRomanum,  utsolem              res  tamen  monemus,  listratuin  cum  Sociis  figunt ;   sedaliaetiam  in  Actu 

gs*tossequentidieetpassosdici%etapudGraecoscoli.  occurrunt,  quse    faciunt,  ul   eorum   opinwni  nequeam 

ZCerteadxwnSeptembm,  memoria  S.Callitrastiei  assentiri.   Malim   ego  By  antii  passum  credere  :  nam 

„   immmartyrumMenxisGra!Coriimimpressis,utri-  haec  urbst    ubi                           i    Constantino,    nova 

' ,"'  ijenologio  impressoftypicisqueei  Anthologiisinscri-  Roraa  aut  Constantinopolis  fuit  vocata  ;  deinde 

lialeaUnr-utietSynaxarioMS.tquod  olimfuit  Sir-  Graecis  medU                      'erumque  dicebatur.   Opi 

v     J  aUiLne  Fastis  MSS.   Consentiunt  etiam  Fusti  nioni  mese  favet  patria  Sancti,  qui  non  fuit  Carthagi- 

Moscorum- indeque  colligo  antiquum  esse  apud  Graecos  nensis,  ut  in  Ver  ione  Latina  apud  Surium  perperam 

sanctiCd\\\straX\cullum.NamrecentioresGrscosinMo'  legiturt  s<     I                       ,    ut  in  appgra 


I) 

IUCTORI  J     • 

Soncti  non 

i  \d(  niiir 
passl  !■ 


scorum  Fastis  figuratis  i  i  reperio.  Elogia,  quibus  Grse- 
n  Sanctos  exornant,  ea  Acti*  desumpta  suntt  ul  ■ 
lationesitmanifestum.  Hacdecausaabiisrecitandisabsti 


Gixco  habeiur.  Dicitur  aulem cum omni cohorte Romx 
aut  Romam  venisse,  dum  tiro  erat.  At  cohortem 
Chalcedonensium,  aut  in  quam  Callistratus  Chalcedo- 


B 


i  tamenobservaboadeatquxminus  rectein  iU  nen  is  paulo  ante  adscnptm  erat,  Romam  v 

dinn;ilir    Tn  Menologio  Basiliano  prxter  Callistratura  quaquam  e  nilet  cum  nulla  tanlx  ittnens,  quod 

annuntiantur  railites  centura  octoginta  quatuor,  quod  prolixissimum  esl  inter  I  um  et  Romamt  alle- 

::    in  Galesinw.   In  Sirletiano  primum  con-  getur  ratio 

„m>         SAtBytantmmet   Chalcedon  cmtates  erant  tnc  - 

.    ^   centura  la   quatuor   pro  centura  n*t  solo  Bosphoro  Thracicodvemptx, 

,        Sque,e(   hi  posteriores   et obtrun-  vel  Chala  ^</'™ 

,' U5        I  "**■  "****   «   :/"'    'VOiestque  Slc  tntellmt 


E 


sed  Byzantn. 
stve  Constai-- 
ttnopolt. 


fumtnt  nu- 
mero  quin- 
quaglnta. 


ZTLtyrumnumerusexprimi ~  ■     3  ^  ZdfTe^cZ 

«  ■/«""  Men^seto9iopTmunturtetin     ^«JJ^H 
mu/ai '.  V— •  habet  :  Eodem  die  mcmona     S.  Calhstra    in  a 


fficetiamcumillisdiciturpassus  M  fui  posl  i72ojj 

://;s  gjcitur  /•'    /cfta.  r«  ''/"'/'"  Meneorum  parest 
negligentia;    nam  quadraginta  quinque primum  con- 
versi  diruntur,  deinde  alii  centum  octoginta  quatuor, 
omnesque  simul  obtruncati. 
3 

III    00) 

annuntiatione,  q 
sancti  martyris    Callistrati:  et  Sanctorum  ejus  So- 
oiorum  quadraginta  et  novem  Martyrum.  Ttimse- 
qnunturde  Callistrato  hi  &  •  Jl  •' 

Tp0ei5  6  KaXXt'apaTo§  auyiv^  &f*(a 

X-pTfj)  g-jv/'Y0/,  staXXivixwv  fxapTUpwv. 

Caesusc  us  collum  gladio. 

Exercitui  adjunctu^  est  gloriosorum  martyrum. 
Ju  reliquos  qu  idraginta  npvem  fet  seattunJur. 

Ai/.y;  rsrpanX^  jxapTvpwp  ovv  evj/ooi 

Aia  ^itpov?  ar/A/,ctv  iOXei  Ti/xiav. 

Decas  quadruplex  Martyrum  cum  novem 

Gladio  certamen  certat  honorificum. 


/;•///  i  ,   id  est,  Bvzantii  esset  cum  tota  cohorte,  quod 
ibi   ///,  itiae  nomen   dedissel  .  aui  etiam  quod   eo  i    m 
cohorte  ventsset.   Acceduntei  alix  rationes ,  nimirum 
quod  dicatur  num.  6  sacco  inclusus  marique  inji 
adstante  duce  in   littore.  Hor  Bysnutio  congruli 


tisse,  dumscribebat,ipsiqueperspectal 
m  habeti  Eteistemplum  postea  excitaverunt, 

cui  pulchritudine  sunt  pauca   similia  :  q I  stat  m 

media  Roma,  civitatum  omnium  maximeregia.  Ita 
Metraphastes,   qui  Romom  non  uocasset   suo  tem 
civitatum  omnium  maxime  pegiam;  sed  haud  u 
ita  [acutus  esi  de  Conttantinopoli, 
Romx   fuisseS.  Callistrati  ecclesiam,  colligitur eUam 
ex  verbis  Menxorum,  datis  num.  4.    Quaprop(er  mx 
ullum  mihi  superest  dubium,  quin  dictorum  Mar 

tra   sil  figenda   Constantinopoti ,   ul   xpse  cultus 
apud  Grzcos.cultusquedefectusapud  Lai tabunde 


Gladio  certamen  certat  hononflcum.  ft  ^  m 

Dati  versiculi  etiam  recusi  snnt  m  Anthologio  Grsco,     ""_  Pallistrati   et  Sociorum 


Offlcloque 
cotuntnr  a 
OrajcJ.,  -' 

fttf  ecc/ttia. 


////,,/  /„//w,,s;w,///  estanno  [73$, ibique annuntiatio eum- 
dem  exprimit  numerum.  Idem  quoque  numerus  recte 
legitur  in  Synaxario  MS.  Sirmondiano,  in  qno  datur 
prolixum  elogium  Aclh  conforme. 

4  XV  cultu  S.   Callistrati  et  Sociorum  martynim 
apud  Graecos constat  exlqudatis  Menseis  et  Anthologio : 


7    icta  Grseca  S.  Callistrati   et  Sociorum  marty- 
rumtqu*habemns<*  ''«f 

ParisiensislPassim  attribuuntur  auctori  M^hrus u 
Wntn,  de  Simeonnmscriptispag.  129,  remtans  ho 

««efm  co«senet«;  M  «/ta  «  ftmoMii ,   •/- 

,/   sunt   Latmi 


F 
/lc/a  Grxca 

SCItjltil    II 

Hetaphrati 


priorem  dumtaxat    locum    recito :  »tai    vvv   miyd&iq 
ic&aiv  lapzxu,  TOt.  tw  v«w  aou  irtaxei   jrpoffpe^ouot  t 


te*toGrxco,etemendalamtubkumqueinterj»est 

v!,riH  videbituraberrasse.    Vitia  horum  A  iorum  . 

traatv  ifytxa,  tou  to?  vaw  oou  irtaxct   jrpoo-pcxouot,     com  eorumdsmque  fidem  reddun 

v.«i  toOc  *fl*b  aov  ev  avrfl  yepatpovai,xa£w06nr«v     g»  ^^.   ^  sMr  (/l.  f>M   gfl». 

p^v  oov,  fMHfpM,  navrW^ovotv    Etnunc  emit-     ^      ;  £  rfe    Ww  ^,^^,,,  fa  Anno- 

tis  fontes   sanationum   omnibus,  qui    ad    ecclesiara     ctt wu > <  J^            m  mfUa  ,„  Actis  xqw  pro- 

tu:\m    rmm    fi,1o  ^m/>nrnint..  ftt  certaniuui    t  .    Jlaronius  m  Amotatis  ad  Marty- 


ii    .1  .iti  vimum  •  cx  uuuu(,iio    visiv  >-• - 

Samcto  ecclesiam  fuisse  dicafam,  ipsumque  miraculis 

clarusise. 


ACTA  S.  CALLISTRATI  ET  SOCIORUM  MM. 
170  AV"  .       crificare  •  et  sic  scies,  quidnam  sentiat,  etquamam  D 

A  Artorum  certamen  Callistrati  videliif  figijo»  mo^     ^  ^  -^^  gwim  autem  jussus  sic  facere  CaU 


tyni. 


3 

)  ,  //,  iiirnh  i 

"  \on  i 
con/ra  (7/irl- 
rtfano 

llKH-tl/KI""    .' 


eislargit*.   eos  ^u,  -••■•—;     -      ,  — 

.^.u,,,, rwcttrt0     monia  potius  adivina  didicenm  Scnptura,  .taom- 

certeam  annum   303.  f»  .</- ™  • 0mnes  enim,  inquit,  dii  gentium.  d»moma: 

La  «.  Q«W*   ** m  Zl Z         nont     et,  Simulacra  gentium,  argentum  et  aurum,   opera 

„„,,,,,„  Diocletiam  .  omisso  anno,  g»  W"  '     um  hominum.  Deo   autem   sacnficare  sacrifi- 

notescit.  cium  laudis,  et  reddere  Wtissimo  vota,  ab  eadem 

rursus  didici  Scriptura.  Atque  si  differentia  quidem 
ACTA  do-matis  esset  mihi  impedimento   ad  munus   mili- 

tar°e    consentaneum  esset,  et  eos  me  juste  dcferre, 
An.mre  Simeone  Mctanhraste,  et  tuara   ma,gnificentiara  diligenter  audire   dclatio- 

Auctoic  dimeonts  i  ^    ^  propterea  quod  non  plene   officio  functus 

,x  editione  Latina  lipomaniet  Surii  cM*-    ^ ,  ^  ™  ?Jt&  « t 

Gr#CO.  nwbes,  et  me  ducis  in  judicium  * 

C,     ,        •      -j  -«*  h   Hic  ira   renletus  dux  exercitus  :  Non    est,  in- 

nin  Christi  gregem  in   dies  multiphcan   videret         4  H is  ira   r eptetus  ^^  sed  tol._ 

iniraicus ,  ta  eum  magno  irruit  furore  totum  per-     ^^^^uxLn, ,  et  suppliciorum  — 
cogitans.  rmprobis  enim  et  agrestibus  qmbus-     men  o  rum  lon  e  ieri8i  nisi  mihi  parens,  33*" 

dam  I  j.   in  eum  i h*.  Diocletiano  u  quam^et     ^^j^£Prt  ipse  adorat  iraperator.  « 

Neoue  enim  ignoras,  quam  sim  ego  ternbilis,  ut 
nui  «olo  adspectu  et  leonino  rugitu  e  possim  perter- 
rere  vel  ante  supplicia.  Callistratus  autem  :  Tuus, 
taqmt.  stridor,  cujusmodicumque  fuent ,  terrorem 
affert  ad   breve  tempus  :  est  vero   aeternus  stridor 

ii         1     . *.      '.  .-.m  ,\nr>r\       ai     *.__>! 


E 

constanttr 


Maximiano  tyrannis,  et  bestiis  potras,  quam  impe- 
ibus.acerbissime  el  crudelissime  eura  per  Ulos 
lV,t  Tantum  enim  eis  immisit  iropetum  in 
Christianos,  ut  alia  quidem  parva  el  levi  cura  digna 
ducerent:  hoc  autem  solum  magnificarent ,  Lbn- 
stianos  omnes,  si  fieri  posset,  perdere  funditus :  et 

•    ._•    _.i-..:Mn,,.,.wnnt     i.nom   nllft 


suuuus  uuiu«.  -■ j          -  »                               .  j«««niYi    in  nueiii  valde  horreo  lnculere,  et  vei 

] pi-K  fore             -  gtorta  putarent.  quam  aha  ,Ue  dent.uiu,  „ ^quem                                      ^ 

omnia   P,            itaque  ab  illis  ac,              m.ttt-  sola  terreo              •  •                                       ^ 

novo  qnodam  modo  superarent  persecutoi  stitia  tu«,  Dom.ne    C-t ;  pupbu  \           ,             r 

2Atquemultiqu             L  et  minis,  et  topmentis  valde ;  Domme,  vmfica  me ,secundum  verl 


ratli- 

stratl 

ribtis 
accepta. 
a 


effecti  superiores,  ornati  fuere  corona   martyrii: 

,,,,,.,.  caateros  autom  generosus  qucque  Christi  mi- 

et  qui  viam  pulcherrimara   transegit  martyrii, 

r-.u-iivitns :  qui  ortus  quidem  erat  Chalcedone  a, 

et  relatus  in  numerum  cohortis,  qu»  dicebatur  Ca- 

lendarum  b.  Cumesset  autem  Romae  cum  tota  co- 

rte,  essetque  recens  electus,  solus  veluti  quaedam 

q  stella  in  nocte,  in  qua  luna  nonlucet,  gratum  emit- 

tebat  splendorem,  Christi  fide  illuminatus,  cum  te 


et  ne  permittas,  ut  sim  ludibrio  huic  viro  pestifero. 
sed  me  confirma,  o  Domine,  ut  feram  hac  tormenta, 
dans  vires  huic  huraili  et  imbecilio  corpon,  et  am- 
mumefficiens  fortiorem.  Cum  autem,  dum  multis 
horis  verberaretur  Martyr,  ejus  sangumi  instar 
fluvii  defluentem  adspexisset  iniquus  judex,  jussit 
relaxari  b  tormentis,  el  dixit  ei  :  Hasc  sunt  princi 
pia  prasmiorum  inobedienti»,  Callistrate.  Sapienter  i' 
,.,-„,,  tibi  consulens  morem,  gere  i  s,  quae  dico,  ut 

°  ...  i        l!l „_,;.,    +r.i-t..Pllt.lS. 


Accusatta  n) 
cornmilitoni- 

bus  ct  sat  "■ 
ficarc  juatui 
a  ducc, 
ih 


tebat  splendorem,  Christi  fide  illuminatus,  cum  te-     ergo  t.i.i  consuiens  morem,  f«-  T    "~'«* 

uebriserrorisdetinerentur  commilitnnes.  Ejusenim     ab  iis,  qu«  adhuc  te  manent,  libereris  ttnMw- 

ex  partepatris  progenitor  c,  nomine  Neocorus,     Deosenim  tibijuro,  nisi lmperatono  cedensaecre  , 

Pontio  pnato  administrante  Judeam,  cum  illuc  ve-     eis  aacrificaveris  ,  torm^nta   corpus  tuum  pe        f 

nisset.  et  Christi  viderat  perpessiones,  et  audiverat     et  canes  quidem  sanguinem   tuum  lmge.u, 

divinam  ejus  resurrectionem<  &<  cura  ,  set     autem  tuas    :arne    edent.  Generosus  autem 

factasunt,admirabilia,  accedit  adApo-     stratus  :  Spero,  inquit,  in  Deum  fortem,  ueum  ^ 

los,  et  se  eis  efficit  notum,  Christi  fidem,  veluti     ventem,  quod  ipse  me  extpahet  ex  ore  leonis,     ^ 

,piam  preciosum,  mercatus,  Deinde  domura  re-     manucanum  nnigeuitam  meam  ammam.  boia  \ 

versus,  omnes,  qui  erant  ei   genere  conjuncti,  his     revera  nunc   in  toto,  qui  tibi  patet,  exerci  u,      ^ 

bonis  impertitur  mercibus.  Sic  hujus  hereditatis  fit     Hcum  agnoscit.  Verum  in  eo  confido,  quo d  n ,o 

BuccessorCallistratus,  e<  quae  est  in  Christura  lidem     lam.sed  cum  pluribus  aliis  eam  accipiet,  eis  q    h,^ 

ubique  induxit,  I  mquam  divitias,  quce  non  possunt     indita  cognitione  hujus  sancti  et  adorandi  no,,    ^J 

surripi.  Quamobrem  cura  evasiss.pt  suspectus  mili-         5  His  verbis  magis  imtatus  iUa  be stia ,  j  ^ 

tibus,diligenterobservaJ)aturabeis,quidnamageret.     multas  minutas  testas  substerni,    ct  Martyr ;       ^ 

3  Cum   ergo  una  nucte  eum  e  cubili  surrexisse,      pinmu    super  ipsas    trahi ,    ut  corporis    p  ag       ^ 

et  consnetas  preces  Deo  fudisse  adspexissent,    ea     discepptis,  dolorum  csset  sensus  acrior. ^Hoc       ^. 

duci  exercitus  Perscntino  d  significant.  Illo  autem,      dicto  citius    effecto  ,  jubet  rursus  infundibu  um  ^ 

eo  statitn   aecemto  :  Num  .  inquit,    o  Cillistrate  ,      ejus  immitti  ,  et  pelvim  aquae  ei  infundi,   ut  • 

•vera  sunt,  quae  dicuntur  a  tuis  comimlitonibus?  Is     utris  impleretur Sanctus.  Postquam  autein  no^        ■ 

autem,  Nescio,  inquit,  quidnam  de  me  dicant:  ego     plicium  fortiter   sustinuit  :  Nisi  mihi  paruei    ,  ^ 

enim  sum  nullius  mihi  inali  conscius.  Ille  vero  jubet     quit  judex,  maris  habebitte  profundum.  (  ln        .qS 

milites  dicere.  Ii  autem  :  Jube,  aiunt,  euin  diis  sa-     enira  ,  quod  nisi  te  brevi  de  medio  sustuleio, 

n  quoqie 


per 


ttitet 


quoque  mihi  perdes  milites.  Callistratus  autera  : 
Xilii  (iuiilem ,  inquit  o  sceleratissime  ,  magnae  est 
cura?,  ut,  qui  est  sub  patre  tuo  diabolo,  custodias 
gregemnon  diminutum  :  raihi  autem  in  Deo  spes  est 
etfiducia,  quodhunc  acquiram  Chr.sto  raeo,  et  vera 
fide  confirmabo,  et  in  raedia  hac  rivitatc'  figam  ejus 
ecclesiam  g.  Dux  vero  exercitus  magis  aniino  con- 
turbatus  :  Impie  tu,  dixit,  et  infelix,  mortis  sen- 
tentia  tuo  jam  impendet  capiti  ,   et   cogilas  novam 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS.  477 

sumus  in  conspectu  tuo,*Domine    Cura  vix  tandera 
autem  furoris  eura  cepisset  satietas,  qui  eratplenus 


D 

A.   SIM. 
METAPHRASTE 


sacco  1« 
,na,-i  ivjici/nr, 
sed  libautur  : 


umiii  furore  et  ira,  eos  quidem  jubet  relaxari  a  fla- 

gellis,  abduci  autem  in  custodiam,  illic  tandiu  cu- 

stodiendos,  donec  consideraverit,  quidnam  de  eorum 

statuat  interitu.  Neque  enim  eum  angebat  medio- 

criter,  quod  quinquaginta   militibus  protinus  esset 

minuendus  exercitus,  idqueob  mutatam  religionem. 

9  Simul  ergo   cum  sacrosancto  Callistrato  dara- 

figereecclesiam,  et  multos  ex  nostris  ad  Deum  tuum      nati  ad  carcerera,  didiceruntab  illo  veram  Dei  a-mi-  '"  ^,"0  fide 

adducere.  tionem.   Unus  enim  ex  iis,  Dalraatus  nomine,  stans  ^Sn/Lr. 

G  IIoc  cum  dixisset,  jubet  sibi  afTerri  saccum,  et     in  medio  eorum  :  Rogo  te,  prsceptor,  dicit  Sancto, 


13 


OUO  mirnrulo 
quadmnui/a 

noDctn  Mllites 
tuntur. 


Hi  verbt 
totfeuni  uio 

totmcipantur 
corccij. 


in  eum  injici  Sanctum,  et  statim  demitti  in  profun 
dum    maris.  Ipse   autem  stabat  in   littore,  nulli  alii 
rem  credens,  nisi   propriis  oculis.   Saccus  vero,  di- 
vina  quadam  providentia ,   impetu  aquarum  petrae, 
QU83  in  mari  latebat,   allisus,  fuit   disruptus,  justo 
tamquam  in  ventre  coeti,  in  eo  orante.  Erat  autera 
omnino  Deus  admirabilium,  sicut  prius  Jonam,   ita 
ipsum  quoque  servaturus.  Duo  itaque  delphini,  tan- 
quara  jussi  ,   adnatantes ,    cum  Sanctum  tergo  ex- 
cepissent,   sublime  tollunt :   deinde  ad  littus  acce- 
dentes,  sensim   et  caute  eum  deponunt  in  terra  li. 
Quo  in  loco  sanctus  Martyr  opportune  canens  ea, 
qiue  David  :  Veni,    dicebat ,  in    profundum  maris  : 
sed  neque  procella  me  obruit :  neque  laboravi  cla- 
mans,  dum  orarera   ad  te,  Domine.  Quoniara  cele- 
riter  meas  audiisti  prcces,  et  ex  vinculis  inevitabi- 
liluis,  et  ex  profundo  infimo  me   abripuisti  adraira- 
biliter,  ac  prseter  opinionem  :  et  sacco  meo  disrupto, 
circumdedisti  me. 

7  Sed  haec  quidem  sic  canebat  Athleta  in  voce 
exultationis.  Multitudo  autera  militum  obstupefacta 
eo,  quod  factum  erat  praeter  opinionem,  protinus 
procidentes,  Saneti  pedes  prehensabant,  (erant  au- 
tem  nuinero  quadraginta  et  novem)  petentes  libe- 
rari  ab  errore simulaororum,  et  ad  Uiristum  adduci. 
Ecce  enim  ,  aiunt  ,  cognovimus  Deum  tuum  esse 
revera  magnum,  qui  te  vel  ex  profundo  raaris  libe- 
ravit  admirabiliter.  Beatus  autem  Martyr  :  Meus , 
inquit,  Dominus  Christus  non  repellit  eos,  qui  ad 
ipsum  accedunt.  Ille  enim  dicit :  Venite  ad  me  om- 
nes,  oui  laboratis  et  onerati  estis,  et  ego  reficiam 
vo  .  Gaudete  ergo  et  exultate,  quoniam  merces  ve- 
stra  copiosa  est  in  ecelis.  Ilac  cum  dixisset,  et 
manus  ad  ccelum  sustulisset :  Domine  :  dixit  ,  qui 
111  ccelis  habitas,  et  humilia  reapicis  ,  ct  permanes 
m  secula  :  adspice  ad  hunc  parvum  tuum  gregem  , 
:  et  conserva  ab  omni  damno,  tam  bestiaruin,  quas 
videntur,  quam  quse  sub  adspectum  non  oadflnt. 
Quoniam  es  solus  gloriticatus  in  secula  seculorum  , 
Amen. 

8  Postquam  haec  fuerunt  cognita  duci  exereitus  : 
ad  exercitum  respiciens  1,  per  Lucidissimum,  inquit, 
solera  ,  hic  estmagnis  repletus  prajstigiis.  Nam  et 
aquae  repressit  impetum,  emergens  illaesus  a  raalis: 
et  hos,  ut  praedixit,  attraxit,  eorum  prmstringens 
oculos.  Deinde  conversus  ad  Martyrem  :  EgO  tuas, 
inquit.  rcfelbim  proasl  CftlKstrate.   Brevi  au- 

tem  scies,  quisnam  sit  quidem  Persentinus,  ma? 
gnorum  deorum  cultor  :  quis  autem  Crucirixus  , 
quem  et  ipse  colis ,  et  in  quo  execrandus  inaniter 
confidis.  Cum  ergo  sedisset  pro  tribunali ,  jubet 
fustibus  h  verberari  omnes,  qui  credideraut,  uiil 
qui  etiam  dum  graviter  verbi ■rnrentur ,  et  membra 
eorum  confringei  entur  ,  veluti  ano  ore  dicebant : 
Domine  Jesu  Christe,  adsis  adjulor  tuis  famulis,  et 
da  nobis  ad  finem  usque  patientiam.  Propter  te 
enim,  et  qu;e  est  in  te  fidem,  sic  pati  QO.stW  Spontfl 
statuimus.  A  te  autem  servetur  noster  quoque  pv&. 
ceptor  et  pastor  Callistratus,  ut  por  eu.n  perfectius 
instituti    in  verbo  piqtatp  ,  mus  flwnioiwn 

tuam  agnitionem.  Nunc  enim  taraquam  oves  perditae 
Septembris  T.  VII 


utnos  divina  dogmata  doceamurapertius,  quo  raens 
nostra  flde  Ohristi  stabiliajur,  et  cognoscamus  spem 
vitas,  quaB    expectatur,  ut   non    amplius   instabiles 
cogitatione,  facile  decipi   possimus  ab  iis,  qui  nos 
volunt   convertere.    Nota    quoque    nobis     evadant 
dispensationis    carnis    susceptse    mysteria,    resur- 
rectionisque   et  remunerationis.   Neque  enim  a  no- 
stris  parentibus,  neque   ab  ullo  alio   de  his  antea 
aliquid    didicimus.     Beatus    autem    Callistratus   : 
Unusquisque  vestrum,  inquit,  de  quo  velit   interro- 
get  :  Deus  autem,  qui   docet    horainem  scientiara, 
nobis  quoque  prrebebit  sermonem  causa  vestrae  uti- 
litatis  :  et  vobis  inspirabit   intelligentiara,    ut   pul- 
chre  agnoscatis  mysteriapietatis.  Cum  sic  dixisset, 
alius  rursus,  nomine  Bibrachus  / :  Opus  est,  inquit, 
nobis  prius   scire,   quomodo    Christus,   cura  esset 
Deus,  hominibus  m  quoque  voluit  fieri  similis  :  ludi- 
briaque  et  probra  quomodo  sustinuerit,  colaphosque, 
et    contumelias ,    et   flagra,   et   postremo   mortera 
Crucis. 

10  Sanctus  autem  ab  alto  incipiens,    fusius   eis 
narravit  mysterium  Dei  cognitionis  :  Deus,  dicens, 
cum   ex  nihilo  universum  constituisset,  inanu  pro- 
pria  fingithominem  ad  suam  similitudnrem,  et  pa- 
radisum,   quem  ille  fecerat.    illi  donat  ad  delicias, 
dans  ei  liberum  arbitrium,  et  faciens  doiuinum  om- 
nis  rei  creatae,  quae  videtur.  Diabolus  ergo  ei  invr- 
dens  hoc  vitffl  genus,  et  hunc  honorem,  fraude  eura 
vditur,  et    efficit,  ut  offendat   Creatorem.    In 
primum    ergo    hominera   decernitur  mors    suppli- 
cium.et  ab  illo  paradiso  et  deliciis  (hei  raihi)  < 
sio  n.  Quod  cum   factum  esset,  valde  elatum   fuit 
super.iliuin  diabolo,  qui  eum  supplantaverat,  ut  qui 
per  banc  fraudem  hominem  sibi   subjugaverat.    Et 
quid  Don  mali  quidem  faciebatt  Ouinam  autem  er- 
rori.   et   execrandarum   simulacrorum   edorationi, 
serpentipmque  et  belluarnm,  non  aiibjiciebat,  bomi- 
numque  caedibus  oti  docebat  ad  offeTendom  dsemo- 
nibus  sacriflciuml  Bt  proptereaeum  misere  fcrahe- 
bai  ad  passiom  ini®.SiaergovidensDominus 

suum  figmentum  dominio    teneri   a  diabolo,   non 
sustinuil  td  relinquere  omnino  expers  auxilii 
[eg^m  quoque  dedit,  quai  malorum  reprimebal 
petus,  e1  misit  Propb  itas,  qui  docebant,   quemnam 
oporteat  adorare,  et  viam   indicabat  salutis 
un  autem  vidit  Don  suffi 
,s   mali   v.res.    victus   a  propri)s   visceripus, 
,,,,„,.  Bui   figmenti   inieritum,   dat    iHtfm  ipsum 
sauni  F.lmn.  um.cn, .,...,:«•,    effioif   tttfiat  homo 
OOS.cum  necii.samqMidem.quod  Deus  esset, 
perdidisset  :   ut  pra-teitu  carnis.    et  l.n.nan, 
ineacarateuin,  qni  nosdeceperal  :  ut  dtm  pttaret 
seho.ninH.n.^.ivci,.,,,  Deum ^ineideret,  Quod  etraffl 
evenit   Nam  eata  invadentem  mimicum  vi  wc 
.leiht  victoriam   per  earnein  ei    d 


E 


m 


mulla  disse- 

n  ntc 


eveni 
Dobis 


h.iin- 


assumptam, 


11   Sedne   sic  quidem  abstinuit  adversariu 
amica  sibi  malignitate.  Sed  cum  videret  ninl, 
trabi  ad  agnitionem  veritatis.tam  .is.  quffi  OOC 
OUam  iis,  qua^  faciebat,  rairaculis,  cfficos  jllunnnans 
et    mortuos   susc.ta..s,  naralyticos  confarraans,    e 


Calllttrato 


23 


curans 


A 

A    SIM    MBTA- 
pnBASTE. 


178 
-curans 


,CTA  g    CALLISTRATI  ET  SOCIORUM  MM. 

A  ,„      bis  quoque  studendnm,  ne  stet.s  a  par  ibus  eorum,  B 

dsmoniacos.  movet   in    -^    ^^^1^^—^ 


0 
P 


consequamini 
•ehendis-    eorum,  &£?£££*  vasa  electionU,  cum  Deo 

cruc.ngun.  .,...— ..   ---  identia  :   et  morte     prwn» .  n  fectj_  (livin0  b 

sent,  sublimion  perm.ttente  pioM  d  prtrpmum     cred.der.t.  jL,.  «rf»iinN1 


dmorum,  invid.a  moveue  »£~-  b 

crnoingunt  qmdem,   «J^SLlfa  '  «I 


crw,i»b »   ,        ^;**onip  nrovu  entia  .    «« i      i-j«B;t«  •  pffipiemini  auicra   iltibui,  un».w  uoF- 

sssr  afflrfi— --*a  ksssj-  -  -*■-*  «=■  - 

eurrectione    simul    fact  rwurgere. 


surrectione    simu.    ™'"'V~i?eam  nostri  as.um- 
co3los.   nt  qui  simul  ^"^^eadventuin, 

BrssaEM-.-ss; 

!-!«««»»•■«• »'  •«-  •'"—  " 

19  Cum  sic  docuisset  banctus,    suigo 

B  ali      cTuomen  Heliodorus  :  Dic  mihi,  mqu.t,    o- 

Sne  mi  CallUtrate,  quo  vad.t  uniuscujusque  an.ma 

Tcorpore  separata,  et  qumnam  sors  eam  excpit   t 

qrs  des  eam  recipit  o>.  Cui  beatus  :  Duo,  niqnit. 


CuTigomagnoetexcelsoanimo,   fidequemu- 
„ti   resistamus  diabolo  :  legitime  decertemus,  fun- 
„;usque  etvertamns  adversar.os.  S.c  en.m  ma- 
JSTSmlm  conseqnemur  a  Chrsto  agonotheta. 
,4  Hae  et  his  plnra   monita  d.u   noctuque  e.a 
dans  divinus  Calhstratus,  docensqne  tamquam  prm-  „£«* 
...ntor  puerorum.   parabat  et  animum  addebat  ad  ,/,„,„„,„„ 
ce  tamen  propositum.  Die  autem  sequent dux  ex-  l-. 
ercitus,  cum  in  insigni  quodam  loco  civitat.s  pr*se- 
Lset    eius    quoque  assistente    exerc.tu,  accersit 
doriosumvictorem  Callistratum    et  eos,  qu.  cum 
illo  erant,  Martyres.  Qui  cum  producti  essent.  D.c 
m,h.,  inquit,  Callistrate,  tene   et  hos  admonmst,, 
ut  diis  sacridcetis.et  ab  intolerand.s  torment.s  ,be- 
remini  :  an  adbuc  in   priori  persistit.s  inobedien- 
ttal  Magnus  autem  Callistratus  :  De  me   ipso  qui- 
den.    dixit,  do  responaum ,  quod  neque  sum  honestan, 
confessioncm,   neque    mihi    persuas. 


E 


iiitbiaturus 

omnino  deficere  a  partibns  Christmnorum,  nec  mihi 

e  mi  CallUtrata,  quo  vad.t  ™»™^u°™™    °™         potarit  persuaderi,  ut  non  stem  pact.s  con- 

,rpore  separata,  et  quasnain  sors  eam  excipit  et         q        i  De  ^  mUm  ,pse  in,emga : 

P  des  eam  recipit  o>  Cui  beatus  :  Duo,  mqu.t,     ™^u  enu„ciallU„t  :  satis  cnin,  sapiuut.  Ad 

sunt  narata  animabus,    quae  separantur  a  .  v„0  antem.  nl. 


pl"enus  est*caliginc,  et  teter  visu,  et  qui  potest  ma-     ^^  ^  ^^-e,  in  quo  tibi  subjicimur, 
^nam  afferre  tnstitiam.  0««^ ^^     ffZto*  «bi  cedimus,  et  nullo  modo  tibi  n, 
na3  anim»,et  qusecontra  secus  sunt  affectae,  utut 


fidei  capiti- 

bus. 

•  Grxce 


e  sortiuntur  locum  sibi  convenientem.  ^eque 
vero  fit  perlecta  remuneratio,  neque  bon.s,  neque 
iis  qui  contra  se  habent,  donec  e  sepulcns  surgen- 
tia  corpora,  his  animabus  rursus  conjuncta  fuermt. 
Tunc  enim  veniet  quidem  rursus  Christus  in  ter- 
ram  •  corara  eo  autem  sistentur  omnes  homines.  et 
recipietunusquisque  dignam  vita,  quamegent,  re- 
munerationem.  . 

13  Doraitianus*  autem   post   hos    surgeus  :  Qui 
ergo,  inquit,  multum  in  vita  praesenti  peccant,   non 
hic  dant  poenas  :  sed    iis   illicest  reservatum,  quod 
luant  pro  factis  sreleratis.  Respondit  autem  beatus 
Callistratus  :  Ulic  quidem  est  perfectum  judicium  : 
sed  tamen  hic  quoque  multos  malos  Dei  persequi- 
C  tur  justitia.  Nam  cura  sit  Deus  lenis  et  patiens,  et 
uniuscujusque  peccatoris  sitiat  correctionem,  gla- 
dium  quidem  suum  vibrat,  et  arcum  tendit,  terrens 
npparatu    armorum,    et  evocans   ad    pcenitentiam. 
Postquam  autera  viderit,  eos  nihil  hinc  effici  melio- 
,  sed  aliis  potius   prabere  occasionem   ignavi», 
staiim  infert sectionem,  etsumit  supplicium  :  aliis 
qu.dem  convenienter  peccatorum  magnitudini, 
autem  minus,  utpote  quod  eos  rursus    illic  maneat 
supplicium  :  quomodo  Pharaoni   factum  est,  et  So- 
dorais.  Nam  etsi  eos  evestigio  supplicium  est  inse- 
cutum.nondura  totam  impleruntpCenam.  Estautem 
hinc  evidens  :  Tolerabilius    eilim    erit  Sodomis    in 
die  judicii,  quam  civitati,  incjuit,  illi,  qua3  non  ac- 
cipit  fidei  Christi  praedicationera.  Sic  enim  ostendi- 
tur,  non  sufficere  Sodomitis,  quod   est   hic   suppli- 
cium,  si  eorum,  quae  peccaverunt,  habeatur  ratio  : 
sed  adhuc  illic  reservatur    faex   caliois  judicii  Dei. 
Quod  si  nonnullis   quoque  justis  inferuntur    acerba 
quaedam  et  aspera  in  proesenti  vita,  minime  est  mi- 
randura  :  ea  enim    sunt  probatio    virtutis,    quam 
collegerunt  :  aut  etiam  delictorum  quorumdam  pu- 
nitio,    per  quae  penitus    emundati,  mundi  omnium 
transraittuntur  ad  vitam,  quae  illic  est.  Estergo  vo- 


mus.  Si  autera  de  fide  et  rehgione.  a  nobis  nihil 
aliud  audies,  nisi  quod  Christiani  sumus,  et  Deum 
unum  agnoscimus.effectorem  cceli  etterra.inqunM 
etiam  credimus,  et  Filiura  ejus  unigenitum  Domi- 
num  nostrura  Jesum  Christum.et  Spintum  san- 
ctum,   quomodonos  docuit  hic  sapiens  noster  Pr«- 

ceptor. 

15  Ha^c  cum  quadraginta  et  novem    martyres  — 1^ 
tamquamunoore  respondissent.eos  verberan  jubet  ^^ 
dnx  exercitus  :  deinde  vinctos  pedibus  et  mambus,  Mj 
projici  in  propinquam  piscinam   q>    qua?   vocabatur  q 

Oceanus.    Cum  ergo    eos  vinxissent.   et  essent  m 
aquam  immissun,  precatus  est  Callistratus,  dicens  :  F 
Domine,  qui  in  altis  habitas,    et  humilia  respicis, 
adhunc  ininunum    tuum  gregem  oculos   dinge,   et 
dignare  ipsura  in  hisaquis  lavari  lavacro  regeneratio- 
nis  et  adoptionis   per  adventum  sancti  tui  Spintus, ut 
per  ipsum  utnundati  abomnivetcris  hominisvanitate, 
fiant  socii  haareditatis  eorum,  qui  tibi  placuerunt  a 
seculo.  Siiniil  autem  atque  ipsi  fuere  in  aquas  pro- 
•scti.  evenitres  digna  auditu  et  admiratione.  ^ 
enim  solvuntur  vincula,  et  laeto  vultu  et  alacri ;Mp 
bitustatim  emergunt  ex  aqua.  Divinus  autem  Oal- 
iistratus  visus  est  in    capite  ferens  coronam  longe 
speciosissimam,  et  vox  ad  eum  existit  e  ccelis,  di- 
cens  :  Esto  bono  animo,  Callistrate,  cum  tuo  grege, 
etjam  venite,    in  seternis  requieturi  tabernaculis. 
Simul  autem  cum  voce  magnum  quoque  Deus  exci- 
tavit  terrae  motum  adeo    ut,    quae  propinqua   erat, 
statua  ceciderit,  et  in   pulverem  sit  resoluta. 

16  QuaB  cum  vidissent  et  audiissent  alii  milites,  ^  flllli 
qui  erant  numero  centum  et  triginta  quinque,  ipsi 
quoque  credunt.  Non  comprehenduntur  autem  cum 
jam  dictis  :  sed  illi  soli  quadraginta  novem,  cum 
sic  jussisset  dux  exercitus,  traduntur  in  custodiam. 
Dicit  eis  itaque  Callistratus  :  Ecce,  fratres,  Christi 
gratia  dignati  estis  lavacro  regenerationis.  Oporte 
ergo,  quas  par  est,  ei  agere  gratias.  Itaque  surga- 

mus, 


convtrM 
135» 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


179 


h   nius,  et  oremus.  Tuncexpansis  in  coelum  manibus:  telligitxtr,  utnecesse   non  sit  totixu  exercitxu,    qui  in   D 

DomineDeus,  inquit,  qui  visomnes  homines  salvos  Thracia  vicinisque  provinciit  erat,  iucem  facere  Per-  k.xm.  MET*- 

fieri    et  ad  agnitionem  venire  veritatis  :  qui  etiara  sentinum.  phhaoti. 

tu(nn  gregem  eripuisti    ex  ore  leonis,  et  vocasti  ad         e  Pm  Leonino  rugitii,  ut  GrstCa  habenl,  inlerpres 

salutem    seternam,  dignare  In   tua   fide  nos  omnes  mttius  posuerat   voce.  ffuc  occasione  moneo  iectores, 

consummari,  etadte  Dominura  venire  immaculatos  plxtres  id  genus  voces  in  translatione  a  me  mutatas,  ut 

et  mundos  *.  quoniam  es  benedictus  in  secula.  verba  Latina  Grsecu  melim  corresponietent\   ie  iis 

17  Sed  haec  quidem  flebant  a  Sanctis  in  custodia.  vero  solum   monere  in   Annotatis,  quz  sensum  etiam 

coronam  obti-  f-:_jens  autem  dux  exercitus,  ne  per  ea,  quae  ab  eis  mutant.  Observo   prxterea,  sermocinationes  plerasque 

nen'.  Ecelema  ^:,,»,.,,!.,     mnlli     nV\  en    rtahVpr«nt.    fit.    alia  Actis insertas  vitlrri  nntins  \fvlntilirns,n>   nttam  illnrum 


nen' 

IptU  dkata. 


fiebant,  miracula,  multi    ab  eo    deficerent,    et    alia  Actis insertas  videri potius Metaphrastx,  quam  illorumt 

nars  Christo  accederet,    re  communicata  cura  suo  quibus  eas  ipse  pro  rerum  udjunctis  attribnit. 
assessore,  Vero  Dncenario  r,  cum  communiter  cum         f  Non  admodum  verisimile  est,  solum  Callistratum 

eo  consultasset,  noctu  mittit  railites,  quibus  hoc  im-  fuisse  ChrisHanum  in  exercitu  Persentini. 
peratinn  fuerat,  ut  membratin  Sanctos  conscinde-         g  Vux  ecclesia  non  videtur  exponenda  deadt/Mo; 

,V||(  ii,  custodia.  Quod  quidem  etiam  factum  est  vi-  sed  de  coltectione  hominum,  qui  ctvitatis  alicujus  eecle- 

cesimo  septimo  Septembris.  Qui  autem  crediderant  siam  constituunt.  Pix  tamen  credtderim,   Callistrati 

centum  et   triginta  quinque  milites,  cum  accessis-  verba  esse.  Ea  verisimililer  aliaque  prsecedentta,  mul 

sent   sustulerunt  Sanctorum  corpora,  et  honoriflce  taque  sequentia  sunt  Metraphrastx,  aut  partim  scrip- 

sepelierunt :  ct  ei*  templum  excitaverunt  s,  cui  pul  tons  vmstioris,  quem  sequi  potuit. 
ehritudine  sunt  pauea  similia  :  quod  stat  in  media         b  Mari  injeclum  fuisse  Sanctum,  liberatumque  <h- 

Roma,  civitatum  omnium  maxime  regia.  Porroau-  vina  potentia  non  est  improbabile,  cum  eo  miraculo 

temchartam  quoque  invenerunt  in  custodia,  in  qua  Socii  ejus  dicantur  conver&i.  Al  magis  difficulter  fidern 

erat  quaedam  doctrina  et  descriptio  gloriosi  et  victo-  obtinebunl  omnia  adjuncta,  qtm  hic  referunlur. 


ria  insignis  martyria  Callistrati.  Postillorum  au- 
tem  consummationem,  martyrium  quoque  suscipit 
Marinus  t,  vir  et  gloria  clarissimus,  et  doctrina 
eruditissimus,  qui  ad  finem  usque  fortitudinem 
H1  ef  constantiam  :  ad  gloriara  Domini  nostri 
Jesu  Christi  :  qnem  decet  omnis  honor  et  adoratio 
in  secula  seculorura.  Amen. 

ANNOTATA. 

a  Notabiliter  hoc  loco  aberravit  interpres  :  nam  apud 

Lwomnnnm  et  Surium   legitur  Carthaginensis ;  cum  addidi  ex  Graeco. 

Jornr  K«Wovfov  Calchedonensium,  vel,  utalii  p  Ad  hunc  locum  observat  Lxpomanus  nonexcludt 

scribunt   Chalcedonensium,  videlicet  civitate  vet  lerra  tocum  tertium  tive  purgatorium,  quxa  solum  agilux^  de 

oriundus.  An  interpm  forte  legerit  ___pp*«fo  Car-  locis,  in  qxabus  '''''-^^^^;;"^/^;;^'^ 

thaeinensium,  ignoro.   At   in   nostro  apographo  hoc  ego,  verba  non  esseS.i  allistrati,  sed  Mtuphas,*  . 

inao"  »         i   y  fiue  hxijusde  purgatorio  sententtam  nuln  mnotutsse, 

tioii  liabctur.  '     _    '            '      ' . 

,    n           -1-1    ».-«.  cum  Grxms  sxl  mean  aevt. 

%Z  S_Jf  rjT-J,  «.*  r.„.u  „:>,.        ,  r.  >■„■,,„   _,  -  o  ^  li  wg. 


i  Tres  voces,  ad  exercitum  respiciens,  ex  Gn* 
textu  addidi. 

k  Grxce  poiroXot?,    quod  clavis    vertit   interpres  : 
malim  fustibus  aut  baculis. 

1  Sic  nomen  expximitxir  innostro  apographo  Grxco, 
in  Latinis  edilis  Bibrachmus. 

m  Grxce  av9p'.'»-oi;  lao$  hominibus  sirailis,  idest, 
homo,  Tnterpres  vertit  homo  similiter. 

n  Tn  Latinis  communise_pulsio._Ut/0„communis 
non  est  in  Ch'&co  apographo. 

o  Ultima   verba,  qua?  sedes  eam  recipit?  mrsurn 


Ejus  enira  patris  pater,  rectet  siultimo  loco  patersw- 
malurgeneratimpro  aUquo  ex  mojoribus  aut  progeni- 
toribus.  At  Surius   pro   avo  sumpsit,  ita    in  margine 


h«t  fontem  baptisterii.  Videtur  illa  piscixia  sludiase 
qusrsita  ab  axictore,  ut  haberet  occasionem,  qua  milites 
recenter  conversos  diceret  baptisatos.  At,  st  defuit  bap- 


Sel;  _5? :;:'"  .55^2  ^.  ^ ,:r , **  *> »  -■  •- * 

«wr  "i  -*  um^  *  ?rj-j  -jj;  :;:::,;,;;::::■  Vi,.0  Ducinari0, «,«, . 

nec  twisimife  est,  eum  dicere  volutsse,  avum  Many  i*<    ij    i 

mtquem  sxtb  Diocletiano passum  asseruit,  cum  Cliri-  mt*u*'                      exciUverunt ;  quod  r,r«>»  g«i- 

*  ° •**-■  ff  *  -r  ^rrr  rfm{:K5anrs 

ambigxtitatem  emendavt,  locumquestc  exprnst,  ui  aU  ■                     mbtl$i    sril  llh  aliU  fidelibns 

qnisexprogemtoribusdkaUtrChrmttemporetnJU^  J"  «J     Ctauftmte^l «» ,,■/«!»   «Wto. 

fitme,  ibiqne  Apostotorum  tempore  coxiversus .  Nontxt  J      dmm  m  Commntario  prsevio  p 6; 

prpinn  mcredibile,    aliquem   ex  progemtox^  ( tl-  »on  «      •     ,m/,7//r//)//,  nomen  fuit  Marinus,  4  n/t- 

listrali  fn  /ttrf*fl   wfcr   A'"'"""'^  fuisse  mUttes,  im-  ^^.^^  ^  w|(ft..  ^  ^^  pflMM 

demqvefxdeiChxistianxnomen  dedtsse.   At  auctorttat.  i   ■                      ^  ^  g   ^..     u  ///r   OTfmorflftw 

Jl.ewp/trflsr^pro  r«  r_m  v«liuifa  '"•'/""  «"  magnataut  ^^  ^  riilnhir    mn  inveni0t  Certe  non  videtur 

eam  facere  certam.  mctare  ad  hodiernam  Martxjrum  classem. 

d  Pex-sentinum   alibi   non   invento.   Grzce   vocatux  specu 
crwrXircz,   quod  de  qttoltbct  duce  militan  recte  w- 


DE 


ACTA  SANCTORUM. 


180 


j.  c. 


\sm.  cccrv. 
i  synonytno 

Kjmensi 
diversw  S 

Ctjprinnus 


DE  SS.  CYPBIANO,  JUSTINA 

ET  THEOCTISTO  SEU  THE0G1UT0   «AHTYRIBOS 

PROPENICOMEDIAMINBITUYMA 

COMMENTARIUS  PR^VIUS. 

i  «•  •    diebus  diversis   celebrantur  elogiis  vitiosis. 

s  iSLTA  '»"• * *— — *•  «*** 

NazlanZCnUS-  peun,  precibU3  semper  intente  erat ;  sed  ipse 

Sanctum  Cyprianum,  i  celehi  doclore  Cartha-  ad  I  ^^  d  correptus 

",-./,;,' ■  —  S.  Justins  «|»   «J.  poh        P  m.s.sset  Cypnanus  (res  forn 

Theoetis.o  M  Theognito  r *«,  corouamm  gj  aJ        inem  et  non  persuasmset  e. 

M  Groea,  ! M ''""'  /:"''M  ;„i  semper  Deum  oranti,  es  postremo  dmmone,  coacto  E 

, ,„  t,  qux  de  m,  ntc |M  <■•'">  *"•■*»  ^Teeingresso)  intellex.t,  vanam  uc  fu talem  esse 


££.  antiguU  refermt,  *«*?««  «W-  '"  "      "     ££  est,  eumque  in  virtule  progressum  ec.t  ut 
,,,,,.  ptartorfto,  gua  peccaiore*  «*■  « ■*"    "L,  ordinatu9  faerit  multosque  ChnsU  fldem 

■  -   -■■•> «•«»*•«  flflreofos      episcopu»  u  Tnd;na  cnmnrehensus 


:;:;„,::;,;;;: ,,::„„:  -••-*—  **? 
::;:;  .,.',,,.  «d „<«„<,--  * ,  «*•  ~£ 

nisquevincn  lUetringit,* r< '"■'"n", '"" 

, ,. Cypriannm  mngic -tUm  ad  sceiera  <mma 

""  . ."•  '        ,  ,..     ..,  ...    „„„„„    nratia  miro  modo 


SSTSK Tuna  cum  Justina  .mprehensue 
a  Damasei  prmfeeto  pro  Chrieto  deeolmtus  est.  A 
S«  tttar  S.  Cyprianus  nobtobus  »«« 


„„■„„,  jtti  S.   Justinam  perdile 

fl^  cw««  fefefe  .ft-M  aMM.  Anttquissmam  <  V  ^  ^  o-  ,op.,TO,     Damascl 

m  ni  Ecclm ttomm   Martyrum  ^strammm^  i  »  *  ^     to%ifl  „,  "ap/,vto:.  Pr.t.ct,, 

lam,  abunde  prol '  Gregom  Nanamm  0,a,w  U>mite  p  h^  ^  ^       f/  M1 

docix  imperatricis,  Theodosii  junmisconjugis    car-       .  niniU     6l  ,„,  mimadv*monibus  temi- 

m •  quLm  compendium  esi  apud  Photium  Bibh;  i <         <  MagnueautemGregoriusTheolo. 

thecl  Uce  184,  ei  ipsa  S.  Cypnam  nomxne  vulgata  nai  >  ^  JB  ^       um  ^_  c^HflMU^ 

( ^fmto,  j ■  ante  Comtantini  *tatem  smptam  esse,  gus  ^  f  ^e    Celebratar  autem  lUorum 

ritici  plurimi  eti 9 «  /«<-"«••  ^  .««^"  SSiubsorum  martyrio,  quod  est  trans  Solo- 

mce  aliisque  priusquam  pW««  -''^^'«»-«^  jiwml  "  ^^      ^ 


cutn  SS.  Ju- 
sllna  0i  v//r- 
oc/b/o  c«htur 
a  Grxcls 


Cl 

hi 

martyrologis  ordiri. 

2  Habent  sancti  martyres  Cyprianus  et  Justma 

«ttumajjud  Gr.u-o,  elogium  die  1  Octobris,   ubi  Mc- 

nxa  canuni  : 

Ztv-:t  DiTkOWta  avvBavtXv  Tovattvyi 
Tv.r,9r,  JeuTEpl*»!  auv  Mo-joTtV,  Kj-pt^voc. 
Mceret  satanas  ccrnens  Amicum  olim  suum, 
Gladio  amantem  commori  Justinae. 
Sectus  est  secunda  cum  Justina  Cyprianus. 


monis. 

4  Qust  hic  observanda  vel  castiganda  smt,  t«/;o 
«maMiiiii;  ad  Fastos  sacros  Latinos  progrediamur.  ^.^ 
In   Hieronymianis  incognili   sunt  SS.  Cypnanus  fl  ,, 
?usLtinRmanoParvoRo^ 
tur  xxv,  Septembris  :  Romie  Cypnani  episcopi  an    ^^ 
tiochia    passi,    et  cum   mar.yrc   Justina  Romam    ^ 
translati.  Bedant. ^8  ^Ami  to«  M       "   B 
aim-r,    wrwtmi7itmu7n  /<n„.   uf,   m   Bedn  dfi  '""" 
(/(,.M/l//n/(  wsa,  ,//(„/  hffM  Btatam»#on«i  rHnun 


2  Oclobrls, 

uht  <ili'jua 

tst  l/i  Boruw 


Sectus  est  secnnda  cum  Justina  Cyprianus.  M««tpi..«.  ■»  ,  v •    «  „, 

kLu»  <«.  «b.  die  tegitur  in  Faeti,  metrici,  Sic , M  «j  m ;  • ■ ;, J  »       ■       ' «  ^         ?aTn 

er»cer h  Sirteii  ri  Be«7i afenetojii.  Aniife-  W««  -rm   mm ' «  "^  rum 

ji«,ue  Gr-rer ecenter  Venetm  imp. ,,,,.  ,-,,,■  maHyrum  W»W^  e  o  Eo  ^pessi, 

,,„,  ,„„„„„  J  | ,,,„,,„,  .  ,„  ,„  A"„/,  „,,„„,,  ./„,,  Vndolfi  luetma  suh  D.oel        -.  multa  p ro  UM    P    P     ^ 

„  LemU  Allatu  „o, „,,., ',, afartfffttm  .psum  quoque  PW™^"™^»,    conVertit 

„„ ,.  /dem  ,,„,  est  in  Menmu  et  Menologk  mag.c.s  su.s  eam  dementare  cona.e^ tur    c 

,,.,„,,„  „  /,'„„,„„„,  ,r„„   (MMb  A« ,  „„„o  Vacto  martymavit  sub  <  '•"        !"./„/  „, 

1727  DrKniedito.  Cyprianus  sapiens  pontifex,  De-  nmtiatmem  ,tc  „•„„«*   HifM    ' ,»««  < ««. 

cio  imperante,    Antiocl^   Syri»   natus ;    primum  ^^,^f**f""J 

philosophns  erat  et  magicis  artibns  apprime  ern-  eione  w»  Dieeiel ,  e<  <„,, Mto  h»  JJJJ» 

ditus,  se,l  postea  Cbristianns  bac  occasione  factns  femore  marlynom*ndos< -./■/  re/erunmr.  OT    <  f 

est.  Jnstinam  virginem,  qn*  ab  Optato  cpiscopo  7iennen««    proiteiue.    Sanctontm    noetwnm  i« 

baptizata  fuerat,  Grsecus  quida,,,,  ldas  dictus,  ar-  prosequimr.  Jnverit,  propier  eo,  ?"*  '"    » 

denter  amabat  :  sed  cum  vof,  sui  compos  fieri  non  rf.Vre,,,,,,^,^  Ad„,„„,  .„„.,  obtmania   „  „  •  ^,     rf 

posset,  confUgit  ad  Cyprianum   rogans   eum,   ut  ,,,„»<  '„'"'„  '<"  ineerere.  S«e  ,„„„<■  """'""" riani 

magicis  artihus  illam  ah  sibi  consentiendum  indu-  <■„»„(,■>„  diem.  Natale  sanctorummartyriim^l 

ceret.  episcopi  et  Jnatin»,  qui  passi  sunt  sUb  D.oclet.ano 
3  Cura  vero  Cyprianus  fornicationis  da:mones  ad     imperatore,  judice  Eutoln.io.  _  ^n_ 

sollicitandam  Virginem  tertio  destinasset,  ejus  ta-         8  Justinte  pater  erat  DusiUs  apUd  c.vitaten  ^ 
men  ani.im...   expugnare  nequivit,  qUa  fUndendis     tiocbiam.   Qui  viam  religionis  a  diacono,  n     ^ 


A 


tt  studiose 
decllnavit, 
qux  161 


'litnt 


Prohelio,  audientes  baptizati  sunt  a  sancto  episcopo 
O  tato   VirgO  autem  Juetina  Domino  serviens  Ire- 
nnentabat   Jcxlesiam.   Hanc   Agladillfl   BCholasticus 
lms    exarsit  ob  amorem  ejus  :  et  onm  nnllo  vi 
ILat'  pertingere   ad   illam,    rogavit   Cyprianum 
Lurum  promi8itqueei.duo  talentaauri,  si  virgmem 
juTtinam  m  amorem  ejus  excitare  posset.  Cypnanus 
autem  magus,  vocatis  damonibus,  cuspit  agere,  ut 
Virginem  Cnristi  ei  adducerent :  qui  semei,  bia  et 
tertio    venientes    ad    beatam    .Justiuam,  nilnl  apud 
illam  suis  deceptionibus  valuerunt ;  sed  signo  Cru- 
cis  repulsi,  victi  recesserunt.  Cyprianus  vero,  cum 
illorum  virtutem  adversus  Virginem  haudquaquan. 
valuisse  videret,  dicit  ad  diabolum  :  Dicmihi,  qucm- 
adinodum   victi    estis  a  virgine   Justina?    Cui  dia- 
bolus  :  Dicere  tibi   non  possumus,  nisi  prius  jures 
mihi.  CumqueCyprianus  illisjurasset,  ait  diabolus  : 
Vidisignum  Crucifixi,  et  extimui.  Cyprianus  dixit : 
Eroo    Crucifixus   nmjor  te  esU   Dicit  ei  diabolus  : 
EtUim  ;  major  enira  est  omnium.  Quod  audiens  <\- 
prianus,  contemnens  virtutem   diaboli  et  currens 
venit  ad   episcopum    Anthimum,   cecidit   ad  pedes 
ejus  rogans,  ut  doceret  eum  et  baptismo   Christi 
consignaret.  Beatus  autem  episcopus  gratiaa  agens 
Deo  catechizavit  eum.   Et  revertens  Cypnanus  in 
B  domum  suam  omnia  idola  confregit. 

6  Tunc   rediens   ad   ecclcsiam   diligenter  salutis 
v,  rbu.n   auscultare  ccepit.   Hora    deinde  residens, 
nua  catechumeni  foras  mittebantur  ecclesiam,  mo- 
nitus  est  a  diacono,  ut  oum  reliquis  cateohumenis 
egrederetur.  Conversus  veroad  diaconum,  dioit  ei : 
Servus  faotus  sum  Christi,    et  foras  me  mittis? 
Dicitei  diaconus  :  Factus  es  perfectus  servus  Dei? 
Cyprianus  inquit  :  Vivit  mihi  Christus,  qui  damo- 
nes  confudit,   et  mihi   misertus  est,  quia  non  exeo 
hinc,  nisi  perfectus  fuero  servus  Christi.  Diaconus 
yero    Anthimo   episcopo  haec  renuntiavit  :  qui  se- 
cundum  ordinem  instructum  baptizavit  eum,  et  non 
multo  post  etiam  d.aconum  ord.nav.t  :  qui  doctnna 
et  monbus,  plusquam  dici  posset.  excrescens,  m.ra- 
culorum  gloria  praolarissime  floruit.  Verum,    non 
multo  post  interjecto  tempore,  factus  est  episcopus 
sanctamque  Justinam  matrem  virginum  constituit. 
Quorum  virtutem  non  ferens  diabolus  per  satellites 
suos   apud   Eutolmium   comitem  Or.entis   egit,    ut 
comprchenderentur   Cyprianus  episcopus    et  virgo 
Christi  Justina.    Gujus  ante    conspectum   vincuhs 
ligati  cum  fuissent  adducti,  comes  dix.t  ad  beatum 
Cyprianum  :  Tu  es  Cyprianus  doctor  Chnstianorura, 
C  qui  per  maleficia  multos  errare  fecistiS  Bcatus  Cy- 
prianus  dixit  :  Aliquando   in  perdit.one  .Uemonum 
positus  multosluxuriosos  feci  :  sed  salvavitme  Deus 
per  virginem  Justinam,  dum  eam  per  dsemonia  ten- 
tare  vellem,   quee    illa,  fide    Cliristi    armata,    per 
omnia  contempsit.  Comes  iniquus  jussit,  sanotum 
Episcopum   post    haec  suspendi    et    exunguiart; 
beatam   vero  Justinam  post  alapas,  crudis  nervts 
in.maniter   caedi  ;    deinde   sanctum    Episcopum    m 
carcerem   reclusi,   et  sanctara   Virginem   in  domo 
cujusdam  matronae  custodiri. 

7  Qui  post  aliquot  dies  in  sui  praesentiam  redu- 
ctos  in  sartagine  ferrea  jussittorreri.picem.  adipera 
et  ceraradesupcrministris  infundentibus.  Et  cum 
ibi  laudem  omnipotenti  Deo  dicerent,  Athanas.us 
sacerdos  idolorum  postulavit  eomitem,  dicens  :  Ju- 
beat  claritas  tua,  et  in  nomine  Deorum  v.ncam 
virtutem  Christianorum.  Et  cum  appBOpmquasset 
ad  saitaginera,  erupit  flamraa  et  consumpsit illum. 
Comes,  acceptis  tot  miraculis,  qusa  Chnstusin  ber- 
vis  suis  operabatur,  scripsit  imperatori,  quid  super 
eisjuberet.  Qui  rescripsit,  ut  dirigerentur  Nicoroe- 
diara  et  ibi  gladio  ferirentur.  Perducti  ig.tur  ad  lo- 
cuin  sunt  decoUationis ;  et  vidit  eos  quidam  Uiri- 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS.  181 

stianus  Theognitus,  et  accurrens  osculatus  est  Cy-   D 
prianun.  :  quod   cernens   Servius  cognatus    regis,   awctohi  j  c 
iratus   egit,   ut    cum    sanctis   Cypriano  et  Justina 
Theognitusdecollaretur.  Et  jacuerunt  corpora  San- 
ctorum  projecta  feris  sex  diebus  insepulta.  Quidam 
autem  nautas  Christiani  nocte  rapuerunt  ea,  et  na- 
vigantes  deportaverunt   ad  urbem  K<>mam  :  et  ma- 
trona  venerabilis  Kufina  reverenter  excipiens  illa, 
sepelivit  inpraedio  suo.  Passi  suntautcm  sexto  Ka- 
lendas  Octobris.  Hactenus  Ado  contrahrus  Pamontm 
aliquam  simulque  evitans  pleraque,  quse  lectorem  critir 
ci.m  ihitirm  maadme  offenden  debebant,  ut  sunt  impe- 
ratorumnomina,  subquibus  passicoronatique  Martyres 
perkibi  ntur. 

8  Non  uide  tamrii    pracidit    omnia,   propter   qus 


Vnriat  hinc 

Acta,   quibus  usus   esl,    in  supposihonu   figmentique  inde  iS  The. 
susyicionem  venerunt,  ut  videbimus.  Adonis  annunlia*  octistt  nomtn, 
■ii  rursusconlraxit  Notkerus,  apud  quem  nomina  'i>li  vtdetur  a 

rrf  i     ii  Gr«'Ci-S 

propria  vaW  luxatasunLfrtmdeloertus  itacanit  : 
Sexta  martyr  ovat  Cyprianus,  virgobeata 
Quem  Juslina  Dei  fecit  cognoscere  regnum. 
Artibus  insanis  tandem  furiisque  relictis. 
Superius  Martyrologia  aliqua  i  /  Kal  nda\  \a,  qua  Hie- 
ronymianu  hinc  inde  accensemlur,    ubique  Sanctorum 
nostrorum  serius  inducla  apparet  mentio,  menserenon 
lubuit;  omitto  hic  postmarlyrologos  classii  tiores 

alios  enumerare ;  quxcumque  enim  ii  tradunt,  ex  ha- 
ctenus  citatisprofecta  sunt.  Ado  et  Notkerus  SS.  I  jr- 
priano  et  JustinsB  jungunt  Theognitum,  i«  auctario 
Usuardino  nsi  Actisq  nartyrii  pariter 

mmoratum.Notkeri  Martyrologiuma  Canisio  editum, 
Theognotum  appellat,  Usuardus  Bruxe^lensU  Theo- 
gintum,  quo  modo  ejus  nomen  m  variis  MSS.  Passi  - 
nibus   scribitur.   Metaphrastes  in  apographo   Grmci 
quod  habemus,  Theoctistum  vocat,   unde  apud  Lipo- 
manum  ei  Surium  ita  pariter  sancli   Martyris  nomi 
smptumreperitur,  utHet  in  Actis  edendis,  quod  pn  - 
inde  retinebimus.  Grzciin  Menmis  addiem  m  Oetobru 
commemorant  SS.  Theoctistum,  Theogenem,  Ti 
num   tamquam  diversos;  qui  an  revera   disHnguendi 
sint,  n<i  prxfatumdiemdispici  poterit. 

9  Qerte  xhe  ■  '^  V10  ad  prmcedentem  3  octobm 

fUapndGr*cosmentio,videturidemtll*esse,   qui  ad  JJJJ^ 
mortem  raptis  SS.  Cypriano  et  Justu  -  dl6S  1)atans. 

seque  Christianum   professus,    illis  lanrea   cot 
fuit.  Castellanus  in  Martyrologio  Unioersalt  ad  dtem 
iii  Ortohm    S.  Theootistum    nuntiat  apnd  Grmcos; 
inter  Addenda  xxvi  Septembru  monet,  adannuntiatia- 
nemSanctorum  nostrorum  adjungendumf  S.  Theocti-  F 
Btus  nauta,  eademsententia  martyrium  passus  est. 
Sanctiilli  ecclesiam  habent  Tolosae,  qiue  nomen  S. 
Cypriani^-  Subrein  fecifesuburbio,  ubi sita  est.  In 
iememiterumdeeodem  agens,   ait,   incertum  , 
anwSeptembm  cum  Latinis,   an  2  Octobm  cum 
GrzClScolendus  sii  S.  Theoctistus.  Inutroquenumero 
mendumest,vtabufi  missis  liquet.  Quare  ««- 

im  Sanei tautam  fuisse,  asserai  Castellanus,  ha- 

otenusmihiincompert «.  Vemr  ^neexsa^ 

bviconjectura  profectum sit,  credatnrque   taMii 
^Catlmsnautufuisse,quiinAc^asserumr^ 

auodaddim >natnlmspe*iat,utom*Otobrto, 

q  ,    ,   ,nGrs>cis    an  potius  xrvi  Sepiembru, 

aiio  nunltatur  a  iximcw,  «"  i 

'8„,ftJa»i.».»««^«"K  ■•>'•  »"■'"""'■- 

"TtocUmvAclamrlyrMto U ■'".-'''« 

„,„.„„,  avi  Scpumbri,  mttgtsu  ■»,../:  M.m- 

.         ,„„„,,,„  jnZOetobmnjmt,  quod  wub  hau- 

„„„„„„  ,./,,.„..,  /-■.-  «»«  .>/.■/"/*■'»'-■"'  « 
est.  io 


UW.TORB    *■   c- 

Eorum  Acta 
Gracael  Luti- 
na  MSS. 


182  DE 

10  Etvero  haoernv*  SS.  Cypriani  *  Justin*  Mar- 

Zservatis.q Uernotatuf  *-*8J**%£ 

MS  l.ldetnpluneesl  in  paucie  solnm  verbu  ducu 

ZeaiiuuoanonVmo%collatumquecum  MSS.  S.  Ma 
ximini  TrevirensU  n  S.  Andomari,  qnm  nec  as< 
invicem,  ne<  a  codicibnsnoslrismai  '!»*'**" 

,,    ict0  Datina  missa  sunt  ad  Majores  meos  Grxca 
,r  ms    Medicmo-regU  Franci*  transcnpta,  moneor- 


SS    CYPKIANO  JUSTINA  ET  THEOCTISTO  MM. 

Cvprianossic  fl  Gregorio  Nazianze.no  confusos,  emm.  D 
nul   lcta  sic  permiTta  fuisse,  ul  qutd  ""  mlscriben&um 


que  Jcta sic pemaxca  rnw*e, »«  t»'m  ""  ™*™wcnuv,m 
sii  vix  antnevix  qnidem  discerni  queat.  ImonectatU 
eer\0decidipolest,  mnnn  laudandum  suscepent;  itavt 
con(endani  „///,  occasione  festi  S.  Cypriani  Antiocium\ 
nostri  panegyrim  dictam  esse,  reetamanUtm  aliU  ei 
asserentibus,  S.  Cyprianum  Carthaginensem  }»o  con. 
,  taudatum;  et  altertus  historiam  seu  fabeliamhuic 

fuisse  aflictam. 

12  DecultuS.  Cypriam  Carthagmensu  per  Onew 
temtam  late  duperso  etmlebri  tempdre  Gregorii  tf«.  ^gm 


qUein  fronte,  haberi  simtlm  \n  M*.  reginx  ■    <  aUunde  non  constat  quidem ;   verisimiUimum 

mm.  13.  Papebrochius  in  Ephemerulibus  tx»*-  •  ^  inm  M05,r„M,  Mte/>6m,  dntti  /,„•,,,,, 


9«o 


B 


prianietJustina^y/cio,  ¥«**<«  »«  ••■   ■" '   ~  «^«Msei fl/^rtw* winus cooneti  non  //■.'/. sy/v/a  attotto- 

'—  -  Wm  fefelMt  eventus,  de  quo  V^enus  >        '  f^ rffl  ?ufl  ,,flffl  , 

|M8  H  «flf.  -  M-  «*«  *■  **•»  Ro1 IZ  .'   ,  Z;      ,;u    o%.5r  /«—  «««  - 

sisedidit  Act nctorum  nostrontm  Martyrum,  ab    «-  ft     ;  ^cima^a. 

■  -  r*»*  -2  TttinK  SK23S  L  **«  - ■  *•/ • 

S  milia,  *i  non  prorsus  eadem,  habeo  m  MS.  apogia  Q 

, .  1 «f-  /-■  ^t^^^SSIS  ;:;;:;"    »'''v«-  — «— ~ 

„«aiW  depreltendere  possim,  unde  txlractum  vel  ud  nos  quiaam  pra,ruptus  imu        ,  j 

£l/£*i^i .^•r'«^/-T  £^*^JiJS^Si 

ifa  cum  ei«««  ■  VafMA  « '■ """  susptcionem  m-  logus  partrni  ob  qu,el  ,  et  iranq 

prft.  Re/ r>  / l«r««  Majores  mm  , parta  ol-  ^««"^  '        u'eet       es     ,na,„, 

//,„ Act p«r liber  I  c »./s«//BrS.  Justi-  thermarum  usus  f^™Z*£&°Jl  „  be 

„ ,.  Conversionm,  u,  in  titulo  pvxfigitur;  2  M»  Cypnam,  cujus  templum  P^"l^?difJt„ 

i  s-  Qfp-s.1 «? **r p:: :-;■  ^"t^^^SSLiSrSB 

.?,.,„„„/„,„  per/em,a  re/tOMj  separatamjam  ante  edf  ilUus  diei,  quo  w^lJ  .      laude,n 

■'-/./ /■'■".  \merodoxas  Ox enm  epimpus,  solebat,  N«™«X2  ma«ri« 

ad  MtoM  Operur,.  S.  Cypr i  Carthaginensu  episcopi  Orationem  babmt.  ff*«  *> '■"";"' 

et  martyris.extraxeran «  (rita.   ««»  MW/o-  —„„,„„„„,/„'„,  sed  exsolu  forU      -«.      ■     ■  ? 

lte(.u,„„,.u„,/„ ■„■„,„.  /■„„„/,„„  /„,'-  bM»«»  <«m«»  »"■"  "«««"  <"<;">'■;:  -"""""".;  -■.„,„. 

„/„„/■„«.  ■,„,: alter «  .V.V.  codice  S.  Maxi, i     «oriplom  opinanlur  <M  S.  <  ypr.ano  p        -  0 

rnn„,.„,„.„,,-i», torw*.  /Vs,  Campensianno     Hum  ConstanlinopoU,  ubt  seiem   W™P^^Z 


(t  tdita.  S. 
(}t(it  oriui 

nzenus 


1666  no6»«  mt**tttw  »1  a  Ludovko  Nicquet,  bibliothecz 
Caleslinorum  Sumsionensium  prsfecto. 

11  Confessiones  omnes  ftar,  *<*u  yo.n/.s  unn  ca<icm- 
que  in  diversis  codicibus,  Latina  est.  Piimus,  quod 
sciam.  ct  Mctenus  solussimilem  Sancti  nostri  nomine 
insignitam  lucubrationem  Grsece  edidit  et  nova  versione 
donavit  Prudentim  Maran,  /•'<  nedictinus  congregationis 
S.  Mauritquit  ut  in  Prssfatione  monet,  inchoatam  a 
Baluzioejusquemorteinterceptam  Operum  S.  Cyprianx 
llarthaginenm  edilionem perfecit.  Inter  varia,qua  vir 
,  /;,,  Uus  Baluxii  rettquiUadjecit,  est  inserta  Opusculis, 


1  lUIH     KSVKO."  "••■•■   I »       '  •  .  .. 

annis  occupavil :  secundum  quum  opinionem  potmt  ittam 
Orationem  dixisse  sub  annum  380,  quo  lempore  eam» 
,:,,//  cathedram  mtderabutur,  sicque  uon  rninus  com- 
mode  intelligentur  Gregorii  verba.  .      F 

13    /,/,p,,/n^W<1'/'(^(r(;r,frn/..lM'^2;J 

nus  ferenos  effugit,  0  ingena  daumuml  iuque  ws  ^  ^ 
passi    estis,  qui  eum  omnium    H«axime    suspicius, 
annnisque  honoribus  festUque  celebratis.  Hvuptr* 
spieuum  quidemfit,   eo  loco  dittam  fuisse  Oratianem, 
ubi  smgularis  erat  S.  Cypriani   celebritas,  alia1** 
peculian  ratiomibx  imtilutam  fuisse,  non  est  credwu  . 


qum  vulgo  S.  Cyprwno  m  smimntur,  Confesw,  cujus  at  utra  exprxcitatiscivitatibustalem  rationem  t  i 

fxemplar  Graecum  MS.  lestatur  accepisse  se  excelebn  dicere  non  possum,  ita  ut  ex  Im  parte  m    a  ^ 

bibliotheca  Golbertina.  De  enumeratorum  marlyrologo-  incerta  maneat.  Aliunde  mihivemimile  appare  ,  ^  ^ 

rttjn  oisor//«  monumentorumque  hactenus  recensitorum  tiochiam  Pisidia  utriuaque  Martyru  patrmm  '"  ' 

mei//o  priusquam  ulterius  disputamus*  juverit  protulisse  vicinia  Na*ian&i%  quo  excurrere  Sancti,  vel eoru  ,^ 

tettimonia  indubitatorum  8mptomm,qui  sanctis  Mar-  facUe pervadere  poluerunt,  pro  hac  parte  veru  n^ 

tyribustempore  viciniores  fuere,  oorumque  res  gestds  nem  ministrat;  atpro  Constanlinopou  mxUtaiei  ^ 

Vrtmius  perspeclas  habuisse  potuerunt.  Inter  Wos  jni-  lum  celebrior  ibi  Martyrum  mniwnperto ium  uln 

tausvenit  S.  Gregorius  Nuzianzenus  mtdiiione  et  elo-  /<■///  paseomm  eultus,  tumetiam  vieinia  A  ^w    '.'  0- 

quii  flumine  inter  Patres  Grxcoi    celebrU.  Floruit   is  nd  fluvium  Galtum  eoronatiSancli  sunt.  De  • 

post  medium  seculum  quartum,  adeoqut   non   inteyro  nis,  ubt  Menxa  asserunt  eorum  martynum  ^ 

seculo  esi  S.  Cypriano  ntute  vosterior.  Vorum,  quod  si  quid  innotuisnet,  inde  forU  Itic   lucu  "//"  v    '  .^ 

maximc  dolendum,  tot  tituli  mox  spem  ingerentes  indur  quid.    Ut  ut    est,  si  ConstantinopoU    pnnegy  lS 

bitatm  veritatis  detegendse,  virum  sanctum  non  praemu-  Gregonus,  verisimile  est,    idfactum  esse   cti  ^ 

nierunt  nmtru  enures,    ta    quos  scriptores  alii  prolabi  assignalum,  si  vero  Nanann,  cam  post   pa 

solent.  Etinim  hodiedum  eruditis  perspectum  estt  duos  ibi  episcopalibus  muniis  vixfunctiu   uuleaiar,  c 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS.  183 

estanlc  eum,  onno  Christi  374  locnri  solitum,    conti-     ad  hujus  pastorem  se  confert,  ut  amore   per  acce-   D 
aisse.  OraHonu  porro  illmparte  refwt,  quse  prioria     ptam  plagam.   ita  malo  Bpiritu  per  Bdem  in  Chri-  ««««■*  c. 
vitfleV^  CypnaniJ  ratio  luerit,  qu»  aalutis  via,  qua     stum    purgatur,   amoremqne   commutat.   Quae  res 
vocatio.  Nec  improbandum  esse,  ait,  consilivm   suum,     episcopo  tam  uova  et  miranda  accidit,  ut  dinturno 
«olentis  crimina  Cypriani  nondum  ad  fidem    convertf    temporefidemipsiabrogareteumquerepellerekquod 
marrarei  cum  Cyprianus  ipse,  sicsum  superiorisvitee     ineredibile-acmiraculi  similevideretiir,  utCyprie 
turpitudinem  longa  oratione   proscindat,  ut   ip8am     aliquando   inter  Christianos  enumeraretur,  etiamei 
uooue  scelerum  confessionem  Deo  muneris  loco  of-     alioqui  omnes  homines  eam  religionem  susciperent. 
ferat,  ac  multis  eorum,  qui  abimprobaet  flagitiosa 
vivendi  rationa   animum  revocant,  ad  melius   spe- 
randum  via  exiatat.  Binenon  obscure  liquet,  Cypria- 
num  narrationem  quamdam suorum  peccatorum  etcri- 
minum  seripto  commendasse ;  nisi  enim  id  ita  intelliga- 
mr  nullum  est  Gregorii  argumentum,  Quamam 
ea  fuerit  Confessio  brevipatebit.  Seqvamur  narrantem 
Qregorium,  iniis  maxime,  qnm  Carthaginemi  doctori 
odscribi  non  possunt,    el  proinde  S.   Cypriano  nustro 
toHmendasunt,  Qu»  \g\tur  (inquitj  iliius  (S.  CyprianiJ 


Ceterum  commutut  (imo  commutatur  sev.  convertitur, 
est  enim  Grmce  /xeTaTi'9£rat)acmutationi_  perspicuum 
argumentum  edit.  Magicos  enim  libros  publicepro- 
ponit  deque  pravi  tliesauri  imbecillitate  triumpbum 
agit,  amentiam  praedicat,  ingentem  ex  illis  flam- 
main  cxcitut  et  diuturnam  imposturam,  quaa  nec 
uni  quidem  carnis  flammSQ  opem  afferre  potuerat, 
igne  absnmit ;  a  daemonibus  secedit,  Deoadjungitur, 
atque,  0  mirifii  tiaa  vim  l  per  improbum  amo- 

rem  ac  spiritum  Deum  mvenit  ac  sacri  gregii 


improbitas  fuerit,  quamque  magnaetgravis,  expen-     sacra  effici^pr,  atque  etiam,  quemadmodum  a  quo- 


dite.  Daemonum  cultor  erat,  qui  Christi  postea  dis- 
cipulusfuit,  et  persecutor  acerbissimus,  qui  postea 
magnus  veritatis  propugnatorexstitit;  atque  et  re 
etverbis...  viamnostram  turbabat,  qui  posteautra- 
B  uue  re  peregregiam  Christianis  operam  navavit. 
Jam  quantus  huic  malo  ex  arte  magica  cumulus 
acced..bat,  a  qua  potissiroum   ad   hominum    famara 


daiii  accepi,  sedituus,  idque  multis  quoque  precibus 
ab  eo  adhibitis,  ut  ad  prioris  arrogantiae  purgatio- 
nem  humilitatem  exerceret.  Pastor  deinde  creatur 
ac  pastorum  optimus.et  probatissimus.  ffactenus 
rius,  plura  deinde  subnectens ,  qna  fere  omnia 
in m  SS.  Hieronymi,  Augustini  et  Pontii  de  S. 
Cypriano  Carthaginensi  assertis  tam  bene  conveniunt, 
quam  cum  eorumdem  silentio  testimoniisque  contrariis 


pervenerat;  quantumque  item  haec    crimina  exag- 

gerabat  eorporis  intemperantia  et  libido,  quae   t  m-     pugnent,  qumcumque  hactenns  recitata  sunt. 

tam  vim  habet,  ut  sapientes  etiam  alioqui  viros  i'u-         16  Fuisse  S.   Cyprianum   Carthaginei 


roreafficiat  deteriusque  sentire  cogat,   equulei  pe- 

tulantis  et  indomiti  more  rationem  secura arripiens  1 
Ad  ipsum  autem  jam  mali  caput  se  confert  Oratio. 
14  Nec  vero  quisquam  primas  vita.  Cypriani 
confudit.et  partes  intuens  voluptatibus  indulgeat,  verum  ulti- 
quxnoster  m.g  castigetur  atque  ad  pudicitiam  revocetur.  Virgo 
qutedam  erat  patricio  genere  nata  hpnestisque  mo- 
ribus  pra-dita...  ac  VirgO  hflSC  forma  eraf  perquam 
liberah  et  egregia,  siucera  Christi  Sponsa...  Hujus 
amore  magnus  Cyprianua  captus  est :  unde  et  quo- 
modo,  haud  scio ;  quippe  Virginis  omni  ex  parte 
tut_e,  ac  morum  gravitate  pr«ditae...  Nec  tantum 
captus  est,  sed  cjus  quoque  pudicitiam  tentabat... 
Ceterum  ipse  quidem  eam  sollieitabat,  acprolenone, 
non  vetula  quadam  muliercula  ad  hujusmodi  res 
Idonea,  sed  daemone  quodam  corporum  ac  volupta- 
tis  amante  utitur...  At  Puella  simul  atquc  malum 
persensit  atque  insidias  intellexit,...  quid  facit,  et 
quid  adversua  vitii  opificem  molitur?  Desperatia 
omnibus  aliis  reniediis,  ad  Deum  confugit,  atque 
n  adversus  detestabilem  amorem  Sponsum  suum  pa- 
tronura  ac  defensorem  assumit.  Hic  exempla aliquot 
divinm  protectionis  ex  Scriptura  sacra  et  aliunde  deli- 
bat,  ac  deinde  prosequitur  :  Ila-e  atque  his  plura 
commemorans  Virginemque  Mariam  supplex  obse- 
crans.utpericlitanti  Virgmi  suppetias  ferret,  jejunii 
et  Chameuniie  (id  cst,  dormitionum  super  pavimento 
seu  humi)  pharmaco  sesemuniens,  partim  ut  forram 
venustatem  tainquam  insidiosara  obscuraret,  sicque 
tiammae  raateriem  subtraheret  ac  libidinis  facera 
absumeret,  partim,  ut  per  sui  alllictionem  propi- 
tium  sibi  Deum  et  exorabilem  redderet...  Virgo  su- 
perat,  dfemon  superatur.  Tentator  ad  amantem  ac- 
cedit,  seque  succubuisse,  indicat,  eamque  ob  causam 
ab  ipso  contemnitur.  Quam  rem  mdigne  ferens 
contemptorem  ulciscitur. 
jweeonwr.  15  Quaenara  autem  haec  ultio  est?  In  eum  ipsum, 
nTwrav™*'  *  quo  ailte  colebatur>  immigrat. . .  atque  a  Virgine 
'  quidem,  non  secus  ac  bellica  quaedara  machina  a 
firmo  et  valido  muro,  repellitur;  sermone  nimirum 
et  precibus  fugatus  ;  cum  eo  vero,  a  quo  missus 
fuerat,  colluctatur...  Quid  hic  igitur  demens  ille 
Amator  et  prudens  arreptitius?  Mali  depulsionem 
equaerit  t  invenit...  Ad  Virginis  Deum...  confugit ; 


nsem   ante 
susceptam  fidem   arlium   liberalium  amantem  philoso-  pfrperamai- 
phicaque  scientia  et  eloquentia  laude  insignem,  ii  pa-  teri  tribuit. 
ritei  omnes  tradunt  :  magum,  et  ita    diabolicis   arti- 
bus  imbutum  fuisse,   ut  eo  potissimum   nomine  i 
homines  claruerit,  ejus  discipulus  S.   Pontius,  SS. 
Hieronymus,   Augustinus   aliique  scriptores  igno\ 
non  poterant,  nec  tamen  verbumdesimilibusp 
Carthaginensem   doctorem   ex  arte  oratoria  homii 
laudes  et  inanis  gloriolx  fumos,  ut  hujusmodi  homiim 
solebant,  captasse,   iidem  innuunt,  led  eum  adeo  tur» 
piter  libidini  servivisse  et  lam   enormibus  criminibus 
ritam  maculasse,   non  insinuant,  qui  ne  verbo  quidem 
meminerunt,  iis  etiam  locis,  ubi  divinm  gratix  poten* 
tia  tam  putchro  exemplo  commendari  maxime  poteral, 
gentilem  adhuc  oratorem  similibus   sceleribus  pecca- 
tisque  implicilum  vel  addictum  fuisse. Denique  ipseS. 
Cyprianus  Carthaginensis  non  uno  loco,  et   prmcipue 
iii  epistola  ad  Donatum,  prmterits  vitm  mm  m 
prm  humititale  exaggeram  potius,  qnaim  extenuans, 
testatur  quidem,  ab  iis  peccatis,  qum  hujumodi  insti- 
tnii,  quale  exercebat,   hominibus  ethnkis  communia 

solent,  immunem  se  non  fuisse;  sed  nec  verbum  F 
occurrit    ullum,  unde   vei  levissimam  suspicionem  «a- 
trias,  prolapsum  perdite  fuisse  in  crimina   tam  li>"- 
renda,  quam  de  Cypriano   commemorat   Gregorius. 
Mitto,  qumcumque  de  Justina  ab  ipso  referuntm  .  i 
iiquam  Carthaginensi  tribui  posse.  Ad  nostrum  igitur 
nectnnt ;  ncque  cinni    fictiHa  sufi.  ex  rumoribus 
Carthaginensi  Cypriano  perperam  afficta,  ut  infra 
probabimus.  Interim  juverit  meminisse,  hmc  a  Gr 
rio  dicta  esse  elapso  vixdum  secub  post  S.  Cypriam 
Carthaginensis  martyrium,  vixque  septuaginta  annis 
post  nostri  passionem,  si  sub  Dioeletiano   contigil 
Pergamus  ad  certirn  de  illa  Eudocim  Augustm  testi- 
monium. 


II 


t1*ta    tytqttNA  ET  THEOCTISTO  MM. 
nw  SS    CYPRIANO,  JUSTIINA  &i 

institutum  astrologiam  accurate  perdidieWse,  qua-  Tj 
'  .,: n;»«  ai.maanud  illos  viderentur.  Omnin  lu 


ATCTORK  J 


Eadocia  im- 
i  eratricls 


184 

nostris  lucubratio.  l-onier        ,  ; 

lur. 
F,„/„n«   &***« phiAthenimtisim»,  ««■«-•- 

-— ^rs:x££ 

5  rsspss 

i-^WM^* '; 

::„.,„;.  <*»»  »  *  **• 9 *j" ;::, 


institutum  asiri»uB.a.«  -------    •  '*.    u 

aue  aliacognitu  d.gnaapud  illos  v.derentur.  Omnia  lmimk 
tandem  hrnc  vidisse  refutata,  quando  stulto  seu  po-  »«'«« 
tms  animis  pernicioso  labore  hisce  art.bus  impenso, 
a  Justina   mertyre  repulsus  est.  Gommeraorat  itera 
hic  nonnulla,  quibus    alium    seipse  interdum  exhi- 
buit   alio^que  interdum  transformavit,  utque  a  d*. 
monum  cultu  recedens   cacodmmonem   mimtantem 
et  ad  despcrationem    usque  territantem  senserit,  ac 
nuomodo  horura  sit  metu   liberatus,  cura  ...  piuw 
virum   incidisset,    cui  Timotheo  nomen.  Quomodo 
omterea  kntioohia)  apud  frequesis  auditorium  nar- 
raverit    nefanda  multa  se  ac  prodigiosa   effecisse, 
Quibus  hon.ines   ita  .lecipiobat,   ut   pro  Deo   ipsura 
haberent    Lacrymis  itaque  ac  luctu  genas  ob  h.-ec 
hnmectantem  ex  memoria  improborum  mcinoruiPi 
in  salutis  desperationem  iterum  delapsurum  fuisse, 
nisi  Busebius  quidam  optimus  ad  pictatem  et  poeni. 
tentiam    dux,  sacrae   Scripturas  alloquns  sacrisque 
narrationibus    desperationis    nebulam     d.ss.paus , 
claraspei  radiis  eum  illustrasset,  et  .n  don.um  suam 
deductum  cibum  capere  jussisset  trium  dierum  me- 
un  maceratum.  Refert  item,  ut  in  sacrum  ab 

J  -i.    ..u..n*,,n  «f   om  inc.i\   mnnn  r.n- 


B 


i«cipU.   Coiice  184   *  ***   " "        ^     iUoJtemp,llm  foerit  adductns  et  sua  .psa  mam.  co-  B 

rm  S ttrw  «oetror "'"' '"  ',!''',  1     rammu.titudtaen.agCc*  artie  sum   libros  dtaM 


ntiintegrahWiran*f*renda tmm.  fte«r*«  ■ 
odem  carminis  (tar i,  «"»?"■«* 

Me,a,  «•  a,q"v;:!.;;  ife; 

tapnrasimPro,  «>*^12KS 


Hlo  tempoiui  luciiu  ~ 

ram  multitudine  magicm  artis  sum  libros  allatos 
flammis  tradiderit,  ac  bona  insuper  sua  paupe 
distribuerit,  atque  ad  Cbristianorura  mde  ccetura 
aE:ereeatus  sit.  Busebius  autem  h.c,  a.t,  sacerdatn 
dignitate  exornatus  erat.  Accedit,  quoraodo  Aglai- 
das    "ravis  ille  Jastin*  procus.  cura  voti   compos 


'■'M'l— '  1''- v  5j    \  ,         'ii-ec    hetum»  esseti  bona  q.ioque  fort. i  | per s 

'       Damelis>  Eadera  autem  ntdw  «■»»  taerae                       dsmonlbus  tamquara  deceptc 

Juojue  exornabat.  I                  -  3K?5  »"-»  ^'  '  *"»*  "*  ^"  "* 

L ■  I '  forraa  «-onscn,  t     . .  r    tre       MH  ^.  fl]  .g  ^ 

,„    laudem  B   Cypriani  raartyrra,  bantque 

..i     i;u««?   mitrpm  solent.  hunc 


|,     S.j.ir/iS  JIO- 

stiis 


ina,    u1    liberi  raatrem  solent  butic 

e  fcugust*  partum  e.se  legitimum.    Pnmus 

;,„.,„„  Liberres  3.  Justin»  martyns  persequitur, 

„tin  Christianorum  illa  numerum  adoptata,  paren- 

tesqnoque  suos  ab  ^■vmn  ad  veri   Dei   cultum 

if.utque  amorequidamejuscaptus   fru- 

straillasollicitata,   ad  Cyprianum  ma  editum 

tulerit,  rogans,  perdite  amanti  succur- 

rat,  ac  Puellam  si  [Uentem  reddat. 

13  Addit,  I  ^prianum  omnes  magica?  artis  ratio- 
nes  ineassum  tcntantem   violentissimos  quosque  ac 


plt.  ln  quo  scuuiiuj   ..-•  -•• 

»0  Tertius  denique  marlyrium   complertitur  b.  ^«^ 

Cv^el  clar»  Xgtaia  tettaa,  qui  Dioclet .^ 

,iaxin,iano  Roro»  imperantibue,  mortetestimo- 

numdixeruntfidei.Unae,  *™^J 

al „     „   Bunt :  Cyprtajms  quidem  ex  patna  urbe 
,,,,,!,,,,,,  ,,1„s,lia..,archiePiScopatura r  rar  « 

,„,/,■„,  Gr „&PX*P«™v  «ciratHMSchemV 

,„,.,  Anthimumadministrarat,  Justtaa  vero  D«  a- 

co;  ibi  entm  illa,  poetqnam  Ant.oeh.a  np«t 

(quietipsaVirginiepatriaerat^amChr^stu» 

!"--'"'-!i:;'t:,^,ci:i':r1'' 


8umte„tantem  violentissi squosq^ac  protessa  e,.  »  J '-££     vincu^s  „  9nb,iras 

perniciosn  ira emones   oppugnanda.   V.rg.ms  ^m~  raauntur,  hs0  ^tem  boum  nerv.s  ca- 

"  ""'"  r*»-J",S       ,   .   v  .'•    .  ubi  nil.il  illi  de  constantia  rera.ttere 

que  sacrosanctra  Cruc.s  s.gno  reje.  tos  furase,  ut  ex  drtuj     veru  ,.u,U),li;,m  eoe  se0rsum  redu- 

cog *    Quarepropene n, !-  b  ,s  ty.annovd,  „,„..  im  yerbis  fru- ^ 

iUoa  .,„-,.,,    animnm  deposuisse,  on Lue  adeo  .  o  compmg.  .  1         ^       .,,,,,,,  • 

magicos  lil.ro.  fiaramis  tradidisse  ;  Christ.ana  dem-  stra  tente  .       .      ••  ■  »B 

qJ  flde   imbutuffl,  mox  etiam  bapbza  ura  esse  ac  «c  ,.    ..  n    -  <  _,,.„.  ,,„  ,,,- 

templi  jamtorem  oonstUutum.  Quta  et  cbarramatum  so)  Martyres  D      '   '   ' ;  '  ac     tlu8  «lut  ■ 

,,,„,!  aV  accepisse,  itaqu VU  ««  «  "' «"  JS  : ^    ^  Je3  evasissent, 

..ibus  liberasse,  donec  tandem  arcMe  if.      ore  J*^1**^  qnTdlm  miser  d- "" 

"'/ "■'"      '"'"  1: :!"1  e "';.;,         ,  tea  perfamiliaris  el  i 

ort,aretur.   Bt  hmc  qu.dem  l.ber     «**»»;  '         '      "  ™  a  ,ul.erentis,  n.entisc»- 
,  t  primns.  Secundns  detade,  dum  a  capite  paulo    »or  tam  fortejwm  u  »  ,nen  a  m  ^  ^ 

U9  '  res  Cypriani  arcessit.  ipsummet  harrantem     ettate  correptue,  au*us  e^     *     ^  ,,„,„  miracu- 

tadu  it,  S .;, de  apuenua  1„    idole  studiuta     v.«an.  m  «"Tffi^^  £  „0sa  i! 

cultumque  dmmonum  et  diecendra  magicm  artis  cu-     lum  extenua^     u  ur  .    a  ., -e  ,    , 

piditatem  atque  conatum.  Qumnam  dehinc  aliade    perduraret,  mag. 


pi.litatem    at(|iie    couaiuui.  wumioi»  v.^.,....v,  «.. 

trum  variarum  stfrpium  atque  animantitim  na- 

Lidicerit,  utque  varia  etiam  dsemonum  Wdibria 

;  .  Quomodo  item  Athenis  Argos   indeque  in 

Phrygiam  profectus  daemonibus  ubique   sacrificua 

titutus  fuerit,  ac  multam  magicae  artis  exerci- 

tationem   collegcrit.    Pergit   adhaec   narrare,  ut  in 

jEgyptum  eorumdem   causa  venerit  atque  ad  ludos 

acces8erit,  quaeque   ibi  inopinata  et  valde  absurda, 

cum  alia,  tum  simulacra  viderit  atque  observarit. 

1(1      \,1,K*      .-.rt  ninn    trirrocimiiiH     io»Y\   *»t<-.tic    anMillTI 


U^lUU.u.vui       •••v.Q-— 

absu.nptus  in  cinerem  versus  est.  Marfeyres  ad  ^w 

21   Ihesitans  ergo  judex  dccrev.t,    Wai  y  ^ 

Diocletianum  mittere,   et  ad  eum,   tum  ^*^nt 

tnt  tormenta,  tum  quemadmodnm  p«n  > 
omnibufi  superiores,  perscribere.  Qn«  cum -.      v  ^ 
torNicomedi^  intellexisset,  prmcepit,  Bfl*ng ' 
vicinumurbi  flumen.  cui  Gallo  nomen,  cap 

i rri-.rtrtrilM.Ua   * 


cum  alia,  tun.  s.mulncra  viderit  atque  observarit,     tyrii  palmam  accepit,  P*eta."f.  BUf  t      et    Reliq^ 

19  Addit,  se  cum  trigesimum  jam  atatis  annum     dicio,  quod  Martyrem  Chnsti  saiu uw  ^  ^  ^, 
attingeret,  ad  Chaldsos   vcnisse,  eorumque  litteris     istorum  Sanctorum   nautaj  quidam  ^^ 


vicinum  urbi  fluraen,  cui  uano  """^"»      '        lli;i,- 
cari.  Cum  his  et  eadem  ipsa  ^ora  Theoowsw      ^ 
tyrii  palmam  accepit,  pietatis  sua3  boc  ao       lmUiaS 
icio,  quod  Martyrem  Christi  salutaeset.    K 
torum  Sanctorum   nautai  quidam   Rouni 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


163 


ilnatur, 

moitiodo  in 

i.  n  (in 

duorum  C.ij- 
Gr'<)or\u$. 


delati,  quibus  et  Theoctistus  raartyr  usus  fuerat  fa-  tcm  omnes  errorem  suum  latere  non  pom,  judkare  de-  D 

miliariter,  clam  custodibus  abstulerunt  Romaraque  buisset.  Neque-diseris,  perapecta  habuisse  omnia  <pd-  auctork  j.  c. 

vexerunt,  ubi  et  pulchrum   ipsia  teraplum,   Claudii  dem  et  Gregorium   ei  auditorum  forte  etiam  aliquos  ■ 

foro    proximum,  exeitatum  opera  RufinsB  pi;e   ma-  at  AntiochenumMaftyremejusquegestajamtum  inter 

tronae,  quse  generis  stirpem  a  Claudio  imperatore  fahulas   fdim   reposiia  ;  sfc    enim  Eudociam,  de  nuo 

repetebat.    Et  ha;c  quidera    libro   tertio,   ubisimul  phra  paulapost,  summx  inscitix,  an  potiua  impuden- 

terminatur  Phoiii  exfractum.  Pramisei-al,  de  ejusdem  tUc,  arguee,  quae.aliquat post annia  histofiam  Ulampra 

Eudoci»   Metaphrasi  in   Octateuchum  agens,  qualis  vera   obtpudere   rursus  voUverit\  swwlquA  opiuionem 

esset  Augustse  methodus  in  similibus  opmculis  ad  me*  eo    convertes,    quod  <le  S.  Cypriano    Carthaginensi 

tn   leges  redigendis.  Illustris,  inquit,  est  hic  labor,  agere    voluerit    Gregorius.     tlanc    ego    opinionem 

ut   in  heroico  carmine,    si    quis   unquara   alius.    At  hacUnus   ut  satis  probabilctn  habeo,    quam   /uc  vicis- 

duin  artis   legibus  altius    immergitur,  in  hoc  uno,  sim   tantisper  pro  admissa   habeamus,   ui  demonstre- 

maximo  tamen  illo  ad  eorum  laudem,  qui  propius  mus,  Gregorium  inilloeliam  casuturpissimeerraturum 

libros  vertendos    censent,  ab  arte  deficit,  quod  ne-  fuisse.  El  vero  mno^are  non  potuisset,  de  eodemptane 

que   poetica   libertate    veritatem  iu    fabulas   com-  Cypriano  Confessionem  agere,   cujus  pro  fabula  Pas- 

mutando   adolescentum     aures   demulcere  studeat,  sioncm,  uti  ct  hujus  Justinasque  Conversionem  habe- 

neque  rursum  digressionibus  auditorem  a  re  propo-  bat,  Quaigitur  fUe,  non  solum  Confessionem prmreli- 

sita  abducat,    sed   ad  verbura  adeo   veteribus  illis  quis  adoptasset,  sed  etiam  attrilnnsset  alteri  eynonymo 

scriptis  suum  metrum  adaptet  ut  iis  nihil,  qui  hffic  martyri  Cfirthaginensi,  cici  converiire  non  posse,  qux 

verset,  indigere   videatur  :  nam  et  sensuum,  nihil  in  illa  navrmtur,  lum  certe  perspicere  maxime  debuitt 

quidquam    diffundendo  aut  contrahendo,  proprieta-  cumillam  alteri,  Antiocheno nimirum,  ibitributam  vi- 

tem  servat  assidue,  et  iu   verbis,    quoad   ejus  fieri  dit.  Jnde  sane  ansa  dubio  et  examini  subministrabatw:, 

potest ,    proxima  quaeque  et  simillima  consignat.  post  qut  institutum  suspicari  non  ausim,  tam 

Tgitur  nihit  est  in  Metaphrasi  Eudocise  ab  imagina-  crasse  Qwgorhm  haUucinaturum  fuisse  laliaque  con- 

r'  tione  aut  deforis  petitum,  nihil  accersitum  aliunde,  sed  cumi  proposttumm,  non  reddita  ulla  sekctus  ratione; 

taliaomnia,  si  verba,  quae  metro  servire  debmt,  exce*  quori    nmirum  haec  fabuise  non   minus  suspecta,  prae 

.    qualia    in    libris,    quos    carmine   exornandos  ceteris adoptanda  alterique  applkanda  eensumet. 
suscepit,  legebantur.  24  Nisi  multum  fallortquisquismeoum  Orationcm  habuisseper- 

22   Utinam  laudata  Eudociw  MetapHrasU  desanclo-  totajn  attentms  /  erlegerit,  judicabit,  tantomagu  consitti  specta  prmter* 

runi  Martyrum  Actis  adnostram  xtatem  pervenissetl  hujus  tui  rationem  aiuMtoribus  reddere  Gregorium  de*  iuamea> 

Photio  teste ,  ad   veritatem  fidemqm  historiz  cqrere  bumetquodsparsmiUisrutpoteabmdeperspecta,mento 

possemus  libris,  quos  metro  donavit,  necproinde  multum  revolvenda  retinquat,  qust  dt  S.  Cypriano  CarthagU 
esset  laborandum  in  disquisitione,  an  libri,  quales  illi  nensi  enucleatim  percensere potuisset,  dumtotusest  m 
praluxerunt,,  hodieque  supersint ;  ad  quod  nos  adigii     lis,  quseexConfession&ha  tornandis  et  pvo  con- 

lucubrationis  Eudocianse  jactura.  Verum  priusquam  id  cione,  tamquam  si  hactenus  inaudita  essent,  deprstdi- 
examen  aggredimur,  discutiamus,  unde  Gregorius  Na-  candis  Sicfacturum  Ulum  fuisse,  w  binas  alias  historix 
.,<„„  enus  hauserit  asserta  qua>  mox  ex  illo  protulimus     portes  legisset,  multoque  minus  si  ui  npro- 

lom  male  cum  S.  Cypriani  Carthaginensis  rebus  per-  bassel,  in  animum  inducere  non  possum,  ne  vei  negli- 
mixta;  seu  potius,  qua  occasione  in  errorem  inductus  gentem  nimiumvel  impudontem  mihi  fingam  <hego- 
vir  tantus  gemini  Sancti  gesta  confuderit.  Profecto  quo  rium.  Quod  «  autem  statuamus,  solam  Confessionem 
magis  Orationem  ejus  lego  sa  piusque  relego,  tantoma-  ad  ejus  manus  pervenisse;  utrum  Gypnanum  la\ 
gU  lapsnm  hunc  illius  demiror,  minusque  circa  Ulum  voluerit,  tolerabilior  erit  error,  inductaque  a  gemm 
certi  aliquid  statuere  audeo.  Ecce  tamen,   quid  con-     Cypriani  gesth  confusio.  Etenm  «  de  Carthagmensi 


isque  noate   superes™    ,......,,.  ^..  „.,.. 

Gregonus  ipseS.  Cypriani  'fifafauacv  manifeste  ap-  sionem  speciatim  singula    edoctus,   potuit  factli  etiam 

„  tum  continua   pene  assertorum  ejus  cum    illa  errore,  si  dnbitare  non  acciditthm  nutatis 

conformitas,  de  qua  re  paulo  inferius.  Nei  magis  dubium  nonnullis,  qu*  arbitrabatur  m  iliam  Confessionem  r  i 


c  mihi  videtur,  illum  non  vidisse,  qusecumque  libro  I  el  anncn  inducta  fuisse;  qualiaforteerani  varia  ibi  rfs- 

^  3  Actorum  ei  Metaphra  mtur;  at  scripta  pev  Orientem  itinera  ad  magtcvarti  n-  F 

htu  omnia,  «  fm  .  <ium,   quod  ex  peculiari  dam  peritiam,  patria  Antiochta,  ubi  scen*  famosKStm* 

rekUonehausissepotmt,penilusignorasse.  Vtitaopv  peracta    referuntur ;  qustqne   omma  ve  m 

mt,  facit  altissimum  ejus  silentium  de  omnibus,   qu*  seiens  prxcidit  Gregmus,  forte  ;,  mtmme  tbt 

spectam  adconversionem  S.  JustinaB,   illiusque   cum  OmhaginensemmartyremCypria^  nuTinCm. 

cc     r  m,  -»",    Vec  mu Ito  oravwr  idem  error  vtaetntur,  m  ,ncon- 

SS.   Cypnano  et   Tbeoctisto    martynum,   «w  m        »»  ;  '  tri Martnri, panegy.  r , 

'""''  " "'""  Pertracmt.  De  huce,  mquam,  m  re-  dam<»,    •" 

mmadjunctk  Gregorii  tilenlitm  inducit  me,  u,  n,-  rt>    i «•  " ;      '  hn 


iam,  neutiquamGregorio  fuieseperspecta.  Etenim  per*    ignorabat  cetvra,   "''"']"   mtapnttUermt  rebus 

"""""  '"  "■  -■  b  '  'onetant polis  fuerit,  sive    Na  ■    sg ymi  »  -     '    '     ';;  JJ  J  ■      m  ,„  ,,,. 

-™.  «M  celebri,   erat  cuUu,  tju  8.   Cypriani,     aecepU,  ';,,;„„,  , ,,„,,,,  ,•„„„„, 


quem  laudabat,  ubique  proinde  credibile  non  est,  ejus- 
dem  gesta  omnibus  fuisse  ignota. 

23  Demus  tantisper,    panegyrim    de   Antiacheno, 
nostro  Martyre  dicere  voluisse  Gregorium,  novisseque, 


«wij  ques  omnia    Uhm  ignorasse,    suspicor  ;  qualem    nobis     quam  qu* 


temporaneaquodammodo  Oratione  comb 
M    Vtutest,  ego  afiam  viam  non   repem   0n 
e.roremcondpUnda,quMin\    utjamdixi,  i 
non  habuisse  illum  alia  de  S.  Cypnano^cro  pi  rspecta, 
Confessione  comprehensa  smt.  Unum  porro 


rlllrlnr  adversus  conjecturam  ilhm   mt 


Wanonostro    lllum  W"i«i    ouam  consilii  tam  insolentts sacro  <""-  speaa  •  )nminim  suh  finem   Oratianis  ita  h- 

ton  ratkmem   subministrabimuof  Debuissei  ntmirum  posse.  mg*  ^  m  M;irt},.um  Deus  cora- 

sciensaevolensridendumseexposuisse  auditoribus,  dum  quitur.  *»         v  -  ^    ^^  \£artyris  reliquias  ali- 

'/'"'";'" '  s-  Gyprianuin  Antiochenum   ornabant*  ^'^^'^"^^e.e^csingulun  ergaillai.ipr.tia 

pi  ecidmet,  atque  alia  ommno  et  extraneas  neqwe  sane  cuipn\.tuini  ilptrimentum  afferre  rainime  su- 

illustriorasubstituisset   venditassetque  illie,  quos   mf.  publicis  commodis  detiimentum^  ^^ 

Septembris  T.   FH 


186 


AUCTORB 


A 

c. 


w  SS    CYPRUNO,  JUSTINA  ET  THEOCTISTO  MM. 

iftft                               DE  S     0lrmA  ,  ,  . ,       .  ,,  ,w  ,,„•„„,  Cypnaous,  si  peftta  a 

.  H  „„m  coruus  in  apertum   pro-  «ta  ifta**  "|  ^^A,  d«id.rio  Juettae 

stinuit,  per  revelat.onem  co    u    >n     p        ^     ^ &W  ,»ppe«*«^!»m  ™      .„„„„,„  „„,„,„.,,„,, 

fert  l  atque   hunc   rursus j ono m   pro«  ,   .       .,,,,„„  ,         , 

mulieri  confert,  ut  »*        » oque  «  ^^  ,,,  ,,,.,„       « „  «           ■                     ™ 

centur,  quod.  quemadraod  um  U,J  Pu,     „um  , lam  M   ""'Y    '    ,     ,  „,,„„,„    (uo  „„„  „, 

rerunt  rceurrect.on.eq ue   >ps us ■  nu.  ^  ^ ,„  ;„„„(    ,„„,  ,  ;  < 

attu.erunt   i.a  nunc  ^Jg»       ,t,m  t',.a.  ,„,„„,,  „.,.,»,/.-  ^^.ut,  e«m«««  „„„„, 

Hta.  orb., ,  bo  um   pa  t, m  ^  ^  .  sjc  .„     ^  ,  *       ,        ? ^ ^  ^ 

^11     „™M  oui  tad  ignus  er  't,  ut  inobseuroja-  cemmreW    r       ■     •    •                               ,,„„,„,„„,„„, 

med.um  prod.t  qu    n«  g       ^  ^     ^^  ,         , ^  ^^  ^ 

ceret,  nec  su    turtum                          ;  anim0  erat,  P^«to«V!l su neratur.  Tentator  ad   A.nan.em 

i^TSK^SeS  qu.  corporibusbaberi  suoera ,  *-«£*    .*-.  -jS"  *  » 

quam  ui  eus  acceuu,  *c4       mdicne  terens 


D 


quam 

consueverunt.  .  Qreporium 

lb  &x  «w,       '  Pvnri-mi  Antiochcni  corpus 

-;f::::;;::':,;:r:;:r;:r:;::;;::':(^ 

B  fl      «v  «*« '-< »rr; 

MJMMd  trioui  pwn.  *"« '""""  ^" 

,      ,,,„ «.««*.««, ,„„<„»«•";;•; 

„.  euo,  otleouitu.  ••  Ve.tr*  jam  parte  sunt.ee  qu» 
restan,  B  v.d.ismetipsis  adjungere,  ut  nonnuilum 
resiaui,  i  i    „ffur:its!  ( tamo.iura 


an  ab  inso  conteranitur.  Quara  rera  md.gne  ierens 
C  nto  nptorem  nlciscitur  :  b  «  i»  ■  1"»  •»■ 
k    tu     imm,grat....Qu.d   bic    .gitar   demens  ,Ue 

Amator  et  prudene  Arroptitius,  Cypmnae wm, 

;»uta»,«P« """   mergunum 

2£itaAe*t«;j «ii«j r"**"^ 

,,„,•,„, ■.^eraJ.S.Cypnanuma/r.nd.ute 

Zffocatum  fute*.  Mtito  *W «  <<;  '"  9**  « 

,„,,„„„„„/,,', .di.c.d.r^.d.torGr.j.nu.., 

(l,„ ,,w,„„,l„vri,<«tm»»,»»«','«'«;«'«"- 

:„,„„,,  tocuii,  ortam  «,..««.««« .■«.»«.■»,./ „».•,.,. 
S*   narrari.SeddeOTegomMooisqu'te*timonn 

dcnrem  refulabimus. 


E 


m  SUUS  1»«/'/«»«"  •    *     ;  *.         '  ,,     nnnniilliim  i 

t^XvS^^^i,    §  Lclis  nostris  scripta;  qute  et  quaha 


apwd  Euio- 
ciam 


refcruntur. 


Irunt,  acmiraculum  ad  nosusque  transm.serunt, 
e  usdemque   men.oria...   posteris  quoque   tradxtun 

SXtr,«i.mmir»m««r.i. uit  Gregonur,  «<m 

invtnUte  ,,,//,,"."""""'«  ,,'„  .,<<<'/"<""■  ;'<»*'  "''»"'- 
nUmelegiposeet,  sed  tel  ex  relauone  vocah  vel   atorn 

.,,„„■',„,■„.„/,■.•■-■',<'".'«"'-•"' ;i "'"'""'" 

L.r»ampMl.ri,,  pr.cn!  duoi.  ««««..»».  «uodam  ,crt- 

,„■„,,„,  comm, „,,«,,,',„"• 

27   ?,„„„„•  „„,/',,  M  «it.rum.r.   mmn« 

,„;„/„„,„,,„„,'„„'.  ,->»d.«  Or.Ji.ei,  tolatur,  ftl, 
,,,,„.  :  Quemadmodum  a  quopiam  aooepi,  «anctum 
wjKM(Cyprianum«d««iM.<cu,todi,«cci«si«.  ■ 

,„„„«,„„■„,„„,„■„''"""»'"""■  «„,'■«-■<"'"'' 

,.uod  taneticereiumdebuieset,  eilegimtpn» poi  • 

,„„  fcisiorio,  u.,tra,,  «6i  id«m  HMte,   uti  mdeve 
C  licel ,..  c.,.,™c,„  MetaphrasU  Budocwna   „,„"'  ^">- 
„„,„.  Pmwrfcul  ,„/„",„'„''  Gregoriu,   eorum,  qux 
ibi  libro  1  et  3  ,■,/,„„.,„,,  „«    ,,„.,„„„,<"•  <'■'  b.  <  )- 
priano  Antioc/ieno  ,.„„,„„„  ,„^'„''.  Pr«M(  •.■„,'.«""« 
,,„„  „„,,„„»  litro  2  £,„,„.,,.  „„,„<«,/«<•  .»   t""/'5- 
s,„„.  S.  Cypriani;  qum  cmformtiat  fecit  „,„,«  „,„«' 
e„s  qui  ConfesHonem  Cypnani  ,„«  .s„,r„-««<"  "«"- 
mento  hobent,  tti  creiiderint,  „/,„..  «  Gu0on„  lectam 
,„,,,.„    „„,,,„„  „„,„,,„,„,,„«  u«?u.  od  C'„„.s„,«„„.  ',■»,- 
U«  «.MuiilV  „„/„„»  pr.d,,c««/.  .V«„'.  ,".,««'«..» 

,„sr„  ,„„.,/  //„„„„ ■»«.  '/«»•  /""'"«'  f"'"  £''''""'',""a'" 
„„,„„„.  „  paucimma  omnino  sunt,  m  juititt  a  Con- 

fenion,,  .,„„»,  '«„'«■','«'  '„«„'»„«"  <"s'r'''''v  ''»'''"""'-. 
Phnm  „,  Menai,  o.,«r»otum,  ;«„'  »',«"«s  "•'<"" 
pot.,.'t  !  de  Aglaida  „„„„•,„,.  Wrfftni,  prot»,  „<„  «»„»• 
ius  modit  Justinam  adamoremac  nuptittt  tolttcitarat, 
tl  Cypriannra  indi.rcrot,  u(  ma./.cis  artilius  „,«,..  „. 
euatn  uoiuntatan  .'..Cin.rc,  ,„,„,„»  menttonem  facti 
Qregormt;  eontra  innntiane,  Cyprianum  ipwm  „„««« 
IMdineerga  Virgmem  ema-titte,  ejueoue  pot/undacausa 
machmas  amnes  incassum  admovisse. 

28  /it  Irnnor  cs,/,;ec,  imc.u».  fere  dissononnu.  ln 
txpe memorala  Confcsswne,  lum Grxca  lum  Latina,non 


r,„„.  S    Gr.ff.riu.  Naxianzenus  eodem  mulo,  qw 
X.,„„  .;„„'  eancfi  tf««r»,  Eudorio  ,„„  „„,•<«„ 
trix  sequcnli  tcripserint,  et  /„«  ,,,„,'«„»  «  »«■""«"• 
l^  Jmeteptu.dk    m«t.riam  traotartt,  .«.»,-„ 

;:,„„,„„„„„'-,„"< „,■.-."•«.■■'•.''«•</'';«''<<<'■;';;;;; 

,„„„„„„„„„„ ..„„,,„•'""•  „'„«.',„"»'•'•-;". 

7     pra,,(flMtie»ma,ff«ai«Ku««pe«,ffua&a.unt,p.t«- 

,„•„', ',„„"»  ,„■„■'<,''■«•/"•"«'<<""■  **  ;;■;: 

„„„„  i„.„,„-    pewnerint,  tnuMttffcmw.  /».;>"„'"■ 
ZT^quamaMartenionum.iOla^ 

edita  .„.„.•,  ,..«■ '<„«  <■<■•««'■<»  "<* ■"";"'""""„:: , 

;;„„./„«.,•■ <•."«„-'<•»"'"' ^»-;  ':;■;  ; 

;, .,,,.,,,„„„/„«„,„,/'/,.<'»«„<«</-<••«'"'"'"'•■. 

L .„:,.„■««-''■«.  «"<"<v7  TttSi 

;,„„,    ,„,„  ,,„„■  Eiidoci*  libium  2  /«,«  S.  Gypriaui 

c„:,  „:;.•'«< «« ^---^js^S1 

,-„„„  /:„..'„,„, /„"■•<■ ""  ''"'"  '";;"■  ? , ' ,  ,„, 

,,„„  s.  Justin*  Cmtuewone,  tjua  Ub,o  t  ,b.  oypr 

,'„„/.,■ ,«„,  «cnn,,..  .c  ,/„„,„,■«'.-«;    ' ^ 

Passioi, . .,«.,  ',„"«  "»»/"«'»• ""■ """"  - y,  ;,„- 

»„„,,,«,.,««„'/■„•■' cu;,.s  i,.s,ca  ,■.„,»,,,,„,    ■; 

,„ss„  „,Z.a,m.,s„„„,„„s.    .•,/.«„'    ',""'»    ("" 

;„,;;,„„„, ,,,„,A,„,,  ,„,„',„«,<„.' -"'"''<"'"" 

oemu,,  coaiuerint.  „„„ 

30  I7t  ita  poliu,  conttfftwe  ceneeam,    /«'"'"' 
„,„„„.„,, ^^ ,,,■,,,„, iP«rtiiue.ins«<iet,tuft..  <"« J 
,„,,- /„„„, „„„,.«>  „,,„,,„,,„•„',„„,,'«»""«"•  y,„ 
Ac,„,, ,,„„,„„,■„„«  lnlmninatio  Domra,  nostu. 
,,a.c,,,«„'i,,s,<„„ss,„,,«  ,„,„■,■„,««,,  „7<», ■«'»'',•"'''  " 
,„„  portw  tum  Qrmce,  „„«  i«tin.  »'!"!"!a;"';   ,  „„„ 
,„»,,.«.  rmprimi,, ,,,..,'  „„  S.  Cypr.au,  C.n/,."<«j 
allinel,  pussim  illaa  retiquit  partidue  d,.,s«  «,,„      • 

Ant„/uai.,,n.,.c.,„„s,«  .„,<'.«"''<<;'»'"'";;;,,,,, 

„„„,,    „,;„„,*,,,,„„«.,,„,„„    ........     10«  ■ 

.s,,,a„.,„W..„nG,*cc,c,,„,„-,    '«'''/"'"',    ';„'.„„,, 
il/„r.n,.s  „,,.,.,,•,  ialinc  verUt.  Prma  '«""""„ 


I  t(ft'l/f  fiudo- 

i  ,„  Hi 
iim  com 
se  (i  rrihu 
O/mucuWj, 


t/,t,''«J'"fuw' 

„,//,//<••' 
„/  .'^" 


r» 


nler  sc 
aranlur 

Conversio  S. 


ia, 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS.  187 

X  etiam  in  mulHplicibua  codidbut  utcnmque  invicem  coti-     fieari  potuerunt.   Porro  clausula  primx  partis  apud  D 

„,,,,r  exstant  '.ibiscilicetpaeeim,  ubi  Actorum  initium     Martenium  in  Actis  nostris  non  habetur,  sed  post  hmc  auctoib  j.  c. 

est  Inluminatio  Domini  nostri,  qum  eadem  esse  cum     verba  et  augebat  gregem  Christi,  omissa  etiam  mte- 

Martenianis,  si  ConfesHonm  et  pauca  alia  exceperis,     gra  Confmione,  immediate  sequitur,   Cum   completi 

jamjam  ostendemus.   Non  vidi  hactenus  partes  illas  a     ftiisaent  prophetici  sermones,  quod  esi  initium  tertim 

seinvicem  separatas  seu  unam  sine   altera  in  codicHm     partis  Aclorum  apud  Martene.  Pauca  sunt,  qux  ,n 

Lainiis ;  at  P.  Oabriel   Brotier  biblioihecs  Parisinm     prima  hac  parte  carpanlur,  qumque  sequentibut  §§  dt- 

nostr*  prmfectus,  tertiam  sotam  legi  in  MSS.  aliquot     scutiemus.  Interim  Acta  hmt  noslra  MSS.  in  eo  prx- 

iibliotkecmregis  Qallim,  monuil  primum  mc  et  illam     stare  editis  videntur,  quod,  ut  jam  dixi,  conversionem 

deinde   diligenter   exscripsit   meeumque  humanissme     S.  Justin»  non  figant  sub  Diocletiani imperio, cui cum 

communicavit.    Singula  hmc  nuncprius  cum  editis  a     ejnsdem  Sanctz  passione,  stantibus  reliquis noiis chro- 

Martenio atque  deindecum  Eudocim  assertis  compare-     nologicis,  non  nisi  mgre  vtdelur  includi  posse.  ffabent 

mus  ei  examinemns.  Ac  primo  quidem  Acta,  qum  ha-     quidem  etiam  Martenii  Acla  suam  in  hac  parte  prm 

hemus  iii  pluribus codicibus  MSS.   primam  et  terliam     nostris  prmrogativam,  quodpro  patria  S.  Justina  An- 

Martenianorum partent  complexa,  sic  incipiunt  :  Inlu-     tiochiam  tantum  vage  designeni,  ubi  nostra  his  verbis 

tninatio  Domini   nostri  Jesu   Christi    Salvatoris  de     Antiochia,  quae  est  juxta  locum,  qui  dicitnr  Dafnis, 

coelo  facta  est,  et   completis    verbis  prophetarurn,     luculenter  determinant  Syrim  metropolim,  »///«  sattem 

omnis,  qui  *ub  coelo  est,    mundus  inluminatus  est     non  videtur  thealrum  fuisse,  ubi  res  tota  gesta  sit,  ut 

verbo  Dei,  et  crede/ites  inDeumPatrem  etDominum      infra  videbimus.  Quidquidsit,  cum  Conversio  hxc  nostra 

Jesum  Ohristum  et  sanctum  Spiritumhaptizabantur.     in  antiquissimis  pluribus  MSS.   exsiet,   Manenians 

Addebatnr  autem  et  virgo  Justina,  cujus  pater  erat     merito  non  cedat,  neque  hactenus  edita  sit,  statui  colla- 

Bdusius,  in  civitate  Antiochia,  quaeest  juxta  locum,      tam  excudere. 

qui  dicitur  Dafnis.  33  Verum  quia  longior  est  locus  apud  Martene,  de 

31  In  impresso  Cotabfjo  codicum  MSS.  bibliothccs.     quo  nnm.  prmcedente,  quique  Annotata  nimiumexten-  E 
regi#  Gallim  tom.  2  inter  MSS.    Grmca   assignantur     deret,  illum  hic  mbjicio  ex  apographo  nostro  anonymo.  et  pottssimum 
Codice  1454  num.  15  Acta  SS.  Cypriani  Antiochent     ltasimul  deprehendere  lector  poteril  exilem  hoc  rnfer, 
.•/  Jnstinae,  qu&  inciptunt:  xrr.  imipavuas  rofl  Kvpiov     et  illo,  quo  usus  est    \fartenius,   discrepantiam.  Sic 
juttlns  eden-  .;„,;)V>  Qux  videntur  eadem  esse,  ex  quibus  translata  sit     habet.  Tunc   iterum   Cyprianus  multis  arji»mentis 
Lotina  nostra  versio  mox  memorata.  Smpius  in  eodom     eam  expetiit  *,  et  nullo  modo  potuit  eam  superare: 
Catalogo  Passio  SS.  Cypriani  et  Justinae  alias  occur-     nec  ulla  ars  potuit  eam  vincere  maligni;  non  infir-  •  uartene 
,ii,  cumque  suspicarer,  errores,  qui  m  Latinis  Actis     mitas,  non  timor,  non  dolores,  non   fantasiae,    noo  appeUil 
reperiuntur  non  uni.   ex  translatoris  inscitia  >■<  I  ama-     min%,  non  blandae  cogitationes, non  substantiae,  non 
nuensium  postertorum  oscitantia  ortos  esse,  rogavi  lau-     escarum  dulce  desiderium,  n<>n  condemnatio  paren- 
datnm  P.  Brotier,  ut  codices  assignatos  consvleret  et     tum,   non  latronum    superventa,    non  dolositates. 
me  doceret,  si  quid   inde   sperari  posset.    Prmstititis     Omnia  enim   haec   per  Christi   virtutem  superahat 
utrumque  eadem  humanitale   monuitque,  assignatum     Puella.VerumquiaDeusnostermeritaVirginis.su83 
codicem  1454  ita  deturpatum  et  exesum  esse,   ui  vix     examinabat,  perraissus  est  diabolus,  ut  pessima  in- 
aut  ne  vix  quidem  legi  possit,  erasa  in  singulis  paginis     firmitate  percuteret  eam ;  ita  ut  de  ea  atnici  despe- 
iimidia  facile  litlerarum  parte.  Addidit,  Acta  illa  tum     rarent.  Parentes  autem  ejus  plorabant  et  lugebant: 
ibi,  tiim  iii  aliis  codicibus  assignatts  neutiquam  compa-     ipsa  vero  signans  se   dixit  eis :  Non   moriar,    nec 
rari  posse  cum  alteris,  qum  descHpsii  et ile quihus  ube-     sentio  infirmitatem,  sed  quasi  transmissio  febris  ex 
rins  infra  agendum  erit.  Joannes  Fellus  in  Monitione     aeris  spiritu  fit  mihi.Et  signanss  ,  fugabat  omnia, 
prmfixa  elogio  Adonis  de  Sanctis  nostris  ait,  statuisse     qua?  fiebant  adversus  eam,  opera   draconis   iniqui. 
se  primum  SS.  Cypriani  et  Justin»  Vitas .  /  Martyria     Tunc  diabolus  quemadmodum  adversus  Job,  ita  et 
ex  codice  Grmco  edere,  sed  mutasse  senteniiam,  quia     adversus  sanctam   Virginera  omni  malitia  vrtutis 
digna  non  videbantur,  qutbus  bonm  cliarts  impenderen-    pugnabat;  nam  multa  mala  faciens parentibus  i 
tur.  Qualia  monumenta  ista  sint,  atiunde  non  novi;  at     fecit  eos  condemnari.  Pastores  eorum  occidit  cum 
st  propter  eas  tantum  rationes,  quas  refellam,  luce  fit-     gregibus,  boves  et  asinos  et  omnia  quadruped.a,  qua3 
digna  fudicavit,   merito  omissionem   lugebunt  eruditi.     in  domo  eorum  erant,  occidit:  mancipiorum  exter- 
Tnterim  uti  eogimur  pro  prima  Actornm  parte,  qum  S.     minium  fecit,  et  de'genere  eorum  multos  mteremit; 
Justinw  Conversio   inscribitur,  sola   antiqua  Latina     multis  quoque  diebus  ac  noctibus  fundamenta  dumus  F 
versione,  cnjus  jam  dedi  initium;  in  qno  mox  adverti     eorum  comraovit:  sed  erat  ibi  invisibilis   medicus, 
potttit,  non  memorari  Diocletianum,  sttb  cujus  imperio     qui  occulte  visitans  eam  omnia  dispergeba!  opera 
locatur  in  Martenianis  Actis  S.  Justmsa  conversio;     maligni.  1111  vero,  qui  vexabantur  per  immici  artes, 
qumqmcummultisantiisSanctortimmortemprmcesse-     et  omnis  parentels  ejus   vementes  clamabant  a.l- 
,//.  non  videtur  contfngere  sub  eodem  imperatore  po-     versus  Virginem,  dicentes:  Omnia  nostra pereunt. 
IUISSl,  qmd  lllril  Eudociai  Btrogabant  parentes  S.  Justimt  e(  dicebant :  Date 

\n  Ftnnnt  in  seqtcentihus  MSS.  nostra  ctim  Mar-  Filiam  vcstram  ad  nuptias  legit.mas,  ad  procrean- 
ienianh  usaue  ad  hsc  verba  in  flne  columnm  1624  :  dos  filios;  propter  ipsam  ntormitati  ramni  a  diis, 
Tunc  Gyprianus  multis  arguraentts  eam  appetiit;  et  pmpter  ipsam  perimus.  Justinj  autem ^sancta 
hmcenim  et  omnia,  qus  duabus  integris  columnis  se-  consolabatur  eos  ra  Chnsto,  dima  .  ^tienres 
quentibns  ibi  narrontur  de  peetilentia  aliieque  vtxatio-  estote  et  nolite  desperare,  sed 
nibus  o  dmmone  Justram  causa  Antiochim  immissis, 
non  habentur  in  MSS.  nostrts  memoratis,  sed  post 
hmc,  recessi  dissolutus  sicut  fumus,  ita  prosequttur 
diabolus:  Si  autem  vis  discere  victoria»  ejus  vir- 
tutem,  jura  mihi,  et  dicam  tibi.  Tnterrogat,  ut  apud 
Martentum.  Cyprianus:  Per  quid  tibijurem ?  acse 


nl>  txeuta  a 
Martene  \n 
Whudam 


adscribite  :  omnia  enim  recipietis  nunc,  et  in  futuro 
1  .  vitam  aeternam. 
34  Iterum   inimicus  per  malam  artem  dedit  nro-  m0  loco  salls 
digium  in  tota  Antiochia,  per  daamones  annuntians,  proti 
mortalitatem  esse  futuram  in  civitatem,  nisiJustina 
virgo  nuptui  traderetur:  quia  sic  signiflcaverunt 
dii.  Tunc  poene  tota  civitas  morbo  gravi  periclita- 


£> i 1 KA-  - '- < '  *—  -li-":,:;:::"::,:::;;,1r:^:- ut:r,;;:  K 


occidere 


Qrmca  lum  Latina,  unde  in  Acta  transferri  et  ampli-    nis 


•  Mart.  na- 
tivitiitibus 

♦  Mart.  tui 


•  Mart.  scr- 
vitium 


B 


Mart.  quae 


qui  in  US 

deest, 

*  Mart.  tan- 

gerel 


ter  ttas  ei  '"""""  "  """" '"     .,  .   " 

„•„„  n///,  Luinui  versione  nova  Openbus  sancU  Car- 

thaginensis  martyris  a   Baluxio  adornatis  stibjectam. 

Longum  essett  nec  magnx  oper*  pretium  differentias 

iingulas  hic  referrei  Marani  Confessionem  Grmc§  et 

latine  cum  alUs  collatam  tsxcudami  prsecipuas  varia* 

Uones  in  Notis  deprehendet  lector,  nec  a  me  dissentiei 

in  t0t  qUod  censeo,  veterem  interpretem  valde  negti* 

aentemet  liberalem  fuisse,  si  ab  eo  ex  simili  monu- 

mento  Grxco  profecta  est  versio,  qualem  hodie  apud 

Fellmn  vel  Mnrtenium  hnbcmus. 

37  Porvoversa  a   Marano  S.   Cypriani  Confessio, 
in  quibus  ab  aliis  diversa  est,  magis  accedit  ad  Eudo- 


diflert.  Con- 
j  mlo  S.  ( 'i- 
rli'iti    Cr.ica 
mullo  magls, 
qninn  Latlne 
tdita, 


erigit.  Quare  pr* varicas ^nupt  ^^  ^ 

natur  pugna  ^terna  memona  apud 

Honora  conjugium,  ut  sit  llDi  mm  ■ 

civitatem.  Da  victoriam  adversus   mottem     u^_ 

vamus    Time  divinationes  deorum,  ut  tollas  moria 

££  perdit,  civitatis.  Miserere M^JJ- 

ad  mortem  petunt  Fiham  tuam "**™Z  hoc     *  H  Gre^n.  «M,  -  «  ilb  *  — ,  «I 

tionem  conjugii.  Omms  populus  ^~^di.     fl/prmflr,  „0M  Mftwi,  «mta,  n  forte,   pmil    „„/„ 

roa^**^^-^^^^     m«,  nonnihil  describentmm   negligentia    *t  detur- 

sius  compescuit  tumultum    dicen,    Lt   ego  ^   ^^  /);,r/(/>r/,S(.   hahreque 

fratres,noc  illam  M^^P^^^SnS      <-'<•  H  -  « -  ^itatem,  de  qno  postea   ,a- 

mihi.  Sed  quid  ei  faeiam,  quia     ™**2™n™l     lm  certe  antiquitatem,  i   ffw   — '  ««*«». 

elegitl  Et  timebal ^disius  omnera  P^    ^^  g^  •       ,,,,.  Mio  ^,  Ap««tofi-  ^  ■H|-*i 

tum,  et  volebat  effugere  de  ^^^^  ex  Jqm   vmione   desumptam    contraque  qus    non 

estautemperdiabolumhooc^  .       .^ewl  mod(J|  sed  eHam  antiquitatem   mtartam. 

platem  custodiebantur.  Popu J*  ^  ^  p^  apud  Eudodam  lib.  *  nar- 

patri  ejus.  Tamen  omms  inultitudo  concunens,  r  ,ianum>  Qll0modo...  Athenis  Argos  inde- 

5uerUnt  Virginem,  et  interncere  min abanto.  nis  r«*e  C>Pr lai       ,  W                     dfBmonibu8   ubique 

Ladere  se  promitteret   Acla.do;  quia  Acla.dus  n,-  J^^gJJ  fuerit  ac  multam  magiea.  artis 

iSJS—  -*ta-  collegeritv  u^.«=L^ 

ipsesublevabat;  et  cadebat,  anteqnam  t^bat 
manusVirginis.  Eratenim  populus  detentus  duplici 
necessitate,  et  nihil  mali  in  eam  potuerunt  facere. 
Paratus  enim  erat  Aclaidus  ante  ipsam  mon :  po- 
pulus  vero  utriusque  partibus  parati  erant  servire: 
Aclaido  quidem  pro  conjunctione  Virgmis  :  Puellae 
autem,  quod  sine  injuria  custodiretur.  Cum  autem 
S  Justina  contenderet  contra  civitatem,  popuh  nihil 
a-entes,  clamabant  dicentes  :  Justina,  si  non  con- 
sentis  civitati,  vel  de  Ista  mortalitate  libera  asgro- 
tantes,  ut  cognoscamus  virginitatis  tuae  virtutem 
et  vince  deos  malignos  et  erue  nos  de  morte,  ut  et 
nos  et  familiae  nostrce   laudemua   Dominum  tuum, 
a-entes  gratias  virginitati  tu«.  Justina  verocompe- 
scuit  populum,   dicens  :  Per  fidem  vestram  iactura 
r   sum  petitionem  :  et  sic  ab  ea  recesserunt.  Septimo 
autem  die  mortalitatis  multorum  morientium,  Justi- 
na  sancta  jejunans  et  vigilans  et  Dominum  depre- 
cans,  pro  languore  omnium   postulabat  eum,  et  m 
ipsa  hora  oranes  salvi  facti  sunt,  ita   ut  multi  de- 
relinquentes  idola,  confugerent  ad  ecclesiam  Chn- 
sti,  cognoscentes,  quia  divinationes  daemonummen- 
daces  sunt.  Hxc  in  apographo  nostro  uno  ct  totidem 
verbis  in  Converswne  S.  JustinSB   a    Martenio  edila, 
qUee  uune  postea  inserta,  an  potius  inde  prxcisa  fue- 
rint,  quis  dicat  f  Horum  omniumf  ut  monut  nihil  habet 
Eudocia  in  Metaphrasi,  \ta  ul  nostra  MSS.  ceterain 
eo  cum  illw  assertis  melius  conveniant.  Sed  neque 
alibi  quidpium  hic  oceurnt,  quare  non  reuseam,    pri- 
mam  hanc  Aciorum  partem  translatam  esse  ex  monu- 
mento  Grxco,  quod  imperatrici  librum  suum  primum 

panqenti  pr&  oculis  fuerit. 

36  Certc  non  ereda,  menda  aliquot,  quae  vel  in 
textum  Gricum  postea  irrepserint,  vel  interpretu  vel 
(imanucnsium  aliorum  inscitia  vel  incuria  in  versioncm 
Lutintun  intrusa  sint,  opinioni  mes  multum  obesse 
posse.  Ad  seeundam  partem,  qux  S.  Cypriani  Pceni- 
tentia  et  saepe  alibi  Confessio  inscnbitur,  transeamus. 
Superius  jam  monui,  ter  illam  editam  exstare,  alque 


«rf  Mctaphra. 
•s""  Sudodi 
occedK  tuoui 
a  nobis  fjrou- 
denda. 


rumdem  causa  venerit  atque  ad  Indos  accessei 
De  hisce  S.  Cypriani  itineribus  in   antiqua  vemone 
hatina  Confessionisvelrmllavelcerte  sub  obscuramm- 
tio  ,../  .  ai  eadem  nl  texui  Qrmco  Marani  eodemordine 
et  diserte  narrantur.  Rursus  librum  2  claudens  Pho- 
tius  ex  Eudocia  Metaphrasi  scribit :   Accedit,  quo- 
modo  fVglaidas,  gravis  ille  Justinae  procus,  cum  voti 
compos  factus  non  esset,  bona  quoque  fortunae  pau- 
peribus  omnia  erogaverit,  et  daemonibus  tamquara 
deceptoribus  nuntio  romisso,  Christianis  sese  sacns 
addixerit.  Hxc  iterum  ab  antiquo  interprete  prmr- 
missasuntet  reperiuntur intextu  Qretcotquipromtum 
his  tum  aliis  magis  ad  Eudociae  asserta  accedit  etsuam 
antiquitatem  commendat. 

38  Tertia  pars  Actorum,  sm  utriusque  Sanctx  cum 
Theoctisto  Passio,  in  paucis  rursus  apud  Martene 
differt  ab  ea,  quae  in  MSS.  nostris  est  seounda  pan 
Actorum,  quse  incipiuni  Inluminatio  Domim  nostn. 
Exigui  momenti  varialiones  aliquot  in  Notis  hxnc  mde 
as  dnbo.  Ab  hisre  magis  differt  Qrsica  ,  ?tww 
ex  CodiceMSS.regio  notato  nvm.  b'20  transcnptam, 
collatamque  cum  altero  ejusdem  bibliothecse  MS.  a 
sub  num.  148S  ad  me  misit  laudatus  P.  Gabnel  I 
tier,  qui  in  adjecta  erudita  annotatione  monet  me%  ex 
codiabus,  unde  copiam  desumpsit ,  alterum  superM 
valde  putredine  corruptum,   alterum  in    inferwn  parte 
tacerum  csse  :  ita  ut  conferri  et  ita  singula  combinari 
dehuerinl.  Addil,  non  msi  unum  locum    in  neulro  CO- 
dice  legere  se  non  potuisw :  denique  ubi  a  se  invtcem 

pant,  variantes  lectiones  in  margine  diliQ. 
adnotavit.  Esi  diversitas  inter  binoscodices  Gracos  non 
l  et  exigui  sane  momenli,  ut  in  Annotatis  </</"'<- 
hendere  poterit  curiosus  lector.  Passio  illat  prout  est  W 
e  1485;;««/^  amphor  tamen  est,  atque  secundum 
ea  magis  aecedil  ad  editam  a  Martenio,  sic  Ut  nultU 
dubitem,  quin  illa  ex  simili  Orsca  profecta  imo  vw» 
fuerit,  ui  '/«o  rursus  mecum  conveniet,  qui  varian  t 
illas  in  Annotatis  assignandas,  cum  editorum  fl  M"<- 
tenioActorum  tertia  parte  contulerit.  Marlijnum  ex 

codice 


F 

pa.fi.  Grtd, 
antiquaM* 


189 


IV.  Examinatur  Joannis  Felli  cpiscopi 
Oxoniensis  intemperans  dc  rebas  ad  SS. 
Cyprianum  et  Justinam  spectantibus  cri- 
tica. 


ffofeeta  vide- 

tur,  >""»        . 
caret  mtndls  . 
cxcudenda 
tamen 


B 


cum  casllga- 
tione  ct  cmn 
\rrsione 
Latina  nova. 


DIE  VIGESIM/VSEXTA  SEPTEMIUUS. 
..      ^20  non  sinc  mnrjno  lahorc  crudcratmn ,  ludftur 

W  tiauissimum  .   eui  adtiitfttncuia  accesserint:   neqiie 

^im  <'■«',  '/"•''  "'  (lHn'°  cn,lue  ,'i'Vcrinnlnr>  ""'/'' '  s"'lt 
enitam  'invtilts,  ut  credam  illai  a  posteriore  quopiam 
"l„tl  conirahente  prmcim  rejectaeqm  (uisse. 

M  fnm    tiimm    adrcrtuui    ns    lods,    ubi  contmctius 

,   Aevimvtnm  c.r  codice  520  Martyrium,  semel  et  n 

f '       ,',,„,,  Videri%  certim  id  affirmare  non  ausim,  Joannes  Fellus,  utjam  supmm  monux,  Pamxtentmm 

r  tJcicZtantia*   unam  alteramve  vocem UentU  *»  Qpuscua  perperam  S      ypr Carthagineu* 

ZnrZivntl  adscribi   possent,    ita    vicissim    rtihil  doctoH  att,             idxtno llu  Notis  tllustratam.  Illi 

irl '  Vl m  mpicari,  omnia,  qu*. ll  -  codice     pr*fixit  Momt ad  lectorem,  »  qua  audalmonu- 

7"";/"'        ,    alterutrius  vitio  excidUse.  Ut  ut  estt  cum  menti  ilhus  antxquttatem,  quippe  q ad  t  onstantim 

rZZttVffZ^Ua  illatdicitutopotesttex  Actisitlis  M.  mWm  usque  producU,  a    smul  contendu,   

'■'T  J,      Gr:rns  olvm  ab  interpretet (orte  non  valdi ' '   suppositiuum  em  et  al postore  quopum 

"      '"     aZm  wsione lornatam  (msset  quam     confictumver ettam  Umgmprogressust  SS.Cypna- 

f     nuc  haZZ  ium  a  Marlemo  editam,  tum  etiam  num  et  Justmam  albo  Martyrum  I  et  r 

ZtaZZpZiain  MSS-,  ub  parl  secundaest  —  cupif  Contra  illum, xemnt  calamo*  Duran- 

Cl""                              i   Tnlnminatift    Parm  ause  in  dus  in  Admonitione  prvfixa  Actts  sanctorum  dlorum 

Actorum' qu*  i''Tn ,     ; ; '   2  ;  /,  *«**-■«■  -  ?*••««  ^ 

t  ntinn  vpr<unne.  di  hcullatcm  ma,nain   paiiuni,  t  uucin 

Litiua  iiisioin      ii                             j  „  Mtmnment.  Eccles,  pag.  329  ac  novissime lau- 

fere  »  Ormk  Acs  rmm  rtpvcimtur    ut  •     ■     >         ■               9 

7      .„■„,,,■„,„, «rruprLtontarloci, te     / Cart^f».^ ,mto  pro  to   Wor w, 

I              J..,,,  m«t,  etinterpre,  latm,  ■  ?««  '''/—            ■»  "'   »»(«««»"«»» 

''"'""  "'"'v  ''"  "'"T              /  ' z  „     „:  mi '/"-"'"•  -"■ '"«"" (M*  /"■ ■  m "  ' 

""-'"■«'""""" » '"","'";';;::';:;,„  7^±  Lc L™ « - —". «. 

•-"'  '"'"'• "'  '';""";■""'• """"  '   ;",,,;,    , /„,„  ,//.„„  «v  Mf.  •/ •«  *  """- 

t-fco  /'"■<•"■.■ »'  ''"'"""  ■"           " """'""""  ,„;„,„,,„■,„/„„■„,„■./-„■ 

«""/"""""».''''"'/«'■ '»" '"""'"       ■ ";-  ,/„;,„,,.;/'/„„„,  e *■  m  • 

■ '/'"""''  /"■  '■'"""'""'  ''' h"T"  '"         '  »      "»»    S.  Cypriano  OpwUum  Ului  ab- 

""""""5    •'";;"■             "  „./,•,,.,„„„„■»,■  U  llncU  !*,  at.  /„, 

«i  '«/,»H«'»-  • ■""""  '"■'  ""'""'  "■    •'„„,„„„.  , ,  ,  , ,„/,;„,„  cen*  •,  potest,  ineerlum  mm, 

"  eerrupm  futm.  „         p           „„„■,/,„  /,.„„,.■„„  ,/,■,„■/„,»  illam 
40  Eoquidem  U  iimper  faeiUus  ni  „','«"„'.  '/"»  ma- 


n 

JklCTOBf   i     C. 


B2  ,/.„,,',. 
,;,-/«,, i  Pap. 
won  scjHt/wr, 


E 


nifestius   ,n  Grxcis  ActU  h\ 

ruptionis  vel  suppositionis  ipsa  in   se  indieia  prodit: 

qtlwpe  qum  lalem  tituhum  prse(evt.  KXswftcp  xmoBpi 

Claudio  oaesari  terrse  ac  maria  domino  Diocl 
salute.n,  quasane  nihtl  significant.  Sed  de  hts  mfe- 


lucubratiunculam,  ei  sic  quidem  (eriat,  ut  exeoS.  I 
priano  iMWlro  legitime  adjudicetur. 

MGoncilinm  Romanum  illud  celebratum  est 
494,  ad  quem  legitur  Oelasii  deci:etum  in  Labi 
utni  collectionibus  Conciliorumt  et  in  eoq 

,  qui  appellatur  Pcenitentia  S.    >  y- 

1    .      .....    J-...i^  tii.n    f)  misrn  1 11  ttl 


fcetum  S. 

1  ijinQ.no 


salutem,  qux  tane  nilal  sigmficant.  Sed  it  m  "'/.'-  '  <       ■          '               .           ,  ,„ .  „,„„  o,,,,,,,,,,,,,, 

,„,,  /„„.,,..„  m  (■/,„„/„„«   «  to  """'"'«' "''"■  ''       '^    ,',,,   y,, „„„,„„„„.'»',• 

«"'«/«« '«- "»■»"■ '- " ""' ""'" '■"  "";;''•""" "; ;  ;;: ;  ;,' ; :  1;1»« ,,  «r^ .■ 

„•/   / '  „',«  „''.'"»'  P««»»«»  «»f  '""  ''"'""  '"'    ':,,,,,,,  0La  nwiam  ,„,„„,„„„„»«  " ''"" 

, Budoria  halm,,.  S •„',»','  »"'""  ' '"•""«"'  ''       '            '  m  ,,,,„„„„  „„„„„,  ,„„»»„„■.  Eane 

/„„„,.„  „„„  „.„„  .i/,/„,,/„»m  ,„„»„,.' '''«'» "'»""•      "; ,„;„.„;„',„„,  ,„,„„,  ,„„,,„■  „„»  P t,  ■«  *«■ 

m. »« '. '". '«"  j « ' '■ ""-"' '  ,,„■„;„,„ , „.  1 '- «"'« '""""■'  '■'- 

,,,,,,,-no  Sanctonnn  martyrio advertere  /„„"  (  eurum      »■       '  ,„,„.,,  ,, ,  „„„  „,  o„„„/„„ 

'■'■  "s '/««' "-•  /«■ :"'/",""■ ;;; ;,;   :  „„ l ■„„„,/'„'«„  •'•« »■ r^" t 

nm  ,,„., m*  "/",■/.  »°»  "*  '""  '"'""  ''"'"'       ,    ,,„„„.,„„„,  „,  ,„,  n I  h  „„„"'.  ""'■""«  "*" 

,„ 1  /„,„  „„»/-",  «'  '«'"■  ^'"'"'""     ",""'  "'"""'  ;,,„„„,  //,„■„„,/,,■  „     ■,            I    "'"""  Tapsen- 

„„,/„■„„,,  se,l  ab  „„,„»,»,,,//,„,»"""""'"""" .»"»'"  ':'"",,,',   „/„„/   P«tr«t   /'»              "'"//''•""'" 

ietuvpata  a.l  nos  ,>„■„„„«,.  Sant  lapsui  non  „<„  ocea-  um W               ^^  H„,;,„.  „„„  ;„  „,„„  /•„- 

,v„„,.,„     ,,,„.„,  ,„„„„  S.  Cypriani  Carthagmensu  „»•  "        JT                  „„,„,,„  pri/lu  ,,„„.,,„.  ,,„,.,  ,,„ 

/,/„■,   „„,„,„,  ?„orfri   G-.„/»",„«   iV,„.„„„„,"»,   "<     ';"";,.„„.„,,/,„„„„„,„   1 /,/„,.,  ,„/,„,„„», ''"""' 

,„.,,„„,  „,„   SS.  fvpriamrtJustinter ,/,/„„„, m     '^  ,„„„„,„„„,..,„ m  „■  /"«'■«» 

MM  ,,,,,„,.,.,„„,  „,„,,;,,  „„„.,,,,■,<,  coraaati  ,„»'■  ,»«'  '"«-  »»  «   ;           „„          .„,„  S.  ,  „/„■„„„  I  '„„.".,,.■/,- 

„.,,„.,„,  „„,„,„,  ,„  ,.,„„.,  gmtisnostro  Cypnanopo.    «  ,       •  /  „,.  ,,„„,„ ,,  „,„.,„„■,„„ 

„„„„„,-  ,,■,„„■/,/,•„-„-',/,  -/»',»' r*  '""""•  ''""'      ;,  „    .     „    /„„„„•-•  detnus,  7 '■  „'  '»/"'•'•"'' 

„„„„,„„■,  ,/,/„„/  mriptoribus  mulUs  seculis  posmon-  /,/„/-«        (              ,,„f ,        „,,„„„,„„  ,„,/„, 

ta  i»  Ocddenta,  Ji  itluetrior  erat  Carihagmensm,    ^TcelZZ    ! " '''"'  S'  ^^ ^ f  * 

„,„„„  „„/„  Anliocl i  Cypriani  ,»-,„„»»«.  »'»7'"'  /"."'"  °eh,i' ''„„,,„„  ,,„  /'/„-„«  /.„'„"  •■«""»  '""  ' '"" 

faciU  e,  ,,„.,  Aoti,  ir.agis  aulgatU  gumpiam  „--"„»'«    ;»"•'"'•'.,  „,„„„,•„„/„„„„»„„  ,'/»„«'/» "»"' 

«ostriqu,  Saneti  Geslm  intrud** ' '"""""<  '"''  f™T     ,  ,„,  ,„  ,„„„  ,//,  tritot»,  „  /'«""/»; 

tueruvt.  Profecto  neu,„,uUm  dubilo,  gum  s,c  Decu  «'  m  ta   '                     ^  s„„„„,   „,  „,,„„/„„„.  „ 

(.'/„„,/„„„,,„„/ m  -«»„,„»  "<  p»n"""'s  ''';"s'""',"  ..„„„,//„  „„'„„-„■  ,„/«<• '/»-'' s  ,'vi"i:i"" ";""" 


ntppoiUutn 
esse.  Antlqvl 


190 

,       u  ,,r  \ib  *  cav  3  post  Baroninm,  r«*ma*tum, 
A  ttbun  SorU  tb.  -  '"/•     /         tarfftolt    p.«re  an- 

PMitemiHi  S.  Qfprfam  ^'^.^^^^TWwi. 

**jffls^is;i • 

'"'""''s  ""'"""   '  ,     .,,/,„<    //./r/v/./f/i.v.    fft/a 

sSSSSsssa 

.    '       .  ,    .,    4,/  Felimn  revertamur.  I  ost- 
erant  minime profutnra.  Ad  Jren 

v-:;?:;::-:.:":;;,r:;:;;:S 

pppimus:  smuidem,  ut  recie  u  »©» 

..' liber,  utcumque  supposit,t.us  et  mal.  mo- 

l!  „  .,,„„,,  usui  inserviat. 

J^muliomeiremiUa.quamFellueeMt.eed 

;.;„;,,,, „!«.«.  «*«-**«  'M'T. 

„;,,,,,,,i,,.,™,w^//,,,-^'.'".'"'''-^''"i-'"sr^ 

„„„•   hic  erit  de  Person»  statu,  cui  h*c 

etur,  paueis  inquirere,   prmsert.m  eum  ho- 

EcclesiaRomanapariteretGr*oaduoSste- 

copos  et  martyrea  Cyprianos;  pninum 

Carthnlensem.alteruinAntiochenum:ethorum 

pOSteriorieaomnia.qumadms  Just.nmamo. 

efspeetant.  ab  utrisque  referuntnr.  At  e  contru 

veterJs  passim,  (Adverte  lector,  f*   nob»  mfr* 

.,..,,  .,„,,,»„•„  N-«?frs'p.r^in"u'er;^ 


D 


00    '»«0«)», 


n*  cs    CYPRIANO.  JUSTINA  ET  THEOCTISTO  MM 

DE  !  m  ,i,,i  forte  foret  dotalis  Virgo  Per  tevum, 

Dequaposteritaseasetventuranepotum. 

1,1  '•„.„  tale  nefas  gestaret  ment,-  mal.gnus, 

Nec  |  „.,.•„  i utem  possel  pervertere  fallax. 

Vilnisaul  Sbras  cmcis  wcendere  flammw, 

Nititur6gregiammagioismacularevenen.s. 

™ncfamos.fseratCyprianusfraudenugae. 

nnetos  in  horrenda  sceleratorum  arte  magorum. 

Ouituncauxiliumsp lebat  ferre  petenti. 

Pluriroaschematteanssacrmmol.mwamenti, 

In  tantum,  ut  diris  certaret  dmmonra  arm.s. 

0nos  Masus  assidue  strophosus  m.sit  ad  almam. 
g,  piap„l8arentstimul.spr»cordiastupri. 
ieSedcumVirgoDeisprevissetfnvolacarms, 
Lurfda  tetrorum  confringens  tela  latronum, 
Cred.dit  Mtitlironuin  snlvantem  secula  Clinstura, 
\,,  Dominum  tota  conyersus  mente  ndel.s. 
Pmnituittandem  Magds  idolaspurea  re l.nquens, 
Expertus.Virgoqmdpossetferreper.cl., 
Oura  numquara  valui!  superar.  m.lle  nocen.l. 
Artibus.  incesti  sed  fugit  crimen  .n.quum. 
p„vt  1. ■<•<•    imperio  regeret  cum  Claudius  orbem. 
Impius  edicti.-  S....C.OS  <•ru.lelil.ua  urgens, 
„.„  seelusl  ut  Chrietnm  damnati  voeenegarent;  E 
Nolentes  autem  seotari  jnssa  tyranni 
0   quam  dura    neeis    graviter  tormen*  Jue- 

Tunc  Jnstina  snum  ferro  snpponere  eollum 
Sanguinis  anl  rivos  non  horrel  fundere  fibns. 
SicgeminisfelixornaturVirgotr.umph.S! 
\l  .rtvra  eum  roseis  rubuil  veneranda  coron.s, 
Candida  virgineis  florebat  Femina  sert.s. 
C0mquamartyriimeruitvex.llaeruent. 
Crudus  athleta  Dei  Cyprianus  fnso  cruore   . 
Sicque  poli  paritcr  scandebant  swlera  Sanct., 
Ut  nr.-cili.-a  necis  pariter  tormenta  tulerunt. 

„,  sunt  omma  adS.  Cypri »>'  Garthagmentem  ,jw 

,.„,„„...  .„„   Nczianzenus,   Prndent.us,   et    n  ««»«»»    ^rquereconetur,  demu,  *f«  « ». 

;,, .,,„,,.  Raronii  verbis  utar,  commumter  Grsc.  V       ^  ,,„,.,„  „,„,„  .,„.„,„  ,,,/„  ™- 

Cyprianum  Antiochenum  cum  Carthagmene,  co„.  ,»«,. .  ««         P  ^   , ,  „ 

fundunt.  Consnlat,   cui  otium  est.   N.cephoeum  Jg .  «   "  „,.   ms,  Angn*  eduns  est  a 

Syncellum,  Cedrennm,  et  Simeonem  ^£«*f     Warthonoc U**  Bedmet  Egberti  "/'-"".       MMaH*, 

J,  ipS0  Surio  editum,  et  un.  Afro  nostro  tatun  <ie        <■  A,.,,,/,„„s.  Den.que       0, „,,„ 

magiaetJustinm, ribns Tationem  attnbutem        +7  H      ■    ■<  orthod(jxi8    „on  c.,11;        ^ 

„■,,.•, •  tl-  "'""  """"',''"'"  '""";;""•  '' ^o'  m  en      v  go.  cum  Diocletianneimperii  sceptru,  *--• 

^mvetem  iW,  r Ecch «iiomflnem  ho-  temnenna          .                       ^                  dA      ^ 

oiernam   ffr, V w  "'  ^,";'""' "  m  p  "  vir.oni.at    servanda  pertulerit.  q«»  F 

„■,■  xrijMM  .."'"/"-' ■  ''»"""",?'  ,'"''""s  ""'"'""•.  .      ... tn   „;.,..„io  expedire  sc  ,  ■ 

encndom  mHNmw.  !«■   «M6W"'.m  ■  ?■,„•,„- 

,,„,,■,■,„,„„■,«   M  ,„■„„„,/»"„- '    •''"■"'"■""''"''„ 

•{ .  /ugtina  vero  n.rn  solum  .ntegntoUs  glona 
fine  tenus  favorabiliter  prmdita  permaneit.^ verum 
etiamad  capessendam  passionis  palmam  adaman 
durior  diversis  tormentorum  cruc.at.bus    u  <-e«» 
noncessit...qumdumerudUnervorumfla«ns« 

citer  csderetur  et  crebria  palmarumco ntuns.om» 
exelaperetur,  tandem  in  sartoginem  ferream  se nr 

,,„.,  ,,,,,„an.em,   ut ...  tanto  tormento  **** 


*  on  non  san- 
guiuefuso? 


sed  anneeorum  iiinn  eraamm  »««■  i.. ■«■.■••  ■  ■•■/ 
dociissima  mique  et  omnium  seculorum  prodigium,  qux 
sub  medium  secuhm  v,  S.  Aldelmus  scu  Althelmus 
Schireburgensis  apud  Ocadentales  Saxones  eptscopus, 
qui  ,///.'"  i  i,  ouctor   Martyrohgii  Rosweydianiseu 
Romam  Pai  ii  for/powe  Z?/^i.  ffui  iseulo  vm,   Wan- 
,/,.//„•/,      Ru6fl«iw  Maiirufi,  Ado.    Usuardus,  Nothe- 
m    PluliM,  qui  seculo  ls  uiierunt,  </"'//  Nicephorust 
{  fi      fiKc  Syncellus,  qui  seeulovm  w- 

^mran/f,  Cfrfivnws,  gui  sem/oxi,  Metaphrastes  denir 
,,,.  ,  „,  „,„:„  •    gfnpfierwnt,  iMw  wiiwvi  <•<""/"""- 


v,. ,.,..,.■ ..»  >„„,>.'„"  «  """ '"'■  ?«?  ^STur'  s3e«T«saa*«t"^Chri8!?: 

<■',  -M...   „„' „    "•   D'd'  "'"'"""  '«'"'""""   ""°  ;•;    VP;  ;t    Dostremo,    Claudio    Cesare,- 

„»>.  c „„„„:«cd/„-,„r,1 /,/,•'»„  .rrx«*  «/./,.  .  P"tenter  pretex.t    .«w  C0B1  Cy- 

d.  1 „•  ,„  ,le  Uude  r„„, .'"„  apud  C+  sentent.am    dcclla  o 

,„.  ,  ,.,,„„„,„,  „„,„,.  ,„,,,.  744.  prwuo.  nonjam  n +~*£  J      ; 

.„. ,,.„.n,m  „„„l„l„l„„.  ,.;„„ni„„  castara.  prxdito.  sacrosancto  cruons  ostro 


Uiia     »/-— 

Sed   pontificaW 


>lltlll      IVW<       I      ""■'""""     ........      /•;/• 

si,-  qnoqoe  .lostinam  modolabor  carmine caetam, 

\IM, .,,  \  pg  neo  tocrantem  regna  pudore, 
torrena  t.  pi  disropit  vincla  jugalis, 

Flt.rnl;»  ni'Mi.l;iM?e  calcans  commercia  vita3. 
II,,  ,    pr  icus  illustris  pravo  sucoenaus  amore, 

v,.( ., ......  mi.m  ,,  sSat  verborum  retia  frustra, 


pri:»no.  nonjam  necromanua  new»,    o—    .  ^ 

pra^dito,  sacrosanctocruoris  ostro  V**%*^  .,. 
AnHochenos  Martyres  manifeste  ah  Afto  duttn 
culo  vu  ;  en  Acla   diversa  jam   tum   existen '«'^.^ 
singulacnm  ipsis  mendis  desumpta  sunt:en %n 
fere  Eudocue  consentientem  auctorem  bims  set 
steriorem.  qum  deinde  aUi  per  secuia   ad  m«ou* 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


191 


tnemorio, 
lus; 


cujui  hyper- 
crytica 


jgtatem  subsecuti  sttnt.  Desinat  igitur  Fellut  Gregorium  attinet,  inquit,  adeone  ille  vecors,  ut  so-  D 

t'auo8  8U08  saiptores  nobis  jactare.  lus  nesciret,  qu;e  in  Nicomedia  ante  paucos   annos    hjctori  i   i 

Ag  De  Gregorii  lapsu,  quem  solum  cum  Prudentio  gererentur,   st    alienissimo   tempore,  nimirnra  die  iX  r"e,J°r" 

...  faventQfn  habet,  mox  plnra  ad  ejm  interrogationes  anniversaria  Cypriani  Carthaginensis  apud  plebem 

81    mteb0,  Mniiiuc  interim  miror,  Qrxcos scriptom  ,  suam  alteriua  gentis  et  seculi  tiominem  operose  pro 

^      recenset,  homonymia  deceptos  fuisse,  cum  aliunde  ooncione  celebraret  tCogor  Fellum  interrumpere ,  et 

Greaorium     antesignanum     habcrent,     quem    tanti  ,  antequam  illi  respondeam  .  de  aliquibut  monere.  Non 

immerito   semper  fecerunt    ui  etiamsi  alibi   de-  Nicomedis,  ut  in   unico   nostro  MS.   Orseco,   contra 

d  ceri  fotuissent,  forte   maluerunt  ejus  errori  insistere.  manifestum  Eudociat  testimonium,  legitur  sed  foris,  ad 

Sane  quid  simile  contigisse  Simeoni  Metaphrastm ,  du-  fluvium  mlicet  Qaltum,  sancli  Martyres   pasri  sunt ; 

hitare   non   possum :  videor  enim    videre   aominemin  idquecum   exiguo   apparatu  et    nullo   tumulluinam 

>onsuenda  historia  illa  m%sere  se  torquentem.   Quidquid  Actis  inhxrendo,  Diocletianus   utrumque  videtur  .-/»- 

tamen  fuerit,  una  videmus  hic,  quam  ecclesiam   Fellus  diose  cavissi  ,  veritus   ne.  quos  tot  alia  tormenta  supe- 

Hodiernam  appellet,  dum  cognitos  seculo  vet  ante  in  rasse  api  pfeclo  acceperat,  iidem  novis  prodigiis  Fideles 

Ecclesiatum  Orientali  tum  Occidentali  Sanctos,  novi-  in  fide  confirmarent,  mamque  crudelitatem  arguerei 

ter  excogitatos  asserit   Dico  et ante,  utfacile  evincitur,  Neque  Qregorius  alium  a  Carthaginensi   celeberrimo 

saltem  quoad   Orientalem.   Etenim   scribebat  seculo  v  martyre   operos*  pro   concione    laudavit ,  sed  alterius 

Eudocta  imperatrix,  scribebat  in  Oriente,  clarissimeque  tantum    ,     ipsi   forte    incogniti  ,    gesta    alteri    ap- 

re0u8  toto  vita             gestis  Cyprianum   Antiochenum  plicuit ;  in  quo    etsi   errorem    video ,  vecordia    nihii 

ab  Afro  <hsiiu.nl,  ejus  cum  Justina  passionem,  palse-  perspicio.  Nunc  vicissim  Fellum  intei 

stram    tempus  martyrii  disttnctissime  expressit.  Erat  vecors  Qregorius,  vecors  posl  illum   Eudoxia,    ut 

igiturjam  tum  in  Ecclesia  Orientali  notus  ei  pro  di-  illi   suspecta  non   habuerint,  qux    aliquos  anh 

versoab  Afro  martyre  habUus  Antiochenus  episcopus  conficta  explodi  ab  omnibus  debuerunt?  Atqui   tamen 

et  Nicomediensis   martyr  Cyprianus.  Neque  nugetur  admittere  hsecrursm  cogetur  Fellus,  si  sua            n  y 

3  aliQnU  reponens    Eudociam  doctissimam  feminam   si-  voluerit.  Prosequamur.  Non  arat,  inquxt,  Gregorms 

mu\  et  missimam    eas,   qux   omnibus  perspect*   esse  ad  fidem  Christianam  noviter  accitus,  et  eorum  ru- 

.„,,,,,„„   fabuUu  Vro  rrm  historia  obtrusisse  t  idque,  si  dis,  quaa  ad  pietatem  spectabant,  sed  a  prtmis  annis 

toperisplacet,  nemine,  qucd  sciamus ,  contradicente ,  lac   Ecclesiaj  hausera           trem  enim   his  habuit 

duL   iJerim  not um  debuisset,  novos  fabulososque  episcopum,  qui  Diocletiam  rebus  et  raagnm  Nican* 

tres  cviscovos  in  Antiochensem  sedem  intrudi ,  auferri-  synudo  mtererat. 

«U tartyri  celeben gesta,  gu*  ap-  51  Nnmqoamne  .11.  de  Ant.oehenoMago   d 

,„,,,.„,„,/',.„„„„„„„„/  „„„„,   cujus,  ,i  eccstitisset  .  nuper  converao  de    oetma  tum  tem, «aeoh    - 

,„,„     utpote  vix  per    integrun,   seculum   deducta  ,  etpassione  nob.htata,  de  Agla.da   soholasuco  et 

Z7a\  2  1 1  .v-' I  «  ita  ,i,  Eudo-  Athanaeio  mago.  de  sartegin»  .gmbne  frnstra  A„- 

TaZiTrlnik  pr^re   mtagunt :  non    uqm  eo     Uoohimadhibitiseteap.tal.pmna  tandem  N.come- 
cm,  qmsenat        I  J  dmcultatem  tacite     dim irrogata,  fl  ium  admonmt,  ne  hac   Afro,  qui 

vrxterivU  vel  deducendum  ».de  rathdmum  Qregorii    .mperante  Videmno  paesus  erat.  eadem  ti.bue 
Y    „„,:,  Irrore   el  Eusebii sitentio  conatu,  est  eli-     Respondeo.   Unde  FeUus  acceperU;  ^sMarn 

tvat«ut«i»  error.        ^  l,,;„„/„.r   variis  tomentu  affectos,  nescto :  nondum 

^Andiamu,    ill -ursus  loauentm.  Baronius  Mtm  .«  «o ^TT^Zsfpv- 

ait,  hoe  (confnsiovem  Actorum)*  no Dta  »™u7uL"T^™JT«V« 

dine  contigmse  et  homonymm  decoptum  fmese  Na-  ^. 

zianzenum   cum  Gra>corum    reliqu.s :  ,pu    Gre.jom  ttcospmtu  prxvua  

errorem,  ,v/ ,«is«  ,M.    Cypriani    AcUs,   sine  auntrsecavcndorrnMa  J";'. 

secuti  sunt,  vel  perspec, igUxemnt,  .    ffre-  pA«.-.  d, Itetra ,«.»«  ^  C    tf  ■  .       ^    ■ « 

„„„„,„  ,,,,„„„,„  ,„,„„„„„,,.  ■  :t  ego  qnidem,  resvmt  dem  t^  neoue  mto,  ■/ «»V  ' 

F,//,,  I  lihene  concesserim,  Grmcoe  in    Utinornm  Hfm  debue,  ,t :  ,  -      J^, 

rebneenarrandie,  in  qnibne  perpetui  snnt  hoepitee,  VU  « «,  '•'/  ffrejon»..  n  S  '  ■ 

facile  labi  potuiJse,   prmsertim  in  iie,  qna  eorum  aliaforsang «*•«*£.  >«  ; »         '•,,.„, 

temporaanLverterJ:eedquisdixerit.inOriente  ^^{2**iT3Sijl' ' 

geeta  ipsis  vivis  et  videntibne,  eos nanter  .gnoraaee  -.-.      ;  ■    j „„„.„,,  ,„„, 

„„/,/,„,„•  Gr,,,,,,,,,,   ,/  wdtt.ede.mt,  etw  S.  Cy-  /„.„,„„„„  „,„„,  ifleiml  callere, 


gesta  ips 

AV 

Dii 

priani   gesta    narrantur  f  Minime   id   quidem;  cum 

tantum  natus  sit  circa  annum  314,   ut  ostendttur  «« 

Dissertatione  prmliminari  ad  tomum  m  Septembru  , 

necproinde  intueri potuit,  qumgesta  wn%%  Diocletiano 

Fideles  persequente.    Credo  ,  contemporaneos  Amio- 

chenses  res  Cypriani  habuisse  probe  perspectas,  et  eo- 

rum  aliquem  Acta  scripsisse,  quee  deinde  Eudocia  car- 

mine  complexa  est.  Et  vero,  ut  in  ipsummet  Fellum 

convertamus  inlerrogalwnrin,  quU  ilirrrt!,    m     Onente 


,,,.  tempore  Diocletiani  merit,  nondebuit  call 
speciatimsaltem9quidquidpertotumOrientem,s*vienl* 

ubiquepersecutione,  m  nnguiis  locis  gestum  est. 

52  Imo  audisse  potuit,  SS.  Cyprianume.  Justinam   „„„,, 
,,     ~  Nicomediam  ocdsos  fuisse,  sed  cetei-a  ignormsei  tynsnostros 
roptereaexmartyriosatU   mlgari  speeiale   qmd 

Ubuissei    q I   /*'<"    "t*m\    Sane  quo   temporein 

Christianosubique  Diocletianus  szviebat,  nondum  «- 
terfideles  vivebat  S,  eregorit  pater,  ab  Hypsislta- 
ad  Mem  conversus  tanttm  vigmli  circtte, 
. .•,.„.  .   ,„»1,11,.) 


'"'"'  'Jr"" '"' "''"'■  tp"  7"  °C"'.  ouid  a  ChristianU  aliU  pr  i ,  far.   gereretur,  Nih, 

*.   W  k*c  tan,  vnsuka  me      «     '  t ,„„,„,,„„„/„„,  ilhm  ifarly - 

(hnmtm  et  pastea  Mn '  ';„',,,,„  lirs,.cl„  „„/„r,  fitiogue  narrare ,/,  taw. 

,„    n,„ut  tam  snecmse  explodit,  ab-  uuuu      .            /                                               ..             ,a 


Hsspectaredrbuissent,    atqne    hsec   tam   uisulsa    siiu  quid 

scrupulo   adoptasse    Gr 

Oportc.t  tamen  itacontuj-. 

At  quantvm  hoc  aUero,  quod  tam  speciose  explodit,  au-  i*m  "J^T^  /W(,n/U,^.  Neque  enim  video,  quare 

SHrdiHS  estI  r,     ■  n„rt(i  «d  „mms  monen  dftairil  ^onu,,  «*/«alaf»i  xUam  I 

50  Peraomus  auciire  flrffton  0«mummm.  Quod  arf  MtntM  mo  fessionem 


A 

AICTCRB    I-   ^- 


tum  temporix 
,ncogni'os. 
jiost(ti  tantutn 


conficlos  fu''s 
sc,  ijuod  niln 

lo  VKI 

rttffi, 


DE  ss  CYPRIANO,  JUSTINA  ET  THEOCTISTO  MM. 
192  bere  eloquar,    verisimillinmm  mihi  videtur ,  Chri.  D 

fmrimm  supposititiam  esse ;  q*  /// "   '        stianum  queBkpi.m  «  iliorum  numer*  quiMartvrum 

.,„,,„  detuerit,  fictUia  esse  om ''""''  tas  n0,is  augment.8  decorare  gesbebant ,  et 

:,; u esumpserat,  —  '       '",    "Z     L  fraude  eorum  existimationi  vehficare,  Cypria- 

Mtfw ni>  contmue  versar,         /  •  ^  Cal.tl,aginem„„  per  omnes  und.que  eecles.as 

appUcato   volo  ed  ».  f« '"'"""/  |S  ce,ebram  pigmeutis  euis  ori.at.orem *eddere  studuu,- 

ZrgU   Fell "■"""""    ut  'l'se  ^  ,  "r.ens     se  ;  et  quandoquidem  res  l.um.leset  quot.d.en»  vi- 

N,,„,  ,!,„„  •■  .  Cs  ,S;      ,    et  cuhbet     debautur  ejns  pietas,  erudil.o,  proscr.p  t.o,  eecessu. 

et  e*inde  r. »ns  errorem  tam  grav  n,  «  martyrium,  assumenta  de  mag.c.s  artibus,  Just.- 

non  prorsus  stupido  obv.utn  -  "  ***%£*     n(B  ami|-.ibl)s,  et  sartaginis  miracuhs  attexu.sse    ut 

53  ProA  *"/" <'"'""'  ''""'  '""'"   """";;     '  ivirtutibus  olarus,  vitiis  suis  oumulahus  nobili- 

stupiditati uend,  ""  -/,■„■/-»'"■"";'■  ■'■'  /"  *  .,,,,,,.,    ,„,,,,.  Di   patriam  suam  demereri 

/„„„  .  ■"'  -"'"""  '""" ''''r;',   ":;,;,  ,„„„,     aliquatenus  possit,  dramatis  scenam  Antioehia  ,„,- 

'  •■' '; '" " '  ',„'„,     suit ;  qua  quidem  cum  essent  admodum  m.nfica et 

temporis,  M  m  *  " *•  '""''•      "    ,/         W8torUn  priusreceptsssubni»,  non  modo  mdactum 

,,„„.    | nateria,  quam  tractat,  non  !ew '"/   '  g    ^  ipsos  Ecc|esiaJ  antistes  percellebant. 

,„,  m m  ubiabea,  in  qno  ''■""'"•''""""'"'''"';      h°lx  smqM  ipsas  deslruentet  conjectur*.   Applice> 

,, m  excolit  arte  vel  scientia,  nonmliu  emgarn  .  ^        ^  ,;„„  „„„,,,„„,  debvissent,  qwi 

n  eril  ecienliis  reliqt nmbuseccles,asl,cu  Giegaw  ^  ,,  „,,„/  ,,.,,  ,,,„„,„„„.„  ,„„,  ,„,„,„,, ,  ,„•,,„ 

inea  certe  pu ""  ' "•  '""•  ''",'  "T  '      g         ,„,,,,,„„  ipsieqtu mnctii  Patribus,  qxu  Um  ineptk  „,- 

qetU»  exa al  posterieque  a  i '""  '■  '        fc      (  ,„,,.„„,  „H„JIS  .,,„,„/„„.. 

,„„,„.s  ,"„  re  nato  U ■■'-''""  "  '  *■     '  sc  8eailo  lv,  ,,„„  celebrk  erat  S.  Cyprianus  Car-  m,vU 

"-"'  /'""'"."""'"'"'  '""//."'""  '•  '"''  "■''>'"        '  „,     tliaginenmper toutm  Oritnt ,  ejusqu,  geS,a  cognila 

,-'.  i «I '"  " ""'"""""''""^    ''',;/:     „  l',„„.  „,,,,„„,  ecriptar  Antiochenu*.   «I   patr , 

.-'.  "''"'"" '""•  ''"'"'"   ,'"„/,  ^    ,  ,„„„„,    s,„,m  demereatur,  /-",".  anle  atiquoi ptr, E 

grua  videl ■■"<.,"■ '■  "**  '"""•"'  "  ,,     FeUi  „„„ ,   ,,„,„/  S.  Cypriano  Ganthaginenei  ea 

',„/,„•  Cathargxne ouere r.   I*  ""  ■/ '    '■       '        ' '       ,,;   «  ,.      .,,, „„  .„„„,   „//„,„  S,„(J 

■ ■  '■ "" ■' ;"'"/""/,;;   ,,, ; , fJZL **» o « » «. ■ 

-"  « '■'•  "'  /"'"■s"'"""  "  /      „;,,,,  ,„„„:,„,,  1V,  famosumibimagmm  adfuUm 

...  -V-  ,/■"' "'""."""  ""'"/"' "'" ''""  '  ;      , „   „„,  „„,,,„„.,„„,,  ,./„.,.  inatitm  firimi 

'  '""''""""''  ""  """   ' "'"/  .:,":,.  ,,•,',„.,,„,!«/"„•'"•"-  Zinem  nobili  „ 

i  Galtx  m  ,  ;■•  ,'  '"-' «  //'•  ,„  „,    ,..„.,.„,„„„„  Agiaidam,  opulerUem  , "/«»,«„- 

"'"  """""',"  ""•""'"*""■       ',   :  'Eh  ,,,„„„  cvprtani  Mbn ■* 

Deinde  cl Ito  "'■'"'"  I- '                          '"" ^ '"'  'J , " ,      „    .,/, ,  „  ,;,,„,,„■  „„„„•,,,  ,„,/„'„,■  gesla, 

■"'.'"  /'" '■■'  •  •  S '"""  ■".;;■     ,„,„  ■   ,,„, „,/.  /..'  /..-„    "'  falsa  .-"/-'.  fabuhw, 

M  /.""■'".'■'■""'"" "■""'""•  ""'""'•'  „/,„,„,„,  ,,,,,„    .,,  /',,,„,  /,/,„""" "•»' 

■■' ' -" '".':""";;,;;,:    „•„,„■. m /,,„„— h-** »•«■ 

""'"' ;'""'"'  "'"    """  '  .     „,„  , „■  ,„„,.„„.,.„„.„.  stolidasque ■** 

■'„...',  sed  ,.,.,.   Nle '."   ./"" '  «•« •        "  '  (  ,,.„,,„„, „,,  ,„„„„„  ,„„,,- 

"'/■■"""", /'"";: :;:::,:::: :;:;,";: ::  i.-i, ,„,..  i - ^-*- 

' '"" /  ',"'•  '•/,,,  „,1  „t     spectare  ,,„-, «Jh  r' ■  ""'  "  ' "" '  '" 

;;;,:';;/:'„:;;,:;.;:,.:;;>,■".::::;:;:::::-'"""■  i- ' ■ ■ -*-«* -r-— 

eocle  ^T^1660^"™^^        WflHl   '"<■     «'/"""'■■   """""""' ""•*-*»■ 

::•,:;:;':::,::,:;.'',■;::,,:":;::':■;;;::;:•;;  ,»? •*sar-ir*rl: 

s,  ,•„„„„  /;,„ «.  "  .,""'  ".""'.  '"''"'  ''■'"'"'    '/""'""-'"  .„','"....'.""/'■■«""••  '■'  -l'"  ',„,.„,„,. 

:,: L.  cMM.B.c»ri '■  '",• .!-,","",.         ••/"■'""  ■- /-,;;;/ ;;;;;;,  ;,:,;„/ 

/„,,,/,  „„ ■/  ,,.■' "■'"  '■'"" ' '•  '  "'■     "/"""'""""V'""""/ ,.„„/,„  Lpore 

,„„„/  Acta,  „/ .1"              /"'■"/"  Anll ".  non  tta.  Acta  certe  illa  smto  ■'■'  ■         /     "'"„.„,,,.,,.,. 

,,.V„- diensiser st.De  hUceinfra;  interimpa,     ,„•„", '  Confess,onem  ,•.,„„■/,„,.       . 

,„,„■  /:„.„■/ ,,-  scriptore  ,/„/„„",  habeo,  sed  nego     mu  mperal .■""  •  ■ ■>»  ; J 

,„,„./ /■„" .'■'■■ ' <""''!/-    "'"  ''- '"" ,'""'  ''";"'/, 

■■"  ^-  '"""■"■"■•"' '"^r; "" "'"s ;" '"";"'„"„  „„.„,. 

/  M /.  ",'.■„  ' -  """"'"  -  "'    '"'•  '/',,.'".."•""'•;"''"»'"'; *".' •'"  ,.„,„.. 

/,„.,/■/„;,■/,•■, '."■"'  «n  8*m  .""•""'  ■■""•  prudenteedM •"'"'"/"",     '/„,  „„„. 

,„.,,.„  „,,  ./,/„  S.  tfi  '"  %Tostendi,  H.  „,/  publio,  gesta,  loqutlurque  de  rebtts  /"",.'    

/,„,„„„,  Wc  „',„,,/"'  ,""»,,■"'  /'••"'.  '"'  ' «eros  mar-  pot,  peraetis,  qutbus  „ iia  esset  vicmwr.  tani       t 

,,„„,  „/„„„/.•   novimus,    qnorumque  „- it«M  ,■„,/,■,„,■„,,.,„'„,,„//  A„/-,„/,„„„„//  '''"""""',"        „„ 

/„■„,„,,„■,■,■„/  / "/""'•""  ■,"•"'  "'/'""""  •  '""""■''  //""""'  """"   '"''"",  """'""" ""'„,„.,,/,„ 

„„■„, ■„,.  stolide  „„,■■„•  debeamus.  Alque  //■■   „„-  ifl  /,„«/«  mdtrfjento  Omntalespene  omnes  mag  \ 

..,  e ,„  ,.„/,„,,  ,,*  ''",,,-  silentio  rationtm  tle-  insensatos  credemm  '  Nugst.   Igttur  ruunt  ^ 

,„,,„.  ,,„„,„„  „„„,,,  ,,„„,„  „/,  ,„  locts .  ,,',,  gesta  certa-  ctemu  ailmx  Joannu  Fellt  ,■„„,.■,,■„,.,■  ,„,„„■"/    j^ 

„„„,,  „,,„,,„   /,'„„/„„.,,  ,,,„.r,„„.,„,  Martyrei  nostri ,  maneni  Saneti  nostri  ,„,/„/„/„//.  „,„«  »  '"'  /"'",'", 

„„„,/,■,■,■„/„„/„,,  ,„i,„.  agnouU   Ecclesia,  „/,,„'/,,„  FeHus  "•""'■■''"'.'/,. 


,iu(  oli^ 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


193 


duos  Cypf 
nos 


A  alin,  qti&  ex  tHartyfotogorum  dictis,  in  Acta  sanctofum     mediae  egisse  non  lcgitur,   et  ad  extrema  fere  Dio-   D 

Maftyrum  itttorsit,  quaequea  neotericis  aliis  adoptata     cletiani  tempora,  pace  frueretur  Ecclesia.  et  ipse  ait.tohe  j.  c. 
vel  rejetta  sttnt.  Anthimus,  cujus  successor  perhibetur  Cyprianus, 

in  primis  persecutionis  a  Diocletiano  motae  initio, 
q  V  DlSCUtluntur  reliquge  dlfficultates  a  Fcl-  ann"  nimirom  cmn,  passns  essct,  ut  inaodfito  prius 
*  loadversus  Martyrum  nostrorum  histo-    ,mracut,°  ^''yn™' ^o,  persecutionemannis 

IU  au  .  i-        i-      i  •         xiv  anteverteret ;  et  etiara    nost  fot  annorum  vices 

riam  motajAuctorumaliqualischronotax.s.     llsque  sibi  supersteS5  ad  martyriurn  denuo  subeun. 

Fdum  in  vivis  permaneret.  Sistamu*  Kic  cfiticum  ita 
ellus  post  ea,  tjum  prsecedenti §  ex  ilto  protulinius     evagantem  et  permiscentem  bninia,  i\  seipstim  perdat. 
jfeutiiuam       (1/  refutavimasf   nonnulta  obsefvat   de  corrumvendi  el     Id  verum  est,  mari$ritmt'SS.  Cyprianf  et  Jostioae  ah 
verisimiirr^ ,      liiiUniill  pfioribus  etidm    Ecclesise  seculis  lurniia ,     /Lddtmb  aliisque  sub    fini-in  imperio  pefperam   (igi, 
qu.v,  utpole  speciatim  ad  nos  hic hdrt spectamia,  sciens     rAunifesto erroreex  corruplis  Actis  profecto;'cumiidem 
nr;i'ii'i  mitio.  Slomackum  ad  nauseani  provocet  legendo     sCriptores  passim  Claudium  posi  Diocletiahum  in  eodem 
Gelasu  Decfeto,  cui  id  expedire  videbitur  .  memineril     elogio  ad  vivos  reducanl.  Fuerai  mmirtm  jam   eortim 
tamen,  modice  et  prudenter  ex  eo  poflionem  sumere:     ptate  in  exemplaribus  atiquoi  inducta,  qme  Clatldio 
neque  enim  totum  lotium  est,  quodibircperitur,  ttlijam     inscribitttf,  Eutotmh  satis  ihsulsa  epislbla,   ad  quam 
superius  monui.  Seuuamur  criUcum  Oxoriiensem  ulterius     scriptores   illi  offenderunt,  epocham   inde  maftyrii  de- 
ratiocinantem.  Subuluerat  vero,  inquit,  virisinOcci-     sumenles.  Facile  etiam  Fello  dabo,    Claudium  Nico- 
dsntalis  Ecclesiae  rebus  aliqoantom  versatis,  hanc     mr.h.r  hon  egisse  ;  ai  iliud  minus  itli  concedam,  nb  im- 
splendidam  Cypriani  historiam  Carthaginensi  prae-     jus  imperii  iniliis  usque  adpostrema  fere  Diocletiani 
suliminime  qoadrare  :  unde,  ne  tain  elegans  periret     tentpbra,  tam  pacate    Chrisiianorum    rts  ftuxisse,  ut 
fabola,  novus  excogitabator  Cypriahus  Asiaticos,     eorum  nusquam  itlli,  prsefectbftm  maxime  fcrocia  vel 
n  (jui  rectius  personam  istatn  sustinOret.   A  i     avaritia,  itto  intcrvallt  tomienta  subiefint,  mortemque 

Occidentalis  Ecclesis?  rebvts  atiqtidntiim  verstttbs,  tff  pro  Clmstu  oppetierint  :  contrarium  enim  tum  a 
im-postores  leviter  criminatur  Fellus\  Sed'quid,qtt3tso,  Rainartio  Pagioque,  tnm  centies  in  Opefe  nostro 
de  Actis,  qux  httbuii  Endocia?  Metdphfasisne^cvjui  ihdubilatis  exemplis  argumentisque  fortissintis  evictum 
initio  Monitionis  suse  ex  1'ltotio  rationem  reddidit,  hic     est. 

obtitus  est  criticus  ;    an  subdole  siniulavit,   ui  fadHua         (il    Quamquam,  ne  hisce  inntiliter  immorcmtlr  diu- 

fucum  faceret  ?  Enimvero  qui  adverterit  ad  Acta,  qux     tius;  lubens agnosco,  errorem  istorummartyrologorum  : 

imperatrix  sseve  lattdalasecufov  prseocults  habnil,  wn     et  passionis  epocham  ab  Einl<>n<!  aliisque  sub  Diocle~ 

quaeret  tam  effi'ontei  impostores.et  eos  quidem  in  Occi-     tiano,  non  anno  290,  ut  perperam  asserit  criticus,  sed 

denhihs  Ecclci  i  rebus  aliquanmm  versatos.  Pcrgatniis     posterion  aiiquo  hactenus  non  determinato,  consignatam 

audire,  ut  eosdem   Ulos  sitvpidbs  <-i  bafdos  hobis  depin-     accipio,  ostendoqtie,  quam  admirabilis  sit  hic  Felli  crU 

gat  Fellus.   Sed  commentom  istod  adeo  ihfeliciter     tica.  Imprimis  ttt  lianc  epocham  (hypdthesim  ejus  ver- 

erat  designatom,  ot   nec  temporum,  aut    focorum,     Mi  nomtriemiis)  tdt  venerandorum  monttmentorum  te- 

aut  rerora   gestamm  circumstantiae  quidquam  re-     stxmoniis  stabilitam,  phcenonienis  contrariis  everteret, 

(.,u,s  cohffirerent.  Meminerit  lecldr  Actorum  Eudocia^     debebat,  ni  fallor,  phmnomtna  saltem  non  mintts  fvrma, 

nttfum,  tii  mox  deprehendat,  tumhvjus,  iumplefofum~     seu  </<•  qttorum  exsistentid  hOn  magis    dubitari  posset, 

qu6  seqitentium  >  m  vamtaUm.  altegare;  debebat  ea  plmnomenis  demonstratis  vel  ad- 

59  Ecclesia    Romana  fprosequititr  Fcllus)  dfem     rhissht  ab  eodem,  qui  hypothesim  propugnat,  contra  h- 

anniversariam  passionis   liOjos  Cypriani  diei  xxvl     tam  pugnare:  tantumvero  abest,  ut  id  praestet,  ut  phce- 

7ab7iZ'<j2  Septembris  assignat,  Menologiom  Graecorom  Octo-     nofnena  faho  adstructa  alleget,  ex  iisque  impugnd  et 

gitatos  fmsse.  bPis  secondo  affigif  :  interlm  HierOnymi,  qood  dici-     Ulum,  qui  hypothesim  non  admittit,  et  atios,  qui  phat- 

Lur  Martyrologiom  a  Dascherioeditum,  et  vetustius     nomena  illa  ut  Conficta  el   spuria  rejiciuni    Oppugntit  ^J7'" 
illod  aMarlaPlorentinio  in  iucem  emissum  utrobi-     epochx possibilitatem  ex  Baronii  errore,idque  nbnsatii  ' 
qoe  pryetereunt.  fffthil  Fellopro&esie  potcsl,  quod  alio     quidem  fideliter,  ac  si  illa  stare  non  posset,  si  quid  Ute 
a  latinis,  alioa  Gfxci*  rfii  sdncti  Martyres  celebren-     male  cdhsirens  per  errorem  protuhsset  :  quse  sane  ra- 
lur,  quippe  quod  illU  cnm  aliis  innumerispene  Santtts     tiocinia  non  sunl  hominis  philosophi  systemata  vel  hy- 
C  commune  esi    dum  allera  Ecclesia  mortis,  alteratrans-     pothesesea  phmnomenis  debite  exigenti,  Baro- 

lutionis  vet  similis  ceiebritatis  agii   mtmoriartt.  Quod     nii  errore;  idqoe  non  satis  qoidem   fidehter  :  probo 
pertinet  ad   Mnrtyrologium  S.   Hiwonymi  nomine  in-     utrumque.  Ac  primo  quidem,  in  Confesstone  etogttsque 
signitum,  eisi   dtfftten   non  posstim,  utcumque  mifari     marltjrotogorum,  qnz    sola   Fetlus  vtdit,  non  legtturt  F 
;//(,  quod  in  milsHoribus  exemptaribni  ibcum  ftdn  fia-     Anthimum,  ,  ml  S.  Cypr.anos,  Nicomedten- 

b  ontSS.  Cynrianosel  Jostina,  non  tamen  idsilehtim     sem  episcopttm  et  martyrem  futsse  Sed  neque  td  altin 
multum  torqttere  debel  eos,  qui  norunt,  quam  corrupt*     hactentis  invehi ;  irho  in  Achs,  ubi  Anthxmx  mentto  l", 


iint    <„„,„,,,    au, jue  facilt  M  MMMIU   vUiatl»}i«e     dkitur-%  non  toariym  m. «ut.seis, ****** 

„i minllm,   latere  postint,  aut,  „i  Mli  atii,  >;-     Kcubuim;  qui  m   «ihm  ta*  •*«*  «'•«. 

iccti  forte  ,,,!  ncaleiti  Lnnl.  Quamt, -  /«'-    vc,a,u.  inieitig,  U  S„ rimti tyre  celeie, 


ad  satvtinflnm 


paralogimi 


coinaliia ,Ufa  s„l.  Claudio  ,— „  munt:  X.-t-     „„■ seuepoc »  ^^JSLT^Z 

k,,,,s.  Ado,  Pbotius  |  QuU  nom  hiccum  Photio  ,,,-     r'-'""'-  >'"'"'  """'"  *   E™mTmZ    .  ' .. 

sus 

peratf 

satua 

Mlii     _. 

J90  ilitgaftt,  ut  infi 
cum  per  totu,,,  Claudii  imperium,  qui  etiam  Nico.     teferl,  ne  aesera  auutem,  S.  Cyp.  ...nu...  »««™»« 


.   malljne 

ludcntes, 


Septembris  T.  VII 


A 

AUCTORRJ.    C 


DE  SS.  C_*~».  «ST.NA  KT  ™-~;  m  ^ 

_,.,__  «rrtin  hvpothesin    ad-  stea  co.rupu    \  quoniam  de  anachronis* 

»«^«T'"" ;"      ,  ur,    patria  An-  «•«.„»,•'««"■  . ',,,",„„„   „„,„„  «r „„„„. 

nim  hic,  (S.  <'.„„ ",;-  ''    '"-,,„  ,,  ,,onus.  et  paueo,  memru,    )!        ,J s:ll,  ,,„„,„  01 ,„,  „, 

una  cura  Justindbuu  ^  Nicomed i8B  marty-  saninscnoi  praecedentibus 

rium  consummav-t.  ;"""  ';,„,,,,„,„„„.,„.  „c-  2NmMm»   ,_,».»'«"»  me_ q    ^^  ^^ 

.dAiMlaoBar»»' '',,"'''".      ,,,,,v, „,,,„„,.__ 


Wmi  er. 
'iWorli 


riftlluntur. 


artibus  eam  aei..e.ii->=  «-" -— .  nmbabie.   privaia.    ,„....."■ . 

ristum   cnmquoposteamartyriu.n-n_.psit.  L  ^ „ ,  ,„,„,„.  .t„  /.„,„, 

,„,„  *  dis, m  «  ,<-»' '"•,"'  »  "5 ;    J  ,  ,„  ,„  Acii.  E udoci*  expressa  fuent,  *»*m  est. 

,„„,„  „■,„,„„ 1 M*W»«»  «"''»'  D,Mto      Kto,  „„,  „,„■„.,■ .1.  itarefert:  tos.tans . g 

„„„„  ,„,„■„■  «ActN  fhta i.                            .            ,  Les  decrevit  Martyres  ad  Diocletianum  nn.tereet 

JL  „ ..-  '»"'■/- - "'";"'"'"' ':;;:;;      „„ 1  esqsent.Wnis  m^,  -„,„,„„■,,,,„■ 

Aaisforie  ,„..<•„   «•n„,|„«-  kgent,  pluree   «<«»o-  »                         .,,,„  ,„,,,„„„„„„„,,„„„„«  ***•> 

prianum  <„„«-<„  »«*•  >""</;""  *" "     ,,,.„„  „„,„„„„„  fll '  P" <'•'"'•<>""'    « 

,„,.,  ,■„,„  ,„„,»<  ....»""<  <"  ,./.•'■-/.'.■''..'"""'"*  .,,, 

&  ,„,,>„„„».<.<  .■.,-  <•'  <'<"■ '-"'  ;;"";"■;  f    .  K .^  »"'<<  • """• ' '  errT  pos'M 

„,„.! „„„„'„..■„.."«" ' ■ ';';;,,;:  „,,„„.,,,,„„„  „.„.  ■*** « •„,-■.„.■„,■■ 

,, , ■'.,„. ,.-■  s ".' ;<""«■""" ""'[ D    o     „„,,,,„  ,,„„,„„  „,,„ ,„.'."  -<"<";■:"•  <;-," '" 

' „<■ ""■  -t*«ftK?ffl  ■»  "-■/ ** »!  r^L^  : 


E 


yerl/oiew 

faciunl ! 


, >,  „„„„,//„.,.'..'//'".'  <"•""<<- """':;" ';;"::;(;J^ 

J         „„,„,„„,  s.  Cyprianum  ««««  Chnett  ?02  ,„' 

:,;,„„,, „ ,./...». ./"«'  •'••"<"'•  <■ '■■"'  '"'■ 

poet 304,  '„',.„■."."'  <"" ■l'h"l;u"n^:Z 

„„„„„     ,„„„/ ,.„.„..„'"'.     «"-■;'     D'kb""'- 

,',,,„    i„„,„„„s,  maudito  prius   miraculo,    pnccoce 

fato  persecutionem  annis  x.v  antevert.sse  etetiam 

post  totannorum  vices  usqne  sibisuperstes.admar- 

v„u„„  denuo  subeundum  in   wn  permansisse  ? 

TantineamehronU Imrandi  ermt,  m  ex  •«»» 

t,b„s  /;„,,■„„  „„■'■'„  '•-■"■'"«  «jwe/iamertn  .s..i„/>„„„ 

mMHi .,„-•  S.  Cypriani  „.  ejrts  loc „.„.'.,.„"'' 

Sanctor ■„'„ '  0*m  X* mmpmm 

V  .  .■  I     , .         I..,n.,„         «,l,l        III 


inull  t'tn  iiuitirin  ('"'•'■"  w-r— 

„   „,, /„„.'.' '„<'<■-'"■  Vttifaurem, 

,,  „,„„,/„„/  MS.  P <--'<«"  ""•  '",'"""; 

,-..-.*  »*>r,t.««t5  X«'P""-  Claudio  csesar i  ter 

n   ac  maris    domino    Diocletiano   salutem.   /  „ 

/„;,/„«,>"-'."'<"'"/-'»»"'' ''■"""";.'''/":;; ; ;: 

„„,„„„■■„,■,,„.■  «nim  ,■„,„„„"■,.".•""■  ''•<'• '"""   "e 

,/„;„,  ....■".'.  •• " ' '"', 

mAh,  "'  '"'"'  •' '"'■'•  '"'"'"' ,a""""  CT-     , 

','/,.„ „„,.„../,'-..^""/"-" '"""'"";'■;;";■ 

,,„„„„,„„,.  /•„„„,,  „<  ./'>',  "/»•'<""  '«'"'"''• "' 

; ■„„..  Diooiet „...  ""'-■  c '" """;;;; 


IVi/iil  n/ioruw 

tjttm  uindam 
scriptonnn  ex 
corrupili  Actis 


S '„„ "»' '  '■' M« " '"'""  ',,„',  „„„„„,„  „„;„-„.  i»  MSS.  Gw 

aifferamus?  M M  «uidem.  Atqm  tamen  *<»    »    J£^KJ  „,„„  „„„„,,„,•,  ,„„/,„■  P«P' 

/>,„■ , **-,  -"'  <"  """"";<""'  "';a  t'";       /;„:,,.„„„„■,„„.„„•/ »v«  '»""•"  '""'"■""' 

„„„„ ues  -„-./.».'..' •■""•■'"";•  •  ''";'•  "' "'      „  ,  „.. , .■,,„,„„,„,„■  ■,  «-■/,  ■■ 

poss,,,,,,,,,,, „'„„".'••                        .      .  _„  r,„„,„,  „„„„,„/„,„/,■„„«".„, --"»«sS'„"""J"", 

04  //-„■„"» " •"■'■' "-"■^'•'""■;    /'.;,;  .„„,,,„,„,  ,„„„„  „„.,„.,.»„• ■."'"""""' 

,„„„„,  ,„,„,,„,„;  nisi  „„•..  nwtem  /..'„»  „.,"«».„     »"„«»'./.»  '"""      *»  „,„,,„ 

I7.u.._<    ./.l     /,  i  .■     >,/i,v_ 


Cf/f/  II,     nniii     .  ;/..    .      —  -  •  .        ,  I 

raffimufln   inopfa»  demonstrmse.   /  .mh,  ,/.■  «ts  p*«f" 

,/,„„„  sat/fi     /././"  "./"■•''""  dicta expendamus.  Mani- 
festius,  ^"/'^JiVni  mareyni  nimirum  epochamj  se- 


Uilfi  iiun  ut     i"   _■« "    :  ,     ..... 

„„,  ,„,„„„  „..«„'".„  h  _  ii«  «<""v<"".  >;"""';.:" 
sum  n,,„s„„«  ,««„»,  „■'..'."'„ '».'"  '»  ","';„;„ 
c„„„„,  „,,■.■',»««. -■,»•"■' """■"'";;'';''': 


^2a^dSe^ 

sub  Eutholmiotempore  Claudii;  (,u_  panter  cum  „'  AdM  /„-«" ""         '    ,,„„   ,,„'   „,,. ,,,  ,„/„•> 

histona,  fi.le  et  Bed*  ipsius  jud.cio  pugnant.  In  se-  •^^ZetrTl         .'        '< «<  *  /''"'""  "'   '""' 

cnndo    enim   tomo  Operum    ejus   Claudio   annum  "'">""''';;  \ e    ',    '  J,  „„„„„„„„  ,„„,, 

n.unda  _m«mccx_iv  assignat,  Diocletiano jero  an-  > m»  ««fllaflm^ ^™»t ,,,  Agetat, 

num  __M-cc-Hvni.  Monni  mperius,  ,„  Jfflriyroio-  ulque  .•„„  „  ' m     "         '  ^,,,,,,,, 

„,„  B«d  ,../,•„„■„,  -,«»./  .■.>»"'  A- /.„«„.  ss.  Cyprian.  od  -,»„»  »"  7  "'"'""    '.;„   ,  ,. ,„  .  U*# 

et  justimc  «,„„,««„„  > /.,. '  •  '"""  »,<■/•' <  ><""•"  «?  ^''";'""'  "• ,,,;,,,:  Gr_„oS  celebran- 

Solleri,  », '„  „, o.  I»  B„„_  JOrtp-Vrb. ./ '  Mo,  agUur   „/  >»«<•>  0  '    '       ,,,,,   „„„  „„,  „ 

jores  „„„,  ,„«.'_  Ma,„,  ,„„„,„,„„,  /,„"«  /'»'--»'.  '»'•■  /»  '"^"ssa:""    ".,,,„    ,„  «  «* 

,.  »,„»„ /„,„«..    •/ <""     Okrm  304  »rm£?J%,ft 2ST "S.  «{__•■»* 

,,„'„,„'„  /■„„„,.  Al  __•  f.  "■„/„  -■'■.■.„'  »__«.«■     ,.„."'»."»"»»•»"-••"  ""J'         ";•,„„„:„„„ 
y,,„„.  ',„,  „„„,„,  ,„„,„-„„■,.  ,„„■  „„„„«  „„„,..,■..',     SS.  Cypnan,  *J^££mt  " Liion  -* 

.„.,„,,■  , ■  ,,,.„„«,  ,.„.„«  '"„,„..-  .„„«'»'"  «"./"-     -l'<'/ «  '•''  MenokgioBa emno,  «»  ^ 

„„,„„„„  ;  ,„,„„   «lim  .<!  /,„/,, .t,i„,,«„.  p_tai     •„'""""  "s"!  """««""".  S-  «W™™  '   .  C,„„,l„"»- 

„„  ,„,,    „,„,,„„   ,„„„    ,„„    „„„   „.,,,„„„„„■,  ,„„„„.;      nW«»,  co«i.er«one»«»er«S.Ju_t. "*„,,„,,,„„_ 
„  ,,,,,,„  MBCiudo,  eadem  ub  tneeUU  inlerj.oIflt.neu»  po-     perto  ponomw  ;  eetoraeaue  tmperu  ^. 


.11»,  „«""' 
rtrew'"1" 

o,,.»a 


195 


AUCIORL  l.  c. 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 

Zfecius  imperare  caepit  anno  Christi  249.  Claudiut  au-  mendacium  probet.  Nec  meliut  ipsi  succcdunt  pnuca,   D 

rrm  anno  268,  et  uterque  biennio  fere  imperavit.  Hu-  qus.  adhuc subjunxit.  Photius,  inquit,  ait,  Cyprianum  Au 

jus  anno  ultimo,    Cliristi  270,    conversa  adfidem  S.  Antiochiae  episcopum  post  Anthimum  factum.  Asse- 
Justina  ej/sri*  enninn  aetafis   n>vm>r  r 
,      2|  .    anno   Christi  304,    ^mo  coronali  marhj 

.    ,ruli(      is   niuiiriahit    SRtatlS  nni/uni    .j.),  t7/tf    50.  iu  Dis  imius  seu  ixicuiueuiw  pnesuieui  iuisse. 

ronfessione  seu  Pamitentia  legiturS    Cyprianus  anno         70  Belle.  Sihaec  vnict  logica,jam  tandemego  osten-  mtdem  Fetu 

fj  30  od  Chaldxos   profectus,   et   cum  tbi  aliquo  ilam,  Carolur 

..  .-J        ..,..,!■•,'  ii  «■       si  nlinfliinin       cfilliniln  I  lnn  1/1  /i  >■  IttMmum     .,/ 


imperavit.  Hu-  qus  adhuc  subjunxil.  Photius,  inguff,  ait,  Cyprianura 

tm  ad  fidem  S.  Antiochise  episcopum  post  Anthimum  factum.  Asse- 

1G,  Cyprianus  rit  id  revera  ex  Eudocist  verbU  Pholius,quid  tumf 

wonati  martyrio  Quem  (dnthimum)  certissimam  tamen  est,  non  ur- 


anno  uhihh  »vrf    t/««/  ivivnM»  mnr^riu  Quem  ^idffiC himumj  certissimum  tamen  est, 

fuerunt    is  numerabit   setatis  annum  55,  i7/«  50.  Tn  bis  istius  sed  Nicomediie  prscsulem  fuisse. 

Confessione  seu  Pamitentia  legiturS.  Cyprianus  anno  70  Selle.  Siheec  valet  logica,jam  tandemtg 

tatisZO  ad  Chaldxos   profectus,   et   cum  tbi  aliquo  tlam,  Carolum  nullum Anglim  regemfuisse,  quia  cer-  cavllli- 

temnore  egerat,  reversus  Anliochiam   sollicitationibiu  tissimum  est,  fuisse  imperatorem  Romanorum,  qui  rex 

Aalaid.T  S.  Justinam  magicis  arttbus  aggressus  fuisse.  non  essel  Anglise,  Caroli  nomine  appellatum.   Perga- 

Possunt  sanctx  firgims  cum  Aglaida  d&emonibusque  mus.  Nec  quidquam  magis  sincerum,  quod  alii  tra- 

ertamina   circa  annum  Ghristi  282   figi,  cum  jam  dunt,  eum  (S.  Cyprianum)  Nicomediae                >e, 

C  niianus  ageret  rntatis  33,  sancta  vero  Justina  27  ;  quando  fabulatores uno  ore consentiant,  Cyprianum 

csiduique erunt  usque  admartyrium  anni  22,  quibus  ex  mandato   Eutholmii   ab   Antiochia  Nicoraedi 

aestareliqua  commode  innecti poterunt  i  conversio  sci-  transmissum,  martyrio  illic  statim  coronatura  et 

?    .i   c    r.vnriani    eius  ord.natm,   sedecim  anni    in  Galli  flumun   urbi  vicinura  unacum  Justina  car 


ara 

ad 


non  nnpedUe 
fhitt.  Non 
probatur, 
ante  Contlan- 
<tantln\  tetnr 
pora 


y/i/liuua>   u/'f/~- ? a     -  i  -      .  . 

Confrssiotir  Adolescentula   vocetur,  illique  alibi  tales  detur hic  sophismatum  suorum  cx  confutis  anachrom- 

etiam  tituli  adscnbantur,  ut  videalur  multis  annis  fuisse  smis  de  morte  S.  Anthimi  Nkomediensis  martyris  de- 

S    Cvnriano  junior ;  per  me  licet,   is  Justinam  sub  bilitatem  sensisse,  cum  rursus  eodem  redeat,  Baronii 

Claudio  ut  Cyprianum  sub   Decio,  natam  credat,  f-  errorem  etiam  liberaliter  aliis  affricans.  Quod  ait,  fa- 

qatque  conversionem  ejus  sub  annum  282,  post  quam  bulatores    omnes  consentire,    Cyprianum  Antiochia 

I*  mox  subjiciat   Aglaidse  amores  ,    non  minus  commode  Nicomediam  missum  esse,  acsi  ibi  egisset  Eutholmius 

nmi  reuqua  chronotaxis,  utfacilepatebit  consideranti.  tormentaque   Sanctis  inflixisset;  pariter  falsum    est, 

\„ i  Fcllum  revertamw  aliam  machinam  admoventem.  imoid  nullibi  assertum   vidi.  Conlra  Eudocia  scribU, 

Interim    inquitt  Siquidem  haic  gesta  finguntur  An-  S.  Cyprianum  AnHochia,  S.  Justinam  Damasco  ad 

tiochi»  sub  EutholmiocomiteOrientis,  hac  ad  Dio-  preesidem  perductos  fuisse,  quibus  Balisinnmt,  non  An- 

cletianitemporapertinerenonpossunt,curanonante  tiochix,  sed  alia  in  urbe  egisse  lunc  temporu  prxfe- 

Constantini  tempora  aliquis  comes  Orientis  illic  con-  « tum,  et  Sanclos  intet  rogatos,  tortos,  mdeque  ad  mpe- 

tfituehatur  :  nnde  ob  mutatam  iraperii  formam  apud  ratorem  missos  fuisse.  ffunc  Fellt  hpsum,  etsi  parum 

Zosimumvapulat  Constantinus;  et  Joannes  Antio-  hic  ad  rem  fadat,  observatum  tamen  volui,  quiatam 

rhMiui  de   Feliciano  ad  illam   dignitatem  admoto  severe  aliorum  errores  exagilal,  ex  itsque  tam  factle  ffl- 

verba  faciens,  addit  expressis  verbis  ^  h  irprStov  bulatoris  titulum  m  tribuit.  Nunc  aliorum  mtxcorum 

h  rrj  «ut«  u.zyylr,  Avxioyux  Y.QU.YA  tomMk lyxAofaoq.     judida  discutiamns. 

Miror  propius  locum  non  assignari,  ubi  hxc  dixerit 
Joannes  Antiochenus;  verborum  sensum  exadjunctis 
certius  erueremus,  qui  etsi  nunc  utcumque  dubius  est, 
Felli  tamen  assertionem  neutiquam  stabilire  potest, 
,.,.,„,  ad  verbum  Latina  facio.  Non  erat  prius  in 
magna  Antiochia  comes  Orientis  degens  :  an  potius 
immissus?  Ut  lubuerit,  verte  ly&daBexos,  at  ne  per 
,,,„,  quidem  inde  extundes,  tunc  primum  comttatum 
Orientis  fuisse  institutum  ;  possmtenim  non  uno  sensu 
esse  hxc  verissima,  etiamsi  longo  ante  tempore  fuissent 
iii  Oriente  comites. 


E 


tomit  atum 
Orientli  non 

luiur   mstidi. 
'ii  m    lUlun- 

duntur  aiu 


VI.  Examinantur  Tillcmontii  miir.i,  illi- 
que  contrariaB  Bailleti  el  Marani  censur». 
Disseritur  de  Sanctorum  patria  et  Antio- 
cliena  S.  Cypriani  sede.  Seripta  quapiam 
S.  Cypriano  nostro  non  satis  certo  tri- 
buta. 

Y  iderat    Tillemontius   Fetti   Admonitionem,  quam  nmmonttm 
duobus  §§  prxcedenttims  impugnammus,  tf^ «*-  JSlSSi 

Oriente  comites.  ,(    /unj     5   Monumentorum  Eccles.  pag.   m  et  desert[  Dad. 

69  Quod  ad  Zosimum  spectat,  nescto  an  satis  oona  e        pertractans,  qux  ad  Sanctos  nostros  pertinentia  ious, 

fideaFelloallegatussit.Certeintola  ea  parle  m-  ^J^    prgiter  Confessionem  cditam  a  Fello,  non  F 
storia?,  qus  de  Constantino  est,  nullum  verOum  est  ae  consllhlls,c  Acla  prater  ea,  qux  a  Metaphraste 

comitatu  Orientis  nihilque,  , I  vel   umbram  pM  f^^J  JJ^  'CJ  (;ycij,n,i  Natianuni  alio- 

Felliasserto.Subfinemquidem  suo  more  intemperan-  compm  ^^  mm  confmUmm  du0rum  SS. 

,    in  Constantinum  debacchatur  Zostmustquod  ilte  ™£r^  liari^t  <m0SClL  confessionem  pro  ge- 
potestatem  prxfecti  prstork  in  quatucr  praefectos  par-         .     ^  iani  N0S[n  fu,hi  habet  et  tUetur;  quoad 

lemque  in  magistros  militum  partitus  esset.  M  non  »  •  .  j*^  altefume  exceperis,  sequendam  cen- 

volct,  opinor,  Feltus,   per  prsefecturam  prs  tmi,  m         ^'^    quippe  ,,,„  credit  Acta  genuina  pr*  oeu 
per  magisterium  militum  comitatum  Onentts  mieuigx .  taphrasim  snum  magna  ]Ui  et 

nimis  eni I  falsuni  esset  ei  rulMum.  Errav  1   £-  toj       ;      I  L  Ex  lmcc  igUurhisto- 

tur  wl  {         u  cum  zosimi  testimomum  allegamt.  meinve* i^p  nostrorum  adornat.  Mm 

Ceterum,  etsi  satis  certo  aliunde  probare  non  possim,  r  m  -        «         J^  memontiuin  deferentts  en- 

Diocletiano  imperante,  comites  in  Oriente  fuisse,  nthit  es '   '  C,/IIS  Cl  fabula  critica  ad  bii 

inde  accedit  Fello;ejus  quippe  estt  qui  htstonam  <>»-  %a'^Latinevmamt  Ita  scribU:Viden  potest... 

pugnat,  illam  falsitatu  convincere,  non  me smgttla  S <p         ■  ^  Confessio  S.  Cypmm,  qu» 

te8timonih  vrobarB,  Eumdem  autemjudicem  1  ho-  Bcnpm  »,  ^  ]m  ^  .  ^  (11 

tiusexEudocix  Metaphrasi,   non  comitem   Onentu,  ™"J        *  Exatat  in  ultlma  editione Opnom  S. 

sedprmfectum  tafttum  appellat ;  und*  si  quts  postea  nm  l     P       !i:i.jiM1.Msis  adornata  per  Fellum  et 

cimnlc)/l  cudmet  intayolator,  non  esset  res  multum  Cypnan  ^  merit0  pro  snspecta   naben  . 

miranda,  neque  indeprofeoto  histori*  lottus  falsttas  e  ^ ^  ^aV0rabiHus  deeadem  judicat,  cred.t- 

supposiUo  llchllc  cruerelur.   Qu*  Fellus  subnectit      -  ™e  _.  fuisse  Gregorio  NBZ.anzeno ,  et 

qZtia,  demum,    ne  singola  peraequar.  quacumqo  qu  ^J^  cuin  A(,is  aut.qu.s  depe^ 

enim  oculos   converto,    «nei.dacum    perlncet ,  *******  alia  apud  Suriura,  sed  qu»  auctoram 

strumtio  delea,cum  hactenus  jg^-  -j;  ^  Metaphrastem  et  confundunt  gemmc^ 
nec  quidquam  ostenderit,    quoa  juuuw$  r 


DE  SS.  CTPBIANO.  JUSTINA  ET  THEOCTISTO  MM. 
\06  UEt  .  .  ,*dttfllM?l    fttilie    aJ    WVfll    afflrlttriJtn,    „,  D 

Aprianos,ntfecitGregorius  Doniqu^^^  £   ^m    ^    ^^  condl,0   to«.roonio   ncan. 


AUCTORB  J.  C. 


ctr/ui  censu- 
ra  mire  in- 
constans  est. 


possit,  nobis.uperes».Pi*ten  yp 

fessio  imprimie  videtur  mult.s  loc.s  sustmer, 

P0S7T/(a  BaiUeiu,  mge  ei  nescio  quii  »7««-  & 
aol  A*.  e,  Pears ■  '^'^'ZZ 


74   Quicl  Maranum,   Baillctum  aliosque  moverit,  ut  non  mil 
Opuscxdum  illud  S.  Cyprianq  nqstro  abjudicarent,  ne-  ftrwei^ 
(ct'0  :  nuWawi  iflne  opiriionis    sux  ratipnem  speciatim  cipui 
attulcrunt;  nec  proinde  speciqlibus  argumcntis    n&cesse 
est  illud  Sancto,  cujus  nomen  prscferlt  cuique  a  Gre- 


qone  Fellus  et   Pearsontus    w« ." "              <lua  esl  Wud  Sancto,  cujus  nomen  prrpr»,  cmnue  a  ure- 

suspt  rta  habe.d,  duin  contenduut,  onun  adn        rn  fa  tfttdo«fl0tte  rf  tot  alus  subsecutis  scriptoiibus  trt- 

evinceret  fabutosum  auctorem  ^.^/"'^SL*  butum  (uitt  vindicare.  Miranda  cgo  in  Qonfessione illa 

ipsum,  tum  gesta,   0»*  narruntur  1»  if  0,  »  ^       ^^  ^       a  wow   possm  falsttatis  convin. 

trillUUtltnrt  Hxc  cgo  non  satis  assequor .  ,  ^    ^^   tf  .„/  ^.  ^    d(fCrefon-0  mox  or(( 

hypercritici  et  auctorem  ei  scnptumipsum  1     ,  ^          ^  rf/^flj||  .  sfld  meminmnt)  ,/?//,/  ,-„  /,,„.,-, 

etimposturishabent.  Quodsicenset  *™'  ^  (7  Wa?  fl,0tte  fo   now  rcs.flmc/tto   <r«  tein 

,,-WMW  «*  ^uro   «'  taiFWtoreS.   V3?™*°""'  e»isaue  fallaciis  maleficiisq 


B 


„sA,„,  „„„  ••^  *  w*gf£S  —  ■  £«  ««■'«  '■'■"""'" "'"'"'" ' '-  '■"'- 

Bailletus  voluit,  ti  forU  S.  uyprism             /  ^  ^^  mlioniotti  hnprobat  Bailletus,  quxque, 

s,t.  essesane  plurimis  mendis  poslea  co,r„r,,m    mtt  .               ^               ^             (,(  ^  ^^ 

,„,„/  m/i  .■««'/»"' N  n*  /"'•<■'•■'■"<".  "«•  '""""  '  ™"     s/„  s   Jtt8tin8B  Conversione  et  Marlyrum  Pas-  ] 

ai  Bailleti  tunccertepartes  erant,  awgnare,  qu,,nam  ,      ,     ^^^      nuBtj  sY„,,  ,„„,,„,,  ,,,«,,„,,,.;,, 

»«««"'   ''""■  «Mi"*^^*  £  examinari  ulterim    meretur,  Filia,  ?a   omnia  collu,it 

posterius  nrbilraretur,    sicque  cnsurx  eua  ,,«„,, m  ^  ^  g    Q   w^  m,s(,„m  „„m  v  M,m„„„,„. 

,,,,,,,,,.  Tantttw  iot  eiesi,  vX  svmtle  qmAprxsiiieru  7"c0 .  „„rfe  e„  ,,,/,/,»,  qme  in  Acta  nostra  caimt 

«i«e  ' «<"'«.  *•  »<  <;««  "'««■•»•  "'  "!  '"''"  '''C ''.'"  „  ■,,„,,-/,„»  .d  f«//i  «,,,//,//„«,.  ***»  «nt,  pr*«er. 

prolieMiiftiu  '»<'•,„,  »«"  s"'<"'<  7'«*«*('0'"m"""  P'0  .    ■    ,s.    -us  „,;  i„urpolationem  Metapkrastti  tan- 

fect '.  sed  aUa  et 7««*  «  »"'"'<"'  «W  „   ,',  ,„;  PHmum,  quodqu*  meo  quidem judici, 

Metaphrasue  Acti,  accepit  *  ^alZ^c     ScZtem  parit  « «  Antiochia,  qut 

titubanselogium  suum  eonsmt.  Plura  /«//«/-■  «                  S„„,,„„„„  nostrorum   patria  fuisse  et 

,,ic  possem,  sed  «perm  pretium  non  duco    ejus  cnm  m                                                ^  ^  .^ 

L,  Be^«m,  7«'»»'«  «*  r"'"»'«'"»''<'  ";""  •  "e  S'  SESeperTnl.  '»',.",»'",  ,„„„„„ 

necal habet  ducem,  qui  TtlUmonttum  eonfutartt,  7 «  S-  Justine m                           * ^       ^^ 


faMm  <,vsr  <•/  paicjin  aberrare. 


successorem  Anthimum,  a  quo  Sanctus  ad  Ecclesiam 


J)e  ejusdem 
sincerUate. 
minut  eiiam 


73  Cum  aliauot  difficultates  in  TWmM  stntentoa     admusus»        ^  §_  ^.^  ^ 

"'"/-   ^flS  W'T""'  /(     '       7  *      ,  SST  «t  MSS   RMir».  » M  designatur  AntiochiaSy-  cumrni 

setnper  sapere  videretur,  negativam  tuen  elseqm  Fel-  ea  «*.  "   '     »•  ,,,„-„;,,,,,    Vll(ll, ,   ,,./  „,/  cyprio»wa. 

n,in«e«fl«     TlmaUt:  ac  owm  hujus  critica  eo  tendal,  ut  Mar-  ru>,  '/-    <     Anlwc/iifl  Ztap /    ///     .  JJ  ■■  ;  10f/(i,SyM 

M*w  ;m;Wn)s        N(J//(/,;/(//// /„,  ,S(,/  tate  ,oam  Orontem  adjuncto  nominet  apud  smptom         -^ 

judicat  Mara-  ty ynosiu»  wn  _  „„■„,„„,■  •  au/^/i  cer.um,  Antioch**,  quv  est  Synse  metropolis, 

m^sedccn-     albo     eradat,    caquc     eMMHV  ^Ul  caVlUl  ««W» ,       ^,"!D;scoDttrn   m,„  fatSSC  S     CvpriailUm  IIMllW,  WC 
j«r«  radonem   oul  jn  prtmo  ducew  icgui  """  61«  flttlUI,  facile  snlUrci-      anhu  piscopum  non  fuiffo  ^>       ^  •• 

y  ^  •        i  i    ,     /j  ,  i,„iiuc     ilhnn  in  co  cattcdra  prmcessissc  nominalos  omos  auus- 

z:::::,:^':::::::,:r:::::r:;:,/;;:;:'::::  S *,., ;,v,. ..*xr£S; 

r7:;:;;rrv:::::::r:;:::r;:;::;:;;  5= = r::,;:;r:f:: ::. ;::  - 

C  uttd  SentL  sancUtalemqut  SS.  Cypriani  et  terrnUterepotuissei  cum  ,,«  co^  e  -^/  «i 
Just.na-,  fl  Wto  «ttflfl./  fln/«0uWem  wyM  «MmllP  /"-""•  ^de.  quod,  si  gesta  ^^aetadmx 
ConfessU  dmeniiens.t I  .  Nbt twcircasin,     rauda,  qualia   stmt  Sanctorum  >T^^M 

a.n/((/7,,M7(,'/,)n.n(''l«/»:^,mW(l./'i/','!^^       JT^    I»     «OM  •««»    «#!««.    «/'  '^  ' 

pag    l)  ilfl  AfflrflttW  /ogttilttr  ;  Haud  equidem  nume-  Cfltiliffiiienl,  non  potuisset  illa  ignorare  ™" 

raverim  inter  meliora  antiquitatis  monumenta  Con-  ChnsUanorum  res,  in  Syna  maxnnc  mcimsque  regw 

fessionein  Chrpi  -iani,  quam  editor  Oxoniensis  Latine  nibm  pro  (kU  sub  Diocletiano  gestas.enariam u«m 

vulgavit.   Sed   tamenquia...   in   pretio   fuit  apud  videlur  etiam  relationem   Mw*^'™rZ 

Gregorium  Naziauzenum,  Eudociam,  Photium,  non  moxplum.  Tmperatrix  Eudocia  apud  1  hotmmA , 

modo  illam  in  hac  edit.one  desiderari  non  sum  pas-  c/«fltn  Syris  melropoitm   expresse  non  aesignau    « 

sus,  sedetiam  in    locum  Latina^  interpretationis...  hur  perlinent,  ubique  solum  Antioclnse  mentto  ni, 

Graecum  ipsum  textum...  ac  novam  interpretationein  habet  Photius  libri  3  inilio.  '0  h  tpitofi,  tc »  W^ 

substituere  non  dubituvi.  Dandc  §  1    V'//a;  /-V//a/«  toO  ay.ou    Kvnpiavou  x<xl    Iouattvr,^  n»  ^gP^j 

impugnans  (atetur,  se  Felli  opinioni  de  Confessionis  an-  u.etpgt ,  ot  e^apTuoyiaav,  AioxArrrwvou  x*i  M*^/f     rf 

ti0ui/ate  fian  itt&i.cn6ere.  Porrp,  inquit,  fatetur  ipse  ™<,  Po^.aa/wv  ^v  ^vtwv.  2uveWy9»fl*v  o.e   ^ 

Fellua,  cui  tainer.  hac  in  re  non  omnino  assentior,  f*aptwpfov,   6  [*ev  e^  Avtioxeia*,  r,«  m.jw«i        ^ 

Confessionera    Cypriani   ante  Constantini    tempora  tjo,  «px«panx6v  t8uve    Oeif/ov,  t/;-^  aur>.v  xai  _       f 

scriptam  fuisse,  id  est  circa  illud  tempus,  quo  per-  layw.  t  5e  ex  Aap.a<r/.ou,  exet  yap  Tr,^   Avtio/      r  , 

functus  martyrio  creditur,  nimirum  sub  Diocletiano  TaoTaoa  (auTyj#cTe  xai  xr,  nap0£vo)£xpy^ar^£  *"Tr  ' 

et  Maxiiniano.  Enimvero  sisinceru  estmemoiutaCon-  Xpifltov  6x/,puoo*e  /a^Tipwa-  ,      Je.  ^pijcopvi 

(essw,  devuit  illam  Cyprianus   an.tfi  mflrtttrittfH  scrip-         76  Textum  sic  Latine  vertit  Schottus  :Tertl       ^  ^ 
sisse,  quocum  illam  Murunus  posteriorem  judicet,  si-     nique  fliberj  complectitur    martyrium  b.        P   ^ 
mul    ei  sinceritutem    ubjuduul,  censetque,   (celum   ab     et  claraj  virginis  Justinae.  qui  Diocletiano  e  ^^ 

altero  illi   suppositum    fuisse  :  neque  emm    voluerit,     mino  {uno  Maximiano;  Romae  imperantibus, 


mf 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


197 


B 


ttd  alterius 


titatu 


&  testimonium  dixerunt  fi<lei.  Una  enim  ad  rnartyrii 
lauream  abrepti  sunt :  Cyprianus  quidera  ex  patria 
nrbe  Antiochia,  cujus  etiam  archiepiscopatum  post 
Antbimum  adrainistrarat;  Justina  vero  Damasco  : 
il,i  enim  illa,  postquam  Aotiochia  migrarat,  quas  et 
ipsaVirginis  patria  er.it,  palam  Christum  professa 
est  Imbiberat  scilicet  Schottus  vulgarem  opinionem, 
quod  de  Jntiochia  Syrim  metropoli  ageretur,  sicque 
apyiipsttiKOV  ^\}^J  archiepiscopatnm  interpretatns 
est  qitxprcssius  "d  textum  rertend;  credo,  Pontificium 
seu  primarii  sacerdotis  ritnrn  vel  nuuius,  ut.  sultem 
de  apiscopo,  vcl  vjus  vices  gerente  dic)  possint,  Malr 
lem  ettam  magis  ad  litteram,  correcto  mendo  m  Photii 

te.itu  zfc  AvTto/_£:'-::  vel  rife  'Avtio/oj  r^/eojc,  ita 
vctere  :  Illa  vero  Damasco  :  ibi  enim,  postquam 
migrarat  Antiochia  (h»C  etiam  Virgini  paf.ria  no- 
minabatur,'  Christum  etc,  ul  non  major,  sufpicio  de 
Antiorltia  ad  Orontem  in  Latino  ingeratur^  yuamsup- 
peditet  textus  Grsecus,  qui,  ut  consideranti  liquetj  illam 
nobis  nccessarw  non  reprsssentat,  nisi  forte  ex  vicinia 
Damasci,  qna  de  re  mfra  pluribus.  Ob.servo  tntertm, 
in  Actis  ab  Edmundo  Martene  elDurando  editis  An- 
tiochiam  Syriss  metroplim  eliam  diistincte  non  exprvmit 
ulinecin  Passione  noslra  Grseca  el  aliisnoimullU  >n<>- 
numentis,  contra  quse  in  eo  militare  non  polest  Con- 
versioS.  Justinas  MS.  edenda,  in  quam  facil&ab  m- 
tcrpolatore,  eut  vel  solo.  illa  Antiockia  innotuerat,  vel 
qui  saltem  de  illa  agi,  non  satU  caute  fudkabat\  deno- 
winatio  a  vicino  luco  Daphnitico  intrudi  potuit  i  quod 
morari  nos  non  debct,  nc  Antiocliiam  atiann  requira- 

mus. 

77   Plurimx  olim  fuerunt  urbes  hoc  uomiiie  ab  An- 

tiochis  insignitx.  Prseter  Syrise  metropolim,  celebrk 
semper  fuil  Anltochia    Pisidix,  qn  '<'$  suos  sa- 

cros  habttit  jam  ab  Apostolorum  temporibus.  Varice 
aii  r  fuerunt  synonymse  urbes.  Stephanus  Byzaniinus 
iredccnn  enumerat',  quatuordechn  Eustathius ;  s< 

isse,  r,t  Antiocliise  nomine  donasse  saltem  Se- 
lciicuni,  Antiochi  jilium,  auctor  esi  Appianus  in  Syiia- 
cis ;  varias  assignani  Ortelius  atiique  qeographi  i 
tiores,  Inter  eas  omnes  locum  patriz  utriusque  Sancti 
et  triiini  episcoporum  sedi,  quandoquidem  <■'<  Magna 
Antiochia  intelligi  Acta  non  possunt^  perquiramm. 
Tentavit  jam  id  Tillemontius  Nota  4,  ubi  pro  Antiockia 
Phanicise  stetit.  TillemontU  conatus  pessime  < 
Bailletus,  in  elogto  Sanctorum  nostrorum  sit  clandens 
numerum  3,  postquam  dixerat, "/  jam  prsemisimus,  de 

Anliochia  Syrue  sermouem  tn  Confessione  csse  non 
posse.  Hoc,  inquit,  cogit  illos,  qui  illam  (ConfsStfo* 
''  nem)  accipiuntpro  veritate  historica  potius,  quam 
pro  fictione  poetica.  aliam  Antiochiaft  qua-iviv, 
quse  potuerit  fuisse  SS.  Cypriani  et  Justina?  patria, 
et  hunchabuisse  episcopum  :  in  quo  videntur  satis 
inutiliter  se  cruciasse.  Hsc  Baillcti  censuA 
est  stne  ulla  probationc ;  conjectnra  vevo  Ttllcmoutu 
non  apparet  mi/u  tam  insolens  el  Irvis,  ut  n/st  duo  me 
retraherent,  lubcns  ilhtm,  cum  erudito  Asscmanno  in 
Admonilione  ad  Martijrinm  SS.  Luciani  et  Maremui, 

quidquid  dicat  Bailletus,  admitterem.  Quoniam  vero 

talts  nuln  videtur,  jurertt  et    hujus  cl  momentorum   tlli 

contrariorum    rationem    reddere.    Quare   Antiochiam 

PliOinicise  prac  alits  sijnoinjnus  eli<]at,  sic  exponit  TiUv- 
montius  pag.  722  Nota  4.  Ex.  omnibus,  quce  de  SS. 
Cypriano  et  Justina  refert  Eudocia,  clarum  est,  S. 
Justinam  Damasci  captam  et  S.  Cyprianum  Antio- 
chiae  comprehensum  ad  eumdem  judicem  pertractos 
fuisse.  Igitur  vcrisimillimuin  est,  Antioclnam  illam 
ejusdem  provinciae  fuisse,  cujus  erat  Damascus,  ni- 
mirura  Phosnicia?. 

78  Hccc,  tm,  .,m,  posilo,  quod  Eutolmius  peculia- 
>is  tantum  provincise  prmfectus  fuevit,  sunt  mihi  vahie 

vcnsimilia  :  etenun    Aulwcluam    m   JUtecnictu    rereut 

Tillemontius,  el  satis  difpcuUw  aliunde  intclli.jcrctur, 


alterutrum  Martyrtm  ex  provincia,  inqua  jwrisdietio-   D 

nnn   „on  habuissrl  jnrfectns,  ad  lihnn perduclnm  luissr.    ai  ctorb  i. 

Quod  uil   Anliochiam  tn  Phankia  sjieruit,  Stepht 

iinits  quinto  loco  rexensei  Antiorltiam  a  Semira- 
mide  condttam,  Coeiesyriam  inter  et  Arubiam.  Silum 
propi\is  noa  a^shjnut;  u  probabUt  admodum  est,  Ste- 
phani  Antiochiam  ham-  in  Phcenicia  et  vatde  Damusco 

viriiiom  fuisse.  Ccelesurtum  Slrabo  Itb.  11]  Libano  et 
Antilihano  terminat,  ex  quibus  alHsque  confxcii  Getla- 
nus  Geograph,  ant.  tfft.  3  cap.  12/»//;/.  207,  Dama- 
scum  mextremis  ab  hae  parie  Cajlcsyria  finibus  sitam 

csse.    Alnuide   certum  <  sl ,   Cixlesijrtaut  ab  eudem  purte 

ad  Meridiem  scilicei  ei  Orientem  hibernum  utramque 
Arabiam  cqnterminam  habuisee;  undcfluit,  Antiochiam, 
quse  utramque  tnedia  inler  statuUur,  propinquam  Da- 
iituseti  esse  debuii  s,  ei  sic  \jitiochia  m  Phaaiicia  Til- 
lemontio  probabilissime  ab  antiquis  subministratur,  ne- 
queproin  inutilem  m  operam  in  ea  quserenda  impendit. 
Porro  accipe  nufic,    lector,  quare  Tillemontio  non  as- 

srul/ur,   rt  Anthnhium  Suiotnrum   nOSti  ornm    palliam 

prsecipuorumque  gestorum   scenam   alibi  quserendam 
opiner.    Imjnimis  Antiochiam  Phamicise  nusquam  in 
Notitiis  ecclesiaslicis  invenio :  inducere  autcm  ut  ani 
mum    nott  j)ossiim:  sic  mox  post  S.  Cypriaui  murty-  ^ 
rinm   cum  nrbe  Animcluu  concidfsse  sedem  iilam  epi~ 
scopalem,    »'    nulla    <jus   in  iubseculu   eodem  seculo 

conciliiS  ailbive   amjdm:-,  mentio  inrrinalnr.  11  inr  miln 

ftt    vensimile,  Jniiochiam  illam  S.   Cypriani  nostri 
tempore  non  amplius  exstitisse. 

79  Deinde,  skubi  valere  debei  argumentw 

ptoris  altcujus  silentio  )>etilum,  credo,  quod  hic  locum 

ulet,   nt    SS.    Cypriani  et  Justmffl  patriam  non 

Phmieia  tolum,  sed  etiam  Cajlesyria  vicinisqueregio- 

nibus  excLudamus.  Eusebius  Cssareensis  attctor  con- 

temporuneus  HistoHx  SUSB  Ub.  8  COp.  2  jxi ser„hr,tem 

sub  Diodetiano,  malaque  tt  mortes,  quse  tum  lulertmt 
fifa  ///,  ,,,  in  e  i  et "'/""  argumento  et  insti- 

tuto   Achi  Martyrum  Palxstinx  enarrans,  percenset 

tllustrta     ccrtnmnta    tpiscoporum    SyrisS,    P/tO 
JSgypti,  Arabi&  vicinarumque  provinciarum,  pro  h 
sub  Diocletiano  obita ;  provinciarum  iltartm  prsesidi 

tijrmuo  I   nomntat  :  et  tamen   uilcr  h:-c  07711 

nulhi  f»t  >$.  Cypriani  et  JustinsB,  Entoimu  i 
ijuc  reium  ad  ipsos  spectanHum,  qam  saltem  Syrium, 
si  conligissent  in  ejusdem  provincim  vicinia,  unwersWi 
pervadm  svique  insoleritia  percelleredebuismt,  nullu, 

utquam,   filab   Eusel  w  menlto.    Su,,e   hie  egOt  Sl    itm- 

qutim  altbi,  argumenlum  negativumet  vim  ejnsdyno- 
sco;  ita  ul  solum  hocme  a  Tiilemontii  opinione  repel- 

leret.  \u„C   porro,    numuum  allO     Anlioehia  qua  I  mda 

rsi,  probabilior  milti  apparei  opmio  Lequimi,  </"'  A"- 
twcluam  Pisidisa  Optati,  Amhimi,  Cyprianique nostii 
episcopalem  sedem  hujusque  prvinde  el  S.  Justii 
patpiam  slatuit.  Huic  imprimis  favet,  quod  Anliochia 
pistdir  simpliei  Antiochist  nomvHe  non  minust  qnam 
aUera   a  scriptoribus  apvelletur,  ubi  ali»   synonymst 

sneciahb.is    udditts  denonnnuUonibns    paSSim  ad  uistn,- 
Ctionem     usurrantnr.    NeC    sane    rrrdo,    Eudociam,  s, 

mirm  eelebrem  binominmqtue  Antiochiam  qnampiam 
nobis  significave  voluieset,  unde  Antiochiam  uirellatu- 

ram  (cisse. 

80  Deinde  Photins  satis  innuere  vtaetur,  ae  Anno-   Antiochlt 

Chiu  Snrix  sermonem    imren,tnr,  nou  fui 

u,    obsirvavtt  Tiliemontius,    senloi,  S.    Cyprumum  l\ 

Avo/^:,  AntiochJa  adrjudkem  perlractam  futsse; 

auippe   comites    Oricntts  S.n^r  fMBf*Cti  Anltoclux 
adOrontem  seu  m  p,vm,cur  ,„e,rorol,  sedcm  /bWMl, 
adeoque  non  est  vce,stm,le,  Sanetum  tnde  ntto,  s, 
t,usal:undc  eo   ad  judiccnt  deducendum  futssc.    lcrtio 

denique,  licet  certumsit,  jamab  Apostotorum  tempor^ 
bus  scdcm  epimpoim  Antiochuc  Pisidite  erectam  tt 

Ver   scrteni  QCCttpatm   fntsse,  nnllus    tamen 

rnm  uiorum  itmatuti  W™  ad  E«<loj:t,im>  in  Grjr°' 

rutn 


MJCTORE  i 


BE  SS    CYPPJANO,  JUSTINA  ET  THEOCTISTO  MM. 

d$8imilibu*agerehi  videtut nymus.  Ancongregn.  D 

'  ,      ,//,,  «erveram   monasteni  nomen  dedent,  n_ 

'''"', ',"'   ,^/jfltw  antt   Diodetiuni  tempora  exstitisse, 
'""    '  ,  luculenter  ipse  Tillemontius ,  quando  Monu- 

STiSJS-^-tw*»-^ r. 

iL  «««-««  «  8.  Athanasio  scnpta  refcrl,  i>anctm 
arottubiungit.Jam  adultuserats.  tmtwomt, .»•"<»"     .„„,„;„„„„„  s »  "'  -onMtemm  "\,?T™Z*< 

Tf    Lm  oaptbatus,  d«bi ,««  fen  posset.an  ^  .,,„„,.  „„„„,„  ,, .„,„,,„  pimrta. 

, •  s.  Justin*  ««*  Optato  epxtcopo  ««,«***    «       (.  ..  t  et  ,  s1    ,.  ,,„,„„„„,,  ,,.,,„, 

,„|*  autm,  (M  «nc  m-«  tn«p«r« «tf.  f_.,„ 


108 

,.„„,   F„jft  ««ri.  »«»'»'»'»  «■  <'"'"'  x*'"    '  "'    ' 
baptvam  S.  Eutmi *T  *"' 

,,„„„,,  .1/,  <•'."•» lyrtocorona. 

,„,„„„,„„„,.„„-»,» »'"'"<"f  ""'<■"'"""••  /jf" 

„„„,.,• -**  »*f  irnz: 

1  r        ..,//,,.  *«__  S  Fiwtoi  hfiu  ffttanao 

*■•■«  '""'"»"•  •'""""'"""\ ..„,,,,,  J««l.an 


.:;:;.  .„„, .«e o,^  ,,,„,„, ,<< 

,„,„,  ,,,,„„„„„  /„,'W,  S.  £-'»•' "•"'"""' 

Cyri7cZo,«ssU, adeoque  anEudi W«« 

.■„.„„/—/'»«•'<■' -'  "'"■'■';'"; "'"; 

,,  ,u  ,,,„,,,  ,/,,,,»<'«•■ '-  ,"//»«"«y  •'  - 

.,,„„„„<„„«' le  vetat,  Optat <»',»  «  -    - 

;,„„„„,„,„• M ;*  '"«»'"'■""  '"""'s  ',r' 

,,,, „„„„   S.   Eustoaiibaptimum   ab  tjusdm 

:;;::„ „.< »^-^.-™K5 

„„„„ j »«?««•««  ''"'"<■'"■  A ;'""' '  "'",' 

TjueurbiaD >  uUtantia,  «  *m  ;«»■<;  ■;  - 

JrimlUin«traquej«risdiclionemhabmssi>.SaneDa 

urbs  /-/,«■ « _■*«*  »**  '"";,;;;.;:;;;; 

ctt  ;•„„„•/,<"«.  &»»«'«.  «""■'"'•  c,',c"'  '"""' 

B  •"STa1  o '■■'  o*»*  -"""  0WrtiB™  """'""v 

„,„  ,„„,  ,/„/,-,  ,,„■„./,,■/».».'. .,««»'.""  /"■""  ';"'","'" 

^t! .„„„„,»'«•/«.»'<«'.»« ■•'"""";;;.;':;,:. 

plLifnflm,   licflriam   tamen   sub  Vr^ecto  prztono, 


Acta,  quvd 
seculo  3 


Zctor  colliget,  quo  apud  me    loco  urU.habenque  pro 

„ olocojniquavel i ta  m Hurpato 

A3  Siqu* alia  occurrerinl  prtster  ea,  q«s haclenut  tmimun 
,„;„'„„  erunt  sane  UviorU  momenti.  nee  tartta  discus- 
J     '  bmt   Bl  „„„  „,„,„„,  „,  Annotalu  lectorm 
,„„,„„,„■.  .V«»,'  nonnullaadhuedtcendarestantdt  /,.- 

,„,„„, „,,„,"-..,»-  s-  cyi.m,.i  »«»<;;<  /»'»•/.'<■«»' 

„  troMartyriadscribuntur.JoannesFeUusssep 

„,„„,„.„„„.   Confmioni  subnectit    el  anctomm 

UanynmnostrorumexAd et  «n  prvmonitionc  ad 

(//hi,  sl(.  ,,„,„,,„,.;  Hic   succedere  deberent  dao  h- 
belH,  alter  idiomate  Latino,  alter  Or»co  conscnp-  E 

tm    Priordicitur  Secreta  Cypna dter  :ov  w 

K«™«cw.S ;  qnos  quidem  e%  membrams  descnbendo, 

curari    eo  animo,  nt  quandoquidem  Opuscula  mar- 

vns  nostri  (S.  Cypnani  Carthaginensts)  nomme  m- 

slnita.  utcumque  spuria,  edenda  susoepisaen    mh.l 


,.,,„„„,.„,«' «  »ac,e«f««Se    „/  /„,«,'«,'«.'  »**■     |e;dnceugmDtractatus  istos  superstitione  tedissima  et 

,.,,.„„,  ;,„,,   /,•„„   ,„„  4  cap.  25.  OsJen*  >„„,„  ' 


i;i-miu    iuif-   Mwi»<   — '■    -    •-,  . 

„,/    Hiifn.  FW///m,  sa/sem  /""  ditWo  /"'/',"  '/,/"'r- 
animperunteJMocletianoeteHamantecomites  Onenlu, 

instituli  nonfuerint.  Adhucmagis  incertum est,  an  lum 
tmporU  magistralus  sub  vicarii  vel  alio  nomtne  tam 
amplam  in  Oriente  potestatem,  quantn  comitum  fuit, 
non  oblinuerint.  Fuerit  igitur  Eutolmius  vel  comes, 
,,/  subalio  nomine,  simili  junsdictione  donatus,  poterit 
Sunrtos  rr  ,i,vt>rs,s  pwvitun»  ad  quBstionem  accersi- 
,,,„..   Pmeterea   etiamsi  forte  mngistratum  cum  tam 


inepti»  da.monolo,.ia3  myateriie  scatore  deprehe „d.. 
°o  narbariem  vahle  recentem  redolere,  excusatum 
Z  fore  spero,  quod  luce  publica  proh.buenm.  0,,«- 
Zla  memlrata  alibi  „«»  invtni,  nisi  f^e«X«««e 

,  Qr*ca  Orau»  ex  /„ b  ,,»"<«*  ««•  '5'""'  "»« 

;„,  secrtta,  „„„  m  ,',',»-«"«".'<»'  cntrartw;  com- 
"ZSL  incubrationm  taltm  f**  «  B.  Cypriano  ;a« 
Uif»  dem.ani.?ue  fallacias  et  dolos  os lert,  cU* 

cnri s.«." ■""«■""••;'-'""''":;::';; 


parthtinones 

StU  C"  lUt 

nuni 

uditruant. 


mu.  Prtttrea  „ «  |krH  „„../-„»«'«".  «-«■     ^      :„,„„„,.,„,„',,„.  ,„,,„- ,■,„,„.,„„,«"  ' -* 

„,„■„,.,,„„„/«  ,, ,«••  »«<"'»""  S.  Cyprianum  m,,r     '«■/'"'"""<'    s"  ^    "  „,  „,,,'„,„,„,„„  ,,„/„„«»."' 

. ,  Justin«m  «I ■„«'„/-,«'.  /»»"«  «  '"<<""<■'•■'•  '"■'-     ,""'""  ,'ZlJtoemmZtria  txaggert    Bhm  in- 

„/,.  vel  „„■„,„/„/,•  vel  „,„,,-„ * pulm.     supersm « ■       ,  ^S  Vvpr  iani  »»"''  « ■ 

,,         ,,„  conversiome  S.  Cypriam  auctorem  fuisse     prx\erum,  nw.y  ,nc.,.^ 

'','",..'. '.".»' '  *  »< '«•""■'<■"'  ■ •"■'■""'* ""::  jscts  'b   - -'"""""  "'•••"^"  F 

,  ,  ,;,„,„„.,  „  ,„,„  „„„„,,s  „„„„.'«».  ttt.  ,«„„„  '«.»c,         84  PMft»   pag.  510_ p«n  _  ^  ^  F 

■„„  „„„./  „./."  .'■»■ '""<»' » «" '■ ««»-  0rat,°  c-vl,r;an',F0. ";'  ;  o  n,t  „.  .',  '■"<■"<"■"- 

;  mm ■  ..,„.„„„.■  ,«'  ,«»■  »'•■  '»■'  , ■  -'-"■'"'     """"""'  m  ''"'",",";  S!,,   "onsta ner  hanc  ascri- 

qaisq „/ m  aUq ,„«  „„„ '»  Evsebii  de     nens,  sermonem  esse    vu) ^constan  ^ 

nensis;  quorum  tamen  nullus  adjicit  illud  Pao  M*«J 
tvmbcs.  Certe  etiam  stilns  a  Cypnano  non  ^s 
alienus.  A«  »»/««  C,,,-,'.»»,  nemen  .n  "*«"  J. 
,„,,,„„„,  Orationibui  illis  invenerit  Pamelius,  «> 

,,„„,„,  ,„„,„„,  „,,„„„,.,  ,,o.„,n'„r„.„   y»a«»«  ^,.  rf 

^■am^ginempromovit,  mrienseam  diaconissam,     Ox .«  «'-'.„,,„  b»  ^*W»*JJ  ^JC««»  "^ 

,.(■ Btituiteammatremmonasteriivirgummian»    prtao  ioce  ,,«„/„»  A/ofem  annecM,  q«oa 

,„  MSS.   ,„..-".  tk  ,„„„,„   I  •  Cyprianne  vero     Uhm  factarum  f«me  .,  vocm  . Um       ■ "<    ^  /(,cM. 

,.,„„  s.  Jnetinam  virginem  promoyit  in  mona-     C'„/„  «h  wnc  parto  f«.tsent,        «  fc 

;....:„.„....; Kk..!...m  p,  matrpm  monasterio-      rem   iniUCtK  ex  SUSVKwnt    mlerpolaiums 

Pra.fa,.o..e  «dendonim  Opuscnlorum  „«»»<«"'    "    _ 
„„„„«  Oralienw  comm«ni  cuni  Confessione  sori e  ^ 
,„,.,,.„„„„  referliMtmat  sarcinof  peraonaW  '''"'",„, 
bus  ndjudicut,  sei  .„/„/  «peciatfm  ,„'''"■  '  '"[' rlllge 
Maranus  udornaUe  a  Baluiio  editwm  inter  °W     ^ 
adtcripta  ioctori  Carthaginemi  col.  11  insertas  , 
,,„„  ;,',,,,  titulos  prmfixos  reUqait.  i»  Pr*'^W.^(  d 
Bdfcit,  /,as  ;a,n  prero  commi««a«  f«i«»«  tt    ?  liocheuo 
pro  Oupriano  ,  fCartAagtnenstott»  «»  e<w«  -'"         , 
«o«„o.   »o«   doco.)   a/P«i«  kaM.  DtficiUM**  •£ 


oatiritS  flfl«n«  i\u,u, ummyui   M,Mw«io*H,».H. «... 

/„„•/,,•„„  ifj  Phomicia  ude  silentio.  iti  promptu  habue- 
rit.  TiUemontius  eadem  Nota  -2  aiium  errorem  in  Actis 
invenit  apud  Metaphrasten  ,  flni  si  errar  esf,  ifi  '/".^'a 

j  ,/, ,/,  r  rrtliiiidat. 

82  N'./'  /""'"  1  partfi  *eu  Comr'-.s'<"(^  S.Justinse 

cpttd  Martene  ric   lr<inur:  Cyprianus  autera  S.  Ju- 
•  *    *__■ „,  ,i:_ --.,;-r.«^- 


l.JI|__«.IJ»UO       -»•       »  U-V-M--.       •••&•• I 

»terio  virginum  abbatissam  etmatrem  monasterio- 
rum  virginum.  Porro  htec  displicenl  Tillemontio  a..ft- 
;(l,  nonnuUU  contendenlibus,  seculo  ni  monasteria  vir- 
ginum  nondum  extilisse.  Fevum,  etiamsi  similes  errores 
facile  condonaH  possent  inepto  interpreli  vet  interpola- 
tori.  indubium  aLiunde  videtur.  faUi  criticos  illos,  cum 
non  solum  tunc,eed  etiam  div  anie  in  Ecclesia conven- 
t.is  n  ascmteria  virginum.  Ucet  .«-  alia  longe  norma, 
quatn  postea  fuerini  instituti,  exstiterint,  De  domibus. 
ubi  congregate?  virgines  aliquol,  viduxve  et  diaconissx 
iam  ti  jirnnis  seculis  convivebant,  imlubitaium  ... ;  et 


199 


I  CTOIU.    J       | 


nonsoliscerto 


B 


S  I  'iiriano 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 

clrca  fflas  "l"l]'hl  <Uc,'rc-  N°n  sum  tam  "s*"clus  stilo     aeternae  raortis  interitu,  unusinuno,  Paterin  Filio,    D 
sancti  Carthaginensis  iloctoris,  ut  et  eo,  quo  breviores     Filius  in  Patre,  Spiritus  sanctus,  per  quem  et  cum    n* 
lucubratiunculee exaratae sunt, cum  Pamelio  pronuntiare     quo  est  tibi  in  sancta  Ecclesia  honor,  virtus,  da« 
audeam,  Mi  adscribendas  esse.  ritas,  majesta»,  potestas,  benediotio,  immortal 

s;i   Unde   in    Felli  et    Balu  ii  editionibm  distincte     nunc  in  aeternum  semper  et  in  omnia  secula  s<ecu- 
Mavtvri  nostro  tributm  sint,  ignoro;nihil  pariterin     lornm,  amen. 

,7//\  udverto,  quare  alterutri  certo  abjudicari  debeant :         87  Quare   luec  Oratio.  qux  sane  eonvenit  o'p\ 
unum  assero,  satis  diserlum   et   Latine  doctum  (uisse     quibusvis  conditionis  fidelibus:  pro  martyribus  vocitata  Antioeheno 
interpretem,  sitranslatz  fuerini  ea  Grseco,  qnod  procul     fueril,  haetenm  non  perspicio.  Porro  quodsuperim  dixi  '""•lrom<irl>Jri 
dubio censendum  est,si  a  S.  Cypriano  dntiocheno  no-     de  puritate  stili,  nolim  ita  lector  accipiat,  ac  sijudi- 
stro  sunt  compositae.  Sane  Elellenismos,  etnescio quam     cem,  nae\  facile  enim  adverteril,  im- 

stili  h.i-sitatitimn  in  monwnentis  antiquitus  versis  pas-     peditam  uno  alterovi   locophrasim  illa 

sim  invenimus :  ai  hk  phrasis  purior  videtur  et  minus     amanuensis  vitio  facileinduci  potuisse  videntur.  Lati- 
solito  impedita.    Gum   tamen   in  antiquissimis  MSS.     nitatem  etiam  ea  tantumsensu  laudavi,  quod  videalur 
Orationes  prsefatx   inveniantur,   et  forte  quidem   Cy-     supra  vulgus  medii  sevi  interpretum  esse.  Eadem  di 
priano  Antiocheno   adscriptae,  nec  defuerint  secuHs     cupio%  circa  sequentem,  quse  Oratio  Cypriani  Vntio- 
pene  omnibus  doctiores  el  Graecarum  litterarum  gnari,     cheni,  quam  sub  die  Passionis  susdixit,  apnd  Fei 
ne  quid  lector  desideret,  illashic  mbjicio. Prima  titu-     lum  et  Maranum,  seupotiua  B  .    imcribitur, 

lum  superius  dedi,  reliqua  sic  fluunt  in  Baluzii  edi-  quamque  pariter  repraesento.  Domine  sancte  Pater 
tione.    Hagios,  hagios,  hagios,  Sancte  sanctorum,     hagios,  D6us  hagie  et  hagi  neus ;  quis  enim 

Pater  patrum  nostrorum,  Deus  Abraham,  Deus  major  te ?  Tibi  gratias et  laudem refero  Deus  Abra- 
Isaac  Deus  Jacob,  Deus  apostolorum,  Deus  pro-  hss,  Deus  Isaac  et  Deus  Jacob,  Deus  patrara  no- 
phetarum,  Deus  virginum,  Deus  bene  viventium,  strorum,  Deus  Apostolorum  et  Deus  prophetaruni 
Deus  credentium,  Deus  et  Pater  Doraini  nostri  Jesu  et  Deus  martyrum,  qui  fuisti  ante  mandi  dispositio* 
Christi  filii  tui,  te  invocamus  supplices  pariter  et  nem,  Deua  vivorum  venturus  judicare  vivos  et  mor- 
deprecamur  Fili  unigenite,  qui  ex  ore  Altissirai  pro-  tuos,  qui  es  Deus  verax,  qui  sedes  super  Cheri  bim 
creatus  es  ante  mundi  dispositionem,  et  ex  Marise  et  Seraphim  sedem  honoris  tui  et  prospicis  abyssos, 
sanctae  Virginis  utero  per  mysterium  editus,  oran-  qui  vides  cuncta,  priusquam  nascahtur,  qui  habes 
tibus  nobis  sancti  desiderii  spiritale  incrementum  potestatem  occidere  et  rursus  restituere,  qui  liabes 
et  integritatem  cordis  praestare  dignare,  ul  lavacro     potestatera  de  arido  viride  facere,  tu  omnium  Do- 

minus  dominator,  libera  me  ab  hoc  sa?culo  et  exaudi 
me  orantem,  sicut  oxaudisti    filios   Israel  de  l 

pti,    et   non    tibi  crediderunt    nec  famulo  tuo 
M(  j  -i. 

88  Vie  peccatis  meis!  Cum  elevaveris  confrin-  in  editionibut 
gere  terram,  sub  qua  fissura  petrarum  me  abscon-  °P'rum 
surus  sum  ab  ante  virtutem  tuam  .'  Cui  monti  d 
ius  sum,  cade  super  me;  et  cui  sge  me  ab 

antemetum  Domini,  cura  te  Ievaveris  confringere 
terram?  Rogo,  Domine,  subveni  milii ;  noli  secun- 
dumactum  meum  mejudicarej  nihil  enim  in  pra> 
ceptis  tuis  parui.  Esaudi  me  orantem,  sicut  exau- 
8(TTeVu«sumus,  Domine  Pater  onmipotens,  qui  disti  Jonam  de  venlre  ceti,  sic  exaudias  me  et 
soli  Filio  conspicabilis  es  (Nmi  hic  Fellus,  monere  ejicias  me  de  morte  ad  vitam.  Sicut  Ninn 
Pamelium,  in  omnibus  exemplaribus  legi  Conspecta-  dnerunt  cinerem  etcilicium  et  poemtentiam  egerunt 
bilisj  ipsi  tamen  prseplacet  leclio  altera,  quia  Pruden-     ante  Dominum....  exomologesin  I 


salutari  recreatum  pectus  a  delictis  carnalib 
colume  persistat.   Petimus  fide  illibata,  mente  in- 

corrupta,  devotione  robusta,  operatione  seu  dile- 
ctione  continua,  ut  in  Ecclesia  sancta  tua  nostlorere 
permittas;  quoniam  tibi  flectimus  genua  et  curva- 
mus  cervices,  cui  angeli  et  archangeli,  millia  mil- 
lium  martyrum,  chorus  A.postolorum  et  pro] 
rum  gloria  exsultant,  cui  omnes  aves  canunl  laudes, 
linguae  confitentur  ccelestium,  terrestrium  et  infer- 
norum  ;  tibi  oranes  aquse  in  ccelo  et  sub  coelo  con- 
fitentur;  te  insensibilia  sentiunt,  tu  es  solus,  et 
pra?ter  te  et  extra  te  nemo. 


tius  dixit,  corara  refulsit  ore  conspicabilis.  Legatur, 
ut  voluerit;  theologis  strictiorem  in  verbis  significatio~ 
nem  quaerentibus  obscurum  semper  videbitur,  Patrom 
sqH  FUio  conspectabilem,  conspicabilem  essej  cujus 
angeii  et  archangeli  obtemperant  tibi,  Domine  Pa- 
ter;  te  oramus,  ut  tribuas  nobis  mentem  integram, 
innocentiam  puram,  sinceritatem  devotam,  conscien- 


pectum  tuum   pro  universis  peccatis   meis,   qui  est 
amator  pmnitentias,   miserere  mei.  Sed   et  David 
,! , ,,     Domino,  propter  nomen  tuum  dele  peccatum 
meum  :  et  ego  deprecana  '    majestatem  tuam,  dele  .  forlt 
universa  peccata  mea,  et  exaudi  >m,  sicut  deprecor.. 

:i  tres  pueros  de  camino  ignis,  Ananiam,  v- (-  F 
riam  ,  Misaelem  ,   et  misisti   angelum  tuum   cura 


,:„'.  puram,  sobriam,  castam,  contra  om-  nimbo  rom,  at  ooafuaue  esl  Nabuehodonosor  pim- 

nes  insidias  seculi   gloriosa  flde  degentem  :  contra  positus  regni :  quomam  tu  es  l.  a  regB utraa  el 

diaboli  minas  et  carnales  illecebras  munitum  pectus  Dominus  dominantmm.  qm  solus  babes  nnn.nrbl,- 

concedas,  ne  violciti  et  cruenti  bostis  letalibns  la-  tatem  et  lucem  hab.tas  .naccesMl,  «,  q»am  nemo 

queis  implice ut  signum  salutis  sternm  inco-  hominum  vnlet  necy.dere  poteat.  ^uneoran- 

lumeperferamus.  Pelle  ,  nobis  omnam  Ba>ouli  illu-  tam,  sicut  eiaudmU  Dam ate m  de  tac n  U ■     m 

viem  omnamque  diaboli   parsuaaionem    Laqueatur,  misisti  Abacuc  prophatam  et  attuh       ,  ra nd.um  e 

^                         ,-                                        .  ~  rJivif  •  Pnnrlp    nrandium.  iiuoil  I:'"  nn>it  uuis.  n,i 

concidat  et  superetur  a  nobis  et  amoveatur,  sicut  a  d  x     .  Prande  ? i  n                                    ^  ^ 

Sara  famula  tua  AsmodaBus  daamon   nequissimus,  dixit   Daniel  .  LNon   reunq                  ' 

e^inctusperangelumt. Raphaal  at  sicut Tobim  *^^^SZSS^ZSSk\ 

affmsti,  ita  mibi  adesse  digneris  ;  a  ut  tr.bna^pua-  ;  ';    '  .'              !    1S  orationes  eorum .  sic  et  tu 

ns  ,n  camino,  et  Danieli  misericord.am  prmst.t.sh,  p.  ,* «  B     -       -  -                   aJ  au|am  Mm 

MC  crca  nos  famulos  tuos  frcere  chgnens.  Qu,  n.or-  xaud    ,  p,  ces                            ter  ^         lm 

tuos  suscitosti,  cscos  illuminasf;  surd.s  audjtum  »am  o  a  o  e     <             ^^          ^  ^ 

mut.s  eloquia,  claudis  grassnm,  Ieprosis  samtetem  tuum^                               m  R       ,_  et  illu. 

ded.st.,  ita  et  da  famulis  taia,  q«.  ta  tola  v,rtute  P  ■  t«m                           ^^  ^  ^ 

menfs  credimus  natum,   pasaum.  yantnrum  jud,-  mmes                              ^^ ^^Sueannam  inter 

care  v.vos  ct  mortuos.  Ass.ste  nob.s,  s.cut  Aposto-  ™  ™*            £  me  ,iberes  ab  hoc  seculo,  quia 

bs  in  vinculis    Tecla-  in  ifinibus,  Paulo  m  persecu-  manus  semoium,  sju 

tionibus,  Petr^  in ffltrtibns  ;  qui  sedes  super  aeptem  tu  es  amator  purm  conscenf».                           ^ 
thronos  ad  dextram,  Patris,  respicenos  et  libera  de 


DE  SS    CYPRUNO.  JUSTINA   ET  THEOCTISTO  MM, 
200  BSzflcbJa*     ta  <*  '/"•''7'"""  de«tmprfw«  otyue  fta  combinasse.  Miran,  D 

A       80  Exaiuli  mc  orantem.  sicut^um.u     — •  ^  ^     ^   ^  suwmopere  esset,  posUrwres  itlos  editores 


AicTonr  1.    c. 
S.  eyprioni 


.,  Exaudi  mc  orantem.sicutcxniMi.u     '  ^   ^  summopere  esset,  posUriores  illos  editores 

,,,,„  Jada.  et  delesti  ab  eo  inflrmitatem,  ^     ^.,    „„v,„«.sr,  w  tf«o  omnw  cuwi  Pamelii  textu  pro 

„„,  auferafl  infirmitatem  carms;  et  ^edS  aybario  et  ex  conjecturis  tantum  emendato  et  consuto, 


mfepaa  infirmitatem  earnis;  et  **$***         m  afhilno  cl  &  conjecturis  tantum  emendato  et  consulo, 

Adem,  sicut  illi  auxisti  annoa  4uinde°!m     ,ibera8ti  tam  scrupulose  consonarent.  Quidquid  sit,  rursus  po- 

Ubera  me  de  medio  srecuh  hnjw.  si            ^.  ^  Otmam  lecior,  tum  loco,  quem  punctis  supplevi, 

Teclam  de  medio  amphiteatro;  »l,eia             ffl  .  /M);|  w/flM,  ^.  non  esse  Uctionem  sic  restitutam,  nt 

infirmilate  earnis  me».   Te  depre©  r,                 j  *wi&ii«law  fefato-  tU  et  impedita.  Nunc  Acta 
qui  in    fine  temporum  ^ertusj,    JO^. 


ACTA  INTERPOUTA 

Auctore  anonymo 


mtaontis.  El  te  dei  lium  Dei  vivi.  qm  fe- 

irf«£1?eLroenaioftperui           «■  __x   j|/SS.    collala   cum  editis  a  Marlenio 

fe-i8qti..qui.paralytioo8adeuamembra  ,om.   3    rAe8.    __„«. 

,ui  Bolvisti  linguw  W""™'  ,1?n.omo 

.«asti.claudoseurrentesfee«t^  pARS  L 
remde.pwfluviosanguinisl.berasti.mo^ 

taos  suscitaati,  super  aquam  pedimu  ambuiasti ,  qu  fo  s  /ttS/j„«  virjinis  e*  S.  C»//>nani 

i  ,„_„„,„  tradidisti;  qu.  mare  fundasti  .p/scopi.  a 
erminumaiposmstietdixisti:  Hucusqueven.es 

,,.  („  confringea  in  virtute  tua.  Te  depreeor  1 i  |  nUiininatio  Domini  nostri  Jesu  Christi  Salvatora 

[iuni                             'ersa  '"' '''  ""'ll'  '''"  de  conlo  facta  est  et,  completis  verbis  prophetarum 

B  ,.                   [ias  in  Patre  et  Pater  m  te  m  sempi-  .   ^^  qu_  flUb  emlo  est,  mundus  inlurainatus  est        b 

.   qui   sedes  super  Cherub.m   et  Serapftim  •        ^  et  C1.e(lentes  in  Deum  Patre.net  Dnminum  s •'»:<«, 

«.  honoris  tui.  Tibi  assistunl  angeli,  nnmeruB  JesumClxristumetsfln(stumSpiritumbaptizaDantur.  ™™ 

,,„.              ifl,   timentes    et   paventes   honorem  et  Aaai,,ia(ur  ;ultem  et  V,,T„  j„st„,:,,  cujus  pater  erat  dm 

.,,„,„„  ,„,„,.  oiamantes  voce  magna  et  dicentes i.  Edus5ug(,   in  (.lvitl|e  Antiochia,  qum  est  juxta  lo- 

Sanotus   sanctus,  sanctus,  Domine  Deus  Sahaotn.  ^         dicitur  Dafais  d.  H*c  erat  audiens  Pre- 

00  Tu  ipse  nobis  testamentum  fecisti;  let.te  et  ^               ^  pgp    u.nn  feliestram  .  sedens  au- 

C(Ir(te»te«a-    ac              pulsate  e(  aperietur  vobis  :  Quodcumque  ^          ^  m    n;1,ia  Dei   qliemadmodum  suscepit 


E 


afwnio 
C 
t! 

e 


515 


odscrip^ 


UUIU    l     uiew»M»»i»e«    f- 

■  u.o,  r                  »  -  tem  audicbat  magnalia  Dei,  quemadmodum  suscepit 

b  Patce  meo  i               "  m,,l,ine  meo'  eg0  a          f  j10minem   Dominus  Salvator  noster,  et  secundum 

peto,utaccjpiatis.  Ego  peto.ut  accipiam,  quajro,  xa  adnuntialionem   ppophetarum,  quomodo  de  Maria 

inveniam,  e->  puU...  ut  :«penatur  mihi ;  ego  in  no-  dnenatuSlest,et  Magi  adoraverunt eum, et  stella 

mine  tuo  peto    uttu  a  Patre  petas  e<  detur  miii».  ^.^^     et  angelopum   clarificationem  f,   signo- 

atus  sum  proptef  nomen  tuura  victimam  sangui-  ^  ^       di  -orum  virtllteill)  et  Crucis  gratiam, 

ndereet   iu0dcumque  tormentum  sustinere.iu  h   ^^.^  resun.cctionemf  et  manifestationem 

es.  Dominc.  audit  *  meus  et  defensor;  defende  me  ^  ^  ^^  ascensionein,  et  ad  dexte- 

ab  adversario  meo.  Angelustuus  lucis  protegat  me,  f^  ^^^  et  iminortll,  ejus  regnum. 

quoniam  tu   difcisti,  quod  credentes  peuentis   pei  beata  Vu       a  diacono  per 

orationem,  dabUur  vobis.  I  lorni  homo  mendax,    u  H-y                                innammationem  sufferre 

—  Sicui  tu  repr testatem^ ^abes,  ienestram               P               ^  ^  ^ 

Domine,daremihiomnesacramentuMtuumcosle-  non  poi     .                                                   ^^ 

^ut  dignussim  mciemS, >«-^^     Sal»:  £?«£  audi  meVm  »: 

Spiritus  tuus  ib   me  operetur,  voluntas  tua  m  me  adoramus  :  idola 

"s  ^^   "  ^tTpS    botm  lot     SCLrS^S  «   et    eramento 

mea»,  qui  passus  es  sub  Pontio  Pilato,  bonam  con      »  e  .,       niortuorum 

„,.,.., rucinius  deseendisti  et  .  .nculcasti     plumbo  et  lapide  e  J  ossib us^ «ortu 

_leum  „„!,,,.  :  deticta  est  mors,  devietus  est  ini-     oontexta,    qubu     s.  advenerit   ....      Ce ^ 
,„:„,,.  ,:,,,,  ,,„,.  Tu  . vsurrexisti  «  mortnis  et  appa-     antc quam  moip.at  mauu,  verbo  tantum  omnes 
rnisii  A.postolis  tuiaj  s-des  ad  dexteram  Patr.s,  qui     cotiter.-t. 
,.„„„■„    es  iudieare  vivos  el  mortuos.  Tu  domina-        2  Mater  autem  ejus  d.xit  ad  e„,  .   Ta.e 

S  ;  lii.."-.-   I i  qu-ent,  , am  raeam.     forte  audiet  peter  tnus  sensum  tuum  bune   L      .      ,  , (J 

!•„  n  tuum  libera  me  ab  adversana  potest ,     d.X.t  ad  „„.„,,,,  suam  :  Notum  tibl  f"™"^  m** 

,„  ppera  des.vineendi  inimienm  raeum  ;  , bi     T-;"""  ego  Ohristum  adoro    quem  p« ^d.acon 

...    meus  aesertoret  ad^eatue  precum  dt  petHto-     Preljura   d.d.c,   r^.^JJ^ 
,  postrarura  an.marun..  Liie  ac  noote  interpeUes     per  fenestrem  omma  m.rabiha,  qum  .ect  Dom 

pr,o  i catis    me.s;   urationem  meam  perferas  ad     H.O   vero  Deus    per   signum    Crucu. .  :  u.     ■    J 

;  fmenubus eum  ;  dmunt  enira jC&rrt. ^n i^ 
9)   Et  ....  Domine,  sancte  Pater,  digneris  respi-     est  Deus  alius.m  quo  sahemur.  Ethiec  >  um  a  .     ^ 
SUper  precesmeas,  sicnt  respcxistisapermunera     ul.iit  in  eccles.am  Chnstl  ad  orationem.^ »*     ^ 
.  DigneriS  me  liberare  ab  igne  et  poena  perenni.     tem  ejus  ,n  cubiculo  *in  suo  omma  nawav 
et  ab  omni  tormento.  quod  parasti  ii.up.is  :  per  bo-     vero  cum  vigdarent,  venit  eis  sopor;  et  m  o 

nu.n  et  bcnediotum    lesnm    Cheiatum    Salvatorem     sius  et  uxor  ejus  angelorum  exeru, tum  ei.    ^ 
ttOStrum,  per  ,,u,.,„  tibi  laus,  honor.  virtus,  gloria     Christ.im  d.centem  s.b,  ;  A  emte  ad  me,  ^    °      llt> 
„,   sseeula  s,r„l,.rum  amen.   HoctefMU  pdtto   «/,«'1      ntim  cch.rum  dabo  vob.s.  Mane  vero  s.i.r  lB 

Baluv.un   .),,',„.,  „J  ,,„,  , o   oteertai»!  itUmtU     et  stupebant  in  eis,  quae  viderant;  et  tollcn       ^_ 

,„,,,„,  ,,/„,«,„,,  ,.,i  ,„.„,,  mt,  m-  tt  u  tt  BeUhu  a     Filiam  venerunt  ad  ecclesiam  Dei,  una  cum 
r.i.neliv  »,,./■„>, „s  Bl  omrftfl,  tl  ;■,"»/  „,, „■.;,„■  ibi  inve-     di;,c„,o,  et  rogabant  eum,  ut  induceret  eos       -^ 
„„.  „/i,,.l»,n!B.li,iJ/NS.„,n»lmi,  Eleiiim  ra       scpum   Optatum  .  ;   quod   et  fecit  'Pse  .    -♦  j_el- 
,.,„,  tttet  ttitU  ,„„„,„"  iiiiII.t,  ,111,1  hinien  (uteatitr     Procidentes  ad  pedes  episcopi  obsecrabant,  >' 

Pamelins,  U   e.e  tiilk  tt  MSS.,  ijiix   hulmit,   varUt      perent  signaculum  Christi.  3 


„_  «»*• 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


201 


A 
.itfiio. 

4  prcco  ftu- 
straad  »>'- 
fO»  *tt+ 
tola 

vartoP*' 
ttlgtis, 

IrftcliS 

„,7  «"''/<""" 
tenlatur- 

li   l  k 


3  Episcopus  autera  non  consensit,  doneo  annun- 
tiaverunt  visionem  suain,  quomodo  eis  visus  est 
ChristOS.  Dixerunt  vero  ei  etdesiderium  Virginis  de 
Christo.  Edusius  vero  totondit  h  caputsuum  et  bar- 
bam  (erat  autem  sacerdos  idolorum)  et  prooidentes 
ad  pedes  episcopi  acceperunt  toti  tres  signaculum 
Christi ;  Edusius  autem  meruit  honorem  presbyterii 
anno  uno  et  mensibus  sex  /  et  recessitde  seculo. 
Virgo  autem  frequenter  ibat  ad  ecclesiaxn  Dei. 
Agladius  h  quidain  scolasticus,  videns  Virginem 
frequenter  euntem  ad  eeclesiam,  in  desiderio  ejus 
venit,  et  transiuittebat  viros  ac  mulieres  petens 
,,11,1  uxorem,  quae  omnibus  illis  dicebat:  Despon- 
iim  Christo  ccBleati  sponso;  ipse  mecustodiet 
immaculatam  usque  ad  adventum  suum.  Agladius 
autem  congregans  multitudinem  virorum  et  obser- 
vaus  eam  euntem  ad  ecclesiam,  volebat  per  vim  ra- 
pere  eam.  Mulieres  vero  vel  puell»,  quae  cura  ea 
erant,  exclamantes,  motum  fecerunt  in  domo  ejus, 
et  exeuntes  cum  gladiis  et  fustibus  fugaverunt  omnes 
/.  Virgo  vero  signum  Crucis  faciens  sibi  in  fronte 
salva  fiebat  ab  omni  temptatione,  semper  frequen- 
tans  ecclesiam  et  vacans  orationi.  Agladius  autera 
accessit  ad  Cyprianum  ruagnum,  et  promisit  ei  duo 
talenta  auri  et  argenti,  ut  per  maleficia  caperet  ei 
virginem  Justinam,  ignorans  infelix,  quod  invicta 
est  virtus  Christi.  Gyprianus  autem  per  suas  magi- 
ca&  artes  vocavit  daemonem  ,  et  daomon  veniens 
dixit  ad  eum  :  Quid  me  vocasti  ? 

4  Dixit  ad  eum  Cyprianus  :  Amo  Virginem  de 
Galilaeis  m,  Potessuadere  eietadducere  eam  mihi? 
Dsemon  autem  potestatem  nullam  habens,  promisit 
ei.  EtCyprianus  dixit  daemoni  :  Dic  milii  opera  tua 
etoredam  tibi,  quiaadducismihi  virginemJustinam. 
Dicit  ei  daemon  :  Ego  desertor  factus  sum  a  Deo 
objcdiens  patri  meo  ;  ego  homines  turbavi,  angelos 
de  alto  traxi ;  ego  Evam  persuasi  et  Adam  paradiso 
fraudavi ;  ego  Cain  docui ,  ut  occideret  fratrem 
suura  ;  ego  persuasi  Judseis ,  ut  crucitigerent  Cliri- 
stum;  ego  commovi  civitates,  muros  elisi,  domos 
efFodi  et  alia  multa  cum  fecerim,  non  me  vincet  haec 
Virgo.  Accipe  ergo  medicamina  et  disperge  circa 
domum  ejus  deforis,  et  ego  Bubveniens  paternum 
Bensum  meum  injiciam  in  eam,  et  statim  obaudiet 
mihi  in  illa  hora.  Virgo  namque  Dei  surgens  tertia 
hora  noctis  reddebat  orationem  Doraino  Deo  suo  n. 
Sensit  autem   impetum  dasmonis  et  signavit  se   et 


eju8,  et  ego  vado  et  persuadeo  ei.  Cyprianus  autem   D 
acoipiens  fecit  siout  praecepit  ei  daemon.  Virgo  au- 
tem   Justina    media  nocte  surgens  oravit,  dicens  : 
Media    nocte   BUrgebam  ad  confitendum  tibi  super 
judiciajustitisa  turo;  Deus  omnium  et  Dominus  mi- 
sericordiaa,  ccelestium  rerum  et  terrestrium  Domi- 
nator,   qui   diabolura   confudisti    et  sacrificiuin  per 
fldem   suscepisti   et   dedisti   Imminibus   potestatem 
conculcare  inimici  virtutem,  sanctura  Danielem  de 
lacu  leonum  detraxisti,  Bel  et  draconem  occidisti, 
qui  obscurata  illuminasti  et  mortua  corpora  vivifi- 
casti  et  mortem  confudisti,  qui  donasti  hominibus 
resurrectionem,  non  me  despicias,  pie  Pater;  parce 
Famul»  tuae  Rex  omnipotens,  Domine,  et  custodi 
me  in  castitate,    et  inextinctam   uieam    lampadem 
custodi ;  ut  intrem  tecum  in  requiem.  tmmaculate 
Salvator  D  imine,  gloriatibisancte  Deus,  Deo  Patrj 
et  unigenito    Filio    tuo    una  cum  sancto   Spiritu, 
amen. 

G  Et  ctmsignans  se  signo  Crucis,  in  noraine  Jesu 
Christi  exsufflavit  in  daemonem,et  reliquit  eam. 
Daamon  autem  venif.  ad  Cyprianum  et  stetit  coram 
eo ,  et  erubescen*  tacebat.  Dixit  ei  Cyprianus  : 
Ubi  est  Virgo,  ad  quam  transmiai  te?  Damion  dixit : 
Victus  suin,  timeodicere;  vidi  enim  quoddam  sig- 
num  terribile  et  contabui.  Cyprianus  autem  dimisit 
et  hunc  cum  injuria,  et  iterum  per  magicas  artes 
vocavil  ipsum  diabolum,  patrera  daemonum,  et  dicit 
ei  :  Qum  est  heec  intirmitas  vestra?  Victa  est 
omnis  virtus  vestra  ab  una  Virgine.  Dicit  ei 
diabolus  :  EgO  modo  adducam  illam  tibi  ,  tan- 
tum  tu  paratus  sisi  Cyprianus  autem  dixit  dia- 
bolo  :  Dic  mihi  quod  est  signura  victoria?  tU8B ''  Dicit 
illi  diabolus  :  Ego  vexo  eam  furiis  variis  et  incen- 
dam  illam  et  corpus  ejus  ad  fornicationem,  et  fre- 
neticam  eam  faciara  addueens  ei  fantasma  in  media 
nocte,  et  parabo  eam  tibi  ad  desiuerium  corruptio- 
nis.  Tunc  diemon  ostendit  se  in  specie  virgi* 
nis  S.  Justinru.  virgini  Dei,  et  intravit,  et  se- 
dens  supra  lectum  ejus  dicit  Banctaa  vfcgini  Justi- 
Q88  :  Bgo  hodie  missa  sum  ad  te  a  Christo  tecura 
vivere  in  castitate;  dic  vero  mihi,  qua?  est  m 
certaminis  tui  provirginitatefl  Multum  enira  te  videq 
vexatam  ah  abstinentia,  Saneta  virgo  Justina  dixit : 
Merces  ouidem  multa,  labor  modicus. 

7  Dicit  ei  dfflmoQ  :  Quomodo  ergo  Eva,  cum  esset 


E 


in  paradiso  virgo  vivens  /•  cum  viro  se  separan  f 

domum  suam  signo  Crucis,  et  precabatur,  ut  fuga-     orani  soientia,  i  ipleti  sunt  et  generaverunt  **f^ 

retur  daemon,  et  dixit  cum  lacrymis  virgo  Juatina:     filioset  repletus  est  mundus?  Deus  enim  benedixit  /M' da moms 
Deus  oumipotens  o  unigenite,  qua  coelum  extendisti,     eos,  dioens  :  Crescite  et  multiplicamini  el   replete  f 

terram.  Puto  enim,  si  in  virginitate  permanseri- 
mus,  pro  mhilo  faciemus  Dci  verbum  et  in  judicium 
incidemus,  velut  comteranentes  Dominum  et  non 
obedientes  ei,  Sancta  autem  Virgo,  cum  audisset, 
i  a  diabolo  volehat  exire  foras  ostium,  quia 
cogitationibus  torbabatur  ih  corde  vehementer. 
Sensitautem  in  semetipsa,  qusa  loquebatur  ei  per 
Spiritum  sanctum,  quihabitabat  in-ea*;  et  consi- 
anans  se  et  orana  insufilavit  diabohim ;  et  diabolus 
Uquefactus  est  sicui  cera  a  facie  ignis,  et  non  com- 
oaruit.  Sanctaautem  Virgo  in  ss  rediens  post  tur- 


qui  terram  fundasti  super  aquas,  qui  fecisti  homi- 
neni  ad  imaginem  et  similitudmein  tuam,  tu  Do- 
mine,  qui  fecisti  Evam  de  costa  Adam  iiniuaculate 
epulari  de  tua  creatura  p,  hos  autem  persu 
serpentis  obaedientes  et  morti  traditos  misertuses 
donans  remissionem  peccatorum  et  resurrectionem 
vitaa  a;terna3.  Omnis  creatura,  quam  fecisti,  glori- 
ficat  te  verum  Deum. 

5  Domine  Deus  redemptor,  adjuva  me  etconforta 
Famulam  tuam,  et  dignam  me  fac,  quam  vult  ten- 
tare  adveniens  in  hac  hora  Satanas  :  ct  oonsigu  ms 


totum  corpussuum  signo  Crucis  exsufflavit  dasmo-  bationem  statim  fugitab  ea  inflammatio  carnis,  ez 
nem.  Et  recessit  da;mon  ab  ea,  et  veniens  ad  Cy-  ccepit  dicere  :  Gloria  tibi,  Ohnate,  rili  Dei.balvatoi 
prianum  stetit  antc  eum;  et  dixit  ei  Cjprianus  :     noster.  qui  eos,  qui   deprimuntoira  penculo,  salvas 


Dic  mihi,  quare  non  adduxisti  Virgineflft?  Dicitei 
daercon  :  Non  me  cogas  dicere,  quod  opn  poasum: 
vidi  autem  quoddam  signum,  quo  contabui.  Cypria- 
nus  autem  deridens  eum  dimisit,  et  iterum  perartem 
magicam  vocavit  alterum  daamonem  fortiorem.  Si- 
militer  autem  et  hic  gloriabatur  et  dicebat  ad  Cy- 
I" •iammi  ■  Au.livi  et  tuam  jussionem  et  illius  imposr 
sibilitatem  ;  cgo  emendo  et  facio  voluntatem  tuam. 
Accipe  ergrj  hoc  cor  meum  q  et  spargecircadoraum 
Septembris  T.  VII 


et  deducisad  luineu  servos  tuos  et  ad  tuam  volun- 
tatem  de  aliena  vnluntate  :  Domine,  Deus  meus,ne 
permittas  Famulam  tuam  a  maligno  Batanavinci; 
1|nll  pollual  inimicue  serpens  immaculatam  Colum- 
l,  im  tuami  sed  cuatodi  me  incontaminatam  ad  tuara 
Deitatem  ;  conflge  olavifl  timoris  tui  carnes  meas, 
et  de  lege  tua  miserere  mei. 

g  Diaholufl.autemcoBfusus  npparuit  Qypriano;  tmpotentiamt 
et  dixit  illi  Cyprianus  :  Sicut  video,  et  tu  victus  as;   eonwtilw 
2G  quemadmodum 


1,  ANONYMO. 


ad  ftdem, 
n 


^  SS    CYPMANI,  JL-STIN.E  ET  THEOCTISTI  MM. 

ACTA  SS  flj  aicens    P  oeedite  cateeumini.  D 

rvn rianus  autem  sedebat.  Et  dlClt  81  Astenus  dia- 

us  .Surgeetexi,Cypnano..}pnanusa1c,tei: 

ServusfactussumChristi,   et  foras   me  mitteti 

Litel(lw.1.n,.:Factus.slK,.,:,u.servusDe1v 
Dicitei  Cyprianus  :  Vivitmih)  Chnstus,  quidamo 
confuditet  Virginem  salvavit,  et   mei  nusertus 
Lt   auia  non   exeam,  niri  perfectus   factus  fuero 
aervua  Christi.  Diaconus  autem  nuntiavit  haecepi- 
scodo     Convocans   autera    eum    episcopus    et    m- 
tenoeans  voluntatem   ejus   secundum  consuetudi- 
„em   ecclesi»   inquirens  diligenter    omma     cate- 
chizavit  eumjet  siceum  baptizavit  y.  Post  aliquod 
autem  tempus  factus  est  diacoims  sanctorum   Sa- 
cramentorumChristifetgratiadata  est  ij^ 
sus  dajmones,  etomnes  infirmitatessanabat.  Multoa 
autemdegentilierroreconvertens  fecit  I  hnstianos. 
Erat  autem  et  vita  ejus   irreprehensibihs  et  m.  i 
eiussine  malitia.  Completo  autem  anno,  promotus 
est  in  gradum  presbyterii  et    permansit    sedecini 
annis  in  officio  presbyterii.  Beatus  autem  Antimus 
nrajvidensexitum  suum.  convocat  synodum  episco- 
porum  z  etordmavit  S.  Cyprianum    episcopum  ;  et 
statim  in  Christo  migravit  ad  Dominui...  ( 3  pnuna  E 
veroepiscopusS.  Justinam  virginem  promovxt  m 
monasteno  virginum  abbatissam  aa  et  matrem  mo< 
nasteriorumvirginum.multosenimCyprianusinlu. 

minabat  per  verbum  Christi  et  convertebat  aug 

gregem  Christo  bb. 


.  ^adtnountn  taroen  vioU «* * J-Jffi 

Stowwi  Dio  »^';.?ua'oneb  0: ;;  viL  autem 

i,lidi,bolu»:D.oepet.b .noni.'..  iln  llis. 

quoddam  sigmim  U-rnb.le,  et    t. b» 
cess,  dissolutus  velntturous  fcft  auwmv 
viotoria.  ejus  virtutero,  J»^*£S  Dicit  iin 

fluxi  siout  eera  a  fa       g^fgtt  ei  «abolus  : 

^e1uLruoumll,.Dio,t.lliCJr.-^rgo« 
ego  debeo  festinare  amious  fler.  Cru  ,b    ,  ut  ne  e 
£em  inourran,  pa,,am.  D.o.t  e.  ^J^ 
„,11,1   per  vntutes  exero.tus  me.,  per  quw ,  nemo 
B  Sotest  periurare,  Dioit  ei  Cypr.anns  .  Contemuo  te 
l  ^lesrunngantesvirtutestnas  "^«^ 
cognovi  virtutem    Christi   et   orat.onem   V.rgims, 
ojnodo  omnes  vos  confnditet  liquefecit  s.ou    iu- 
BUS,  propter  qnodconsigno  memet.psum  et  .enun- 
t.otib.  et   dn.moi.ns  tu.s  :  Consigno  me,  dicens  . 
Gloria  tibi,  Christe  Filius  Dei,  Salvator  noster.  1u 
autemdiafeole,  audiroe  : Habeo  Chr.sturo  Doro.nuro, 
oui  roe  salvum  feoit.  Tunc  diabolus  discessrt  confa- 
L   Cvprianus  autem  vadeus  ad  episcopuro,  cec.d.t 
ad  pedes  ejus,  dicens  :  Famule  Dei  excelsi  et  s.gna 
me  et  catechiza  in  Christi  notit.am. 

9  Deatissimus  autem  Ant.mus    a  episcopus  pu- 

tans,  ne  forte  ecclesiaro  venisset  in  trrorem   ro.t- 

tere,  expulit  eun,  d,ce„s  :  Suificiant,  tibi  Cypnane 

hi  qu.  foris  sunt,   nihil  potes  adversus  ecclesiam 

Dei    inviSta  est  enim  virtus  Christi.  Cypnanus  d,- 

xit  '■  Certus  sum   et  ego,  quia   invicta   est  virtus 

Chrisii  ;  nocte  enim,  qm*  transiit,  transmisi  prinei- 

pem  dsemonum  et  ipanm  diabolumad  sanctam  vir- 

ginem  Justinam,  ut  quaqua  ratione  seducerent  eam ; 

et  cognovi  in  precibus  ejua,  quo.l  per  v.rtutem  Cru- 

ciset  orationes  eflugavit  eos  et  ipsum  d.abolum  : 

propter  quod  deprecant.  miaerere  mei  et  salva  ani- 

C  raaro  meain.   Episcopus   vero    gratias   agens   Deo 

be lixit  eum  et  permiait   ire,  dicena  ei  :  Festtna 

Fili  adecclesiamDei  et  orationem  s.ne  cessat.one 
redde  Deo.  Cyprianus  vadens  ,„  domum  suamomnia 
idolaconfregit  et  per  totam  noctem  lugebat,  dioens  : 
Quomodo  ausus  su.u  apparere  v.rtuti  Christi,  cum 
ta.ita  mala  fecerim'?  Quomodo  benedicam  eum  in 
ore  meo,  oum  incovaverimfrequenter  multos  immun- 
dos  dsemones,  et  manducaverim  de  pollutis  sacrifi- 
ciorum  '!  Et  nunc  positus  sum  in  cinere  ;  miserere 
mei  misericordiam  Dei  sustinentis  U).  In  magna  au- 
'  tem  die  Sabbati  x  vadens  ad  ecclesiam  ora>it,    di- 

:  cens  :  Domine  Jesu  Christe,  si  dignus  sum  vocari 

servus  tuus  perfectus,  da  roihi  audire  per  sanctum 
Spiritum. 


M 


baptizutur 
rl  fil 

pntbj/ttr, 


p.ruum. 

10  Iugressus  in  ecclesiam  sanctam  qurerebat  au- 
dire  a  sanctis  Scripturis  verbum  consolationis,  et 
cum  ingressus  esset  ad  limen  sancta?  ecelesiie,  qui 
psallebant  e\o)umaverunt,  diceutes  :  Salvun,  fac 
servum  tuuro  sperantem  in  te  :  et  iterum  lectio  pro- 
phetaa  :  Ecce  intelligit  puer  meus;  exaltabitur  et 
gloriflcabitur  nimia :  iterum  in  Psalrao  .- Vidisti, 
1)  .lii.n...  iio  sileas,  Domine,  ne  discedas  a  me  :  ite- 
ruro  Apostolus  ait :  Christus  nos  redemit  de  male- 
dicto  legis  :  et  iterum  in  sancto  Evangelio  dicit  : 
Filius  meus  hic  perierat  et  inventusest.  Et  posthoc 


ANNOTATA. 

a  TUulusin  MSS.  notlri*  esl,  Passio  B.  Cypriani 
etJustin»,  stm«is«ue«*!totinflpojrop/«sS.  Mm- 
miniTrevirmsUacS.Atdomari,  iM  mmnmm 
Actorum  pars  timilUer  prima  o  ■•>■    >"  "f" 

grapl / ,9 N >dte  *  Martene  f 

l msonare,  t »  ftta  habetur  Conversm  S.  Qy- 

.„,.„„.  NeScio,  .n,  Martenius  titulum  m  rno  m. 
invenerit,  qualem  excuitt;  nmirum  :  Convers.o  S. 
Justin»virginisetS.Cyprianiepiscopi;fl««rw« 

rdmkaeparuconteniuvleneaccomt htti  -^. 

bPro/ofli«*flttti«<:o»«»n«s  BO»/«fl««r  m  M^., 

gua  taerlflm  habent  Coa/ m,  secunMm  parm 

Actorum  constituentem.  IH  Ude  «t  exordtum ..  Tem- 
poremoauh  imperatore  Diocletiano  in  omtateAn- 
iiochia  erat  qncedaro  virgo,  nom.ne  Juattna      at  ■ 

vero  ejus  etc.  Conn, ■sionem  S.  Just, «     '    "■■- 

tiflBitoporiooo«tij«!e,^rai«fo/(i?lt«r;m««fl«fl»^E 

mderipossunt,  qux  Commenlavu  prevn  §  •>  '""'•»„ 
BuL,unt.InimpressoCatalogoccdtcumMSS 

regisGallia  tom.  2  oocurruui  Aeto  SS.  Cyprmn.« 
„po,OT.xfflv    X6ya>y;    codioe    mn    1484    Mo, ,   w 

L*m    nostri,   H '"- •»    Susp™lZi 

quBinhiscemendososunt,  ^**F*,J*J  „ 
,,,„,   «udui    i//fl    mihi   compararej    fl    i ' '      • ■ 

„,,.„  ,„  Or*cU    erudito    respon i    est ,   u*P 

codicessicdetritosetmutilatosesse,  «"«»***  *      , 

(  qttidem  possint.  Consule,  s.  lubet  Comm> 
prmvii  num.  31  el  seq.  .  ^,,,, 

c  /n  Actis  AfartoBionis  oocflturEdisms  .  i«  ■• 
MHttar.-Hie  eratsaoerdos  idoloruro  :  ^7^. 
noroine  Cledonia.  Efldem  fero   Rfloel   ^etaphram, 
„,  ,„  nootro  apographo  anonpno,  quod  vatai  ■■ 
sonot,  motris  »omen  «tl  Dedonia.  Utr»  »>-/.„>  /<" 

.,„  codtce   dttiertimodo  /ectum  et  ,■.,.,>„,.,''»'. 

„„,,,„«  m  OrienteChrUtianoet  CatalogoopixvP" 

Antioclii*  PisUise,  ubi  de  SanctU  •>>■  """';. 

,„,„,„,.„,  ratremS.M«n<,«>, Mdesvam  "11 

latum  fuisse.  ,    nniiouos. 

dZrtidu.  DaphniUcus  famosus  fuxt  apud         ^ 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS.  203 

Nola  estfabula  de  Daphne  in   laurum  versa.   Scnam  etoquentia  suse;  quod  postea  nomen  aditlos,  qui  elo-  D 

bidem  ponunt  pagani  plurimi,  Locua  erat  quadraginta  quio  eruditioneque  prxstabant,  ac  denique  etiam  ad  pa- 

diis  Anii"1'1""  distans,  densissimis  lauris  cupressis-  tronossev  a<lvocatos,quicausasm  foroanunt,  transivit, 

cnnsitus,  fontanis  aquis  irriguus  et  voluptatibus  ton-  Videlur  in  ultima  acceptione  dglaidm  tribur    Vi  le,  si 

ins    Medium  tenebat   celeberrimum   Apollinis  ac  lubet,  Canginm  in  Olossario,  Metapkrastes  ai£,  illum 

T)    lXfanumcumazylo,adquodOniaslib.  2  Machab.  Aglaidee  appellationem  forle  consecutum  fuissea  pul- 

i  confugisse  legitur.  De  oraculo  Daphnitico  m^odigio-  cln-it ntiinc ;  y.yl7.*$nimiium splendidum,  seu  $u\c\irum 

sisque  aquis  varia  etiam  fabulanlur  aniiqui.  Denique  significat. 

celebris  lucus  ille  fuit,  ui  vicina  AnHochia,  Syrix         1  Belle    hic  Metaphrastcs  varios  Aglaidx  conatus, 

etrovolis,  ab  illo  Epidaphnes   et  ad  Daphnen  cogno-  Sanctamque  raptam  usque  ad  ungucset  spula  illi  repu- 

minata   fuerit,  ut    tradunt    Ortelius  aliique.  In  AcHs  gnantem  exhibet. 

edMsa  Martenio  non  leguntur  particulae,  qux  Antio-         m  Sicgenliles  adignominiam  Chrislianos  appellare 

chiam  Syrise  hic  distincte  designant;  sed  nec  similes  solebant.   Qregorius  Na  ian  enus  OrationeS,  qus  est 

inveniuntur  apud  Photium.  Consule,si  lubet,  quss  de  adversus  Julianum,  pag.  81  ait,  abipso  sicpassimvo- 

luic  interpolatione  pluribus  disserui   Comment.  prsevii  citatos  fuisse,  eumdemque,  ut  ita   vocarentur,  publiea 
s  5  num.  74  et  seqq.  fy*  sancivisse. 

5  eApud  Metaphrasten  vocatur  Upathoe,,  apudMur-         n  Variant  hsec  apud  Martenium  hoc  modo : Igitur 

tenlum  Prelius,  ubi  illum  legentem  quadara   die  au-     sancta  Virgo,   cum  surgeret  tertia  hora  noctis  ad 

dtsseJustina  dieUur,  quod  frequentius  conligisse  veri-     orationera  secundum  consuetudinem,  sentit  impetum 

simileest,  et  nostris  MSS.  conforme,  utiet  ipsis  Mar-     daemonis,    qum  pleniora   sunt.  Quxcumque  porro  Inc 

teniantSi  ubi  pauto  infra  legitur  :  Cum  hsec  ergo  au-     de  prxstigiis  maleficiisque  appetita  per  Cyprianura  S. 

diret  beata  Virgo  per  fenestram  per  singulos  dies  a     Justina  referuntur,  ex  Confessione  desumpla  sunt,  ubi 

diacono.  Notie  necessariis,  quas,  si  volet,  teclor  consulat,  illu- 

f  Apud  Martene  et  in   apographo  S.  Maximini  est     stratarecurrent.  ^ 

B  glorificationem,  ubi  etiam pauto  infra  legitur  mendose         o  Apographum  Audomarense  interjecta   habet:\Jni- 

^edentem  pro  sessionem.  Tum  hsec,  lum  alia  plurima     geniti  Filii  tui  Pater,  qui  homicidam  serpentem   in 

suadent,  Acta  ex  Grz-cis  versa  esse.  inferno   demersisti.    Qui  carne  indutus   es  propter 

g  Eumdem  nominatim    habent    MSS.  omnia,  quae     nos,  Salvator mundi Jesu  umgenite  etc.  quaeferecum 

,.■„/,.  Optatusnullus  invenitur  in  CaU  coporum     editis  consonant. 


Antiochim  Syriee  :  locus  illi  tocando  in  sede  Antiochix 
Pisidix  aptus  assignantur  Comment.  prsevii  num.  80. 
Quocirciter  anno  figi  possit  hsc  conversw,  habesin 
qualicumque  chronotaxi  num.  67  et  seq.  deducta. 

h  Correxi  ex  MS.  S.  Maximini  :  in  nostris  enim 
et  rrliquis  fereomnibus  mendose  legitur  tondens.  Quse 
porro  hic  de  Edusio  dicuntur,  eadem  plane  sunt  in  edU 
tis  apud  Martenium;  ubi  aeque,  quod  fuisset  /«'< 
ftacrificus  seu  sacerdos,  pro  causa  allegalur,  quare  bap- 
irntus   et  ad  Ecclesiam   admissus   capillos  et  barbam 


p  Post  similitudinem  tuam,  habent  Acta  Martenia- 
na,  te  deprecor  adjuva  me,  et  conforta  Famulara 
tuara  proraittenteracastitatem,  etdignam  mefac  liac 
hora.  Et  consignans  totura  corpus  etc,  qus  m  no- 
stris  translata  sunt  ad  initium  sequentis  numeri.  Illis 
rursus  ad  verbum  consonat  prolixius  apographum  no- 
strum  anonymum;  sedreliqua  MS.,  quescumque  hisce 
interjecta  habent,  haerentia  mni  ei  hiulca.  In  Audo- 
marensi  post  tu  Domine  sequUur  :  qui  posuisti  eum 
cum  sua  costa  immaculate  epularede  tua  creatura; 


totonderit.  De  sacerdotibus  Syris  indubitatvm  est  apud     apographum  S.  Maximim  postAdm  stc  prosequitur : 


ut  cura   suo  conjuge  immaculate  epularetur  de  tua 
creatura  ;  denique  in  aliispro  epulari,  passimlegitur 
copulari  :  mfindose  ubique,  ui  liquet,  amanuensU  pro- 
cul  dubw  vet  inepti  interpretis  vilio. 
f\  Hicapographa  pteraque  habent  medicamentum ; 


Lucianum  DedeaSyria,  etApuleium  in  Asinoaureo, 

solitospro  superstitione  fuisse  comam  sibi  etbarbam  ra- 

dere.  Hinc  confirmatur  opinio  nostra,  quod  de  Syrix 

metropoli  sermo  non  sit  in  Aclis,  dum  Antiochia  sancto- 

nim  Martyrum  nostrorum  patria  fuisse  asseritur,  E- 

tenim  hicsatis  luculenter  insinuatur,  Edusium  in  patria  anonymm  brmus  et  ahud  S.  Uu      >    T '     n ,  nm 

idolis  servivisse.  Morem  sacrificulonm   patrium  non  formium  ,  fu  voxm  iisdem  '<J  ''''';         * 

nr^  nonest  credibile;  multoque  minus,  comam  et  ^^."^1M-2T^^S^! 

c  barbamquam  ex  superstitiosa  professione  alere  non  n-  manifeste  m  codtctbus  nosm  U               ~£ 

1  Cebat,  nec  proinde  habebat,   deposuisse.  Verumalia  in  tum  esse  :  ethoc  quidem  un  •  fjf  **L u     J ie,I     F 

verHs  hisce difjicultas  est :  etenim  certum  videtur,  omnes  camenta  sunt;  cfopScov  seu ^   ~^Z 

!  sque  uc  sacerdotes,    tntegros  captuos  ei   vmoam  "«           >          c        .        p.,ii,i„m 

> " •* •* ** :t!::  m7Z^zXZt?2> *-* 

amoreillodesciscensbarbametcomamrastssettetqua  r  uursusm                    .,,,,„..„.  o.iomodo   er^o 

-  **  m r Uori tio,  , Kaeer*»  J -  ^^~  £.-*£ 'MSl°  v^, 

idobrum  '  Fuil  apud  OrienlaUt  tonsura  tonslam  $>-  cum  esset  ava   n  p      '          « 

hum  el  mlrorio.   Igitur  Edums  voluerit  caU  •^«^X£SrS.^  -"» 

Me  te ,  dolorem  de  peccatU  „r,  terith,  ?«*  .  »»-  serunt  man^ u ^a       e   igno  « ^  * 

possunt.  .      ,       i , ..-,..,/ 

iNondiciturhicEduei «  .  euscepto  oaptimo  ^[ZTTJqZmsumrnendmeunUcta 

ad saerotOrdinespromotus:itautnonampUusstsg^  '■""            -.Tnno  «ancta  VirgohsBcaudiena 

'" / — '■  -v<"«""<< •■' •">"•<■  "<"<■"'  ''•"'"';-  ;;„:;;,;;.',;'; X«>'mp«a. »uw«u  tari '■ vo- 

dam  eacemplaribus  adhut :mmws  attttur  Edusiut  m  nflamniar.,              uaJ'co„itatiollibHs  turbabaturin 

/„„  confhctu*,  qum  S.  Justinac»  dssmone,  Cypmni  taw  exi             ^       Sed  Deus>  qui  non  permitUt 

malie  artibus  txcUo.  glotim  gessU.  Ftdt  mfra  ai.  I.i-  ™™e^\°er,ws  MM  supra  id,  0UO(I  p0ssnnt,  sed  la- 

'"'<"' l-                                               .  ,;.  ;„  tAntetionedefensionem,  ut  possint  sustmere, 

Vartenius   habet   Aelaidus ;  MetaphrasUs  mm  ***** ^?t^^'*** 

Eudocia  apnd  PhoHum   AV— ^  sicutettam   appel-  ^^\n.LJ^Jm  Qus6  tn  omnibus  MSS.  bre- 

taturinsecundaparteseu  Confesmne  S.  Cypnan    a  u »«■ ^,4       4                    mudimus  ,   tmncataet 

Martenioedita/Scholasticiporroprimum   vocati  lue-  vtonb,,.,  /    ,               ,    / 

runt,qui  lites  sibi  fingebani  exercend* arHoratm*  et  manca  sunt.                                                           t 


B 


ACTA  SS   OFBUB.  ™™*  ET  ™EOCTISTI.MM. 

204                              ftv"  Pfeitfte   ei'i  S.  Cyprianum  r»m  snpmtu   etmnt«raff,  d 

t  ,4,,,/rf  MartemWl  ,.'  toproMeriW  '™P*«  »"''"  ,.,,;,,;,,,,„,  ,„>,n/,    eil   S.  Cyprianum  ad  iitm  20 

U.M,  „„„/  Mc  plurima,  au  "  <'"»'»'""'"""  '"•'  '     ,   ,„,„,„  CArietfenum;  ?«od.  Jtiittn  argmmtiini. 

,,„•  MgMrtta  m« '  "'<  "'"'';;"  '  "  " " ;   ,     „„,,,„,„-  forte  Magnum  Sabbatum  M  te,  f«  Paecfta  ,„,,„- 

„   ,„,„,„  „„„,  67  a  teq.  Otertm  ,«<„»" '  ,„„,,,„.  de,ignatW  :  „/  hoc  „,„„,,„„„ „„„„„„ 

uo  ac* «mu  u "'-'■'  /""/'";"/''*'""     '"';;,':   .,„,„' Mto ,„„„« .« 20 ,,-'/''«  „«""«»  p»i«. 

,.,  «.«„•/,<  tti  C«.f««fe»«.  *»  ''""■'"  """    <LjL.  Sofemnft  /„7»„»„"  "'""'  '-'»>«'»'«  ''"«»'  «Mf«rl  «o- 

„„a  <le  Aglaid*  amoribtu  magtmq^ &•    VyP™  ^  .    ^ ^  ,,„„,,„„,,,  ,,,,,„,«  „,„„/(,,■„,„„•,„,„ 

LC/,/««"»»''«"""'v'""""',s"m''"'  S"     ;  ''          Lst  JV„;„„r.„""»  Ortrtftmo  40.  Verum  qumdoqttidm  Pa. 

rem  pft.ro  de  h»  duiderantem  eo  panter  rmtito.  J *  «  ^          ,„„„„„„.  „„„  95  Aprifc,  />,„„m„, 

,„,,„„,„„„„,.„,  Jl/ar.„,„  jiele  M  «■'  «'""».  "'''-  ,,,„„        ,„,„„„„  13  Jnnu  „„',„  , ,»»»./.  Opor- 

„„..  Post  hsc  vero  multa  et  tanta  vkIc.is  Cypmnu*  r  ^  ^  ^  o .„„  „  ,,„,„,„„,,. 

quia  in  omnibus  Christi    signn  superatur  ,    iwru  ^  ..^     ((i>  to/„,,,„„„,  „,„„  }ir!ecedehant  el  comi- 

permagicas  artes  vocavit  diabolum  |mP*  '         „„,„,,  ,„„,.„„„.  TerttUlianue  ct  j  ,„/„,,,„,. 

moniorum,  et  dicitei  :  Dicm.hi  v.r  utem .*  gm  .1    '-,  fffc<  ^  ^ ,,„,  „„,    3.    ut  a  bapttemate  . 

in  quo  superat  vos  Puella.   Dicit  ilh  diaboius .  ingrediar,  aquam  adituri  aliquando  prius  in 

mihi  elc.                                       .      ,    ,.         mita  ecclesia  sub  antistitis  manu  contestamnr  .   nos  re- 

v  Non  parum  i«  hac  ptriodo  vartani  >f>  "";*'*  nnntiare  diabolo  et  pompa.  et  angelis  ejus.  Bl  S. 

a  MarMiocnm  pltrisque  apographu  Itaoen  V          •  ^,,,,,,,,,,,,, ,,,,.  9  ,;„  S„„„,„,„/.   cap.  7  Interrogatus 

pauto  posl  furiellaaerea  pro  furcella,  »»'  .Iuru"'.'  M   ,„   ,„   Credis  in  Deom  Patrem  omnipotentem  ? 

/,„;„/  ,.,„„,,',„•  Atidomorew»,  antaa.  Ganoius  in  u  .        ^^  ^  me.-sisti   Iterum  interrogatus  es, 

,  voee  Furiella,  toeam  «  AclM   Sb.  JustntB  ei  ■  ■•  ^  ^.^  nostrum  Jesum  Chr.stum  et,  in 

Cyprianiail/artemeeditts  «''»««'.    conjectotoae,    cx  Dixiati :  Credo,  etmersisti,  Tertio 

voee  Grzca  QiM*.  .»«'«  «»»-"'•  ^"""'  '   "»T*  JJl^  Credis  ...  Spiritnm   sanctnm  1  Di- 

meivocatcharacteribu,  oaldemcvaa,  cm,  et  alteram     "  e  '^       >  VUni  „ ,„„„  ,„„  „„„ 

proaUerafaciUlegi  etdeecribi  potwte;euepicor  tamen  « t.,  ,re                      chryeoetommiGaltchtei  „,1  *• 

•""■"' ■  '""»"""'"'■""";"  jr;s  K52£  

crcdo,    teflend«m   aerea   procella  e.x  Gixco  UueA/a, 


sv,/  fornax  a^nea,  »/  feoftet  ap»graPlnn«  nostrum  brevius 
vrl  quid  sntiile.  Cctrrnm  mnor  hic  dxmoms  orationem, 
qux  sane  non  est  commendantis  se  vel  ben  volentiam 
capiantis.In  Confessione  diabolum coactum  imbecilhta- 
tem  suom  fateri,  videbimus. 

u  Non  est  Anthimus  is  Nicomediensis  episcoyus,  qu\ 
initiopersecutionis  martyrium  subiit,  utperperam  opi- 
natusfuit  Baronius;  sed  alius  homonymus  ,  qui  vnisi- 
militer  sedit  Antiochix  PMix.  Vide  disputata  Com- 
mentarii  prsvii  num.  79  ei  seqq.t  num.  60  «•/  seq.f  ac 
denique  superius  allegata  ad  litteram  g. 

w  Hxc  rursus  variain  variis  MSS.  contorta  etlu- 
xaia  sunt.  Martenius  legit :  et  ihidc  positus  sum  in 
cinere  misericordiarum  ejus  sustinens.  Apo<jra- 
phum  anonymum  brevius  sic  habet :  et  ponens  cinerem 
supercaputsuumorabatadDominum,ut  sui  misere- 
retur,  quir  quoad  sensum  sunt  procul  dubio  correctiora. 

x  Lequienus   in    Catalogo  episcoporum  Anlhiocliix 


nnniiiuiiuuo. 

z  De  synodorwn  est  mentio  apud  Martentum;  uln 
lanlum  ita  legitur: Conwcans  S.Cyprianumordinavit 
eum  episcopum.  Forte  vox  Qrxca  cmtnrasigntficabat, 
aliquot  mmnnm  episcoporum  ,  quam  persynodum  m- 
terpres  reddiderit.  t 

aa  Carpitur  aplerisque  inter  crtcm,  quod  jam  secu- 
lo  3  parthenones  in  Ecclesiam  inducant  Acta.  lUc 
vindicanmus  Commcntnn,  prxviinum.  S%  quem  con- 

sule.  . 

bb  Apud  Martenium  et  in  apographo  nostro  longton 
sequitur  :  Oum  quo  Deo  Patri  gloria,  una  cum  sanctc 
vivificante  Spiritu  nunc  et  semper  et  m  saecu  a  sje- 
culorum;  amen  :  sicque  clauditur  pars  1  fl  subjic 
Confessio.  In  Actis  nostris  MSS.  sine  titulo  intermedto 
mox  sequilur,  Cum  completi  fuissent.  qux  est  inductw 
ad  Pasmnem  seu  3  partem.  Vide  ibidem  Annotanda 
ad  lilteram  a. 


PARS  II 

Confessio  seu  Poenitentia  S.  Cypriani,  editore  et  interprete  Prudentio  MaranoBenedict.no, 

cum  aliis  editis  collata  a. 

CAPUT  I. 

Narral  S.  Cyprianus,  quomodo  a  parentibus  idolis  consecratus,  omnes  superstilionis  sc  to  as 

frequentarit,  quidque  in  singulis  didicerit. 

(Joot  toi«  toO  XpioroC  fJtuOTWp^w^  7rpoay.o7rr£Tt,  to'.4 

pofxsvwv    h  av-olc,  xvj   56vaf*iv.    "O^ot   tm   ^ 
vixoi";  eTriTEpTrecQe  TpoTtot;,   ir«p'  6f*o0  r^9ete,^j^v 
-y.vr.f-rj.  t&v  h  auro^  ylijv.iaiTUYJ.  Oure  yap  VP^ 
e/xou   f5eio-i$atpovfo-Tepo;   rroTe  ytviaQou  ivvfatvah 
atepeuvr.aaoGat  Ta  itsat  BeSm  twv  Xeyo^evo)v,   oure  ef    , 
o9atT^c  Trxp1  «uwv  evepyeta;.  'Eyo>  etp.t  «"^P1"^ 
e;  iTraXwv    ovuywv    avaTeOetc^  tw  ArroXXwvi  »«eiP'     ^ 
^ur,Gei;  £Tt  vr^rrto;  BJ?v    tou  opa/.ovTo;    "P*'**T0V^^- 
ETrra  ovttw  >jfAW  "fiv  otc  xai  toI;  tov  Mi^pov  !tp     ^^ 


*Juicumque  Christi  mysteriis  infensi   estis  b  ,  la- 

crymas  meas  aspicite,  et  quara  vim  habeant,   qua^- 

Atenerisannis  cumque  his  mysteriis  continentur,  cognoscite.  Qui- 

u  cumque  dajmonura  delectamini  institutis,  disciteame 

ludibriorum,  quae  in  illis  deprehenduntur ,   vanita- 

tem.  Neque  enim  vestrum  quisquam  superstitiosior 

me  unquam  esse  poterit,    aut  accuratius  eos  ,    qui 

dicuntur,  deos  investigare,  eorumque  efficientiam  c 

c  assequi.  Ego  sum  Cyprianus,   qui  a  teneris  ungui- 

bus  dnnum  Apollini  consecratus  sum,  et  adhuc  in- 

fans  draconis  artibus  initiatus.  Noodum  annos  sep- 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMHRIS. 


203 


a   0ov  uuorflpfot?,  \ml\  <k  A^voToej  SmftuTo?   av,   M  & 
r&v  wvvnadvxwv  /xc  ctia  offouftft  iroXtrucj  yevduevoej,  Krc 


tem  natua  eram,  cum  et  ad  Mithrajdacces  •  myste- 
twv  yevwsoovTwv  ue  oca  cnrouo^  -o/iTr:  yevofwvos,  eti     ria;  et  cum  Athenas venissem,  etparentura  meo 
o»  ifa*  e-':'v-  l&atiovyym  t*5  A>?usrpa,  xal  r^  xejp^ej     cura  et  sollicitudine  civisfactus  fuissem,  annos  na- 

TO 
X* 
/.- 

etiam  in  Olympium  montem,    deorura  ,    ut  dicitur  , 
ffpaiv   Droovexec  pavTa^ovra  irpeuva,  x*i :  tto-     sedem  o,  et  initiatus  sum  sonis  sermonum  ac 


idolorum 


\n 


Xbuouvtwv,  *««  Mpeov  Ive&peudvreov,  affaTtovTwv,  avyysov-     a  contrariis  quibusdam  efficientiis  c  institutum.  Vidi 
«ov,  >«««  Motow  8eou  x*i  0eaej  ttixniux.v  Sxet  njv  eoa-     HMc  choros  dmmonum  canentium  et  aliorum  bellum 
X«yy«,  ueiWej  auTtWi  ruepaej  TeoaapaxovTa-  oicofcv  ehej     gerentium,  et  aliorum  insidiantium,   decij 
h  paoiAe/cov  etffooT&XovTai  TaffvevuaTa,  Evepyetv  Ixa-     permiscentium  ;   ac  dei  et  de;e  eujusque  con 
ctov  autcovev  x/j  yjjxai  ffaat  toicj  wveoc.  illic  phalangem,   dies  quadraginta  ib  iratus; 

unde  velut  ex  regiaquadam  mittantur  spiritus,    ut 
unusquisque  in  terra  et  in  omnibus  gentibus  ope- 
retur. 
2  Ksti  EOiTotfuyjv  oVpoJpva  uovov  ptxdi  8uotv  >?Xt'ou,         2  Fructibus :'  tantum  vescebar  po  tsolisoeca 
jlai  or,  wv  eti  btcov  ffevTexa/eTex*  luuouur,v  tvjv  exscgtou     ct  uniuscujusque  illorum  efficaciam  edocebar  a  sep- 
outcov  eve*pyet«v  i>r.b  tcov  effta  iepoepavTcov  Xtav  yap  oi     tem  sacrorum antistitibus,  cum annos noodum  quin-  JJJJJhJT 
iu.ni  yoveiej   SoffevJov   ue   hrtyvwvat  t^  y*fe,  a*epoej  xal     decim  implevissem.  Idenim  parentes  mei  valdestu-   addictus, 
B  9aXaoor.ej,  ou  uovov  raxaTa  tpvocv  .  yevioewej     debant,  ut  cognoscerem,  quas  in  terra  et  in  aere  et  varllsscholl$ 

7tot7)v  •/.''<  ffpeuvwv  jeai  owuarwv,  aXXa  xai  lv  iraow  otu-     in  mari,  hpc  naturales  tantum  herbarumet  arborum   ^ 
to7c  Svepyetaej,  eSej  6  e¥pj£COv  T0^  oricovoej  toutou  BveTUTreo-     et  corporum  generationes  et  corruptiones,  Bedetiam 
(tbv   IvavTtotfuevos  Tcpoej  rr,v  tou  9eov  fttaTUftwotv.  *HX-     insitas  his  omnibus  virtutes ,    quas  princeps  hujus 
0ov  x*i  bv  "Apyet  h  xf,  zr,c,  *Hp?c  xO.zzf,  6uur,9y;v  exbc     seculi  imprcssit  /;,    ut  Dei  constitutioni  adversetur. 
SovXeiej   bvoti  icpoej     Veni  etiam  Argos  in  Junonis  sacris /.  Vidi  ibi  aeris 

dioct,  <xixct  $k  ■/.-/[  y<;  7:00:  ueTciDp,  x^ti  ut^aToej  irpo;  cfepa.  cum  sethere,  et  a-theris  cum  aere,  simul  etiam  terraa 
"EtpOyjz  v.y.1  i/  T>5  IXtatTt,  >eai  t/,v  TaupoTroXtv  'Aprefilv  cum  aqua  et.  aquai  cum  aere  unitatis  consilia.  Pe- 
xaTeXaSov  ev  Aay.eovai'uovi,  ?v«  fxa9eo  CX»:ej  cvyyyaiv xai  netravi  etiam  in  Iliadem  m,  et  ad  Tauropolon  Ar- 
eTia^peotv,  x*i  ueTecopiOfJtovej  Aoelcov  /.-/('  ayp/cov  jtr,y^oecov,  temidem  n,  qua?  est  Lacedsemone,  accessi,  ut  mate- 
y.c/.i  x-).  *'/-.?.  LtovTtx>5v  Y.y-iOryy.  rr^pa  tppuywv,  xat  riss confusionem  et  divisionem  discerem  et  obliqua- 
•ir.y-oi/.oniy.'/  Ku«9ova  >tat  potej  otcoviOfjtov,  •/.?:('      rum  et  atrocium   enarrationum  sublimates.  Divma- 

TfiTpaTcocTeov  itauTraej,  >tai  yvtooTtxt»)v  jeXy.Jovtououej"  •/.?,t     tionem  a  Phrygibus  et  haruspicinam  accepi,  auspi- 

cia  apud  Barbaros  0  et  quadrupedum/^  flexiones,  et 

peritorum  ominationes,  etstridorisvocemiigniomnis 

aclapidis,  et  mortuorum  iu  sepulcris,  ac  ostiorum 

strepitus  et  membrorum    palpitationes  cognovi ,  et 

ytov  Y.y.l   dpfiu.&v  Btej  Xoyovej,  wtl  Xoycov  Eiej  apt9uovej.     san^uinisin  corporibus  motus secundum efBcientiam, 

Y.y.l  E7rtTto).ai'ouc  xaxedaeiej  ocou^tcov,  toej  tfuoixaej,  >t«i  tac     et  pulsationum  contractiones  et  extensiones,  et  sub- 

©vctxac  o')c  BirwtXejloTouej,  /.%>.  opxouej  t*exououlvouei  xai  u>5     ductiones  rationum  et  numerorum  inrationeset  ra- 

axououevouej,  v.y.l  ouutDeovi'aej  Btej  evavTteootv.  K.at   oucTev     tionum  in  numeros,  et  simulatoscorporum  m  rbos  , 

ev  y^  xort   ev  QaX^TT»]   xai  bv  alpt  p.£  KXaQev,   oure  tpa-      quasi  naturales,  et  naturales  quasi  simulatos,  et  ju- 

ouaTixov,  outb  yvoaoTtxov,  ovxz  jroXuTpoTtov,  oO  ur,/avi-     ramenta,  qusB  audiuntur  ,  nec  tamen  audiuntur  ,  et 

xov,  oux  evT£/vov,  a^ot  t/jc  twv  ypaepoiv  usra^popac  way-      consensiones  ad  discordiam.  Nec  quidquam  in  terra    F 

yavtx>5c,  Y.ri  xr,c,  TotovTwv  arrxvTWv.  aut  in  mari   aut  in  aere  me  latuit ,  sive  phantasia, 

sive  scientia,  sive  variis  modis,  sive  machinatione 
aut  artificio  contineatur,  usque  ad  scripturarum  per 
praBstigias  translationem,  et  aliaejusmodi  omnia. 
3  Mera  TaToi*vr*'eTxotfiyevouevotj  btwv,  Trap*Aiyu-         3  Postea  annos  natus  viginti  Memphim  q  iu  .E-  omnitupw- 


m 
ti 


Ttrtotc  ctc  Meuoiv  r.).%v,  xrfxet  tcov  affVTcov  X*u6j£vco  gyptum  veni,  ac  ibi  in  adyta   admissus  ,  cognovi  ,  taauu 

aerpay^IvoTejTrpotjTairep-ryelaevouyTflet.xacxaTaTroiov  qua?  sit  eorum   (da?monum)  cum   terrenis   rebus  ^ 

«Tro-poTcrtot  eiot  totcov,  x«i  xfoiv  IffiTlpTrovTai  a^pot;  communicatio,  quibus  mlocis  averrunci  sint,  quibus 

x*i  Geo-uoiej  xai  irp^yuaoi,  m\  h  xtai  tpuyfltcTei5ovT*i'  deleclentur  astris  et  legibus  et  rebr 

«cotj  oxcjToej  ryjpovot,  xai  £v  x(m  irpeiyuainv  a).>ot;  xnv  gentur  ;  quomodo  tenebras  servent, 

avTioTa«v  Kvovoiv.  "Ewov  exet  jropot  tfpy.ovTeej  oxdTOuej  in  rebus  resistant.  Cognovit  illic,  qui 


ToiourdTpo«a.l,Ex'ei  £yvcov  oeiofiwv  xai  uerwv  ojemtdnsw,  losa,  tacitus  impetus,  oblivio  et  turbae  Ludibri 
xai  y/c  Y.yX  9«Xaoewej  BffiteT^wuevw  opuJTV,  w?  av  etc  alia  ejusmodi.  Vidi  illic  terra  motuum  et  pluvia- 
evavTiwotv  t^;  eTrorrtt/./,;  xtv^ew;  roO  9eou.  ,£xei  iXhv  rum  simiiitudinem,  et  terraj  ac  mans  motun.  de  in- 
/.0T0 
dfv 
zpurarov.  Jfixet  bTcTov  c^paxdvTWv  xotvwvta;  ^e 
vttv,  xal  Tr,v  i'i  auTwv  ffpoieuivy,v  fftxp/ew   et;  »Xe9p6v     quisgravissimum  onus  humeris  ferat.  Vidi  illiodra- 

TWV 


av'j 

ftTTo/ 


7" 


tt  maglcx 


j  ^j  y,/o>uevr,v  E7T«  tou  OoVro:,   Ju*  tf,V  liwevatjopcjy  D 
-    ;.-'/or.1Jx-">v  «vrft  t»V  ^uaiXWV  [*HA9ov  h  yiy,>  ottou 
f..jJtfiv  petafAoptpwaewv  toF;  J«i>oat  yivovtat]  o 

ai_    .  •.  ..^.-/-'/mrWievoc  T>5   9ei'«    0iaTU7:ojaei  irn^ 


x« 
ra>v 


ACTAS,CYPRUNI,JUST^ETTHEOCTISTIMM. 

11CS  afficiunt,  utpote  -*-^Jft2l£ 

terr«m  a  vento  gravat. m    n ec       aq«a 

propter  erectionem  naturaln.m  ejos '  d 

per  quas  nrfarii  spiritus  b< mbus  »  "Kf*^    *&.  U  dftoyo,  yvS.*,  »  «**oS  .««.oovv,,  „,; 

.peciero  doli  coagmentatam  e    conere am,  rj      - 
iLuis  comantem  :  speciem  odn,  eaecam,  habentem 
;unagt„or  oculosin  occipite  ^V^^^Q 
os  pedes  protinus  e*  ipso   cap.te  suspensos,    me 
„t U  .,1,  viscerum  expertem  amm  affectum .  sp 
%  invidiiB  similem  am.olat.on.,  in  eo  tam  nj 
repantem  ,  quod  lmguam  mstar   ^J^fS 
Vidi  illie  speciem  improbitatis  tenuem,  multos _ocu 
VIUl  l         .     ..     -„„;ii;e  cn(t  ttas  .    miDetu  a<i 


,r,pi«0£aT«TOV  c*wo«uw/.  ".  OVfAtpUTOV, 

tiddak  7>wao«ic.  x«r«xof*ov.  EWoc  paou;  tu^ov, 
|ywT<0O«fi«<  ev  tu  oi.ia9oxpav.oJ  ac^aXpoyc,  tyeuyovra* 
jei   to  *wc.  xai  icofac  &X°v   ttoXW  bi  p.vov; 

«*.  :^c  m«ta.  *««'  prf  ix« *oiVav  :}t*  ™  *«?■/■ 

yVov  gpiUSV'  6^0«    <?9oVOV    OfWlOV  Tfi  »0  pOfMMV 

ft  8Tt  tt/V  vXwoaav  Tcpoatpepei  w;  3p-i.avov.  EtOo;  7:ovr,- 

pfee  etfov   IxeT,  Xwrrfita.  ro  Tro/uoc^ty.ov,    OVTl  xto 

Lwv  BeTh  e/ov,  rrpic  btSouMv  tfr  tppft,  xexT^evov. 

r.         .   .  .         ij,,    e-m\i  nrew.v    /ii   uaxrtmi. 


or/is 


ctus.  terram  ei  lapiue»   -« -••-  ■  --  . 

.e.oior  fiebat.  nihil   a.lsci.cens.   Spec  em  t! istih» 
totum  corpus  acutum  habentem  instar  falc.s   et  Pu- 
Pillas  ocnlorum  succumnentes  ,    ita  ut  .lehcere  yi- 
deantur    Speciem  mercatunc   invenuetam  « ,  velo- 
eem.sordidam,   ferentem    dorso   fasciculum,  qm 
tam   ipsius  substantiam  complectitur.    Speciem 
v,nitatis  niti.lam  et   pinguem.  sed  oss.bus  omn.no 
earentem.   Speeiem  idololatr.ee  altius  volantem,  ao 
nennas  habentem  in  capite,  seque  omma  obtectu- 
rem  promittentem,  sed  ne  unum  quidem  n.embrum 
habentem,  quod  his  aliis  obumbretur.  Speciem  hy- 
pocrisis  totam  improbe  agentem.  magnumque  pectus 
.         i     :_  j:*M..;t  «t  \-olnt  0:1.  iiiiae 


■„-irh  Sum.v*»i  *k  aor««  rfiv  o^atya»  ty/,v  ov»- 
SmAmcc  «'« bHw.  KSos  ipnpbt.  «* ov,  yopyov, 
i.Tt.Ov,  Ivov  eni  roO  vcitou  oeopov  ^ep.e/.ovT»  mw 
«ito5  TbMotmm.  Er&S  (*aWL0TW0i.  evrpojov,  e> 
o-apxov,  p)  e'/ov  o>e  6,Ta  to  ouvoXov.  h.oo;  «JoXoXa. 
«eVa?,  if»k,  t«  «repa  e/ov  ev  r»,*e,aX?,  «. 
U^  JL*  kayyeXXVevov,  f,oe  ev  f eA„  ./«« 
«vTo-v  «ncw^evov.  E»oS  0«oXp. M «.  ^>v  «M- 
„&ov,  v.,i  SXov  «Wpva  ppfe  aAA,  XeXW8oTW6  S.«  j- 

K5oc  «vote,  veov.  «prev60r>,  •&*»,  ^^-  «wf " 
„«Tov.  E»o«  TOoJ«.'«S.  rXfiuo-av  e/ov  W«v  eoo 
°-a         .  *«,•*       .-.    vemMM  tvov  xapotov, 


:  isis  totam  improbe  agentem,  mngnumquepectus  ^  ^  ^^    ft     ^pai0V| 

habeutem,  sed  quod  seusim  diffluit,  et  velut  en   qu»     «**J        ^  ^  ivr,v,  «j  ^v  p«aT«a«t  joXu- 

vento  moventur,   in    partes  propemodum    mflmtii     ^^^jUn^fcw^* 
circumfertur.  Speciem  amentia?,  juvenem.  masculo-  •  iyfju6„6Voq  e7ri  tov  xoafxov  npotfWi. 

feminam  ,  nudam  ,  impudentem,  fatuam.  Speciem  «««  «  f* 
temeritatis,  linguam  habentem  procul  a  reliquo  cor- 
pore.  Speciem  stultitiao  caput  obliquum  habentem, 
cor  la^um  et  dimuens,  quodque  nihil  ferre  valeat. 
Vidi  illic  singulorum  vitiorum formam,  quaquisque 
daeroon  indutus  in  mundum  prodit. 

S  Vidi  illic  trecentas  sexaginta  quimme- 
,  species,  et  inanis  gloria  et  inanis  virtutis,  et  inanis     -^l  XM  xevooo;««;  w  x^;  fP^T'  ^  "e).hvWv 
J  sapiento,  ef  inanis  justiti»,  quibus  Gr(BCorum  phi-     ,«i  «^  tewauw,   «  ^ J~  ^  Mm- 


iy 


ginta  -  natus  ex  ^gypio  pronciscor  m  vnaiu. .....<  , 

,„  discaro  viro  aeris,  qnam  ipsi  quidem  in  igne,  qui  cr«iou5,  iv«  P«v«,  . 

antem   inter  eos  accuratiores  t,  sunt,  in  luce   posi-  ■»  mm  Xeyouatv,  oi  oe  ^*^"«  *     ,a;  r- 

tam    dicnnt.  Ab  h.s  cognovi  astrorunt,  veluti   her-  «utwv  iyvw  «orlpcov  <k  ««  P~ J^o'  f*o.  ^ 

barumdiscrimina,  et  choros  velut  instructes  k  acies.  po-c  tepw,  ^  em  ttoX^wv  ^^'      ^j      ^c 

Hienarraveruntmihi  domum  uniuscujusqne  et  com-  T£/.e£av  olxov?  eyo?  ex«orou,  iwtt   .  »    ^^^ttoi* 

municationes.  et  cibos  et   potus  ,   et  spiritales  cum  x«i  iro>T«,  vwct  ouvouat«< ;  vosp«<i  ""  J      _     rr  , 

hominibus  in  Luce  congressus.    Hi  diviserunt  mihi  nXuu^.  Outo.  p«  5t6a«vTo  «i%p«  ^       - 

^_i-i_..b_.„„  _---;-*«  «„;„»no  .i,  _f  «/nt_  __Y«ovT«nevT61  x«t  «puatv  fcx«0T0V  £/.ovt«  » 


i«xo- 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


207 


!    -.o^Y.ntv.  Ivoovrov;  ptofrat,  v.y.l  iOyCu.v;?.,  <r.i  v.y.i     adducti   fuerint,  ut   participes  essent  consilii  ten< -   D 
btxoU  ilpfoiS  toO  «wotov?  nvfivfxaoiv  6  ^o«  xaTaxspjAa 


B 


brarum,  aut  consilium  lucis  ad  imperandu ppo- 

-  "Kvvwv  ra:    Ttpoq    oX/.i'/.'yjc   oixO/ /.?:,  ksi    ::£•       Ii.-iv.it.   Vidi   incliatoics  ,    et    miratUS    smii  iii   i| 

lavrv  5n  opxot;  10Y014  *exparriVTat.  etiam  aeris  tenebrarum  Bpiritibua  vitam  in   minu- 

'  tissimas  partea  distrahi ;  cognovi   eorum  inter  se 

pacta  et  obstupui,  quod  peculiaribus  juramentia  te- 
neantur. 
6  *Exet  JwxQeoei?,  exei  IvToXat,  Ixet  sirov&i  **\  ev-        C  lllic  affectiones,  illic  mandata,  illicatudium  et  prxcePtu 
iva  rifc  ftttouo/fltfi  «vtwv  «itoXauowotv,  fcv  0  tyxw     cogitatio,  ul  iUiua  communicationis  participes  flant, 
V  mitthm  6&Cpsv.  'Ex  y«p  ae'po5  tov  vovv  Eir^.pwoe    quara   princeps   astuta  sapientia  invenit;  oam 
V-or    ex  oi  7^-.  TW  y^wooav  oY/iotv.to;,   ex  0:  rwv     aere  inenteiii  iroplevit  prudentia,  ex  terra  lin§ 
arayOoyito  tt/V  7tpoat'peoiv  .  -■  xa«     dolo,  ex  infernis  voluntatem  pravis actionibus ;  sic- 

ovto>«  aiwoYoTtooe  rov  lravra  xpoW,  anoartfvai n/orsttf     que  tempus  omne  in  eo  insumit,  uf  a  fide  et  a  De  1 

i  0eou  xa«  rife  &vo*e6V*$  «vtov.   Ilavra  ev  rii  ic^avy,     ejusqne  cnliu  al.ilucat.  Oiniiiii  per  iV;ni.l.Mii   raoliti 
V-Ko",euoaTo*  jravta  owe/ei,  x»t  av-o;  b  ny,yj?  fjtaTaio-     est,  omnia   confudit,  ac  in  ipso   vanital  re- 

TocSaotXeuei  rifc  avofxta^.  'Epiol  itioTfiveTe,  5ti  kvtov     gnum  iniquitatis  tenet.  I  pedil  •  mihi,  diabolum  ipsura 
'    'odz oXov  e9eaoajtt;v,  Iptoi  luefQeaQe,  jcai  ^oifaOfl?pir,v     vidi,  credite  tnihi,  amplexus  sum  illum  et  collocu- 
-urov    »a.  ouveXaXr,oa,  xai  rwv  Ttap'  avrw  ra  irpwia     tus,  et  unus  ex   illis,  qui  primas  apud  eura   habe- 
fcyovTO»  Ivouio0r,v.  Evcpvec  fxe  fxetpaxtov  itpooetite,  veov     bant,  existimatus  sura.  Ingenuum  me  adolescentem 
^aLu&ffh   evrovov  efe  Xeitovpycav,  dE&ov  -  wlxq     Balutavit,  novum  Jambrem ,  firmum  et  habilem  ad 

rWvou.  '"EiwyyeiTfleTo  fxe  opyovra  itoufaeiv  fjtera  tjsvtov  ministerium,  ipsiusque  communicatione  dignum. 
Siou  reXeuT«v,  h  *taot  rot?  xarflt  rov  piov  ouvepyeTv  A  0  Promisit,  facturum  me  principem  post  vitffl  flnem, 
wc  rt/xr/v  eVovrt  uot  irap*  avrw,  xat^aXayya  oaip6vo»v  ac  in  omnibus  viventi  adfuturum.  Quapropter,  cum 
wWoTevoev.  AvJptlJov, fxote^iovTtave  *re     in  honore  essem  apud  illum,  phalangem  daeraonum 

KvTtptavl,  xal   itpoi7teut|/e  pts  avaoTa\,  orop  xat  itfltvre?     mihi  commisit.   Macte  animo,  exclamavit  abeonti ,  E 
Iflauwaoav.  Awxai  itdvxec, ot  apxovi  »&j     optimo  Cypriane ,  meque  assurgens  deduxit,    quod 

01  eloorfic,  T)!V  Ttp,v  uou  xvj  T.yo'  «ux6  i!  ')-:  ''■>  quidera  omnes  admirati  sunt.  Hinc  omnes  illius 
i&qc  stuTovto?  avOoc  ^pvotbu  Ttu.ioi;  X/Qo^xfixoopirifxevov,  principes  mihi  obtemperabant,  cum  scirent,  quanti 
xat  xi,v  xe<paX>iv  eore^avojro  >i0otq  a  apud  illum  fierem.  Eral  autem  species  ejus  illum  fl 

«2  evaovetai  roTtadtov  e/£-vo   xarr.uyaCov  /.al  i  oro?.^     aun,  lapidibus  pretiosis  ornatay,  et  in  capite  e\  y 

oux  ovLoios*  /•*'  eoete  rov  /.oprov  7teptoTe^Of«vo«.  gemrais  nexia  corona,  quarum  splendor  locumquasi 

illustrabat ;    nec    dissimilis  stola  ,   et  conversus 
septnm  tremefaciebat. 
7  IIoXW  Je  /!  irept  rov  9p6vov  avro  caot?  Jta-         7  Plurimus  autem  circa  illius  sedem  asta  \MiruUw 

(popo)v  rayaarojy  xexXtxortdv  7tp6?  UTtorayr.v  auro)  ra«  riorum  ordinum  comitatus,  ideas  suas  et  efficien-  s.  CfeprtaM» 
'  uWoc.  'AMliiwiW«xyuToA«ro  t(5twv  tias  illius  imperio  submittentium.  IUud  etiam  mihi 
sfotafc,  ou  a^Toto):  xarait^TTOJv  «irw-  monstratum  est,  quomodo  locum  illuminet,  acspe- 
L  Katyapl  Ttaotv  ^orpotexai  £v  ^to':.  xai  Iv  ni«  cics  exhibeal .  non  raediocriter  omnes  percelle 
toO  Kupiov  /Ttcaaatv  ouotoT^  eavrffl  rraplirX4«  na...  in  omnibus  stellis  et  in  plantis  el  ra  Dommi 
roo-  itoXeaov  0£ov  xai  rwvayylXtov  ,/vtov  naparaTTofxe-  operibus  illigavil  sibi  similitudmes,  a  l  bellum  cum 
m  Ai'&  ^oxst  tov^  ov9pc&7tovc  TtXavav  oS?  0eo5,  ptr,Jev  Deo  et  angelis  ejus  gerendum  paratus.  I  ude  vide- 
lL  ev  SwoTaoei,  t^  &  Ttavra  ^ypa^^a  ox«ioe«  ot-  tur  homines  quasi  Deus  decipere  -  quamvia  mhi  so- 
oue,oc  ucptorav  xai  mMtotbu.  '09ev  ot.v  fcAw  lidu  n  habeat  .  sed  velut  umbratili  quadam  pictura 
w   ev  aopcpat^   ot  oV.ovec,  ota).vovTat-  oitov«ovo«     h®c  o.nma  constituere  et  producere  ndeatur;  uinc, 

vap  xov  $t/rc5v  et-xovtov  fctxvvvat  avrSv  xr.v  ^ovot'av.     cum  videntur  in  formis  suis  dasmoi ,  dissoivuntur, 

ii !  .  ai  eyst  ttov  oxtwv  tovto.  0Xr,v  lpo>.  "Or«  oux  IX-     id  enim  studio  habent,ut  saUem  per  imigiaM  po- 
Xo9ev,  vjX  r,  ex  rwv  Quotwv.  At  yap  ^y^uxynv^  Ix     tentiam  suam  demonst 


|V:i! ,  Quomod  1  autem  mate- 


^^!  Ai^oUo  «tel  9«0?«v,  <hh  mI  PP-  linum  et  textilia  et  tincture,  ac  ara  tempU  et  m. 

■  ;f,c    bm  lyr,  b  ««<.i«  tSv  aavwmaM»  «A>  bris  pro  formia  utuntur  :  propterea  postulat   aonfi- 

rfv  Lft»..   4WP  4.  t*  0,t,„,  A  ^  oium,  usque  ad  formiram,  e  aauaa  «pmt  eUa 

6i*«iB»ov  8  rooev  h  tJLix,  «ei  opSaev  *6to;j«  (d  ?»-  nas  et  fructus  et  qusecumque  in  terra  sunt ,  ut  m 

r2 5  2L'  wopLU"^  «-  »■*■  his  habeat  umbrar a  1  pb  mtas.am  perhnenUum 

oo^I^A^^w^^tv^v.;.  „  s.  Quetuadmodum  ergo  mortuorum  formae 


eOVrW   T£    X-CXl    TOt;    £5fUTO-V   TTi  ,lTt  ,/.atV,    u»w  "7'»J    ;'  lun"u"a '.  .  .  .     ,nm  :,.:„   nnn   10. 

;„r  mo.  «vp.  «aw  0  «br  W*«  Ixfj.  demus.  9namyisnonv,deantur  etjm,llsnonto 

rfU'  oi    po^v  ■,,;  xp««4v  VV^-  -»'•  »ix  :"'J"  q«e»tibus  'Olloqmmur;  «o  e  dn  V.1 «  e   ^m   «w 

^m.  kii  yif  h  S.  «3to«*  ^W«^.«.  ipsi  consecrata  sunt,  formas  ex,        -■      '    ^ 

X  fc&we,   L  otxous  **i  X<4p«S.  o>«  «  Nd  Mjpf-  circumponiti  ptan fa».  »J  »o»_  a 1  a,        nem 

>«S,  -;,«,:„,  ,.,;  „,«,  x,;  «9/«;  t>«,,  -  •*«-  efficiens,  sed  q„ combur.      P^l  ,2um. 

«rW(,««,  »■  ,vefp.»v  farfmm  fc>W  "d  »fP  ^  non  cibum  ;  anrum  donan,      ed  ~  s°        ; 

r,4  -,;  v„Kri  -^  r*  fqpk.  K*i  «0«  pb  b*«  Nam  et  aUia «  "*™*^2K  oat 

^,,  ,,  |  «ft  .0,0,™  V^«.{  ^— ■  —  et  domos  et=  at  mont 

miv  kvtov,  y.at  TauTa  iioisiv.  ^'. «.#»„.«*     Nam    et  iDse  nocte 


(favTalJ 
^ovo 


Bomniorum  materiam  ostendit.  Nam  et  ipse  nocte 
apecies  exhibet  animabus.  At.me  hasc  quidem  in 
phantasia  ludiflcatur  ;  sed  impii  homines,  dum  illum 
colunt,  ad  haec  fecienda  incitant  et  acuunt. 


AWNOTATA. 


K08 


ACTA  SS.  CYPRIANI,  JUSTIN^   ET  THEOCTISTI  MM. 
ANNOTATA. 


D«„ihmKaS  Cvpriani,  in  aliii  Confessio,  u!  ediderunl  FeHiie  et  Maramt.  Qrg. 
a  In  aliis  MSS.  !W"""'Pcen,t'"  ;).;;,„•„„,„.  xl.  „ccepit  it  ex  MS.  eodice  Co/4erti»a  NUbtikm.  /,„,.r 
im  («titwn,   «tmwui  CWMW»»"*  J»"  iKnfi  num.  \Q  initinm  iatur  ejmmodimonvmenti,  qmi 


,,.,.  •/-, „„;.,;, s  Cantabrigix, q«o  .  ?"'  ,  ff        ,;„,■,,■(„„  ifcxyopeoois,  eojue  „■„,,„•,•„„  (/„,,„. 

Via.Ceter m*  F'l^TaZZTiZ^ainveLtleotorC *W|l 

,V„.„„,  enw»  °'"'"""  '/ ,    ".''  ,/„.,,„;„„,  ,,„,,„  proficitis,  »ota«<?ue  Jftiw».  legmeiU,m^M.ttt, 

b  Vetus  imwpiw  "/»'■<  -*■"'"         '.,■,,  ,IS  „  w0„Mtet£,  ex  ,,„,»  ',»"■■"  »'<'"■'»'  ","■'>■•-  Quicumque 

.s'„  ,„,;,,„".■',""'  oenio: tubttituti  jj»"™^    0ffenditis.  Pmlo  potl  habet  Oxonienm,  Quicumque  damo- 

in  Christi  mystems,  m  ad  uiris        j,         «^  eoruni)  qu.e  periliumt  animas.  Aforteniue  iec(ionent«iflm, 

macis  suademini  vitns,  amici,  ms         ■  animarum,  prmfereniam  censet;  utraque  tane  corrupia 

a  me  discite  vanitatem  earum.  qust                                     ,„„„,„,„„  uersione  „,„«„«»'.•  ui  ego  monitbmU 
,,,  „  .  textu  <?r,co  "'"-"".  "'  '"' ""''"  /,,„„„ !„„„,„,■. 

o»« '-'"."""-  "'"  '"""'"  '""""" '',  ,'    ''      ,,„„  „  Martenio  vanam  virtutem.  SU  eerte  intelligenimul 

c  FclU  MSS.  habent  vanitatem  virtutum  .  '"""  " 
hic  Gwcvm  &vepysfa«,  «'  .«-/»'/»■<■'.  ™n.tntempo  en      .  Metamorph.  >« m  „'■  :m  primario  seusuia. 

d  Mithra  """" /»"'  *' S"' ""'"'"/  "'.;; *2  ";    e«si  temnlum,»  V, -7 ""»  "»""»'.  »  •*< 

m  ,,„•,,„„,  ,,'»",  **-  ';;;;;;::/';  /;,,.rc:m  2.  tenerrimus  ossem.  cmpi  iniquu.es 
^XZZZrtjZ^JlZ^  et  velut  votnm  erat  eis,  vita  mea  turpis:  ,«*,  «eeeie, 

^,,,,,,,;,,,.,  „■»"<  '■■."»  <?r*co  pro/icier.  po««erm«.  ,,,„,,,„„„  Demetra  ,,,„-.,«/  uiler- 

e  A,,«r,o,  onuri  yr.p-top  terra  mater,  vocatm     m         /  '  «XSpectavi.  ffi. 

,„■,,"■■'",./"'»■'  "."'•"»--'■■''» '• Z:;'';:1,  „■,.,'„,, fuUPrmr, .„■;„,- 

/.■■■""■.  -'  "■"»■'  « »""'"'"  's',.,",;,;''''v7"'';,,f /.'•.;        ,»■<»-"' .»"»- «*.  ««*»  "■■ 

:;::;:;■;:::'    ^^-^bri%s^«SlK 

<;.:;/;/;;;       i^^ttS^Sio«^«*--^- 

ardentinm  tadarum  jactatione  celebrantnr.  A  S/o/ius  U.  4  Sji». 

"  Tuque  Acteea  Ceres,  cursu  cui  semper  anhelo 

Votivam  taciti  quassamus  lampada  mystae. 
W  fltf«  ta  U  *****  facesferetant  ^^  * 

Sacrw  «teiwWfc  toc«ftnrtwii«te»:  tenieJ  101  yesttwm  candidarum  m  fUU  m»w,  ' 

candidum,  quam  clarum  toMTMVtetem  w/rt.  ^  ,„  Apoca/ypsi, 

fMcnetilfflran^mate^im^eF^  ;  ^  " in  Tl>vpsHorc  auis  ,m- 

nudedesignaruHiocerUmdetursemoemdespeciaU 

plique  tfU  mU  tnlff».  Dcren.ee aA  ,/-  flrf^o  prMifi.  -'"Z"  "     .'     '"    mdem  vmnmi 

\inm  traditt  .snn^  innutne*  srt  Xerxe  Persarum  copus,  Mhentenses   ut  arcem  *£    ^ .^ 

ei  Bd  »■  •  prcperarent,  persncece/nwee  monito  antmstts,  asserentis  oyv  &«*  tmp*  «  ^^  /M(,U 

,,"/,■/, fecflnf,incdtf/c«emp«  «cn  »W^«.w.,fl]iv,  htaM we  m/flcfc  ■««*«•.  «     ^        PWa«to  h 

Mtnemm  »r/,/,;.,s,  e(  Atheniensibus  se  ducem  ad  mare  Vr*buisse.  Eadem  modo  dmrso  ^  ^ 

ThemUtocle.  Perduravii   ea  apud  Alhenienses  superstitio  de  dracone   temptx  custoa *,        i    ^^  .^  ab 
mina  apponere  seditui  erat,  ad  quod  munus  evectum   se,  scribit  Cyprianus.  ^frw  ,         mVcoin 

Herodoto  etiam   **.oh™l*  appellari,   pro  quo  hahet  vetus  interpres  in   summo    monus, 

mgGApographum  Grxcum  Maranihabet  owr^piov:   at  recte  opvnatur,  legendum   ^^'^J,  «««»• 

flwflnt/eneis  infium  ratns,  substitui.  Omnis  porro  fere  regio  in  Oriente  Olympum  suum       ^^  ^^  hic 

,„„„,,  attior  est  ei  vertice  nubes  superat;  derivato  numivnm  nomme  ab  o/o;  ^icp  5,      ^^  omfJM  d,tg 

,)„„/„,„  designari  videtur,  dum  additur  deorum,  ut  dicitur,  sedem,  mai  el  koc  \oru  ,  »         ^  /(/,    5  «,,,,.  10 

^otafiM  ,s(/'T/>.s  li^/'/^   r^/<T//;/,  //m///7^/s  eomnwu  fuisse,  '/n'.s  contendent.  Vw  or  ...■,/,,,,-  iaem«« 

MMfe  Rhodomani,in  insula  Panch*a%  Felici  Arabi*  Mna,  Tripldlium  W"!"* J      ^m»*,  '/""""" 

efiam  coeli  sedem  appellatum  fuisse,  tradit.  Olympimonteeimiperqmtuor  apud  geogrp       ^^  cV/,, 

ce^ra^:.s.s/m//.s-  mi  m  Thessali* contra  Macedoniam  finibus,  hodieque  Olympo,  aw»  J  ^  m  ""''"", 

,,/,/m  fuif  0/i/m/^.s  Syrisejusta  Antxochiam,  de  quo  Libanim  in  Fita  sua.m  m  '  f      ^  nufltovtfi*  m 

pompa  celebrabantur,  ui  imperatores  quandoque  il'" 

sermonem  esse,  propter  observanda  ad  litteram  k. 

h  Pro  liisce  h 
omnem  rem  per 
virtutibus  tmibusdam 

teriversioneomissa  sunt;  reperiuntur  tamen  designata  manaiya  rnum, ^  t»»*  1—  -       .un////6  ag 
te.iius  Grzcus  metius  consonat.  De  dmmonum  variis  illusionibus,  qux  hic  narran  u  ,  v 
Delrio  lib.  2  qusst.  27,  qucm,  si  plura  desideras,  consule.  t  /.flfcef  sumnia)  c 

i  AxpoJpua  yerfit  i\/ara^/<.s  fructus,  anftauue  oniem  i».^';;)^  Marfenii  suraina  (  '        .^  ^fl^m  eosi 
de  arboribus.  7o.c  G/^ca  non  fructum  cuemficef  «Jcni/tcaf,  «ed  felicfue  arccruw,  Cf«  '" 


mi,in  /;/.sit//i  Ai//c//av/,  /-^//a  Arabix  ytnna,  Triptotium  uiymf1""'         occumnt,  <l«>»"m 
ippeltatum  fuisse,  tradit.  Olympi  montesvrmiperquatuor  apud  aeWraP       mitatus.  C 
in  Thmali*contra  Macedoniam  finibus,  hodieque  Olympo,  aU»  ^  <<       ^  m  „„,,//" 
eiiam  fuif  0/|/////'..s  Syrivjusta  Antiochiam,  de  quo  Libanius  in  Fita  sua.lbi  lm  %V*   monmu*pM  "" 
pompa  celebrabantur,  ui  imperatores  quandoque  illis adsistere  votuerint.  De  inessa  1 

propter  observanda  ad  litteramk.  uasj  validam  vlin 

habes  apud  Marienium;  Vidi  illic  phantasmata  arborum  et  herbar um'J*      deI1untiatio^ 
:r  phantusiam  idolorum.Vidi  illfe  successiones  et  subliuntates  et  spim        ^^  3  ,„  + 
>dam  adversariis  insurgentibus.  Qux  deinde  in  nostro  sequuntur  usqn  ^^  ^n 

sa  sum:  reperiuntur  tamen  designata  in  analyei  PhotiU  evm  qua  tum       .  tf-fftn 

./,•,., ,    m.  .1 Mm  uh,*inmhux.  aux  hic  narrantur,  /"»' 


qu* 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS.  20i> 

aui  to  ambilu  lignosum  putamen  habent,  quales  suni  nucea  et  amygdnla.  Quo&  si  uocis  Grxcx  euimon  spcctes,  D 
'     t   te  non  multum  aberravit  vetus  interpres,  dum   dixii  sumina,  vel  summa  tenera,  pro  arborum  surculis.  Qux 
seauuntur  in  vftari  uersione  prmlermwa  sunt.  Vide  liiteram  v. 

irfferbarwnplantorumqu&cognitio  etscientia  naUiralis  plura  subministmre  possuni  ad  effeetut,  qui.vulgo  std* 

>ndi  ei  prodigiosi  videri  solent;  hac-ad   iUmionem  magi  eliam  non  raro  abutebantur ;  et  seepiuz  insuper  herhit 

i  sunerstitionem,  in  </""  The&sali  arte  polissimum  delirasse  ferunlur.  Quandoguidem  de  Olympo  monte  iisque, 

i  ea  superstitione  polissimum  pollebant,  hic  agaturt  verisimile  est,  apud  Thessalos  <■"  insjruclum  dici  Cypria- 

Qnodsi  iii  plantarum  phanlasttca  disposilione,  et  imaginc  ludebatur,  possunt  It&caddivinationem  petttaece^ 

referendum   Vtdetur,  qttod  pnulo  ante    de  plantis  herbisque  deorum  pr&.sentia  operanhbus  ilulnmesl.  Vetum 

I  c  iir  herbarum  ad  affectus  plane  stupendos  applicalione  apparet  sermonem  tsse.  Suniles  fieti  possent,  indueta 
„.,■  dsmonem  corruptione  vel  comfniwtione  aliarum  rerum.  Vide  Martinum  Delrio  Disquisit.Mag.lib.'&1quxstt§ 

et  seqq. 

1    i/,  Argis  illuslri  civitate  in  Peloponncso  ad  Inachum  fluvium,  Juno  Argiva  et  Argolica    apua   wntxquo* 

dicta  cst  'l"",  ii1"1111""  haberetur  urbis  illius  prseses  protectrixque  el smgulariibidem  honore  colerelur.  D&sb* 
Afis  Junonis  ejusque  ibidem  templo  consuli  possunl  m  "Hpatg  laudati  eupra  Castellanus  et  Meursus.  Physiciponro 
Junonem  ajerq  inler,pretanlurt  ideaque  Jovis  sororem  et  conjugem  appellatamaiunt,  quiasumrnatstxthewcum 
aere  cognalio.  Interprelaiioni  favei  hic  locus,  Alii  m  Junone-lunam  adumbran  autumant,  quia  Kalends  Ulispe-r 
cialim  <,"'"/  dedicatse.  Applican  huic  *en>i;i  possent,  qi  njunclione  aqux  cutn  aere  mutuaquein  invicem 

operatione  /"<-'  memorantur, 

,,,  Uendnm,  forte.anianuenfiU  vitio  inductum,  non  obser,vavii  Maranus,  dum  excudit,  DjLdaivettitqueLaline 
in  IHadera  qui  locus  geagraphicis  onynjbus  esj  incQiinitus,  Non  dubilo,  quin  Grsece  legendum  sii  "H/.iot,  Latine 
Elidem  vet  Eleain;  h*c  enim  esl  regio  Peloponnesi  inter  Achaiam  et  Messaniam,  quam  proxime  ab  Oriente 
hiberno  atltngit  Laconica,  cvjus  caput  est  Lacedxmon,  de  qua  n  g 

R  n  Artemjs  Dmihi  est  sive  luna,  qux  &k  vocatur  ab  eat  quod  aerem  secelt  quasi  iepisofioe.  seu  ui  Stmbo  lib. 
Mtraditt  chto  tou  «ptefAcas  noiey/,  quod  paHu  reddat  \nlegros  etparturiaaUbus  pmsit,  inquit>$tBpham&  Dta- 
nm  vero  xa.vpawlr.y  dictam,  tradunt,  quad  illinon  humano  sed  taumw  ionguine  litaretw,  hujtuque  moris  ori- 
qinm  repetuni  a  substituto  pro  Iphigenia  immalanda  accumMe  tauro.  Mn  sic  appelktam  contandvmt,  quod 
tuna  tauris  vecta  exhibeatur  et  Diana  gvegibus  prxsil,  Suid&x*vpnolQ»*<minatam  credit,  quia  nnmissum  a 
Veptuno  i<i  Hyppolitum  taurum cestro percuUw  et  errmUm  passm  sagiUis  Imto  confimse*  mmoratw.  Law>- 
dxmn  porro przclarissima  quondam  civitas  Peloppn™***  /'"/«'/"""  sl""!"  "ri"'11"'^  Lycurgi  rigidisiimU  /.-./'- 
bus  institutat  suoiumque  in  bellis ^erendU  fortUudine  ceUhrata. 

0  jj  appeUore  solebant  Qrxci  quoscumque  extrfineo^  m  qui  torw  non  me.nl  Auspuia  ab  awbtfs 

desumebantur    ut  Grsecz  vocis  etymon  indicat;  cetera  hic  fere  ad  auguria  refercndu  sunU 

p    ,/„„„  m  codice  legi  ^rcr^,  substituenAwqu*  tap*k*  "<  ***  ±cciP*'   'I" '  '"  n""'m  N'][a 

Jneciit  observanda.  Paulo  post  nonnulUe  in  codiae  MS.  littera)  vetustute  exci.lcrunt,  quas  tamen  non  ,l.f- 

ficile  fuites;piere.Sicenimleg!tur:  hnvonl«Coi%  -';>^  rw*™ ''>*  V™-iz->  y-'/A  ^«^-^  temnHmw 

,„|,m,    pariter    -^^,y\  opxo^..,  ovoaevoi;.  Sic  etiam  infra  .    ^z^,a,...^ 

O.-f.u  eu.nefdov  vfyavxwv  J   "i   -  siiroanoro.  .  ,ovtteva$. 

sumptuoSe,adornata.  In    fronte   dron.i  •■■  lossns  jacot   ex   urtegro   lap.de...  Wemph!  etian.  e,t  VeM 

porecivim  l  iraiit,  r  Mttiw*  w  ai  i  hmti  »p( ».  ?-    *****  « »   I  "'■*     < 

'*,&,    maaici   mu hi  (H ■  ^htbcri.ab  Qrltmmtm  Oatew  W.  6«!  $<*■/?*&«  «omman.  tm,,,""- 

c  ,,„,,,,„, taifo -.  -' ' «»9 ■ ' "'"  ; '"""'/ ''""' .  ;  ' 

Ceterttm  docel    Delrio   tempestales  et  his  similia  vera  a  «W  /•"'  * '»'""  P»«*  •  '""'""  f" ' 

,:,:/:,  " ,,,.  /v,,u/-„n  Wo™  w ,/., .» m«m  * -'"" '"""""" '"'''  -u'"" "'" 

lauiatum  lib,  1  <,.  13.  ;....,-t.,rc  ,,,  ,,.„„„„  ,„,7.i„/,  euew  /-"/'"•' 

,.  Qua  „„,,s  ,„,,„,,„  .,„„,  ,„,„„,  Maranu,  „;„„■„.'„  w  ,-'  —  -    ','/,,;,.  ,.  ,,  , ,, 

„r„„,s„    ted  ,„  ,,„„,„„  „, ,/„/  /,„,„„;  ■»*»***.  ./«"»»"'"  """.'"''W-' ""  '"'•'  """ 

„■„, fulcroru |us  natural Ve n„„,  in  locu,„  ub,  W^JJg^      ;  ;  ., g 

qnasdraco,.quidivi «Ututioni  adv,raat,r ,  ad^  ^JJ^JSJSSS* »f* 

spiritus  seoum  in  irapietate  foederatis  aopmibus  .mmstrant.  D,  /,,,„  poiyo 


,''„  /'■,„„  „,„'„„.,„  ',,„'„/.  ""  '■'  ''''■  !  '"''■  * ''"•'''•"''■  3'.       ,      ,,„...,„.,,    „ /  jam  observaverat  /•',//.,,  in 

t  ffuc  -,,,„,  al '„"  nostri  2  m^rmuu.  omnta  u tus  •  ftta* 

,ff%,  /.,„„„  „„„„„„„  /,„ „„.„  ""■  '".""•"""■-/_' ■":;/"  ,";:„,,..  ,/„„„,„  /,„ ,/  '„  ****** ,"- 

,,„„/„, ,„„.„, ,,,,  r,  „„„■„,.  ,„,„"S. ..'„„"»-.'/""»■•"'"'"'•' 

versa  itt  velus  interpretatio  magisque  eonlracta.  Tiarim,  EuphraUm  Ambbtmque 

v  Apui  /',,,',„.,  '•.'„",'„■ '"'  /"'  ""' '"' " '"v/"  ";, ,   „    "  „  ,, ■ .,  „    ,„  ,„„„„'/,  et  /?„/„//„• 

*- ,'„,., ",„,„'""^'"" "''-;;„;;:;;:;;;:/;;:;  3StC*«***-^V 

(/<'  VwuHitmiie  eap.  1.  </»''  /"'6  |it«-«nw"»  "^"  « 

Septembns    T.     VII 


B 


ACTA  SS.  CYPRIANI  JUSTIN.E  ET  THEOCTISTI  MM. 
210  •  Wnm  scientiam  putantur  eflecisse.  ut  praediei  poaset,  quid  cuique  eventu.  D 

A  nati.  diuturna  observat.one  sifleru  ^  astronomia,  a  qua  deinde  ad  astrologidm  defUxerunt,  peritu* 

rum  et  quo  quisque  fato  naius  e.s    •  pflS,/m  dattti»  est.    Kde  Strabonem  Uh.  10/,,/   ,„„„„„  e| 

roi  (?AiM«i  cnmt.   *  ^"^^^    ubi  illorum  philosophiam  et  superstitionem  desmptamhabes.Ma. 
Diodorum  Siculum  Ub.  -  vmm.  w  ^,  WIfl//(.„,  int6rprefar.  Lropetum  estnene,  seu  e/us  worum  ,, 

rfl«».s  toO  «iWp^tfr  &pp.i>  «qwiwi  P  .^,. ,.,'  WW,,,MI..  #,  qmfam  A/wteti  verba  Hb.  de  Mundopost  ini, 

mpulsum.  autpolius  prmcipiumta  quo      '  mni         sidereacompagof  iEthervooatur;  non, ut  quidam 

/mm.  CoBlum  ipsum.  inqu tt,  •»1»^  Jj  QUod  corsibus  rapidis  semper  rotetur.  Bleroentum  vero,  non 
putant,  quod  ignitus  sit  et   succensu  ,      ^  ^^  ^^  ^^  ordme  primum,  genefe  divi^ 

unura  ex  quatuor,  qua  nota  sum  ci         .  o^  ^  Cefemw  de  conjecfttMS  dtt>tflation«ous«ju6  m^ 

nui„  et  inviolabile.  De  eUmento  hoc  «T.  .^  ^  ,.,  (i,  COnjectotione  «  naecent.um  nor0^0j 

aorufii  eswta  oetrorufn  ntaanmefltti    ptanen 

varia  hries  apudDelrio  laudatum.  s  „,„,„•„,„  pro  diversis  signaturis  vires  habere.eldu 

u  /„  arte  magica  eliam  ceUbm  e*i  he™™™™r  ^  ptfntws  Hft.  24  o,/,.  2:   Durat  tradita  perauasio 
versit  astris  afccript*  in  iUa  w  «"  '     defectus  cogi<  p/Mrfl  ^  afc  el  simiiibm  habet  8eneca 

in  magna  parte  vulgi,  ve^cnfet™ihi  oslenderunt  singulorum  spirituum  aeris  virtutis,  facientes  me 
,„  Medea.  Antiqua  versxo  ftaoel  ftic:  m  bitu   *tta>  wia/tHw  vananl  ******  illum  lmm*  "'"  ""' 

abstinere  ab  esca  animalium  et  a  vino  et  a  t  '  ■        vel  ,n  textu  Grseco,  quem  prx  oculis  habuit,  con- 

Cyprianus  suum  ad  pnndpem  dmmonum  m9msum^W     ' 

traetam  narrationem  fuisse,  velab  ipso  wt^re^^numerum  illum  Mithrse  sacrum  fuisse.  Strabo  supra  laiir 
w  Notat  Fellus  ex  Irenm  lib.  lcap.z*         h    •  (,x  ailverso  Memphissitx,  aliqua  etiamscrihit 

r;,:;;::::;;:::";;: 7*&S2&l£i  *  * ?.**■*«  »■  * w— £""^ s  «-*  g 

24,  Theodorelus  lib.  Hxret.  fab.  ^inUnnnue  imveditx  inseruit  pro  libitu  da?monem,  nd  quem 

nfbwMr  0mma;nMrio  lamen,  an  de  ,«.»/.*«»;" '  J^^  (F,lhls  „„.,,,,■    edidil   Mediatores  ■  Grw 
,„en(ia  ete  torte  ««preeeil  anliaane  «nterpree.      '  ,  pecuniam  imperant.  Cognovi  ei.i.n, 

MMfta5)  eorum  et  admiratus  sum  q».a  rt      c»l«t Jm»^  J^  ^^  ;  ^  ^     ,  o 

qua^  habent  ad  invicem contenUoBes,  ««upui,  q      j  ^^  ^^  £r  iv,r).,  ,„„,„„„„,  , „ 

,,,,.  m lesmGreeee  ,,„„r„„„,«.  Ceteru* «  ,„/,,„,„„,,,„,„« ed 

.' i**-.  wi*  «- ;v ";:'::,::;  ;,,„■--:„.  <: -•*  - »-  — ■ «-*■ 

„,„,„„,„„,,  mgu  ,  ,„„„„.,„/„(„/,•„»  /,,,»"»'.  "'"  i(l(a_    y;,,»,,,,,,,,,  ,,«„m« 

L„„„.  //„.-•  dima  „„„/,-,  i»  Attam  el  N.gram,  |>«f»  «  «J "  fl„slr„w,„„(,„.  „„ 

i •-  - -  **  SfJA^S^^  ^-  — !"^'- ,s 

Mediatores  „,,/„(',"' «"»«.  de  4ui»«»  •"" '       '  '  mnneritueffae  fuse  traelat. 

D,/,.,„„(,  2  fHHt.  Vm*.  2,  «'"  de  — '■' >«'»  »«'■"  ;"";,;  J  .,  ,„„„„„,„  „„  ,„,„  „„„  ,,,„„,/», 

y  />,(,,„,,.,„  „„ ■«  Disquisiuonum  magicarum  U.  2  <    ; _  •  -  a/  ^,,,,,  ,,„. 

ctu,n,  ,  pecie  i,„n  hirsulum,  *  ieformm  adoratm\ms  ^^1   .         et  mjirmtam  habes. 

„,  pmpa  tractat  W.  2  f«««l.  4.  «W  ren,  n.u,,,  exempte  ^,JU'  ,,,,,,,,,„  „;„,„,  ,(,,,„„ ,/  DeW  » 

1  D,  „,„,/„,  „„„.«„./,,,„./.„.  ee  , hi aeeep««  '"";-';„;„,„  hieiUrurKVariatvetu,ws*,uii 

2  ,«»«!.  28  :  „/  /,„  de  ,„,„ lijita  «„'«  /'""'"  '""'""'"'^  » *';  '  1H,,.statem  Uomini  Dei,  et  in  „„- 

,„',,,„„,. :  «»rania  au.em  simiiia  fecit  per  phantas.as  ,/„„„-„    «Iver «, ^potestate  ^ ^ 

niateriis  et  operibus  phantasmatum  axemph  posuit  «%*£«**  Stodinem  sanctoruu.  angelo- 
Domini  dispositionem.  Transflgnrata  anten,  circa  se  habens  rim.nonia  ad I  s.nn  .t 
rum  et  pe    snas  phantasias  errorem  ho.ninis  ostend.t.  Quemadmodum  p^tor  le   c 
figurat  immobilia  etmobilia.  et  simi.es  facit  mnbilibus  et  raMon.  '^^^^burit^rwunt  F 
C  ilL  flrmum :  faciuut  enim  pluviam  videre,  sed  nou  est  aqua ;  ostenaunt  ^.guem,  sed  ^  et 

escam,  sed  non  escamverum;  d...t  aurum,  sed  non  permnuet  n   »^"e°  herbas  et  flores  * 
regiones  et  civitates  et  homines  et  fluvi.  et  maria  et  montes  et  camp  s ^     arbor  ^  ^  ^ 

jumenta,  reptilia  et  bestias  et  str.gulaet  vari.s  colonbus  et  stolas  drversas,  et  M  uocentes  sedu- 

innt.  sed  t.mquam  somnia  sunt:  t.lis  est  enim  virtus  sorum.  Nam  WSSTi  lib;uionibus  et  faq» 
cunt  per  phantasi.s  iniquoru.n  hominum  animas,  qu.  et  colunt  eos  ..   sa         »  ^       ,/lM „,„, 

operibus.  //„c,  ei  ,»,„„/,  M  G.^co  ,,„/„/„  ««««.  «tt  •»  «6ere  „„/,   „»"  /      •    '    J     enim  ex  fu„.o 

„L„„„r  eel  /„,  .U,„„„,  eereio.  Coriepautoante,  «1  w /•'-"«'  -'•  ';;""'  ".^  lana;  ethui  ettei- 

pinguedinis.  qu*  iili  crem.tur,  densos  vapores.  ex  iisque  format  s.m.l.tnd.nes  ^  «„*.*<«*« 

tilium  et  tincturarum  te.nplorumque  et  aliornm  opernm,  auz  e« ;»« ta  ''if""  fee  ^,  Delno  W-  » 

G,„„  ,„/,  mcinie  exprim™..  Q«omodo  nutem  d*».o,.eS  eimitee  faM«i««  adornane.  / 
quxst.  28. 


Ab    Ayluida,   S.   JustitUB  proco. 


S.  Cyprinnu* 
magicts  arli- 
bus 


tnodo*    rirgi»* 
reddil.  Da'»«»i 


CAPUT  II 

xnductm  S.   Cypnanus,  omnesarlis 

pudkiticB  expugnandw  experilur,  quos  S.   Justina  signo  Crucis  *^**^'cfln** 

virtutem    Craus  suamque    contra    Christianos    impotenliam    fassus 

repellitur. 

J^pd  me  ad  Deum  accedere  volentem,  quid  juvat 
Lmbecillitatem  draconis,  omnemque  ejus  virtutem  et 
stultam  arrogantiam  cognoscere,  cum  demersus  sim 


i;»»r»  a«i  ^MJovefa»,  ot.  *<"»PU^  «hrfni» 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 
acn&tfef.   TBittfp***  y*p  «^roO  ™  ♦«5^o«.  "'^&c*  ''Tt 

«yr«Cfl  IAOVOV,  ovO£v  08  JlOCfl  alrMc.  Iv'yvo>v  EX  T*fa 
Jrap9evou  IoooTtvrc  tovc  fctpoyac;  otc  Kanvdcj  eiot,  )t*i 
ovtfev  tr/vou^v  Ettov  6vt>5  Kopr  t/5  XptOTtavjJ  rov 
rooouT*  ©uowvta  frpaxovta,  ar>£  x&vttisoc;  toyvv  eyovT*. 
WjjjAp  £/.  t/?:  evaeSoOc  IlapOevou  tov  TKXtxauta  etray- 
-ytXX6uevOV  OaOlXea  tOU  r/.oTouc,  otc  etyeuoW  o  yap 
,iy  tbc:  OXC&Xjjlj  xaTeitOTl&flrj  fa&  IouoTivrc  tfitj  -/.opr.c/ 

v^t'/.£uc  tcSu  J«tfAdv»v ir«pf"fxeve  t»5  9tJp«  t/;:  iMttttf, 

£io£/0£'v  ur  ouvauevoc.  0'  ppiaitj  'yxly.yl.i  fJopucpopou- 
uevoc  oavtfiov  Trc  Mpacj  «utou  forpptigs.  oux  n&uvato. 
0'  wMw  itdvxuv  xpateiv,  tiicd  Koor.c  eiratScto,  '0 
rrv  utt'  OUpavov  oeieiv  ppfiv9v6fXfiVO«,  yuvaixoc;  t/v  tyuoiv 
Twfoepyov  eyiveto'  ou  yap  «d\5vato  toucj  Xoyiofwut;  auTrc 
«xLiwoai,  o  t6v  oupavw  ^Xeyov  TrepiTpfiVreiv.  <)'  o>; 
Xewv  x*Ta  jravrwv  t&pvofjtfvocj  o>;  *cj)vc»x{/  iv  tw  npoavXicp 


211 


in  tenebras  impietatis?  Nam  deprehendi  illius  men-  D 
(Jaciurn,  ac  vidi,  illum  species  tantum  inanes    obji- 
cere,  veri  autem  nihil  facere  a.  Cognovi  cx  virgine 
Justina,  daemones  fumum  esse,  nec  quidquam  posse. 
Vidi   in   Virgine  Christiana,  dracnnem  illum   adeo 
inflatum  b  ne  culicis  quidein  vim  habere.  Persuasit 
mihi    pia   Virgo,    regem  tenebrarum,    dum    tot  ac 
tanta  pollicetur,  mentitura  esse :  conculratusest  enim 
draco  instar   vermis  a  Justina  virgine:  rex  dsemo- 
lmm  mansil  ad  ostiura  Puella.,  intrare  non  valens: 
et  quern  stipant  innumerae  phalanges,  axiculamja- 
nuae  periringere  non  poterat:  qui  videtur  sibi  om- 
nium  dominari,  a  Virgine   ludebatur:    qui  terram 
sese   concutere  gloriatur,  nullo  negotio  vincebatur 
a  Muliere:  nonenim  potuit  illius  sententiam  immu- 
tare,  qui    cfelura  a  se  circumagi  c  dicit:  qui  leonis 


«ut^c   7rap6xa0e£ero,   ardev  errt/etp^oai  roAfxwv  x«c  6     instar  adversus  omnes  rusit,   sedebat  instar  culicis 
foxffiy   tc«vt«s   excpo&Tv,    ecc   JeiXtoi»   oux   svt&aXe    Trv     in  illiusaula?  vestibulo,  nihil  audens  tentare:  etqui 


Kopr.v 

9  Q'c  yoto  7i«petV.v  dnh  Trc  XaXdVfwv  yn$,  tw 
Avti6yeiav  xatlXaSov,  xal  &avfiatoypy6>v  r.ury  wc.  -1« 
rtSv  tef*lw%    >-«i  7T£c"pav    e&ttouv  -/:    yoweiVcj,   xai 

ovoaaOToc  r,'arv  aayoc  cpiXooocooc,  iroXXw  tcov  ioparwv 
B  tywvxaraAr^tv.  lloXXou?  rfi  euepyfTfcv  ecT6)touv,  >tac  ftu- 
pfol  /oav  o?  TaF;  cp«VTaoc«l?  fAOU  7TpoO£0p£uovT£:-  o(  aiv 
rjta  ).oytoTr,Ta,  oi  ok  Ota  T£/.vr,;  aoeoouc  «TTOTtflipav,  oi 
r)e  6*1«  TC«9yi  f^i).roovt'7.c,   ^.9ovo),  ^Xw  x?  ctoO- 

aevot.  Kac   rraot    ouvrpxoarv,  TOtc.   fxev   roovr,v  paorw 

ffOlWV,   TO'";    0£    TOV    t^AOV   Tp£7T0)V    £(C   TOVC    evaVTtOU«,    r, 

rot :  IvavTiovfAfivovc.  u7totzooo)v,  r  cotXovflixouvrac  avat- 
pc3v  Kai  yap  uTiep  ^uyawpwv  Trarfpfcj  wrpeotlfvov  oufx- 
glWtaicj  naxoicj  ),-r).aToua£V7c  opo)VT£c-  X«t  UTOp  6*ovXt'- 
oo)v  erepoi,  xac  ^XXoi  uirep  p/rlpwv  xac  aMcpwv.  Kac 
o»:(c  a-TSTuyxave  5ta  raiv  jrpooovrcav  aot  ctacfxovtav. 
,  £7tei9opr,v  ar  -Tvat  9fi6v  cXXXov,   r;  rov  ocaSoXov, 


E 


terrere  oinnes  videtur,  metum  injicere  Virgini  non 
potuit. 

9  Cum  enim  ex  Chaldaeorum  gente  redirem,  An-  s-  J^inam 
tiochiam  veni,  ac  mira  faciebam,  taraquam  unus  ex 
antiquis,  etexperiendae  rei  magic®  copiani  faciebam, 
ac  celebris  eram  raagus  philosophus,  raulta  rerum 
invisibdium  cognitione  praeditus.  Bene  multis  facere 
videbar,  ac  innuraeri  propemodum  ad  meas  praesti- 
gias  assidebant,  alii  ob  eruditionem,  ut  artis  impiae 
periculum  facerent;  alii  ob  lihidinis  morbum,  invi- 
dia,  aemulatione  et  nequitia  agitati.  Ac  omnibus  qui- 
dem  subveniebam,  aliis  facilem  reddens  voluptatera, 
aliis  semulationem  in  adversarioa  vertens,  autillis 
adversarios  summittens  aut  rivales  occidens.  Nara 
etpro  filiabus  patres  deprecabantur,  quas  ab  impro- 
bis  maritis  vexari  videbant,  alii  pro  ancillis,  a!ii  pro 
matribus  et  sororibus.  Nec  quisquam  spe  excidebat : 
quia  aderant  mihi  diemones  d.  Unde  persuasum  mihi 


»,ori  «bw  «pirtl  «■'  «vy*««.  04*  fiw  *  &  erat,  non  alinm  denm  eSSe,  Q.s,  dmbolum.  Qt  qni 

ilJ  h,  hi  «r«  H  4"*"«  ''^"'  oi'-  ^1"^  omnibus  J0'"1^"'11"-- et  °"",!H  1 "  s"bJ,ceJet;  sed 

*,P^v«et  l^  r,;,?.  £»»)  ^ou,  tfva,  Wp»  n„n  noveram,    illnm  in  mei  rimries  ahqmd  posse. 
a^vaitiv  uftCova.  Ec  v.va  Ta  aaltOTa  otto  tou  ovveiJoT 


Llv  f*eci;ova.  Ec  )tac  xx  fxa'AiOTa  uiro  tou  ovveiOotocj 
evuTTourv,  oti  ciJtkwc]  napEy.ec  noXXa,  Xoifiove^  ^ooaq, 
ayvovaci,  »al  5tc  aowiot  xac  aOr/.oc;  oovr.f/^,  itai 
iveXwfXooi,  )tai  «poveucn,  >tac  ap7r«t;i-  nXr,v  cTta  to 
jravTa  «utov  dvvao9ac,  r  irXavwvta,  r  Sca?6i/evov, 
Ihrauov  ao-j  t/,v  owe^oiv  jrpocj  r>Jv  Pipamfcy  avTou* 
E79ov:oc  0£  ovv  Tot"c  TtoXXotcj  Ay^tJou  ttvocj  /oa^oO 
ueiptwtou,   »tai  irepi    SpWTocj   ava9efxlvou  aoc  louor/vr.cj 


non  cogitabam,  aliquos  esse,  in  quos  uihil  possit; 
quippe  cum  ignorarem,  aliam  esse  raajorem  virtu- 
tem.  Pun^ebat  autem  me  maxime  conscientia,  eo 
quod  ranlta  ab  eo  injuste  proficiscantur,  pestes,  cor- 
ruptiones  et  suspendia,  et  quod  injustis  et  impm 
onem  feratct  crudelibus  et  homicidis  et  raptonbus 
e:  sed  taraen.  quia  omnia  potest,  aut  fraude  aut  vj, 
sedabam  conscentiam  meam,  ut  eum  rolerem.  Sed 


aeiottttto-j,    Kac   irepc    eowtoc    ccwiyw  r«   ww,,*  3Cl,u"u'"  — ,  .'..      ,     t       utnlnscens 

Ttvo-  TTrpGevoo,  ev  M  y^oaac  xb  toO  ^oaxovTo;  cum  venisset cum  multis  Agla  das  lautus  W. 

C  *2v7«[   K«    vao   n&*«  r,  ^Xoyi  4  M^  f»«  et  ad  rae  retulisset  ^«^""JTIS  F 

C  ^p^  -W^v  ginis.    deprehendi   dracoms   unbec!  htatera     nam 


ktoi.  A^XX1  oucTe  a7T00Ta>evTa  etc  f3or;9eiav  toD 
\yj7c'oou  oXvepyety  Joxovvta  6"aif*6via  >?  t)5c  Koprc 
acj.cV.cJiy  tv /j<,  xav  ttoooj;  eveoyrosc- 


10  Kat'    or,   aeTa   itoXXacj   vou   veavc'oxoo  aypoTrvtVc, 
y.oci  noXXcis  irepiepytacj,  xai  tov  JiaSoXou  coiXovewciacj,  ev 

£ooop'y.ovTo:  r'a£'pacc  ouaoeoAraevac,  aoTtic  6  JiaSoXotJ 
OVV  Toi"c  TryoToic  apyownv  avt^  7T7paTaoo;T3(f  OVX-eTC 
yap  6  Ay>7t'orc  er/£To  ix6vocj  epo)Tc/.fZ»c  Tr,  Kopr;^  aXXa 
/a'y,V  •/.:/!  rv  cO£rv  ra;  too^uts-c  oWaecc^  OUV  tfi 
oo^/ovtc{i7to  aca;  xoprc  xaTapyovfxevacj,  xac  IxttXayw- 
vsci.  A'XX'  o-^£  -rv  £7Tc%at'av  rufov  Tpe^t  r,dwr,%  6 
otaSoXoc,  xat'7reo  7To).).a  jreipaoSei?  ETKtr^voai.  Kttov 
ytip  fltutw'  ei  o).f,>c  ooc  to  Trjc  cyvoeoc;  ovy/.ptaa  -jtto- 
tscoaetat,  /av  rriv  e7Tt9uatav  r'p»v  aao?.-jvov,  tva  ar 
yeXao^wftev  emfiwovvetj  xai  aro£v  e^vuovtlc.  Ato  e* 
eaou  xaX^oatj  tov  Tr?;  rropve/atj  tTat'/xova,  TrafxiroXXj 
aurov 


/• 


f 

rprj 


,   folKiivxni  toO    0WU,  8*1   ou  ouvstTJi  *p°« 
fumv  o  ociSoAo^.  iX).a  (*««  T»4  ^u«u;   ^eyaXa  <ypo- 


nniversailta  phalanx,  qu»  mihi  auxiliodata  fuerat, 
irruit  in  Virginem ;  sed,  re  infeota,  redierunt.  nee 
sivit  Virginis  eratio.  ut  missi  in  auxdium  Agla.d» 
diemones,  qui  eum  adiuvare  videbantur,  qu.dquam 
omnino  proficerent. 

10  Ac  post  multas  adolescentis  v.g.I.as  ac  cu-  pe„t,rrein 
riosas  opera.iones,  et  diaboli  contentiones.  qua  ««„• 
Beotuaginta  dies  eonsnmpserunt.  et  ipse  diaoolus 
cum  primis  principibus  suis  congreditur;  jan .««■ 
non    olus  Aglaidas  Puella  amore  tenebatur, 
aeVipseegopatiebarf.Acvidereer.ttotactan. 

;  i  nitecum  dracone  ab  un.  Virgme  compres- 
„  e   perculsM.  Sed  nec  cupiditatem  no;tr.m.m- 

Lnteap t  diebolus,  qu.mvi?  s»pe  .d  perflcere 

t.,v,.,i.  Dixi  e Sitil nmosnbjecta 

«C»moles.s.ltemcupidit.temm.8tr obtunde, 

ne  rideamur  pe. erantes,  nec  quidquam  promo- 

ven.es  Qu.propter,  cum  vocasset  coram  me  dao- 
monem  fornication.s .  pluribus  commmatns  est, 
afq„e  ,.t  faceret,  quod  jam  dix,.  m  mperavrt , 
Nisi  Aglaidas  relaxetur,  graviss.mas  pmnw  dabitis. 
Sed  cum  mnlto  tecisset,  ne  in  hoc  qmdem  operan 
i„  nobis  potuit.  demonstrante  Deo,  «u"hil  posse^d- 


nMtur,  sed 
artls  vanita- 
tem 


illi,   et  ferebat,  ne    ab 
Quinquagesimo  igitur  di 

tuit.  Cognovi  igitur  illorum  fraudem,  eosqoc  con 

^ffS*.  ***  "***  ut  ffJS 

11  '..       j„i„on^r>)    nst.enderet.  Ac 


II    TO.o;  to,  TOV  Tfc   «OfWIMC   W|W«  BMM- 

;   nam  adole  "enti  ostenderet.  Ac     £ei  «  feKfe  pp^   I«.arfe<  **«  r|  ™, 

„     ndL  vid«batnr,  sed  postquam     ^  riv  ,b  pfl*  rt».  8ta*fr«-  «  *  Am 

formam  qu.dem  »^n ^"       .  -a  MSUitantem  et     -.,;,  AyX«fS«   «pw?  W"»  k«    -«?»ot, 

prope  access>t  ad  ^X^Xierrima  Justina,     „>.;,;  09w  1««*«  '  «"^"  ?P05  ™  °7 
clamantem,  prmelar    ad^en  tjulc ta  ^  .  .  ,  ^ 


diabolus  instar  lumi  »'»»»'- °  .  ,    .  »         T;;  [IapMvou  p«pu  *.v  roi«  oaifiooi.  cya 

monibus  ..  Ego  aderam,  0  v.n,  cum  . *  rr  „  -      fot6W;  autStl  „,  w  rov  8pa»no5 

egofidemininsexpertussum.etdraomsvntatem  ,,,   ,         *  , .^    ^  „•. 

P8udore  snffnndebar.  vig.labam,  ass.debam    trans  «wta«  X .  f      Jt^  .  ,^  ^, 

mutabar  in  mulierem,  av,s  Bebam  5 .eed ^ut. pnmum  '.,.  ', VV^ov  *  9ep*v,    *«*«*> 

attigeram  vestibuUjannam,  man.sfo, ,, areee deb.   ,  Jto^ *J ^  ^     .  ^ 

et  C,  pri .S  e,a„,  arte   nu lum  ex  tu m  habente  £  ^  «^fa  t6v  A7W*«v,  **   «W 

Feci  8liquando  pasaerem  Agla.dam  fc.  et  cum  evo  r_  ^,^.  ,,,.  je 

lasset,  stetit  ante  do.num  Just.n*.  sed  cum  bancta  W«g    ^  J»  ^.  ^  ^,.^  ^ 
prospexisset,  periit  forma  passer.s,   ac  ">»«■«       J  fcfltooBin  K  &pou  1««*»)«  5  «0>..o;.  u  p 

alto  stansperiisset,  nisiVirginis  m.sencord.alenitei  «  ™  1  ^^  a7Ti  ^  «tow-mt 

demissus  fu..sset  Per  tenuiesimam  domus  prom.nen-  W       P  .^   n        v,„„  0:iv  aCtiv  ^/^ 

tiam.  Hortata  .gitur.  ut  quiesceret  ac  Deum  cole.et,  m&        ^r   ^^1  .^^  ^  ilW,  (lv 

ej.citenm  es  vestibulo/.  Non  illam  morhus,  non  oru-       •/     -  ^  ^        ^  ~xlo,  Tl;  «urf?  wpi- 

ciatus,nonanaqu:evisplagasuperav,t;h.sen,mea:n  vooos,       P  ^^  ^.  ^  ,, 

,n  ali.s  ejusmod,  vexavit  d.abolus.  Smpe  igitnr  1  am       -,_  ^^  &  ^  _». 

desperatam  a  medieis  plorabant parentes ;  sed  .0»       --  ^[ov  0;      ,5r;,  «    « 

ipsa  dicebaf.  Ne  lugeatis,  non  en.m  mr.ar,  nec  ^-  r         ^  ^  ^^        u 

animo  deficio  aut  quidquam  doleo,  nec  nllum  mo  -  -  -       ■  ^   ^  ,,,,,,,- 

bum  sentio,  nisi  forte    levem  ^amoalorem      «,    >  ^   ^  ,;,;    ;;   .-,,;., 

tamqnam  ex  aere  m.ln    ransm.ssum.  Qmd  emm     V  ^  ^«^,  ,,  «^» 

non  tentavimus,  aut  qnid   .11,   no„  fecimus?   Ipsa     W^,    H>  j/.^fe,  „  Wfl6t-Qv  «0  Xf«*  *? 
p  vero  signo  Cbristi  se  muniebat   et  d.monum  pe  le-     «^  .  ••  ^  a,,,ovwv.  £««« 

C  bat  operationes.  Male  igitur  illius  parent.bus  fec,     ^.    ^  ;     .'_'  ^         OTT0)y  aM0.ov,  pw.  «' 
eorum  greges  occidi,  et  boves  et  jumenta.  0BoSi7w.  '  '.   „      „„. 


fosifc  «tr©X«VtfW  ojite  oi  TViteilltfGV,  outs  o«  ,flE0fAO«  tfov, 

l/TtT^eiKtfS  ^f-    6Ufleo£l'«,    «A/,9^  BtOlV,  «XX«  TTAavr; 

y.ai  ©avraota. 


I)IE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS.  213 

,    n/  gat.  et*  T0  trf^iivj  tou   TraOouc   auTou   «c9evv5  ae     ipse  te   aggredi  vdit?    Si    signum    illius  passionis   D 

-"    t»  eveoye«'«  «^rou  ^00  *V   eupeO/.or  '•   «  oyy.yit.ii,      infirmum  te  f;icit,  COram  llljus  potentia  uhinam  er.s? 

1   ''  x oXu«s  iic&nvcu.  z&  ppo>  «vtov,  rtvai;  ovv  'Jwr,w     Si  signat,    nec   audes  accedere   ad   limitem    ejus, 

—)V0«t  ex  yu-oic,  avTov;  Ouoev  eZ,  rrotfta-     quosnam  igitur  poteris  ex  illius  manu  erjpere?  Nihil 

-0-  &u.vvzv,  ovSev  ioyu£i;,  otfxe iwcpetfri  tfoi  ovv«£«$     es,  nec  quidquam  habes  solidi  •"1  defensionero,  aihil 

Uraw.  NOv  eyvwv  oou  t^v  Tt).«vr,v  ir.y.iy^fy  tai;     potes,  nec  tibi  adesl  vis  ad  ulciacendum,  Nunc  co- 

-  .oi'«i-    tf0'-1'    ^wv  ooj   rxv   ao-Oeva^v    ovoe   yap     gnovi  fraudem  tuam,  delusus  sum    tuis  phantasiis, 

?     -    n'    £vu7toot«tov,   «XXa  paxataic,   xai   ffpotf*«tpov      cognovi  imbecillitatem  tuam  ;  neque enim  q.ndquam 

habes,  quod  cpnsistatj  Bed  inani  ej  cito  evanescenti 
momento  perfrueris.  Nec  modi  ac  leg^s,  quas  oppo- 
Sllisjti  "  pietati,  quidquam  habent  veri,  sed  error  et  n 

phantasia  sunt. 

43  At^Oecoa;  piov   tfa  ot«votav,  «nroXetfac  uou  rfjv  13  Corrnpisti  mentem  meam.  perdidisti  animam 

!  -,rv   t«€  eXirfo^  [xov  fceppr&tc,  7t«tf«v  uou  rr,v  Xoyt-      meam,  spes  meas  infregisti,  omnem    rationis  mea3  agnoscent; 
SwflTflCtfiv  ifc  y*'o?  ^Tltfiratf^,  «).etf«^  rdv  gtriv     statum    in   cliaos  pertraxisti :   pessumdedist.  vitam 
'Vyai  Ti)  ***'«    x.T£*«r:avr.c«c,  y.yi  n&adv  uou  tft     meam  et  nequitia  consumpsisti.  ac  omnem   nat.urae 
^4rr«tftv  xM  rouoeox.  ottoXeo«c,   Mey«Xw«  bXavfc     rne*  statum  o  perdidisti.  Vehementer  erravi,  dum  o 

l  JZLc  tfbx,  uiep6*XX6vrtoc  *oi8fitf«,  miJm  fefe-  tibi  credo  ;  majorem  in  modum  impius  lu..  stulte 
STfaiWc  tfot  lirrfc-  eu«r«tco9r,v  hri  mEfifMwt.  t>5  abreptus  sum,  dum  tibi  me  dedo ;  evanu.  m  l.ttens, 
"  ';-;,  aW  brtSXoi^  e/o^o-a.rv  uir**ovtf«c  tfov  «ttc&  4  doctrime  institutioue  ad  meam  pernicjem.  abusus 
w  uo-l ,;r»ur***i  mtouax*  IfavMfaw  w  ^  sum,  dum  tibi  obsequor ;  perd.di  res  meas,  dum 
ZIJ  Me'a'7ao  ztc  nrouflt  ovtf^,  wxi  ^v  ^u/^v  t.,,s  fraudes  sequor :  nam  et  cum  re  patna  amraam 
ST  ™«6s Jwtf«€,  EtT.  kVwi.  fli    ^a   ev  oot     meam  damno  afte.-isti.  Quod,  si,  qu»in  te  per.erunt, 

^)Tev«  Syov  wv.  7ovv  pP«Xei«v  tfc  iXic/ds-     egentibus  distribuissem,    saltem   parvam   aliqaam  E 

B  ,('Vot  r/  Tte7cov9«;  Aeivw;  KaTe^apy.v,  avta-w:  sajutis  spcm  haberetn.  V»  mrai,  quid  passus  sum  I 
fc0«uu«Tio9riV  ve/ooc  6vWv  svvm-.v  K«i  6X«y9«vov  Omnino  perii,  insanabiliter  vulneratus  sum  1  Vivere 
Jl}fflyp«u«i  r4ov  <I>yr,tf«>evos,  ctffly  baiv^v^  ooi  mihi  videbar,  cum  essem  mortuus,  nec  v.debam, 
loocth^-  AeT  L  7c«p«x«XE'tf««  XpitfTi«vovc,  fva  ue  me  multa  pecunia  sepuicrum  emere,  dum  tibi  assi- 
Ll  W,ueu5toTOfletvTor,eufl£6e  fke  oiW     dens   periculose  vivo    Op  rtet   me   precar.   Chri- 

rfLir  afiu  itd  r«4  IovatiV^  tSv  rrotffflv  e?a^ao9at,     stianos  et  piorum  ped.bus  acc.dere,  at  e  -e  il 

L  aou  Tcoovo^cr,  t«c  oamipte.  A"7ceX9s  «tc*  eyou  avo.e,  mei  et  JustinaB  pedes  amplect.,  ut  salut.s  mere  cura 
W,  Lat«t«-  «iroXo(pe«  uov  eX9ps  tik  *««*  tangatur.  Aufuge  a  me,  improbe,  profane  trans- 
xd  ^  ,Cfle6ei'«?  avavr^  &  /«xovfl«,  ,«i  Mp^  fuga,  discede  veritat.s  et  p.etat.s  mimice  llaec  ille 
uoc,  tei»».  tou  «veXecv  ue,  >«j  hnnH^  n^  ^  audiens,  et  in  me  incurrens  impetum  tec.t,  ut  n.e 
Lp«to-  ok  0£  ovk  a/ov  .o/vv  Xe«iv6uevo;  aurou  r^     occideret,  Sc    uruens  sufTocare  p  conabatur.   Cura  r 

S?«   K«i  .«1«  IW«  uo.  rrepi^peTOTou  ^v  mp^v     autem  dribus  deficefem  ihus  v.okntia  oppressus 
tou  tfr,uetov,  ou  «  HapOevo;  eXp«To,  *««'  Xlyto-   6  (-)eo;     ac   vivend.  spes  o.rn.s  ablata  esset,    memin.    .11 
lovtfTi4  Mr,a6v  uot,  xai  ^a   n5n   ^;   £COiW;     signi,  qno  V.rgo  utebatur,  ac  dico  :  Deus  Juatmaa 
£vitfvv9,v.  *ei  t>iv  yvoa^yc^r/y.7^y,-  0'      auxiliar,    m.ln.    et  cum  V0C6  stahm    V.res ilflWh 
«  ^  ^/.o:  ^opOKPeic   aTreai,  pou,  xai  ora;  eTrefparo      runt,    et    manum    movens    cons.gnor.    Ille    aul 
«^iXelv,   %o:'L;'  e^oO  Xp«tf6uevo«;-  ,«i  H  J?*v     instar  teli  projectus  abscess.t  a  me  ac  ^nsccBp. 
X«gcJ,vJi«T^tf(Po«7V^  XptoroO.  0«ptf«X^Tepo?  yeypva     gladium  intentare,  volens  occidere  Sed  curn Chnst. 
r:>:ov   e:t  K«i    tfu/.vov   XotoTov   emSoc&uevos.  Tot£  ouv     signum   expertus  essem,  confidentior  factus  aum, 
azi.i-  «iceiXfflv   uoi  xaJ  Xlywv  Ou   v.r,  tfe  flciffy   lx  t^>v      magis  ac  magis  invocans  Chr.stum.  Tunc   igitur  . 
vecpfflv  aoO  6  Xpitfto^   **i  yao  pJsXvtftfer««  aoe^;-     me  discesait  rainabun.  Non  te  salvabit 

„;  aoxL  vOv  aolflor,^,  iv«Tcp  6XI9pco  oe  v^r  ,-,.  eX  meis  manibus  CJiristus,  nam  detestatur  .mpios. 
oLv  o£  «'ncotfr^i.  sy.  0o«  cV&co  ti  iroiec  ro  ^«^poveTv  Et  nunc  per  dolum  tibi  aux.l.atur,  u  te  mort,  tra 
toO  xpaTou:  aou-   oti  ,,i  6  XptoT,;  ou  7cpotfier««  tou;     dat.   Cnm   te  ergo  projecer.t,  ^go  tib.  ^-m,,..... 

r  Saov/etfTepr,9r,?  yoOv  ,,i  zr.c  U  ^9^  ^vo;     ^id  sil  meU™  ^^^^^JSl  ^ 

C  o-o/v  oe  o^oetlv.  raeos  non  admittat  Chr.stus.  Cares  .gitur  mea  g.a- 

tia,  nec  quidquam  te  llle  juvent. 

1 ',  His  verbis  vehementer  exterritus  sum  :  astu- 
te  enim  mili.    responderat.    Quspropter  vobis,    qm 

^lClte    tid  Cniis'utn 
item     convertilur. 
pietate 
aperiens, 

i     dWtT  Confide,    Cypriane ;  suscipiet  te  Christusj  « 

pac  ro  ot6u«  Xlyei-  9a>o£t  Kvirpi«ve,  5n  J^er«i  o-.  o  enjm  fe(.;sti    Tmn  eg0  ad  eum  .   \n  non 

XptoTo?,  «yvowv  yap  fanfatfr   ^7W  «P^  avT0V'  ^  fie    ut  dixit  mihi  diabolus.  ita  milu  ChristttS  fa- 

apa,oV  dtf  uoc  o  ^t^oo/o;,  oC?U  JWlJ  XpUrfO^    rrocr;-  •          .eni0  me  Pepellens1  Qle  BUtem  mihi  d.X.t : 

cetev,  eoyarov   p.ou  taMpftfetf  O    <?£  etTr, _tt;.o,  ue  N    '^^yj^gm  esse  diabolum.  etejus  sermon.bus 

5t«   ^euarrc   WTiv  6  Ji«6oXoSl  x*i   toi;  _e«.vov  ^  ^  ^  ^^  apud  0hriifan|j  QyprfaM,  Sl- 

/oyot;  iwoteveicij  Ovx  gflti  tJoXo;  iwep«  Xpjerta,   WJ-  .       inseest  veritas :  non    est  mendacium  apud 
lrpiave,  oti  autofi  eortv  *Wtt*'  «>v»  itotc  i|«viJotj  rr«p 


yevc6ue9«  ctt  «vtov-  k««  6  irxvroxpawp  Weo«  Karr-.AAx/,  ^       m    ^  ^^  , 

^ucv,  x,;  fXirffci  ^c  «icov/ou  £/av  Kfiac  «« P^eu*^  Christum  exhibens,  ut   in 

tov  urcoypa^ov  rpv  6\«  XpitfTOV  ^«tfX^vo,,  orr    ,  ^    g.  fi         Christu9  propter  impios  et  pecca- 

ft*T  *  Srf7^  *""*??■  E'r;  X7tfe«  tores   raortuus  est,  confide,  Cvpriane,  non  te  abj.- 

$id    toO;    «aeSerc     xai    aaaprcoAou;    «Tf.9ave,     Oaotfet  iu  ciet; 


ACTA  S.  CYPRIANI  JUSTIN^  ET  THEOCTISTI  MM. 


collegi  et  an.mum  recepi.  ac  hdenter colloq ccepi  H       A       ^     T    ^  oCt,0;  .       <    }, 

ac  du-ere:  An  h«c  ita  sebabent,  ^«««J     £     *   ,.  J^J^  fc^  SW*„o. 
Timotheel    IUe  autem  plunbus  me   alus  sermom 
bus  confirmavit. 

ANNOTATA. 

O  "d  vero  ad  me   qui  volo  cognoscere  verum  Deum  ?  Ego  autem  tenta. 
a  Vetus  interpretatio  sic  habet :  yuia COKnovi,  'quia  phantasma  facit  tantum ;  gu*  cnin  sequentibus  sen- 
vi  ejus  raendacium  etvanam  super  w  J^  fo  JVofc'*,  S.  Cyprianura  /»'c  uehementem  iolorem  suum  usque 

sum  non  BfltM  /</<'""'"  /•""""•  ^/'s''n*"/       *^        ^        '   ^  sioiprodesse,  q»od  dxmonis  imhcallilatem  move- 
ad  desperationem  inctpere  st9nWar6t  .    !  f     eM  {ll  {mpMafii  toiwfoiM  rfemeiw.  S.rni/c  oufd  C6rr0 

,„.  Cttm  flrf  Deiiiit  occerfm  <,'<"'<''''  'w,/-    "*  °  mi*/brH  aliquid  excidit,  quo  sublato,  male  cohzret 

ts ^: S  ssss  issrs  Ui  *— . «-  * »*  E 

B  '«., .Vw..,./„,,.  C «V  C""'''';''///';l'^  ^ufflat,  diabolum. 

b  Antlflttm  inierpiva  iwrttf,  w«   enim   v  jnflatum  significat,  u(  eum  ^««o  «*««««*   il/awitu. 

Sraeuffl   ?vofivr«  jactantem,    glonantera,       p  torum?ue  ,„„,„,  e(  regtmen ««.!,  doait 

,  j— -  7;;:;';;'i;;:;r;;;^  :-  ^  ^ ,«  ^,  „*,  *** * 

7  Carmina  vel  ccelo  possunt  deducere  lunam. 

Omdius  Metamorphoseos  lib.  UdeCirce: 

Concipit  illa  preces  et  verba  precantia  dixit, 
Ignotosque  deos  ignoto  carmine  adorat, 
Quo  solet  et  nivese  vultnm  confundere  lunae, 
Et  patrio  capiti  bibulas  subtexere  nubes. 
Rursut  de  Medea  in  Epistola  Hipsyphiles : 

Illa  reluctantem  cursu  deducere  lunam 

Nititur,  et  tenebris  abdere  solis  equos. 

Tibulluslib.  1  Elegia  2: 

Hanc  ego  de  ccelo  ducentem  sidera  vidi. 

Jvud  Petronium  sic  ghriatnr  saga  :  . 

P  Quid  leviora  loquor*?  lunae  descendit  imago 

Carminibus  deducta  meis,  trepidusque  furentes 
Flectere  Phoebus  equos  revoluto  cogitur  orbe. 

HuratiusEpodon  Ode  5  de  saga  cecinil : 

Quaa  sidera  excantata  voce  Thessala  r 

C  Lunamque  ccelo  deripit : 

Ac  dcnique  Lucanus  lib.  6  de  Erisichto  : 

Cessavere  vices    rerura,  dilataque  longa 
Hzesit  nocte  dies,  legi  non  paruit  aether, 
Torpuit  et  pra:>ceps  audito  carmine  mundus  : 
Axibua  et  rapidis  impulsos  Juppiter  urgens 
Miratur  non  ire  polos.  Tunc  omnia  complent 
Imbribus  etcalido  producunt  nubiia  Phcebo, 
Et  tonat  ignaro  ccBlum  Jove. 
piuraapudipsumvideripossvnt.  A»iinrhia,    quse  eadem  esse 

d  qUque  l,c  nannutnr  ab  irUtio  numeri  9  pr*termisit  nUcrpres  vetus^  An ^    J  ^.  ^ 
vm£     ubi   \{  mt{  8uni  sancti  Martyres,  ubique  S.  Cypnanus  m  Jctts  dicttm    episcop 
disputata  plurima  et  conja  mram  meam  vide  Commentarii  prxvu  §  nltimo.  ^^  et  m- 

e  Em  sane  sensati  bominis  mentem  pungere  quam  mtmme  debebani :  qutd  emm  am  ^  .^.^ 
ccntore  nisi  mala  exspectari  p»terant  f  Quod  infra  mo  exemplo  testatur  Cypnanus,  dmmo  ^  ^^ 
tollm  mc  UC|  nolle,  vel  non  omnia  posse%  probatur  cx  sacris  Litteris  Exodi  cap.  7  et  seqq.,  ^^  neq]iU 

nibussuisquxdamprodigiaMoysisin    immissts  plagis    imitari  quidem  potuerunt,aip   j 

verunt,  ita  ut  pro  eo  sxorandm  fuerit  Moyses.  rrwainem  exarsisse,  et  conlr\\. 

f  ApudUregomim  Naziamenum videtur solus  S.    Cyprianus   amore  erga  Vtrgtnem ■«    ^   faall>  utm*» 
Actis  nonnullis  omnia  in  gratiam  procanlis  Aglaidx  machinatus  esse.  Ex  ns,  qws  hic  i 
combinantur,  ut  observavimus  Comment.  prxvii  §  2  num.  26.  mane  dxmonem  mogoW  6 

g  Ostendit  Mnrtmus  Delrio  sxpe  laudatus  lib.  2  quxst.  7,  miranda  plurima  et  pw  l  conjuncUonc  apl'lu  ' 
ab  ipso  adjutos  perfxcere  ex  causarum  mituralium,  quarum  komuubus  vires  incognitz,  sun^ ,  ^  loqxundo  dtaoj^ 
twneque  ad  effectus.  Si  vera  sunt,  qu*  idcm  docet  Ub.  3  part.  1  qUJBSt.  4,  sect.  4  pOtUM    V 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS.  215 

/ idinem  et  amorem  illis  auferre;  tumqtie  dicendum  esset,  impedivUse  Deum,utsic  clarius  ejus   impotentia  D 
A  Cvpriano  innotescerel  et  eontemneretnr. 

1     V  r  GrJTti  Yi-nii^-o-jy,  Ul  niinirl  MaranUS,  Imu    trmislnla  flierat  et vaillo  anlB  iubjecta    y.n/i^\-.,  iimlr    illam 

nstuli   DUcedit  porro  hic  rursus  vetus  interpres  sic  scribens.  Erat  aufem  grand^  miraculum  videre  in  se- 

inta  diebus    certamen  Virpinrs  et  spiritus,  qui  est  suj.er  fornicationem.  Erat  autem  et  regis  dfflmo- 

videre    imperium  vanum.  Me  autem  multa  et  incantante  et  sacrificiis  et  libationibus  omnes  eos    pla- 

te  su^citnbam  eos  adversus  Virginem.  Cum  autem  vulissem,  quia  nihil  explicabant,  >ed  longe  ab  o>his 

•elut  canes  latrabant,  blasphemavi  diabolurn  stans   contra  eum  a  desiderio  detentus,  et  impetum  Ceci 

idversus  eura  manuslevans,  et  pnto,  quia  et  alapa  eura  percussi,  et  verbis  improperii  convitiatus  sum  ei. 

I  „u*  sic  revertitur  :  Postea  ergo  voluit  me  sic  seducere.  Vide  %  2  et  3  quam  belle  omnia  hxc  cum  Gic- 

Qorr  Vfl  iianzeni  et  Eudocix  assertU  conveniant. 

i  Multa  disertior  est  hic  antiquus  interpres  fusius  narrans,  quomododxmonipsum  Cyprianum,  assumpta 
Yirginis  forma,  deciper<  voluerit,  quomodo  non permiserit  Deus,  ut  succederent  fraudesejus,  dissolutomoi  whe- 
mate et  fugiente  dxmonetcum  Justinae  nomen  petulans  amator inclamaret.  Quxcumque  etiam  hucusquein  Grx- 
coAqlaidx  adscripta  sunt  vetus  versio  Cypriano  tribuit. 

l//  eram  rtalemque corporum  translalionem dxmonis  ope  permagos  fieri,  pluribus probat  Delrio  Dutqmsil. 
manir    lib  Zquxst.  10,  conlfaLutherum,  Melanchtonemaliosque  incredulos et  physicos,  quibus  fere  pro regulo 

J    nuWi  testimoniis   fidem  habere,  nihilcredere,  quod  non  ipsi  per  sese  experti  sunt.Circa  transformati 

',',  '„,  aqit  uua-st  18,  ubidocet,  plerasque  Ulusorias  el  prxsiigiosan  me,  lurbatU  nimirum  per  dxmonem  tum  spe* 
ctantium  tum  ipsius  transformati  sensibus:  addit  tamen  et  exemplis  probat,  exuvias  morluorum  antmalium 
auandoaue  magU  sic  circumdatas  appUcatasque  fuUse,  ut  ntibus  formx  mendacium    detegx  non  posset.    Et 

Lcnuidemutcumqueverisimilia    viaeri   possunt    de earum bestiarum  membmtqua  magnitudmecum   humanu 
;,'         quadrare  possunt;    verum    bufonis,    passeris  similiumque  animakulorum   p,  asque  homU  E 

B  L  adaptari  per  dxmonem  reipsa  posse..  non  est  credibile,  siquidem  , >,trai m  corporum  extra   d i»  po- 

tentiampassim  removent  doctores.  PrxstigiU  itaquem  hk  cum  Aglaida  peracta  fait.  hs,  mvocato  Jesu  ei  Man* 
nomine  signoque  Crucis  formato,dissolutist  plures  male  mulctalos  citata  quxst.  16  proferi  Delrxo. 

,  Tjberin  iterum  <>, hxc  ita  narrat  vetus  interpres:  Feci  tunc  Aglaidam  transfiguran  in  passerem  ; 

etvolansstetitad  fenestram  ejus  (S.  Justin*.)  Mox  intendit  in  eum  Virga ;  jam  non  erat  passer,  Bed 
iVl  "  stans  foris  ante  pinnanl  fene.tr»  Virginis,  et  erat  jnvenis  in  angustia,  nec  poterat  sahre 
X nmiara  altitudinem,  nec  habebat,  quo  fugeret.  Tunc  sancta  Virgo  sensit,  quomodo  hrc  even  at 
^monura  dolura  ;  et  rarserta  est  ejus  ;  ue  cadens  creparet  et  periret,  ^^^^^ 
cos  suos.  ut  deponerent  eum  per  scalam  a  fenestra,  et  monebat  eura  d.cens :  Ce.sa  ab  hac  .  m  me 
rius  est  tibr  sobrie  vivere.  Tunc  sancta  V.rgo  raandavit  expelli  eura  foras  ab  atno,  et  non  trad,  eumjudl- 
dici    neneriret  secundum  legis  consuetudinem  quasi  maleficus. 

m  ViZ vcna,  qu*c {ue  loster  habet  de  Vlagist  parentum  fort s    Justin»  causa  .  ta re  mfi* ujk 

pestel lque\li ssis.nti  ,  lo,  pr*ter i  ^^^^"l^ 

unnr    parte  Actomm  prima  seu  Conversione  S.  JustinaB  .  me  mpressau  ^ta^Zie  llZ   C - 

mentioapud  Photium.  Repmnntur  tamen  in  prima  Actorumparte  «  Martemo  edita.  Consulefsi  luoet, 

mentarii  pmvii  ^  num.  S3  et  seqq.  .     -^  ...  .„  codice  legnur,  Videlur  ita  etiam  legisse 

nMonente   Marano,    substitiu    *******  1*0  "vat^^^  te 

interprest  dum  vertit  ;Neque  tu,  neque  leges  tuas,  neque  disposjtione .  tu»  ^'C\S 
putJ  Per  phantasias  resistere  dispositioni  ***«*£  ZZa^Z^plcU,  ita  Ubenus  rea- 

o  Sunt  hxc  n lihil  timide  a  Marano  versa  -   Mta  dara.  M atum  ratl0nalem  meara 

dere:  Corrupisti  mentera  raeam,  perdidistr  anrmam  raeara    spes  ^«»^»'  consurap^isti.    omnemque 
industriam  in  confusionem  pertraxisti :  pessumdedisti   vrtara  me  ra^ eU ^ uUia^ -    ^  ^  ^ 

natur^e  raeaa  dignitatera    perdidisti.    Paulo    infrapro  brevem  salutis  spem  P  , 

C  dubio  significatnr.  fvnriano  vtBnitenU  rnflte  habitum,  "'  eum  ipsum  in- 

p  Gregorius  Nazianzenus  scribitt  dxmonem  stc  a  S.  Uypnant  afocribenda  esttui  monui  Com- 

grlsum  esse   Ai  hxc  qualiscumque  varietat  stylo  oratorio  ei  *^*J»*  irre    mil!ljuavll  ^ 

; a.pr*vii§?num.  28.  Orationem  , ^ST^^^^ZS^^  virLcontra  dx- 

pres.  Quxcumque  hic  noster  hab<  i.  pergunt  cum  Photn  *»W»P™       ^  irimU>  qumodo  „  apostata  dmmo- 
mones  habes  exemplum  Gregorium  Nazianzenum  urat.  •  w  .  •         mmierU,  ad  quod  statim  dxmone 

nem  consulturus  spectrUque  territus  ex  prUUna  consnetudxne  signo  Cructs  sc 
fugerint  cessarintque  terrores.  Eumdem  aominat  Plwtius,  ubi  qux  ad  illum 

q  Timotheus  is  appeltabatur,  ut  ex  fine  hujus  numerx  ttquet.  eu 
spectantia  hic  narrantur,  contracta  leguntur. 

CAPUT  111. 
dcvolutus  fuerit. 


ivwpe^  AVTioyeis;  TioAAa  yau  fl«^'""-»  ,  Ill0(.Plim    numerus  esi  aui   i«»»  «« 

Mk  ttaTM^  «1«  Wr«  -^  -*  r»^  2  Wnte! Jlmonib».  secui,  nobiles  in  al.as  f„r-  s.c„ 
*-.9>  ixo«(l«  wi{  »«^o«v  ivire^ov.  x«.  r^»««< £  8induens  ex  proprlis  civitaUbus  capt.vas  abdux, 

«WH  t*  o1v,,-,,v  rftai  W'lur*7*I;  eeravidas  ex  stupro  iuterfeci.   Lactentes  pueros 

Xaf.Savoocas  «  Tiofve.'»;  «vr.povv  vr.roa   7«Ao.y.oUvTa  et  grav.aas  Y  sub 


216 


ACTA  S.  CYPRIANI  JULIAN.E  ET  THF.OCTISTI  MM. 


a 
c 


,,,  peecata 


h 


eorum 


raKUS«ro8itateimmolavi,a^eh« 

"X ito,a«osd»n -;;;;;;;",:;•",:. 

.„,  iosaro  diabolurn  perYemrem.  Cum  ad 
iSK^S  a^eUu^deindeetla. 

" „  anoniS  expertium  et  ratione  utentium,  ut 
rrcosluves  e,  Innumeros  aiios  occidi,  mul  os  ad 
•nopTamredegi.Acmeaqu^^ 

.    t  quill7ub8tantiamnonhabebant,utPotephan. 

2  sed  vera  erant  malefic»,  nam  dsmones  ve- 

,.,  t    Si  cui  aurum  dedissem,  valebat ;ad tre.  d.es 

Ltantes    secum    contrahentibua    —1-.-.    Non 
p0S8 icere,  quot  adulteria  et  puerorum  smpra 

O n.-l- -u.^n.ln.n.n.aeu, 

•  invttasperverten9;Qudteto^antamachmatu9sum 

' L,quisscriberevaleatVQu lo   iptur  h*c 

^onabil   Deus?  Quomodc ;  m*ere* 
bituriDei,quiipsemei  non  snm  misertus?  Si  n  iiu 

Bpeni  haberem   e^cusationis ■:  sedmulta  sunt  qu® 

"  ','r,'  Quanam  pmtermittam,  aut  quaenara  enarra- 
,  perniciem.perfida  de  araicis  consilia, 

ho.pitumnecem.etaliorumhominum.piQrumvexa- 
tiones  structasChristianis^insidias.virginumstu- 
ecclesiarura  eversiones,  oratoriorom  mtatio- 
nemrPudicaruraferainarumabductn>nem,  acpraete- 
reaexcogitatasartesadversusmystena,qiUBmultos 
enuntiarWtverberibuscogebam.etcuraaudnssem, 
enarrabaro,et  enarrando  irridebam.  ac  scnpturas 
sanctas  lndibrio  habebam,  projiciebam,  floccifacie- 
,,,,„  dilacerabam  :  discerptos  i,  qui in ecclesia assi- 
dueoccupatierant.odiumetirrisionembaptismatis, 

iniroicitias  cum  clertcis,  suspiciones,  et  structas  ilhs 
insidias  precum  irrisionem,  jocos  et  cachmnos  ro 
liturgiarri,  e1  inifcsura  «4an  Deum  et  I  bristum  Je- 
3  sum  blasphemias,  et  manus  in  Evangeha  illms  m- 
jectas.  Quid  igitur  primum  mihi  dimittet  Chnstus, 
autquid  condonabif?  Omn-a  enim  improba  et  im- 
pietatis  plena  :  nec  sufficit  mihi  ad  expiatio] 
totiusvitae  meae  tempus.  Nesoio,  an  sricturus  sim 
vigintialio&aanos;  uniusjnea  aettonii  pcenj;tentiam 
vix  ,  tempos  ""i"  Bupereesfl  possit 

amimerasmeasdfl  |  M  Djcite  miui,  amif 

qui  i    faoiam,   quixi   pxsequar*   Npvi  deitatem 
Christi,  sed  eum  placare  non  valeo  :  novi  Lllius  sa- 
[otum  pietatem,  sed  os  meun  illis  offerre  non 
[eo  :  novi  Evangeliorum  gratiam,  sed  ea  tan 
non  audeo,  conscientiaB  stimulis  agitatus  :  novi  my- 
steriumimmortaleessefidem  Christi,  se«l  severam 
illius  virtutem  demulcere  nonpossum  l     novi  eccle- 
siae  ordinejm  etstatum*  sed  vereor  vel  ad  ifisavesti- 
bula  accedere  :  Deum  cognosco,  nec  suppetit  ouusae 
apud  eum  dicenda  ratio. 

17  Pia  viverecupio,  ab  impietate  vincor  :  Chri- 
sti  servus  audire  cupio,  nec  scio,  an  ine  sibi  velit 
emere.  Me-jpse  *endo,  ac  illi  in  servitutera  ad- 
dico;  non  peto  pretium,  tantummrido  me  reripiat 
m.  Si  noa  vult  i^nnscere,  causam  milii  adsctft- 
bo,  tnntum  me  ut  iinnium  saltem  respiciat.  llnum 
novi-  dignum  me  esse  aeterna  morte ;  OOfl  «l«pre- 
cor  puunam,  tantum  digBUS  aira,  «|ui,  ilio  jubente, 
moriar ;  submitto   me  iilius  potestali ;   balteiu  erjjo 


iac,r,$t  Mqecyia&Wi  ^XXouq  irporovT*?  -.1  rjx/.ix  n-M/^.j 
-<;>  n).ovT<i>yt|  **i  •>»«  tbv  E«carr,v  ii^,yj  o(vo*pwv  r«§  ». 
ma)i««   aii£T6fiiov    y>vaix&v   Iti  jrapQsvw»  ro  k?i^  t- 
1 1  y>>  ^ot  xaTeafleKiai   tw  J«  "Ap-/j  /at  Kpovoj  av)p^ 
r/j/,  -.ihiovL-   v-y.i  w/yvjL  a^).ov§    Ja.ip.ovai;  &«  row^ 
rwv  9voiwv  BTcXxpocpopyiffa ,    fva  oCra^  xvtu  -y^r,/^ 
-r„   oiy-0'jho.    K"i  0T6  /,//e)>.ov    avTW  npocilvai,  afnJ, 
TravTo?  Kwov  ev  oxevei  avT&J  y.pvow  Trpoorvevxa,  xaj 
fcapevos  Eppa'vTioe  7rpwToy  avTov  t6v  oTe^avov,  jtai  t»; 
ijvvaixsii;  avTov,  eTr*  >ta«  iyi,  Biitwv  Aode  »cac  oi  i|ou- 
tjiav  lirl  jraoaev  tyuyfo  aXoywv  »ta«  Xoyixwv  (p(Xot?  rtap£. 
youevos'   'Affeipoi»?   iZXXovc;  Itoovevoa,   7rlvy(T«<;  Tro).") 
jtaTeoTr.o*'  «i  psv  ofiv  eiepysoiai  pv  ovx  efyov  o':, 
o-i  ovx  £*/ov  vTrioTaoiv,   w?  ^avTao(ai*   a!  Je  a^tx/at 
aou  aXy,9et<;  Iv^vovto,  £7i£to//   Ev^pyovv  oi  cWuoveq  in- 


i  *-  / 

,..yov    TOV   OOAOV,    OOTTOV    aVTOV  ovvaXXaTTov. 

rfic  B^y.aiovv  tov«j  ovvvaXXaTTovTa?.  Ovx  e^w  etTtelv  oa^ 
aor/£iV;  xai  Tiat^epaoTet*^  %*oa,  t?fxa  iaoi  itai  e:i- 
pWVltoXXwv    -7oaTOt'-o)v    Ta:  ^jyy.i  Y.yly:r  9eX 


ovv  JfavT*  ovyx.^p''06'  y  v^'^»  w  f""  •   '•"-  r*  •«•w»» 
b*vt6v  a/  IXe^oavT*;  ei  ?.v  uot  6  Xoyo;  Ttepl  ata;, 
^uo  tyiyfiv,   6^X0V  £A;Tt^a  "P®5  «wXoy^v  aou-  TtoUa 
etotv  a  {16*^*0*  ty*vXa. 

1G  Ttv*  7r*p^oofA*t,  /,  rtv*  et-ayopevow;  yevovtjoXj- 
9?oy,  ©awv  evfroXov  JiaOeotv,  ^vwv  avatpeotv,  rcjy 
aTiXwv  av9pwTtwv  Ty,v  ^7T^a>ay/v,  twv  evoeSwv  tov« 
Jiwyuovc,  twv  yptOTtavwv  t^;  BTttSovXac,  t^:  ^opa? 
rwv  Tt*p9e'vwv,  twv  BxxXy,otwv   -  plou^  tw  w 

ntr.pto  or«w  epyjuwotv,  twv  oepwv  ywaixwv  tw  ft- 
aawt-av,  r^c  etti  raocv  eTttvot'*?  ^t^  twv  uvtmpiw, 
5ti  TtoXXov^xt^ov  foyyiaai,  >cai  axovwv  Oiyoy,  xat 
Jtwvuevo?  WXevaCov,  x*i  t^;  ^"'^  I  r»f  ^ 

^tov,  EEovaivovv,  Ixvatov   rov^taortapayp 
Zoe^euov^v  t>5  i**Xy,o/a,  to  utooc,  tov  yeXwr.  to 

UovoJv.    nl(    xaT'    *VTWV  BTTt.ovXac.   txv  X^   W 

Ttpooevx^  tov  uv-^p touov  ifc  Wp7t«c, 

,^Xot,Tovl/^^;^o/,-a:,To^ 

,OtoO   ry,vLa^    Tt    ^^T^T^n 

iaTOc,  /  t.  uoc  ,vy/oV/^  :   t*  nxvT*;^  J     > 

xai  aoe6et'ac  ffeoTa-   o-  x  ettapxet   uot  ^.a^W 


/ 


xat  aoeoetaq  ue.o^«     ^--  -»-r---    ,        ..  -^ 

T„>,,-;,  4*0-9«.,  fino  tw  "»w*«  v^fo, ./)-'- 


r  ,  ,  V   «i'JovW   '•. 

r/,:   BXxXy,ota<;  t/v  /aTaoraatv,  «AA    ^  ^r  ^. 


m 


Xoytfo*o9ai  «Tiopw. 

17  E»oeS»««<  «o96,  «*»  *  "ff!66lS|  rJ.,"lT*« 
IwBuufi  JorXoc  «*o.v<w.  Xfiow  «'     '     .,./f^ 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS.  2J7 

gfeoD  f&vurbaf  yevttf**!, ,xf  youv  $ot*tf.jwj#l  j*f  (3ovX»?     mori    jubeat.    Veniara    non    postulo  ;    forte    enira  D 
Itft.  oo/.  «tfl  a^eo-tv'  VTrepSoXXei  y«p    ro  xploc  Taya     debiti   rnagnitudo  superat  illius  bonitatem  n.  Ten- 


Xptftfc.  Et7r*tl  p-oc,  w  cpiAQt,  £(  owauai  y.av  ^  «/-  tur.    Dicite   milii  ,    amici  ,   an    possira  his  ,    quse 

Xqtococ  effctfrfivai  roe«  «pyjp^vote,  tva  pfaco96y  pp&  ^rou  dicuntur,  saltem    ut  extraneus   interesse,  ut  illius 

njy   QeotwrflC'    nW»    f*o«  tw   <j/vx,k  KaraiAapavw-   Qv  divinitatem    procul    conspiciam.    Tabescens ,    ani- 

tuo-teuo)  8tt  acotV^i  pot«  ou  7tei'9opai  yap   /Et'pova  pou  mam    meam  moerore   conficiam.    Non   puto,   illura 

yeygvfltjQeH    avfyowtov,   vnepfoX&v  Iavyy-v  xai   Iap.cpy-v  mihi    condonaturuui  ;    neque    cnira    raihi    persua- 

rov«    Xeyo/Aevovs'   neetvot   ev  rqj  yoyjrevecv  w/xoAoyr.sav  deo  ,    quemquam    hominem    pejorem    me    fuisse  ; 

OeoO   totwXov   eyw  oe  navreXws    oce/.utxr.v  py;  efvoi  quippe  cum    famosos    illos    Jannera   et   Marabrem 

0e6v   e«  t/-ec'vot;  6  0eo«  ou  iwqtftpNU,  v.j.v  iv   pepet  o  superera.  Illi  enim  ni  magicis  praestigiis  confessi 

sTtiyvovffcv  «vtov,  ifxol  nws  ouyxupifoei-  iwvtoiotv  ayvo-  sunt    Dei    digitura  ;  ego   autem    omnino   contenrli, 


7«i  aaeoec'a;    nilv/oc ;    rts  vpcv  abvco*ov  pXa^cpy ptVg     pietatibus  meis,  neque  enira  quasi  mendacii  iierura 
foaypatyocTo,  tc;  upiv  errt^Tr^ete  /a/.i'a;  -ov;  9yjo"aupou5  ;      colendi  partes  sustineain  ;  ignoro  graham,  sed  scio 
'-xv  c-j-r,v  hyoSprtfct,  v.yl  ev  iu.oi  aouooot  avtifc     ei  ventatera  curae  esse,  quis  vobis  enarpet  impieta- 
.  *Ev  euot  itoXXot  vtt'  avTws  evavsSyyxjav.  tis  pelagus?  Quis    abyssuna  blaspnemiae   describat, 

quis   nequitia    thesauros  recludat  ?    Ego  enim  ne- 


VJ'j)   ■n&.oc/.v 

nnctv 


18  Ov>«  ziu.i  wovo;  iv  zf,  airctYAeta  uou,  ovje  £ptavro9 
nfoov  woa*  TtoXXout;  aAAou;  ovv  fytoi  vaxlanouut. 

Ifola  Je  xXavoo) :  rreoc  rA/o?   Jaxpuoo).;   rcepi  tc*>v   ow- 
uanxfitj  avacpe^VTWv,  >-,  -        levrojv    aot ; 

r.icji  twv  pta^ovrwv  6Y  epou,  r  tq&v    em*  't/evwv; 

"Aa^ovoc     lyevduYiv     aoecVa;    oV)aoxaAo; ,     auovcSatoc 
y.^pvl£  Tyj;  v.y/.iy.c.  yiyovv  a7rec'pou;  e*/ov  touc,  aavQavov- 


quitiam  omnem  percepi,  ac  in  me  illius  abyssi  com- 
prehensse  sunt.  Mulri   per  me  naufragium  in  ea  fe-  E 
cerunt. 

18  Non  solufi  perii,  nec  me  solum  pra?cipitera  enormltate 
dedi ;  raultos  alios  mecura  abstraxi.  Quamam  autera 
deplorem  et  lugeam?  Quos  occidi,  an  qua3  curiose 
peregi  ?  Quos  habuj  discipulos,  an  quos  imitatores? 
Liberalis  exsliti  impietatis  doctor  et  diligens  ne- 
quitia?  praeco.  Innumeros  habui  discipulos,  ac  mul- 
tos   paiin:;'      fecj   hujus  pernici' i  ;  i  i  c*jm  amicis 


/.t//»~  yr.paoac,    xat  ylpovratj   e7tetoa  lvano9aveiv  aa- 
ratoTyirt,    ^evouc;    a-oor.u.etv    Trpoej  yonretav    xoii   xaAa 


in  vanitate  morerentur;  hospitibus,  ut  magia:  cau- 
sa  peregrinar§ntur ;  el  q,ui  jTaeclare  segerebant,  eos 


E|xot  Epit;oVTa;  iroAAovt 

>caTl?ti7trov,    vy.i    TrpoStes  lyiv^rv   rfiv  M6vro)v  ftoi  cidi.  Muiti  metu  corropti  ad  pedes  meos  accidebant, 

avrcoTJJvaf  a;touaevo;  Ittoc^oa  b  ae'pt  jrerao9ai,  itai  ev  et  resi.stere  volenjtium  r  proditor  eram.  Feci,  utqui 

looyi  Pa^oat,  xat  o^-t  rr.-zpi/ov  aveuou;  7tXe0oat,  rogabant,  in  aere  volarent,  vel  in  mari  graderentur, 

t7tTaaevou§  jtai  prt  |3a5il;ovra»;  aTtoJy.ftnoai  Ttapeoxevaoa-  et  6'  instar  ventorum  navigarent  vel  volantes  ac  non 

I     xApmtt  aiflXvoa  /.at  jtaXcv  i/.wXucja-  vy5ac  u7rocpu/;'ouc  incedentes  peregre  irent.  Ventos  immisi,  ac  rursum 

yeveo9ai,  stai  allx;  litt&jtetXa-  itpo?  yeXwra  voa>p  ev  epr,-  cohibui.  Naves  demersi,  et  alias   in  altum  provexi. 

u.'o  pevoai  lipavraoa,    >tai    -:v  oi/.occ  Xcava^ecv"  'ioulz.  Feci  animi  causa,  ut  aqua  in    desertis  locis   fluere, 

yvvata  tJw&xeo^at  arro  twv  auaoco)v  wM  touc  aot/ouc  vel  in  domibus  stugnare  videretur.  Feci.  uta  mari- 


.  'Ev  toutoic; eVtoi  rv'ouv  opioio)9«yat  W^a^vre;,      patiebar,  multosex  fjdelibus  laniulis  damno    affeci. 
stai  oc  oat'a.ove;  ^uy/a-povTe;,  otc  ae  TtpoerpeTtovro.  In  his  nonnulli,  cum  me  admirarentur,  imitari  ave- 

bant.  ac  daemones  mecum  gaudcbant,  quod  me  hor- 

tati  fuissent.  .  . 

19  Dicite  igitur  mihi,  amici,  utrum  invenin  ah-  etmultiludirte 
quid  nossit,  quo  his  malis  liberer,  an  potius  vita  mHi  mowivr 
iaoueo  finienda  sit?  Vivereenimin  ejusmodi  memo- 

■Ji    ay/ovr,;  -Ixvul-.vj  ',  zo  vao  :>;v  £v  TotauT/!  u.vr.u.r,  t.o-ji-       mquco  uuiouu<  omnlin« 

pfc  -.:-,  iciv  pju?7l„,  *j&  *  ^Aovm  facio  ,r e.ams  „.      ...  ampm. 


90;  .aracTiaa^.  -£«  ua.  ^ov  tov^i  M^c  «>«     «qwl  '  dam   tantum    -  monet. 

Septembim  T.  VII. 


"28 


mea 


APTA  SS.  CYPRUKI.  nmHM  ET  THEOCTISTI  MM. 


ad  facrj/mas 


^Pulurum,   non    spero,   41*1   »m~.  1^6$«.*  «vtw  mflTevaai,  oti  Sso^  eativ  *Ua  xai 

^l6tS  nee.se  Deo  u  ;  quinetiam  illum      -  P    *    r/j£v  ^  ^^  W  [w5ai^ 

Sir^tem  appeja^ J-^     ^0^,0, 
«nortuos,  quasi  vnentes,  et  ^-jJJ^  ^ 
tes-  ac  multos  deterrui,  Q.uominus  1  lum  Deum ' «» 

i        ♦   Qo.l  Pt  differendo  impediebam,  ne  1  nxi 
crederent.  Sed  et  ai"Lr;"fh  =  Jum  non  esseDeum, 

hi 


■  pr,}' 


20  Toiwtw  SXeyov  abtov  swti   payyav.v.iv,  .. 
Syovra  Eirivvuoiv,  oi  Xey»  Tfiv  «opoiToiv, 

20  imper,iuu;;;;;;' ;;tom «.;,  modo  imw-  tSv  6P«sv.  k«  ■* ^8*^  «^**- 

i  prorsus  cogmt.one P™H  £         modo  nli-  /„  a,  rf*  ^«pT,fo«VT«  ;  jep,  T.voS  fc  fo». 

euiu  1— , '  Quodnam  autem  pec  P  fc  ^^  ^         M 

*  «*"  «rnCt   ^tas.  an1  ,«.  ,  *~,  #  #  «»"  *° 


an  ludibria  et  rapmas  et  mju.  - »- , 

src^iZmS^ 

fe    pl,e„s,  ne  fortein  majorem  impietatem  mcedam^ 
Slme  essepu«ans,ooi  ad  Deum .  acce-U.n   T - 


XCE'TT0V   tiv«l,    TOO   «IT61V    ^ap^    -f ■■-" r"    ■ 

„ote  vefcov.  r.^v.i^  omeSe.'?.  ot6^evo«  (ze$vv«ov  rfv«, 

LfoeXeeTv!  2.<o*<o  ta  H  r™  «W*  *" , 
fcV»,       )-e?tW«XXor«vx.X«o.v. 

-ou  fcbpOn  «wujpW*. W  TWT°"' ta  rT°1' 
J"  "tJ  L  «iToOitWoe^.  K«!  -W» 


r  I      .-Hme^advenia.n.sedadgravss,-      fel^    .^»  -  ^-    ^  ^ 
lm  s;i,l.cium.H,sd,o,isconticu,  lacrym,s,,       -     -JjyJSj  „;  ^  -^JJ- 

nere  conspersa,  humi  jacebam,  non  mne  i maxtmo  f 

luctu  et  lkcrymarum  vi  clamans :  V»  mihl,   ^ 
p  perii  miserl 

ANNOTATA. 

.  s.  „,,,,„, »— o«-i~jr*  srs  r:«:"»=;::;t;::' 

24.  D«  ■* ™»  u  -'.''""""  ""'"'^ '"'  ""  ,t4V  n.  „„  „,  ,,„,. 

pMWfl  MMMm-tar,  .-./,<   piurima  Ap»'"«.-  fe>  Xll„0  „  «to.  ^«» ■„ 

to  ,  „  ^u,  ^  ^«J^gj,  Hecaten,  tria  virginis  ora  Dian*.  ^,.  lnfantesraul 

Cl„,Hm  „o,„„.  ,<,  D,an,  f. ** '— ~^;;"::;;;,:,: ::;:;  £1 


.  «2 - pf  *  7'-;/^':';;:!: ':::::¥  nZirisirirco  *  ^  %££+* 

1  .'../....       Ji  n,MC,l  II»      <ll  1)1' 


,r,  s<cu.  scriiitArBoMw  W.  1  :  Q",a  virgo  .,„.«(«,(;  u« 

.ri.Sicd.moudmerei.1 rtto  *««- -«,.,-'«""<""      ' 

a  .1 1  Deirio  »pe  teidatom  exempiu  ptom, .  —<»'■  "  '"J      /J^. „  ,,„,.'•  ^'«'    '    re,r- 

■  -""""'"'  ' '"'  '""""""  "", "";;"" '    XTroKhominnm  pecudumque ce.de r 

,;„„,  M,  iifc.  10  de  SHMta  eit,  Mtart  i«"  nefando  sacro  mis  ^  ^  ^ 

BM .U,„,,,,:.  .  ,-, -  -"'"  "'"''''r^^^ZIuSFoa^-    ' 

pwil  Wiui  iuterpra,  «imirum  :  V»  mihi,  ^uia  multos  oocd.,    uuque 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS.  210 

{  Pluribus  inquiril  Delrio  lib.  2  queest.  12  num.  10,  quare  dxmon  suos  veris  divitiU  nnn  ditet  ?   conjectat-    D 
/uYf  aliunde  conquisitasper  se  suppeditare  posset,  prohiberi  tamen  et  impediri  a  Deo.  Etempla  varia,  quo- 
modo  plurimi  in  pecunia  a  diabolo  delusi  sint,ibidem  etiamvideripossunt. 
,r  Sic  varianl  hsec  apud  interpretem  antiquum  :  Ego  feci  generis  extenninium,  amicis  dolum,  peregrino- 
ira  interfectionem,  multorum  ho  oinum  occisiones,  infantura  sacriflcia,  virginnra  corruptiones.  puero- 
necem,  justorum  persecutionem.  In  raultis  regionibus  Christianis  maledicebam.  Quantas  persecutio- 
,  illis  suscitavi,  dicens  adversus  eos  falsa  criraiua?  Per  maleficia  enirn  non  potui  mihi  subjicere  ullum 
le  viris   Christianis,    sicut  nec   S.  Justinara.  Orania  raala  adversus  e  >s  mentiebar,  et  hseo  faciens  nihil 
roficiebam  ;  sed  plus  magis  lucebat  in  eis  Justina  fimo  justitia.ni  fallorj  et  eram  ego  obscuratus.  Virgi- 
iibus  detrahebam,  maritatas  accusabam  de  mcBchia,  diviua  Sacramenta  maledicebam,  Scripturas  supera- 
hi  m  fan  nonmale  leclum,  pro  spernebatn  ?  J  sacerdotes  sanctos  subsannabara,   sanctorura  illuminationera 
Evaneeliorum  negare  cogebam.  H&c  nimirnm  rursus  toto  caslo  a  textu  Qrseco  dijferunt,  ex  quo  tamen  pro-: 
/(,.,„  el  amplificata  videntur. 

h  Id  est  pandere,  scu  secreta  prodere,  quod  hic  significat  Grmcum  il-xy/dly.i.  Tnterpres  antiquus  vertit 
Sanctorum  Evangeliorum  illuminationem  negare  cogebam  :  at  qum  proxime  in  tcxtu  nostro  sequuntur  talem 
sensum  non  ferunt. 

i  A  oNaffrfco:  verlere  mallem,  oppressos,  fugato*.  abaetos,  ab  ecclesia  avulsos,  vel  quid  simile;  mitiorem 
enim  significationem  videnlur  exigere  adjuncta.  Porro  a  magis  plerasque  adversus  Christianos petsecutiones  pri- 
mwn  motas  tyrannosque  excitatos  futsse,  notum  est. 

k  Supple,  debite  deplorandas,  utsensus  exigit,  quem  ita  impedite  exprimU  versio  vetus.  Nescio,  si  vivam 
adhuc  alios  viginti  annos;  et  vix  in  eis  de  una  iniquitate  fiet  pxnitentia;  quantum  ergo  tempus  erit  mihi 
ad  millia  millium  iniquitates? 

1  Sic  quidcm  vertit  Maranus,  pro  quo  vePus  interpres  linbct:  Cognovi  Sacramentorum  immortale    pretium,    g 
3  sed  non  est  in  me    opus  bonum,  per  quod  fiducialiter  accedens  accipiam  rcraissionera  multarum  iniquita- 
tn  n  mearum.  Videntur  mihi  hoc  loco  corrupta  Grxca,  nec  satis  certo  restitui posse.  Certe  quod  Maranus  vertit 
seveiam  virtutem  illius,  fidei  nimirum,  non  videtur  satis  planum  sensum  reddereet  esse  satis  crude  dictum. 
m  Legebatur  irpoft&tat,  et  paulo  post  poksxeu ;  stmiliatunc  kic,  tum  etiam  alibi  non  semel  correxi. 
n  Sunt  sane  hac   paulo  duriora  et  crudius dicta.  Vetus  interpres  si ita  in  Grxcislegit,  multum  tenivit,  sic 
scnbcns:  Non  peto  ut  parcat;  superatenira  raodura  pcene  delictorura  cumulus,  sed  non  superatejus  bem- 
gnitatem.Mw  tamen  adeo  mirandum  esset,  hominem  gentilem  primo  vix  fideiejusque  mysterwrum  lumine  illustra- 

tum,  sic  fuisse  locutum, 

o  Sunl  haec  nomina  famosorum  magorum  Mgyptvorum,  quifacta  a  Moysecoram  Pharaone prodigia  imUart 
incantationibusetprsestigiissuis  conati  sunt.  Eorum  nominasiluit  MoysesExodil,  ubi  de  illis  agit ;  expressU 
autem  Apostolus  i  ad  Timotheum  3^8.  Jam  a  primis  Ecclesix  seculis  liber  eorum  nominibus  insignitus  circum- 
fcrebatur    et    inter    apocrypha    scripta    rejectus    est.     Paria  eaqv    fabulosa   dc    eorum   sepulcru  scribU 

Palladtus  in  Historia  Lausiaca. 

p  Hincliquelt  in  veteri versione qusepiam  certe  amanuensium  posteriorum  incuria fuisse deturpata i  ibi  emm 
legiturapud  Fellum:  Mnltos  juvenes  docui  nnle   se  nescire,  duabm  nimirum  altimu  vocibus  male  disjunctis 

profectisque  crsenescere. 

q  Hecatumbe  ex  Grceco  fauTo»  et  (3ov?  centura  et  bos  composilum,  mrificii  genus  erat,  m  quo  centum  boves, 
latiusque  acceptum,  centum  ejusdem  specmanimalia  mactabantur,  quo  tendit  illud  Ovidn  Metamorphos.  8. 
Vota  Jovi  Minos  taurorura  corpora  centum 
Solvit. 
Werophanta  porro  accipUur  hxc  pro  maximo  inter  sacrificulos  sacerMe  superstitionum  pie  doctore  primario. 

v  Maranmmone^pmphceresmiectionemo^BMjz^    ut  Littne  sensus  sit,  Proditor  eram  eorara,    qui  ^ 
:i:ihi  obsistere  nolebant,  quem  sanc  adjuncta  exigere  videntur.  ... 

C       s  Substitui  in  Grxco  fasi  pro  wa\ ;  sic  enim  legit  etiam    interpres,  dum  v  irtt  et  sicut  ventus  navigabant. 
'    Mnltum  a  textu  nostro  in  aliis.etiam  hic  discedit  vetus  versio,  in  qua  sic  legitur:  Rogantes  Maitoi  h  unines 
,  currere  in  aere  ;  alios  super   m  tre  bajulabant  d.emmes  et  sicut  ventus  navigabant.  Sum I,  er ■  et  al. 
peregrinari  feci  per  aerem  ambulantes.  Ventos  prohibui  et  ventos    vendidi.  Naves  bene  navigan       I 

naufragare   et  alias  super  terram  uavigare  feci.  D   prvstiqiis  m mmm  vmu ^t7J7etZa    '""' 

d*n ,s  ct  malis  per  ipsos  bonis  fortun  .  inferri  tolitis  vi  ie  Delno  ssspe  landatum  Itb  1  qu  est   , 

t  Ineditisest,  Mnlieres  feci  espelli  a  viris  suis  in domibns  mmchornm,  pm  satvscum  Gr*c»<  *,    wmt. 

ut  putat  Maranus,  legendum  MxF»  «*  •««■  t**  *um  reddidU'  '     ;  !lm  v,f.vnn[  n  m  4 

"  De  Lappis  seuLapponibus.quos  etiam  ventos  vendere  asserunt,  quMgunt,  - 

K.  «l  non  exiguo  temporisspat corpore  absens  anima  alic  evajetur  adiuntque  rmr  plunma    ci     ^a 

dnntcornoriabsente* I  De  illis  sic  scribit  Olaus  lib.  3  cap.  18  Septemtnon.  regn.  D  ^  <        ' ;.  ( 


tunt  corpori,  aOsente  mirna.  ueuus  «*  *n™  —  ...  ^  , ■  -  .  h  >rarum  spltiu  Q  resciscat. 

jrtawoapi^siioramootiditioiiaoerhqinioog^ 

qnid  cum  illis    agatur,  vel  sioac  milliaribus  absm  ,    hoc  moia     n  i 

deos  suos  compellavit,  subito  coilabitur  et  «mo  .  or  quas.  Modto  re 


u»i «unpmut.  xiui.s  .vu»  ^r*-  •—■-  ^  concidprat.  Postea  sic  restitutus  ad  interrogaw  re- 

nime  corpus.  quasi    revocetur  m  vitam  o.v  ra o,  te.  ■«  .„ 

spondet.  et.  ut  fidem  faciat  percontaton,  rec.net  .  I .qi     .  quo      . 

aut  oognatorum  fnissa.    A  1 1 .. , M  ££  -  -  *         ^ ;     «^         , 

T ^ JarfwT:  "'7      7        ii       "  2ETi«H   ^ro  r«Hi7»  restituere.  U  ipsum 

mwel  cmirrc   et   asscrere    delusos    magos,  \auie  concew    /  ^^ 


tamen 


tibi  D 


i  rjjtu 
presbyttr 


ACTA  SS.  CVPRUNl,  dUSTIN.E  ET  THEOOTISTI  MM. 

A    aando  veltolvendH  srasus  eeterwrrs,  m  homWt i^  ^  ^  ^— ^  ^^^  flfift  ,„  ,„,,,  ,,/lWi  ^  ^,,,,,,,,^ 

;;IJl,iml)l,^n'o!^/»^r'[fa',««"''  '^    lllll/u   modo     illndrrr   studet?  laitnr  Lair,num   illorum 

id  ie  mgi8t  quibus  diabolus  ui  suam p oten  ^ ^^  ^^  jepflffljfl  ,,,„,,„„„,,  mc  (llllina  „,,„  m^ 

c&rpora  vere  manent  eonjuncta  «.«■*.   «■  ^^  flfl  //oc  wrfl  fl/f6ri  /dn«  cetueeb  rte   Barra.*, 

mt  sed  qu*  ibi  rmujuutur  suijaeruntui  ^  p„.f«*rit\  «emsa   tameu  noneslcredere,  eiiam 

EuvmeHamdS.  CyprianuB  jotih«.  '  ■ 

coiiiiisse  «tttim,  po  d*«*  modoferm  ^  '              ^  flMiawgj  pfl,r«n  nuitn  Wn  '"  miMrManiifaii. 

u  Simitti  /ccrttotoi  Simw.  «0  «»*P  r,,,,,»,,,,  Afairem,  g«w««^*  '"""  to»°».  Vldl'>  **  neceweetf, 

ajmdl)<l'inm  llb.Z  qu&St.  4. 

CAPUT   IV. 
,  ».;,„  hnrtalur  S,   Cin>ri<niiimy  qui  ejus  oralione 

ZZZZ+ ■■ •-<*%• •■ 

X  dte  W  jbJvtBv  ov/yv9evTwv,  6  ttaipo;  Evofoio?  «uo- 
xpleeic  >£/et.  Kuitpwve,  H  mwXwojK.  Toitu»  yip 
BfliVTBV  /,  W<"«  "T'v-  ',TI  X'/V°';i'-'  ^0"10**'  :v''.°"7^ 
7<}p  evOlo.c  tWtSv  epyo.c,  emJeJowevat,  avv-vwv;  ti» 
oJoo)ov  i  «yvo.a  toitov  ooi  tttJWiv  AtoXoyta?,  '!»« 
ti  oiWp«T«K  owwtov  Sm»M7wv;  fv«  ti  ovvteo««  - 

modum  dilaceras?  Cur  ta  ha.  oogltato  £    .    .l.st  *,  £"    „,  ^  „,„^7,„, ,w  ee  nX— W. 

"d   anim»  perniciem  »1  Aud,  me  amantem  tu. , e  J^  ^^  ,   ^^          ,       Tal,  ^ 

,„.,lte,o  mihi  auram  aeeommoda,  ut  ub.  ptrsoa  9&M1        ^,,,^  Xp,,-,,,,,, 

deam.  Multoa  novl,  Cypriane.  qmcum  adj Ctastam  7  ^  ^            ^     9l     ^.  &,,,„l; 

te,  factw.  sed  taman  anun.  ^JJJ»»  .,,;  uy^ -,,i  oi  70«*  «fa«N  «,  k«t  esejvov, 

cederent,  suscepti  fuere.  Totum  ex  parte  eognosce.  ^  ^,  ,;          „,  «^p^,  ■/,„ep 

e,.:„t  011  et  suscepti  sunt,   u  quo,.«  1 .  ■  ■     .^^  m).,,      BlttJs  p,  ,,,  t«vtr,vo, 

eodem  nrorsos  modo  ac  illi  recip.ens.   Quousque  .  5i^Xo;  ^  „ap((Jefex09«.-  Je.vo;  *», 

,.  te  ipse  ca>disac  ulcsceris,  qoamvis  admodum  ^^.                j            ^. 

.firma    valetudine?   Vide,    ne  te .  m  taw  «  *   ^       {v  VU,T;  [jeTi  JoXou  00.  «™,;..»t,  «, 

desperationem  diabolus  comecent.  Versntus  en.m  f        ^.^.  „.„  BW  GOt  „  „  y,.,, 

e  t   id  quod  tibi  apertius  est  quam  m.lu,     n  ,gno-  «                      ^,        .  j^,  ,,,„,  rov„Me  -„, 

r«    u,id  tibi   antequam  nocte  cantaret  gallus,  non  J^  ff(fl(V  ?TT „„,„,,  , 

.  *      .         ;..,..,.,,    «»  nnomodo   sese  proruper.t 


B 


Tnnr  autem,'  omnibus  verecund.a  et  pudore  suf- 
r-  om  uTnens  Bosebioso  dbtt:  C.vpr.ane,  ne 
lus.s,  amicus  mwia  „^10^  est,  qu.a 

desperes   l.orum    n.m  on    m  ^. 

!ffS^^^^Vr"a,dS 

tbitnorat    ex  usa.ion.slocum.  Cur  te  .pse  supra 
££ ^Suaceraet  Cur  ta  ha.  eogitationes  incdmh 

niodum  u,,a  amantem  tui,  et 


r,s    ouid t  bl,  anxequau,  m«-»  - c- 

sine  dolo  responderit,  et  quomodo   sese  proruper  t 

XhundustPNonnedWttibi:  Christus  meos  od.t, 

SS  dXm  tibi  subvenit,  ut  cum  te  ame  abstraxe- 

r  t     te  um  abjiciat,-  seque  tunc  de   te  p«nas  arb.- 

i,   s„o   sumpturum,    adjecitt  Soire  .gttur  de 

esente  Christo,  nil.il  posso    dabolom:  s,gna  c,,r 

uum  otauferatur  a  te  desperatiome  cog.tat.o   In- 

,oca  Christum,  utillius  benign.tatem  expemn  . 


,o.v  ht.wrfXew.  Xfiorov,  fv«  iM  "  Jfor- 

M  ^-  .i  5,i  (ew.te.av  rTe.oC«  «««* 


G 


(i 

S.   Cypr>anum 
erpeccu'"!  u,n 
memorla  inl 
despt  lutionem 


tuum   ut  auieraiur  o.  ^  u^, ~         .  bnWuyv  auto-j-  Ar/si  ^  "  r   ,    l-      -      '«s 

^ •Chr.stum.  ut  illius  benignitatem  expenan,  ^fle,  7^  ^^  vto,oto^.-. 

Ko„  postulat  a  te  dona,  nec  tempore  mdiget  ad  m.  ffW<  no-ov  TOUT0  ^ .  w  M  « 

sel  rl.a.n,    nec  tihi  per  medi, 'um    ,  K.ntas.am  -    •        P    ^^  ^  2to(WT,  jJ,- 

ubvenit :  dicit  enim  discipulue  Chnst.  Pauh» ^apo-  -j  ^  /ap5,?  08  ««««  .- 

stolus -.  Prope  est verhum  ,n  ore  tuo  et    ,  cordetao.  PJ^ 
Quale  illud  verbuu,  c>  M> u  .Unm  et  .nvocatio 

nia  vi.lel.cet.  Ore  enim.  inquit,  confess.o  ht  a.l  s„- 

lutem,  corde  autem  crcd.tur  a,l  just,t,a,n.  •  W,™,,'  «ou  t,v  «^MjMW.  ':.Tt  «fK  3 

a2  Probo  confessionem  tua,„,  qua  „„  ,  mp.^         22  A^  ^  ^  ^  .  „,  m 

tes  a  te  admissas  et  uon  admissas  i  enarrasti.  «ua-  p     «  -0<x,  6Be.o«,  0,«  , 

;.;  S,  at  amicis,  ut  idem  facercnt,  persuas,,  ^^  ^C  l  ffta^  «-' <T^ 

„t  postquau,  evomuisscs  inepiratam  a    mimmo  sen-  ««^ ^J^  ^J  evoe6e.«v.  Ao„to»       « 

tnm  Vuisse.  Nunc  igitur  lacrymis  tempera  ob  Chri-  -   \    ; J        ..    ^,  ^to5  Brftow- ««u 

stnn,   tibi  placatum.    et  fortem  ammum  assumens,  Wg«'    ^  rtpo8evt>««   ov««P  ,  ■ 

scquere,  quo  Ule  vult.  S.c  en.m  ad  ChristUm  ptares  *UUm :™    «*  ^U'  W»*  ^  J  ^W 

«L,  perdidistt,  perducere  poterie,  ommbuejrtjm  •*^*K  -Lfat,  n>„  to^  « ^  «  ^ 


A 


DTE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


Mllcfa 


Scripturis  Cbristi,  an  ex  iia,  qui  airaiiem  impieta- 

tem  professi   sunt,  conversum  aliquem  crimine   li- 
beraverit. 

23  &ju  6  EuoeStos  lyrr    vai  h   airaoroXo§  Xptotou,         23  Tura    Eusebius    dixit    :   Apostolua    Christi ,  variis  ratio- 
Ux\jlf>-  rotfvojxa,  et  **'  f«    fxoyos    W,    aAA«  eioMinic     Pa-ilus  nomine,  etsi  magus  non  fuit,  certe  primus  "»&«" 
-eyov:  rwv  6N><5Xo)v  aOrou  oxpo9tvioq  tyiiXsr  ouy^uoojcYioe     exstitit  illius  Serv  irura  persecutor .  Consensit  neci 
2  «vatpeoet  SketjoV&u'   «XX4  >c*i  fafAOOtOK  ypopfiaot     Stephani;  sed  et  publicis  litteris  eos,  qui  Christum 
rolc  >caTa  Aapiaocov  Xpiorw  XarpeuovTa^  !£eoiGMci  rife     Bamasci  coiebant,  ex  nac  regione  ac  omni  civitate 

— -n /,v  :-.---c,i,^,  «7.-,*lftr  «iftim  - vas  electionia  illius  fa- 

ipse  contitetur  :  Miseri- 
„j  consecutus  sum  ,  quia 

...  aurou  ireptexet,  &ti  iwani  twv  ta  irepfepya     jgnorans  feci  ;/.  In  Aetibus  autem  A;  tffl  il-  g 

itaalivxw   ef«rptfoavT6$  :a:    poyncas   fJtfXous  aurwv     lllls   legitur,  multoa  ex  illis,  qui  curiose  egerant, 
jrpooed^gx^oavXpcoto),  xaip«irTta9&re«a^ea  -     cum   libros  raagicos  corabussissent ,  a  Christo  su- 

tfow  ^tuyov,t«5  3«  aa£06''«;  jcoctms  fri  kuti&v  scoXacso*     SCeptos  esse,  el  ttoa  remissionei  rum 

eam  pcenis  lihe- 

Nabuchodonosor 

pecta- 

tres  h 

ejecto    ex 

E 


ui/.    •*    ••• •      r  i 

a:,-0;_  iXoaXrfpous  ou-/!caTacir*,oavTe$l  jcxi  irpo- 

tfrxat  oveXfore*,  **i   wf    ispa   ptovavTss.    'AXXa  jwi 
^vra   tov   I  -^^    a-/oi    rfc    tou   XpiOTOU    Twxpouota? 


perpetrassent ,   pcenitentes  recepti  fnere  et  graYis- 
simis  ob   idololatriam   suppliciis  exsoluti ; 
secum  totos  populos   abstraxissent,   et  oi 
pr  iphetas,  ac  sacra  contarainassent.  Sed  e 

1  rn  ssepe   in   ira- 

tentem   quodam 

patientiaa  ac  misericordiaa  pelago  excepit.  In 


«flevtfoavras    afxapTiat?   irpocteaoat     gcc[esia  autem  hactenus  tonsos  nabens  capmos  i 
btOTps^ovra^-  r,  ok  ouvapic    aurfc  eart  w  euayy&tov     poell,tenti.i 


ootoux  a^oet  o  «v9pwirou;  eiritpeirwv  fyw   rocautnv  solum   sepries     dimittes   fratri    tuo,  se-i    septua- 

yflwnonira;   "Iva  oe   f*fl%   t«v  ouynptotv               ««  gies  septies  k.  Quomo  llUat' 

06ou  ic-o«  «v9p»Tcou5,  u              rt^powv                '-  ui ,  llrlll  hominibus  co      '  '  ^t- 

6p<taou  hi  tov  irX-/io/ov  aurou,  gXeos  oj  ©«ou  stc.  iraoov            Qt  digcas  comparationem  divmae  misencordiae 


GXOA 


OTt    voai"C£t; 


cme  ut  discas  compara 

cum  humana,  quidam  testatur ,  c  :  M.sen- 

cordia  hominis  in  proximum  ePis;  Dei  autem  ra.se- 
ricordia  saperomnem  carnem.  p 

U  Quis  es  tu  ad  omnem  carnem  .  ut  eura  ex-   m/ 

'  "'  Nl-    tentlam 
tem 


rassalutem.tanto  miserationu.n  pelagocn 
NecSi"H^-tert1biDeummlser1cord1-!n1-,,l(1 

sed  ne  quis  salutem  suaffl  desperet ,  ,urat  d.cen 
Viv    ego,  dtcit  Dorainus,   si  voluntate  v„o  mortem 
peccatoris,  queraadraodura  eum  convert.  et  ad  v  .tam 
u     nervenire    f.    Ex  toto  corde   poenitentiam  a0o,    ei 
Mkyc,  oO  pl  oiroS^.  X^6.  te  ^  ^        g™ .  E,arasl  anms  centura  m  imp.etate  v.va,. 
ttstifi  ivi-tov  pu«  ov  oOvarac  0eo;  +6UOaooai,  au.  , 


222 


ACTA  SS.  CYPRUNI,  JUSTIN.E  ET  THEOCTISTI  MM. 


m 


/ic/cm  firmam. 


Deus  DOD  potest,  ipse  enim 
pter  te  C0DQ1 

prSrioRUo  non  pepercit  propter  ^™"^^    «»«*  *  XP*«^« ; 
bves  nonaginta  novem  rel.qmt  10  cc*t , oJM» 
videHc*tordine8.etadunamq..»P^t.deace 

pl08  ad  se  vocat,        0  ditug  m  te 

litns  peccatores  a< 


peccatore   poenitentiam  agente. 


pecca.u..    p-».... Dvenit  «EKedTlMCfistnu;  ®«P°"  ^'^'  *;z  ^9"-  '  Xpwioj 

Deus   aversabitur.   Confide  Oypnane,    "  M^I1(,  &Mrfou«.  «XX  «ptpruXovs  et.  f-6T«>oi«v  pvov 

,  hristus  vooare  justos,  sed  peccatores  ad  P«n"e  ^         voMOV  fa  r,r .  •,:-,'  %,  rftte  «pnTiMrip* 

tiam    Tantum  age  poenitentiam  ut  par  esi.  ^    ^   ^  ^.    .myw/,J?  npiSatov  ov  |_.vov  vfi\ 

bis  enm  te  eomplectentem  Quod  perd.tam  ovem  r  ^  ^,  ^  ^^  ^.  w  _,;,v  ,r,uw  :?.;-...,eVi  ,„ 
Derisaet ,  noo  modo  Imtatna  est ,  sed  etiam  lUam  .  rf  im?s^w  0£.v  -,-,.  ^Xouj,  «,!  *  F, 

B  quasi  filium  ,mmeris  ^^  1*  *  'Kis    con'  »»--.»« V*  «P'*r*«"  '■  "J  V*f  ****»***>  *■» 

quantum  Deus  angelos  superet;  et  tu  aicta , .  ■»  ' «**,._«.  r<Sre  f-o»  fjm^m*>ip«f«fl» 

temnet  met  Tantum  fac  dignum  fruotum  pamtm  "i^  ^  ^.  ...  f..,/£1  ,„,  ,_).„,-  ,„ 

tije    ac  mei  tunc  memineris,  cum  regni  naji  es  er  .  ^,^  ,/y,  ^atftXe.  T.v  «Xtov  «.rov  eitl  «y«.o.?  m 

ut  filius.  Pluit  super  peccatores  et  justos,  ao  «m  .^  ^.  fc,  e6  «B060iW.e.a.;.ov?  £ moteOov- 

facit  solem  ..mm  super  bonos  et  malos ;  et  te  ai.  eo  r             ^,  ^  ^  ^^  ov  «eo»*c«;  Ev 

reHli  d.cis '!  Bene  faeit  non  credeut.bus .  et  te  m-  j^  u      0.£  amr,-^tic  8«v«&.«,  rote  ou 

g/miscentem  non  snscipieU   AP..d   Isa.an.  dmit  .  ^  ^  ;                       <oaw  0&.  Uta .^  ■• 

Qua„do  conversus  gemnens,  tunc  salvaber.s     et  ^^  ^,,^,,.  )iye,   y(j-  „,  £V  „,,  n..k,, 

Ubi  poenitentian.  non  infructuosam  agent.  grat.am  ^eptiitov?  O./.et  flO)9)5v«i,  '•="  «.  S7t.yvax.iv 

, dabit  ad  mterns             I  Dict  emm .  etapnd  ^ P 

Paulum   se  omnes  homu.es  velle  salvos  flen  et  ad 


coariitionem  veritatis  pervenire 
leAtquehacquidemtibiamepaucademultis, 

l»  vapromt-  Cvpriane.  Cum  autem  ad  magistros  vener.s,  aud.es 
«h  """r"        *iL/l«.  nn;e  ad  pcenitentiam  spectant:  meque  m 

corim 


■»6  K«i  r7.T^  p.,:v  ct(  irap'  Jpv  ex  itoXXuv  ».iy«, 
Kvitp««ve-  5T«v8.itpo.  tov.  J.J«0a«Xov.V,  mtf 
tt.  itepi  aet«vo«'««  o«<fa«,  *#i  ™  90«tr,to>y  t* 
TOffXf«To5tova6y(e«To«««r«1tX«7et'Va«.y«p« 


dilueide,  qu»  ad  pcenitentiam  spectant;  meque  in 

nditorumnu ro  habebis    dogmaMs  mag, ,m,d,ne 

peroulsus.   Agunt  enim   prol.xe  et  l.beralit  r 

libenter  porrigunt.  N»n  est  apud  eos  last 
non  vestis  oonspicua  ad  oatentationem,  non  soph.-  J  ^.  .  M  T-v  Ke,BX«,^toy  «pyovr««,  n«o«» 
starnmmoreinflatio,  non  spe  mercedis  procrast,-  P  .J^  ..  (?wt,  ^  «j  «  ooT.or«.  «n 
natio  illiberalis.  Incipiunt  enim  ab  h.s,  qu»  caput     ..  V^,^  ^  riv  vovv,  ^  X*P*« 

et  summam  continent,  ornnem _  munen, m  susp,  ,  -     ^  -   a     ,       *  ~ -J-J^ 


«4»  evvoptf*-  oO   r,.vr,v  «Aoytov  "—^  mI  ^ 
euuara  -t5,i  x6ttpov«   aawtpoptevov?,      ^  _ 

nantes.  non  tibias  dissolutis  modis  indulgentes.  non        r    y  w  a^^a-    ovX  'toe«  o« 

tympana  modestam  indolem  frangentia,  non  chorum     ^,^  ^^^  06 ve»aopov«  ^'J        „ 
ad  musicam,  ut  plurimum  non  ad  rectas  leges  at-     ,,„_,.' rj-  xiyov  ^Xaorov,  ov  ytt«»w  7."/ 
tentum,  non  vocem  expertes  rationis  an.mos  ag.tan-        •        „£T;o>pov.  oO  9oiW  «t«»tov,  ov  ™      .^,, 
l ,,,,,  ,„,„  victimasetstercora  exPurgata,  non  l.gna    rrr  ^  t,   ^  /(wxfas  ^jtnv,  » 


Oa.oouc  owMfMm  otec9ai  ro  veov  «vj^        ^  ^ 

Ba9«t.  n^vxtov  o^v  ev  ^/tfTrro'    3|  vs^ 
peroiuiuu-j    ..—   —•■       |     »v    iv;   Ti-ztOap///^^   y.yepovt^  « ^p  g^ 

i  indecoram  agendi  ra-     ^^^   Taa0)C   Tr,v  tepav  tpait^v    .-, ,  /7, 

mino  animum  et  tastus      tfgl  ^   .  ^>f,0)r}0c  AfAft  «P  A"';'   y ^  ^  «» 
quibus   aliquis   videns.      TavuxTtxoc  £t;  ^p^XyjtJtv,  oiove.  wpo»     ^      ^ovt* 

„„    « „    ^..rtinic     r1iBf*i.  ,  •    '    ...    .\>A,i  vn-TIHVtWV    1tP0^  r 


DUll     IllipUUM  'Ulll    O^    .  .«'  ""•""! -       -  1 

non  superbum  oculorum  supercilinm,  non  convi 
vium  o  legibua  Bolutum,  non  indecoram  ageudi  ra- 
tionem;  Bed  tranquillum  om 

expertem   disciplinam;   ex   -^^^   «--n- 

admodum  infantes  eamdem  ac  senes  ordinis  disci-  y  yyA  T^  ay 

plinam  jervantes,  1'acile  perspiciat,  eorum  juven-     ^yy^axa. 

tutem    divino  quodam    signa   gubernari.    Omnibus 

igitur   in    orbem  stantibus,    videas  sacram   nrbem 

uni  parentem  duci,  ac  ceteros  aedituos  ordinisserie 
circa  Bacram  mensam  stantes  :  deinde  psaltes  ser- 


i*Q*q  d,aSv  KOaf*tKO)V  Tcpos  ■    r 


37 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS.  223 

mone  simplex  et.  hymno  compungens  ad  exhortan- 
dum,  expurgat  oraet  auditam  a  cantilenis  saecula- 
ribus  ad  iuturaa  lectiones. 
07  m  at&oQjte  ™v  tr,v  itpoao&ov,  aXV  h  iwppi  27  Ne  verearis  igitur  adire,  sed   libere  accede, 

-aatt    xat  avatfra?  otowimujxi,    rpirnv  ratfwiv      et  surgens  ciburo  sume  jam  triduo  jejunn 
^^fulptfv^ttos  6v«  **i  jcoivonepw?  fo/zev  teo)?  irpo?     mul   eamus  ad  precem  vespertinam;   eraa  autem 
xtjv  ,p ;p  ,    .      ....   j,   ^.  _av£0'0TW  -yy^tg,     celebrataa  ab  omnibua  synaxi  immanebimu 

evov-c-  S9os  yap  rwv  eirra  r'fup&y  rjl  npc&rx  irotetv  enim  <-st  P«mo  ex  septem  Qie  meraonam  pesurre- 

^'Caoe^'  Xpiorov  pvifev,  {xiri  9,v  x&  iro*ua  «pooeX-  ctionis  Christi  eelebrare,  quo  die  ad  episcopum  ac- 

'--)   etxora   fyfyxev  **«   Xeyopievi    SavToii    yevov  cedentes  convenientia  facimus  et  dicimus.  Tibi  at 

|      ,tav|.T^y«y<ipirXeiWsatia6tc,TOtpovs«n(i>ea«€,  tende,    Cypriane,   fortaaae  enim   piures  Balvabis, 

\?      „  ,:«  :v   aoi  yevwat,  /xeQyifxepiva*  aot  quam    perdidisti ;  fac  autem  meminerU   mei,  cum 


D 


hnrtatur,  cu- 
cnjiis  oratlone 
motus  Sanct 

V 


avtoO  toic  ef^.c  irpo  'epevoc,   ^,0,  /yt  «yyeAov  a™-      r— --  — ~  r  r---- -  ■» 

wOouy-  K«{"  Faov  gXom«  **vt<Sv  *0ro:  **'  °  toi5tou  anSclum  vocans'  r,1,n  medlum  "'"  Qaben 

^            xw  *v>  /a;  T^e  a-T^c  pot  tSv  noa.  ejus  tilius  sequalis  meus  et  in  eodem  litterarum  lu- 

vw«'to)v  faTpififc  yeyovoK,  evaeSeta  5e  Ttpofywv,  et  >e«i  do  inatitutus  q,  sed  pietate,  si  quis  alius,  excellens, 

lu  'cOm>-    oIiMtdi  ayayoVre*,  imosWOow  r^  irplrrovra.  domum  deduxerunt.  et decentem  cibum apposuerunt 

Ei'6  ovto)«  «7r/,etAiev  uc  r/,                            faov  rov  r.  Deinde  in  ecclesiam  ivnnus,  ac  vidi  chorum  cm- 

Yooov  ovp«v/o)v  boix6t«  Oeov  av9poWv,  r,  ■/>>/»  dyyir  Lestium   Dei  hominum,   vel  angelorum   Deo  canen- 

;Z  0ew  «vtXrt^irovTt,  rE6paW,v  re  /  ,<..  bu&Tco  oti'x&)  tium  choro  similem,  Hebraicam  dictionem   smgnhs 

^aWo'vT6«  m*  tpo*)v»,  w;  net0eo9at  avTov?  pj  e^ai  versibus  adjicientes«  ana  voce,  ita  ul  non  homines 

'„rov-    aXXd  ©i5aiv  Xoytxwv  ovynAuaov  air«xovaav  esse  viderentur,   sed  natura rationalia   o 

B   eavuVfftoJ\'/ov,  ov  0;  Trpo^Tat  Oavovre;  01«  to.v  W,v-  ^lmirabilem    edens    SOnum,    quo  Pn.plietae    mortu. 

p    rt      _  iterum  per  vivos  oracula  dabant. 

TO)V    7T«AlV    7kpO£C&r,  1.&VOV. 

28  Kai  oi  s?rr6aTo),oi  0 
,,   ov  /pr,'^ovT£c   epfjtr^vetac'  a7tXovaTaTot  yap  Etatv 
oi   Xoyot  bv  Jtavotat^    ouyxst^evoi'    tmli  o*) 


byot  Bv  otavotai?    ouvxet/x 
Bavpxaxv  r.picav   t/.v    staoJov,    ylyove   EevtaQwvaf    xai 
iraXtv    01x01   xarax06Wc   r,avx«aa^6v.    K 


28  Apostoli  non  secusac  prasaentea  pra3dicaban1 . 
nec  opus  eral  interpretatione,  sunl  ''111111  simplicia- 
simi  sermones,  in  sententiis  positi.  b.veni1  autem 
ut  multitudo  introitum  nostrum  admirans,  obstu- 
pesceret,   ac  doroum   reverai   quievimus.    Postero 


amv-  «h»  Euolbt.   »  ■  k«.'<o^  «ic  ^0««  aatem  die  dixi.  Pater  Eusebi,  ooriim  eombu 8 

t,0  MoL;  M«  »  *(*<"»"«  ^"l^  libros  dial,oU?Id  el'g°'  cn""   Pttb '' 

,  ;oy  hlmonJt  ,,A  Kivxa  uMtp*  h  .  ,.  epieeopum    etiam  adWimus,  ao  omD.aaudiT.mus, 

bMtelniM(|wM>      '  .<*™*i*l«*.  quemadmoduu.    m.h.  prom.serat  Euseb.us,   q 

' IkoL,,^  \  lovar/va  nt,  rp«>«  tan  in  bo. i  angelum  babebam.  Hmc  autem  postquam 

Juilr.  M|  riv  8^a(/ov  oiv  rf  *Po«i  aLdkm  ^  audiit  sanota  Justin  M e  tol  jmum 

L.  &&e.uev,  5.^v  *ftm.jU«*vU*  wv  eu*v  cun,  do 1H '  pauper.bus  d.str.l ,  duph- 

ir^  y«  i  A  vo5  rJv  ^  cem  salutem  e«stimans  pmn.tent.am  meam. 

&   W^'i  ri  ^  «P*  •*  Aglaidas,  q m  s.b.  gUdmm  »«*|««»a- 

^pev  roOXp.«o5  ^vto^uJv  9.1  Iou«(vr,s  «m-  tulerat,  diabolum  »1.  e«  .l.s.;e.le.,s  •  ■  u,,d  t,   nec- 

ZjMuuov  ^eiJi  »M  toetuovre!  ,  «d  tentenobis  Christo  per  Justmam  duphcem  ssJ m. 

tU \,  *&  Xp.«  -  cum  patre  Eueebio  qui  presbyter  erat  Mta-ej 

BXitATiotae,  w/ow  to^  ^y^  .  .  r  a:-:ilnm    ailAntiM.  conabat  prsedicaiv  omm- 


Uhros  mogkos 

eomburU  et 
ab  tpitcopo 

6o/>tic ' 


TOV?  aihjyyc,  TWV  atwvoiv,    Ap.r,v. 

ANISOTATA. 

.  B ,„,„„  /„,„c.  ,;„,,„  etod -  l >  -m«  <»»"•'»«•  ""  ^'  ^'a  a""<i  P"""'"'"- 

»'"»'  ''- *  ' '"'«■""»-  ''''"";"■'"  Sr.uidem   habeo  pelagu-  iniquita.um  et  tonumerabiles  fon- 

b   r.„,s  „„,.,7.,vi„/,o  ,/„  ;„.:../»'"»  ••  D«18tl  q"'dem'  "aDe»l      "  ,H        .    .,otestate  Dei  s.int :  ju- 

tes  impietatom  e,  undas Itorom  malorom  ;  se    P^6^^*  £  Ltatem.  0«,  1 

bet  enim  Deus  et  omnia  dissolvuntur.  Numqu.d   possunt  tua  mala  vmcere 

habel  iexlus  Qra  us, 


punct 

ez  confusa  periodo  conjectarat  Fellus.  ™fa«en<.  es  et  pronunciasti  iniquitatea  tuaa, 

d  Lc  ,/„  ,,;„■,,,„  „,/,,;„,,  ,,'„..  Suscepit  te  Deus,  qu.a  confe  ^[L  immoodi.  V. 
quas  fecisti,  et  quas  non  fecisti,  bene  fecist.,  qma  vomuisB  veue         ^  ^  ^  ^^   m  ,.„ 

t_, -■;,«. «; T«« u»o.a«« -,-„ '," '« ''<""s.(";"''vs"",";"'-,,;1' ,. ,  ,,„, ;„,/,.„„ „.„, .■«,*. a» /■-»■'« <•  ^«- 

„„„/„„,,„„ ,,/  ,„„/„„„/„„,  m/. ?ood ./,„>  ,„„/,',""''•  ■/; '  «■"'  :■  '■  J 

tii  OnussionU,  „/  /„.,„„„'„'■  theologi,  interprelandum  ■               ,,,,,„„,,,,,,  ,/./„.,■„„.  oralUmemamflifieatam, 
e  JftJt,  ta  /„„■„  omntt tieerlU»  e*l  ^wuuyrm,    »» ^^  .^  ^ 

,,„„,„.  «  /„/„,,  ,„/,„,„„/  -U„, /„„„'"•■  '„„//"•"»<'"  «  •  '  or  autem  Cbristum   et  faraulam  ejus 

f  rariant  h*c  muUum  ta  H«|M  •«**  '''  ^'f"'  ,eli,ui   et  ut  deprecetur  Deum  pro  me.  0««  «• 

Justinam  inoessanter.  ut  iudulgeat  m.h.,  qoa  m  eam  deuqm,  ^ 

loto  coilo  a  nostris  differunt. 


A 


ACTA  SS.  CYPRIANI.  J-STIN  _-  ET  THEOCTISTI  MM. 
224  ,il3.«1«tier()«,u«nter,«p«la»(o<lAeteumcop.l9t»9.H6Pi«pv«a 

.  *r??.  ;s/ ' ";;;":;;:, ; ;  „  ;L  £--. . «■  -**« s"'-" "" s  ^",ioa(- 

porro,  . '  **■  <"  "'•""  "'"","     ,.._...  ,„......   ,.,,  addenrfam  i '"  *»•)*■ 

h  /?.„„•  monel  Mararn*.  lejonaum  «W  (oru_-  C.  prian.  et  .ustinte.  eeu  l  A-ton_n  parf.  *_,. 

i  _?«  atttgmtn  ratianem,  '/""'"'  ■  (         '  "  ,.„„,  _,,_„_,  ._,„.. «In  od  liMerum  1». 

MT  „„„„,  0du__.  B.  -uettom  '"'•'""•  "'''"J    „,„,,„;,  ,,„.„„,.  sept.es  oepties,  m4  septies  „,„.«,„.  _«_,_._. 

_  DeeumpJe  i_nl  ''•"''"'  •""""■''''  "    *    '  '        .  ,,.,„„,,  Ow.  -_.•  n  .  8  </ .  Sodomis,  ac  _.„,_,,. 

.  ,„,,   ■!_■-•.«-  Ecclc^nn  cop.  18  .    1-, 
E^cniclo  33.  „  ,.,,„.„_.  Non  ergo  desperes  Cypriene,  mundari  te  p„. 

1  /„„„,„s,m,  in  s,T"'""'"'5 ''"'''".  '""  '  ' '  D  „  m  ,.,„ ,  eito  per  gratiam  Chmti  habes  .alvari.  Saln- 
se  magno  pelngo  misericord,_-  et  m!serat,°"u™ ter'8uper  peccatores  et  iniquos  propter  nos  tnortem  sus- 
tarem  enim  aquam  ipse  eflodit  super  nos  »  •  H  mei  a,i,l,.ctus  est  ad  mortem.  Et  iterum 

cipiens.  sicut  Isaias  prophetavit,  J««*^«J  -  ,  p.-.nitentiam.  nt  justif.entur.  Et  iternm  dicit:  Quia 
dicit:  Non  veni  justos  vocare.  sert  pecca .       ^  ^  rel„_q___S  nonaginta  et  novem  oves  venit 

opus  non  h;,bent  sani  medioo,  sea  tna.e  u.      .      •        rum  Dei  sup_r  uno  peccatore  pcen.tent.am  ageute. 

ad  errantem.  Et  quia  gaud.um  er.t  in  conspecu  i     g  _  Dominus  Adonai,  nolo  mortem  pec- 

CyPriane,teneanchoramfldei,jnramentnmDomm^ 

e_tai..  sed  ut  conv.rt.tur  etvivat.  P«  -  jO  ■  ^  ___,«-,. 

m  __ee.e  monel  aforanus,  feflendum  o«ai*a  ju   „;'„..„,„,,„,„,  _,_  „,„„/  <?._»_  e_lo  ecc.eeto.l_o panstm 
„  /,/  «i  publicum  ministerium,  id  w*  vr      v  r  amU  CM/Jci(Itr.  /_ ,-,  forteponxtw  pro  i* 

„,,..„„„,  __*_-_-■_  ea-n/Mnw  _-«_-,  1«  fl"»  «"P1" 

Btiuieterw  eccUmitaa.  ,  ,  _»«___««.  <<«'"''«  «^»f"'«"  V"  .«»  *»."-<  l"»1'» 

0  £,,„„„,„/■  ,»"/o  _*■_■  m  «"^^""^'^J,  pro  ,_o  Bo&mv.  _f«»-  «"*■«•  «** *  E 

_  .»,,  rponofc-.  pr.  ,no  *__*«•_  ae  f-H£*£j  ^,,,,,,',,,.  T,,„  .  . „,.  pr» •  «■  **•*» 

*      ,,  [,'wue  od  indtianum  Iwc  jo"»'um  ,JI"  "',,.„,,,  _-..,,,„,,  ritiliut  cowentunt:  ouod  s<  «oipertri  /«'„•/, 

,„,!„,,„ /,„  „„ ,„„/„<■,,.—■ '«« «»»««"  u"e",aUs  llJ 

tonmk  Thamatmvm.  v0__udww    <;><<"  «  adjunotM  credidile  non  eel,  Buseoti  filmm 

jttSEC rarsw.»-*- - ■"■ — s<  *  - pa™ wr,Mta 

enla.us  sum  capnt  ejus  et  peclus.  et pt  reme^ m  vo    b  .„  ^E ^  ^^  ^  ^^  „t  „,, 

ipse  enitn  Eosebinsab  infantm  erat  ^J^J^J^,  in  eeclesiam  Dei.    H,c  sane  lam  s,„„  » 
I  „„.  transirem.  Alioantem  die,  cum  adhue  nox  esset   ,v.m 

___      ::==;:ri=:- 

^-»--~^-!^^_^__.__U__-^^<-e__  ..™ --,'« 

!_s__s__?_«f«^«=«rsi -_* 

ji._L^_rr^_=riS;^ - 


PARS  III 


_/«W»/n'um  SanctorwjM  marlyrim  0//"»""  e'  Jus"'""' :l 
Auctorc  Anonymo. 
Ex  bibliolheca  regia  Parmna  codiee  520  eol_tf_o  ann  ewt  1485.  /«««F*   ' 


Tavnpo,r,r,K_v.^v^nXrfovp«-V.;- 

ni-     T*   K„,'"-;  ,,">„  TnooO  Xp^ujc. ,    ...  y  (.  ^ 
,pu-      afeu  r_v«W.v<-V  nXr.W./o»  .  -  Io5 

,„,.      _^ou.ro.    ^»»«»J*^J.Ut_W»-P" 
per     XptsroS-  o  Syio?  Kvnp<_voS  «»7*«  .„ 


lmpletis  proplietarum  sermonibus  b  et  quae  a 
Domino  nostro  Jesu  Cbristo  dicta  sunt  de  sem,- 
ne  frumenti  et   multiplicatis  zizaniis,    cum  pop  ■ 

tss-  :;:;,:„  S \  >_< ^ -  e^  ^  u.  ^rw^*^?  t  M;°- 

te«err.(,ao««r     .,,|lv  „,,.,,„,.  Pessimus  autem  serpens  inv  denS  *f  -^,".  ". ;      .  ._{S„Xev    Rv..  /.   :  •• 

_  uf Eutol comiti  Orientioc,  quodCyprianus  g» « ^«J^  ^  Kv7rfl_vi;  i  ****£* 

,  hristiahorum  destrueret  gloriam  deorum,  »|«n  w  A~4^  W5_/T_.  Mto-  ',«•;;-„. 

cnm  Vire piap meS  prmstigiis  perverteret,  \^  ^.       ^  __i  *_*«_•«*  ,,;,« 

et  concitarettotnm  Orientem  orhemque  umversum  n^r«  ^-  •         P     ^_  ,.(  .:.,,„,;„,, 

s«is  epistolis.  Comes  ad  bmc  ira  plenuS  vmculatos  j*»,  «J?        JeVa,.5__i  _«*.  "J 

et  snb  pmfectornm  omni  custodia  jussil  simul  per-  fc_«.  _>w  ««  vn,  £,.  .,v_  r 

duci  Damascnmd.  Cnm  eo  pervenissent,  interrogavit  ^/—  --'-^V;.      ;  .,__  .  /0,,,r;.  _.  d  j "',  ';  ^ 

d  cLes  :  Tune  es  doctor  Chris.ianorum.  qui  multOS  Df-Mw  M  «•  *•  P^  '.,^   d^e-jj 

„!„„  ag-regusti  potcntia.  dcornm.  nunc  vero  fraude  ^  .  "'"  ^"  ^,  jj  j,_  t_{   . ,-  _R»  fJT, 

Crucifixi  signa  edens  fascinas  aurcs  homtnum  pras-  ouvaftH  n_» 


DIE  VIGESTMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


m 


ffpwv  ifowYipAm  vffi  tou  «XAorpfou  tjj  erop/«  tcov     bratuB.  Multos  occidi  et  multos  acortari  docoi :  ted 

'j;'/>/v'ov  eov.oTtourvo:.  UoAAovg  [l4at  cfaeXTfitvaj  koXAq  j      nm 


nc  servavit  me  Cliristus  per  sanctam  hanc  Vir- 


et  vorlls  tor 
mentli  uf- 
ficiuntur 


f 

9 


pe  -»--  \t£  t/5c  toO  f/Xrpov  jwvia;  -7r«7roA«v£iv  ficii  amatorii  insania. 

«UT>7. 

2  *Eycb  os  8«ppcov  r«Fg  (jYSaoic.  pu  ryl^  p.«ytx«F$  _  Ego  confisus  magicis   libria  meis  misi  «hemo- 

lr.i\r\y  Mp-w*   «po.  *utj?v   x*i  rourov   e&jpave   t>?  nem  ad  illam,  quae  hunaimpotentem  reddidit  signo 

cfcfpay/oN  rov  Xptarov.   .W/a  jcat  ewc  rptrou  apxovTtxou  Christi.  Sed  et  usque  ad  tertium  principem  diabo- 

cWpovoc   fnefa<por«  x«i  tourou?   xareorpcooe   rcp   aurw  lum  sul.misi.  et  illos  profligavit  eodem  illo  signo. 

<sfuzv>}.    E'ycb  r->'"  eoTroucWa  pa9eFv   nsv  tou  cnjpefou  Tunc  ego  studui  discere virtutem  signi  illius  multnm 

Jtivaftiv,  noXAa  6pxeo*y$  rov  cWpova*xai  6  o\i uyv  v-o  adjurans  daemonem.  Et  daemon  ab  Angefis  flagel- 

ayytov  fx«oTtyco9et$   7ra*vTa  /~ot  «W,yyetAev.  Tdre  fcyd)  latus,  runcta  milii  aperuit  //.  Tunc  ego  cura  resi- 

avavf$ot$  rco   irpo  eftou  emoxoTrcp  Trpooayayc&v  piov  rac  puissem,   episcopo,  qui  ante  me  fuit  t,  attuli  libros 

|3/6Xou«,  Trapovrcov  xai  rcov   Trpcarcov  rns  TRftecoej,  hi-  meos  et,   praesentibus  urbis  primoribus,   laceratos 

rcpioa  ev  Trupt.  Atoxatce  rtapaxaAdJ a*7TO0T>jv«i  t/;;  rtov  combussi   igrii.  Propterea  et  te  oro,  ut   relinquas 

elottAcov   pavfati  *al  -/0-:tv   et:   r>)y  $o£_cv   rou  0eou,  idolorum  insaniam.   veniasque  ad   finem   k  Dei,  in 

R  ottou  o  aXy^ivo?  ®eos   evoe&os   xai  aAr,0o>;   &>£«£eT«i,  qua  verus  Deus  pie  vereque  glorificatur,  et  tunc  ^ 

xoi  rore  yvtooxj  t>5v  aWxwrov  rov  Xpwrou  duv«w:iv.  '0  ok  cognosces  invictam  Christi  potentiani.  Comes  autem 

xoft»i?  6pyto9ei§  %pw  eAeyxofxevos  utto  r»€  otWae.  ou-  ira  aestuans  agitatus   interius  conscientiae  stimulis 

v-i'j/,o--(.);    exeXeuoev    kutqv   y.ps(uaoO»ivai    x«i   lieaBat,  jussit  illum  suspendi  et  radi ;  sanctam  vero  Virgi- 

tjtv  $fl  iyfav  FlapOevov  cbfAQts  oiopaat  \j.v.o-.i'CzrJcJ>y.i  xar'  nem    crudis   nervis   caedi    a    duobus   alternatim    /. 

a/~y>   yjjijhvj.    II   oe   Qap.evoc  #p£aTo  Xeyetv   Aoc*  Virgo  autem  coppit  dicere  :  Gloria  tibi,  Deus,  quod 

ooi  6  0eo;  6ti  xwjjct.v  >xi  oucav  oixet'w75rc  7rpoc  to  oou  indignam    me    assumpseris    secundura   voluntatera 

,uz,    X7t    ■/y-.y.Lthiny.c.  \j.i    uTtep   tou   ovoftar^   oou  tuam,  dignamque  judicaveris  pro  nornine  tuo  haec 

taura  7ra9etv.  Twv   ok  or,u.iw  arovTjoavToiv,   /.ai   rr,;  pati.    Deficientes  autem    carnifices,    Sancta  Deura 

xyhxc,  vpvovoYic  rwv  0eov,  IxlXeuoey  irauoao8ai  auTouCj.  hyranis  laudantfi^jussit  comes  m,  desistere.  Cum- 

Tou  ol  xytou  Ku7Tptavou  ettj  TtXeov  Heoptevou,  oub*ev  e<pp6v«  que  S.  Cyprianus  vehementer  raderetur,  r.ihil  om- 

rtCev  o/.r.);.  Aeyet  7rpoc  outov  6   Kopi/,c-  oiy.  zi  a-rove-  nino    tormenta    curabat.     Dixit    autem    ad    illum 

i/onoat;   *0-3i   piaxapto^   RuTrptavo^  Xeyet  irp&c  aurov.  comes  :   Quare  tui  rationem  nullam  habuisti.  S;m- 

2«  a7Tovevo>iOat  aTrootarriC  fiv  rou  0eou,  nai  tyaitizrc,  q{\is  vero  Cyprianus  respondit  :  Tu  ipse  tui  ratio- 

rrc.  £i;  XptOTov  KioTewc.  'Eycb  os.  utt'  auTou  efctytvcooxd-  nem  hullam    habuisti,   apostafa  a  Deo  et  refuge  a 

ptevoc  Etc  tr/V  f3aotXct'av  rcov  oupai/fflv  cyOacraj  cnrouJa^w,  fide  in  Christum.  Ego  ab  illo  pro  suo   misericor- 

iv3t  /.y-.y.iiuhu)  Jta  tcov  ^aoovcdv  touto)v  emru^eTv  rwv  diter  agnitus  satago  in  regnum   coelorum   introird» 

atcoytW  ayaOcov.  dignus   habitus   tormentis   hisce   consequi  tpterna 

bona. 
3  f0  oe  rvpavvoc,  oux  e7rau<;aTo  rcov  [3*<savo)v  eincbv  3  Tyrannus  autem  non  cessabat  a  tormentis  in-  tonatanm  in 

Et  PacitXe(av  crot  oupavtfv  7repi7rotoupiai,  (le^ootv  Otto-  ferendis,  dicens  :  Si  sic  tibi  regnum  ccelorum  com- 

6/y,rr/o/,  Paaa'votcj.    K^i  IxeXeuaev   aurov  xa9atpe9e'vra  paro,    gravioribus   tormentis    te    suhjiciam.    Dein   «,y  ,,„„,,,,., 

pXr,9>}vat  ev  -;  cfuXaxi?,  r>5v  cte  aytav  flap9e'vov  ci'«  Ta  jussit  illum  tormentis  extenuatam  cohjici  in  carce-  inc/ua  Wte*l 

Tepevrtou  7rpooera|ev  eTvat.  EtcreXQoucwcj  ok   auTrT;  et;  rem,  sanctam  vero  Virginem  mandavit  servari  ih  '4 

q  r>/V  otxtVv,  lcpcor/ofle  7ra§  6  oTxos  aurou  t>5  /a&t-c  rou  domtj Terentii  n;qu89  cum  eo  ingressaesset,  domus 

KptOTou.    Mera   6*1   o/r/^c    j5ftepac3  Sx^Xeuoev  6   xopse.  tcta  illuminata  est  gratia  Christi.  Post  uon  multos 

Trpooay^^vai  aurouc,  /.y.l  X(yec  tco  Ruirpiai/ca'  iMr  artaTJ]  autem  diea  rnrsns  jussit  comes,  Sanctos   produci  et 

xai  ttayeta  -oO  reflvwxoTot;  tiv9pco7rov  eauroucj  aTroxreivat  fiixit  •  Ne  fraude  et  prasstigiis  morte  puniti  homftns 

BeX^cwre.  '0   dl   ptaxrfptos    KuTrptavpc  Xeyet;   Ouwt;   5  Vobis  mortem  pertinaciter  accersite.    Beatus   vero 

Savaroc  to^c  tcoOouoiv  auTov  yiw'w  lw,v  TreptTrotstTat.  fyprianus  respondit :  Hsbc  mors  ipsam  desideran- 

Tore  o  /.op.y,c    ouvvoucj   yevo/jtevo;   ex^Xeuoe  vAyavoy   iru-  tibus  asternam  vitam  rependit.  Tunc  comes,  re  apud 

pco9>7vai,  /.«('  pXr,9w«t  ev  aurcji  irtVoav,  xat  xyjptov  x«1  Se  perpensa,  jussit  sartaginem  accendi  in  eamque 

oreap,  %al  (3Xrj9>7vat   iv  aurco  rov  fxaxaptov   Kurrptavov  ,ni(ti  picem,  ceram  et  sebum  et  eo  mjici  B.  '  ypria- 

au.«  T/j  a«p9evco.  ToO  ok  fwtxapwu  eptc/.^OevTo;  ou^  num  ciim  Virgine.   MisSum  igitur  in   sartaginem 


m 


non   tetigit ;   cum   vero 
um  accessisset,  osor  bonidiabolus 


y?i|aTo  auTov  to  tzOo-  t^c  dk  xyiy.c  [IapQ-vou  i\%\jnr,c,  Cyprianum  ignis 
,  o  (xiooxaXos  oat'pojv  dtiMctv  uTreSaXev.  Tdte  Xiyet  Virgo  prope  ad  ill 
aOT>5  6  ptx^apto;  Kurrpt^vo;-  AeOpo  ptot  r,  aftva;  Tou  jpSj  timorem  injecit.  Tnnc  dixit  illi  B.  Gypnanus  . 
Xpto-ToO,  i  Ta;  iruXot^  rcov  oup«vcov  ftoi  avotcatoa,  x«i  Huc  accede,  Agna  Christi,  quae  portas  cmlorum 
otilyrjx  «oi  t/v  J6^«v  tou  XptoTou,  Ji  toufi  <Jat'ptovac  mini  aperuisti,  et  ostendisti  mihi  gloriam  Chnsti 
V(xy!0«o«,  /.y.1  rov  cluyyjxy.  «urcov  £ic  ouOev  rr/r.Gctpivn 
~(,  OTaupocpopo)  ouvapiet  tou  XpiffTou. 

4  'H  o^e  tov  cfToupov  -7Tt  Tou  co.ptaro;  Trotr.oaaa  erre'- 
orj  ru  TJjyrfvco*  >.a('  £crav  auoorepot  avaTrauopievoi  o>; 
etti  opooou,    o);   eiTretv  rov    uaxaptov  Kurrptavov   Aoca 


qua3   dssraones   devicisti  et  principem  illorum  ad 
nihiram  redegrstl  virtute  Crucis  (  hnsti. 

4  Tunc  Sancfa,  «,,m  ■ignoCiudi  «.g nasset  -         

insiliit  in  sartaginem  :  et  ambo  ibi  refocillabantur  ^^ 
.     .   ;..  „nrn  n    it->   nt  R.   Cvorianus  dixent :  ncct,icM$  oen- 


tamauam  in  rore  o,  ita  ut  B.  Cyprianus  uixen. 

Gloria  in  excelsis  Deo  et  in  terra  pax  homraibns  tm* «- 


ev  u^io-Tot;  0eco  v.y.i   erri  yrc  wA.-jr,  tv  av9po»rroic   eucTo-      

Sqitembns.  T.   VII 


ACTA  SS.  CYfMttl.  JUSTINJ!  BT  THEOCTISTI  MM. 


13 

Proih 

ns  prx- 
Sanctoi 
(ni   mpt 
,< ni  mtitit, 

'/ 


ftir  il 

I  [ii  S. 

/ 


u 


ui 
pora  Ro- 

lala. 


y 


in  nomine 
oss 

Cj 

,.„. 

"""  '  ..  pondit  Bli 

dixil  tos  Blos 

us  est  Deus 

''"  rtomes   i 

...  Claufl 

monum. 
ms 

,,,s,Hln 

mGal- 
lum 

omn< 

.  ,ll..o   tca 

ptemtri  mem  i 

""•'■ 
Etomani  I 
essel  S    (  ypri  inus    i  j  tsdem    cum    R  &dei 

i     uusti 

tulerunl   >acra  lipsana  cum 
et  ,  navim  el  re> 

sunt  Romara,  ferentes  d  mum   pi  aum    sa- 

illa  attulerunt  ad   Lluflnam,  ortam, 
arorum  x,  qua  reliquias 

d<  po  ait  in  illustri  Loco,  u  '  conve- 

lllUl  laudant  Deum.  C 

tigithocsubconsulatu  Diocletiani  y  in  celeberrima 
Nicomedia,  regnante  Domino  nostro  Jesu  Christo, 
cui  sit  honor  et  gloria  in  secula  sec  ulorum,  amen  - 


n 


novpyoic    '  *ww  °  TepevTtos- 

RlY.&V  "L  £ 

tyj  aXvj1 

I        ° 

,,v, 

li      v  ' 

W, 
«fc 

,....  y    .,,,    jtnjxoj    aHOVtfavj: 
avflCX^P1 


ANNOTATA.  ,, 

„,,•/    P.    ^ 
I„    ,  rm   mm.  m,  xmde  hxc  descripsit,   quemque   secula  9  escaralum esse^  expressi,  ^^ 

Brolier,  sic   kgituri  Maprupio*  twv  %-fim  ftaprvpwv  Kuirpiavov  stai   [ovottinriC,  '/" '         flUr<  tfartento*  /".'_ 
ria  S*  Theoctisti  menfione,   cujtw  i^«n,  war/yrittm  stefl  /"»"'  /'"'.  «*  in.**  '5     iani  ct  Justin83  virg^J 
ftntttler  u.  m  M«S.  "/'«//,/<//,  aoc  ?hw/u:   lncipit  Passio  Sb.  *  yp 


qu# 


LIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBKIS.  227 

A  quae  e.^t  m  Kalendas  Octobris.  ///  apographo  tamen  nostro,  quod  cum  editu  pnsst  conven  ,„Va-  D 

t„s  sum,  pariter  ex  codice    Rotomagensi  exscriptn  ie6  martyrii  noncoi  in  tilulo,  sed  cjus  lu<0 

kabetur,  atque  Theootisti.  /'/</<•  etiam  Utteram  sequentem. 

1,  Monui  Comment.  pr&tvii  num.  32,  tertiamham  partem connezam me  primse in  Passione,  qust  incipil  illu. 
minatio:  in  Martenianis  veroActis  media  Confessione  sejunctam  esse.  Convenii  passim  Ms.  Passionis  pars2 
anmeditaa   \fartenio  terlia.  Abipsomm  specimen  do.  Sic  habent  MSS '.    nostra    Cum  completi  fuis- 

Ql  prophetici sermones,  etquaevere  a  Christo  dictae  sunt  parabohe  de  illo,  quiexivit  seminare  semen 
IMIi  et  quoddara  cecidit  in  terram  secus  viam,  quoddam  in  petrosa,  quoddam  autem  uecabatur  ab  spinia 
et  zizania,  et  multicirca  fidem  offenderunt,  et  populus  dispergebatur.  Terreni  autem  reges,  idolornm  cul- 
tores  insanientes,  suscitaverunl  persecutiones  adversus  Christianos,  ut  immolarenl  diis:  sanctus  vero 
Cyprianus  episcopus  per  epistolas  suas  ecclesias  omnes,  ut  Paulus  apostolus,  consolabatur  et  confirmabat, 
et  per  civitates  singulas  multos  convertebal  deerrore.  Malignus autem  serpens,  *ut  assolet,  diabolus  pep 
buos  homines  impios  suggessil  Eutolmio  comiti  Orientis,  quia  Cyprianus  episcopus,  doctor  Christiasorum, 
ipse  destruxit  gloriara  deorum  nostrorum  el  omnem  l  w-ientem  seducit  per  magicas  artes,  etcum  aliqua 
yirgine  Justina  suadet,  uon  immolare  diis.  ffasc,  vel  ideo  paulo  fusius  relata,  conferat,  quivolet  is.a 

Martenio,    invenietque    vix   paucoru  epantiam.  Sed  et  eadem  tam  accedunt  ad  Grstc/a  nostra, 

nt  perspicuum  fiat  consideranti,  ex  similibus  versa  et  nonnihil  amplificata  /« 

c  Iu  codice  Grasco  520  men  ilur  ubique  EUpg,  at  hoc  uti  etleviora  similia  correxi  ex  codice    148$, 

(/r    quibus,    ne  sspius    lectorem  morer,  nihil   amplius,  monebo.   Gom,  entis  in  Passionibus  omnibus  tum 

MSS.  tumeditis  Eutolmio  asseritur :  Actis  id  vitio vertitur  a  quibusdam.     Vide,  si  lubet,  </<■<«•  in  hanc  rem  dw- 
putavi  Comment.  prsev.  §  8  num.  Metseq 

d  Non  sic  habetEudocia  apudPhotium,  a\  eritur  S   Cyprianus    tnlwchia,  sancta  vero  Justina 

Damasco  ad  prsefectum  pertractos  fuisse  in  alium  quampiam  c\  i  locum,  qui  non  nominatur.  Eademta.  g 

men  tradunt  Acta  edita   Latina  et  MSS.  omnia,  qust  vidi.  Eudocix  assertis,    ut    pat  esl,  adlixreo.  Consulm 
Comment.  prssv.  §G  num.  80  etseqq. 

e  Qrxcui  liyoinon  inteligo : antiquus  interpres videtur veri  m  ccmcatenatus.tit Aa- 

beni  nonnulla  apographa  n  i  non  forte  legendum  aai  turgco,  turgesco?  Ita  quU 

dem  sensus  exigere  videtur. 

f  jn  Passionibus    Latinis  omnibus   inserta   est  post  hssc,  Eutolmii  interrogatio,  Quomodo  te  docuit,  sicut 
dicis,  Christus  per  Virginem?  Sequitur:  Responditei  Cyprianus  :  Scholaticus  etc. 

g  In  Actis,  quss  incipiunl.  [Iluminatio,  nullafit  hic  Aglaidx  mntfai  forte  qtiia  in  Conversione,  qus  illorum 
pars  prima  est  ,  sufficienter  hm  narrata  censebantur.  lneditisa  Marl  pographo  nostro,  quodillis  passim 

consonat,  tdntum  legitur;  Scbolasticus  quidam,  uomine  ^claidus,  admavit  eamel  per  multos  multa  fecitete. 
Miror  ibiprxtermissum  fuisse,  quod  esset  ez  genere   Claudii.  An  forte  id  olim  in   textu   Grxco  non  legebaturf 
h  Melius  sic  inlelligitur,  quomodo  impotentiam  suam  S.  Cypriano   fassussit  dssmon,  qui  in  prxdicanda  uir- 
tutc  Crucis  Christi  nimis  facilis  exhibetur  in  prima  parte  Actorum. 

nthimo  scilicet,  Vide  Confessionem  cap.  4  num  28,  cui  consonat  Eudocia  apud  Photium  scribens :  Rei 
jtem  fS.  Cyprianus  I  ut. .  .  sua  ipse  manu  coram  multitudine  magicaa  artis  suae  libros  allatos  flammis  tra- 

diderit. 

k  &o%xv  legitur,  in  utroque  codice.  Vetus  interpres  Marlenii  videtur  leg  i  i  vertitemm,  venias  in  oo- 

mum  Domini ;  nisi  forte  metaphoricam  dictionem,   ita  interpretari  lubuit.  Cu  n  565*  lirmam  opini  mem  et  sen- 
tentiam  quandoque  significet,  volui  hac  versione  sensum  magis  planum  facere. 

1  ApudPhotiumsichiecredduntur.  His   SanctisJ  ita  captis,  cum   impii  ille  hominis   sermombus  ninu 
moveretur,  vinculis  in  sublime  rapti  latera  raduntur;  haac  autem  boum  nervis  caeditur, 

ra  HxctranslatasmtinActisMartenii,  utietin  MSS.  nostris  Latinis,  u  tormentis  te  subjiciam. 

QwfimMfM«liir  in   textunoslro  Gmco,  desumptasunt  ex  codice  \m,  cumml  ma  oum  ^ 

C  antiqua  r^nnu;  quam  qux  incodice  520  tic  leguntur  :  ^oi  a>Vj  Kuspc»  "^  W' 


II     Viufr,    bl   iiivri,  (/«u»i  //i  i  ooc  u. ......    ..«^^  .....  — 

lalum  unguem  hic  recedunt  Aeta,  sie  ut  vel  minima  adjuncta  exprma  vtdeanlur. 

o  Antiquue  interpre,,   apud  auem  adkortatie  S.  Oypriani.dS.Jast.aan,  '■ 

Eraat  atrique  in  aartagine  ri  »t  snper  ros  Hermon.  Varia,  eliam  apud  tfi. vm  S.  Cypmn,  orauo, 

operse  pretium  non  e.st,  illam  hkinserere.  ,     .  ,  .  ;„/„,  /.■ . ; .,..-,,  auud 

p  Sic  reddidi,  a /  ver ta. KUrarer.  Qa»  m *  '"""  ^ ■  ^Zfl 

pLnun.  ric  tamen.  ui  W  Aitawta  dicat.tr r  i  I  *«?.  Cj  pn  m  i  '  r  "'"' 

q  Ita  verti  quidm,  al  vox  Grsca  (3«.).ev:  imferatori  passtm  trutbHur  

r  (•,,,„■„„..,  nonnulla  cin rom  h  ntan,  prtevi,  §   -  ■  m.  6»sJ».  ,■/■./      ■ ; 

rupta.ScmUpr.feetueadim, aloremmomedi.agen^cmp^  »»0»  ^ 

"rpolalor  / «.  1>«*  Syria  agereur.  Apud  Mmt  ■       •  u  ,,,„,  „„ 

inAntioeWa,?nerfd«Cypriano.»WKijipoles'.  »«S.  Justma  P-«';.  .1 


/o  t/tfra  Nicssam  Gallum  (luvium  Sagari  seu 


ACTA  SS.  CYPMANI.  JUSTIN^  ET  THEOCTISTI  MM. 

,  «ftf«*w  «'•»"'"»'•  »<•  maa  V,T<,°  s"'r  "edS  """" """  '"''r''"erel"r :  q"""'0l'°  S"Vra  natmli  «*  I 

dam  «rror.  ri«*f ^^K^co^'^"^,  m  M5S.  MMbjwtta  Fervius   C,,,rum  co. 

»  ft  «H  '""'•"•" '  '"7"",,^  M;  •  „  odWMlfl  omW  MVMM,  C*  »»»  P«"«rit.  ffofe  |PC|or  ,*„■„. 

d„m  «t  .USS  MM  £■»"• -.<"  f""J'  """.',  n  '  ianum.  et  iratus  jnssit  eum  decolhm.  Consummati  au 
cognatus  regis  vidit  The„gn„um  ««JJjgjSS  Justina  e.  Theognitus.  Fervius  vero  jus.it  oor 
tem  in  Domino  consummaverunt  maitjrmm  uypr.au     , 

pora  eorum  cambus  projici.  .  N     f  fl(jeies  comprovinciales  fin  MSS.  est  ex 

w  S*Wr.i:«n«o*fl  ;?7'"''";;  ;'V;  ;,i    n-i!  Nant*  qnidan,  Roma  eo  nnper  delati,  nuibus  et 

pro,i„cia;  Theoctisti.   7"''"''"  "^    '     .  ,,,„,  ,„rW  C(W,«H8nB«  S.  Theoctistum  „„„/„,„ f«*.  FUU  Cm. 

Theoctistus  martjr  usus  fuerat  fam.l.ar.ter ,  / 

mro/.  ,„.„.§  1 '»<"'■  °-  .  .  .  .„„,,hr.,Romanmmfammsmentionemn<mim>mi,  uti  necCravaromm.ui 

x  Euju»  stirpisaut  mmwmM   .M-.  »/«'»  *  (  ,„  WSSi  „„„„„„„,,„,,,„,,,, 

MriW»  ,<  «*.  Grseco  U88.  Euaoctfl  2^S£«  '-'»""'"  """"  Chris,i  *H- >"■"""""-  «W- 

y  c<.»i«i,"<"<<' /"■•''''•"  §  b  <»"»•  ,J/  """  »  ,„„,„„■,    „,/,„/„,  Nicomedis  tgisst Diocletianus,  mmi 

,„„',,  ,,„„/  ,//» "'"<".  iio»  atiis,  pertecutionts  i  ei  »  r  •      ,„  FattU  „„,„,  „„,,.,,„„.,  cenwmtem 

ta.  ",•»<.■ Sepumbri  ,/  Octoiri.  ,«o »   '»»  ^, 

ert,  Goreool  ,„.»  Diootetfanw  ».»»«'»  „■<««'«»«». '/"' 


Prima  «rans- 
.a/to  )</- 
tjiitm  nm  Nim 
comedia  Ro- 
mam 


GLORIA   POSTUMA 

SS.CyprianiJuslinaaQlheQclistimarlyrum 

B  6  I  Narrata  in  antiquis  monumentis  prima 
'  sacrarum  reliquiarum  translatio  el  depo- 
sitio  Romae,  illuslratur.  Earumdem  inven- 
,io  depositioque  in  basilica  Lateranensi 
et  Sanctorum  in  urbe  Romana  cullus 
hodiernus. 
Primo  trawWo  «flrporum  SS.  Cypriani,  Jusfm* 

„,  ■,,„,„„  sti  ,„,,,„,.  ,„,„,„,„„„/,,,<»  ,»»"»"■  '■'  ««■• 
,,„„,,,,„,„„„,„  „„„„,„,/  diuerso,  in  monumentis  fere 

o /.„„,„»■.<■,■■<• *» ■  ''"'"■ /''"";:;;"; 

„„,  ;,,,„„„„,  „„./,.„,„<.  Reliqmas,  ugt.  .storum 
Sanctornm  nautfe  quidam  Roma  eo  (Nuomedtam 
naper  delati,  quibus  „'  Theoctistus  mar^r  M 
(||,|iat  famiiiariter.  clam  cnstod.bus  abstulerunt, 
Romamque  vexerunt,  ubi  et  pulchrum  ipm  tem- 
plum  Claudii  for,.  proximum  excitatum,  opera  Ru- 
finm  pi^  matrona,  qu*  generis  st.rpem  a  Claud.o 

imneratore  repetebat.    Passiones   Lahn*  m  , » 

,,,,,„„,„,„/„   sic  translationem  „».»»»<• 

Ferviusantemjnssitprojicicorpora  cambus.  bue- 

.„  ..„„„,„  per  diessex  posita,  et  non   teiigerunt 

...         .  l  .-• ;   1     I , . .         ,i',,\   nim    P< 


1- 


S   Cypriani  nostri  sacra  cimelia  tradita  fuisse,  aqua 
deinde  populorum  venerationi  sunt  exjposita.  Audiamut 
loquentem.  Cum  autem  (inquit)  extremum  vitae  diem 
egisset   S.  Cyprianus)..*  hic  quoque  dignum  vita 
sanctissime  acta  miraculum  designatur.  Nam  quam- 
quam  Cvpriani  nomen  apnd  omnes. .  .  clarissimum 
ac  celeberrimam  esset,   corpustamenobcurumer.it, 
atque  hic  thesaurus  apud  mulierem  quamdam  pieta- 
te  fervidam  occultabatur,  idque  perdiutumo  tempo- 
re  .  Sive  quod  Deushac  ratione  piam  matronam  ho- 
nore    affici    vellet,    ac    propterea    illa    Martyrem 
complexu  suo  teneret,  sive  etiam  ut  desidenum  no- 
strumexerceret,  num  scilicet  hoc  damno  angeremar 
acerbeque   ferremus,  nos  sacrosanctis  rehquns  pn- 

vari 

3  At  vero  postqnam  idem  Martyrum  Deun.  com- 
m„ne  omnium  bonnm  alicui  privatim  concedere  sc 
singulari.llam  gratin  pnblicis  comm...  .s  a fferr.de- 
trimentum  minime  sustinnit,  per  revelatmnem  cor- 
purinapertumprofert,atquehuncrursnshonomm 

K  cnidam  mulieri  confert.  ut  «^W 
K  sanctiflcentur,  quod,  quemadmodnm  U,,„ 
ante  pepererunt.  resurrectionisque  .ftt"* 
dUcipulis  attulerunt,  ita  nunc  et.am  Cypmnnm,  to 
est  publicnm  orbis  bonum,  partun  .„.l„:..m  •  l 
tim  Vadiderunt.  Haderm  Gregonus,  W«*! 

"•••■/ /"—""""" :"*:"::?,::'::  ttSS 


PiiM  WJui 
Sanci.  fa 

eu  eil 

«*.w«< 


;ex  posita,  et  no„   teugernnt      tto, quv pr*c»» ■•  u„,„,,„,„,- 

Naut»   veroFideles   ccmpr iales  S.  Cypriam  corptt.,    .       'Z'^  ,,,,,,,■,,  /,„/."'™ 

Theoc^sti  noctu  venientes,  cnm  dormirent  custodes,     liquix  adptnct  i  mans, ...  .(fleffl. 

c  tS tcorpora  beatissimorum  Martyrum,   et  le-     f™^^£ •, ,  *«• 

C  vaverunt  in  navim  snam  onus  pretiosum  super  au-      ,//„  im  l^         '         '   ,;,.,;„,„ „ , ;  '/'»'' 

rum  multum,  etn>vigavemntdeNicomedm  Romam.     -'»""»'"       "      .  , ,  „,„ /.  ,'„»»  - 

accipientes  a  quibnsdam  sancti.  Acta  eornmab  mi-     o„ ab  l  Mm  , , 

„„  !s.,ue  ad  finem  scripta :  sancti  sclicet  Cypnan.      ''"'""''""'.f""^'     ' „,„,  '  ""- 

etBanctmvirginisJnstinmetS.  Theoctist.,  qu.  cum     prorsus  aberrat  breeo "  ■  „(/((,  „„ „, ,/,- 

e  s  consnmmatus  est.  HSc  munera  pretiosa  attn.e-      ,„/,  „,  ,!/.„/,,„„  »-  r< <  »         «»' '  •    ,,,„„„„,„ 

runt  Romam.   Suscepit  autem   ea  Rutina  qn«lam      ,«  Orrffono*.  '";,,„    „,  „,„,„, «<  I ■ 

•*-,  corpora  nensw  reliquiu  appltcart  posn    ,                 potthw** 


varrahtr  in 

antiquioritnis 

motiumentis. 


matrona  de  genere  claro,  procurans  sancta 

beatissimorum  Martyrum,  et  reposuit  in  loco  lauda- 

bili,  in  quo  loco  nunc  omnes,  qui   daeraonia   habent 

et  variai  infirmitates,  accipiunt  sanitates  a  Domino. 

2  Similia  sunt,qu*  in  Actis Grxcis editis dicuntur 

disseruntque  nonnihit  ab  assertis  Eudoci»,  quibus  solis 

mhxrendo,  potuit    Ru/lna  notabili   tempore  postquam 

Rownn  advecta  fuerani  sacra  corpora,  sanctis  Marty* 

ribus  ecclesiam  trexisse,  secus  a<   ex  Passionibus  intel- 

ligitur,  ubi  innuitur  eadem  Ruftna  sacras  rcliquias  a 

nautis  cxcepissc,  el  Sunctos  in  ccclesia  quapiam  turnu- 


uU  reliquiis  appltcari  possw,  «.    •  ^hm* 

lvSeptembrispag.m,ubicap.te2Glort*l 

dehujus  Snnrti  cultu  apM-  N  ..,  a(i  Grego- 

rium  Nanzianzenum   asseriU  eamdem  ni  ^^ 

Uatronam  appellatam  fuisse,  el  binis  ^^ 

propriu  eamdem  mulierem  designan,  llam 

mam    mulierem,  quxmatronaa   ^  tis  accepta 

apudseadprivatamvenerattonemciam  m 

venerationi    exponendi*   operam 


U»'<7 
/.•(ii/idi'1 ' 


ibidetn 


nauti  ,-,cl  Sanctosin  ecclesia  qunpiam  tumu-  publicai    vencratwni    t.r/  \[tltmnarn   """« 

;  quod,  stante  martyrii  epocha,  contigisse  potuit,  Verum  minime  apparet  V™™'       eodem  ftn*^ 

pacata  per  Constantinum  ecclesia.  Quamqnam  tanto  m-  nomen  proprium  essetm\u wq>    ^^  h,mpluni,  «'* 

super  magis  prmvalere  Actis  hic  debei  testimonium  Eu-  designari;  cum  hsec  ab  bm  <» "       ^  grexiss* ;  1l 

doav,   quanto  videtur   magis accedere  ad  8.  Gregorii  que  ad  venerationem  /,''/'/"'"'";;//'/i,,,  „,,/,//,,/■<"""'"""'.; 

mtiameni  dicta.  Certe  is,   s,  non  prorsus  aberrat  et  sanesecundaeapud  GrBgom*  -^^  Ruf»i«  llla     ' 

pmnino  nihil  dicit,  innuit,    non  eidem  primum  mulieri  quam  primv.  Quxnam  pou  j/tu» 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


220 


vbt  m  vla 
l.micana 
qnondatn 
laiilica  fuU 
dtdicata  S. 
Cyprlano, 


Hunde  tati*  iwerium  e&l ;  imo  euni  rwnnulh,  qux  bu- 
ipjetontm  injieere  possintt  ne  forte  in  nmvne  halluci- 
ata  fuerit  erudita  imperatrix,  atquea  nominebasilicx, 
m  lUa   vei  erexit    vel  ornapif,  tt  in   quam  sacras 
Marlyrum  nostrorum  exuvias  intulit,  nomen  obtinuerit, 
oX  sequentibus  facile  cuicumgue  mbolebit.  Dicit  Eu- 
Rufinam  de   genere   Claudii  fuisse ;  sed  neque 
cum   ampli8sima  ea  gens  fnerit,  quidpiam  lucis 
affulqet  et  in  Passionibus  Grsecis  pro  Claudii  legitur 
KaSxpov  '■'  ">  "h"  MS.  Kpauapov  circa  qua  vide,  si 
lubet  ibidem  Annotata.  A  templo,  quod  Sanclis  noslris 
wocurasse  dicitur,  muttum  abest,  ut  notitiam  certiorem 
nanciscapiur.  Etenim  non  edicil  Eudociatquem  titulum 
ol   gesserit  basilica ;  sed  ejus  verbis   inhxrendo,  satis 
imile  fit,  illam  a  Sanctis,  qutbns  erecta  fuerat,  H- 
tutum  accepisse : adeoque  S.  Cypriani,  fortecum  Sociis, 
vel  nominatis  vel  communi  itla  voce  designatis,  appel- 
latam  fuisse;  sed   rursus  alia  inferius  occursura  lianc 
opinionem  de  basilicm  tilulo  facient  minus  credibilem. 

;;  Proponamus  tamen,  qu  i  in  illa  verisimilitudinem 
aliquam  habere  possint.  Ce\  seculo  6  ecclesiam 

in  via   Lavicana   i  ,   <i»  >  8.  Cypriani  nomen 

rr;L  Tjiqui  i  id  ei  veterx  inscripiione,  quem  exhibeni 
Antonius    Bosius    Romx   Subterraness  lib.  "2  cap.  8 
ct  Aringhus  lib.  2  cap.  10  num.  23,  quamque  ex  Va- 
B  ncano  translatam    suo  tempore  superfuisse  asserunt   in 
atrio  ecclesise  S.  Angeli  in  Burgo.  Vi  letur  incisa  mar- 
moii  fuisse  seculo  0;  recensentur  enim  in  ea  varist  do- 
naiiones,   factx   causa  et    intuitu   Boetii  depositi  vm 
Kalendas  Novembris,  Indiclione  xi,  Justini  Junioris 
annoxii,  Tiberii    Conslantini   cxsaris   anno  m;  qux 
notz   omnes,    in   annum   577    concurrunL,  ut  probat 
Pagius  in  Critica  ad   annum  Christi  574  num.  6  ei 
seqq.  Porro  in  sinistro  latere  memorat&s   inscriplionis 
habentur,  qua   huc  pertinent,  sequentia. 
f  SET*  QUA 
TTVOR   VNCI 
AS  1  VNDI    EVCARPI 
ANI  QVOD*  EST'  CONSTI 
TVM  LVXTA  SCM  CYPRIAN 
VM  VIA  LABICANA  INTER1  A 
FFINES  FVNOIC  APITINIANl 
IVRIS'  SCE*  ECCL'  ROM'  SE 
D  ET  FVNDIFLWIANI 
IVRIS  PVBLICI  IVXTA 
SABINIANUM 
EXPLICIT" 
udforte  G  Ex  hisce  mox  liquet,  basilicam  quampiam  S,  Cy- 

nmnoitro.      priani  nomine  insignem  via  Lavicana   exstilisse.  Addi 
C  possent  in  comdcin  rcm  iioiimilla  de   cjus  sitU  ct   Foro 
Claudii,  incujus  vicinia  condit  iaasseruit,  et 

de  quo  ex  plurimis  monumentis,  quse  circa  eamdem 
viam  Claudii  nomen  gesserunt,  (acile  esset  aliquid  con- 
jectare ; verum  non  videtur  operk  pretium,  in  eomul- 
tian  laborare,  quandoquidem  imprimis  satincertum  stt, 
an  ibiS.  Cyprianus  noster,  an  synonymits  alius  specia- 
lem  cultum  habuerii ;  ac  denique  rrn  qusepiam 

suadere  videatur,  non  de  illa  ecclesia  imperatrici  ser- 
monem  esse,  Et  sane,  quod  ad  horum  primum  spectat, 
etsi  pro  certo  Jtabeam,  sanctos  Martyres  nostrostotpro- 
digiis  celebresr,  quot  (loruisse,  Gregorius,  Eudocia  ei 
alii  referunt,  a  Romanis  sic  neglectos  non  fuisse,  ut 
nullum  illorum  nomini  dedicatum  ibi  monumentum 
fuerit ;  tamen  cum  aliude  etiam  notissimum  sit,  maxime 
celebratum  ibidem  fuisse  S.  Cyprianum  Carthaginen' 
sem  episcopum  et  martyrem,  dubium  saltem  manet, 
utri  sacra  fuerit  illa  ecclesia.  Nunc  ad  ea  descenda- 
mus,  quss  suspicionem  quampiam  gignunl  circa  Eudo- 
"■<■  assertum  de  Rufina.  Plura  suadent,  SS.  Cypriani, 
Justinae  ac  Theoctisti  lipsana  deposita  quidem  fuisse 
m  basilica  S.  Rufinss  nomine  insigni,  sed  qum  S.  Ru- 
fina  omnino  diversasita  matrona,  qua  curante,  exstru- 
ctafuerii  illa  ecclesia;  de  qua,  priusquam  conj* 


noitras  </<■  Eudocim  asserlis  prolucimue,  tunt  hie  coa-  D 

cervanda  aliqua,  aoctoui.  & 

7  Onuphrius  Panviniusde  7  Urbis  ecelesiis pagina 
apudme  158  describem  porticum  s.  Yenantu 

miur  ante  baptisterium  LateranensisseuCon  Vtdmtw 

ecclesige,   ita  loquitnr  :    Apsis  habof    altare  raarmo-  Sinui'"rum 

.  .  -  nostrorum 

reum  Deo  et  sanctis  virgimbua  Rnfinae  et  Secundse  rorpora 

dicatum,  Bub  'i>ia  earumdem  virginum  corpora  re- 

condita  sunt  ah  Anastasio    Papa  IV   anno  Domini 

mcliv;  qni,  cum  ante  Pontificatum  essel  Cardinalis 

Sabinus  et  Papae  vicarius,  ea  invenerat,  et  Pontifex 

id  altare  Lpse  consecravit.  Altera  vero  oedi- 

cula...    habet  altare  muro  fixum   in   SS.  Andreaa 

eirginis  honorem  ab  eodem  Pon- 

tifice  dicattim  d  utriusque  Sanoti  reliquiis  recondi- 

tis  consecr.-itnm  :  quae  dedicatio  facta  est  vi  Kalen- 

i!  i   <  >  lie  SS.  Cypriani  et  JustinaB,  quorura 

etiam  corpora  in  pilq  marmoreo  rei  ond  todem 

altari   boavit,  quse  sub  irum  virginum 

Rufina?  et  Secunda*  invenerat,  cum,  ut  ipsamet  cor- 

pora  reperiret,  altius  terram  ea  parte  fodisset.  Con- 

sonai  hisce  Baronius   in  Annalibus  ad  annum  Christi 

L154num.    2   ita   scribens.    Moritur    hoc  anno  i 

fine   ipsi  tasins   Papa,    niin;  iiis    iv- 

prehensus ;    de   quo    ea,   quae    in  codice   Vaticano 

Romanorum   Pontiflcum    reperimus  scripta  ,  pro- 

pradomus    in    lucera.    Videlicet  :  IsTB  An\ 

P.vrA     IV     [NVBNTA     CORPORA    SS.     1'uKlN/E     ElS, 

COLLOCAVIT     JUXTA    BAPTISTBRIUM     LaTERA- 
NEN9IS  BCCLB3LE,  A  i.vnr.i    BJ1   301  VI  PR0PE   \' 
ET  CONTRA  EAMDEM    &P3IDBU  RBOONDiDIT  0  SS. 

Cvi'RIAN'1  ET  JlSTIN.E,  NEC  NON  RBLIQDIAS  S.  LlH  E 
\  |RI    i 

8  Eadem  fere  inserla  sunt  Officio  de  Sanci  ,  invin(a  fui$se 

quod  lnr  <hr  wx\  Septembris   nmplex  prszscribitur  in   mtemplo 
Breviario  Romano,  sub  finem  2  Lectioni  rbis. 

Quorum...  corpora.  .  primum  in  praedio  Rufin», 
nobilis  feminm,  sepulta  sunt ;  postea  translata  in 
urbem  in  basilicaConstantinia  »  sunt  prope 

baptisterium.    Porro  ex   his  omnibus  planum  fit,  S. 
Cypiiaii!-(7  Sociorumcorpora  eodem  locoinventa 
ubi  reperi  e  fueranl  SS.  Rufin  e  el  Secun  ci- 

melia.  Verum  Baronii  imo  et  Panvinii  verbadubium 
utcumque  relinqm  re  possent,  circa  loci  n  ipsum,  unde 
sacra  cimelia  ad  Lateranense  templum  translata  fue- 
rint.  Illum  nihilo  disti  ,]  ■"'"- 

nusauctor  Anastasio  IF contemporaneus,  cujus  sequen- 
tia  uerba  ex  MS.  Lateranensi  adduci  laudalus  Lm- 
ghui  subterran  t  Romaslib.  2  cap   L6num.  b*   Retro    ; 

itoris  finqnji  JoannesJ  quatuor  sunt 
oratoria;  unum,  quod  habet  apsides  duas  subuna 
est  altare  sanctarura  virginum  Rufin  e  id  e, 

sub  quorecondita  sunt  pretiosa  earum  1  \m  virginum 
corpora,  qucinventa  sunt  sub   i\  i  iv, 

felicis  memoria?,  antequam  Apostolica  dignitate 
sublimaretur,   et    post   ipsarum   ini 

>  altari  ad  honorem  eorumdem,  proprus  ma- 
nibus  conseoravit  ipsum  altare,  adstantibus   nobis 

omnibus  etc 

9  Ei  his    inquam,  minime  distmcte  nosatur, 

,  ,    L  qc    Puturc   et  Secundx,  adeoque  ei   ss  B 

determmate  loco  M.  tcufina    ei 

sanctonim  nostrorum  Martyrum corpora  myenerit  Ana-  iIiii/i(  iirimHllt 

stasius    Pancirolus  in  Thesauris  absconditis  urbtsRo-  dep0l 

Ui   reCentiom  illum  propius  destgnant.  In  amuUtre, 

Zctarum  martyr Rufin»  etSecunds     I 

habuii    Pinius  noster  die  x  Julxt  pag.  »,    nanatei 
Plautitla    »,  somnis  caUtus  monita  invenme  << 
„artyrumln  viaCorneUa   ab  u?be  Roma  milliario 
decimo,infundo,quivocatur  Bfd">; 

mQUe  ibidem  sepulcrum  fabricasse,  quod  ingenttbus 
prodigiisinckruerit.Jdduntnmorf8cnptom,e^ 

SaWLo^eae««rMC«am^^ww^ 


93Q  gloRIA  POSTHUMA  88.  GYPRTAOT,  F.T  SOCIOR.  MM. 

,  "        .„    ,,, ,.  CardtoaVlm  eptwpi»  <»»'  UtuloSS.         18  Kircherusnost  mpl wurkUm^ 

A  ihtdralem,  </«  ,, .,.      „/,  TTrbe  milliari.  unoaue  eirciler  .,</  /.,•,.„„, 

' c'  STtaWM «»-  *■»  ««<w«. IS0  "Tom  r ;7 , ; "•".  """"■'"■  • 


a„d*  d.H  c „.".  Dkmi  "'-/-'•     «''  '"'"'  """"";•  "";"'""  '""  "    "'/"""/" 

^ -    j • 2» -sr ::;:::;;:;  =  srsn£.te ts M 

SSKLiJ  «—  j-*- « *&:  /:::;::;;:;:;  st^-jsl* 


Nm 
yern 


guam  Eudocin 

pcr 
Rufln  iw 

appeliif. 


ut  madeni 

I  .'i/r,i 


Tattravenwm    Cfff.^unu    uunstuiu    •■•'■     •■■•,  «  .        . 

,  „„/  rumSS    Cvpriani  01  Justiius  to,wl«  «w  «rtewaiita,   futiie  ohm  eioifarem   ei 

V'..^; v. ilia  episcopalem  ecclet .«.    Ru/tn*  e,  .*■,„„,.,.  ,„,,„. 

^ei tiquiorum  rl««i '«-  /  i^Porroi lle  in   Kircheri  mam 

TSTisQLadecclesi     illiusinitia  distat  a  Portu   Claudn  septimo  circiter  milliari.  Ad. 

;/""""    '  >tmonttS'  ''"'',       „  ,  *   .  Raronius  mittamus   ilkm  hactenus,  uti  et  cetera  auctorum  „. 

i-r11';  rKt?T«^S  Za,  quse  allegavi.    E^aueHt  Eud t,  For ^ 

ei*rmg„£'pfL  hasilicdm  SS   Rufinx  et  Secundx  Portu  nominans,  vel   suspicemnr,  si    illam  defendere 

TjZpavaa^  ««•  336  Romanamcathedram  odi-  bttf,  Mnomt«em  /orum  fkte^  «u  a/ta   ffij  ,,„,,„. 

"      .\Tl  a      Zu  a  Damaso  aui  anno  384  obiit,  quum  ab  eodem  <  laudio,     Forum  fxusse  appellalum. 

'" /""""»'-  **■*  '"'  "  DmaSi  'qm  4,,  rt  de  earfem  Rk/Im  fauifea  foautfur  /,„,,„<„, 

TSSS rltrri^S        ::;:;;:,:::;::;::::;;:;::: 

:::::::::::»,./  : ur^, «« ,,,:. 

':—'     ■'";';;:::::::•:;;:;;;  ^::;:;:,:;:;':,:::;::::: :::::;:, ;:::::: 

:;:::,::  S£3t£?S- ■•  - « « ^, T. , .Tr  *  -.  «^  E 

„,.„,., urid  ,,,,/.•,'  iriMui  /■.'■■.•"'/•/.'  ' 1« ""v, " ■■  '":"• '"";  ;"""""""„ 

•  :.""«"""< ■-: ;,':::;;;,::;:;:::::;::  £rzz^ttt£z^ 

::;;;;;::::::;:     SSXS2   ^^^zTJS^r^ 

2        ,/  :     rmnuuw,  admiseris,  fluel iectura     convenit.  Cerle  tantum  total  .  p*« ' '  1 . 

rSSSS-f-.'- '":--7:,;;;.::;  ::;;;;,:;;;;:;;::;:::;!::;;::::::::::;: : 

-     ;,:;:;;:;::;;::; :.::: ££Ki  s: Su „,,' ™ ■  ** -«- 

;,:,,. n,,„, ,„,,  A.,„„,    ,,//,., /,,/»,,,..■,.,;■/,'./-""/.'''";.,■;"'':;;; 

O      „■,;,. ,„  ,;,,,,,  videtureub  , 380,  .,„     ,,"'» ■-/'••' .'•'•'""'■  "s'  """'    **"££ 

?  , ;,,/,. /,„„  ,„  ,,,/,w ,//.,,  /"',«'",  '■<■•  -' -'" ■"  a""''"""s-  "'  ""■""■ '"'  s;  hT, 

;.,»,  a</  /».«««"'  ,,,/,,,„  ,,,„,//„  Sanclorum  nostroi um  lumulus,  /■„- 

,„  ,,„  „,,.  a,./,,,  „/„,„/,/,•/.  .,"»■/,» »»■""»„'■  v» «."'"'■ .'"""''"' ""/'-"""'  '■  :  : '  ; 

,,  Sffa»  ^mptusaue  aliauos  ad  ornatumet  Se I.  reperta  u ^^^J^ 

,/  deMcanda  op» contulerinl   memorati  Pontifices,  nata  in  bastoca  La *T*™*£^ £^  te- 

om„.  ,/,,,  poLrunt  ecclesiam  illam  vdificasse  ejus-  omni ermmtle  in     i  -;  ^, 

««•/kwhfoiwibaAni  '/"/'""  Pra owf  '^^tS  tvstiaare  uW 

M«  /,,,/,„  de  /",,,  w/   a„ui/a  /WaHM    Sam torum  possent,  qui  ^^    ''/■,/,  »tam  /—  «'  p 

C  amelia,  et  templo,  quod  Claudii  foro  proximum  (hi-  S.  I  yprwni  •!  ^^  "m   '  ,( !     o  L 

/,/.  ul  si  e  «jectaris  paa/o  Vfrfarttvi  m  Cmlft  ^icotm  b»^  reliqmasque  aliquo   recenseo. 

loC\l8  ,,  Jelligi  non  possint  de  eadem  illa  SS    Ru  14  Non  semel  mpenus^ ,  r*  ^ 

&»«!  S«miim  huUk».  Expenamuv.  In  Actis  S8.  SS.   Cypmm   -    JustiM     -/  ' •        rfr  lif  »  5*« 

RnAiia  6/  Seeimd  u  wjMriHi  laudatis  et  in  Opere  nostro  basilica,  ubi  pnmum  ao  /wa«-  s         ^        ^  ^  f/c(i(/„, 

excusis  tom.  m  /«/ii  ^,.  30  teaimtor  7,,.,.  i^u/fura  ta  m  ulum  diwdecimum  deposua i    ^  ^,  ^ 

,/  /,„>//„,  ,    /,/. »  situmsequentia  :  Tunc Archesilaue  dii  anervan  ,  fam  raafe  '" ' "  /'        ;    flftij  r/,„ 

(SS.  Rufinam  et.  SerundamJ  jussit  in  silvara   in  in^arfl  snpereiie,  ai  ipa  faiean   '  •         ,.e|  (,(/  ,„/,„,« 

via  duci  Cornelia  ab  urbe  Roma  milliario  de(  imo,  scclesiu  varias  eortmdem  portvone  ^  ^  m 

in  fundo,  qui  vocatur  Buxo,  et  illic  unam  csdi  ca-  -'/-"'■  Etenim  Pm  a  m  Mtm  o  J     ^^  uo. 

pile  aliamque  percuti.   Et  sic  earum  inhumata  cor-  dtewi  xxvi  Seplcmbm  ^1"11'''',       lenariis celebran 

pora    derelinqui...    Deni4ue    Plautilla  matrona,  in  strorum  Martyrum  cum  """'«'J^,^  Constan 

cujus  p.;r  lio  hoc  factum  est,  vidit  eas  in  visione...  non  solum  in  sxpe  memorato  ou  w  ^  ^^  ,s. 

dicentes  sibi...  veni  in  priedium   tuum  et  corpora  Hnianxprops  baptisterium,  sea        r^  illorambra- 

ra   inven'es.  Ibi    eadera  corpora.   ubi  invenire  Ma.isc  Transttbermx,   ubl  .^''    .llltur.  .4//"-"""" 

potueria,  eepelies.  Exurgens  autem  Plautilla  perve-  chium  et  costa  S.  tyF1*?1-         ecciesiis  in»i 
nitadlocum,  et  inveniens  sanctarum  virginum  cor-     oem  reliquias  vartis  detnft     »"        ^^  nl  y„h  b. 
porasine  foetoreei    sine aliqua tesione,  adoravitet     rtimintmS.  Petri  in  v*t%ca™' .. ~ ' $s    ciemeni 
credidit  et  fabricavit  sepulchrum  Virginum  Christi,     Nicolai  m  C<mrre,   8.    Atea,  ,        '     iarurn  pflfii 

"arcallinuPotior  igitur sanctarumre  i^  Uh. 
,  corpuh  vocetur,  tantum  relinquuur      sefant  atit , 


in  quo  loco  beneflcia  orationum  earum  fructum  iua-  Mc 

gnum  virtutom  ostendunt.  Cinn  Buxum  silvamque  in  '/"•'•  corpm  vuccvw,  *—"""  ,'merito  asser 

Actis  memoratam  quamque  prius  Silvam  nigram  dein-  ranensi^  quam  an  illiadempta 

deque  n  Marlyrwn  tbidem  laurea   Silvam   candidam.  disptciamus. 

dictam,  scriptores  asserunt,  conjecluris  tantum  ab  iis- 

dem  agitur. 


§»• 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


231 


A 


.  inonumenta 

vss, 

PUicentiiin 


nobiscum 


e  II  Monumenta,  quibus  nituntur  Placenti- 
'  nj;  contendentes,  SS.    Cypriani,  Justinae 
an  Theoctisti  corpora  fuisse  Placentiam 


ac  Theoctisti  corp( 
translata  ibique  quiescere. 


DD.  cleri  ilcjiiiiatoruiii,  ctiones  e\  praadioto  D 

iculaa  ex  Bupp  i  tru-   Ul  r0M  J  ' 

mentis  et  alio  libro  respi  templari  et  trans- 

uiin  raanda\  ii,    .  ac  iii  publicam   formam    redigi  , 
deceii  I    volentes,    ut  hui  ■  pu- 

bUco  seu  exeroplo    plena   fldes  et  eadciu    deim 
adhibeatur   ubilibel  in  loeia   omnibua  el  Bingulia  , 
rlaceniia   vetus  nobilisque  in  Italia  civitas,  non  so-     quibus  fueril  opportunum,  ip  umque   transumptum 
/      s  Justinae,  cujus  ibidem  a  multis  seculis   celebris     fidem  faciat  ac  illi  stetur,  acsi  libri  ip  i  el    ic 
lT,  ^imt  cuique   •  ecclesia  dedicata  est,     mentaapp  quibus  omnibua  et  singuli 

'ul        verum  etiam  corpora  sociorum  martyrum  Cy-     ctoritatera  no  •  et 

Ibi  vendical.  Quibus  monumentu     ad   ampliorem    evidentiam    praemissorum    patentea 
a  li:  emus.  Praster  ea ,  quas  ad     manu  nostra  signataa  Bigillo   i  re- 

n  spectantia  apud  sciiptores  Placen-     rendissimi  doraini  rous,  et 

"""'"]'„',  habeoinslrumenta  MSS.    a    uiris     per  eumdem  notarium  subscribi. 

ni  alia  anno  ln- 

.  arnati"  ni  n,  Indiotione  n,  die  scxx  .1  rou 

Pontii  ■     ■ 

]i.  N.  D.  Clementis  divina  providenti  1  Papae  \  [II, 
qo  ejus  xi-.  itibu  •  ibidem  pro  te  tibu 

'/'""V  fon'01 •     el  W  ■ lio  Lando   prot.    uo 

Trinitatis,   Patris  et   Filii  el  Spintus     el  \1.  R 
el  "'  b    s.    Antonini   P 

Sali6  Noverinl   universi   hoc 

transumptum  ctc-  ..  .„. 

h  ,1.  iuris  utriu  qui    doi  •  •    el    prot.  Lo 

18  1 

Placentmi 

rius   et  1 Pl. 

SP,]  lestimonmm  w 

r 

■  i,   cleri 

rmii  d( 
l       \1. 

doctorem  el  c • 


tinosimpr- 

)ra>claris  Placentinis  nobu  donata.  I  nmum 
r'.  ,  authentid  iran 

piacentino  Historia    translalionis  S.  Justinae  el  alio- 
rlllll  nonnulhrum  monnmentornm  1  n.    Lc- 

.      /V_  /( ,  _  ejus  initium  ei  fim  m  .  a  quibiu   au 


,per     . 
lR  usque     /  ratam  1' 


datioi  ir7"etin"ejusdemlibrii  w     '  ^e&dZ 

tibus  vidimusetjnspex  '  ^    q{   m  m  civUate  el  dicecesi 


tiumanltei 
tonmnlcata, 


latio  B.  WHOiifu     rnajcri  -  -        .,is  MlH  V11L  Dominicus 

HNPuoENm,   oojus  conroa     dit  <  "  card.  Pinellus  . 

CYPRIA* —      SlOIFREDO       »W^    Ilium     ui»  • <-'« ^ **" 


ftlJII 

,,/■><  trntiont- 


I    m       \i  MtTIRE 
BPISCOPO  m     i  RABILIS 

vitati        ceapuii    '    PisTJ  ;    r  ectiombus  instrumentoque  super   i«m  w«/      ^ 

17  Sequuntur  deinde  hisloria  in    Lectiones  iivtsa  .     jMV«ni uu  ^ruflMwtw ,  '"  W^  :'"/f"  -/-^- 


A 

A-CTOP..:    I..C. 


1'- 


jam  n  te  ",0 
9  celebrli 
piactntiM 

fuU  cnliits 


S   JusHn.T 
cui  lum  ibi 
sacra  jam 
erat  calhedra 
Ut. 


GLORIA  POSTHUMA  SS. 

variWionem  ,  . 'iq.utm  circatranslationtslnsir  "- 

pom   easdemWas   Lectiones   ei   MS\^f~° 

Zentino  descHprt.et  ^™Z?£Et 
Innot    Haham   peragratunt  ,    humamsstme  commu 
,  ,  n    n     Christophorus    Poggtali 
nieuvii  vir   erudtfas  ti.  u.    vnjm  / 
Prwimm  8    A#«iA*  PUtcentt*.  Addidit    w    eru 
i  ■— /-'  mtas^acdenique   .*taw 

n    ,1  socios   meos  Placenti*  Idibm   /«"  «£ 
SSTJU    Cflmpium    ffirtorte  i«l«wft«    W* 

BfBI  —«.88.  Cypriam ,  Justm*  et  lh  ogmtt 
dlZnditfetoojecl ta.,  «</«■  (M  -  ;/«"  £J 

L«fl   MiM   fctoiwttrtwi  ^n^-/-''^./-'; 

„.,,„,,,„.  ivonMtffa  «rnwii*  twtoiw  '"''""■' 

difficuUatibus  inepersa  tamque  undeq jue  mtrtcata  , 

Jcertivia  aliquid,  imo  ne  m  quidem,  .eirca  S. Ju- 

stinvpotissi icorpus^tatui.posstt^sed  conjecturts 

agendnm  videatur.  quas  in  re tam incerta,  utvetdubm 
nonnullamea  tantum  proponm  decrevt,  suum  mque 
iudidumrelinquens.lgUnradinstmmentajammemo^ 

rata  examinanda  accedamus,  prxmissu  paucts  ae  b. 
Justinae  apud  Placentinos  antiquo  cnltu. 

«20  A  pLuribusjam  teculis  S.  Justinam  virgtnempe- 
ouliariterveneratisuntPlacentini,  estque  ea  venemto 
anti  is  monumentis  dtmonstrata,  sic  ut  ]am  abtnttxo 
leculi  ucalhedralu  ibidem  ecclesia  ejus  nomen,   m- 

ctorumpatron (ntonini et  VictoHs  nominibusad-. 

junctum,  gesseHt.Apud  Campinm  Htst.  eccles.  TUc 
IM,    i  pag.  '.••••■>"•'  priw/e^ifl  Caro/i  il/flflflt ,  quod  dfl- 
tomwUimoaOS,  feaitwr:  Vir  venerabilis  Juhamia 
piacentinas  arbis   ecclesiaa  episcopus,  Mu» 
est  constructa  in  honorem  SS.  Antonim  et  Victons, 
necnr.n  et Justin» virginis,  nostram  depreeatusest 
cleraentiam.  Rurm  ibidempag.  466 in  diphmate  Ca* 
Y0U  Crassuqucd  anno  881,  menlio  est   de  ecclma  . 
qu»  constituta  es<  Ln   honore   SS.    Antomrn,    Vi- 
ctoris  et  Justinas.  In  aUero  pnvitegio  ejusdem  Caroh 
Crassi.qnod   anno   883   signatum  eslt   dicii    vmpera- 
tor   pvesbyteros  aliquoi  Plaeentinos,  Gardmales  etiam 
S   Justinaa   virginis  et  martyris  Christi  eccle 
iuam  protectvonem  poslutasse.  Notat  ad  hme  in  Qbser- 
vati<mtbus  suis  laudandia  smpe  Chmtophorns  Poggiah, 
medium  se*  ulum  ix  novam  cathedralem  infra  urbis 
mcexiia    quz  enim  SS.  Intonini ,    Victoris  atque   Ju- 
c  ^mmtitutumgessiuforisin  suburbio  exstabal   cc-ndi- 
a   Seufrido  episcopo  soli  S.   Justinae    dj'cfl/fl»n  , 
et  canonicos  ejus  Cardinalea    S.   Justinaa  appeUatos 

fuisse. 

21   Obiii  Seufridus,    qui  non  raro  etiam  Oofredus 
appetlatur,  anno  Ckristi  870.  referente  Ughello,  qui 
tradUt  stdifUationm  novx  cathedralis    prmconceptam 
guidem  a  Seufrido,  sed  tantum  ab  ejusdem   succmore 
Paulo  perfectam  fulnse,  quod    idem  asserit   Campius 
HisloviiB  Placentinat  lib.  7  pag.  215.   $uspicor,   non 
muhum  ul>  anno  881,  et  forte  iUo  ipso   temporis  spa- 
iw}<jia>d  inter  citata  duo  Caroli  Crassi  diplomatq  ftur 
,,,<,  absolutam  fuisse,  cum  post  primum  m  diplomatis 
m  inveniam  S.  Jusljinaa  uomen  aliis  alurm  bmlicse 
patronis  junctum*  ei  alterum  diploma  primvw  sl1  >    in 
quo  sola   S.   Justina,  ut  patrona  ecclmst,  aiicj.inr. 
Quidquid  tamen  fuerit,  eerte  ab  illo  tempote  celebrifi 
jutt  sohus  S.  JustUiae  nomutc  ct  tttulo  1'laccntina  ca- 
tluuhiiiis  ecclesia,  ejusqne  est  frqquentissima  in  mflm,- 
meutis  pQSteriorum  lempgtum  mentjo'.  Illud  autrm  ]>r.r- 
cipue  in  illis   obscrvatum    cupiunl    Cuminus  et  ai  SUtS 
Observatiqnibus  Poggialius,  nusquam  w  it*strwnentis, 
qux  unno  1001  antcnora   sunt,    vei  verbo    itinui,    S. 
5\x$t\r\&reUquiasjajn  tum  ibidsm  quievissc,  quamvis 


CYPRIANI,  ET  SOCIOR.  MM. 
de  corpore  S.  Jntonini   mnnifeste  semel  iterumque  M 

ibidcm  asscmtur  ;  contra  vero  in  monumentis,  qU$  ,,„,, 

annnm  1001  conditn  suni,  tale  qnid  de  quiescentibutin 
ecclcsia  Pluccntiua  S.  Juatinffl  sacris  etuviis  Odjttft. 
ctum  lctji.  Dcmus  specimwa  a  Poggialk  e&  taudatk 
a  Campio  inslrumentis  collecta  et  cum  autographii 

liiiu. 

22  Impnmis  reperitur  mentio  earumdem  in  Dona- 

wnc    Lanfrauci     comitis    ct  u.roris  cjus  Bci  (  ,  ,    clyW 

.'..'i.na        Tf»       nnmino      T^/\iviiiii     V\n\      r»f    C«l...i 


D 


7«'ariir» 


Uum 


/"  '"  inilr». 
XI, 


nvac    x>i«'i/'»'"*     «•» -    •-  — j"»  **«•»»«,    diyttj 

hoc    iniiium.   In    nomine  Domini  Dei  et  Salvatorl 
nostri  Jesu  Christi,  Arduinus  gratia  Dei  rex,  anno 
regni  ejus,  Deo  propitio,  primo,  de  raense  Julii,  In. 
dictione  quintadecima.  Ecclesia   beatas  Justinsa  \ n  . 
gine  vcl  martyre,  ubi  ejua  humatum  quiescitcorpus, 
sita  intra  hanc  civitate  Placentia.  Dedit  hoc  instru- 
mentum  integrum  Campius  tom.  1  pag.  497,  ubinoUe 
ChrnnologicaB   stilo  satis,  barbaro  annum  Christi  1002 
designant.  Rursus  in  alterachQrta  donationis  factsean- 
ii, >    1010,  sic  legitur:  Oralorioet  altarioS.  Justinae 
virginis  et  martyris  Christi,  quod  est  constructum 
intra  civitate  Piacentia,  addomui  episcopio  sanctae 
Pl.icentinajecclesia",  llbi  ejus  sanctum  hmnatum  re- 
quiescit  corpus.  Eadem  denique  formula  adscripta  esi  I 
instrumento  donotionis,  nolato  annq  1018.   ^itvertns: 
yel   super  altario   S.    Justin»,  ubi  ejus  humatum 
corpus  quiescit,  ponamus.  Posteriores   duse  chatp 
apudCampium  citatum  excusx  sunt  pag.  WSetSOl. 
Fatentw  porro  Placcntini,  licel  dudum  ante  S.  Justi- 
nan.  i>i  patronam  venerati sint,  nutlas  tamen  usquead 
annum  1001  habuissese  ejusdem Sanctst  reliquias,sed 
lum  primum  se  ejusiUm  corpns,  imo  et  una  nactosfuis- 
secorpora-SS.  Cypriani  et  Theogniti  seu  Theoctiati 
iorum  martyrum.  DecorporeS.  Justina3  speciatim 
priusagamus  causamque  Placenlinomm  examinmus. 
23  Ec   instrumentis  hactenus   allegatis  (nescio,  on 
autographaetiamnum  PLacentm  scrventur)  certum  + 

dcturjarvtumsecnlininttiocredit fume,  quod 

corpusS.  JustinaB  alicujus  quiesceret  Placentis 
nionem  ill subsequentibus  seculls  tradiderun   etm 

MulsusetLocatus.JoannesdeMussts,cuJusC^2 

1  Placentinum  a I«M  ter *««««* 

mtoHusinterScriptores  Itali*  om.lSp    ■     b   « 
prxfatum  annum  1001  ita  scribtl.  Delatum  est  coi 

lUSB.Justin.aRonui,nl-!a(.u.K1:nten1^ 

^rediepiscopiPlacentim,^^^^^^ 
^Unia  per  domnum  Johannem ^J»^ 
fuerat  episcopua  Placentia.Succ^  hutc    l  f 

Locam!auctlorigi -  Plocenttnar^ 

nummsicscribit.mo(Joanneson^ 

Pontifice  Maxi.no  se  gereret      D.     --    i 
mart.  corpusPlacentinisc.viln.sd,,  1       1 

quidem  corpus  in    D.   Joannis  Kvang ^^ 
ninmn  reconditum,  postmodum  aut  w. 

InMjnritranslatumfuit.  Afttto  scrtpf'  >  g  ^^ 
rJsullkmntmimhifutcuiquecons^ 

corporteamdtm.apud  P^^^    •>• 

mZ.    Quamquam    iw^^iliW*: 
^etLocaptts,quisequentymp^ 

twne  aut  opnuone  vulu,  scripsisst  -  us  ^tt, 

qnod  ,/,    Umberto    Lqfato    mthi  i»<"  y^ 

utrumque  mon^menta  anttqutora  pr* 

mde  SUQ  dicla  hauscriul. 


»*«i9 


«f«ll 


quo  itriplont 

poiterlora 

osstmt  tjti 
corpm  fk- 
ctntitm  k\¥ 
tum  Uf, 


desua  dieta  hauscrnn.  *;„;frido   -'  /"""' 

ne%  qux  videntur  awptfi  ex  ahts  iraditione; 

mxilM  tmnM.am^k^^^9^ 
rcn iliterexstttisseHUton .n^  ><»""  ^ 

dntlaudati^ronogranhuCem^ 

***   eHtinreprvsenttauato       „,   ;,,„,/,-" 

3«  secuta  rebus  gestu  /-',,.„  p^  ^ 

^mfl/ut^mfl»ttm^,^ruw 


,rcu/i/°r" 


DIE  VIGESIMA  SEXTA   SEPTEMBRIS. 


233 


B 


IgntummilufUexeo.quodrumoribussuojamtempore  sitas    fore    probabitur.  Contenlionem,  qux  hic   insi-    D 

non    solum    Placentix,  sed  pcr  Itulium  et  ulibi  etiam  nuutur,   non   credo  aliam  futsse,  quam    de  corpore   S.   aixtoiie  j    c. 

sparsis  advcrsanlia  potms,    qnam  fnventia    scripscnnt.  Just.inaj  ;  ncganubits  jnm  tum  Romums,    cjus  Sanclx 

Etenim  ei  Javobo  de  Voragine  et  Petro  de    Nutulibus  rcltqmas  essc,  quns  liabcbunl  Placeutmi.  Probntur  au- 

disco,  eotempore,  quo  smpscrunl ,  fumam  fuissc,    quod  tem,  fulsos  fuissc  Rnmanosex  eo,  qtwd  mirucula  qux- 

non  solius  S.  Justinae,  sed  ettum  sanctorum   sociorum  piam  ad  S.  J ustmm  invocatwnem  contitjennt ;  quod  an 

Cypriani  et  Theoctisti  sticrx  reliqutx  essent  transla-  evinccns  aigumcntum  sit,  dcculunl  ulu.  Intcrim  obser- 

la  Ptuccntmm.  Jacubus  dc  Vomginc  in  Lcgenda    Pas-  vo,ad  mintmum  vuldc  duhium  essc,  tnm    an  scrtpiurts 

sioni  Sanctorum  nnstrurum  subuectit.  Horuin   corpora  primigcnu  vcrba  in  Lectiombus  dhs  rcfemntur,  tt  nqn 

cum   septem   diebus  ad  canes  projecta   raan^ssent,  sint  ila  ad  cUti  usum  redactu,  ut  is  urbis  partcs    atjut, 

postraodum  Romam  translata  sunt,  nunc  autem,  ut  tum  etiamt    an  unquam  atias  hi&Loria  illu,  quam  ud 

dicitur,  Placentiae  requiescunt.  Purm,  u&que  ad  ip-  clwn  usurn  fueril  camposita,  Utraqueautem  caxu,   ut 

sampurticitlum  ut  dicitur,  scribit  Petrus  de  Nalahbus  palct,  nihil  cqgit  nuctorem  vel  snpparem  cx  nunundi 
in  Catalogo,  unde  liquct,  seculis  Xiii  et  xiv,  qnibus  modo  clicerc.  fideamtus,  quid  ultnnde  contrurutm  utsi- 
scnpserunt,   ita   famam   tulisse.  Silnerunl  lamen   hxc     nuarc  vidcutur. 

Mussus  etLocutns;  ob/ianc,m  fnllor,  solamrationem,  27    E\v    contcntionibns  Romanos  inter  ct  Pluccnli- 

quta  tllud  tn  Iltstonn  tvaiislalwius  asscrtum  non  utve-      nos  dc  corpore  S.  Justmae  mox  memomtis,  quibusdnm    tttcerto 
ncriiut,  proul  nec   hofiie  ibi  rcperttur.  Igtluv  cum  tlla     fovte  videri  posset  auctor,  eo  tempore  posterior,  quo  SS.    vtnelpotetts 
fere  solu  Placcntinovum  causa  tutalur,  ad  eam  exumi-      Cypriam  et  Justina^  corpova  ab  Amistusto  IT  tran.-i-   "nnnl  rnmen 
nandam  progredior.  lutn  sunt,  uti  superipri  §  diximus;   quandoquidem  /»••< 

pnmum  vidctur  OQcasio  cn.i.cuuoni  datafuisse,   quando 

Q.  III-  Examinatur  hisloria  Translationis   S.     #'"'"  *""'"  wrpora  inveniq  ettranslaia  suntt   dm 
'  Fustinae,  ex  eodice  MS.  eccleske  Placenti-    9*0*0*  fario  xnde  ablata  fuissc,  asserehant  PUcuu- 
na  aCampio   laudata  et  nobis  submissa.     "' '  ""'""  "'"'""us  **""***.  ******  *Mp  e 

i  farte  atia  mraswne,  in  udjunctis  potissimum   tempnris, 


Iqux  mox  enucleatins  ejponcmus,  jnrgia  in  vulgo  onri 

mprimis    gitml  spcctal  ad    sxpx  memoratx    historix  potuissc,  atque  ie  lusce  in  narratione  agi.  Mugis  tan- 

nutorixus.    nniiquitatem,  passimres  ibi  narrantur  tamquam  ob  eo,  tam   bistorisz  antiquitatem  et  scriptom  synchroni  prx- 

miuur,              >lnl  non  Solum  eodcm  lcmpmc  rncil,     scd  ctmm  prx-  rognlivam  suspcclim  rcdderc  videntur  passe,  qux    lo€0 

scus  tniiistutwm  adfuerit.  Elcium  nuvrttlw.  qimmudoS.  supcrtus  ilcscnpto,   dc  Jounne   Placeatuw  cpiscnpo  mo- 

Justinaj  rchquius  Romx  Pluccntuii  obtinuerint,  tulis  doqne  obfenlarum  reliquiarum  enarrantur,  quxque  sa- 

cst    Inspirante   itaque    summa   S.  Spiritua  gratia,  ne  dilucidatione  non  parum  egent,  EratJoannes  antir 

tunc  teraporis  Romam  venimus,  eumdeinque  D.  Pa-  papa,    de  qno  hic  sermo  estquique  in    Vita  S.   Ntli, 

pam  (Joannem  antipupam,  dequo  pluribus  infraj  adi-  archimandrita  Pliilagathus  appctiutnr,   origine  Grx- 

vimus  jara  privatum  oculorurn  pbtutibus  spoliatura-  cu$w  natus Rossani  in  Oalubria,  Theophaniss  imperatru 

que   facultate    male    blamlientium  divitiaruin ci  impiynis  cuius.  Astnita  et   lujpocrisi  non  sulum   in 

Ipse  autem  plus  solito  sagacissime  nostrum  percun-  Ottums  II  uulam,  ubi  illustna  munia  gcssii,  scd  ciiam 

ctans  iter  ac  addens,  inirum  fore,  curadtam  muti-  amicitiam  irrepserat,  culltdcque,  ut  liquet  ex   diplomof 

latum  et    deforniPin    hominem    divertissemus.  Nos  te  Otimus  II,  <lc  quo  Murulurius  Anttqmt.  Iiuli.r  Uis- 

vero  varie  in  corde  versantes,  quanta  et  qualia  tara  sert.  03,  ditissimam  Nonantulensem  abbatiam  obtinup- 

prudenti  viro  competerent,  demura  fregimus  silen-  rnt.   Nanjiitm  suiwtus.  agente  in    ftalia  imperatrm 

tiura,  rem,  quam  quaerebamus,  proili')imus,  obnixe  Tlieophmna,  guamda  mortuus  est  anno  080   Sigulphufi 

petenfes,  ne  grave  ferret,  si  nobis  id,  quod  dilige-  Plaeentinus  episcopus,   illam    cathedram,  impefalrici 

ret,  nostris  precibus  pulsatus  impertiretur.    At  ille  protegente,  occupavit,  quqm  et  ubtuimi  demde  u  Joanne, 

audiens  et  ab  imis  alta  suspiria  trahens,  obmutuit:  XV  Pontifice  in  meiropnlttunam  scu  archiepiscopaltm 

imo    multis  complens    lacrymis  tondenso^ue  pectus  engi.  Necdum  hic  %letit  fjus ambilio ;  etenim,  eum  c.c- 

crudelibus  pugnis  dilaceratisque ac  divulsis  undique  pulso  Gregorio  V Punitfue,  Crescentius  Rgnve  iuran,- 

capillis,  ejulans  vix  prorupit  in  vocem.  Heu  mi,  heu  ntdcm  umpuissct,  cum  itlu,  Romam  Constmtiumpoh  a 

C  mi  1  utquid  mo_>rorem  mceiori  imponitis,  cur  triste  legalione  redux  Joannu,  (tctcsmndum  pnctum  uuu,  ut  F 
et  lacerura  pectus  gravionbus  insulcatis  doloribus? 
Id,  quod  semper  agere  desiileravi,  alieri  conceditur 
operari.  Opto  corpus  meum  amarae  mortis  subire 
dolorem,  dum  intellexero,  Placentinum  populum 
absque  me  tantum  habere  honorem.  Ecce  jain  in- 
aestimabilis  margharita,  quam  quaeritis,  in  promptu 
est;   oculis    vestris,    omni  amputata   ambiguitate, 


Crescentio  maneret  temporate Romx  supOrientis  impv- 

rutoris  protecttonc  imnmnm,  ipsc  ccvn  Ponltfex  creatus 

spirituafe  Ecclesix  regimen  haberet. 

28  Hiscc  itaquc  legibas  o  Crescentit  faclione  elcctus 

et  ui  Cullicilvnm  intrusus  fuit  mitipupa  manifcstns,  cnn-    dt  Joann* 

na   quem   mox  fulmina   abomnibus  Itatix.,   ijcrma-     JWf0 
ni.c    ci  GaUix   episcopu    vibrata   fuerunt.   Atque  hxc 


"'«  transla. 
Uoni  pr,i  (5 
olhtisset, 


haunte.  raanibus  propriis  palpate,  genua  figite,  pu-  hactenus  fere  exMuratani  Aunuhbu,*  Itatw,  cc  qutbus 

rum  cor  ad  Deura  erigite,  sine  intermissione  grates  ciwm    sequentia    ad  propontum   nostrum  desumenda 

ge.ninate,    quod   vestris  temporibus  meruistis  tam  sunt.  Otto  III   impevator  *■*«  **»  ***?"  '"   fltt' 

sanctum  corpus  tractare. .  . .  Um  venit  amm  008.  ct  cum  Gregnvw  f  Ponttfice  nu. 

26  His   auditis  tamque  miserandi    viri   vocibus  merosum  duccs   c.rcvotum    Romampenr.m.  ttoram 

rar.ti,  in  lachryraas    ruimua  ac  consolatoria   verba  advcntum  ,wa  cspcctuvtt  Joanncs,  ud  muta^tsvsstaus, 

prosequentes,  nihil  profecimus,  sed  flexis  poplitibus  postquam  decm  ctrater  menses  sc.icmkimwmun  uua- 

diu    taciteque    oravit.    Postremo  erigens  se    nobis,  scrat,  fugmn  mcMmbaiuv;  verum  i  Rommus  thiatus 

quod  optabamus,  qontradidit Nos   vero et  mmprelmm  M:  0**  **«£        ,Zl 

ineffab.li  gaudio  recreati  sumpsiraus  diu  desideraU  Petrus   Damt ,s  Lptstula  2  ad  Cadaloum,  assumpto 

munera.  quaa  sub  impressione  sigilli  scrin.is    cora-  Jlonoru  II  nomtnc,  antipapmn,  qu*  £&  t***- 

mendavimus.  Tunc  celer.  cursu  statutisque  d.ebus,  nis  Caclant  ulnma,  ttbi  Junnncm  Ua  descnbtt.   Conv, 


ipsa  est ;  quamplures  autem,  nou  ;  sed  Romana  fal- 
Septcmbns   T.    VII 


et  antlpapx 


•  fortf  repen- 
disset 


B 


234  GLORU  POSTHUMA  SS. 

A  sicut  et  tu  nunc  agere   diceris,  crucem  argenteara 
mmmA  ^l  qui  etiam  cum  ^^Jg^ 
erat.  obaccsni  negotii  dicebatur  habere  W*""™' 
dein.le  sensim  ad  maiora  prosihens,   tandem    Apo 
stolicam  sedem    famiharis  tibi  pecun.ae  patroc.n.o 

violentus  invaderet.  nttonis 

29  Eiecto  itaque  Gregorio.   .mperator.s   0  toma 
utique  consanguineo,  Roraan*Eccles.a3  cathedram, 
no    ut  sacerdos  magnus,  sed  ut  fnr  atque  tyrannu. 
obtinuit;  sed  panlo  post,  re,pis<;ei,te  Qniritnm ,    po- 
pulo  atqne  in  Mlnmd.gn.ultion,.u.iamm  ter  e* r- 
descente,  inruent.es  in  eum  manus  mj.ciun£  oculos 
eruunt,  aures  naresque    prac.dunt .  .  .  .    bt.  ut  ai 
tentione  tua   cond.gnam  usque  ad  nnem  prosequa^ 
mur  bistoriam,   postqnam   Romam.  ita  nt  dictum 
est.  respond.ssent  -pontinci.  moi  an.e  retro  conver- 
sum  in  asellumglonosum  equitem  posuerunt,  tenen- 
(emque  Bui  vec.oris  in    man.bus  candam  per  pobl.- 
cam  totius  Urbis  viam.  h»c.  ut  caneret  »vM| 
Tale.  inquit,    supplioinm   patiatur,    qu.   ftoma nnm 
Papam  de  sua    sede  pellere  nit.tnr.  Dtssenttt   circa 
%L   modum    chronographus   Saxo   seu    Chrwam 
QueJlinburgen.se  a    LeibniHo  editum    tom.    2   heium 
Brunswtceliums   ubi  adannum  998  post  narratam 
Joannu  fugam  ita  loquitur:  Tnnc  quidamnontantum 
imperatoris,    quantum    Christi   amici,    msequentes 
Johannem   comprehenderunt.    et  timentes,   ne.    si 
eum  ad  Augustum  destinarent.  impui.itus  ab.ret, 
linguamei   et  nares   pariter  absciderunt  ocnlosque 
illi  pmnitueemernnt.yi«e  S.  Nih  adhuncdxemeden- 
da  chronographo  Saxom  consonat  circa  pcenam    Joanm 
inflictam:  eicenim  ibidem  scribitur.Ixcor^i/do  **P( 

yUm.c  **i  iuk  &rrtRT0  *  **""  *?*  ™  "* 
dnooatdxovxol  Orbatus  enim  (Jcannes)  per  ipsos  mem- 

bris  maxime  necessariis.  oculis.  inquam,  lingua  et 
naso,  conjectnsqneincarcerem  plenns  m.senarum 
etomni  ope  destitutus  jacebat. 

30  Porro  ex  hisce  mox  flueret,  falsa  ei  commentitta 
me  qu*  referuntur  in  Historia  translaiionis  a  Joan- 
ne  futsse  dicta  Placentinis)  cttmelingues  liomines  loqut 
arttculate  non  boleant :  verum.cum  iltis  adstipuUlur  P* 
trusDamianustindubieerrorisaut8uppositioni8convinct 

nonpotesthi8toria:remanettamen  non   leuis  suspicw 

ex  uUorum  duorum  sn,riorum.  forte    Dumiano  hac  in 

re   auctoritate  non  inferiorum,  contraras   de  evulsa 

Joanni  lingua   testimoniis.  An  eadem   augerx  ahunde 

non  debeat,   examinemus,  combinads  prius   temporum 

adjunctis.  Qux  huc spectant  sichabent  Lectiones.  In- 

C  veniuin  est  corpus  B.  Justina  Ant.ochen»  v.rgims 

una   cum    reverenti  episcopo  martyre  Cypriano.  ., 

in  abdito   terrae   diu  retrusum,  a  paucia  prae  nimia 

antiquitate  notum,  in  basilica  S.  Ruffinae,  quondam 

nobilis  Romanm  matronae  facete  humatum.  Interje- 

ctis  deinde  pluribus,  qu&  ad    inventionem  non   perti- 

ncnt,  sic   prosequitur.  Sanctum   videlicet  oorpus  m- 

contaminatse  virginis  Justinae  mirificis  (estj  com- 

pertum  modis,  odonferis  conditum  speciebus  ;  cujus 

caput  pailiolum  tantum  velabat,  ce.eris  indument.s 

jam  senio  consumptis  ;  sacra  vero  ejus  ossa  omnia 

Bicut  lana  a  fullone  dealbata  visa   sunt;  nares  ora- 

niuin  civium   adstantium  insatiabili  ac  suavissimo, 

ultra  quod  credi  possit,  odore  repletm   sunt.   Cun- 

ctis  antem  prae  nimio  gaudio    flentibus  et  auxilium 

Cbri  ie  quaerentibus,    furtim  sublatum   est  a 

mausoleo  praetiosum  munus,  susceptumque est  a  quo- 

dam  decoro  et  nobili  Joanne  episcopo,  qui  tunc  Apo- 

stohcam  beati  clavigeri  Petri  re^ebat  cathedram. 

31  Laudes  et    litulot    lum   hic,   tum  alibi  passim 

furto  subtata    Jounm  profusos,  facUs  indulgeo  ecriptori  pro  patria  sua 

adulanli,  utalia  ejusasserta  altentiut  perpendam.  Nisi 

fjghementerfaUor,daunaeademqueinveniione8anctarum 

reliquiarum  liic  sermo  est,   eaque    contigit  paulo  ante, 


CYPRIANI.  ET  SOCIOR.  MM. 


mortoquf.  quo 
obtenta  ab 
ipto 


vel  eodem  pcne  tcmpore.  quo  in  mausoteum  ad  CuUum  D 
publicum,  tmtantilm  plaudentibusque  Romams,  ^. 
dum  repositx    sncr.r   cxuvix    fraudulenter  a   qiiopiam 
sublatx  sunl    et  ad    Joannem  delaUe  ,    ct  hstc  omnia 
contigerunt,   quo    tempore   rerum  potiebatur  Jounnes 
antipapa,  promdcque  anno  997,  vel    eequentu  i,w,t> 
Postirmum    hoc    negatum    quidem    a  laudando  sxpe 
Poggialio  video,  scd  rationcm  convinccnlem  non  inve- 
nw.   Prxterquam  sane   quod  clarwribns   verbis,  q,Uim 
qu*  ex  unonymo  produxnnus,  id  asscri  vix  posstt,  alia 
apud  eumdem  teguntur,  qum  itidem  suadere  videantur 
Jounncm  accepisse  corpus  S.  Justinae,  anteqnam  sede, 
quam  sacrilege    invascrat,  expclleretur,  Legatit  P/fl- 
centuiis  petentibus   sacras  reliquias   sibi  transferendat 
concedi,  respondet  Joannes  :  ld   quod    semper  agere 
desideravi,   alteri  conceditur  operari.    Opto  corpus 
meum   atnarae   mortis    subire  dolorem,  dura   intel- 
lexero,   Placentinum    populum  absque    me  tantniu 
habere  honorem. 

32  Hic  rursus,  ni  fallor,  insinuant  Lectiones,  cor-  mra 
pus  S.  Just.ns  jnm  aliquot  annis  apud  Joannem  fmsse  AwW, 
et  hunc  semper desiderasse  illud  Placentiam  trantferre, 
quod  nunc  facere  prohibereturf  indeqve  ortum  tantum 
ejusdem  mcerorem,  quod  qux  per  se  ipsum  facere  de- 
sideraverat,  uliis   nunc  relinquere   cogeretur.  Deinde 
non  magis  mihi  vensimtle  uppuret,  Joannem  jam  ca-  K 
thedra    expulsum  potius   sacra    S.    Justinse   cimelia 
nancisci  potuisse,  quam  cum  ndhuc  potent  in  Urbe  es- 
set.  Etenim  si  Roms  usque  ad  annnm  1001  psrmoa- 
sit  Joannes  tam   male  habitus   a  Romanis,    Gregorii 
Vpartes   tuentibus,   dubitari   non  potest,  quin  fuerU 
ibidem  arcte  custoditus  diligenterque  observatus.  Quis 
autem    in  animum    inducaX  ,  in    iliit  mum   adjun* 
ctis    corpora    tam    clam   ex  mausoleo,   ubi  a  Roma- 
ms  peculiari  vencrutwnc  colebuntur,  auferri  et adjoan- 
nem  pervenire  potuisse,    ut  nulli   furtum   suboherU, 
nullusimpedire  tentaveritf  Furtumita  latere  potuisse, 
cum   tontum  recent  in    nooum   mausoleum  trantlalx 
essent  reliqui*  cultusqne  celebritat  inchoata,  non  mde- 
„„.  mihi  verisimite  :  sed  nfc  mihi  persuaden  stnam, 
Rnmanos  tamindulgentes  fuissein  hominem,  m  qum 
odiumsuum  ad  furorem  pene  ostenderant,utwmnt, 
Ulum  impune  spoliis  furti  urbi  tum  sublute  ditan. 

nSunt   ex    his,   futeor,    alujua    difficUxa   captu, 
etiamsisecundamnarrationem  credamus%  obtentatanti  £ 
sacra  reliquius   lunc   tantum    Placentims  concesmt 
Joannem.uti   mox  videbimus ;  verum  ilh    -'' 
decedit,  quod  facilius,  quando  rerum  P°^J™  F 
eiiam  Locatus  censuit,  doto  et    fraude  m 

potucru,qnumcumjinnuml^suxpici,os    «/       • 

Aitqnidem  Poggialius  in  Observatwmbu,  K .11  ^ 
cnrJoannes  Romm  dominus  me  uere  s  J« 
centaSanctornmcorPoraaliom.s.8set^ 

bileapparet,eumadtres;annostranslat 

dilaturum.  Verum   facilms   esset  m  -  W .* 

d{  m  exercens  et  hxc  et  plura  forte  f^TT^  pru- 
frendentibus    frustra    Jtomants;    nq  ^ 

dentimapudambUionemlocusesyom % 

ducere,remclamper^ere,quamRoman  ^ 

magis    magisque    exacerbare.   Deina  ^ 

paul0    antequam  Romam   advenit  cum  iniqut 

'/'""''^     >""hUn     ^    reliqUm  insullW^ 

occupata  mox  exturbandum,  totque  ^J^;  qn,reit 
nemo  ab  Mo,  quantum  suspicor,  satts  ^ 

quareinterhmc  reUquias  Placenttam  transi 

lmU  Sune  id  in  hac  re.  admissa  utja^  - 

nibus  narrotione,  multo  mmus  ™inilljliiillllivanl  cu- 


nibus  namtbne.  mullo  mmus  m,n        ■  n. 

Jcannem  inter  acerbos  cam  <«»  «  '■',„„,   ^ 

Mfa,  L  MiciU  cuetodien.  <«*"" 

indulgentet.ut   saca  tuUut  publico  Wfl 


rtlaHonem 


qutt  nec 
Plucentinls, 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMRRIS.  235 

lia  homini  inimicissimo  rcliqucrint.  Quamquam  non  in    HarraHone  translationis    vldebantur,  a  Placentinis 

!  c  tQfitum  translaiionis  relationem  suspectam  reddunt.  prmtermissa  aut   mutata  fuiise ;  Bednon   capio,  quare 

7    n   solum  tempns,  quo,  a  Plnrcnlinis   ohtenta   fuisse  ab  ipsis  contrana  Lfctionum  assertissubstitutn  fmssent, 

corpora,  contciulunt ,  taliu  mljum  tu  liahcl  .ut  fulcm  si  fulcm  illis  habuissenl    Qii.t  vero   <lc  desumptis  ex  ba- 

■    lubiam  illi  sine  meltori  tcstnnonio  habituriis  non  sim.  siltca  Latcranensi  rclijuns  in    Officun  nova  sunt,  non 

Ffnm  sive  Joannes  diu  antc,  sive   hand  ita  pridem  solum  cuui  Hutorix  relatione  non conveniunt, eed nec 

tradidil,  memorata  corpora  obtinuisse  credatur,  videntur  facile  co  nbinari  posse  cum  epocha  ab  Ottonis 

lliid  liiciilenler  ilndcm    asserilnr,  qitod  ea  Placcntnm  III  nnperio  petilu. 

i  •,  uiis  transferenda  dederit,  posiquamjam  oculis  ndri*         37  Etenim,  si  Anastasius  IV  sub  medium  seculum 

busaue  mutilatus  sacrilegx  ambitionis  pamas  dederat,  xn  SS.  Cypriani  et  Justinse  corpora  ex  diruta  pwpe 

\daue  quidem  Romar,  ubi  ab  infensis  civibus  sic  vix  cre-  Silvam  Candidam  basitica  SS.  Rufin*  et  Secnmix  ad 

iamsibirelktum  fuissefut  moliri  quidpiam  talelegatio-  Lateranensem    tronstultt,  quod  mpeiius   probavi  esse 

nesaueclandestinas  reciperepotuerit.Et  vero  res  totanon  verisimiltimum.  non  potnerum  eademunoet  medioante 

videturexnarrationemagnacum  cautelaperacta  fuisse.  seeuto  exbasiliea  Consumtiniana,  ubi   nondum  erant, 

Nusauam  Joannes  verbo  Placentinit  silentium    secre-  desumi   Placentinisque     transferenda     concedi.     Ex 

tumQue  commendat.    Prsesto  sunt  ad  primum  postula-  hisce  omnibus  ronficto,    nanationem  translatwnis  ipsis 

uim  sacrx  reliquim,  iisque obtentis,  celen  cursu  rever-  saltem  suspectam  fuisset  proui  et  mihi  hactcnuse*tt  ne 

tmlur  qmdcm    legnti ;  nt  ci.c  fursiam   vcnerant,  cum  ninmum  rmn  omnim  PO,  quo  ibigesta  nnrranlur,  nwdo 

jam  propalalis  procul  dubioomnibus,  contentionessuper  peracta.  fuerint.    Translationem  possessionemque   reli- 

corporeS.  Justinae  exortm  memorantur.  qaiarum   5.  Justin»    Placentinis   non  abjwlico;  ob- 

35  Nonneautem  inde,  quod  latere  non  poterat,  gra-  servb  tamen,    eorum  causam  tam  bono   loco  non  esset 

liores  a  Romanis  Joannem  vexationes  manebant  ;  quam  quidem  scriptores  illorum  passm  asseverant. 
nonne  fa  ceteris  tam  astutus  hasce  prxvidere  ei  prxca-  Sttnl  enimt  quassota  semel  HUlorim  translationis  fidet 
Mftdebuisset?  Ttaquidem  mihi  videlur,  qui  rursus  alia,  qus suspicionem  desacrUillisreliquxis,  non  ma- 
hic  tam  impmdeniem  Joannem  tam  incurios  Romanos  gis  Plncentinis  placiluram  generare  possent.  Demus% 
mihi  fingere  non  possum,  sed  potins  suspicort  in  orn-  Lectionum  auclorem  aliquo  lempore  esse  posteriorem, 
nibus  illis  aalunctis  non  sal  fetmter  conjectatum  esse.  audivisse  tamen,  S.  Justinaa  corpu»  patris  su 
Suspicionem  meam  stgre non  ferenl  Placentini,  sidd-  Joanne  anlipapa  concessum  fuisse;  imo  admtttamust 
;rifl/  ndem  eJM  ,,,,  ipsis  Placentinis  in  dubium  revera  tum  lemporis,  cum  rerum  Romss  votiebaturt 
,,„.„,„„,  '  fuisse     Eruditum    Poggialium  jum  exhibui     reliquias  S.  Justina  PtacentUiis  t radidme  Joannem ; 

HUtoris  utcumque  contraria  tentientem   circa  tempus,     nondum  erit  —  suspicio   radmtus  evusa uque 

1  ,,,, ,  funo  sublata  sint.  Affirm  or,     prxclusu*  cavillis  locus.  Nam  dubitare  poterunt  aliqui, 

lillxdemretationem  Claudio  Ranconio episcopo  Placen-     anS  Justinas   nostrs   Antwchen*  virgtnis  sacra  om 
U Uisque,  qui  Offi  ia   propria   Placentins  ecclesis     postulaverint    Placentimt  an  postutata   Joanm 

"mposM  suspectam  faUse  Jamob       *■£*        ad   s/„,r/(/,  „,,,,„,//, „  (,,  ,/ 

xervavi  suverius,  sub  tempus,  quo  compostta  sunt  0  h-  *>°  v«»«  ««  pitmum  / 

L«        UumfuJcodL  MS.    Placmin v^  «*•  /W»«- •' «w««««- 

„ p «.  m  eo  tr hitai,  HUtori tf  tou-  <N  S.  Justin»  pm  g^jrjrJSK 

datum  L IUm  1«  U :  *ec  w/„,  i,Mo,  , -  /"" '  W- *•  , 

.,  ,         /-,.,,,,,,..       notat    an   non  aia    hrec  a  nn.stni   ct  synonyma    iuyo 

***■■■    vel    ""•    l,a"r    (,""i/'"""/ "    L\"Z     Ci    Znenihilegohactenusi tiq tai «- 

demandavit,  eamdem  vidmnt,  cum  pleraque  dte  xvn     fueru.  oeyen  j 

' * i-  «v— * s.  jus •  r mh  ,•/,.   ;;;;;,-;;;;';:;;;;        ZmJZ H \ * 

»•  l'!'"-'""'  """  '"" '  "i  ; 'T'"  Z    '1  tobo  fta  ration, fprm  neaueo. 

S.  Just  n»,  narrant  Lectxones  ■  qnx  m  cetem  conso-     Atttmat         '  ,,„.,,„. 

• '- ' «.  •  - • ' ""■  ""•  '""""■  «a^Essns :'-"/- 

lam  iion  fuissc  narrationem,  i  »,,...,-.  „.»„,/   "Qnmannn    no 

,    c  NibW      - ■"'"■^■" a  ■ '"",;:;;„:::;:;:, :'„;:::.;:, : 

^fjHfw      Nocturni  pist   retatam  pHmam   sanctorum    corporum  corpus.  fiacennm 

*****    transtaJem   Nic 1  Romamt    tic  legitur    :    Ac  reliquuts.  u             ^               '     ,  inuram  factu- 

primuminpr^ioRuffin^nobilisl  pultasunt;     .»•* J^tZZZ^ntota    lacre  fraudis 

[Marlyrum  cor/?oro)  posteatranslatain urbemjn  basi-  rni  wn   -     .            ,„,„./,,,„.„-    n.  faltor,  omnia 

lica^onstantiniana  :ondita  sunt  prope  baptisterium.  suspeetum   wro.  °'-J       .Jt    qmque  llim,,lt  licet 

Demum  inde  ipsa    Sanctorura   pignora,  OtChonelll  ?««   y '"' "''.''■  J,^,  refeUi  penitus  non  possint,  cum 

imperante,desumptaacPlacentinU  donata  Placen-  /-/.'  »/'« '   ■>              lhlli  nala  sllll  Uhsque  nitantur, 

tiam  ad  , -um  erga  sanctos  Martyres,  el  praecipue  nonnisx   «       f 

B.Justinam,majoriStemplietiliiusetiamurbispa-  !ril["^  "nir.nl  ,  lrnislllll,                      9ertinacius 

tronam,    pietatem    augendam    feliciter    transmissa  w*                     habent  atiunde  testimnnia 

fiiere.  fffldem  ad  verfeuOT    i»idm  nptmi«r  die  xxvi  */*»<&«    "" '"        « '       duximuii  qu,t  r 

&/»rcmW  m  Imr;]  Lectionis  i  Nocturni.                ■  q      T  nacti  sint    retiquiarum  S.  Justins 

cum  anonymi  narratione  conferenti  mo$    occurrelva*  que  itu                 ■                n  msuper  contra  muttos 

riatio;verba  vero  attentius  constderantt,                 re  nem*           jnni    %{ mm  Rornanis litem  componerent, 

sludiose  exquisita  videbuntur.  Imprimis  anonymus  ba-  cav   .S     l    id'ampiim   remitterent,  quam  vid 

t  Constantinia                           "    memmit;  imo  >'>    //N"'  "  L       tini  ,,„             uette.  Poggialius  qui- 

satisinsinuat,  in  basitica  S.lRufin  tt  ubi  inventa  fuerani  scripto 


D 

AICTORB  J.  C. 


Dnbia  alia 
circi  prxfatai 
rtliqutas, 


E 


Plncenttno- 

riri.  irndttlo- 
ii,  ni  imn  certo 
evertunt, 


trtrm 

nnn  n  t/iiam 

Kuntams 


desia.Ottonis  Jll  quidemtemporetrans- 
lutio  contigisse  asseritur, ei  faeik  etiam  credoyqux  odiosa 


GLORIA  POSTHUMA  SS.  CYPRUNI,  ET  SOCIOR.  MM. 


A 

AIT.IORE  i'.'c. 


NLOCOPBIORI  BELINQU  COHSUBVBB*      «srtWl&M   «acrw  «avflw.   Primum  teHmaniZ 

,W,  P«''"""  ""'""'  "'"""""  ',',,,<„,,     »*«««  ■' «  ''"''» """■ mu  Zn&Z 

„,„,„,.  ,,„„.„,,„,  „6  Anaeta^  '"";";•"',„„     „,.„„„„  ,„„ ,„m  _.  R,„ „  ,.,„„„„„„,  „,„      ' 


rehnquanf, 


IN 

liret 

fnrifaM  bbservata  fuerU.non  cre    .  /y(,(,I(i;n<w     cpftm,  n.m  »  fn  *tfa  c^etfro/i  oraret ante corpora 

sn/um  hiclocum  non  videtur  hamnru   ,  g     Cypriani  et  Justinfc  :  verum  ,lh,d  duobus  seculu) 

suarvm  assertis  tenuciusadhsereai  'W  ■ •                  iT4^,atione  poWerius  est,  juntque  poterat  nata  ruim 

40  .V,  nero  alia  via  et  » b  aWW  «     <  -      ^                    (.r  ,„.,.„,„„„,,„„  „„,,.  ^morflfMi  Allegat™ 

mecum  admiierit,  modo  p  trtem  tam  e "^     /w.  p^_ft«ft_  ./_,„/„„„  **  rorooine,  p^  d(.  £ 

pellari  non  possit,  vicissim  1U1  hic  coiw  w  ^,  ^  ^ff-  ,  _,,„,,„,.„,„   ,/0,7,,n/m  de  orM;///;.;/  .^ 

njMTrii  |^«)w«to,JifiCio;«"«g««  '  «   .  /        .  ^  wr    n|m  trauslalumc  piacentiam  mentio  iu 

Ptuccntini  habeant.  Du  «l  9«tai  /  ^gjjj  ^  C»«  Sf»t *  ^ine  «  Petrum  *  Natalliu 

Piacentmas  sspius  wspectas  fuwse,  s"   '.  _  o/,sr/ro  .  8C^ores   illm  minime  crtticos,  tamen  hic 

docet,  quot  quantaque  sacra  ossa  \amni  iw     ^  ^  ^.^^  /i(////(.///(////i  ut  dicitur>  fltt2  ^^  ^^ 

identidem  pro  corporepugnet.  oreao,    <    /         ^   ^^  ^    scriptbris   dubitationem   innuere;  ohomm   vero 

instrumentii  recognitionum  passim  corP  '  rf/       /w////  Bntenflra  rzonsini  secalo xm, pondus adden 

que  ea  n  niti  Poggialium  :  verum,  qm  novtt  exmui^  ^  ^^ 

tipliciexemplo,  quantula  reliqu nekoctxtu  o   «£                43  Afir,nnlt  nd  utteriorem  probationem  Breviark 
kant,  el  in  hoc  ipso  pnncto  hberahom  wtt  a  -         .         ^  /;  ^^  Btt//flS  (  sf//  /f  /r  ow 

tarjfeftr,    MteM  enumrf™X?Z™  elusdem     recentwria  suni  tt  norunt  eruditt,  qnantam  am 
tuniamsuamesse  portionem,   «I    «/  /  ,  •  ,nnwHin,M/fl  SIrtII/lfl  rn   re   pure .*«ttorte  far,flBf. 

ror/^.s-  pirfn  P«e  pwiiiif.  gw  fr^,flf^l"  ,,i///ir       iS(,//(//  pWa«T«,  ./arn',  im  corporn  su&  iiifln  ma 

jcri  ecclesia  inferioris  in  urcaplumbea,  illique sic in- 

scriptum  legi, 

f  HIC  REQUESGVNT  CORPOn.V 
SANCTOK.    IVSTINE    ET   CIPRIA 
Nl  MARTYI^.    TRANSLATA  ANO 
DNI.    M.    I. 

Jt  poiesi  hmt  inscriptio  esse  seculo  xm  non  antiq  2w, 


w<*  ft«  tp|. 
"">  »i!  rmii. 

tior: 

B 


B  reatiiur,  «guirfefn  id  «ft&  nwt^-  's"'i'^'  n'  ru"^' 
ftttresselei  ad  componendamlitem  sufficiens,  nnotab* 
lem  pariem  reliquiarum  S.  Jusfmae  Romanw  rejin- 
qvant  Plucentinit  tantamque  m  adscnbunt  bic  utn- 
que  tdtis  vulgari  more  poterunt  corpore  S.  Justin» 
etium  imposterum  gloriari. 


r»l  i*     *  nrvi.  Sll   potesl  nSBC   nis,  i  nni»  o»o<    «» 

§  IV  Inquirilur,  an  mento  Placenum  cor-  sUperestque  ((/l/l)  quse  sam  kuic  vetusteu  non  cedu 

porihus    SS.  CyptfanUc   TheoctisU    glo-  (>/   m    ro  mtraria  ojHnioneopponi  possit;  expressa 

ripntur     SvnonYrnorum,    vel  nostrorum  uimirum  a  Mwatono  lom.  16  ScHptomm  rerum  R* 

W*™*  ssrsssar-rtsrsss 


i                                            .      .           .  Q    T ,  «-«s  eetate .  wcuto  himtrum  xv ,  sua  anttqutlute  com- 

Juzcumque  hic  huctenus  exammuvmus,  ad  S.  Ju-  /                  ^^,  ^.  yfeflJM  ////ss,, 

tina  sacras  exuvias  prxclpue  etfere  umce  spectunt,  ut  p0ngiuiii  opinUmem,  etsi  hic  utrumqu  dv 

roculdal„o  advertit  lector.   Pejoh  loco  vtdetur  esse  J         aecivio,  inscriptionemque  inde  recuao. 


0 

sti 


cnlo  non  i 


buu„  vidtatur,  accipto,  inariptionemgue  „„,,■  recndo. 

SU  snnilt. 

SANCTA    De«   V.RGO  FICTO  SIGNATUR  IN   »STO 
NOM.NE  JUSTINA,    NATALIBUS    ANTIOCHBNA  . 
IsTADOMANSCARNEMCyI^ANUSJLNXIT       «T  « 

Deniquesesionans.antiquumkepulit^ 

HoCTEMPLOSTANTEDI-r.RAV.TPAPV-^       > 

^«rbii  inconcmni/iit;ers«8  imopm  vei    , 

giigo,  cum  lst  ui  soUtt  vertsimuuer  ao  aua  uuwnpvu  '.                       Tustin*  inscutpti,  certe  rursut  < 

su  :  ipsum  retutionem  uonsulo.  Ita  loquitur  anonymus  c^clauJ'    '     '     corpore$.  J-ustin»,  verbum  »«/- 

ejns  uuctor,  postquum  unte  dtxerut,  corpus  S.  Justin»  tantum  sermo  est  de^  ^  ^  ^^^ 

inuen/.um  fuisse  uua  cura  revereuti  episcopo  martyre  '"'"  «  «^ .^;   j\              rufm  inde  accipU  argv 

Cypriano!  Ln   bujus  euira  festis  diebus,  inquit,  col-  '/-  /""  »""»'■  ",,n'"1 

latumestnobisccelestedonativum^anctuin  vide-  mentum  negatiyum.               ^     ^   Mmmui 


Antfplores  >r^  H{m  advertit  \ector,    pejoi 

SSSSUT  Tlacenlinorum  causa  in  contenti i*  roi^n  S.  Cy 

priani,  '/"'"'   pariter  sibi  vendicant.   In  laudatis  suprQ 

diplomalis,  ,u  quibus  de  corpore  S.  Justinae  quiescenti 

Plucentix  invewitur  mentio,  nulla  esl  de    reliquiis  S. 

Cypriani    eo   ettum   translatis.  Nullum    iranslationis 

rjuodem  vesligium  apud  Mussum,  nullum  pariter  apud 

Locatum,  ubi  de  Joanne  antipapa  et  S.  Justinae  reli- 

quus  agit;  imo  ssepe  mmorata  Historia  tvanslutionis 

c  ne  quidem  in  eo  Placentinis  patrdcinatur.  Tittilum  ne- 

gluju,  cum  ist  ut  soLet,  verisimiliter  ab  atio  adscrip'.us 


ferttllVto- 

nus  twH el 
artem 


caput 


corporls  S. 

Cffprtnni 

trantlaU 

Plauntiam 


bauitur ,  nlius  carpom  S.  JasUna,  me t    Ueram  ;/-'.„,.  J  ,„„,.  ,„„,„  .-  In  majon  - 

J„„„„,s   ,„„„„»  wMrMHWI».'    ne.    ,/„,  ««• ^»     J                   Cypr.ati.   •«..   • 

,.,„■„,,,„„,„    in   sequenlibus  esl    me«(/o   re/«?«(oru«i  Hacenna           _                    ^     y „„„,,« ,iw 

S.  Cvpriani ;  ric  *l I Ir ento  itto  «andum     '/'""  *«  ' '"''     ;   ''„„,„„,  ^«<«"""'"'     1 

,,,,"„„  /,,,,„„„■,„  „//, iouu s  just ,,„•  "■'■'  /-';;"""'"■ ;   ' "   '  ,,„,.,„  >[,«■«—  ;;;,„: 

,„,s  ,,„„„„,,,„  ugato,,  solumittuidedme  P»™  ' '"''',"" '"  ,";.„,,„,  O,—'""'   "      ,, 

„„  n  e r«' '"•  '/ '  <"""■""""'     M '"  '"'""'";    ;„,./,•-'"  '•"'•  S70W' , 


l?'o?i<r  .suaj  co» 
Joannem.  Poi 
cum  reli  (uiis 


,-._     pjus  piraxime  subnexmt.  y*'.**  t  fiiiz«llsxt,l> 

_2_    DeePcc1 sacerd _*_?,^__i  iSh*j! 


.,,•„<,,.'.  l;."l'"'""f 


DIK  VIGESIMA.  SEXTA  SEPTEMBRIS.  237 

scrinton-s  hi  voti  snlum  patriae  susb  corpus  S.  Sfptembrit  cum  Oclavd  sotemnilei  celebran,  ejus  /er-    V* 

A-  w"  '.  l  trihuunl    sed  conlra  satis  manifesie  di$-  tio  die ,  seu  zxvm  Sevtembvu,  indiciiur  ibi   de  Fesio   v"  l(,ul  >•* 

•    tetiueabjuMcant.  Etemm  si  fp»arttnj  lemporeidpro-  S.  Cypnani  auptaEj  ol  iiuaa  n«guam  men/to  tpectalu  tp  eiaUi  c,i 

fuisset    imo  sCvel  de  eo  dubilassent,  inter  entt-  S.  Theogniti  ncnnni.   Ad  sanclorum  Martyrum  cul-  tw  ntacentlm. 

v"1"1"    ii/lnll'im  Sanctorum,  qui  Placevtise  quiescunt,  tum  Placentiee  eliam  facit,  quod  in  ob^ervationibus  notat 

meul     ,       „  non  tan  cepissent ,  caputque  PoggiaHus;  r.anonicos  nimirum  ti  capitulum  ecclesim 

c  *?  oriani    in«erc«fl    etfaro  nonmhil  sensu,  non  de«  cal  i   ttnau/M    Dominicis  post    7es\ 

■■:    .^5SPW/     jwl?nt<:<,   aliorum    scriptorum    vuligari  supplicantes  incedere  visitatum  altare  S.   Justin»  < 

l"ni'"lo.i'i   el  Mam   sacri   corporis  portionem  corpus  crum,  canendo  Hymnum,  antiphonam  el  Orationemt 

more     ?■  </i/a-   habetur  ad  calcem   libelli  Ofliciorum  proprlorum 

(l]',"!    a™[qm  /,.,,-,  ni  fnllor,  apud  scquiim  rerum  rsti-  ecclesiat  Placentinse.  De  recentiori  edilione  v  risimiliter 

uere  deciderehtc  iilem  debeni  ;  nam  etsi  forte  sin-  loquitur  Poggialius,  nam  in  Officiis  anno  1638  im- 

rtaccnnni.         .  °      (  monumenta,  qttst  pauioat  ubl  pressis  assignata  non  \-eperio.  Suspicalur  idem,  morem 

HdemS.Theo  g    c      iam    piacentinis  asseritur ,  fam  istum  flujisse  ex  indulto  Julii  Papas  1T,  ex  cujus  Bulla 

Mticortw     que icoj        •     j^^   pewlenonmi  scn>foru»n  es-  "'"'"    »-^  ''"'   *"  Auaut/i  da/a  nr/itt  seoucn/ia : 

""        et)Wcere*ai/cm  u/deturd^en    u/  .rr.WiMs,  Similiter  quibuscumque  visitantibus  s.ngulis  diebua 

/"'"'"•  (//sm/(,(.  tofWi  ,„r„  (  w^/iflrrm  ro,-  Dominicis    totius  anni  corpora  SS.  Cypr.ani  et  Ju- 

'     '"'  ir!lininn   more   multum  in  hac  materia  usitato,  stinae  in  dicta  ecclesia  jacentia.quffl  prarfata  -,1,- 

V°n\>    ; ZTasse  DecorporeS,  Theoctisti  teu  Theo-  si*  donavit  P.   R.  Johannes  XVII  Sanct.tat.s  su» 

CUZ  nescio   an  cum  Romanis  controversiam  habeant  prsedecessor,  qui  fuerat  dict*  enclesi*  episcopus,  et 

pZentvii  -'certe  hactenus  non  inveni,  illos  id  *tbi  manus  adjutrices    ibi   porrigent-bus    Indulgentiam 

1     Ulltm  MdHcare1  ;  sed,  si  qua  est,  inde  oriri  debuit,  septem  annorum.  M  hsc  fine r ni ffl.  ad 

Zd    um  duorum  aliirum   Martyn U rWt-  minimum suspertum  esse  mihiinstrumenlnm  ubiJulm   E 

lthl  Hu  ossa  in  Rufin*  prxo lim  deposita  antipapam  indubitatissimum  J i Suotitatu  «u* 

l]  Zr^Zeque  credant fran.s/ata  in  basilicam  ,<  «  MF^.  ad^aue  nfln   ««nttr 

V;,/ i,  »«  • I lio  postmodum  aspor-     pro  posmsione  rorpoi-u  S.  Cypnan.  arout 

^   Ceutm  ,r  aduei  o,  cum  credant.  SS   Justina.         4«-)  Pra.(er  ^-«s  e(  Placeni i  ecclestas,  ,nm 

(u'a-,      .!        ,     i-MrflMflfci/Huto   eiiwdemaa!-     mewior«/as,   a/t*  tnsupfrnfli W*  de  laeru  -  ottitei   ivon  rWrfur 

' /*. »»»<"•■  r  A|,r -■;; :"\:'r  ;;;iM,:;~'  ■ ;  .*»v. 


i/iam  ilol 

vcndic 

ied  /1/9 

. 1  ■  non 


maYimi  eloriani    oui  mirabilis  est  in  Sanctis  su.s, 

nulla  est  usquam  in  memoratu  supra  ^vmbus  m-  n ,                  cele2ratUr  hic  cum  magno  populomm 

nm.entk  mnlio;  imo  ne  in  ipm  qmdem  OiJtcns  ,»o-  cnju    .e.  i               Seotembris,  qua  die  ab  universa 

,;;;;        priU  deillo  ua^um  se Primtm  fereque  uni-  ^;^ ^  Qm  l  Cypriall0i  cum  Indulgentiia 

gumen.    cum  tcstimonium,  quod  Placenttm  smptorn  aafetani,  '        i„  m.omm  fidem  me  manu  prnpria  subsi-   v 

»""■     pt/  Gcrardi  Adnant,  iu  inslrumento  apud  Camptum  V^  ■      •       J-                     Philippus  Carolus  Tilly, 

'■       r  por/e  2  cfl/.  386  excuso]  ita  anno  1218  r«.Mu  £  *™i  di.  x  Jota 


3^7.  Pr.et.erea  dico,  q I  in  altare  jam  dicto  (S.     pas     ,j        *'       b8Clipt0  rursU4  nomine,  memo-  Xn'pm 

Joannis  Evangelist*)  multte  sunt  reliquiae,  quas  vidi, 


et  corpora  lancl  irom  Martyrum  ibi  requiescunl  ; 
quffi  similiter  propriis  oculis  vidi  :  quorum  unus 
vocatur  Theognitus,  alius  vero  Sebastianus;  sicut 
per  patres  nostros  sumus  admoniti  ,  et  picturas  ib) 
sculptaa  cognovimus,  ad  quorum  honorem  assidue, 
cum  Missa  celebratur,  Oratio  a  sacerdote  dei 
tur.  Ohservarihicmoxpotest,  S.  Theogniti  nnmen  non 
aLiunde,  quam  a  traditume  tum  innotuisse,  eumque 
aliundetam  fuisseincognilum,  quamS.  Sebaslianum; 
ita  utteslismemoratuscupiens,  Sanctos  illos  d  st 
dhignare,  prorsm  nihit  invenerit,  Htncsane  mthi 


ratus  parochus  :  Nota,  qaod  fn  capite  .^*  ™B^  ^S^ 

festum  livorem  impressura    cranio  p.ng mn   aj  h» 

angmnispermixtum,utpate(   / tasatu n .• 

depingereLnusccmatutestJexte^entemsBdeimo 

Vli;nmm,,Mut,d1n1sunn1s.lu!null>u^K;,n:n1,, 

Cumi"s.  Justina  c ■■  ,'-  dicatur,  Ucet  aha 

Zdut ninjiceret.cumsanctomartyrcujn 

aZium   eoR-madelatumesi  '  ''\  '^     t 

plumbatuvelftutibuictamartv «^/g 

«iamaUmdetamveru v.  Aex lum  VllP    ' 

Idteranensi    busthca   desumpsuse 


r'"s  l"no-  «   t     *v«      luthenticas  et  approbatas  fnwe,  non  eo,  oh*»«>, 

/ <■  ■»**r?iS£,K  SK,  ■/'"•'  '-"■ 

nVu  dupKci  xvii  Augustijestum  vero  S.  Justm^  xx 


A 

ArCTOftl  i   c 


238  GLORU  POSTHUMA  SS.  CYPRIANI,  ET  SOCIOR.  MM. 

Q    Tn.tin*     S    Cvpriani  m  martyrio  socir,  sed  quod      ibdwm,  0*  synonymis  martyribus  oriundum  j 
5"  Jusnnf '    * ' .  iv.     .   .    ,„nrhirl,  saCrQ  ossa  csscnt.       crt  Imjusmodi  reliquix  stnt,  quibns  Q  celebritn 


Dubium  es', 
an  tllud, 
quod  a  muttis 
siculit 


ahcuius  S.  Justinm  virginis  martyris  sacraossa  essemt 
VeruimUiter  parochus  cuttum  Ulu  in  ern  eoclem  po- 

ftJllar,s,  cum  dicm.ut  passw,  solet.  clcgent,  quo  celebns 
Ji^tina  in  sacris  F<»H*  oaunebut. 

51  Decapile  S.  Juatin©,  fltifl  gloriantur  Luccnses 
inltalia,  non  tam  facile  judicari  potest;  posstdere 
namqUe  illnd  se,  asservntjam  abeodem  fermetempore 
auo  corpus  S.  Justin» obtinuUseseee,  contendunt  '  h- 
centtni.Est  Luc*  celebre  jam  a  secub  x  ccenobmm 
monialium  Ordinis  S.  Benedicti,  quod  prius  nomen 
ae^sit  S  Salvatoria  in  Preseiano.  adolescenteque  se- 
cu/owS.  ^nmappeUancajpiUquodsubidternpus 


D 


Vl(r0j,tn 

0,,m  r(l04 

reHguif 


B 


fic<  nses, 


xancta  Marty- 
ris  m  - 


auwim,  r.«,  .';/"""3»"-  »"" "jiiuuf,  ununaum  ■  ne  wi' 
cct  bujusmodi  reliquim  sint,  quibusa  celebritato sanct'. 
Mtirtyris  Nicomcdieusis  opUiio  Uraditioque,  forte  eti 
non  snlis  niihqna,  accesserint.   Brlqmm  nostrum  elui 
sanctorum  martyvum  Cypriani  et  Jnstin»  reliquiisnon 
exiguis  oiim  dttatum  se  credidit.  Etenim  iis  quonaatn 
gloriata  est  ecclesia  Ultrajectensis. 

54  Guihclmus  Heda,  qui  initio  seculi  xvi  fly«to- 
rmm  episcoporum  Utius  sedis  composuit,  in  Frederico 
Badenxi,  56  Ultrajectensi  prxsule,  pag.  320  proferi 
testimonium  authenticum  ejusdem  episcopi,  si  natum 
anno  1515,  ubi  sic  legitur  ;  Magno  pi*  devotionii 
,     affectu  accepimus,   quod  recolend»  memoria  reve. 

iViST-S.  s~  i-vi- «~  Tdis8imus » ( hTJT:    r  Bernoidus« 

e^Ki  fc   j  .  tin  papetrochius  noster  ad  vicesimus episcopos  Trajectensis praedecessor  noater 

?■  t  Jf   iC m  im*  od  Vit 3.  Silai  (prout  in  historiarum  Annahbus  hgitur)  ad  omnipo. 

::  "if      -'- •  ****  CxsarFran-  tentis  Dei  e,nsque  prmceis*  Genitricjs  semper  Vi, 

'"""•-•  y '""'         '       .  .    ,,     ,   B„rmrum  2  n  s  Manae  omniumque  Sanctonim  laudem  et  elo- 

aotmin  flrtte^««to«  g«        felicem  siuc  recordationia  memo.^ 

-""""'"»'  f'""""s  TTtvSfk  SUai     L,n  L  inter  dta  sua  laudahilia  pietatis  et  virtutun,  ope» 

«'"'"  ^""'"' ^"''  4i  V"'  ;'„',;„      *7«i-  tresin   aMMt  uostra  Trajectensi  magniflcii  „,, 

"'"  -'"'"•  ' '"""  "; '''"'",  ;„„     i  peneis  fundavit  eccksias,  unam  D.  Petri  Apostolo- 

' ":'"•  ''"••  ' \  ':;;,,',,,,,,  ru.n  principis.  alian,  quoque  B.  Johann»  Baptisui 

,„„  „/M,  ,„■„,,<  /-'•'/"'-"";  )('    s.  ^Lo,,;  Don.nl  titulo  insignivi.  :  tertian,'  vero  , 

7 ","";;;':;;;:: ..:;:: z! SSZXZ  JZ  L*«*- **. ™  *-*.*** .^- 

swm.  D<  -«/  "  rj'«  ,,„,„,,.„„„,,„„,,  ,,„„w„„.     memoriam  sempiternam  erexit;  emgelas  vanwdo. 

/""""'",""■""' /""  ^      ■    ■        ;,,  StfMHOr-     nis,  privilegiis  ei  liberUtibus  exornavit,  quique  io 

ditwiwS,  -i/"'/.'    w  ^"'»       •'         '  Justinee    devote  recondid  t,    nbi  hodiemo  tempnre 

Hetruria.etGuilielmuseptscoput  Lucensts  dv      tnn     Wm_   «^^  honore<    lnstrumntum  ,1  a 

Frederico  conditum  est  occasione  invenl&  in  aliari, 
cum  reficeretur  memoiuio  ibidem  S.  Joonnis  Baptisto 
ecclesia,  co]>s;r  plumbe*  cum  plurimis  Sanctorum  reli- 
quiiSj  quas  debile  rerognitas  publico  cultui  exponi  de- 
cernit,  et  concedit  Tndulgentias  iist  qui  adeammdetn 
ornotum  aliquid  conferrent,  ut  Deus,  qui  in  Sanctia 
suis  gloriosus  est,  honoretur  ad  corpora  £ 
priani  et  Justina?,  et  reliquiaa  nunc,  ul  pramuttitur, 
in  dictoaltari  adinventaa....  debitis   frequententur 

obsequiis.  ,    ,  . 

55  Bemoldus,  qui  corpora  SS.  Cypnani  etJustma 
in  conditam   recens  basi  Intultsse  dicttur, 

Bernulphus,  Benno  et  Berno  in  quibusdam  monu- 
men,is  appellatur,  et  locum  habet  inter  Sanctos  ifl 
OperenostroaddiemwJulii,  ubi  pag.  65i  cultum 
veterem  a  Cupero  probatum  habes.  Sanctusito 
praesxdundenactussitsanclorumnostronmMartynm 

lonem    probant    Lucenses     tn    U tam  insignes  rd[fa^ 

S.  Cyprianus  designaretur  ,   ulnam  ««*««•-' !«■       ,; fl™    ,, 

S  frnzc, ta  cfl, / /'"/  —  ■  -W  noldusobnta 1084,     -/  „ 

inde  Lucenvbus  bom cederet  ; /-  -  conjun-  sub  idem  ferme  *mpus>quo  r     I  ^  fl  ^ 

ctisS.  Cypriani  '•/'•/"-  ffw  Wihi  -•'"—'•  •/"'"  !•!«««■    «  (acenttnt  et  Luce  nses  i        • (  ^ /<( 

tnm  credidisse   Lucenses,  possidere  »,  i ^im-  rw  ^«/f "'"  f  /"', "       , \nlw  celpberrimu« 

queJustinx,  scd  hujus  nostra    Virginu  Antiochen*  el  incogntto.  U  certum  est,  ,-, . .  / »  m  m  ^^ 

Nicomediensis  Martyris  reliquias  ;  qnod  jam  non  salis  Ultrajecix  fuxsse  5S.   typmm  ^  p|iW 

nonsolxmex   memoratu    tieaena  »  ^ 

mm  w*fl '/-"/-"  / - ■«•«wifl     ;  y-v""-  "/"""/'      ,  S"  ^x^r^rr* 

MfnfiMf.  5()o  /Tifforta  -'•  :  --, vH «*,  fr^«f«Mii  ' '''    '^   '      r/i(i(((,  /inr.M'  '• 

on£j  ,,„„,„  ,m,,  mnui    Lticetwt-  Bfrogiw  dxe  xxv.  6^ein  tm  ^^nfci,  rt 

i„s  profut mt  ipsi  etx opponunt  se,  dum  non  so-  Quod  Goudx  xmpressum  est,  Juti  w         ^^^. 

...  u,  rAeiflvra  s«o  m-o,  s.  Cypriani  reliquias  alterius  pn  ecciesia   o.  ^  ^^ra- 

wtant,  sedalxcujus  Nicomedis  martyris,  quo  no-  cmtiterd  innctt;  nam  ad  fxontem  dedeceIDho. 

...  pinTes  fuerunttbrachium  cum  manu  intercimelia  tiuncula    VSS.  characte 


Jnlii  nnno  1188, 

52  Tbi  enim  jubentur  festa  SS.  Justmaflefl«eAflfl- 
f/iajefl/emni/erre/eflraH  acdenique  dicitur  :  Quoniam 
igitur  monasterium  S.  Justin»!  intra  muros  Lu- 
censis  civitatis  situm,  capite  ejusdem  Virgmis  et 
Martyris  insigne  habeturete.  Mowel  idem  anttquitar 
tis  peritus  Florentinius,  in    capsz  aig*  mltu 

sacris  iconismis  martyrioque  S.  Justinae  affabre  pr- 
natx,  fu\  ""'  "s"""s'  '""'"'' 

ptum  legi,  qxtod  seqxdtur. 

-j-  In    dbi   nominb  anno   domint  mille  octoage- 

SIMO  NONO 
•j-  Reliquias   multas    logulus    tenet  iste   re- 

CLUSA.S, 
\   1n    ftUlBUS    BST    UNA   NICOMBDIS  MARTYRIs    I 

f  Nec  non,    virgo,    tuum   caput   est    Justhu 

RECLUSUM. 

Fr  hisce  antiquum  apud  suos  S.  Justina  cultum  cele- 
bremqUe    venerationem    probant    Lucenses.    Xn 


p'0  -SS. 
typrlJiW 

;.n'lnf  wf- 

ha¥*< 


III.r'1,    J'i"i   i    „      | 

.,,,.,,„   ejusdem  s.   Justinae  parthenonia  recensent.  Id 

sanc  facit  Franciottus  laudatus  pag.  551.  Igitur  dispi- 

i  Lucenses,  quibus  monumenlis   Franciotti  asserta 

stabilire   et    Iraditionis  anliqxiitatcm  probare  possint  i 

nam  etsivonsii  incredibile,  Ulos  seculo xtndecimo Roma 

occasione  frflfleZflfflrtwn   Placentiam  S.  JpstinaB  refi- 

gutari   /    velpostea  ab  ipsis  Placenlinis  earum  partem 

accepi    ■.  quam  deinceps  pro  ejusdem  Virginis  cranio     memoratas de  Sanctis  nostru      _      ^.    gicautei* 

vel  capi  e  habu\  rint,  tamen  nisi  Franciotii  nuda  asserta     notatur  Duplex.  Festiim,  ut  m    l         datn  deecdc 
ia  ratione  defenderint,  quoddam  semper  manebit     eodem  charactere  scrtpta  sunt  prop 


tiuncxda    MSS.  cha  "">  ■"'"'"      fihtl  lWmr- 

noribus  s.  Joannis  Baptist*  per  axquoi  , 
renstpostquamseqxLunlurvaria  Protemp      g    foannis 

^et  Collectx.ln  ™mm™%*jl  eodem  S '" 

Baptistae;  similiaque  Utdem  M**> 

osocorpore   libri  ad  Suffragxa  communx 

sunt.  Septtft 

56  In  hocporrocodicead  dtem  \^       ^  „„,„„ 

-morflfosde  ^flwrfie  nostru  Lect lone  ^ 


\estrtf' 


ic 


S& 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


239 


illius  patronis  seu  Sanctis,  quorum  ibi  sacne  czu-     quod  pretiosa  sit  in  conspectu  Doitini  raorsSancto-  p> 
$    colcbantnr,   S.    Servatio  nwiirum  S.  Anna,  S.      rum  ejus.  BX  Mg9 

7      ne  Baptieta,  &*  G,'rt'"ne   ac  deniqne    ultimo  loco  2  Leevio  ii.  0  beata   et  ab  omni    delicto    libera 

ribitttrSS.   Cypriani  et  Justinae  martyrum  du-     mors   Sanct<>rum,    qui    moriendo  mortis  authorem   ^tfuitrii 
/      festum.  Ofiicium  a^signatur  de  Commum,  jir.rter     vincunt,  ne  mortem  secundam  attingant ;  gaudent  maT  *T  * 
I  ■ctiones,  qux  ei  jirinia  Actorum  yarte  seu  Con-     enira  sempsr  esse  parati  pro  nomine  Jesu  contume- 
•  S    Justintt  fuerunt  compositx.  Nullu  sive  ibi,     lias  pati,  ut   queant  Chnsto  ad.scissi  laureato  san- 
[o    quod  sciam,    loco  fit  mentio  de  translutione     guine  coronati.  Dicta  d  quippe  valida  manns  Insti-  d 

*  /'  uiarum  de  qua  nec  habeo  aliunde.  quod  addam.  toris,  quae  ita  liberat  suos  in  urenti  camino  perse- 
r>/  -um  ccclesia  Ultrajcctensis  S.  Joanms  eamdem  cutionis.  ut  non  evacuentur  inuneradivinae  remune- 
1 1  m  habnit  cum  sacris  fereomnibus  sdijlciitin  Hol  raiionis.  Insaniunt  itaque  divites,  conturbantur 
/  idia  Antonius  Maltlums  in  Fundationibui  eccleiria-  amentes,  non  tamen  Sancti  franguntur  horribilia 
"m  vatrix  srnc  Vltrajecti  lib.  \  fundal.  3  num.  4  tormenta  sentientes,  vident  coronas  a  Deo  sibi  pa- 
naa  123  scribit,  bibtiothecam  publicam,  Carlhmiano*  ratas,  postponunt  minas  a  tortoribus  illatas,  secti 
rum  alwrumque  congestis  libris  loeuplelem,  chorum  in-  dependent  artus  et  elamatur  ab  illis  ;  Quis  deus 
tearum  hodie  occupare  :  pars  reliqua  conventibus  Cal-  magnus,  sicut  Dominua  Deus  nostcr,  mitis et altus I 
Jnistarum  deslinata  est.  Advertil  idem  Matthxus,  Hoc  desiderio  beata  virgo  Justiua  inflammata  jam 
ecelesiam  illamsacris  thesaum  ditissimam  fuisse,  athi  Spiritu  sancto  decocta  non  trepidavit  vir.le  adire 
inter  turbas  Hollandicas,  ut  sacrafere  omnia,  dissipati  certamen,  ut  beata*  retributionia  perspicuara  possit 
el  'dilavsi  t    nt.  llubeo  uliunde,   magnam  purlem   reli-     accip^re  partem,  respuens  mollia  et  deceptona  vi- 

rulenti  insidiatoris  verba,  secuta  est  monita  super 
mel  et  favum  dulcia  nostri  salutiferi  Redemptoris  ; 
maluitenim.dici  SponsaChristi.ettemplum  Spiritus 
sancti,  quam  fomentum  et  discipula  diaboli  ,  per-  1 
pessa  est  antea  jugulari  sajvi  carnificis  inevitab.li 
gladio,  qnam  morari  in   fraudulenti   lupi   contuber- 


quiarum   Ultrajectenrium,    Catholicorunt  quorumdam 

ttudio  et  curastragi  ereptam,  Colomam  delatam  fuisse. 
Eamne  sorlem  iiactu  smt  sacra  SS.  Cypriani  et  Ju- 
stinae  cimelia,  incompertum  liabeo.  Gctemus  pag.  297 
caput  S.  Justinaj  virginis  in  thesauro sacro collegiatm 

sanctorum  Apostolorum  Coloniensis   numerat ;  at    una 


■xsoeuibus  S.  Ursulx  ciiam  Justin*  iwmen  iweta  est. 
Apml  Rayssium  aliosque  recensenlur  etiam  reliquix, 
qiicC  Sanctorum  noslrorum  uomiua  ijerunt,  al  <um  non 
desmt  Sancti synonymi,  quorum  essepossintt  omittoeas 
percensere  :  et  Historiam  Translatwnis,  ut  ut  mihi 
iwn  paruin,  lum  ob  dictas  superius  rationes,  tum  <>b  in 
Aniwtuhs  dicendai,  suspeetam,  excudo  6X  apographo 
antiquiori,  cum  quo  Poggialu  lectwnem  hincinde  con- 
feiuiii. 


Jutlinx 
b 


nio;  tradidit  perspicuum  corpus  acrioribus  tormen- 
tis,  utsibi  pro  tam  gloriosotrophaeoaugmentaretur 
gloria  perennis. 

3  Lectio  iii.  Per  idera  vero  tempus  tertius  illu- 
stiis  Otto,   claris  ortus  natalibus  in   pruno   vigens  ollone  ul 
fl<>re  juventutis,    imperialem    hujus  jam    destituta?  tmperante, 
Italias  robusta  manu  aequoque  freno  regebat  hono- 
rem  e ;  heu  inscius,  quid  suprema  pareret  dies,   et  e 

quam  velox  ac  improba  raors  immatur.e  arb 
temporium  raperet  fructum  ;  qua3  pusillis  et  magnis, 
servis  ac  liberis,  divitibus  nec  non  egenis.  «qua 
conditione  nascentibus,  nescit  ridere ;  sed  cunctos 
pertrahitad  propnum  casum  aspera  imitatione,  ut 
Beatcv    Justhue  '  Vtraints    et  Mart.  a  Roma    undesunt  creati,  illucrevertantur,  usque  in  paven- 

"« «^-t; """""•  zszxzEXEZxs 

Cyprtano  tradxdit   Sigifredo  eptscopo  obtineatf  quoniam  sanctam  Chriiti  vineam  ejusque 

cultores  paterno  affectu  desudando,  acadeo  \n\ 
lando  devotua  procurabat  f.  In  bujus  enim  fe 
diebus  collatum  est  nobis  CGBleste  donativum,  san- 
ctum  videlicel  corpus  incontaminatas  virginis  Justi- 
na3  miriflcis  compertum  modis,  odoriferia  conditum 
speciebus,  cujus  caput  pailiolum  tantum  velabat, 
cateris  induraentis  ja.n  senio  consumptis,  sacra 
vero  eiusossa  o  sicutlana  a  fullone  dealbata 

J  -  l,i .  ; .      ineatioklll 


TRANSLATIO 


Cypriano  tradidit  Sigifredo  eptscopo 
nerabilis  Papa  Joannes,  qui  hujus  ciri- 
tatis  antea  fuit  antisles  a. 


/ 


Ex  MS.  codicc  ccclesue  Placenlina>. 

Lectio  i.  Regnante   atque  totius  orbis  machinam 

moderante    Domino    nostro  Jesu   Christo,  qui  est 

consubstantialis,  et  cosaternus  b  omnipotenti  Patri  v««  w  -                                                          bili 

sanctoque  F.araini,  qui  pugillo  concludit  omnia,  et  sunt,  nares  omniuni  -     Istant        insa^ 

c legi  subjacent  universa,  cui  etiam  patet  coeca     ac  suav^s sin  '  '     , ' ^o  flenti- 

profunditas  abyssi,  cujusque  magnaB  potentjaa  con-  pleta,  ... n   .    unct.  a ,  e                     ^  furtim 

gaudent   coele.tia.  curvantur   terrestna,    plaudun  J^^^SSo  pretbsum  munua  suace- 

maria,    obediunt  et    tarlara,    cui   quoque  cur»  est  * 


ster  parens,  Buggerente\eritatis  inimico,  flebilis  et  suscepit  ulnas   at^ue .  decenter 

infelix  cecidit    per    inobedientiam,  in  quo,    et   sub  pix.dem  fructu -"  P«^um   e^ 

quo,  et  per  quem  sunt  universa.    qui  crcumdando  sent.s  stil.   orat.o  vob.s 

implet  mundnni,  implendo  circun.dat,  inventum  est  quitur.                          pretium  est  enim,  vobis  fi- 

sacrum  corpus  beatae  Justin»  Antiochenae  v.rgin.s  jih.i/aaLwmii  innotescere,  quo   pacto  origo 

una  cum  reverenti  episcopo  mertyre  Cypnano  ;  the-  ciennus                        abunde  erga  nos  suam  imraen- 

saurum  scilicet  pretiosum  in  abdito  terrsa  diu  retru-  totius .  boniw «^   ^^  ^  [mmotit[a  tam 

sum,  a  paucis  prae  nimia  vetustate  notum,  in   basi-  sara  p  _  •                           Deug  honoratuft  et  conti- 

lica  sanctaa  RufinaB  quondam  nobilis  Roraanaa  raa-  delecta bile  mu                     tribuitu,.  Inspirante  ita- 

trona?  facete  c  humatum.  qua3  etiam  a.lhuc  sp.rans  nua  MWJ «ng         g          ^           ^    ^    tem|l0ris 

ob  meritura  sui  famulatus  peregrinacorporaSancto-  que  ■™                 eumderaque  Doininum  Papam  adi- 

rum  cum  ca^teris  Chnsto  mUitanUbus   ingenti  tn-  Koin'dm.^'nm  ocu|0,um  obtut.bus  spoliatum- 

pudio    plaudens  debita   obsequia    diligent.ori  cura  v.raus   a     p  ^^.^  dlvitiarum,   qua3 

impendendo,  terraa   commendavit;     non   .gnorans,  que  tacuitaie   maie                                      suff0cant 


a  Jonn  nt  an- 
tipapa. 


V 


2i0 


TRANSLATIO  S.  JUSTIN^E  MARTYRIS. 


M  conso-  D 


h    suffocant  hominef  in   ipsis  spem  suam  locan  tes  el 

«  tfffl.  vivos  deglutiunt  insulsos  et.  in  ima  baratr.  absque 

misericordia  demergunt  Ipse  autem  plus  flouto  sa- 

ssime  bostrum  percunctans  iter  ac  addens,  mi- 

^re    cur  ad  tam  n.ut.latum  et  deformem  ho-  tati  sumus  juxta  urbem.  Kepon.tur  apud  quoddai 

Zem  divertissemus.  Nos   vero   varie  In   corde  altare  corpua.  quod  composi tum  in  pheretro  jatn  12 

ve"  a  tes   quanta  et  quaHa  tam  prudenti  viro  -^-  hominibus  Jerebatur    Inceptis^  ad  laudem  V.rgini, 

l    er a emum  frejiraus   Bilentinm;   rem,  quam  vig.ius,  allatus  est  ab  his  duobus  poi  tu.nbus  ,,,„ 

petereni.  n  t)fttentes.nein  eravi  dam  paralytu-us.  toto  suorum  membrorum  m 


visitavit  et  tanto  munere  susoeptae  pietati» 
li  lavit. 

7   LBCTIO  vi.   Compertis  ltaqne  his,  e*cellentiori 
gandio  recreati    alio   vertimus.  Quid  plura?  Hosoi 
tati  sumus  juxta  urbem.  Reponitur  -- 


er,9'(ur , 
'WIciii  • 


ru8,obnixeDetentes.Beingra,vi     dara  paralyticus.  toto  suorum.membrorumj,, 

ii:::;;;,:;,:;r «3  S5E — A-  *■?■ aux,l,o:  quo  ^  »•*  «?  ^ 

'    .'      Sm«   \t  ille  audiens  atque  ab  imis     qui  disponentes  eum  procul  steterunfc.  Tuncom. 


i"ii''  .iu. 

1)8  • 


micomnium 


quidem  oculi  intendeUtes  erant  in  eura.  Ille  de  Chri- 
sti  praesidio  jam  securus  paulatim  vacillando  snr 
rexit,  Btansque  erectus  clamavit :  Congratulamini 
et  una  mecum  laudes  altissimo  fundite  Tonantij 
quia,  quam  non  sperabam,  adeptus  sum  sanitatemj 

..t    ..i.i    alionis   npdihns   fruphnr     inpis  r»fl    ni»nniMo  ,.,. 


pnlMtus  impertiretur.  At  ille  audiena  atque  ab  mis 

alta  suspiria  trahens.  obmutuit;  imo  mu tis,  nnplens 

KenM  lacrimia  tundensque  pectus  erudehbus  pu* 

gnis,   dilaceratisque  ac  (livulsis  und.que  capilhs, 

eiulans  vix  prorupit  ra  vooe.u.   Heu  mi  !  Heu  m. 

nt  ouid  mmrori  mmrorem  imponitisl  Cur  tnste  et     ^, •, ■■■ 

um  p^ius  nunc  tanto  dolore  laceratur  /,  Id     et  qu.  ahema  pedibus   mebar  me,8  ad  propn.  ,,- 

;,1    e.nner  Lre  desideravi,  alter.  oonceditur     pedebo.  Omneaitaque  eontraua  oraUone  pernoctan. 

q    L'i      nn    corous  menm  amarai  mortis  subire     tes.  oordaque  eum  pur.s  mamhns  Leyante»,  vocen 

operan,  Opto.  wrpusmen  ^       lt  A|,lsMin„.  d.centes  :  Benedictum  ncnen 

dolorem  .  dnm    .nt.ll  -x ^i-       • » ^  "^  iui    f.t  benedicto  ttl  vera  F;(lm,;a  chrisU< 

i!;;r,r  rsi ^safl  5 >-  -is  -*•  r m  aomiM  U'T""' 1: ! - 

ir  ooulis  vestris,  omni  amputata  ambiguitate.     tem  matutraa  luoe,  concuraus  utrorumqne  ^u„„„ 

'   '  ■ "  '      '     ,„.,,,  Da,nata    genua    figite,     factus  est  magnus,  ita  ut  vix  attrag,  possel  loeua, 

«  .  ....     e.:«       i....,i\l  trilnw      lllP- 


E 


I 


rumur. 


ea  gerainate,  quoniam  vestns  temponbus  me- 
rui>tis  tam  Banctum  corpus  traetore.  Hoc  aumraa 
vobis  pr«bet  Trinitas,  ut  conjuncti  chantat»  atque 
casiitati  caaterisque  virtutibus,  sic  ei  serviatis  l  m 
terris,  ut  una  cnm  ea  socictaiibus  virginum  cotglu- 
tinari  valeatis  in  coalis.  ,  . 

5  Lbctio  v.  His  auditis,  tamquam  miserandi  virl 
perBmanos    voc^us  moti,  in  lacrimas  puimus,  ac  consolatoria 
(3S2!V    verba  prosequentes  nibi)  prcficimus,  sed,  flexis  po- 
ur.uhnnsfe-  n^rjbus,  diu  taciteque  pravit.  Postremo  erigens  se, 
nobis,  quod  optabamus.  contradidit  poscens;  eatam 
decenter  tractari,  ne  pro  suscipiendis  bonorum  plu- 
rijnorum  meritis  m  iram  incideremus  Salvatoris. 
Nos  vero,    implorato  omnipotente  Patre   olympi, 
oculos   111   montem  erigentes   excelsum  mauuaque 
vergentes  ad   Austrum,   iueffabili  gaudio  recreati, 
sumpsimus  diu  desiderata  munera,  qme  sub  impres- 
Bione    sigilli   BCriniis  commendavinius.  Tunc  celeri 
cursu  statutisque  diebus,  secunda flante  anra,  per- 
venimus  ad  cortem,  quaj  dicitur  Varsia.  Putajidum 
deuique  est,  quod  non  abs  re  locus  iile  Varsia  vo- 
catur,  quasi  Varia  rn.quia  homines  varie  de  lioc  sen- 


populus  prsacedens  et  subsequens  Ln  sono  canorae 
vocis  clamabat  ad  Dominum,  adeo  quod  terra  vide- 
retur  mugire  et  ccelurn  tonare  .  tanto  lietiores , 
quanto  certiore^  de  beneficiis  Domini  gratis  ! 

8  Nobis  inter   haac  circumquaque  fremeuubns, 
adest  quaedam  rustica  male  a  dtemonio  yexata,  i>- 
strictis  oculis  ac  patenti  ore  borribihter  clamando; 
0  beata  Justina,  cur  domicilium  uostrum  inliingis; 
ut  quid  a  finibus   nostris  nos  eliin.nas"?  Nonne  aat 
tibi  fuit.  quod  A.ntiochiam,   nostris  vinbus  fraciiff, 
tua  ad  Christum  convertisti  victoria,  nosque  exules 
et  captivos  a  nostra  rejecisti  patria?  Numquid  ooo 
sufficiebati  quofl  nos  omnes  tua  superasti  patientia, 
et  Cvprianum  a  nostra  furata  esarte  raagicatNunc 
iterum  resum.s  vires,  ut  de  feucibus  nostris  evellas 
hic  elat.s  et  imin.les  o,%  Talia  gemendq  ehsit  em 
daBinon,  et  coactus  abscessit  ab  ea.  spurcissimi  laj- 
toris  relinquens  votigiuin ,   donans  nobis  certam 
$em  Dominum  laudandi  et  Martyrem  suam  Uono- 

^Q  Lbctio  vn.  Videntes  autem  tara  stupenda  n* 

catur.quasi  Variam.quia  homines  variede  I sen-  racula.  «n  ^^*£  £* Tto*  * 

tieoantq  Mii  aiebant,  quoniam  ipsa  est;  quamplures  lam,  proni  yec,      un      '           rpi(1  Jionishabenl 

C  autem,  non ;  sed  Romana  falsitas  U>re  probabitur.  ™"^"^                                  Domini  per 

Ibiqne  levem,  pretiosam  tamen,  deponentes  sarci-  ut  non  m.tius.  sed  uber         "^           nt(  tena,lUs 

nam.  statuimus  fidos  minis^ros,  qui  ei  sub  milit.a  preces  sacratissim»  \    g. r  ,  expe         ^  ^ 

Cbristi  indefe8sisdeservirentobsequii8,etcontinuaiifl  autem  expeditos  gresaus  a  e  ue.  p  ^      ^  ^ 

Dom.num  instigarent  orationibus,  qui  mentem  no-  nerunt.  Tunc    ?ul   ,illerI"e       "  acmuli*rum,  pue- 

stram  adhuc  vacillantem  recreaivt,  et  ru.nore.n  po-  i.nmensam  mult.tud.nem  ™orura          incogllltor..m 

puli  per  vaga  quaque   vent.latum,  remotis  obum-  rorum   ac  puellarum,  cogmtoru  i         ^  ^  ^. 

brationibus,  dilucdaret,   ne.  quod   inscii  perstre-  vidisse  proless.  sunt;  qui< """^^  crebresceBti- 

pebant,   verteretur  in  cumulum  celerrimaB  damna-  catorem  POpuloruin  erectisetra            ,      ulisquasi 

tionis.  bus,  lacrimis  madefaotis  in  reverDera^  ^^ 

6  Dum  multa  inutiha  a  nosfois  a-itareutur  cor-  in  extasi  positi,   uno  ore  Pf"V*  stimabilibns  JB» 

dibus,  claruit  immensa  pietas  Cbr.sti  reminiscentis  aiebant  :  Veni  Sponsa  Domini  11           christi>  *ln 

laborura  et  ajrumnarum,    quas  Virgo   famosissima  garitis  compta;  ven.  immacuiaia  j  e  h)sat illblr,>  W 

iSerofl««      P™  nomine  Jesu  secura  pati  non  trepidavit.  Cunctis  plebem  banc  pestifen  «««o™   comm1flseni.  M* 

iangvtnn  la-     namque  videntibus,  qui  tunc  illic  aderant,  a.nbtum  laqueis  dhl  irret.tam,  nunc  i            cu(]ore  .leb.l»'^ 

loranssanon-  ^   feminffi  rftstituit,   sicque   pristmas  redd.dit  denique  calore  exusti,  imm     ^    1            Anl0I1,i»i. e 

*"•                sanitati,  acsi  nil  mali  unquam  passa  fuisset.  E  re-  in   suburbium,  ub.   corpora  _o        ^           m  ,es>a 

gione  vero  alia  veniens  femina.   quaj  in  fluxu  san-  Victorifl  p  humata  sunt, 

cuinis  laborabat,  appropinquans  se  scriniis,  fundens  recreantes  corpora.               flAI1gortium,  i«  <P°    „„. 

precescumsuspiriis.hilansdiscessitderecuperata  10  Obeatorum  Jus  orum  cons^  _    ^.^  flll. 

Banitate,  quaa  vexata  venerat  diuturna  inhrmitate.  inhabitat,   ceu    ipse   Wf»       ■       ibi  sUm  et  eg° 

71            Tunc  primo  ibi  diversis  oblatrat.onibus  n  remotis,  tres   in  nomine  meo  congr  b  ^^  hlMDana  C»pe 

ceu  nebula  a  vehementi   vento   undique  disjuncta,  medio  eoram.  Quis  unqu           bilis  jubilatio  tf    ' 

ad    unam    concordem   devenunus  sententiam  ,    ef-  valet,  quanta  laus,  quam          ^bras>  ubi  m^     , 

fantes;   Benedictus    Dominus  ,   qui   nos   impuros  ubi  vera  lux  cunctas  lugai 


twrgmnt 
nwlo  dinou 
likratut, 


Satn  IfPM'* 
,n  iM^urN 
prtu  itrM 


Ad  illas  mu 
lier  svrda  et 
olleia  fluxu 


tccio»' 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


241 


i  Mutenue  depellit  obscura,  obi  datur  requies  post  ret.  Rem  roagnam  auditam  diremus,  non  tamen  vi-  I 

i  horem,  laetitia  post  dolorem,  levamen  postfatiga-  Bam,   pro  certo  tamen  cognovimus  factam.  Audita  E*  MSS- 

.      ni    et  gaudiura  absque  defectione  mansurum,  ubique  fama  tantarum  virtutum,  uniuscujusque  ani- 

u:  Dominus  in  illis  et  ipsi  in  Domino  perpetuo  con-  mus  satagebat   ad  tantam  divinaa   virtutis  venire 


uDi  consolida- 
tur  poralijH- 
cus; 


W»  stiniulis  a^itaios,  Tania  excrevn  ixuuv,  quaui  ue  iungiuqui2>  properames  nnipus,  ion^o  uinere  la- 

enuis  litterarum  peritia imbutus  dicere  queat.  Ver-  tigatae  pervenerunl  usque  ad  fluraen,  quod  vocatur 

ente  vero  sole  ad   vesperam,  levantes  pretiosum  Tarus  t  :  dum  vero  in  ejus  ripa  diu  querelatae  se- 

unus  intraverunt  mcania,  antecedentibus  multis  derent,  ablata  omni  spe  traseundi  per  magnitudinem 

l&moadibus*et  crucibus,  veneruntque  usque  ad  beati  aqua»,  vertentes  cor  in  diversa,  quid  agerent,  ne- 

Joannis  evangelistae  q  ecclesiam,  ibique  reponentes  scirent,  inspirante  tamen  Spiritu  sancto,  quod  vi- 

sanctum  corpus  et  protelantes  sacras  vigilias  usqui  sum  est  melius,  sunt  prosecutaa.   Fixis  namque  in 

ad  raedium  iter  bootia  lassati  quidem,  sed  non  sa-  terram  genibus,  orantes,  auxilium  Christi  petierunt, 

tiati  abierunt  atque  usque  mane  siluefunt.  ut  intercessionibus  beatae  Justinae  daretur  facultaa 

II   Lectio  viii.  Surgente  vcro  rnatutino  lucifero,  transjtus,  quem  peroptaverant. 
Qui  prcesto  est  eum  pure  quaerentibua,  remotisque         I  '   Mox  ul  finem  orationi  imposuerunt,  mira 

nebulis  superstitiosarum  cogitationum,  surgentes  de  dictu  !  videntibus  illis,  navis,  quaB  ex  alia  parte  v 

.  .  !  i  •        .1      ....  .   ,..w ......  *•       ...1       ..r.,.,.4,.      Unn  .lnli'ilin'       nut.  <->l  1 .  f  i\    Iii../__     •!      ciiJ..        fMll     llfTitiiN:       iilli    i 


cubilibus  conciti  denuo  veneronl  ad  sancta  loca 
visenda,  ut  iterum  satiarentur  deliciis  opilicii  Re- 
demptoris,  et  extingueretur  dolus  venenosi  et  tor- 
tuosi  draconis,  et  recrearetur  vivida  laus  inVictis- 
simi  Pastoris.  Dum  certatim  Dominurn  implorare 
cepissent,  adfuit  quidam  inops  paralisi  forfce  per- 
culsus,  totis  viribus  corporis  alienatis.  Nisu,  quo 
valebat,  tractare  corpus  Virginis  satagebat,  duobus 
scamellis  adjutus,  nullius  adrainiculo  fultusj  cujua 
calcanea  ita  posterioribus  partibus  erant  conjuncta, 
quod  concurvatus  et  conglobatus  plus  uno  cubitu 
longior  a  terra  non  surrexerat.  Tunc  divina  \ 
ctus,  ita  surrexit  extensus,  yeluti  si  nil  pati 
conquestus;  membra  aempe  diucurvata  ad  proprium 

runt  statura  tota  sanata;  nullum  ibi  aparens 
vestigium  laesionis,  ubi  operata  est  salutem  medica 

as  Salvatoris.  Relictis  illic  sustentaculis,  abiit 
illa  sus,  qui  diu  contractis  nervis  venerat  moestus, 
jam  securus  de  accepta  sanitate,  ridebat  de  mem- 
broruin  paralitate,  reversus  est  ad  propria  absque 
pedum  vacillatione,  et  Deo  de  suo  inopi  marsupio, 
quod  potuit,  obtulit,  sine  mentis  confusione,  gaudens 
illu.l  implere,  quod  scriptum  est;  nam  omnia  iin- 
plevit,  qui,  quod  potuit,  fei 


UH     IU     .        HUCIIHUUO       IUIO,       llllll-i     UUU/     ls.\.      UIIU       IMII    I.C       V  i~        ,  .       _ 

.    .     -  iv  j,  transeunt  /lu- 

debatur,  respluto  fune  a  sude,  cui  ngatus  adnaere-  nen;auut 
bat,  absque  nauta  proprium  peragens  iter,  ad  eas  ne 
enatavit.  Illae  ad  hoc  territa?  ac  mente  consternatae, 
donum  a  Deo  concessum  susceperunt,  et  securae 
certatim  intraverunt,  atque  eodem  gubernatore  na- 
vem  regente,  transmearunt.  Istaa  itaque  Ohristum 
Deum  magnificantes  illaesse  exierunt,  ac  callem  car-  E 

gratulabunda  nimlocumperveneruiit, 

el  omnibus  omnia,  quae  illis  in  via  acciderant,  nar- 
raverunt,  confortantes  et  beatos  mtefl,  qui 

tantre  Virginis  ditabamur  meritis.  Quis  mente  cap- 
tus  dubitaret,  nos  pro  tantis  miraculis  jucundatoa 
non  esse,  quos  tam  raagnae  et  innumerabiles  virtu- 
tes   sedule  feceram  ?  Alio   quoque  patrato 

miraculo  recreati  sumus,  dicentes,  quod  quidam  per 
Padum  navigio  venientes  et  jam  procul  civitatem 
videntes,  unus  ex  illis,  nemine  sciente,  corruit  in 
aquam.  Isti  vero  sonum  audientes,  nil  tamen  vi- 
dentes,  quidnam  esset,  alternatim  clamare  ceperunt. 
Coraperto  autem  lacto,  elamosa  et  flebili  voce  aie- 
bant  :  S.  Justina,  si  quod  apud  Dominum  prome- 
ruisti,  adjuva  incredulitatem  nostram. 

|8Trepidantibusitaque  illisetanxiequaerentibua, 
quidagerent,  subito  visus  est  super  aquam  hilari  aguis tuffoce- 


CJK1M  illumi- 
natur; 


3vit,  qui,  quod  putuit,   !■■  quiunb«^,au«.™  r  l  tur.prodl- 

l->    ^otoeo  contigl    quod  quidam  caecus  ma-     vultu   natans,   ignarus,  quod   socn    | rt.      ;/ 

i-   AinoLo  co,  ooiiubii,    |  l  «—**•<»«*-    nA.nna  pn m  dftvterA     oinmi.    iberatus  *.,....„,#„, 


Sa»rt*  potro 
'""""i  Inpo. 
''""'-'<  navi 
Wnte  appel, 
l<ntey 


nibus  proclivis  rependo  veniret,  qui  obnixe  rogans, 
ut  ei  interventionibus  beataa  martyris  Justinaa  con- 
cederetur  gratia  duplex,  ut  visum  oculorum  ad  vi- 
denda  bujussaeculi  male  deceptoria  opera  acciperet, 
et  clarum  lumen  obtenebrataa  mentis,  ut  Domino 
Creatori  suo  incessanter  servire  valeret.  Et  quia 
fideliter  petiit,  illud  invenire  promeruit  :  dum  talia 
devote  quaareret,  adfuit  auxiliatrix  misericordia 
Cliristi,  quaa  non  patitur,  sibi  devotos  incassum  pul- 
sare,  sed  sagax  est,  a  qua  quasrentibus  sinum  ma- 
gna3  pielatis  aperire,  mox  clarura  ei  priestitit  lum« -n. 
Dum  tamen  adeptus  est  donum,  quod  quaesivi 
naUter  adipisci,  non  ambigimus  spirituale,  quoniam 
vidimuseum  vinculo  charitatis  ita  correctum,  quod 

ne  quid  postliac  indecens  aut  turpe  audivimus  al 

esse  prolatum,  sed  maceratua  jejuniis  est  afflictua 

orationibus  finem  expectabat  optatae  retribu 

Felix.,  qui   inter  tam   Lubrica?  Betatis  multiplicem 

turbam  consequipromeruitsanitatia  gratiam.  Eodem 

vero  die  in  quinque  r  miraculorum  gaudio  devotas 

populi  laudes  dederunt  altissimo  Domino. 

13  Lectio  ix.  Quia  unquam,  ardua scientia  im- 

•  butus  tara  purura  habens  pectus  ac  linguam  revol- 

diaertam,  posset  effari  tantaet  talia  miracula, 


Sustentante  nempe  eum  dextera  Domim,  Iiberatus  prxservatur. 
est,  cepitque  investigare,  ut  quid  tam  pallidam  fa- 
ciem  ac  oculos  lacrimis  madefactoa  haberent.  Rem 
vero  gestam  per  ordinem  pn  secuti  sunt.  Ille,  aliud  p 
nil   sensisse  se,    fatebatur,  nisi   manum   cuju 
Feminaj  eum  super  aquam  ferentis,  et  hanc  conso- 
lationem  dicentis :  Ne  timeas,  quiaegotecum 
quam  pro  certo  Sanctam  Justinam  esse,  credimus. 
Hiec  quidem  e<  plura  alia  signa,  quaa  aemo  morta- 
ljmn  dinumerare  valet,  operante  Domii  i  sunt 

per  virginem  Justinam  in  loco  pausationis  sme,  et 
ubicumque  memoria  nominis  ejus  c  >ra- 

no  ab  Incarnatione  Domini  nostri  Jesu  Christi,  rail- 
[e  Imo  primo,  i  tto  decimo  Kal.  Septerabris,  In- 
dictione  quarta  decima,  et  Sunt  hodie  per  plura  ad 
laudem  et  gloriam  Domini  Jesu  Christi,  qui  cum 
e,  et  Spiritu  sancto  vivit  et  regnat  Deus  per 
infinita  sa-cula  sa3Culorum.  Amen. 

ANNOTATA. 

a   Titulus   Inr,    ir  reperitur  praej 

lectiombus  in   B£8.   codia    Placentino.  Qwepiam  in 
Hlo  assertintur,  qum  non  awfltl  i«  sequentibus  Lnnon,- 


scopo 


EX  MSS. 


TRANSLATIO  S.  JUSTIN^  MARTYRIS. 


"Ji*sc.  D 


^  .n  exeunte  mense  niti,  ut  videaniur  oxiguo  tmporie  intorvaUo  conti\ 

A  scopo  Placentino  ad  pfnt,fic.      p    *  v  Placentia9  Joannes  antipapa   cathedram  Romanam  invatit  m 

Majo  anni  doqogxovii,  <W«™  r  * 0  nibil  certum,  997,    enque    exturbatus   fuit  anno    sequenti,   n 
prsefccit  Sigifredum  quemaam,  ™»  4              enutm.      ^,.^.  Cmw  ammymw  toctt/enter  a^rat,  06(jnHI>M 

oisi  quod  fuerit  monachas  Beneac  m    ,  .^  ^^  s_  Justinje>  ^  rwnpore  ApMtoftMj 

deroocctipfl*flt,  e;i«pscttdopflpfltttd«cminen«ttwindiHr, 
reftgua  /m'c  conjuneta  deberent.  Translatio  conHgisu 
dicitur  anno  1001 :  igitur  sacras  reliquias  per  tr, 

..  .,.„■•    .,,!,!,...    intiT   np.p.rhiMtimfM  rnniis    mmmdii 


(luuiin"    >'"'• ■••••  ■   •  servfltnl  ./oajj_ 

wes.  Vidests   Qloriam  posthumam  num.  32  ei 

../..  /,„•»  m*n>ix  m  ///.s<r  /'('/  i.similui  vidcntur    acm 


W?fl., 


E 


///<//■<//. 

1  7/crum  trartai  apographum  aliud  et  habet,  sicetiam 

vivatis  in  terns  et  una  etc. 

m  Paitfo  superitis  legit  Poggialius,  ccelum/'/,  \u- 
strum,  impetrato pro  implorato.  tiujusmodi  vanatio- 

■      .  ~ .......   rtor/i       iirn./n'/*'rinn  )i,'nli- 


•         w,  <m«fl   997    Placentix  sedentem    ei- 

rLnni  apttdci«iflme*in  kgun*****  jfr 
Siglfredum  J '''^    >  iatum   fuisse.  Sigifredus 

rumque  agentt,  coaajuiort  u,    m  Pla_     nes.   rw»   «— »  r • »- «  *rW., 

porro  rursus  infra  non  memorm                 »   ^    ^  ^.  ^  m/m/s  ,-n /„,,,.  yertsuni&a  wdentttr,  M«flnawf; 

Mttm.  ff*c  iflitur  e(  «Iw.  ?"*  «          SVnchrdnus,  i  Pw«"'«  apographum  habet,  pandi  perdidimus, 

canjectttrfl  t^'^'"'"'''  B^ec."  M _7  '             ',,,.,.„,.,  wl  gU2  RiM  stflnifcflnt. 

qili  Lcctiomhns  hsc  prxfULit.  fijws  .           mani-fWfl(,  k  Exscripsit  Poggialms,  et  lacerum  pectus  gra- 

aduhtio»!    atlribuo  litulos    Joanttt  anupuy  yioribus  insulcatis  doloribus.  Ncscio,  in  utro  apogra- 

tam  liberaliierprofusos.                        testimonium  in  pho  conformius  ad  autographum;  at  mimr,  ex  t 

b  Habes  Glorix  posthum  i  num.  iu  ^  dWer.fl  rfl/-rrt.  Observavi  porro  Qlori*  posthum* 

apoqraphoad  Majores  ***  ohml  """"'  *     ^  ,,,  wwm.  29  «•/  sefl.,  Pe«r«m  A""'"»'  "^rrr,,  /oflwni 

focie, segttenlifl  in  codiceMb.  ecciesia  aures  naresque  amputatas  et oeulos  effossos  fuisse,  ad* 

legi.  VariaX  in  nonnultis  apographuma  ixua  uon^  ^  ^  ^  Uographum  S.  Nili  et  chronographum  8* 

Christophoro  Poggiali  ex  eodem  coaw  ^^  Roman08  antipap*  linguam  evulsisse.  De  po- 

C0Uegis  meis  datum.  Hic  pro  coaternus,   -./  ^  toanm  scriptorum  auctoritate  nihil  statuo:  at  «i 

mus.                                     .   ,,   nOTaYltfi.    nescio  posterioribue  credatur,  conficta  censeri  debent,  quscum. 

c  Poggialii    apogmphum    luwet   peraii    ,  flnonymttS  -7ori////'.s  tomenfa   et  dtcla  comms- 

1ltvum  correctius.  Fideri  possunt,  qux  in  Qlona  post  . 
B                  /;,////,  prrdtv  rem^ne  §   1    exammavi 

/ gL   ntttn.30et   seg.   m  anonynn  hu^s 

,n. //;   «odemiWoiflCflcircfl/flflnnisWmporflreper- 

Lic  Pas(  |M  ereuftttn  el  fld  J «  V^atum  fuw< .  M»  ^  jj^  ^  Anwotflffl  ^  ,m,n//,/(.s  ,,„,„„, 

fltta  miflisttnl  partim  yertsimiita.  Lnitianifltts  impteflm.  Circa  Kflrsiflm  ifeiiofil  ta*- 

d  Pra  dicta,  es«    bi  Pww'»  «W^1^  S  s»pe  PflflfliflKttS.  Varsinm  locus  est  m  moutibu. 

paulo  infra  pro  postponunt,  post  P^^fJ  S3i.  inter  Orientem  et  Meridiem ;  at  corroit 

-  waa  -~H=  =£=&  s*  s»%9 

L  autographo  describ,  potuerunt.   Q »"  ««.      <        '  »*««*«.  '.«'-»'■  ^;'" ^ ' '''      ." 

a,,,,,,  „1^  exeode ita  ■-/'-"'"•         "  "  ,    .     ,s(S   „ w b  W*  * """''. 

scriptoris xtatem.  ,  ,   u  /N/(,m  {amen  tp«  '''•',";'  (/   .   ...       „,„« 

f  Fiii«  tn  Ecclesiam  munificentwimus  Otto  III  im-     hereni .  .,gsflttrttW]  e(  gwidem  »ni^   >u 

mala  ibUem  ,11,  mmalur  mM*  «'*'-  Conm  |Mm     7«r««»  J»  e  W««»»el? 

,,„,„„,  jm!  /- '-"  o-'»"'"''.  «*«   """"„";„„„„  alle,o  hic  '■"/"'"•  ";''„„,„ 

conatus  ett.  Imma<u,a  tamen  morte  suWaliw  «I  23     wdert,  0  '•  s.  Justm».  *"      rfl 


»-"""■  "  """"  """"  «  ^nara^M--  —     5^»^,%.:  ^£5*5  ff 
"7p™  Zuvero  ejUs  ossa.  M  »**..  »a-     ^fg^P£i>  • »  ^ 

b  .  :^       /t„»    ntrmi   sn«M       SC«(.    ««     Ca»  MWl    t«»*   / 


e  P,„  sacru  vero  ejus  ossa,  byil  **(■*■,  la-  nO>,  f^J^  /irf,  contactum  —- 

::;::. :r^:;.;::,:r.r;;;r;.ic;  ^o^*^^» 

,,,    ,„,„„   „mp„r,   aKhaw   iaventionis   et  elevatroms  >^  V^- ^  ^                elfns  l.aeUn^ 

adjnnctU  nihil  altinctiu*  UUHm  ecnptor, qui  <««  »»«•«». **£%&*  :  ■«  ■««»"  ^/ 

m»«Ji «■  fcic  -',-"'"'  *«  »«cri  corpari.,  ■«.  «»«« •'«»  '  ^  '    (Wfl  fltoaw„«m  """;„„„,  ^»" 

,„„,,  ,,,„,„  q,ec(a..et.  iVo»ne  ex  conjecturi.  omn  se  **™<"m  "  "  Zpoironnm  hatent  Pl^"    ^ 

Ix  Ila  conjuncla  connexaque  reprxsentantur  hk  om-  p  8.  Anwmn,      y 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBHIS. 


243 


lianjuc   cultu  venerantW   die  4  Julii,   quo  de  illo  in  r  Est  hoc  sexlum   ordine  ab  anonymo  enumeratum    D 

Ooerc  notlTO  dispulatum est.  S.  Vwtoris primi  episcopi     prodigium.    Verum  non  omnia  eodem  loco  vel  diepa-  E*  MSS- 

i  fcfitum  aguntdie  7  Decembru   Ulrique  dedkatafuit     trata  sunt;  dealiu  igitur  illi  sermo  est,  qum  vel  di~ 
uburbana  illa  ecclesia,  utriusque  eUam  sacris  exuviis     stincte  non  noverat,  vel  nobis,  causam  ignoro,  subticere 
Atata    Jam  ab  mitio  seculi  noni  duobus titulis  accesse-     voluit. 

■  /    utGloris  post.  num.  20  observavi,  S.  Justinae no-         a  Quod  nento  descripserit  miracula,  quse  soli  Den 

auod  """  eum  episcopali  cathedra  amisisse  videtur     cognila   erant,  non  miror,    Observare  porro  hic  tertor 

tt  medium  seculum  nonumtquo  nooa  calhedralis  intra     potesty  quam  caute  nebulis  sesuamque  aetatem  involvat 

urbis  mcenia  fuit  eondita  et  soliS.  Justinaa  dedicata.     anonymus.  Non  sine  acerbo  mimi sensu queritur,  quod 

Xoiat  in  ssepe  laudatis  Observationibus   Poggia-     negligeniiaignaviaquemultorummiraculorummemoria 

Uus   quse  huc  pertinent,  sequentia.  Ubi  primum  Pla-     excideri{:  asserit,  per  quinquennium  dies  fere  singulos 

centiam    delata  fuere    sacra    haec    pignora,  non  in 

cathedrali  statim  collocata  sunt,  Bed  ad  breve  tem- 

plls  quoddam  deposita  in  vicina  ecclesia,  S.  Johan- 

iE  domo  appellata.  Translatis  inde  in  cathedra- 

lem  duobus   praedictis,   fSS.   Cypriani    el   Justinss 

corponbusj  corpus  S.  Theogniti  sive  dono,  sive  alio, 

nescio  quo,   titulo,   ibidem  remansit  et  per  aliquot 

secula  adservatum   fuit,    ut  citata  superius  charta 

anni  mccxv  (vide  illam  lector  Oloris  posl.  num    M) 

noedocet ;  donec  fortasse  circa  annum  mdxliv,  quo 

Apostolica   auctoritate    ecclesia    S.    Joannis    solo      Apennino  monte  in  tractu  Placentino  et  limite  ditionis 

«quata  fuit,  ob   plateam   ante   ipsam  cathedralem      Genuensu.  Nomeii  facit principatui  ValhsTari,  quem 

decentius  ampliandam,  translatum  fuitin  ecclesiam 
B  monachorum  Benedictinorura  S.   Xisti   hujus  ejus- 

dem  civitatis,  in  qua  nunc  quoque  satis  honorifice 

conditum   quicscit.    De  corporibus  SS.   Cypriani  et 

Theogniti,  '/"<'"'  Placentini  pro$.  Theoctisto  habent, 

examinavi    Poij<jialii    aliorumque    scriptorum    asserta 

Glorix  post.  §  4. 


prodigiis  novis  distinctos  fuisse;  ai  ex  ittis  omnibus 
nullum  nobis  refert:  hstc  mox  opinionem  gignerent, 
illiiiu  nfni  exiguo  post  factam  translationem  tempore 
scripsisse:  verum  mox  lamquam  novum  allegat,  quod 
non,  qux  viderat,  sedquss  audierat,  relaturus sit.  Er- 
ijonc  prwscus  ccleris  miraculis  cl  translationi  adfuitf 
Ita  quidem  passim  seipsum  exhibet;  sed  vide,  qusz 
Gloii.c  post,  num.  33  et  seqq.  in  hanc  rem  plura  con- 
gessimu8. 

t  Tarus,   accotis  il  Taro,  le  Tar  Gallis,  oritur  ex 


uti  ci  ducatum  Parmensem  interfluit;  Parmam  inter  E 
ct  Juiiam  Fidentiam  secat  viam  /Emiliam,  tandemque 
in  Padum  iZ  milliaribus  infra  Cremonam  influit.  /-'""- 
drandus,  ex  cujus  Lexico  fca?i  desumo,  addit,  esse  flu- 
ciiiin  perniciosum,  quando  pluvik  vel  nivium  solutione 
intumescit. 


DE  SS.  MAGIGNO,  NABORE  ET  FAUSTINO  MM. 


j.  s. 


Tres  Marty- 
rts,  omisso 
mortyrli  loco, 


EX  APOGRAPIIIS  HIERONYMIANIS. 


D 


c  tribus  Martyribus,  quorum  nomina  bre 
tis  gratia  uno  tantum  modoin  titulo  expressi, 
licet  varie luxata  sint  in  Martyrologiis,  mul- 
tum   dubitavi,   on  ad  hunc  spectarent    diem. 
Eicinm  in  Martyrologiis  Hieronymianis  solet  exprimi 
locus,  iii  quo  singuli  Martyres  sunt   passi.  Ai  horum 
triinii  Martyrum  patssstra  non  assignatur,  uti  subinde 
eontinyitf  maxime  in  iis,  qui  dienon  suo reproducun- 
tur.  Examinavi  igilur,  quantum  potui,  an  non  perti- 
nereni  ad  alium  diem:  nam  et  silentium  martyrologo- 
rum  omiiiuiii  medii  xvi auxerat suspicionem,  ea  omisso 
C  loco  brtam.  Nam  potui  tamen  reperire  ulb  aliodietres 
eorumdum  fere   nominum  socios,  ideoque  credidi,    >c- 
ferendos  ad  huncdiem,  saltem  donec  clarius  alicubi  m~ 
notescant;  apographa    enim    Hieronymiana    satis    de 
tribu8ili  sconsentiunt,  rat  onesque  incontrarium  allai  t 
non  evincunt  certo,  ad  alium  illos  spectare  diem,  cum 
Martyres  innotescere  collectori  potuerinl  sine  loco  ma)  - 
tyrii,  posterioresque  martyrologi  alios  i  liam  plures  prse- 
termiserint.   Accipe  itaque,  lector,  pauca  illa,  7" ''  dt 
his  dicenda  occurrunt. 

2  Apud  Ftorentinium  in  textu  post  S.  Luxurium, 
in   Sardinia   annuntiutum,   ita  hi  scqnuntw :    Et  S. 


Magigrifc  Naboris.  Faustini.  Notat  Florentmuspag,  varie  fn 
1069,  in  codice  Blumiano  legi:  Etalibi  natalis  san-  Hleron,jmia- 
ctorum  Migigni  etc.  Non  fuisse  illos  Socios  S.  Luxo-  nts  memora- 
rii   martyris  Calaritani,   insinuant  primum  vocee  et  «- 
alibi,   ifl  variis   co<  fi  !    idemque  apertius 

1    rbeiensi,    ubi  Luxork  prspnnuntur 
rbis  annuntiati  apud  Acherium:  Et  alibi  n  1 
S.Migigni,Naboris,  Fanstini,  Epternacensiscodexha- 
bet-  Et  alibi  Nigeni,  Nabroti,  Fanstini.  Richem 
jw;Etalibi  Migiuni  Naborti ,  Fanstini. Magis confuse 
lU,  moreexprimunlur  in  trihus  codicibus  contracliaribus,  F 
nimirum   Augustano,  Labbeano  et  Getlonensi.  Primus 
habet:  Magni,  Nabosti,  Faustini.  Secundus:  Nigm, 
Naborti,  Faustini.  Tertius :  Migni,  Naborti.  Fastini. 
[ddil  editor   in  Annotatis,  legi   in   codxce  S.    Galli. 
Ma-ni    Nabosti,   Faustini.  Ex  allegatis  colhget  stu- 
diosus  lector,  incerta  admodum  esse  ob  variam  corruptto- 
nm   duorumpriorum  nomina:  nam  primus  smbitur : 
Magignus,  Migignus,  Nigenns,  Migiunns,  Magnus, 
Nignuse(Mignus.5wufldu»:Nabor,Na 
bortus  ci  Nabostus.    2Vrfiiu  oero  Faustinus  passm 
dicitur,  ac  uno  tantum  loco  Fastiuus. 


*°c  die  i„ 


DE  S.  SENATORE 

EX   MARTYROLOGIIS 


II 


ut    non 


ujiis  Sancti  nomen  vetustissima  ffieronymutm 
Marlyrologu  qxemplaria  ad  hunc  diem  mi- 
scriptum  habent;  cetera  omnia,  qumadipsum 

spectant.  ignota  aul  incerta  manscrunt,  ita 
thodo  ULiui  gesta,  verum  etiam  vdx   conditw, 


laureaet  ttas  acregio,  ubivixerit.obiertveautcultus 

ni.  penitus  lateant.    Xn  vetustiori    ffier fmM0, 

L  Luvensi   Martyrologio,  a  Florenttmo  typu  edito, 

inAlbano   nateUs   sancti  Senator.s.    Eadem       - 


c.  s. 


244 


A 

AUCTORB  C.  S. 


JBieronymianis 
Usvardino, 


B 


aliisque 
recentioribtu 
et  Romano: 


qui  qvis  fue- 
rit,  ignotum 
est: 


kabci  Mariyrologiw  Oorh  Spctlegto  Acii 

2    cui  et  aUosa  onsenttre,  laudatus 

Fbrentinius  testatur.  Consonani  etiam  Rhinovtense  et 
Richenovi  erContracta  Hieronymxana  tom.  vu 

juniiaSollcrionostrovtdgatatinquibuseodemdiedir 
clW;EtinAlbano,Senatori8.A//a/m;ttm^Afar- 

tyrotogia  eumdem  sine  loCo  annuntiarunt.  Autisstodo- 

wsenuodMarteninsetDurandustom.SAnecdo* m 

veterum,«bie*  te  mnos  dmter  mto  exaratum 

cemmTuntt  brevUsime  sw  habet:  Romse  Eusebn  con- 
oris,  Senatoris. 

9  Corbeiense  breve  ibidem   att:  Et  natalia  sancti 
Senatoris.    fl/flgt*  cftowi  obscurum  hicest  Gellonense, 
tom    2  laudati  Spicilegii  Acheriani  editum,  -/'""/  post 
annuntiatum  Eusebium  sequentes  uelut  socxosmartyres 
tMit,    Alibi,   &igu!«w,  Senatoris,  LuxOn,   Migm, 
Naborti,  Fastini.  Similtima  legen  est  in  Martyrologto 
Augustano  ct  Labbeano  inter  Contracta  Hieronymiana 
,,,,,„„,  tomocitato.  Ab  Hfsce  ommbus  longe 
discrepai   vetustissimum    Epternacense ,    ahas   ettam 
Vntuerpiense  et  S.  Willebrordi  «  Florenlinio  appeU 
latum,  in  quo,  uthic  ipse  bbservavit,  S.  Senator  cum 
aliis,  adpraesentemdiem  spectantibus,  pridie  annuntxa- 
tur  his  verbis:  Romae  depositio  Eusebii  episcopi,  et 
in  Caballono  Senatoris,  et  in  Sardinia  natalis  Luxu- 
rii  etc.  Reliqui  mariyrologi  ante  Ustiardum  de  itlo  non 
meminerunt:    nam  quod  >"  "'■''  tdonianis  apo- 

raphis  hoc  die  xxv.  legitur:  Et  in  Albano,  natale 
sancti  Senatons,  id  inter  ejusdem  auctaria  reputant 
Mll  weydus.  Quam  ob   rem  Sollerius  in 

Observalionibus  ad  Martyrohgium  Usuardi  scribii 
dubitare  se,  quin  hic  ei  Hieronymianis  acceperit,  quae 
de  S.  Senatore  hacpariter  die  sic  inquil:  CivitateAl- 
bano,  sancti  Senatoris. 

3  Beinde  etiam  in  alia  Martyrologia  Iransiit,  </"0- 
rum  aliqua  subjicio.  Petrus  de  Natalibus,  epUcopus 
Equilinxis,  in  Catalogo  Sanctorum  lib.  xi,  cap.  ultimo, 
unm.  261  ipsum  sicmemorat:  Senator  njartyr  iu  ci- 
vitate  Albana  passus  esl  vi  Calend.  Octob.  Ai> 
varians  compilator  nostri  MS.  Florarii  S.  nctorum  eo- 
iieixxi  habet:  Civitate  Ail  ancti  Senato- 

ris,  viri  uobilis  et  multum  religiosi.  Cum  confessoiis 
titulo   eumdem   annuntiavit    Franciscus  Maurolycus: 
Civitate  Albana,  sancti  Senatoris  confessoris   Contra 
Petrus  Galesinius   in  Martyrologio   sancta   Romanm 
Ecdesiz  illum  martyrera   appellavit  hisverbis:  Al- 
bani,  sancti  Senatoris  martyris.    At  veio  Eminen- 
tissimus    Baronius    in    Martyvologw    Romano    sntius 
m,  utroque  titulo  praetermisso,   ric  annun- 
tiare:  Aioani,  sancti  Senatoris,  quo  modoetiam  nunc 
in  eodem  Martyrologiu  per  Benedictum  XI V  Romanum 
Pontifircm  feliciter  regnantem  nuper  aucto  castigatoque 
legilur.  Singularis  est  AndreseSaussayi  in  Supplemtnto 
Martyrologii    Gallicani    assertio:    Apud    Albanum, 
Gallise  Narbonensis  oppidum,  sancti  Senatoris  con- 
fessoris. 

£  E.v  hisce  omnibus  de  S.  Senatore  hodiemo  nihit 
certum   habemus  prseter  vetustissimam  illius  in  sacris 
Fastis  memotiam.  Quam  spissis  autem  tenebris  cetera 
involuta   lateant,  colligere  licei    ex  Baronio,    qui   ad 
laudatum  Martyrologium   suum  sequentia  annotavit. 
De  quo  fS.  SenatoieJ  Usuardus,  Ado  fid    cst,    Ado- 
niana  ouctavinj  atque  recentiores ;  quibus  vero  tem- 
poribus  vixerit,   nullus  prodit.  Fuit  autem  Senator, 
itadietus,  intirnus  homo  S.  Germani  episcopi  Anti- 
siodorensis,  de  quo  Constantius  in  Vita  illius  lib.  2, 
cap.    0.    Fuit  et  alius   ejusdem    nominis  Ronu 
prcsbyter,  qui  functus  est  legatione  cum  S.  Abundio 
ac  sociis,  Constantinopolim  missisa  S.  Leone  Papa, 
nt  apparet  ex   ipsius  epistola  xxxm ;  itemque  Cas- 
siodorus  dictus  est  eognomento  Senator.  Hsec  Ba- 
ronins  divinantis  in  modum,  seu  potius  conjecturas  ad 
divinandinn  aliis  suggerens;  verum  ego  nultum  ex  illis 


DE  S.  SENATORE. 

um   puto.  Tn   Vita   S.  Gem 


nostrum   puto.  In   Vitd    8.  Germani  AutissiodorensU  h 
per  Constantiunr,  apud  nos  iata  tom.  vu   Jutii    a 
xxxi,  lih.  1,  cap.  7,  etlih  VajyAreveramemoratur 
atiquis  Senator  nomine,  ejusdem  sancti  episcopi  an 
et  hospesi  sed  is   presbyter  erat  Alesiensis 
Burgundise;   neque  video,  eur  idem  esse  credatura 
S.  Senatore  Albanensi, 


cutn 


5  Dealtero  Senntovc,  episcapo Mediotanensi,  act 
in  Opere  nostro  est  ad  diem  xxvm  Maji,  quo  cohtur  Z^'11 

qui     enni     veviMintllinic    fucnt   is     ipse  presbytST    o  s 

LeoneMagno  legatus}  videtuv  et  hicnihilprseternonutn 
cum  hodierno  Sancto  habere  commune.    Cassiodorum 
ilcimjuc,  qui  cognomento  Senator  dictus  fuit,  hodie 
Martyrologiis    annuntiari,  etiam   multo  minus  veri 
mileapparet.  MaloilaqueS.  Senatorera  nostrumAl- 
banensem  alium  qnempiam-,  nobis  ignotum,   crederc 
sed  <in  hic  martyt  fuerit,  an  confessor,  magis  atnbigo. 
Martyrem    illum   diserte  facit    Petrus  de  Natalii 
iium.  i{  icluiiis,  ijui  videturistud  inaliquo  Ms.  r,jiilce 
reperisse.  Tnttio  enim  capiiis  ibidem citati  praemiseral: 
Plures  Sancti  ultra  supra  positoa  existunt,  de  quo- 
rum  vita  vel  gestis  nihil  penitus  potui  invenire,  nisi 
eorum    solummodo  nomina  et   dies  festivitatum,  et 
mliil  ultra,  msi  depaucis,  de  quibus  etiam  loca,  in 
quibus   passi   sunt,   vel  -^ine  martyrio  decesserant,  ^ 
conscripta  repperi ;  ex  Martyrologio  videlicet Hiero- 
nymi,  Uauardi  vel  Adonis. 
.  6  Et  idcirco,  ut  mhil  eorum,  quse  deSanctis  in- 
venire  potui,  omittatur,  in  fine  pra^sentis  Operishoc  f™™'' 
unico   capitulo    ea,  quae   de  nomininibus  et  diebua  rm  m 
festis  dictorum  Sanctormn  in  praedicto  libello  con- 
scripta  sunt,  recolligerecuravi...  Ad litteram tamen 
prsmissa,  ut  inveni  subjiciam.  //."•  ipse  prsefalus, 
tandem  inter  cetera  ait:  Senator   martyr  in  civitate 
Albana  passus  est  V)  Cilend.  Octob.  Hisce  consonat 
Ccm  Hagen-oyensis   inter   Auctaria  Usuardina  apud 
Soilerium,  in  quo  legitur:  Civitate  Albala,  sancti  Se- 
natoris martyris.  Martyrem ipsum  eliamcredidit  I 
tru&  Galesinius,  cujus   verba  num.  3  dedimus.  Hisce 
mnino  faVent  vetusta  apographa    Hieronymiam  d 
Usuov.ius,  iii  quibusomnibus  von  nataiis  vet  mdla,  ut 
inmartyribus  fieri  solel,  adjungilurt   in  nullo  a« 
additurvox  ^ositio,  quaconfessores  wlentdmgnm. 
Unicum    Epternacense   hic  dubium  apparet,  cum 
loquatur,  ut  ex  antecedentibus  ac  consequentibus  vtatn 
possn  vox  depositio,  quam  S  Eusebio  appomt,  ttm 
adS.SenBXoremreferendaesse.  Verba  ejns  txtto- 
rentini0   accipe:  yu   Kal.  Octobris.  Natalis iBardo. 
mani,   Eucarpi    et  aliorum   xxv,.    Romaa  depo  »Uo  F 
Eusebii  episcopi,    el  ...  Cabailono  Senatons,  et  is 
Sardinia  natalis  Luxurii  etc. 

7  Sedenim  cum  ex  aliis  bonx  notse  B«ronymM>  ^ 
apographis  constet,  Eptemacense,  commtxtts    -      *m* 
dierum  Sanctis,    hoc  loco  ptrturtotum  esseh*  m 
m0rarinondebettquincumFlorentintoprobM^ 

damus,  S.  Senatorem  martyno  fonatm^ 
Quod  uttinct  ad  locum,  a>  </<<«  S.  ^*  t^ 
nuntiatur,  hic  non  mvrm  obscurus  est,  '/<'"";- 
ipse.Saussaytumum.utnum.ldictimes*^ 
Gallise  Narbonensis  oppidum  factt;  qmbus  i  ■  ^ 
dicat  Albam  Helviorum,  quam  Pl»»us'1 '  "  '  ci,>ms 
in  Nnvboncnsi  Gatlia  recenset.  Futt  **»»  m,lis 
ad  Rhodanumpositaolini  epUcopalts*  s&  l  ^  y.m 
seculisdestrueta,  ei  nunc  tanlum  vtcus  m  W       ^ 

/V( ,„.„,,,  tncoHs  Av^^icm'e^q^ePltLam^ 
numtranslatusesttundeVivariensesantMUK _        {o 

Alhmscs  appellati  f«™  Castellanus  inM  1 

umversaH  nnlc  alteram  addit  conjecturam.  ^(JJ 

hzcnotans:  Forsitan  prope  Dunbri^^^^ 

aut,  siquiscrederevelitdorainobaus.  j 

Narbonensi.  tvri^'""7'7'"'"" 

8  Nescio,  qno    fundamenlo,    7"""  u,  O 

ista  Saussayi  pro  Gallia  Navhonensi  W  ^ 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


243 


■   iroloco  urope  Dunlivitonium,  vulgo  Dunbarton     firmarent  dicta  Uyhelli,  sivera  essentt  totn.  i  Jtalut   D 
A  stcllam  /"                         ^    fcferidipno(ii    in  provincia     sacras  edilionis  Romanat  anni  1644,  uW  <■(»/.  288  te  At 
/./  Dunneue,    </«'  ...       • aiu-      _..-.  .  ail «:_.   _________<,;___  r_i™_,   .„...io..;_.  c    ort„A_ 


AUCTORE  C.    S. 


coltoca/if, 


'''  """''Tjsi.'"!""'^  ,■<,/.,,/-•-■'  nitatur.  Si  joittmAlbse  ntl  :  Mbanensis  eccle  iffl  Divu  ris  S.  Sena- 

i',''""7;7„„/--"„„',    iitii  ,.,,  mffragelur,  ni-  torest,cujus  Osuardus  meminil  ac  Martyrologium 

•"  *"'    *  (</.  ,,„„-,, ,.,,_  ,„,,„  pittra  utius  nominu  loca  Romaaum  n  Kalendaa  Octobris.  Sed  emtum  hic 

mUm!^miimibutapudgeograpliosoccurrant.C(mtra  ttu,  didici  ex  eodem   Opeie  per  Nicohum  Coletum 

'"■   ,n  '„„,,„  ort  terea  foriJ,  quod  neque  Thomai  Demp-  aucto,  recutoque  I  enetiu  anno  1717,  tn  eujtu  tmo  i, 

„„„■   Vavid   Camerariusin  Menologiis    mis  eol  249  ad p rscitatum  UghelUtextum „„„,„,■/,- 

o  "fci,  S  Senatorem  noverit,  quarm  '•  '"»■"<  »'""'  S.   Pancratius,  in  locum  S.  Senatoris  ittfcfi- 

«"«.  ,_«  patrta  adscribendit,  potiut  eequo  liberalio-  (uon 

>"""      „7„„,„,„„.',.,  „„  ,.  Porro  Mor/y-         II  Co/e.o  cotKonal  /■„,„.„„,  ",',„,„„.,.  .,„,,„„■,-•  ,.__,..,,_,,( 

''7  ;:;;;,„:,„■„,..  //-,,,  '2  '.'/■' pro  Alb, 2  (M.  .«ori  s(  p '■ m  rine  — ■ 

''".'. ,,,,:'  Mbana,  ftatal  in  Caballono,  quo  » ■  -,"■/  S.  Sei v   mentione  tcrM    Dtvus  tutelan. 

"  „      '  ,,,.„„„   potuii  indicari.  V ilicet  Cabellio,  omtatis  Mbanensts  est  S.  Pancrattua.  (  ert.  8 .Se- 

ScavaiUon  «*•  Pro.inci*  i«  fiaiiio  NM „.  natorem  „„„-■„/,  .W/,„„.  ,■„//,•„■„•  Jtccl  ««tato    «« 

•'"1   „/,  mtUMwinta  «KmH.  Baronti  in  Anno(«( '   Jfor(.roio?i«m 

£ ,,„„///,/  ,  !"'.-■  h  No(.< ,  /,'.""/,-  /••,',' ■   ««J  fc  S,  Senatorem  m  Catahgo 

'■  '  Sanctorum  Italis  non  recentutt.  Itaque  „-■  lectorem 

""1'AUeraestCabillonumadArarimtluvh Gallice  pluribus fwlra   morer    ,„„'„  fateri.  nescire  m,  a& 

nLl    Ul-  S  -.  ,-.',  Mduoram  in  ducata   B«r-  ,/"""-  ,":/' '• '    '  ""  «>*«*"  «'  :  " '".' ' 

,,.,,,.,,„,     ,.-„".•,■  i»« ' ' "ropoli  Ftorenti ,■, plus  ,„• htudxms,  -,-■ M», 

i:„;,,„„-// ./',■, ,,,,,-'     '■•"■•" "  ""'"'■■•  "^"-''' '■,',,/",■'"'"■■''■"'"- 


Alimjus  S. 
SmatoHt  re- 


l^  Castrum  Caballonense,  Cavallon-     tis  La  mm  nomen  esse. 

<"'•-'■'""■,■"•"■■  '■'"'"""  '""'7 ,'"        .„„,   Scensi    cuiuspars  reliquiarum  Pari 

Gni«o   Christiana   ...  ■" -  ,  J^ iervatur, 

vtssz ,,,, / ■" "— 

mscopomm  catalogo  tom.   i  (raUw    unmn  breviter  iustrata 

Ledict  » ';:";7"7'";;;"  £^^*r^T«n ** 

-■' '  ,,,,,.,..s",-  ";„,,,,/„/„/„/ •/„, ■•' •/"•■'"'»- 

rem  Wiernum,   «»y«  "" '"""  ^ ',.,.,  „„„  „><_ „m  964  tx  iromo- 

/'"""■""""•""""■"  ■•  rsiss ■„,„ — ■ 

„,//„„„„,,-„-„/„,'/■■•//,.,,■''/<■■">■'"■'"  ,■„„,,./„,„,„„      i  ,■,-'„'",,'"'"■ 

Caballonoox/ioror (iopro  Mban ^» •„"     «j-  C^J~ 

"",•  M  prooooiiiuo  T. ^porAih 


,  ntustis  Martyrobgiis  inscriplum  nave- 
dentalis  ecclesix  posita,  nonpro  almt  quam  pro  Latu     b.  -  enai  .- 
/„.//,//,•  accipienda   videatur.  Hanc)  opinionem  ommno     rant. 

DE  S,  EUSEBIO  PAPA  CONF. 

ROMiE 

SYLLOGE  HISTORICA. 

memoria  ;  dies  mortis,  e«  reliqua  Pontifieatus  ehrono.axis 


§  I.  Sancli  in  Fastis  vetustissimis 


kHHO  (i  (  \ 
Sanclus  hodie 
i»  velusHssi- 
»>«  /•'ai/<4 

mcinoraftK  ut 

nnftmr, 


,  ,,,„,,.  gtta  de  S.  Eusebio  P^«  «caiiwil 

snarratufo  attl  exajninanda^  succinctm  ac  m- 

tponi  valeant,  exordium  dpco  ab  anttquo 


,„,„,„  „,/   /,-.„-    diem  :  U-.rn.-e  Eusebii   episcopi-  /„ 

'     ._    .  •      _nr. -!.'_._>•      1  ,i ,/ 1/ <//ij; 


T 1 ;: ,; ,  ,-,',„",  ^ "-  - <-"      '  ,; :.  ^  4«* ••  «*«-  - 

U  ,■;„  ---„/,,  •„„•  •' ' ■""■""'  '"  '''',"77-  '•  ,     „       taclu  dqmUionem,  mi  Busebn  confe  ■ 

„S.V„,„„  „/„„,,  ;  /-'„  etl ,  m ' '  '•'"•"-  7'., ., , „//,""•  '•"  - I"    [ 

„•  o/Z(  ,""„/," ,/",'■'"■  r«  //"""'!'," "  7  ,„,,,'  •'/"•'■■ """:!  intcf" ■''", '  ' 


n 

da  ■  aliquot  dubitationes  p»'_- 
apud  Fiorentinium  ad  hunc  diem  ita  legituri  twoi», 
via  Appia.  In  cimiterio  Calisti  depoaitio  ^  bjiae- 
bii  episcopi  addil  codex  Blumiawt*,  et  conlessons. 
Consema  codex  Corbsiensis,  ifl  quo  habetur  :  K^m» , 
via  Appia,  ii.  ru.ineterio  Calesti,  depositio  b.  buse  - 
bii  epiecopiet  oonfesfloris.  Br6«iw  ■"/-  / '/' 
causw  ad  preecedentem  aHm,  quod  ex  mfustona  t*> 
terculorum  contigisse  obseruat  Florenfintus*  i»  hunc 
,  ;  fcom*  depositio  Bafcebu  epiBcopi-  «*»»■■ 


'"'  ,llhl,„   Q  Colleclionis    Impl.,  qnodque  Q 

'""";  '      ^  ;//;//    to    y»,,    sine    /-   :    Depos.t.0 

RomT  via  APpia  in  cimiterje  Calisb  deposmc  S. 
KiifiDiaconi    Hisce  ommbut  antiqaius  Kalenda* 

Z  t,d  Canonem  ItaU-  ^  ^  ^£ 


j.  s. 


L 


246 


DE  S.  ELSEBIO  PAPA  CONF. 


_to  Kalendas  Octo-     tatet  omnium  Ponti/icufn,  qui  ibidem  recmttntur ;  nt-  h 
wterio.   Exhvt     hilo  minut  fateri  debebit,  aut  eliam  magis,  assignari 

_...•...„.  ..'__._•         ihiAam    nhihis  ilirm    iliinilrriiii     Slnurtnvun,     n ••/< 


A  wtwnew  S.  Eusebii  //oc  wwdfl  :  Sexto 
acctore  J.  s.  l,ris    Eusebii  in  Callisti,  nimirum  i 

££■ , „, , .1  cnulUus  lector.  maxim tiqutssimo-  •*_-"   ■*"■*«   """"""'"    «-««■  Ponl^ 

,.„,„   ttrfUfaffan»  „««„_«  S.  Eusebium  «nnun-  mur   ««•   Euseb.us   «umeroter.    Itague  aut  „,„. 

££* „y, sV«*r-, necminori omnfam «.««„„«  ?»■«»'    festmtas  depmUom  ,     „,„    ,,,s„    ,,,,,„„„„ 

„„.,„„„„.,  „«  confessorem,  n__4  «I  martyrem,  cum  mm  ■«*•  im.&Jmtmtm,  ul  vermmitias  at.  m 

„ut  confessor  «Mrti  w_it«r,  »«l  vocc.  depositio  m-  esi  er«„„fa,   (--   *•  r«««~~<«  fu_«i  „■/,•/„■„,„,„, 

„„„,„,,  ipmm  „„„  „,,„,,,■  ,„,„„■  vMenta.  I»"»'  I"  f"'<c'"s  »'"""'•  W—  fr*  «r«l  » 

2  7ir«ml«m, fam,  -,„«»'«-  ""/""'"■  Eusebius  »*"  'T      '''  "'""s'"""'  's'  ■«  '" *-_. 

pa„a  r«r««m  MM-nltf  <<"   2   "<"''"'-  7V""S  ""' ''"'s  *>""  ""'«■.'"""'"""""'-'"■  obttu,  supenrit 

sed  |„  mulHi         '.„,,„„  ,,„  ,,„,  „c  ,,„,,„,  :  Romse  natal.s  S.  Eusebi  duMum,  <mm  .„  e/ore  ft<-eoter  ,„,„,„„,  ,„„,,.„.  <„.„,,, 

m  J-  *  m  epUcopi.  /:'," oeenee  .l/,„-„,„./.„„ :  Rom*  S.  Eu-  «•»  Suneft»  „/.,„,  «.«.ue  „„„,•„.„  Martyrologii  //„.. 

£__«£     Sepiscopi.Cerfte.enee.-RommnatuUsS.Eusebi.  ronym. „„/„-,„„-.  .«„.,, 

■"*■•  r,w,„,  ,„„,■„  ,•  ■   Rom»,   Eusebii  episcopi.    Con/use        »  ^' /""'"'"  """"'" .-'«'•".<,<<„<'—„—  S.  Eu-  -«»•». 

SETSLfl  S« fll  —  *  *•—•  .  sebii  repeta,«r  die  10* „,  .  /„,  ,„„  ,,„„„  ,  ^j-j 

/„/,/„■„„„  ,•/  <?r,fane»«i.  Notkerus  eodem  iU  m iam  ee_  fm  ■/"»  -„'"  "'"  ^""' ""■-  W»«  »»*-,«.' 

;  _  s  i „„„-„ «•««  -■"■'"""'- ""  ■-" -•  '■'''""""""• h"-'  'r "  £*s  r"""' •  r    " 

Eusebii  Papm,  qui  sedit  m  Bpiscopatu  annosseptem  mierpetotor  pre  vi  Kalendas  Octobns  quoSanctn 

Sus  'ia  Appia   in  cmmetorio  Callisti  :  cujus  ,„■ \m  annunUatur    leg  r,l  v,  No  as  Octobr,,, 

tempore  Dominica  crux  inventa  est.   Hic  ha-reticos  auemad, ta   oerumtlite r  Ugerunt  ootoaom  ,„„„- 

„v e.  t  in  Urbe.  quos  ad  manus  impositil m  re-  r„n Mfaff ■   /'„„"/..-„',.   /,,„-„„,,/„„„,,« 

orc_iavit. !«</  m /„-, /.,/-„-/-„■  fa  .i/-/"'""''"  -t''"""-   '"•''"''  -"/';;'"' '"'";'"'  "";''''"";"""• "' h"s" •"■'">  »•' (2 

,.,   ,  „/,,„„,    ,,„„„,„  C« -/„  Ex  ft_  „',.,--  Ense-  Oeloftr»  .l/,„„„„/„„- W  rel,  «ue  o/.«m  emimanto 

B     ,u     ,,„■,/„■,„„  martyrem,  «I  -„ '"  «'„  ' "'"'■"■  Eusebinm  _» _»  ■_•  ■'„'  ""-^  '     ■  »1-  E 

!r   ,„„    mn„«e   «/_  Auel«r/_  pr_l«rmillo,  ffufa  enim  .,//„-  „„'„  *  dul -   «• dgenueenoruaul 

,,„,.„,„    „„,„„    /,„/„„ „„rfle„m  poel  „-„,.„„-„  rspe_l •  /-■--/-„■'"-'    '"      /'"'"'"/'""   *mm -,„ 

,,.„,„  „„,  „/,,.„„,„.  /-„,„/„■„,■/„.-. /,-■  b  C tu  „•„•,.,„„„.  Poleei  „„«-  //«"■;"„/"" /'"""""- 

X ebio  ,-„ I,  Eusebium  xxv,  .SV;-„„„/,m  fffam   errore  iifa  n-„--v.  -'  „„„„-„„„„ .  ««-.  Ok. 

,.;„,,,",,■   „  2  0 _M  «epu/lun.  „«'  ■"-'"'""•  -*■  '"  """"  /7'"'«""»""";."'"'"  '"""■"'""  s';','"'""' 

'3  /     „ „    ;,  /',.„/„-„„  /',„„'-„,«  «„""-«■  i  AprU  depositio.  eed  vel  natahs  ,/-„„-„■ I  ../«»  Rom_ 

«r.  ,/u.  ..     ,,*;'  Tx  "   ,1,  Eus  bio  ftac  fajunliir  ;  Hic  sepultus  Eusebii  etc. ;  poieet  «fa  r-„,„-„„-„„o    e  ./,.  fari» 

dH-i--»  '  /n;,Hn. '    oCahsti,viaAll„a,vINonasOc.o-     lete   „„,■/'„,-.   „„"„"-   '"-"' «'  ';"""' ; 

dio2  o„ol,m  est  incwmeieno -aiii.u,M.     pp    f„„„„/„,.  n i  0«i  <„•,/«„,,  per  natalem  «emper 


bris.  N,  '„-■  *'e«  referatw  «-'  eepulturam,  dies  obitus 
in  illo  eotalogo  taeetur.  At  veruimilUer  diem  obitut 
„„/„,„,.  „,/!„(  coUeclor  per  eepuUuram,  ul  poseim  sil 
in  ,,/„  Catalogo.Hinc  scriptores  aliqui  posteriom 
,,„,,,,„„;  ,,„■  „  Oclobm  morluum  esse  S.  Eusebium, 
quemadmodum  observat  FlorentinUu  in  Annotatu  ad 


Quippe  faltv.ntur.si  qui  credunt,  per  natalem  «emper 

,;„„//„,,  ,'„',»  »„,,■,-,,■„,  quandoqiwlem  ,,„.,/,/„,  /,„,-„• 
las  natalis  t-era-,  p0„i„  Sic  '"  /ai„/„,„  A'«/,-„',»w 
Buclieiiano  ad  vni  -Totendo»  -fsrlii  „„„„.,„/-„,  Na- 
tale  Petri  de  Cathedra,  iu  e«I  f««Ium  Gathedrs  S.  Pe- 
tri.  Sic  in  Hieronymianis  ad  2  A«j)_ti  :  In  Anti  ich» 


sed  probali- 
Hui  tit,  San- 
ctum  obiisse 
w\i  Septetn- 

bris, 


quemadmodum  ooservai  luorennmw  m  __..-_«--<•»•_   »•*     ....-..----_-      .  c      ,      .  nmtnmir.vris  elc, 

xxv.  ^/emto,  te  tmbent :  Luitprandus,  seu  quis-     natal.s  rehqniarum  S.  ^^^^1^ 

quis    Sub  ejus  nomine  Vitam  Pontificum  Romano-     id  est,  fettum   Inventioms  ^^^/2£ 
L  scripsil  deEusebio,  tamqua-  ^e  confessore,     ^/^To^ 
videtur  1((,1U1>  dum  QUUa  martyrii  mentione  Lnducta,     fetumtate  elevation*  ad  2  0      '      '    M "  .(in>  n 

inqui<  :  .  Qui  v,  Nonas  Octobris  migravit  ad   Do-     dumquees^aul  extlla  *»£^~      ,  ,,,; „. 

B  minum  •  :  Oonsimilie  habet  abbo  FlorUcensis  :     •«'^«''i"'"  >^  oJu. 

>,  Qui  etiam  sepultus  est  in  coemeterio  Calisti  via     nwnem,  qui  crediderunt.Sanctum  obx w    /'      - 
,  APp,a  v!  Nona.  Octobris.  »  Addii  caiaUgot  R  6  Zn  ?nmo  W  '  ','  ^     '  (,  „on , 

m  Ponft/icum  ;  ted  non  recte  illum,  qtti  Damato     gnan  obuutdw    nam  b.  Eu  eb       .         ^      f 

|Ul  ■teri^i.   -V, ,  n  mort  S.  Eusebii  ^ni.     tar  :  Eusebius  menses  quatu      ^gSta  Sep-  # 

,..,/  xv,  Kalendas  Septembris,  si  iiN  nan  -"^""/'-     Kalendas Maias,  us  ,ue  in  ^  ^     \u{  Jliqnsll 
ceret.  Hoc  certum  ett,  varios  medii  zvi  scriptores,  m-     tembris.   Ex  his  obitut  S.   t_use  nra 
terguosnumerandusNotkerus.ineafuisteopinione>ut     figitur  a  Francisco  Blanchmo  in  un  ^^ 

crederent  S.  Busebium  ._iw-_  dM  2  Oc.o.ri-,  c«7^ur.     Aiia_to.i0  Biblwthecano  tom.    *  W"  ^  ,,„,,. 

opinionemaliquotetiamneotericisnonditplicuitte.Ve-     tamen    laudatut  chronologut    m  a  ife$m 

mm,  quacumque  de  cauta  factum  fuerit,  ut  nomen  S.     269,  non  poste  lectionem  sibt  conttare,  cu^    ^^  ^ 
Eusebii  i._ritm  codicibut  ffieronymianis  mscriberem     sit,  non  reperm  quatuor   menses       '  igim  a 

ad  2  Octobris.  non  erediderim,  ittu  liem  Sancti     ter  tenninot  Ponttficatut  w*™"-       ■        documen- 

emortualem.  aatumento  hic  corrupto.ut    ^^^^^ 

',  Etenim  vix  dubitare pottum,  quin  Sanctut  obierit  tum  sque  vetustum,  et  tucorrup  ^  ,,,„,„/„,//.  <■> 
die  xxvi  Septembris,  tive  v,  KaUndas  Octobris.  Primo  idque  ex  Martyrologio  ?Y^y*Bucheriani  ac  Mar* 
me  movet  maximut  consensut  Martyrologionvm  Hiero-     csi,  contra  consentum  KaUndam  &  es(  Chro- 

nymianorum,    in  quibut  memoratur  depositio  S.  Eu-     tyrobgii  Hieronymtam,  Qum  etco  ^  ^ 

sebii  Ulo  die,  additurque  locus  in  ccemeterio  Callisti.     nico  Eutebii;  in   quo,   ut  viaeoi i      •    ^  chronotaxit 
dii  gravissima  auctoritat  Kalendarii  Bucheriani,     Pontiflci  Kusebio  aitnbuuniur.       '^^  0iiio 
,  ,  qno  intelligitur,  fettivitatem depositwnit  eo die  cele-     non  potett  exspectare  consmsum         iaxU  pagiiin 


figtni» 
xvi,  -¥* 


nidetur  chronotaxu^ 


ad 


bralam  fuisse  in  ccemeterio  Callisti.  Nam  in  eo  Kalen-  magis  assensum  meren  >  «—   — ^  Qnfaa  tuo  «» 

dario  non  alios  recenseri  Sanctos,  quam  quorum  festi-  iis,  quae  de  S.  Eusebu  otniu   Pra       ^^  g    gase»" 

/.„,//,  /,„/.s    R.»me   ceiebrabatur ,   ipsa  paucitat  annum  311  a_m.  22.  ^am  ta»  *     fiMCC«s.rii, ;•*" 

/■„,/,,/,,  ,//,,  recensenfiir,  ineinnat,  et  confirmal  annun>  quam  in  figendo  inilw  S.  Me  t *"a'  ^"i;}//s  .  ei  '••■/ s"' 

/„//,-  n.  Cypriani,  hisverbis  expretta  :  Decimo octavo  dil  ab  omnibut  omuino  probit  aoc       ^  g*usebii.  ]'" 

Kalendaa  I  lctobris,  Cypriani  Africa..  Romae  celebra-  ait,  maniiestum  e^ee,  7"'"/  dtcJl  ' '(/((.  ;/(//,  lubtl  ",,n 

tur  in  Callisti.  Si  quit  tamen  credere  nolueril,  tecula  rum,  ne  quem    Pagii  auctorttat 

iv,quo  Kalendarium  illud,  verisimiliter  sub  Pontificalu  examinure.  tdcatus  S.  Euse 

S.  Liberii,  conscriptum  fuit,  celebratas  fuisse  feslivi-         7  Laudatus  Pagius  initium  Pon  W  ^il 


DIE  VIOESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS.  247 

fuit  BJWIO  <M0,   die  v  Fcbruarii,  oc  fincm  sivc  morlem  9   Quaproptcr,    cum  nikil    Bolidi   allatum  sit  cmitra    D 

i  ■  \\\  Jinin  cjiisdnn    onni.   Catulotjnm   Dumaso  olitn  olnlus  diem  xxvi  Scjilcmlnis,  isjuc  ,„  vettlStissimls  do-    fcUCTOBB  J.  8. 

^•S/pfl"   '     ftrttftfftfl*  fatetur  hic  vitioswn.  Exeo  tamen  solochro-  cumentis  asseratur,    secundum 

Jwntff^,    notaxim  deducit,  retentu  iie,  </<"'  /'/«<<'»'.    mutatisaue 


omnem  sanam   i 1  uim    ,     .  ' 

r,  _  n       ,  Euseb<us  anno 

aicendum  tst  cum  Baromoet  i  apebrochio,obnsseEuse-  jm,  et  proba- 


fnanif**1* P*9'         arbitrio  aliis.   Tum  argumentum   sinmt   ab  initto  bium  xxvi  Septembris.  De  anno  consentiunt  Hensche-  bttmseodem 

nanS'  Pontificatus  Metchiadis  suecmoris,  quem  vult   eodem  nius,    Papebrochius,    Pagius,    Tillemontius,    uinqae  anno 

dic  W  Julii  evectum  adPontificatum,  Verum  hic  eruditichronographi  ethistorici,   sed  uno  anno  dissen- 

tidetur  scopulus,  in   quem  incautus    impegit.   Etenim  tiunt  a  Baronio,quimortemS.  Eusebii/wcitannoSli. 

tiandum  esi  primo  illo  Pontificum  Catalogo,  Mel-  Ratio  Baronii  est,   quod  8.  Melchiades  anno  311  le- 

chiades  illo  quidem  die,  sed  toto  anno  seriu*  factus  est  gatur  substilutus,   ut  moa  dictum   est,   eaque  ratio  eo 

Poniilc.i.  Nam  diciiin  fuisse  Pontifex  ex  die   sexto  magis  movisse  uidelui     Baronium,  quod  diuturniorem 

Nonas  Julias,  a  consulatu,   Maximiano  VIII  solo ;  crederet  Pontificalum  Eusebii,  quam  revera  fuisse  ui« 

ouodfuit   mense  Septembri,  Volusiano  et  Rufino.  detur.  Jnitium  etiam  uno  anno  citius  fixit,  quamscrip- 

gicaulemconsnlatus,  quamvis scabrose  expressus,desi-  toret  0,0,1»  laudati.   Hic  autem    Baronius   Catalogum 

anatannnm  311,  ut  Pagius  ipse  exptmit  ad  eumdem  primum  Pontificum  utcumqne  itW  faventem  habet.  M 
annum  num.  1,  consentiente  Tillemonlio  lom.  4  Impe-  modica  illum  correctione  egere  ob  varias  rationes  existir 
ratorum  art.  19.  Itaque,  siMetchiadescreatusesl  Pon-  mant  alii,  et  horum  sententia  mihi  probabilior  apparet. 
tifex  subconsulatu  anni  311,  quomodo  factus  est  Pontir  I"  laudato  Catalogo  S.  Marceltuk  decessor  Eusebii  se- 
fexannoMM  BsecinvicemmanifesUrepugnant.AU  disse  dicitur,  usque  post  consulatom  decimum§  et 
\amen  Pagiusnon  minus manifeste  secum  ipse  pugnat,  septirauM.  Hac  formula  designatur  annus  309,  qui 
dm  atiosrefutareconatur.  Nam  ad  armum  313  num.  primus  fuitpostconsulatum  decimum  Maximiani  llcr- 
,(i  ..,  eodem  consulatu  probat,  Melchiadem  non  esse  culii  et  septimum  Galerii.  Si  vero  formute  addalur 
factum  Pontificem  anno  310,  quia  sub  dicto  consulatu  iterum  aut  secundum,  indicalur  annus  310,  qu\  tta 
*m  didtur  Ipsissima  ejus  verba  huc  transfero.  Vbi  signabatur,  postquam  consulatus  Maxenttt,  qm  utroque 
B  nuservaveral  annum  310  notatum  fuisse  post  consula-     '<"""  consul  fuU,  vb  tyrannidem  ejus  e  Fastts  fuerunt, 

erast.  ltaque,si  initio  $criptumfuit,proutmodolegxtvr 


tt  ilelchiadem 
modo  anno 
310,  modo  311 
successisse 
dicens. 


tumxet  vii,  ita  pergit    Si  itaque  Melchiades  anno 
cccx  Pontificatum  iniisset,  auctor  Chronici  Damasi 
minime  scripsisset,  eum  sub  consulatu    Maximiani 
VIII  ordinatum  esse  :  idque  recte  confirmat  ex  consu- 
latu  Volusiani  et  Rufini,  quem  hieodemannoinierunt. 
Ibidem  ante  dixerat:  Auctor  Ghronici    Damasi  con- 
cepti8  irerbis  testatur,  illum(il/e/cfliadefli)annoi 
quo  Maximianus  VIII  solus  consul  fuit,  Pontiiicem 
dictum.   Tdemrnrsum   paulo  ante  iisdem  fere  verbis, 
adeoque  ler  in  eodem  numero  assi  lit,  et  recte  probat  ex 
Chronico  autCatalogo  Ponlificum,  attribulo  olim  Va- 
maso.  Mtumcii  ibidem  num.  15  etiam,  sedsihe  proba- 
dicit,  Melchiadem  anno  310  facttim  esse  Ponti- 
idque   demum   repetU  num.    10,  prout  idem 
dixcrot  ad  oinrim  311  "<""■  22,  ut  probaret,  non  vi- 
Eusebiura  usque  ad  xxvi  Septembru  anni  310. 
8  Forte  exspectat  curiosus  lector,  »'  dicam,  unde  ess 
Pagiicontradictionesortum  ducant.    Edxcam  candide. 
idato  Catatogo  prsler  menses  et  dies  dicitur  MeU 
chiades sedisse  tribus  annis.  //<    tres  anni  nequeunt 
consistere  cum  consulibus  pro  initio  a  fime  Pontificatus 


ad  Ponti- 
ficatum, 


io  Catalogo,    vera   est  nententia  Baronii  de 
Pontificatus  Marcelli,  ea  eoque  utterim  probabili  sime 
deduceretur,   non  tamen  certo,   S.  Eusebium  ab  anno 
309  fuisse   Ponlificem.  Dico,  non  certo,  gttfa  sedes 
Pontificia  diu  vacare  potuit. 

10  Jam  vero  allegandae.  rationes,   ob  quas  probabi- 
lius  vtdetur,  S.  Marcellum  obiisse  anno  310.  die  wi  tantumpro- 
Januavii,   eodemque  anno  successisse    S.    Eusfibium.  ™tup$J™rat 
Primo  dicilnr  Marcellus  sedisse  anno  uno  mensibus 
septem,  diebusviginti,  ininnturquc,  Pontificem faclum 
anno  308  secundum  consules  ibi  assignatos.  Itaque, ,  si 
obierit  die  xvi   Januarii,  u.  communior  et  probabilior 
l  opinio,  nequit  dici,  ipsum  obiisse  anno  309.    Si 
quis  tamen  contenderet,  MarceUumobUsse  menseOcto- 
bri,  possent  dicta  de  ipso  in  Qatalogo  servari  inl 
sed  simnletiam  necesse  non  esset,  ut  diceremus,  Euse- 
biumeodem  Bniw,Mt6«ft"tiitiii».  Secundoomnia  innuunt, 
S.  Eusebium  aodemantio,  quo  electus  est,  fuisse  defun- 
ctum.  Hacenim  decausafactum  oidetur,ut  inejusartir 
culonultiassignenturconsules,subquibussedit,quodahas 


consistere  oum  constdtbus  pro  ^tttoeinne  <  <>  '     "-  indioto  Catalogo.  Assignatus  erat  consulatus 

Mtis,  sedduobus   tantum  annu  sedere  potuit,  ut  «"/'"  /                       »                        Busebiusel 

vidlt   Papebroehius,  aui   iddrco  credidit,  Melcl lem  »  *»J"     '      ,     e        t   '  ,  J 

at  , MO.  </<■'  2  W   |  ari Eusebn       ;  -■  «  ;    '-       m      -      «^^  ,. ,„„, 

ooito  Eusebium  dte  xxvi  Septembm,  ctdemque  dexnde  dissi  du  iMMia  e                                        ^^ 


».  AcceditCAromcon^a«/m,wg«oS.  Eusebius 
rf/n/«r  sedteee  mensibus  septem.  Ex  his omntbtts  lau- 


PapebrochU    opinionem    aggredttur,  *"<****  Zli '  nam  abunde  liquet;  laitdatum  Catabgum  errore 

iisdemque  paucis  verbis,    docet  Pagmm.  Melchtadem  ^-  *    ^  mendo8um  tSse,  et  m  ipse 

Pontificem  rne  factum  anno  311,  indeque  tnfert  contra  transmbi  nvu^  ^   ^ fo  ^ 

Papebrochium,  non  potuieee  eumdein  Eusebiosuccedere  */«•    Quapr0pter  totum  S.  Eusebii  Pontificatw 
fl«Mo3IO.  Q«.p  modofuent  sententia  Pa<jn,  «  tometi        ti       JVj^.   includimus  anno  310,  ac  fliorfe 


id  iflso  gciverif,  0^///u,  cajdam  divmondnm  relinquo  : 
nam  mcdo  unum  annum.modo  alterum  statuit,  pro  va- 
rietate  opinionis,  contra  quam  disserit.  Hoc  tamen 
manifestum  est,  ipsum  rihil  probationis  allegatse  pro 
anno  310,  consulesque  in  Catalago  assignatos  stare  pro 
anno  311,   m  i>se   Paaiw  ter  observaL  Cum  autem 

"'  numeros  lonqe  facilius  error  nrepul,  juam  m  consu- 

n        %  r     I  _l.  __  .J...«   .._..>_./-_  irt 


Lmu.  xxv,  Septemb*.  Non  vccemeo  Cotalogo,  pe«-  ,„,.„,„. 

gottrroribuftmo,  tm,  tttx  prmo  olmndt  rt/uftn, 

Itiamti «i«rii  aliquU  nmdi  mtraxtra  :qw>d 

lrameriBauUnu  aUribumdim.  Sicautem  mM  :Bue- 


ifi  niimrros  wnqe  laciuus  orra  1. ../■•■.   1  i.„mcritie'ilwiiinunl'iieii'i""'.  o»  •"»»•  "■••- —- 

lum  nomina,  iicendum  vidttur,  S.  Mtlthiadm  tvtttotn  ■  ■       ^    uatuor,  dies  .edecim,  a  xiv  Kalenclas 

«d  Ponlifitatum  anno  311 .  di*  -2  JulU.  utjam  obttf  ._  diem  xv[  Kalendas  Septembr.s.  /»- 

te».  .  4pr./i<  M.  xxvn,,  .1  poS<  *««»  mUtnmtm  «•«        """•        '  ,„„;,„ 

fom.  6  m  Donatislis  art.  16. 


L 


DE  S.  EUSEBIO  PAPA  CONF. 


A 

AtCTORE  J    B. 


B 
Elogia  tx 
duobus  Hftril 
Ponliflcalilttts, 


integri,  ideoque   altqutd  est  *"*£      'V1    Ralendw  nMirn  amflverwrt.  AfmwfflfA  mf  «cwporfl,  n  , 

otowufe  pwtotttw  stt,    ooiw*    c                     (.s/   ,-,..  Btt|  certe  r^^-^»^,  7'"'  otyttod  eruditionu  historic* 

Octobris,  u«mt«  tocf*rmwi»<»  <          ^            rt  .  tt0me!fl  ,,„/,,„/,  mpfmM  fcrfsfinio   ^tmimil  fhfefemi 

rumnonHbel  dmnare,  qutO                    ^i  ^^  (/(f,„,s(m,s.  qho,/  mbditurdeinventisinUrbehm 

neque  edtcere  poswm,  utrum  q                     ^  ^    ^  ^  Rd  ;//////Ns  fmpMi7f0n«rorecon«fwftt.  deswmpfutn 

ttfW1  fcodfl    ftft  caffljoaw,  "'*•,#  mn*  cjistim»  ex  initioprimx  Epistolm  S.  Eusebio 

GhronkoEusebit.  Nam  aasepn      ■                   ^  s  ^    ^  iUnhn.  .  Scitote,  nos  eos,    qui  in  sa 

sei  Pontilwatum  lenere  potutt,  s\  p      |,'///////(;  minm  'rrinitatisndebapftizatisunt,  perimpositionemmaiius 

Mareelh  dtfuncto  tuccessor  aatus  es  .                ^^  Suscipere.  Ttaque,  cum  nec  in  priori  Cafalogo  habea- 

PMitlcatuealiquotmensiousvacarev        r^  ^^  ^  ^^  mrBturfum>  Prorsusetiamincertasunt, 

S.  Marcelli,  sicul  mensibw  pturt  m    <<           r  gg  tf  dl,  ordinatione  unica  aiit  trtbus  asseruntur. 

jwst  mortem  S.  Busebii,  et  adal*?u0  """"],"[ ,re  '„,.,-  [k   Unicum  doetmentum  satis  certum,  quoddegesth 

MarceUinum  et  Marcelium.  mnuo  magi              r  g    gugeb!i  ^^mw5|  ,.N/  Epitaphium  editnm  a  Baro*  ^Mb» 

surn,  fln  S.    Eusebius  nilM  (uwK  -s-   ""?  ttfo  im,  3  fofldaWistfdflmittm  357.  Credidit  quidem  S** 

,,  .s,„,  «Mmfftfi  :  mv«  wtm  fflnfi  m    /;  ^.  m,(/  /////(/  s/,(>r/(„,,  fld  s.    Eusebium   Papam, 

tatogiposteriores,  quorum  mendasn  emmm  .  ■  ^   ,,,,,„„„„  TillemonUns  tom.  5   ,Um//,/-^;;/.  ,„ 

persecutione  Diocletiattt  art.  3(.),  nimirum  guia  e;i«. 

c    1T     A  wrta  dc  eestis  S.  Eusebii  dantor  et  dm  esi  s(yii  cum  Epitaphio  8.   Marcelli,  ad  xvi  Jo. 

S"            •       1  ,,  .   milfM  insius   in   ecclesiis  „wflf»  ttt  S.  .U.nTr//o  apvd  //-  rwieato.  Mi/itottooa« 

examinantUl  .    culius  ipsiua  ^  pro»fl-«H«  W«w.  Epilaphium  esse  S.    Eui 

paiiioularilms.  pap*,  quam  Eusebii  presbtjteri,  de  quo  actumeslad 

G,   .*.,«# a^KFiaaue     m\   ittfliisft.   Etenim    Ensebius    vocalur  vectov,  uli 
esta  S.  Eusebii  pflttmsim ni.  rttti  M»         «      1     -  »«,«„.  ffi  ,,•  N.  Da-  E 

musesta    Blanchino,  tom.   I  W^££   vX     '     IIX  llK/,,  .   Maffitl.W.  185.  IVr  r, 

s  »»"  "';;:— ' ' ""-• 

, liavil    Hiefocitordinati i   unam  per  men- 

embrium,  presbyteros  «ii,    duflODM    '-■ 

episcopos  per  diversa  loca  uumero  «v  :  qu.  etian. 
BepultusestinccemeterioCalistimcrypteviaAp- 

niaviNona,  Octobris.  el  cessavit  Episcopatus  die- 
bus  vii.  Catakgnt  secmdui  apud  not  tom.i  Jpnto 
m    «vu  maqu«damMetaMvmitvma,*t 

1    ■'  .       .^       1  ■.......«;.  ...1    rVfrppn<;.    ex 


Eusebius  miseros- docuit  sua  crrmma  flere. 
Soinditur  iu  partes  populus,  giiscente  furore, 
Sedetloca  ede  *  bellQm,  discordia,  lites. 

mplo  pariter  pulsi  feritate  tyran.u, 
Ir.tegra  cum  Rector  servaret  fcedera  pacis, 
Pertulit  exilium  omnino  subjudiee  tetus 
Uttore  Trtnaerto  mundum  «~J-p* 


♦  (crtt 
cditio,  caks 


rofuc  iwil 
corrigenda. 


ttrarssr:  ^xi^ »- »■- 

, m  Catalogi,  .« tm  u  lUcardaprochro-     mMM  -/-';  ;;';/;,,,,,„■  »,,,,,,,,,,«■- ; 

-'^ »<■"  — *•  s"'"'""s "i""""'"  :,'■  ;:;:jL,.,w, stSTi * 

n ;;;"'■;:;;  Iz^rffL^^,^ -" 

SS^fiSft»  ;, , ;::: 

Cataloat  nontamensubVonslmtinoimperantein  Urbe,         16  ^ousgui        '     '         nil  ,,,,,/,„,  infem  »  ' 

1;:::-,:=;     fi^rrSrS-jrass 

,„,„  ,,1.J„,„,  o,,,  ,„,„„,.•,../,/....  .,«i«»Eu,  ■!.;.■  Sa^l^otorwrvaret  tedera  fM 

,      '.  .1,,,,  ,,„  i„MoSa  S.  Judee-Q m\  data        PertuM  exs.liun,      .  „«  ^ 

.nUo  ,■,,,,,„„■,,„  ,,„,  io„„,„;,„.  ,„0,,    »«r-     l^>  Eu  seb  u* ...  -""""""',,, 

„„;,  ,«„  K  SS.  Eusebio  H „„  et  Ju.U,  Cyriac*  »«<     htn  U,0e  J^JJS^»  ,,,  r„T< ;,,„„, 

Qui M Cruei.  pr«M»«*M.  fictUmn  eue,     pae.s  m  '':;„„„„„  ,„„„„,,  t*. 

p„,  „,«„,-,  ,,,,,„/  fatttlM  Ulas  refutaverit,  sed     pertul.t  exs.l.um  etc.       I  tym 


Dlh.  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


249 


Sublata  per 
Haxentlvm 
persecvlione 
Dloclttianit 


in  gva  rnvltl 
haud  dubie 


\  Epitaphio  Marcclli,  hunc  UrbAfuM6.expulsum.obtu?  post  debilam  peenitentiam  recipi  fprianusr  flnita   D 

multus  lapsorum  caum  exoitaios,  ei  BusebiuB  dieatur  Decii  per&ecutiom ,  eceUsim  sua  restttutut  ,  tnox  eyno*  auutohb  i.  ?j 

tnsitis  exeinplo  statutas  de  iis  leges  ecclesiasticas  ser-  dum  habuit .  in  qua  ttatutum  est ,  ut  nec  in  totum 

vasse  ideoque  inSiciliam  rqlegaUis,  nullum  relinquiUir  spes  coromunicationis  et  pacis  lapsis  denegaretur, 

dubiinu.  quin  EpUaphium  illud  sti  S.  Eusebii  Pap»,  ne  plus  desperatione  deficerent  et,  eo  quod  sibi  Ec- 

ui  plures  eruditi  consentiunt.  Vemm  lubcl  modo  nonnir  clesia  clauderetur,  secuti  seculum,  gentiliter  vive- 

/,//  expendere  constantiam  S.  Eusebii  in  lapsis  non  ex-  rent  :  nec  tamen  rursus  censura  Evangelica  solve- 

cipifindis  ad  communionem  sine  debita  pcenitentiaj  ac  retur,  ut  ad  commuuicationem  temere  prosilirent; 

dicta  magis  explicare.  sed  trahereturdiu  pcaniteatia,  etrogaretur  dolenter 

17   Oiiu  se   moilo  Maxenlius,    imperium  anno  306  paterna  clementia,  et  examinareutur  causas  et  vo- 

udeplus,  in  Christianos  a/festum  osUnderij,  aut  finaerit,  Luntates  et  necessitates  singulorum  ,  ut  loquiiur  ipse 

exponil  Eusvbius  lib.  S  cap    1'«  ita  scribens  :  Hujus  Cuprianus  m  Actts  mis  num.  394.  Hsecautem  cura 

Mininhiiiii  Herculii)   flliua  Maxentius,  qui  Romae  S.  Cypriani  ostendit,   quid  Iiomx  egerint  Marceilus 

tvrannidem  arripuit,  principio  quidem  fidei  nostras  ct  EusefoiuB, cessante  autintermisxa  ibidemperSecutfone, 

professionem   simulavit ,    ut  in  eo  morem    gereret  prsesertim  cnm  gravissimus  testis  accedat  S.  Damasus^ 

blandireturque  populo  Roraano.  Itaque  subditis  suis  docens,   utrumque  lapsis  fuisse  pcenitenlitt  dobtorem, 

pra?cepit,  ut  a  persecutione  Christianorum  desiste-  utriqueea  de  causa  mullos  fuisse  adversarios,  quemad' 

rent,  fictam  scilicct  pietatis  speciem  prae  se  ferens,  modum  plurimiS.  Cypriano  fueranl  medio  sevocitius; 

«tque  benignior  multo  atque  huraanior  superioribus  et  utrumqut  Urbe  expulSum,  quad  disciplinam  eccle- 

principibus  videretur.  Vcrum   progressu   temporifl  siasticam  cbnstanter  tuerentur.  Quod  autem  ad  seditio- 

haudquaquam  talem  se  rebus  ipsis  praestitit,  qualis  nem  elosedes  usque  discordio  inde  nata  increveritt  non 

futurus  sperabatur.  Quin  contra  ad  omnia  scelera  est  faclum  culpa  S.  Eusebii,  qui  solum  pro  offieia  suo 

et  flagitia  seatu  quodam  raentis  abreptus,   nullum  leges  ecclesiaSticas  tuebabur,  sed  aut  oujpa  eorum  ,  qui 

t>   impietatis  ant  libidinis  genus  praetermisit.  Tum  sce*  ad  communione/m  per  fas  atque  nefas  recipi  volebanl,  E 

leru  Maxenlii  latvus  enumerat,  nec  lamen  iis  clar&an-  aui  foriasse  etiam  gentUium,  quvillorum causa  in  pro- 

rcuiioihiii  contra  ChmLianos  motam,  m-  bos  Cliristianos  iamebant;  discordianique  ea  forsan  m- 

deque  Tillemontius  existimat,  Maxmtium  non  movisse  tentione  accendebant.  m  MaxenHum  contra  Chriatiat&s 

ecutionem  contra  Chmtianos,  Necesse  tion  esl,  hanc  excu  i  rbarent  et  ad  novam  persecutionem  accenderenU 

qusestionem  hic  examinare,  cum  saltem  constet,  Chri-         21  At  laudanda  ftmse  consiHa  SS.   M  e  ut  conflrmam 

ftiM  a  Maxentio.  Eusebii,  lapsi  i  ntentia  admittere  recwamium,  ex  canonitnu 

|s  Jnui   vero  si  atrocitatem  perseculionis  praeteritx     non  solum  incmi  i  cempla  SS.  Comelii ,  Oypriani  ei  AlJandrinif 

consideremus.,  non  dubitabimus  t  quin  multi  Rom*  in     cleri  Ramani  .  qui  ejusdrn  cum  ipsis  wai  senten 


(TJtiaU     ca  fuerint  lapsh  ac  divems  quidem  modis,  utoMalw  sed  ciunn  aanfLmmi  canones,  s.  Petri  Alexandmi 

aravius  peccassenl,  atque  ut  magii  noxii  diulurna  mu-  epUcopit  qui  in  illa  ipsa  Piooletiam  p. 

gispxnitentia  essent  expurgandi.  St  quis  varia.  lapso-  tyr  occubuitt  et  canones  mos  de  lapsu  quw 

rum  genera  m  persecutione  Decii  cognoscen  studeab,  nonis  anno,  id  es^afm  W&composuH.  Vidcn  pote- 

adnr  notest  Acta  S.  Cypnani,  uti  ei  ActaS.  Gornelii  nmt  hieamfnes  mbegri  apud  ffafduinum  tom.  1  Con- 

Papa,data   utraque  ad  mv  Septembris,  ubi  de  iis  oiliorum    coL   22».    Brewsimm   <              m    hue 

uctum  est  ea  litteris  S.  Cyyriani,  et  Romani  cleri,  et  transfero.  Primuscanon  statutt,  ut  ust  qu\  posi  car- 


<  'ypriani , 

, ,  aliorum  scnptis.  Inveniet  ibi  alios,  qui  solo  timore  cerem  el  tormema  defeceranl  ex  m 

i  ultro  ad  sacrificandum  idotis  draginta  diermn  pamitentiam  «matw. 

ranlralios  mm  ormentis  succubuisse,  Ratio  bnvu  ponimtim  h  »  Nam 

alios  u  ,lll,ru  istud  mentitos,   eosque  ideo  et  stigraata  Jesu  in  suis  corporibus  ostentant,  et 

libellaticos  dictos,  nec  fios  immunes  fuisse  i,  anno  jam  tertio  deflent,  W^*™*>  "    ']L 

etiami  manus  Q  sacrilegi0  continueram.  Hisce  acce*-  in  Grsco.  U  hk  perperam  eolltgii  ^mOut  tom. 

serunt  in  persecutione  Diocletiani .  qui  libros  iacros ,  8  /»  8.  Petro   Aiexandrtnoart.  7,  tres  illos  annos 

aliasveres  sacras  Ecclesix,  persecutoribus mdiderunt,  wderi  semper  m  sequent.bus  canombns    uppoBi.  F 

eta  traditis  Scrintwis  sacris  traditores  dieti  fuerunt.  Cumenim  omnibus  aperiatur  porta  ad  pmtUmltam  w- 


nurn. 

19   Verum  numquatn    deerant  ex  lapsis  eomph 
ucfaque        qui  sine  debita  pamitentia,  aut  ante  eaypletom  pamiten> 
wuw»      /'''  !ill'i'"s-  ""'  Ecclesise  communionem  ei  SaeramentoV 
mutntia   a  rum  participationem   recipa'  desiderabani  ,  ct  nonnullas 
veiUnt  recipi,  ex  ipsis  quoque  confes,soribus  aut  martyribus  faette  m- 


ui  uquentibus  de  triennio  ilto  nuUafiat 

""'"""■  A 

n  Secundus  iit,  quicarcerem  pertum  nt, 
tormenta  erani  lapsi,  praxcrMLMnvmpcenaenttm.  ^ 

QrwceUgiturihna^im  buvw  r.yy-.  -'•>  k*W  XP«T*  hicredtatiu 
id  est,  subveniet  annus  reliquo  tempon  adjunctuB, 

■    •  lud 


sit  S.  Cyprianus,  prolixe  in  Actk  ejus  eamonitur  a  benillis,quim?canwj^ 

§  12  usque  ad  §.17 ',  ubi  studmus  ledor  etiam  inve.  Quartus  ^'^^^  ZcZnZ  UludXimu- 

ni  l    quam  (ortiter  constanterque  quorumdam  desideriis  tus  itst  qui  nonr mw     '       •  l  Sexlui  ,, 

•v.  Cyprianus  se  opposuerU,  ut  mullis  etiam  njmum  Imrant*  K^J3ZL«J  .   annum 

severus 
cleri. 


n°0*a  ctrte 
Corntantia 

"at  n'cessa. 
riapontlfici. 


cante 

obtrectatores  defendendum.  praBcrtvn  ^.',^"^'"'*™:r«^  pri*infii  quidem 


*v  j^.i   nisce    unumt  uc  iwy*''*'  rva""' — '   ' .       .        ;  ,^,„,, ,,,,  ,c  ,,,/  ejvtamen  Uliro  """  ""»• 

posi  sedatam  Rom*  Diocletiani  persecutionem  fuerti  erant  laps^set Ipa ,    ,                                     ^ 

SS.  Marcello  pr ,  ac  deinde  Eusebio  nece cnrc*  j  mque  *  <          - «^          ^  ^^ 

constantia  .  ne  solveretur  Ecclesi*  disciptina  de  lapsts  fuse  docet,  non  e»se          pr            commumcandun, 
Septembris.   T.   VII 


250 


DE  S    EUSEBIO  PAPA  CONF. 


AUCTORB  J.  S. 


aui  id  fecerant;     modo  non  mtelhgatur  de  persecuhone  Dioclettani, 
commumcandum  tamen  dout  cum  ■"•*  Rolu:v  cmabai  .  s,(/  dfi  nMUioiiiftiM ,  qux  ua 

et   ameqxienltr    decnnus   clencos,    q<"    "'" 

*rogrmi%   in  M  erant  utpsi,  eUi  pugnam^ 


<m  D 


.  Qua  tam  m 
lapsoi  faventesque  eis  nimium   Christianos,  quatn  ver 
.     Maxentium  tyrannum  inferri  poteranl  .  M 
diniegrassent,   honore   clermhpnva     


Sanc/i  06  cam 
ex5ifiwm  <£ 
nors  in  exs<- 
Uo  martyrem 
faciunt. 


—emoratus 

iin^rcmnt.hcnor»  ,,,<■                         _M_.issimue  Papa,  dum  inter  persecutione,  varia, 

niont  ckmcah.  I  '"'"'"s      '„,,„,„,;',,  „„„„  _,/  eenetitate  polleret,  s.cut  rosa  inter  spinas.  sici_t.r 

me   „„„   iw,    •!">  ./">"'   ""'                    .       ,  ,„„_  perseculorum  minas  recte  vivens  ,  ministcrii  SUi 

««''<«"" "JS"""'-  7',';.  ;'";;;';,,;,.  ,„;„;,:,»»( „<  nequaquam  patiebatur  non  implere  ordinem.  _:_,. 

__,  __,, ,,,„  /-,,„,„      <  ;"      ;  ,.„     ,.,,,  ,,.  „,.  mn  _.  ,.„,„,•„,„  s.  n*M  MMt,  ,,,„„,„  „„ 

;';;:;;:;;::;::::;::;'  ariC.  ;«-•-  -  -,,  M ,  ».__* 

1;   „,„„■„«  ,//,,.    .uione  ,■„„„/„/„',   ..(n,V.r«/«r 

:"n, ,„„.,,■;,/   .'.'» b*W  ••*«•«*«"«" 

fli.o?-/*  <•/  sext&ferUe. 

23  H*c  /1//H.N  ftrponere  yoZttt,  u<  slttdtosu*  - 

WfiHu,t>_.e_Z_^^^^ 


remt.to  u</ 
_»__«  Acta,  danda  ad  xv  Decembris. 

25  Qwod  opud  m».s  fom.  2  Juuuarii  pa;/.  944  p/  945 
cTici.ttr  </(•  buiitismo  S.  Sabmae,  virginis  Trecensis :  Et 
baptizata  est  a  viro  sancto  ac  venerabili  Papa  Eu- 
sebio,  aperlius  fabulosum  est,  quam  ut  multi»  venuu 
refutandum  :  uawi  A.cta  illa  fabeUis  videntur  referta, 
Necesse  quoque  non  est  pluribus  ostendere,  Epistoks 

O        l?iwnVtii     *l/iiiil)li>     fufiVHtll      iMilimt-, 


de  S-  Soih,' 
diclun- 

nppemk 


orai  s.  Damasus  Papat  qui  puer  forte  erat,  aum*.  ^    ^^  ^.^  ^^  ^^ 

Eusebius  Pontificatum  administravit,  '/'"'""^  ''" '  *  ws     ,,„„  iUud  aUi  dudum  probaverint,  ,„■  ,,■„. 


B 


Dicitur  San- 
etusbaptitasse 

S.  Eusrbmm 
yercellensem ; 


gessittsedannisquinquaginta  etsexsenus.  in 
eirsilium  relegatus  dicitur  Eusebins,  9«"  f^"  " 
Wo/o/a«nam  noluit  ad  ecclesiasiicam  commumonem  ad- 
miUere,nisiMtamimpUrentpainitentiamtquodum' 
cumetiam  inS.  Marcello  celebravitDamasus.  U 
siUc  etiam  defunclus  diciiur  S.    Eusebms, 

reTrinacrio,  id  est,  in  Silnlui,  qum  alxo  nomine 
Trinacria  vocatur.  Quare  non  minus  sanctus  buse- 

,  fl.flmS.  Marcete,  (jui  «e  war_tf r  cohtur,  mar* 
tyriStitulummeritusvideturyquandoqummprotuenda 

ecclesiastica  disciplina  exsilinm  pertulerit,  in  eoquesit 
derunctU8.  Contra  mortem  S.  Easebii  in  Stcito  for- 
taese  quU  objicere  voletipsius  sepulturam  prope  Romam 
incctmeterio  Callisti.  Nam  de  corporis  depositiom 
sepultura  in  cavmeterio  Callisti  dubitare  non  possumus. 
Vcrum  defuncti  corpus  potuit  statim  posi  mortem  trans- 
ferrx  auit  si  id  factum  nonfuerii  continuoposi  mortemt 
fiericerte  poluii  post  aliquct  annos  sub  Constantino. 
Neque  enim  credibtle  est,   Romanos  aut  succe 
Pontifices  curam  non  habuisse,ut  sancti Pontifici 
pusad  Ecclesiam  suam  referrelur,  cumidfacilepossent 
consequiperpacem;  qua  aeinde  gavisa   esi   Ecclesia 
Rvmana,  totoque  Italia  et  Sicilia.    Hxc  igitur  sepuU 
iura  f0rte  contigerit  die  2  Octobm,  qua  in  posterioribus 
catalogis  s*pultus  dicttur,  quaque  in  variis  Fastis,  ut 

Vidimus,  tnniuntialur. 

24  Kerttwi  ad  gesta  viventis  Eusebii,  alns  quoque 
focis  relata  ,  auanivu  ea  admodum  incerta,  ct  aliqua 
etiam  improbabilia  -  Baronius  in  Annalibus 

ad  animm  311  num.  42  1  /■'</„/  utcumque  probare,  qux 
leguntur  in  Actis  antiquis  S.  Eusebii  Vercellensi 
baptismo  per  Sanctum  nostrumcollato S.  EusebioVer- 


sititias  esse,  cum  illudalii  dudum  probaverinl,  acer» 
diti  passim  agnoscant.  /  idcri  ese  possunl  apud  Labbeum 
l0m,  1  Conciliorum  col.  1381  etseqq.  Ibidmcol.  1393 
lctiiniiiir  eliam  quatuor  decreta  S.  Eusebio  atlriouiaj 
quibus  et  quintum  additConetantius  in  Lilterh  Roma* 
norum  Ponlificum  pag.  319,  sed  omnia  credii  supposU 
1,11:1,  etiamsi  luudata  fuennt  apud  Qralianum,  Ivonem 
Carnotensem  et  alios.  Unum  etiam  de  extrema  Un- 
ctione  administranda  assignat  BenedidusXIVin  Opere 
frequenter  apud  nos  laudato  de  Servorum  Dei  Cano- 
nizalione  lib.  3  cap.  32  num.  M.Plura  de  hiscenon 

,  quia  diiiicultn  sciri  potesl,an  omnia  decn 
supposititia,  quod  clarius  de  litteris  probatur;  necta- 
men  facileetiam  probabitur,  aliqua  esse  S.  Eusebii. 

->6  Coli  S.  Eusebium  m  particulari  ecclesia,  testa* 
iurmox  laudatus  Benedictus  XIV.  Certe  Officio  ,/«- 
hll  festivitas  S.  Eusebii  Papa  confessom  celebratw 
in  duabus  przcipuis  Urbis  basilicis,  videlicei  mVatt- 
cana  et  Lateranensi;  nec  dubito,  quin  in  ahu  plwtbus 
colatur,  nominatim  ubi  corpus  haberi  creditur.  Di 

autem  Papebrochius  noster  hxc  observamt  m 
Addendis  ad  Conatum  pag.  48  :  Pancirohus  lleg.  9 
eccle  19  agens  de  ecclesia  S.  Sebastia.n,  qus  su- 
pra  ipSum  Callisti  coemeterium  via  APPia  babetur 
asserit,  ex  tot  Pcntificum  corponbus,  ibi  ohm  ae- 
Juhi:  sola  duo  SS.  Eutychianiet  Eusebn  * 
adhuc  servari.  Sed  si  Eutychiam  ^Uum 
ac  deinde  Sarzanam  translatum  esse  creditur,  m 

que  elatum  alio  sitl  w 

Ti   Certe  Hispaniillud  siHattnbuunt,  etinMav 


Cutiutsm 

in  vorlli 
Ecclu\u : 
corput 


baptn ,„',■  Sanclum  „,„„„,„  ..//_,_  S.  Eusebio  I  „-  «J ro,W»"»l™'"\ "„"„,  inCar,„  ...uia ;  depositio sa- 

,,,',,„,  Tempora  crle  „„„  rejmg, t,  et  recenlioret  Apud  "°»*^U^/Bl  Eusebii  Pontifics 

.,„,,„„„,  „,,,„  _.  S.  Eusebio  Vercellenei  Iradiderunt.  warum   »«i-   un .  c    i  ^ 

!',.„„„   .!„„  S.    Eueebii   Vercelleneu  tam  accurate  «— ,,   qua,  ...  P..t  lm  et on)nin__  pietaU 

,„„;„a  «0«  «.nt,  u<  m  ex  iis  ,,„>  certa.  Quapropter  clns^.   ^^^vLaM  auctor  PetrumGon- 

solum  Vauca   huc  transferam  e,  Actis  per  U,l,e,lum  ^^^^Mepiecopom   Oranat 

editis  L.  i  Italia  ,„„„■  .»  i^ro^  rercellensibue,  «J»   _•  _*~    '" '       x,    _n  „„,',„  '-' 

B.i  ,,_c  k.nntnr.  CWtnrS.  £*..„/„„■.   I  er«/iM.«*w  H»w«fl  'S"'"'''"  '.:.,,„   ;,„i„„  .,„„„„.  w*"1* 

,„■■<  „.„„„«  , -   «  ****  pner  ■■  »-"'';  ^LS   , i  1,iu7v;"''' 

Sardinia  oenirn  Romam,  ibiqne  nobilior  secnnda  re-  ««■  ^'"""   «  " '""",.  '  „„  H ,.,„„,„  ,//„  ""';'" 

generatione  nde  factus  a  beato  Papa  Eusebio  ,  ct  «■«■  '"«'""'  «"•  «JJ „„  scr.-p«<  •* ** 

piissi.no  suo  nomine  vocatus  est  Eusebius.  Jloc  ve-  ««  N  ""'"'"",/.:'.„„,  ,„.„„„  (>,„,.<  "'"'">;" 

m  em  potest,  eatUque  ex  nomine  et  tempm  ,,<  „,-  "«""'""'    """'""  \w  '      J.  ,„„„„■„  „„r>  -J 

r „/„.  .1,  m»  m  ml  onrnin,  .„.•  od;«n.nn«nr,  /»"'"*"  ",";*' 100U' ;'.,,.   ,„,  norrare  trantW 

nimimm  S.  Ensebium  Pnpom portridfe, perarfft  ,„  dfe  "■  B.    Sebasttani  «'"^;.;  ,„,„,„  ,„  Diar»^ 

Patchx  laerit  minitteriii  ,  oecisnm  esse,  el  ecclesias  '«'"'  poitems  }a        ■      c,„,„„.„s  c„r;„.s  S.  *■ 

Boma  ..tverM..  //,»c  ctiam  incerium  est ,  an  bapti-  P_f«««««  ««nP«»  fl0  ««  °/g   Sebastwni,  et  ,„.»'" 

«»«.  .  S.   Eusebio  Papa  collatus  su  in  pemgilio  bn perjrt od.crt*er eecO, ««^^   ,„  ;.„„„/-'" 

PascAa,  prwertim  ,«»»«»»,«,  an  S.  Busebius  «■  re/»<.ut«*   ,„'■„'  *•    **  „,_»„_  Eu«*' 

iam  Pontifex  tsui  m  Paschau  anni  310,  guod  no»  E90  tnt  /udtoom   ««J^JTj.  _„, .«,«  «»" 

,„,„.,•„/,„/„„  in  mense  Martio  ,  u<  toi  diciinr.  Quod  P»«««'  '""m  "'"'  "'""""  ,    •   .,_,__,. 

_.rciii  ...  laadem  S.  Eusebii  dieiinr ,  proteMie  es<,  potnerit,  veUclis  Jtomx  ceia 


IV  M  W* 
nlaffl. 

F 


DE 


. 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


251 


DE   S.  EUSEBIO  EPISCOPO  CONF. 

BONONLE  1N  ITALIA 


SYLLOGE 
Dc  cultu,  gestis,  actatc  etc. 


j.  s. 


CIRC^AN.  CD.      - 

s  Busebms 
ficdif  Fastis 
adscripM* 


E 


usebium  episcopum  Bononiensem  postS.  Eu- 
sebium  Papam  kodie  ita   annuntiai   Wartyro- 
logium  Romanum  :    Bononiae     item    sancti 
_Eusebii    episcopi    et  confessoris.    CotumtU 
Plnljppus  Ferrarius    in   Catalogo  Sanvtorum  Ttalise, 
S   Eusebium  Bononiensem  brevi  commendans  elogio, 
etBrautiusin  Martyrologio  metrico.  Ferum  Castel- 
lanusinMartyrologio  Universali,  ubi  verba  Martyro- 
logii  Romnni  Gallica  facit,    in  margine  observat,  cul- 
tm  non  esse  vetustum,  ei  diem  electum.  Non  invenio 
quo  tempore  primum  coli  caperit  S.  Eusebius, 
Mque  probare  possum,  nomen  ipsius  antiquis  Marty» 
B  rologiis  fuisse  insertum.    Nihilo  magis   liquet,  utrum 
VN\,  Septembris,  an  alio  die  rit  defunctus,  licet  poste- 
riores  Ecclesise   Bononiensis  scriptores  die  xxm   Sep- 
tembris  defunctum  credidertnt,  quod  eo  die  habeatur  in 
Martyrologio  Romano,  ejusque  festivitas  Bononix  ce- 
lebretur. 
acuitusBo-       2  Hocipsum  autem,  quod  ignotus  est   diesmor- 
nonte.  lualis,  incertnm  relinquit,  an  S.  Eusebius  Bononien- 

s,s  non  fuerit  alio  quopiam  die  insertus  Martyrologiis 
Hieronymianis.  Cerle  ad  xn  Septembris  Eusebius  epir 
scopus  ni  Hieronymianis  memoratur,praetermisso  episco* 
patusloco,ut  ibidem  in  Prxtermissis  observatum  est;ille- 
que  revera  potest  csse  hodiernus  Bononiensis,  quemad- 
tnodum  autMediolanensis  aut  alius  esse  potest.Occurrit 
,,  aiun  diebus  in  Fastis  Hieronymianis  Eosebiosgu»- 
„  Ua  notus,  nt  certum  fiat,  hodiernum  Bono- 
nsem  non   designari,    eumque   ab  antiquis    Fastis 
prorsus  exsulare.  Quidquid   sitt    laudat  Baronius  ta- 
bulas  ecclesite    Bononiensis,  cultumque   corfirmai  Bo- 
noniasacra   Italice  scnpta,  in    qua  dicilur,   festivtta- 
tem  hodie    Bononise  celebrarit  daturque  Anliphona  et 
Oratio  de  communi  confessoris   Pontificis.    Cor-pusS. 
Eusebii   in  ecclesia    SS.  Naboris  et  Felicis,  qux  est 
Religiosarum    Franciscanarum,  servari,  Ustatur  Ma- 
C  sinus  ii,    Bom    d  perlustrata  ad  hunc  diem  i  nec   nl- 
lum  invenio  conlradicentem. 

3  Tempus,  quo  floruit  S.  Eusebius,  et  nonnulla  de 

Deparentibus  ^    gestU  innotescUnt  ex  S.  sJmbrosw,  quociun  ami- 

2«,  citia   jnnctus    erat,   et  ex    concilio  Aqnileiensi,  cujus 

curn   S.  Ambrosiu  pars  illustris  fuit.    De  gestis  ante 

episcop.itum,    ant  de  patria,  parentibx  mgui- 

neisS.  Eusebii  nihil  innoluit.    Etenim,  non  modo  m- 

certa,  sed  minus  etiam  probaUUa   mihi   videntur,qux 

de  his  per  conjecturas  disseruh  Tillemontius.    Hicin 

S.  Ambrosio  art.  12  ei  13  nonulla  disserit,  ut  S    Eu- 

scbium    facial  patrem  cujusdam    Fauslim,  ad   hujus 

filiorumavum.   Verum  omnia  illa  petuntur  ex  litteris, 

aS.  Ambrosio  scriptis  ad  quemdam  Eusebium,  Bono- 

nis.  quidem  habitantem,  sed   non  episcopum,  "t  certe 

probabilius  esse,  dicam  '"""-  14. 

4  Rursum  TUlemontius  tom.  x.  in  S.  Chromatio 
Aquileiensi  episcopo  inquirit,  an  Eusebius  frater  S. 
ZurVZ  Chromatii,  qui  episcopus  factus  est,  et  cvjus  ignota  est 
matii:  r°'  sedes,  non  sitidem  cum  S.  Eusebio  Bononiensi.  Ob- 
jicit  iiir  sihi  nuptias  S.  Eusebii,  quas  fictittas  credt- 
mus,  nutcerteignoramus.  Hrc  igitur  ratio  nequxt  rw- 
bisimpedimento  esse,  quo  minus  eumdem  crederemus, 
si  solidum  se  offerret  hvjus  opimoms  fundamentum. 
Vemm  non  affertur  aliud  indicium  prnter  nomen  utn- 


que  commune,  et  tempmfere  idem,  quoambo  vixerunt, 
I-Ixc  auinn  minime  urgent  :nam  nomen'E\i$ebn  muU 
tiseral  commune,  et  tempora  non  omnino  favent.  Tpse 
Tillemontius   m  Chromalio  hujus    fratrem   Eusebium 
circa  annum  374   fadt   liaconum,    Chromatium  ve.ro 
natn  majorem  presbyterum.  At,  si  consideremus,  qunn- 
t/im  habuerit  auctoritatem  Eusebius  Bononiensis  anno 
381    m  concilio    dquileiensi,    vix   dubitabimus,  quin 
episcopus  fuerii   ante  annum    -57i.  Prseterea  mortuus 
ernt  Eusebius  frater  Chromatii  ante  annum   396,  quo 
S.    Hieronymus    scribebat    Epitaphium    Nepotiani. 
Hortatur   enim  Heliodorum,    ut  in   morte   Nepotiani  p 
eam  exhibeat  fortttudinem,  quam  beatus  papa  Chro- 
matius  ostendit  in  dormitione  germani,  Eusebii  tfi- 
delicet.  M  vixisse  probabiUus  S.  Eusebium  post  an- 
num  397,  inferius  probnbo.  Quapropter  non  est  ulla 
idonea  ralio,  cur  credamus,  S.   Eusebium  fuisse  fra- 
trcm  S.   Chromatii    natu    minoremy  et  minosem  totis 
decem  aut  duodecim  annis  episcopum  fuisse  ante  ma- 
jorem. 

5  Initium  epucopatus   S.  Eusebii  anno  certo  afflgi  JJJ^JfSST 
nequit.  Figttur  ab  aliquibus  late    circa  annum  370.   :no, 
//  ec  autem  epocha,    elsi  certa   non  sit,   et  ad  annos  virginuatem 
plures  aberrare possit,  satistamen  eslverisimilis  :  nec  Promove > 
video,  aliam  slatui  posse  probabiliorem,   cum  et  super- 
.  videatur  usque  ad  finem  fere  seculivi,  et  anno 
381    inter    pr^cipuos  et  cancilii  Aqui- 

leiensis,  ut  notabili  tempore  ante  illud  concUium 
i$  oideatur  factus.  ffinc  probabilissima  esi  senten- 
\aronii,  ad  annum  377  intelligentis de  S.  Busebio 
niensi  sequentia  S.  Ambrosti  verba  lib.  de  Virgi- 
nitate  cap.  20  :  Et  bene  accidit,  quia  nos  laboratu- 
ros  Dominns   sciebat  et  auxilium  ciis  mini- 

stravit.  Adest  piscator  ecclesiae  Bononiensis,  uptus 
ad  boc  piscandi  genus.  Da,  Domine,  pisces,  quia  p 
dedisti  adjutores.  Non  alius  certe,  quam  ephcopvs, 
vocatur  piscator  Bononiensis  :  nam  agil  Ambrosius  de 
inducendis  puellisad  amplectendam  virginUatem.  Ob- 
iervaverai  antea  hoc  diffkile  esse,  et  non  perficisme 
cura  tantae  tempestates  et  procellsB  mundi 
hujiu  obsistant.  Nimirum  non  intelliguni  mundana- 
nim  rerum  amatores,  quanto  prxstantius  sii  puellis, 
libera  mente  in  virginitale  Deo  iervire,  quam  mundt 
fastum  <>iit  voluptates  sectari. 

6  Attamen  favente  ope  divina  non  parum  futsse  pro* 


fectumaS.  Ambrosio  et  S.  Eusebio  Bi **  m-    ( 

sinual  laudatus  doctor,  ita  scnbens  :  Sed  quando  voil  eolleglum  Bo_ 
r,ominus  iubet  laxare  retia,  et  capitur  muIUtudo  M0/lla.  coUlljU. 
Sciuminecsolumun  tiam   aUera   navis 

impleturjquia    plures   cccles.a.  unraaculata  plebe 

complentur.    U*c  S.  Ambrosius  circ um  378. 

Qnant «ro  profecisset  S.  Eusebius  m  ecclesta  sua 

/; mi coUigaurex   libro^   <U    ^rgmbus,  qut 

„„„„  ;^77  scriptus  videtur,  in  quo  S.  Ambrosiuscap. 
\Q  Ualoquitur:  ^ara  quid  de  Bononiensibus  Virgi- 
nil,lls  loquar.  Wvcnu^  pudoris  agmine,  quffl  mon- 
danis  sedeliciis  abdicou  crariom  virgioitetis 

incolunt?  Sine  contubernali   sexu  (td  est,  stne 
rw^mw«irorum)contobernali  podore,  provectm  ad 
vicenarium  nomerom,  et  centenarium  fructom,  re- 
lictoque  parentum  hospitio,  tendunt  in  tabernaco- 

119 


252 


DE  S.  EUSEBIO  EPISCOPO  CONF. 


A  lis  Chriati  indefessaB  milites  castitatia  :  nunc  canti- 

fcucTORF.  j.  s.  cis  spiritualibua  personant,  uunc  victum  opcnbus 

ex^nvnt.  liberalitati  qnoqne  {uftsidiuin  quav 

TUnt.    -\"vnrmo     ito     hsi Apcwk  ««*    collajium  is- 

twl  virginum  simul    habitantium   fuisset   Mediolani; 
sed  nulla  est  ratio,  cur  alibi,  quam  Bononite,  torH 
Ulas  cohabitasse  dicamus  :  nam  hospittuth  quiaem  pa- 
rentum,  non    civitatem,  retiquisse  dicuntur.    Ex  hac 
autem  de  sacris  Firginibus  cura  S.  Euaebii,  et  i  i 
contra  hsereticos,  quem  in  concilio  Aquileiensi  luculen- 
terostendit,  merito  conjicere  possumus.  de  MiqudBliam 
grege  suo  mire  fuisse  sollicitum. 
Adest  anno  "  Ai  concilw  Aquileiensi,  quo  htibilum  esi  anno  381, 

SBl.concHio  pmdpMS  pOSt  8.  /mhrosinm  in  rrjulondis  Anano- 
AquiMensi,  nntl  r0Sp(,nsis  partes  UabuH  S.  Eusebius.  Duo  aderani 
episcopi  Arianl,  Palladius  e\  Secundiattus,  cum  Atta- 
loqwdam  presbytero  rque  IrianOj  qui  ibidem  dam- 
nati  suni.  Episcooorutn  Gatholicoruni,  inter  quqs  com- 
plures  suni  sancthate  ittustres,  major  pars  erai  ex  ha- 
li„,  alii  ex  Gallia,  Illyrico  et  Africa.  A«  ta  edita  sunt 
nonsolum  a  collectoribus  conciliorum,  sed  etiam  inter 
Opera  S.  Ambrosii  lotn.  2  novissimx  editioniscol. 
786  et  seqq.  Etiamsi  autem  in  enumeratione  episcopo- 
rum  concllii  8.  Falerianus  Aquileiehsis  ubique  pri 
g  mus  ponatur,  prmcvpum  tamen  actor  contra  haereticos 
semper  est  S.  Ambrosim,  ac  secutidum  dicere  possu- 
S.  Eusebium,  qui  frequenter  magna  dexteritate 
ipsos  urget,  et  ambiguitatem  in  ipsorum  tespbnsis  de- 
tegit.  Palladium  de  ^di  suo  respondere  detrectantem 
sic  aggredituT :  Eusebins  episcopus  dixit  :  Sed  «lebe- 
bis  B  8r  fidei  tua?   prodere  libertatem.  Si  a 

te  gentilis  exigcret,  quemadmodum  in  Christum 
crederes,  confiteri  erubescere  non  deberes.  Deinde 
modis  Palladium  ursitS.  Eusebius,  ut 
eum  ad  respondendum  induceret,  variasque  amputaret 
lSQtiones.  Ubi  vero  Palkdius  ambiguis  responsis 
uti  ca'i>erat,  decies  nonies  inteirlocutus  legitur  S.  Eu- 
sebius,  ut  Pallddium  odclaram  confessionem  pertra- 
hereti  aut  ostenderet,  dictaejus  ambigua  non  suflicere 
ad  Catholicam  fidei  orofessioriem  vel  ad  condemnatio- 
nem  fca  resis  Arian  i 

8  Tandem,  salis  innotescente  Palladii  impietatet  a 
Mquecontra    viginti  ei  tril'"s   potribus  dicta  est  diversHs  verbxs  in 
hxreticos  for-  ipsum  daninationis  senlentia    Ex  omntbusautem  nullus 
tem  se  prxbet,  lam   r/„/r  ae   prolixe  impietates   hdminis  Ariani,  de 
quibusex  responsis  mtt  convictus,  exposnit,   quamS. 
Eusebius,  ito,  sententidm  suam  elotutus  :  Eusebius  epi- 
scopus  Bononiensis  dixit :  Quia  impietates  Arrii  dia- 
C  bOlico  stylo  conscriptas,  quas  non  licebat  nec  ad 
aurea  admittere  .Palladiua    non  solum  noluit  con- 
demnare  ;  sed   et  earum  exstitit  adsertor,  negando 
Filium    Dei   Dominum   verum,    Dominum    bonum, 
Dominum     sapientem  ,    Dominura     sempiternum  , 
hunc  a  ccetu    sacerdotali  et  mea   sententia   et  om- 
niuin  CatholicorutQ   jndicio  arbitror  jure  esse  dam- 
natum.  Damnato Palladio,  S.  Ambrosius  interrogare 
cirjnt    Sccundianum,  conatum  similitcr  amlnijuis    res- 
vonsis    impietates    suas  bccuttare.  Solus  cum  S.  Am- 
brosw    contra    Secundianum     disseruisse   tegitur   S. 
Eusebius  ,    icr  interlocutus  ,    ut  probaret ,  responsq 
ejus  non   sufjicere  ad  professionem    Catholicam 
talia   essc ,     ut    ab    aliis  quoque    hxrelicis    admitle- 
rcntur. 

9  Secundtamnn  autcm  a  Patribus  concilii  seqve 
dawnntum  cs.se  ac  Pulludium,  constat  e.v  epistolis  a 
prudentemque  Concili<>  SCfiptis.  Vcrum  purs  Aclorum  interculit,  nc- 
aceru  um.  ^(,  hdbet&ur  singnlorum  in  Secundianum  sentenliir, 
uti  nec  tota  disputalio  contra  ipsum  a  Patribus  habila. 
Qnapropter  satis  erit  in  laudem  S.  Eusebii  observare, 
ex  gestis  in  illo  concilio  luculenter  innotescere,  Virum 
fuisse  scientia  Scripturarum  cgreijie  cruditum,  ingehli 
acumine  prxslanlem,  miro  in  haerelicas  impietates  zelo 
succensum,  imlcjuc  factum  viden,  ul   magna  in  illo 


concilio  auctoritate  valeret.  Nam  post  S.  Atnbrosi 
cui  i'roni,cm  iii/rrrmjanili  bjerelicos  ct  exponendi  0*'  ^ 
thoucfyum  sententijH  erai  cd^missa,  nemototies  intei 
hrutus  cst,  qmim  Ensebius,  ac  rttmo  tergivernnt* 
tam  solerter  ac  fortiter ursisse  videtur.  IpsaS.  Euseb" 
dioia  huc  mmatransferre,  visum  esi  nimis  proltxum- 
nam  quilibei  ea  invenire  poteril  in  Conciliorum  colle'm 
etiombus  aut  apud  S.  Ambrosium. 

10  Pcrrc.nl  deinde  S.   Eusebius  ecclesiam  suam 
regere a/nnis  multis  usque  ad  finem  feresecuti  w  Sei 
ob  ■  ura  manserunt  praeclara  ejus  gesta,  si  unum  exci-  "cm^. 
pninnis  fncium,  quod   ad  probandum    Viri  sanctitatem  e? i'  *** 
multum  conducit.  Fuit  illa  inventio  corporum  S5.  /  ^1'' 

talis  et  Agricolee,  martyrum  Bohoniensium,  qus  con- 
tigisse  violetur  anno  393,  prxsente  ibidem  S.  imbrosio 

JI:rr  ,iulrm  S.Amlnosu  prxsehtia  dt    tempore  iri  pef. 

acta>   certiores   nos  facii^prxsertim   quia  po\l  inventa 
Sanctortim  corpora  profeclus  est  Florenliam,  ibiquede 
Ulis  scnpsitin  Opusculo, guoaExhortatio  Virginitatia 
inscribitur.  Nam  itinera   illa  S.  Ambrosius   imtituii 
anno  393,  quando  Eugenius  tyrannus  ex  Gallia  exer- 
citum  suum  ducebat  in     Ttaliam,   ut  dictum  esi  ad 
xvn  Septembris   in    S.   Satyro,  fratre  S.    Ambrosii, 
non  din  ante  defuncto,  num.  28.   Narralur  quoque  ea 
peregrinatio  S.  Ambrosii  in  Vita  ejus,  per  Paulinum 
,h  cip  lum  scripta,  in  qua  num.  28  ct  20  narrai  gesta 
Floreniise\  ibioue  de  iis,  qusepduio  anteabeodem  facta 
erhnt  Bononise,   hsRC  addit  :  In  eadem  etiam  civitate 
[Florentia)  basHicara    constituit,    in    qua  deposuit 
reliquias    martyrum  \Tit:dis  et   Ai:ricolie,   quorum 
corpora    in    Bononiensi   civitate   levaverat.  Postra 
enim  erant  corpoivi  martyrum  inter  corpora  Judaeo- 
rum  ;  nec.  erat  cognitum  populo  Christiano,  nisi  se 
sancti  martyres    sacerdoti  ipsius  ecclcsiaj   revelas- 
sent.    Qua?  cum  deponerentur  sub  altari,  quod  est 
in  eadem   basilica   constitutum,    magna   illic  totius 
plebia  sanctaa  la^titia  atque  exsultatio  fuit,  poena  dae- 
mdnum  confitentium  martyrum  merita. 

11  Ex  altegmis  verbis  orth  est  eruditis  aliquid  du- 
bitationis  de  persona,  cui  facta  fuit  revel  /"•"  qUftnm. 

vcrbu  ex  ultitHd  Operujn  S.  Arribrosii  edilione  datis,  iationm 
Nisi  se  sancti  martyres  sacenloti  [psius   ecclesw  innoftwrm*, 
revelassent    in  prioribiis  editioriibus  legebatur,  Nisi 
se  sancti  martyres  Saceruoti  ipsi  revelassent,  quem- 
admodum  eliam  legi  in   uno  MS.,  testanttn 
Benedictini.    Iltud  Sacerdoti   ipsi    ambiguum  erat 
intelligipoieral  de  S.  Ambrosiokut  de  episcopo  Bono- 
niensi.  Piures  autemt  etiam  'Bononienses,  crediderunt,  ? 
rrrrlnlwnem  fnctam  S.  Ambrosw.  TlllemontlUS  lom.  •> 
Monnmentorum  Nota  3  in  SS.  Vitalem  et  Agncolam 
dubitanter  in  unamquc  partetn  disserit,   sed  mavuu 
credere,  revelalionem  ^ctamfuisseS.Ambrosio.  Baxtr 
l$m  tamen  ad  iv  NottembYis  in  SS.  Vitale  et  Agn- 
coh,  rcvrhiiioncm  niinhuii  S.  Euaebio Bonomensi,  qw 
jiosircmam  vidiMi  rditmucm.  f/.rc  mihi  quoque pr* 
placeret  sententia,  eUdmsi  dntiijua  lectio  esset  F*r 
rcndii.At  exeditionis  ultimee  lectione,  Sacerdotnpsiua 
ecclesiae,  quse  ei  concinnioreit,  tt  verior  videlur,  omr 
nis  suhluiu  cst  duhitaudi  ratio.   Hsc  enitn  ejnscopum 
Bohonierisem,   Mettcet  S.  Eusebium.  clare  destgna_ 
Accedit  ad  hanc  confirmandam  scntentwm  xpse  a. 
bfost^i  in  E.rliortoiionr  nmiuitotis,  Florenttx      F 
sUa.qnam   «V  orditur :  Qui  ad  convivium  ma  nu» 
invitantur,  apopnoreta  secum  rcferre  consu e  ^ 
Ego  ad  Bononiense  invitatus  conviv.um,  uw  ■ 
martyris  celebrata  translatio  est,  W$f%£  re- 
rum  rcliquiiis)  vob.s  plena  aanctitatis  et  gr 
servavi.  Cum  invitatus  vcncnt  S.  ^f^L^ 
utiqneiUe.,quiinvitiiv,t,»bi  reVerienda  essent 
martijrum  corpora,  etsi  necdum  esscnt  effossa.  ^ 

12    Quare  diccniliim  est,  rcvclntioiivmtu"        I  *£ 

martyrum  corpora  quarendum  et  iran  /  ^;,fl 


*&• 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


253 


j)uo  monasle- 
T\a  aut  tem- 
pla  ejstru- 
ilsse  credttitr. 
B 


ScriptaS. 
Ambrosii, 
Eustblo  missa, 
non  videntur 
tpectare  ad  S 
Euseblum : 


.,,.,.,„  simul  qutesiverunt,  sacraque  Fitalis  et  Agrico-  facit  avum  Ambrosim,  in  cujus  gratiam  liber  de  Insti-  D 

,  iniwnerunt  ac  transtulerunt,  quemadmodum  tutiojie  Virginis  (uil  compositus.  Eyo,  utbreviter  men-  u,10nB  j,  s. 

.  ippofieiur  ad  iv  Novembris,  quo  SS.   Vitatit  ei  tem  meam  declareni,  nihilin  .s*r//i//.s  illisim 

•icola  Uartyrologxo  Romano  sunt  inscripli.  Epistola  quo  colligere  vdleam,  Eusebium,  adquem  missa 

a   i    •  inventione ,  quteolimS.  Ambrosii  nomine  edita  fuisse  episcopum    Fatentur  quidem  editores,  Epislolas 

•t  ab  editoribus  Benedictinis  rejeota  in  Appendi-  in  aliquot  Ms.s.    et  editis   fui  iplas  Eu 

nos  hic  morari  non  debet,  licet  revelata  S.  Am-  episcopo,   sed   id  ea  errore  accidisse  judicant.  C 

!-oefl  corpora  dicat,cum  merito  censeatur  suppesitii  nulfo  uspiam  verbo  indical  in  toto  contextu  Ambro 

■  .  oi  ,,,i  alias  rationes,  quibusS.  Ambrosio  abjudica-  ad  episcbpum  se  sciibere,  quodptane  mirum  est  tn 
•'  hsec  ipsa  possit  accedere,  quod  inducat  S.  Ambro-     bfus  divems  scriplis,  si  illa  ad  episcopum  suntdir* 
,',„  dicentem,  locum,  ubi  illa  corpora  latebant,  sibi         15  Sigonius  mpra  laudatus  ex conjectura  verisimili  hi;aae$se 
ruisserevetntum.Nam,siipseAmbrosiusid             et,     dc  gestis  S.    Eusebii   addit    verba   sequentiai    Idem  ^'1"l"J^Mor 
n,tuir            iphus  id  non  solum  uccas               tionis     etjam  cum  aliis  JSmiliae  e| 

itarum  sub  altari    l  reli-     nodo,  a  S.  Ambro  id  Mediolarii  anno  trecentesimo 

-     octbgesimo  septimo  habitae,   aaversus  eos,  qui   te- 
t  reveiationem  illam  corporumque  inventionem,  quam     mere    sacrarum    virginum    connubia    ind 
jn  l0Cl  ferret.  Superfuisse  autem  S.  Eu-      quam   etiam  s.    l         .ianUs  episcopus   Mutini 

sebiura,  ricc  alium  hic  quxrendum  esse  m'Bo-     iijvisit.  Loquitur  aucf 

.,...„   darum  fiet  ex  dicendis  inferius  deiempore     hxreticum  ejusque  asseclas  tiabito,  quod  Labbeus  (ixil 

anno  390,    Damnaverat   Siricius   Papa   Jovinianum 
mortis.  .    .  ' 

13  Restant  examinanda  aliqua,  de  S.  Eusebip  rc-     turpissimum   hxresiarcham   m  conctlto  Romano,  s  rc- 
lalQ    ,(l/  ,,  Ferrarius  in  Catalqgo  Sancto,-     pseratqui  ad  S.   Ambrosium,  ut  idem  faceret  cun 

rum  i  diem  de  S.  Eusebio  ait :  Is  exem-     cinis  - ,  Epistola  S  ii  Medio- 

lanensis  ad  Siricium  de  eorumdem  hxretit  i  <n- 

natione    recitatur  ipud  Ldbbeum   tom.  2  col.  I0__'_. 
lut<  r  paucos  epish  \  i  r  subsi  i  >  I  E 

S.  En  si  i  d   i"  n  expi  imun  ui  i  mnium  sul 

ptio)  esf  idei  qui   a  njei  lura  Sh,<  ni\  manei  vi  nsiti 
p0SSi  /  cadi  m  a  njecix  ra  /■<  H  de  a  ncitio  Co)  uano  aliis- 
que,  circa  id  /-  rnpus  habilis,   \  abslineo. 

16  ObrtusS.  Eusebii  a  tfpnnullis scri\  cle-  t x succtssore 

sja   /;  /  gitu)  i  iwi  400,  ab  aliis  ta-  Fdice,qul 

nibvs  i  uti  m  episcopi  rum  Bi  ''  f,ra/ 

c,     t>       ,  .  r,    diacomis  hlt- 

Catalogis  utcumque  constat,  mtet  S.  Eusebium  et&.  dlolanensiSt 
/,/,,,  du  v\  Detemlrit  mmoratw  in  Marty- 

rologio  Rcmano,  nullnm  edivm.  Certe  nullibi 

rimus,  alti  i    n  S.  Ei  s<  I  ii  primum  iucces- 

sorem,   ut  merilo  credarnus,  eidem  successisse  S.  Feli- 
cnn .   vi   hubmt   Catalogi   omnes.  It<></><<-  nequit  data 
epocha  mvltis  annis  dbern  re  a  vi  ro  mortis  tm\ 
tfam  s.  1 1  erat  Mediotanensisx 

S.  Ambrosio,  cum  P  -   ^'""  S.Ambrosiinum. 

i  S.  -/" ' 
,„„,/, .  ',   nomihel  Ca  "  ]emi\  m,   Tr/.v- 

rium  ,/  Felicem,  agens  de  S.  Stmpliciano  s 

vbjungili  Cui   Simpliciano  Vene- 
rius,    quem   supra   mei  "s,   successor  fuit: 

Felix  vero  nunc  usque  Bononiensem  regit  eccle-  F 
siam  :  Castus  i  otem  el  Polemius,  oulrili  ab  Am- 
brosio  onj  fructus,  in  ecclesia  Me- 

diolanensi  diaconii  funguntur  officio. 

17  Ex  his   habemus,  necdum   /  °pum  S- 

Pflicem  riebatur  S.  Ambrosius.  Quare  verisi-  mo,s  sancti 

miliimum  est,  vixisse  etiam   ivm  S.    Eusebium.   nisi  ^^ 
uauto  anti  Jmbrosiiim  fuisset  defunctus.   '  um   autm 
ad  S.  Eusebium   episcopnm.   Ejusdem  sententt*  es      r  ^        ^   ^  //;/|,  „-_  ilu. 

Tillemontius  tom.  10  in-S,  Axnbrosto  art.  14  et  ISot.        •  (J  (;/(    fl(// m.utn  „„/  r,,„  ; 

0.  existimans,  non  tamen  sine  dubitatione,  ad  eumdem  i     __    <    _______  ^^,.,.,,,^,^  ^unauoinon  voli 


plo  S.    Ambrosii  duo    extruxit   monasteria,    unum 
SS.  Vitali  et.  Agricolae,  alterum  S.  P.  irtyri 

dicatum.  Brautius  in  Martyrologio  M  "/»- 

dem  diem  Je  S.  Eusebio   epitcopo  B.noniensi   ita 

canit; 

Ter  geminisdivis  Prse^ul  duo  templa  locavit. 
Mortua  restituit  plurin  Oeo. 

/■,,  ires  Divos  insinuat  Vitalem  ei  Agricolamt  quibus 
unum,  ac  Proculum,  cui  altet  um  - 

lus  Sigoyiius  in  l  i  Bononiensibus 

pag,  iSita  habct :  Eodem  etiam  Eusebius, 

exeinplnmS.  Ambro^iisequutus,mouasterium  unuro 
SS.  Vitali  et  Agricola?  creditur  erexi*se,  it«  i 
alterum  S.  Proculo  martyri.  Atlamen  in  Bononia 
sucra  ad  huncdiem  non  agitur  de  ecclesiaaut  monaste- 
rio  SS.  Vitalis  et  Agricolx  per  S.  Eusebium  constru- 
,/„.  ..<  structura  tempti  S.  Proculi  et  aliorum  i  i  m 
ex  fama  attribuitur.  Nihile  certiora  de  his  rept  rio 
apud  alios  scriptores  Bononienses,  ut  difficulter  aliquid 
ossil  statui,  aut  potius  nullo  modo  possit,  defectu 
monumentarum  satis  vetustorum.  Q  r,  cnmve- 

risimilis  admodum  sit  templqrum  constructio  ir,  diuturno 
S.  Rusebii  episcopatu,  mwsertim  templi  SS.  f  italis 
n  Agricolse  ob  inventa  eorum  corpora  ex  revelatione, 
phres  rion  allegabo  scriptores :  sed  solum  observabo, 
Ohirardaccium  in  Historia  Bononiensi  pag.  17 
struclionem  ecclesix  SS.  Vitalis  et  Agricola  non  m  e 
confundere  cum  ecclesia,  quam  Florenlia  dedicavit  S. 
Ambrosius. 

l'i  Laudatus  Ghirardaccius  existimat,  Epistolas^. 
Ambrosii,  qua  Eusebio  tegunlur  inscripip,  datc 
(i(i  S.  Eusebiuro   episcopi\m.   tSjusdem  sentenlise   est 


'  '■'.!'■"■   /           ■  antistes  •  non  poicsi  /"<"•■>  ^-  ^«•^^■■-  / 

m'eot  quiq\emjud\do,cum^ildlhabeattquocreaere  .     ^^  collbcdri,  ti  saltm  non  potuit  nolabxlx 

possimus,  ad  Episcopum  fuisse  scriptum.  De  Epistolis  .         iUperisse  pdsi  dtlnum   100.  Nam  inter  hunc 

simititer  juduant  col.  1003  et  1004,  missas  (uisse  od  ¥     ^    >^  s,t//is/ss.  vlll.,llV  Paulirius,  et  non  me- 

Eusebium  iirum  secularem,  cui  et  przdictum  librum  eviscopatum  S.  Felicisut  recentem.  Quareepo- 


crechiitl  murnifn.  Habebat  is  filium  et  nepotes  ex  filio, 

Ut  agnoscil    Tillemontius,    qui   S.   Eusebium  nostrum 


...    ci>iseop(it>< 

cha  late  iata  nbn  aberrabil  ad  multos  annos. 


DE 


254 


ACTA  SANCTORUM. 


j.  s. 


DE  S.  AMANTIO  PRESBYTERO  CONF. 

TIFERNI  1N    UMBRIA. 

SYLLOGE. 
De  cultu,  gestis  et  setate. 


CIHCA  AN.  DC. 

S.  Amonlius 
hoc  die  Fastis 
insertus  tt 
cultus, 


m 


artvrologium   Romanum   hodie  ulttmo  loco 

nchabet:  Tiferni  sancti  Amantn  presby- 

teri    eratia  miraculorura  illustris.   Eum- 

^dem  antea  annuntiavit  Molanus,  assignans 

Calisius  m  Martyrologio  Germanico.  Prolmus  elo- 

12*   S    Lmmfom  hodiecoHTuderti,Werntt*ro 
unTcunl i lFloridoepiscopodie*inNoveml>ris.Nec. 

w         Ca^Man«Smm«r^o^n;a«.S.  Mnan- 

tZrecenter  huic  diei  fuisse  affixum.  V<™  Z 
B  }allitur  Castellanus,  el  fortasse.  emm  deceptu  futt 
Ferrarius.  Nam  Angelus  Conti,  Capuctnus  Ttfernas, 
in  0  scui0  Jtalicode  Sanctis  et  Beatis  Tifematibus 
in  Vita  S.Amantii  pag.WtestaturJiewnSeptem- 
bris  Per  totam  diazesim  Ttfernatem  solemniler  celebm  i 
fativitatem  S.  Amantii.  Cvm  autem  Opnsculum  illud 
impressumsil  anno  1627,  it  auctor  non  dicat  aho 
Ilhm  die  ceiebratam  fuisse  fesUvitatem,  vermmile  est, 
jam  ante  Ferrarii  tempora  et  ante  seculum  wn  Festi- 
viiatem  eodem  die  fuisse  celebratam  :  nam  et  Baromus, 
cum  Sanctum  Tiferni  annuntiet,  non  alio  dte  ipsum 
Martyrologio  Romano  inseruisset,  quam  quo  ibidem 
celebrabalur  festivitas. 

2  Accedit  aliud  argumentum  certissimnm  ex  appro- 
batione  Sacrorum  Rituum  Congregationis,  qux  trium 

Tifemiab  Qmorm    \ectiones    nOVOS,  mmirum  SS.  Floruh  epir 


tempore 


,   Amantii  presbyteri,  et  Crescentiam  martyrts, 
vrimum   approbavil    anno    16b0    sub    ritu    semidu- 
ln    in  hl!0  1652  ««6  ritu   singulorum  ante 

i0lit'0    dequo  in  decreto  impresso  hzc  l  Ve- 

rum  quia  per  immemorabilem  consuetudinem  Offi- 
,.„„„  s.  Floridi,   uti  patroni  principalis,  recitatur 
SUD  ritu  duplici  priroae  classis  cum  Octava,  et  lllud 
C   S   Amantii  patroni  minus  principalis,  et  S.  Cres- 
centiani,   praeceptoris  et  protectoris,   sub  ntu  du- 
plici  majori,  supplicavit  idem  clerus    TifernasJ  im- 
rertiri  licentiam  recitandi  prafatas  lectiones,  jam 
approbatas  in  Officiis,  sub  dictis  ritibus  etc.  Apnuit 
petitu  S    R.  Congregatio  anno  1652,  rffexz  Jpnhs, 
nte    Cardinali    Capponio,     Officiumque    S. 
Vmantii  fistmm  habetur  die  xxvi  Septembrts,  ac  S. 
Floridi  xiii  Novembris,  haud  dubie  quia  ab  immemora- 
istis  diebus  fuerant  peracta:  nam  in  neu- 
tra  approbationevelminimum  legitur  verbum  dedtebus 
mutatis.  Jam  vero  si  anno  1632  sub  diversis  ritibus 
ab   immemorabili   tempore  peragebantur  Officta  SS. 
Ftoridi  ei  Amantii,  necesse  est,  ut  similiter  diversis 
bm  ab  immemorabili  tempore  fuertnt  celebrata.  lta> 
que  erraveril  Ferrarius,  cuw  dixit,  utriusque  festivt- 
lah  m  rimut  xm  Novembris  celebrari  apud  Ttfemates : 
neque  ulla  est  ratio,  cur  dicamus  S.  Amantu  festivt- 
latemaui  recenter  ibi  institntam,  aut  olim  alio  dieper- 
aclam. 

3  Vetustum  autem  esse  cultum  S.  Amantii,  liquei 

etiam  ex  deiicata  SS.  Florido  et  kraantio  simul  eccle- 

mMiMuio    sia  cathedrali,  quam  laudatus  Angelus  Conti  ait  ex- 

dicataiCcUsia  structam  circa  annum  1500.  Jacoldllusvcro  ui  Sanctis 

cathedralis.       TJmoris  tom.  2  pag.  282  in  S.  Amantio,  irdifxcalam 


scribit  anno  1402,  sive  potius  instauratam.  Ambocon- 
sentiunt,  anno  1540  dedicatam  fuisse  SS.  Florido  el 
Amantio  ;  eoque  tempore  utriusqne corpora  inlraattare 
mojus    ecclesix   subterranese,   sive,   ut  alias  vocalur 
Confessionis,  fuisse  deposita.  Versus  post  dictum  altare 
antiquo  saxo  insculptos,  ita  recitat  auctor  primus: 
praesulis  hic  Floridi  requiescunt  ossa  beati, 
Corpora  Sanctorum  nec  non  sunt  hic  aliorum  : 
Cuin  quibus  et  sancti  requiescit  corpus  Araanti. 
Cunctos  hic  salvent  auxilia  dignapetentes. 
Hxc  abunde  insinuant,  antiquum  esseS.  Amantiicui- 
tum  :  neque  enim  credibile  esl,  tunc  inchoatum  esse, 
quando  ipsi  simulet  S.  Florido  consecrata  fuit  ecclesia 
cathedralis.  Quareomnino  corruunt,  quxde  recention 
S.  Amantii   cultu   insinuat  Castetlamis,  et  qus  BaiU 
letus  ad  hunc  diem  in  S    Amantio  asserit,  acsi  nomen 
dumtaxat  adscriptum  fuisset   Martyrologio  ob  scripta 
de    eo   ii    S.     Gregorio    Magno,    qux    inferius  recita- 

buntur. 

4  Colitnr  porro  S.  Amantius  eodem  die  xxvi  Se- 
ptembris  etiam  Tuderti,  Sanctisque  Tuderlinis  annu- 
meratur  apud  Joanm  m  Baptistam  Possevinum  inVitis 
Sanctorum  Tudertinorum  Ilalice  editis,  pag.  65.  A\ 
Baromns  in  Annotatis  ad  Martyrologium  Tudertinos 
refutat,  observans,  apud  S.  Gregorium  de  S.  Flon 
\mantu  episcopo,  olim  mendose  lectum  esse  Tuderti 
pro  Tiferni,ac  subjungens  :  Nam  Floridus,  cujoaibi 
S  Gregorius  meminit,  Tifernas  episcopus  fn.t, 
sanctitate  celebris,  qnem  patronum  Tifernates  ho- 
norificentissime  colunt,  id  quidemejusecclesismo. 
numentaveteracerta  fide  testantur.  Apud  Ughellum 
nnncntom.i  in  catalogo  episcoporum  Tudertinorum 
Floridus  memoratureodem  tempore,  quo  mxit  b.  Aman- 
tius,  et  quo  ibidem  8.  Floridus  est  in  catologo  Ti\er- 
natium:sedinAnnotatisadultimam  edttumem  «* 
obseTvatur,  eum  in   catalogo   Tuderttno  vtden  super 

^TAliamtitemdecivitateSS.   FU>ridi  et  Amantii 
,„„,/(m,   potest    ultima    editio   Operum  S.G 

Magniji  ratioS.  Qregorii  rectt << 

J:  iqondus  Tiburtin»  eccles.ae  episco       ; 

Italegendumexomnibus  MSS-.jeii 
Tuburtina3,  non  vero   Tudertin®.  Factie  aa 
■«iiiM/^uwTudertin.;^^^    ^ 

suasero.  ullam  ex  allegatis  lect /-  <      '" 

cum  Grxca   cum  nulla  consentiat.    ^'; 

Tt&pfow  ad  litteram  Tiberin»,  nou  u       sS>in 

Tibertin».  Atiamen  et  duo  codices  nosm         ^  }[ 

qu%bus  Latine  leguntur  Bialog^  habeni 

facile  credam,  vocem  transcribenttbus  P^^Ti- 

ptamesseadditione  unius  Ittterse  '•  ""         //;/(/,,»„i- 


Tuitrll  Uvst 
cullmS. 
AmanlM.jA 
uecMrrti  i 


fiftTMt. 


plam  esse  aaauwnv   »«*« • ,      Vorum  unaew 

bertin»  alios  fomam  Tiburtm».  V«™  ^ 
que  provenerit  corruptio,  certum  esj, 

ruptam,  nec   Tiburlin  .■  m   Latto  am l  eicm* 
Msse  Floridum  a««  Amantium  pr^?    TilieI.inii,H 

8da  antiqua,  cujus  pars  Vmbrt*  sd  el»vn 

modo  vento  Grxea  Ulam  lectionem  mdica  ^ 


> 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


235 


j/ctionts 
OfflcU, 


s  capitis  titulus,  quisic  habei  :    De  Amantio  mihi  plane  incertum  videtur ;  ei  vixprobabile  apparet*  D 

'l  'tero  nrovinciie  Tusciae.  Neque  enim  Tibur  est  ab Herculano  missum  fuisse  ad  S.  Fortunatum  Tuder-  ^ctohbj.  b 

V  „,  ", ,.     u,j  nl  Laiio,  ut  illa  civitas  allegatis  verbis  tinum,  si  hic  dnno  b37  obierit,  ut  ait  Ughellus  tom.  1 

'"      mrinon  poluerii  ;  sed  designata  fuerit  civitas  Ti-  in  episcoph  Tudertinis.  Nam  cum  S.  Gregorius  Dier- 

'   •  Tifernum    Tiberinum,  quod  nunc  passim  logos  scripserit  circa  ">'.)'.  H  devivente  foquatur  Aman- 

CH'ia&  Castcllanavulgo  Citta  di  castello  vocatur.  sita  tio,  nec  tamen  quidviam  dicai  desenectute ;  puer  forle 

•t%  hodiertiam  Umbriam  ad  Tiberim  et  ad  confinia  autadol  l  Amantius  anno  537,  quo  mortuus 

'!'■' '; '',■.','.' '  Hoc  abunde  confirmant  antiqua  Tifernatium     dicitur  S.  Fortunatus,  imo  fortasse post  hujut  mortem 
monumenta,  utjamdictum.  natusfuerit. 

fi  Lectiones    Officii   approbatx,   quas    w  festo   S. 


uus  fuerit. 
10  Itaque  sola  satis  certa  sunt  gesta  S.  Amantii, 

,./„.,,<      0        _.,■.>.,...■.,,_     lLfnnM.ua     1,1. 


i  tnira- 


a  -  antii  rerftenl  Tifernates,  ita  habent  de  gestts  San-  qux  memona  i  nw.  o.  Gregonus  Magnus  Ub.  Gratia 

cu-  Amantiua  presbyter  Tifernas,  gratia  xhiraculo-  3  Dialogorum  cap.  85,   rivfRtt  sfbni  (vm  Amantio.  ^«»h  «iw 

"  |iiU8tris,quem  sanctus  Gregorius  Papamaxime  Respondet  enim  Qregorius  ad  ham  Pelri  intert toris  J^ 

.«.nnriat  Gothorum  farorem  declinans  una  cum  interrogalionem  :  Libet  inquirere,  si  uuncin  mundo 


rum  illustris,  quem  sanctus  uregonus  rapa  maxime  nvpmw .  emrii  ^, <«,«/..««•>  u«  .......   __....  ....  .......   c/us 

mmendat   Gothorum  fur.rem  declinans  una  cum  interrogalionem  :  Libet  inquirere,  si  nunc  in  mundo 

^ancto  Florido  diacono  Perusiara  abiit,  ubi  S.  Her-  esse  credendum  est  aliquos  tales.   _ 

culaniepiscopiconversationeetdisciplinaplurimum  superessein  i  miraculu  i,primum 

*addt  secuta  ^    Longa  porro  0bsidione  *,  ac  etiam  urbe  a  profert  S.  Amantium,  de  quo  narrat  sequentia  :  Flo- 

Gothis  devastata,  ct  Herculano  Totilaa  regis  jussu  ridus,  Tiburtin®  flege  Tiberinae,  id  est,  Tiferm  T,- 

crudehter  interiecto,  in  patriam  reversus,  mirapie-  berim   ecclesiae  episcopus,  cujua  veritatis  atque  san- 

tate  et  eratia  curationum  eluxit.  Quod  cum  beatus  ctitatis  est.  dilectioni  tuae  incognitum    non  est.  Hic 

Greeorius  Pontifex  a  sancto  Florido,  tunc  Tiferna-  mihi  esse  apud  se  pre  n  quemdam,   Aman- 

tum  episcopo,  rescivisset,  Romam  vocatum  magno  tiumnomine.praBcipuaesimplicitatis  narravil  virumj 

,    _...:*;„««__+.«    afvnWam  de   eo  famara   facti  quem  hoc  habere  virtutis  perhibet,  ut  Apostolor 


tuMafi  apud 
Tifernates, 


^Tcrudrtoruptis  vi.cenbu7ubique'  interfieie-  illiua  abacedat.  Quem  hoc  eii,..,  1,  ,l,„.„  ,„„  „■„!,  ad-  E 

h_t   atnue  in  la  fugientes,  o-signato foramine  junxit ;  q.uia  in  quolibet  looo  quamvia  immanissimai 

1'ca  -,..„„  mortuos  reducebat.  asperitatis  serpentem  repererit.  mw  ui   eum  signo 

7  ltomaidum   paucis  riiebus,  statuente  Gregorio  orucis  signaverit,  extingml  ;  ita  ut  v.rtute  cruc.s, 

Pontmce,  interinfirmossimulcumFloridoepiscepo  quamVir  Dei  digto  edident,   du-uptis   visceribua 

,,,,,,,,,  freneticum  immensis  clamoribus  reli-  moriatur.  Quem, indo  serpens  „,  I  oramne  fu- 

qUfS.  valde  mdestum  manuum  impositione  et  g.  ram, nedjcit  statimque 

orationum  suffragio  adeo  integrse  restituit  sanitati,  e.  foramine  serpens  jam  mortuus  trahitur 

u     k ro, orum  neminem  d.  lamore  turbarit.        II  Quem  tantm  virtutis  \  .rum  ,ps,  etiam  «dere 

1  aSl  ou  fueri.  molestus.  Ab  Crbe  cum  honore  di-  onravi.e, mead  mededuot in  mfir ■ omo 

missu      Tvfernnmcum  sancto    Florido  remeavit.  paucis  diebus  manere  volui  :  ubi  siquaadesset  cu- 

U  qu    _r de  t i    i  pietate  Deum  colere,  ct  Proxi,„is  rationis  gratia,  citius  probari  potuissot    b,  antem 

t  i„     v,,v    Pauperibus  alendis,  et  inflrmi-  ou-  qnidam  inter  to  ^"1*". ^."^ 

ZL      Uuo  se  devovit   obsequio,  nihil  prmte-  medici  Gr*co  vocabulo  pbrenet.cum  appe lant.  Qu, 

„  lc  .um  cederet  a  imarum.  Tande.n  .wctequadamcun, gnas es,  Bo,l.cel  u  in s, 

hS2S  uIk  P  ■  Floridi  deces-  ederetc tos, '£?£Z " K 

sum  sanctis  operibus,  et  plurima   vlrtuta  in^gn«,      urbaret   ";;-,,;!        ~  ^ale 

obdormivit  i„  Don.ino.  Corpus  in  eamdem  ecce-  flebatre    ,.d  i.  «     ,  i 

siam,  in  qua  sauctus  Floridu.  paulo  antea  conditua  ,„de  omnea  determs  h  beban t.  ^  P 

fuerat.  ,ll',M„„  eat,  ,,e  ab  eo,  quam  in   v.ta  d.lex.t,     rcveront.ssuno       o  1  lo,  ^q 

i„  morte  videretur  aeparari.  Qua  de  cauaa   faetum     praadicto  i bjtero  lhc  P^u  ^  >k,    sub. 

•*  -  templum  utrifue  e  et  ;,  dica-     Puero.;i;„  %«£Z3Sfi£Z*  ^  p 

C  retnraaquaUa.  7/w cMmi.  «■<  I»  /—  «''"     g^ ^K  3  lectum  pbrenetici  ailenter accea-   ' 

'v"''""''a-  „  9      _it  «t  «inar  eum  noaitia  manibua  oravit.  M«que 

8  <?««"»  -'-' ■  9 '  *  Sfl»fn  ";:"',v;";;'-      ^mCtnX„  .       .■».  Wlt.  atque  in  superior.  do- 

inw>        Fl '"  Permiam  iicilur.fion  mvento.   FuU  S.  Ber-     illum  •'  d__$, .  ubj  pr0  eoiiberiua 

«Kj«ai-«rl_:  ,«i  n<u  .,,,„/„  v,  ,,»»«,«..('.'■».»".''"""  ""'''"""      lll"\'""1."1  '"    '        '..„,:,„  emM    s;„„„„   ad    lectum 

.  .,,„,,.  „,,„,   per  Qothosposl  tof-a  ««*« ''""""^  ""'""•',,,!,:,,  ulteriua  vocea  ede- 

,■„,,„.  ,„u„„,  „,,„/.„„.  Mrite  /«M  rorita  AitarM     propnum  reduxit . ^»W  ^^ 

4.  »<  Jt«  S.  Gre-erto  W.  3  DU) P;     ^.^. *    ."        ^  ,  U(j,„e,„  aux.t  aUenam. 

i3  ,-_  „„•  s.  Fto-di,  ./»<  '.'■•  Hwwrfi '-'■ '"""""'    1" """1  " *•  *"      t  m;ntem  SOam.  E_  quo  ejus 

meus.  E,  hU  ,«ide, tat,  S.  Florid / ;  *-     4»  r*"         ^  lu  ,„„„„  ,„„„«„  cre- 

«*. S.  itaW  s  -'  /'"'' '   /■''""''-•/-'"     S^SJTftS^».  ./-/—'  /"""■ 

Peraate  „„„,_•. /A.,«/a„o.  j«o«de, ioitaseratobsma}     deiemu..  «•  ;   ^         ^  r<j  ww(  „„,„„. 

„„  ,/„,/,.„,  simmtsrfueril  S.  Amant.us,  «lcoffar/iilrt-i,     roWftt,       '  j,,,.,  pw  ,.  ,//,„/  .■„„»,  """ 

prorws  me  ignorar»,  unde  idhauserini  uutcognovenni     tras,  faod    '/"  ? 

Kfernalej.  Idem  tamen  „/■  ipata  asaerfftir  in  OffiaoS.     negt 
Ftoridi,  ihique  Fhridus  a  S.  Berculano  missut  dmtur 
„•'   S.   /■•„, /„„„/„,„  tpiscopum  Tudertinvm,  de  quo 
etiam  agit  S.  Gregorius  lib.  i  Diahgorum  cap.  10. 
9  Jocobillns  ante    UaOatm  in    hoe   iHnen    '""'" 


sic  oxttrta  ut 
a  S    Gregorio. 


atser- 


aliud  _ 
'«".  itnpn 
tabilt  it 
s'»ao. 


fffli*  igitur  narrationi  si  <!><>*  plenam  haben  /<-  u( 
.       /     .        •/    hnr.  nonfaciet  judicio   cntico,  quo  prudenter  de 
<'<•"<  dejractavera,  hot  F  ^^  . 

eirfa  dwain^M«frt«r  ab  mceTluy\"ddi^/e   aua  Wort»  epocha 
a  jiils!S.  sedpoHuspertinmmcreduliun$,qua  ^^ 

v  jacaumus  anie    lauaiuus  „,    -.. ••  ---««itf  aloriantur, et  qua  «e magms  vins  annumeran- 

Amantium  Florido   adjungit,  aitque.  ab  Amantio  -/  w«w      7  ^    ^^  ^  /o/fl  Mfl,,.(//„,.  fl   ,,„„ 

Florido  miracula  ruderfi  /m^fi/ti  mm,  eaque  forsan  u  aos     *  virum  itm  sanctum  allegat  testem, 

causa  Amantium  colia  Tudertinis.  Verum  magis  cre-  **"  .^  t,jpt,rmclllHm  capere  voluerat  grattm 

dideiim,  S.  Amantium  coli  a  Tudertinis,  quod  olxm  ex  etaii  ^^  ^  ^  ^  Amantius, 

irror.  iriMtaNHM,  eccl^  8«*  fkto  ^^'  ^,  conforme  non  sii  fromiesi*  Chmti  Domint  Marc. 

An  vero  S.  Amantius  unquam  vident  S.  Huculanum,  h  10, 


256 


ACTA  SANCTORUM. 


j.  p. 


A  16  *  fetef  *«  /'"''  «*■<*  //«"'"'"-'"  W*«     """"  /'"'"  """  "'"' C0' '  •7"r"'"","',  c"ca  6°9-  r,-  d 

i.     4pe..tes  t.  lent.  .  .  super  »gros  manus  im-      ttfl  ■**«  ««.«W  """'<■    J  >'<"«»  **,  ,■„,,,. 

,X«k*,...  v4  w* » '■'"'"'-   •1/"""'  """"';'"""" '"'-""'"'  *«*« 

;     "\Cr   UU    Uivisipnes  gratiaruin  sunt,     ./.-■  «Y>  «£«*"•.  -/-'«   «"<"'  <;:"""'■  &b*  ^ 
Amantius.  pta*  inc perturn  M.  *f*f  fe*  """"     P«»  '""'" 

DE  S.  YIGILIO  EPISCOPO  BRIXIENSI 
1N    LONGOBARDIA 

COMMENTARIUS 

Memoria  in  Fastis;  tempus,  quo  floruit;  locus  scpulturtc  5   reliqui*,    earumque  transla- 

tiones;    cultus. 

tro  vitje  human»;  Rampertus    episc.   in   Sermone 
translat.  S.  Ptiilastrii,  nec    non  et  Martyrol.  Ro-  E 
manum  hac   die.    Ex  Tabulis  primo   loco  nominatk 
aliquas,  e  sque  verisimillime  prsecipuas,  recitat  inft- 

7;/.,  ■  ,.///1,  utpote  ad  solas  Sancti  reliquiat  per- 

...  1  ~    ,/., ..  ,>,.,'/.,.  ..I      //ii»>>    /.//    nvnlmml  11  tn   oiue    rnl_ 


CIRC\ 

SECILIM  VI 

Sanehu,  cvjus 

in  recentiori- 
Inis  tantum 

B 


E: 


adem  hic  recmrrit  penuria   vetervm  monumen- 
toruin.  ad  iUuslranda  Sanctprum  Acta   m 
Miorum,  quae  regnat   in  Qpere,  nostro  locis 
m       nplurimis,  ubkagendw  fuitdfi  santfisepi- 

ma    in    Lon%  '"^   In  *]IS' 


Martyrohgio  Brimno,   guod  Majoribus  n 

dedit  Uqhellusr  ita  quidem  annuntiatur ;  Sexto Cal. 

Octobris.  Brixiasancti  VigiUi  episc.  cont.,qui  vita 

copali  institutain  orationibus,  injojun  ls  et  m 

omni  virtutum  exercitatione  executus,  magna  pie- 

tatis  testincatione  ad  cceleste   praemmm  pervenit. 

IX  temporibus  S.  Leonis  Magui   Pontificis,  Ljus 

..tum   corpus   habetur  in   ecclesia  S.  Laure.Un. 

Sed  Martyrologium  istud  mter  vetusta  monumenta 

imu,s;.qwn<loqui<iemin  eonon  semel  mc- 
morentur  facta  secnli  16,  el  nominatim  ad  diem  qurn- 
tam  Maji  res  peracta  annp   1^07.  In  editis  Martyro- 
logiii  primum  annuntiatur  hodie  S.  VigiUus  apudGa- 
lesinium,  indeque  iransiit  in  hodierwim  Romanum  lus 
verbis  :   Brixiae  snncti  Vigilii    episcopi  :    Gulesinius 
addit etconfessoris,  citatquein  Notationibus suis  Ram> 
pertum  episcopum  in  Tabulis  episcaporum  Brixise,$* 
quiturprolixiore  elogio  Ferrarius  inCaSalogo  Sanclor 
vum  Ualiae;  Brautius  item  Sarsin*  episcopiis  \n  Mar- 
q  tyrologio  poeiico,  itu  canens  : 

Snriv  dieque  vigil  Pastor  sudavit,  et  alsit, 
De  grege  commisso  ne  qua  periret  ovis  : 
'andem  Bernardinus  Faynus  in  Martyrologio  Bri- 
scquilur  :  Brixiae    sancti    Vigilii  episcopi, 
inecclesia  sancti  Laurentii,  sanctitate  et   docti 
illustris.  Qui  in  pastorali  munere,  omnium  virtutum 
incremento  ad  cceleste  pra^mium  transivit.  Inseruit 
quidem  etiam  Qastellqnus  Martyrologio  suo  universali 
S.  Vigilium,«erftis  Marlyrolqgiji  RomaniGallicetrdns- 
latis,  sed  monu\i    in  iqargine,  nullam    esse  antiqnan} 
cultus  traditionem,  rectew   an  secus,  judicabit  lectox 
ex  sequentibtis. 

2  Laudatus  Fayuus  in  Anuolntis  adrecitatamsuam 
Fastis  memo-   anuunttalmuau  ni.innncula  assignat ,  «"'  nwcc  suo  lon- 

ria  est,  aam  texii  seriem  scriptorum,  apud  <juos  S.  Vigiln  «/<■//- 

ti0  occurrit  :  Tabul»,  inquit,  omnes  et  catalogi  sedis 

Brixnede  eodem  testantur.  Annales  quoque  Capreoli 

lib.  3  et  12  ;  Camilli  Maggii  ;  abbatis  Patritii  Spini  ; 

Jo.  Baptistee  ISazarii,  ct  Octavii    Rossii.    Octavius 

Hermannus,  praepositus  S.  Laurentii  in  Vita  Servi 

Dei    Alexandri   Luciaghi ;    Martyrol.      Galesinum, 

Brixianum  manuscr. ;  abbas  Ascanius   Martin.    in 

Libello  Sanct  ;  "intius    Capuccinus    de    Nobilitate 

Brixiae;  abbas  Ugellus  tom.    iv  Italiae    sacraa ;  Jo. 

Baptista  Zanettus  et  Octavius  Cortesius  monachus 

in  Vita  S.  Titiani ;  Laurentius  Beyerlinch  inThea- 


tinentes,  inde  describam,  dum  ad  probandum  ejus  cul- 
tum  pervencro. 

3  per  Caialogas,  ni    fallor,    eos  quoque   intelligi», 
quibus  usus  est  tum  ipsemet  in  Calo  sanctx  Brixitavt  ntiu^ 
ecclesix,  edito  ad  annum  L658,  tum  anteipsumJoanr 
nes  Franciscus    Florentinius   in    Indice   chronoloawo 
antistitum  Brixianorum,  typis  vulgato  ad  annum  1614, 
et  in  altero  fuswre  MS.,  exquo  articulum  de  S.  \ 
lio  decerptum  oum  Majaribus  nostris  commmicavitidim 
Faynus.  At,  quantum  eonjicio,  nihil  in  duitis  Catalo- 
gisrepemunt  preeter Sancti  nomentreliqua  vel  di  mmpta 
sunt  ex  subnexis  auetoribus  vel  etiam  pertineni  adr» 
UquKisetcultum.  Pom  quo  tempore   exaratn  nirt  m« 
Cata'o  i.  quaveauctoritatepolleant,  incompertum mini 
est.  Hocunumadverto,  quodverisimillimemterseM' 
crepentordineet  num  oporum  :  cum  S.  Vigi- 

[mSfquiapudFlorentinium8tatuiturdecimusquifU^ 

apudFoynumet  Ughellum  decimoseptimotaniumlw 
;eniati  Atqualessuntauctoresisti,  perFaynum  m  F 
tongasemrecensitUquidvede  S.  Vigiho  profa 
inhMdmm?  Unuseosinter  Rampertus,  episcopusBn 

xiensis.fbruil  le  medium    seculum    i «».  *'< 

interhakd i  mt  mtiquiorem  Capreolo^o 

1519o/ ilegitur.rar ^^mse\^^ 

,fragmentaMS^quxhabebamconsul^n^a 

auamadrropositumnostrum   ^nducm ^m 
usponu.  AUieniMnihilpr^ternudumSmti^^ 
memorantoccasioneaUorumtdequib«saguny^   ^ 

jiciunt  unurn  et  alterum  peculiare  fai  tum 
[trumqv^meritoaberudUishodUabjudicatur^     o 

lio  Brixiensi.  ltiauiore    ^1""' 

4  Exordtum  ittuiue  diuumus    ab  am  </  ^^  ^. 
perto,  inquam,   episcopo  :  is  in  B '**  r0iSA 

a.Pki^Mm^^^J^ ,  episcW 

lom.  iv  metuu  Jv.U3.fag.  J»o,  m  vhM. 

rm.  qui  ad^uequetempora^^^, 

stno  <•(  minl  prjeterec  de  S.  Vigiuo  .  JeinJe 


:pra.«,Md.S.  V.g.no.n-— de.nJe 
tertius  ab  eo  et  secundus  a  GaudenUO  --„,  «t 

Theopl.ilus  et  Sylvinus  et  Gaud.osu..  ^ 

Vigilius,  Tioianui.  .■/.■.  .A«./.-'««*';  '    '  />. 

Svizienew,trofe. ^J^TS^L  ..."'■/"'""'"" 

3,  ubisimihter  Bruumos  ant^c'  ^ 

f-Gautot^extemploPaulusmepiscop  „,. 


1 


jlorvit  circa 
jfculum  sex- 
tum. 


B 


A'on  adfuit 
Agothensi 
(vnal\0;nec 
scripsit  5  11- 
bros  contra] 
Eutychen. 


DIE  VIGESIMA.  SEXTA  SEPTEMBRIS.  257 

sit  *  cui  postea  Theophilus  ;  cui  Sylvinus,  cui  Oau-  ta,  Imnc  adJendo  tabularaplurabeam  :  Hic  hki.i- 

diosiusi  eui  Optatianus,   cui  demum  Vigilius  tara  S.  Vioilh  fdndatoris plkbis  Ibbt  fubrunt rbpo 

sanctitate  quara  doctrina  succedens,  oranes    in  Ca-  dieviiJllii    mdxxiv.    Titus    PoRPHmxus  di:  Au- 

talo(,o  sanctorum   pontificum    sunt  connumerati    :  prandib   Is.ki  abgeh*bb8BTTBR.   Ejusdem    traditionis 

uamouam  de  eorum  optime  gestis  aliud  ad  manus  tnentio  quoqut  ftt  in  instrumento  postea  confecto  occa- 

hactenus  nostras  haudquaquam  pervenerit.  Meminit  sionec              liquiarum                                ionU, 

terum  S.  Vigilii  idem  auctorlib.  12;  sed  rationelan-  </<■  qua  idem  iFaynus  ibidem  :  A.nno  postea  mdcxxxiii 

tum  translationis  reliquiarum  factm  seeulo  15.  ad  majorem  ejusdem  Sancti  cultum   et  reliquiarum 

K  J$x  hisce,  nam  plura  vel  antiquiora  frustra  qux-  custodiam  (annuente  Vincentio   Justiniano   Brixiea 

■  imus    late  saltem  discimus tempus,  quo  vixit  S.  Vigi-  episcopo)  has  ex  illo  obscuro  oratorio,    in    nobilem 

lius-  cum  S.    Optatianus,   qui  proximut  ejus  apud  capellam  tanto Patrono dicatam  in  arcam  recentem 

,„///,  \  statuitur  deces  or,  etdequo  aclum  est  apud  nos  maxima   solemnitate  asportarunt,  et  accurate  eas 

i  iii    iii  Juliipag.  652,  sub  medium  seculum  quintum  physica  manus  descripsit;  hacin  eadem  arcaincisa 

svbscripserit  Epistolse  synodicm  per  Eusebium  Medio-  memoria  Bbati     m  pai 

lanensem  aliosque   episcopos  directa   ad  S.  Leonem  hujos  ecglbsi^  fundatobis,  sacra  ossa    hio  decen- 

Papam.  Subscriptio   quidem  talis  est  apud  Labbeum  tii     rbposita   lnno  mdcxxxiii,  qubm    w 

tom.  3  Conciliorum  col.  1336  :  Ego  Octavianus  epi-  Opti.m.  Maxiic.  Patrondm  optimi  m  quar] 

scopus  ecclesiae  Brixian»  in  omnia  suprascripta  tor. 

consensi  el  subscripsi  etc;  sed  Octavianum  pro  Op-  8  Instrumenti  super  jamdicta  translatione,  anota- 

latiano mendose  scriptum  esse,  agnoscunt  omnes;  quo-  riopublico  confecH,   apographum  MS.   huctran 

in  nultis  episcoporum  Brixianorum  catalogis  com-  Faynus.  Exaratum  est  Italico  idiomaie,  exceptis 

pan>i    Octavianus.    Hinc   late,   inquam,   deducimus,  acfine,  quse  Latinasunt;  sedvoces  frequenterinnotas 

ftondsse  S.  Vigilium   circa   sextum    Christi  seculum.  conWactx  sunt,  et  non 

Nam  quod  scribit  Faynus,  sedissenimirum  S.  Optatia-  difficilia,  ut,  ne                    ittere  hincinde   eo   ma- 

num  usqueadannum  504,  Vigilium   vero  iltius  roc-  luerim,  etipsiusinstrumenti,  quantum  hic  n 

525,  conjecturis    annumeramus.  Gonje-  deturt              i  dumtaxat  exhibere    Sickabetinii 

oinitioepiscopatusS.V\g\\ncirca  In  Christi   nomine.    Anno    m            -  sexcentesimo 

504   favebat  olim  conjectura  altera,  quse              uit  trigesimo  tertio,  Indictione  prima,  die  vero   ultimo 

;  sn  lhlirs  przsertim  Bi  mensis  Novembris,  exi                in   ecclesia   paro 

6  Cum  enim  concilio   J„.              *b  annum   500  chiali  S.  Andremlsei,  B               distnctus  pri 

celebrato,  inter                      riptus  legeretur  Vigilius,  tibus  (sequunlm                                         ob  dictam 

Itatis  nota,   snum    illum    esse  rationem   prxtermi               bus   habitatonl 

lus  noster  ejusdem  conciiii  testibusete.,asserentibusete  pmihique  notanoetc. 

et  ex  codice  Pithmno  nom             <■  Plura  U              vprimuntur.  Vum  I 

scoporumadjecit  vocabula  civitatum,  in  aliis  edxtionibus  rius  more  solito,  velU  se,  ut  a                     rex  memo- 

o    und<  cognoscimus  Figilium  isttim  fuisse  U-  riam,  et  venerationem  cultumque  S.  Vigihi^u 

ctorensis  in   I                Iquitanica  civitatU  ,  ' tor"  'f™    " 

subscriptio  hmc  est :  Vigilius   episcopus    de   civitate  presbyteralis  insignis  oppidi  1 

Lactorensi  snbscripsi.  Conci^  quoquemmconjectura  vita  functus  est,  notum  «                    **  >»<">>r 

ilta,  ex  qua  Bnxiam  passim  sotiptores  quinque  libros  ■                                               "f«Jtt  lUustn 

rsusEutychentinBibli                                 ne  u  m 

S.  Vigiliiepiscopi  Tridentini  vulgatos,   Brixiensi  Vi-  *  antistitis,  , .             vm*  Mam  Mactom, 

gilio  attribuendos  putaruni  , \m    Eutyckes     oppid hipresbyter,  v»  ul  una  cum  ^ectah h  mco 

TndentinoFigilioposteriorfuerit,  utetipsiprobantet  larum  c*tu  fagitaverat,  transtuleul   rehqmas    S. 

Baronius  aliique,  ei  agnovit  Papebr              oster   in  gilii.                                            ,.,,;,.,/;/,•/»  «o«fl- 

G,               pr^toJd   Aci   5.  /              rUmUM  9  Car^m  translatwms  f™**^ 

lU,signiti sJmdieBrmano.     rius,  q I  subterraneumsub  ma, « 

nunf Sed  labom  ^tur  sacra  t,sa 

L, „/,,.  rs^   in    Vindiciis  Operum    l  «ueidcm ■ 

giiUTapsensisinByZnaAfm*provin«a%  dlis,  nec  denu>                        ZeTZZZ 
iDivione »1864.1 «*1-  7 ^ to  ^  ^^75 

"-'  modoemdiU  s  afiai  — '"  i«  sentenliam  addu^rU,  wwiotw              .                                 ^ 

HdutipsePaulusGal ..MMwto*  ^                                      J 

llandiani   Pp.    ad  diem  «vi  manda^  ^enui  « /y 

Junuprofitentur,velleseopportune   Brixu nm     »U. JJ^ ^^JS 

scriptornm  opini0] qus   sntehac   libros  , tra     J^^J*  7W 

Eutychem   Vigilio  Briiiaa  epi  ■    ; 

fundamenti 

Hbitum   l'u 

hujusniodi 

benteradjudicamos. 


D 

AUCTORl  J.    P. 


ct  iterum 
iiiinn  1633 


translatum 
fuit  ifl  locum 
decentiorem ; 

F 


MUtetsepul. 
CorPus  anno 


uorem  S.  Andre»   apostoli   fundasae,    ibique  Deo  o™"1"""  _u^8  conficere  in  ^tam. 

expirasse.  antiqua  illic  Boripta  traditio  est.    Qu<-d  noi.    »  J^   ^,   ciuliin  notari0t   etiam  laud 
etiamaffirmarevidentureftcraimu8  08Sft,ibisem-        i  '.fl    m(iM/   ^,,,,^,/    wcrandfl  w 

persubaltari  servata   in  subterranea  capella^et  J^J^M^^«i^;^  J^ 


enumerantur 

rjus 
ossa,  Ibidem 
servata. 


auno  mdxxiv  in  altari  instaurato  elevataet  recogni- 
Septcmbris  T.  VII. 


(jraphu 


AUCTORE 


lsci 


DE  S.  VIGILIO  EFISCOPO  BRIXIENSI. 

2«>8  .    ,  ta  xjma   vetustiore    in    novam    transtulit  :  ab  eadem 

.A   graphum  non  pervenii  ad  nos.  F°rias"™  UaoUS  postea,  muro  inharente,  extract».  solenmque  sup-  D 

esi  sacrorum  ossium  enumeralio,  quam  "lU_  pHcatione  per  urbem  portat»  m  aupustioreroaliam, 

"'     episcoporum  Brteim  dai  h n*  f^Zmmemoro>  QJiam  in  medio  choraOctavius  Hermannius  pi-,[1(1. 

;nts  postbrevem  moa  dici*  ^nsh^^mbvt  situs  statuerat,  illat»  suntan.  idxcvi. 
twJm  .  Hysee  •    mqnit,  os  unum  W^  »  „  ^,,,,,,  eame*  S.    Vigiiii  retiqui 

■     .        M«mi«  hrafihii:  coxa    una    ex    majonuus,  i#fI.£.M    in    Boiwma  vertusi 


forte  aliorum 


Instgnes  ejus 
rehquix 


B 


11    /((i  Florcntmws,  qui  jww   »--r            owti  tionis  festuin  iui  bowidiuuiuwu  ^.cu.atui  u.e  3 

,,,,,„■„„„  :  ln  ironte  confessionis   picta   est  om*  ^  ,  Mrut  Ant0nius  Masinus  in  ejus  libro,  in 

efggies  |US  verbis :  Vioiui  sas<  11  ^tistitis  wuw  ^          Bononia  perlustrataf  demonstrat.  Atriumi 

.    ,  X,  1  PTOCAPITE,  ET  BRACHIO    ■  ^     ^s,;/„„,  .     fl(/  ,,f,m   xxv,    A«^USfJ    Ste  loquitW 

,,  (,.VM11               1  ortatis.  HiB               •>**■  /£flto  .  s.  Vigilii  ep.scopi  Brixiensis  servantur  re- 

venui.  Percoriesswnem  ^Usn^t  oiaionum  sut,un^  ^   ^    iMvll,si;i  S.  Francisci.    £a./Vro   rq*fft  «, 

MliW|     undeflnwo  |633M(i  suntrelufutmiV ervoce  ^  ^   Septembriss  prxterquam  quod  nominei  in- 

fl,aem:HincparsS.  Laurentii,  W*«w«»'^  slgnem  reliquiam.   fftnc  facile  qmdem   colligimus, 

reliquias,  qua  servantur  Brixi*  m  ecclesia   b.  «»-  g  d|>  ^m  ,,.,,.,„,,,  w  ^iHncuUm  ei 

Jn     et}6quiuusitahabetFoynv.s:   Caput   nujus  ^^  specifl/m,  «ed  fflrtnM    tramtotion»  «otam 

«ancti  Prasulis  cum  ossibus  illic  (IseiJ  deficienttbus,  ^;^  ,  ^Hoettam  niamttt  dfimonslratuTn: 

ex  antiqua  translatione  tacta   ante  ann.  mcc  habe  Ji^  ^    Qh   TseensibuSt    a}md  auosannolM* 

eccl    parochialis  S.  Laurentii  Brixia  cum  sequenti  ^.  ^^  ^;,um  fuisse<  tomufi  M1IBI.       „ 

1     indicante  :  HlG  BEATBSIMI  CONFBSSORlS   VIGI-  ,.,.,,,.,„<, hn.<   sacri 

._..».  — ot  cni  rM\'lTl'.R  CORI'v.S 


Sancti  lumiuuiu  -//.-., ......  , 

,  Bnxiensi&u*  .s^/</.s  r«ftgttias  o6(mtienHi  Bono- 
nienses,  assequi  non  valemus. 

14   r^n</  .s/.v/./  "^  MWttiMH  Sancticultum  Bnxix 
BtIsei,nihilspeciatm   traduntauctoresutrobique^^ 


confessionis  sive  subterranei  oratom  apud  ejusoem 

Sw«,  cUi-iem  accusator.a  l«c  inscr.pt.0  ,  ««  „.„,   ,vS(,   ,,,,,,,,  „„  ,„:,,  AM».  l«  L.to 

.  „  , K-*n».  S.  V,g,l.,  m  Bwm  «         suMf| .  Cbi  ,,,.  eodem,  ut  nos.   .  bL  •*• 

'     S£L*  ecclem  existentiam.  Agnoseit  *—«"  ,    ,..  solemnitaten.  agunt.  Sed  guamc^ru  «l  „»« 

-s%-  -  ^«  -  *~-x%;  iissr-* - ::::  - 

— —' ::;;;:; ■[i.^Snciise.na.iesc.ue^e.u.  %££*>    -"i-srs 

v         „u Itis  secul.s    veneratas  fama   percrebuc,  dj        ( „,/W„,s    c(  - 

rrun  tanen  majorem  partem  Brixiam  all» ,tam  anto  '.                iUo   dicatal  0ffenit.    *£"»% 

annu  n  m.Uesimum  dncentes.mum  et  m  b.  Lanrentu  ^,  Camunicie  to»f««».  Q^ 

X  coTlocatam  iu.sse.  ant.qua  traditmne  .nstru,-  t                   .  Ecdesia   Cmv.    cujns  es   P 

'Zr.Traditioniehuju^ <i  riW««.  ./«»";/■/--  •  g_  v    lius>  tria  comV\e^us  M^X^. 

Zia  i«- "'""""'"'    S-V'S'      ;"  ;  parochiaUs./»^,,^-,.,,-,-    ;«» 

„„,„»,,  nimeMl  teenm,  "'""'""'  "'""' ."  '"'""  plin»,pBff.216:B0elesia  Londr. m,  hrte» 

,,„,„:„ ■  «    1 I:'—'  teele'Z  nigmilBrisimepiscopietaltenaq^u^      , 

,„„„„„„.,,/„,,, 1 iee.risttfl.0,  eanonalto  „.„,.„   Tnreaioneterua,nmi«*V™ 


S  Vigilii,  Brixisepiscop.  et  ai«..«  •,—        Sli1„ 
«*.«. .,1«««"-»  "^Xt     etoria^arocbiaUs./nn,--;-;;;.-;;,.,;^ 


bi».  pe^.  210  :  Orator,uro  o.  .  -b  ■      .  „„„, 

rcjione,  .,"■••  Pedemontana  Oeodmw  rf 

,,„;,  248:  Ecclesia  Mont.srond., ^«J«P  ^  ^ 

S    Vieilius,  episcopus  linM»»   «-  .uribu8 

;,:,/,„  Brixi. '  • "  im:-™™2       ria  ,  L  reotoria  parechiaUe . tabj        ^ 

quenti  rel.,uim  sanctorum  Optut.an.  e    V.Ba..,    P-  ecdesiam  veterem  S.  JJgJ,  233: 

^coporum  olim  »— ««*~     adeet,  ?nm  erat  f^tf^  S'  .« 


d„„,  rit,  ,„■  «Ktoreater  Hvta  »  6« W* 

Bto  modo.  Porro  BricU -eliqunrum  bina, _«r»«.- 

rZ,Bri«ianor«med. .1497: 


sco.iorum  onm  ,io>u»'»",  —  — 

div,  Uurentii  Per  Bernardinwn  Fab.um,  1  harensem  .^^  Q    ,  . 

episcopum    et    referendarium  apostoUcun,     crv  m  MtUnttB>  tribus  cum  alU^u  ^.^ 

nostrum,   maxiroa   curo   rehgmne   sunt  transUa.  ^^,     qu*  intra  l.m,    s  suo  g  ^ 

re„„ «  C'e../B!/e. ^eperum.  «...  ""  '"'"^f 

„„,„  i6U  .  Ejus,  eneuil  w  Oplfltmno,  et  S.  Vigil  l 
s:ccessorisreU,u.as,  in  «de  S.  Uurent,. ^recon d, 
Us  an.  iKOQMOVn  Bernard.nus  Fab.us,  Pharens.s 
autisteseteidemecclesiajprapositus,  ex    ara   ma- 


paroch.al.s  ,   qu*  intra  l.m.u» ■  •-  g.  vig.l». 

siam  in  colte  existentero  ub  n m  fc  ^ 
q„»  erat  parochialis  ant.qua-  i>.  I^,,,.  pW. 
oomea.  eaa.  Planit.ee  egnBr^^. 

205:  OratonumS.  Vign» 


DB 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


259 


DE  S.  NILO  ABBATE 

CRYPT^E  FERRAT^E  IN  AGRO  TUSCULANO  ITALIjE 

COMMENTARIUS  PRAVIUS 
Noiitia  locorum  :  Vita  Sancti  scripta  a  contcmporaneo  :  ejus  chronotaxis  aliqua. 


j.  c. 


ANNO  MV. 

S.  Mftw  "i 
Fastis  Bmt- 
dlrtinis  ct 
al\\s  nuntla 
tur. 


VW.ejus 
Grxca, 


Sanctum   Nilum   abbatem  nomino ,   et    Cryptx- 
Fc> rat:c  nnntio,   tamnuam  si  ibidrm  <hrui  obiis- 
sCi :  usitatum  ab  aliis  morem  potius,  quam  no~ 
sti  umsci  upulose  seculus.  /'/•<  laturam  abbatialem 
■     semper sic declinavit  Sanctus,  uttamen  semper  subditos 
et  sequaces  monachos  plurimos  habuerit.    Obiit  autem 
,,/  monasterio  S.  Agathx,    distunte  tertio   milliari  a 
Crypta-Ferratensi ,   ad  quod  sacra  ejus  cimelia  trans- 
latn  fuere,   ubique,  ui  primi  ejus  abbatix  Fundatoris 
vrxcipub  honore  culta   et   prodigiis  a  Deo   iltustrata 
p  fuere.  Baronius  ad  hunc  diem  xxvi  Septembris  S.  Ni- 
[um  ita  nuntiat  in   Romano   Martyrologio :   Iu  agro 
Tnsculano    B.  Nili    abbatis  fundatoris  monasterii 
Cryptsa  Ferratfl»,   magnfle  Banctitatia  viri.  Frustra 
Sancti  nomen  apudmartyrologosclassicos  quxras,  cum 
illisomnibus  sil  posteri  r,  utpoti  tantum  initio  seculi  xi 
ad  Superos  translatus.  Wion,    Menardus,  Dorganius 
l'astis  sacria  Benedictinorum  insertum  habent :  quxa  , 
etianm    non  fuerit    monachus   Ordinis  S.    Benedicti, 
sed  S.  Basilii,  diu  tamen,   inquit  Menardus    in  Ob- 
servationibus,  babitavit  in  monasterio   S.  Bonifacii 
et  Alexii  Romas ,    quod  est   Ordinis  S.   Benedicti. 
Quamdiu  ibidem  egerit  S.  Nilus,  in  decursu  videbimus: 
interim  dispiciant,  quoium  interest,   an  hxc  ratk  sit 
sufficiens,  ut  Sanctusquis  Ordini  cuipiamadscribatur. 
Ferrarius  in  Catalogo   Sanctorum   Italix    uberius  de 
S.  Nilo  agit,  contrahens,  qux  apud  Baronium  in  Jn- 
nalibusadannum  970  et  alibi  sparsa  legerat.  Junioris 
agnomen  sortitus  est   sanctus  Abbas  distinctionis   ergo 
cum  altoro   homonymo  S.  Nilo  itidem   Grssco  ,  qui 
Theodosii  Junioris  temporibus,  honoribus  et  titulisez- 
cussis,  monasterium  Constantinopoli  summa  cumlaude 
administravit.   De   illo  doctrina   et    sanctitate  celebri 
agendum  vmiet  ad  dtem  xu  Novembris,  quo  Romano 
C  Martyrologio  inscriptus  legitur,  ufrique  nata  ex  syno- 
nymia  nominis  circa  Opera  nonnulla  S.  Nili  titulum 
prxferentia  confusio  dissolvi  poterit. 

2  EstporroTusculanusager,  ubi  dicessitS.  Nilus, 
Romano   proximus:    imo   Campanix   Romanx  pars. 
Civitas  ibi   episcopalis   est,  quam  Ttali  Frascati,  ",- 
deque   recentiores  quidam  Frascatam   Latine  appeU 
lant  :  distat  12    milliaribus  ab    Urbc  :     contmduntque 
plurimi,   eodem  loco  uetus  Tusculum  fuisse,  a   quo  n- 
cinus  ager  adhuc  nomen    retinet.  Inde   ad  Meridiem 
uno  circiter  milliari  declinantibus ,    ubi  olim   Luculli 
villa  fuit  ad  aquam  Crabram  ,  occurrit   celebre  cceno- 
bium,  quod  s.  Nilo  nostro  initium  suum  ei  splendon  m 
debet:  Grotta   ferrata  ab  indigenis  ,  "   Latxnis  vero 
Crypta  ferrata  vocilatur.  Nominis  originem  di 
alii  a  specu,  quem  incolebant  monachi,  quique  ferrets 
clathris  claudebatur ,    ut  contendunt :   a   ferri 
abundantia  ierivani  alii.  Kircherus  in  Latio  Cryptx-- 
ferratensis  abbatix  exordia  Bartholomxo  S.  Nili  disci- 
pulo  adscnbit :  illum   seqnitur  Piaxza  in  Hierarchia 
Cardinalitia  :   at  infra  videbimus,  perperam  id  fieri, 
primumque  itlius  auctorem  habendum   esse   Sanctum 
nostrum,  de  quo  pauca  admodum,   et,    si  chronotaxim 
menque  monumentorum  eeu    Vitx  exceperis,  nulla 
fere  hic  operose  discutienda  sunt.  Quod  porro  ad  S.  Nili 


Vitas,  SCU  }>ntuis  Vitam  spectat,  omnis  fcre  difficnltas 
in  ejiis  auctore  invesHgando  sita  est;  leviusculx  enim 
errores  facile  scriptori  poterunt  indulgeri,  si  modo  ejus 
fidet  ei  auctoritas  aliunde  probabitur.  S.  Nili  Vita 
primigenia  Orxca  est,  ex  eaque,  m  fallor,  unica,  pro- 
dierunt  Vni  Latinx  pro  interpretum  methododm 
utcumque  inter  se  discrepantes.  Jllam  assignat  Baro- 
nius  ni  Annalibus  ad  annum  ChrisU  976  num.  2  in 
antiquo  codice  monasterii  Cryptx  Ferratx  a  Sancti 
discipulo  compositam ;  eamdem  Barrius  de  Antiquitate 
Calabrix  lib,  •*>  ac  denique  Ferrarius  in  innotatione  E 
appellat,  Videamus  porro,  an  vere  unaeademque  I  ita 
Grxca  sit,  unde  diversx  versiones  profectx  suni 

3  Baronius  laudatus  ita  loquitur  :  Cujus  (S.  Nili) 
res  gestas  Graece  conscriptas  ab  ejus  discipulo  La-  qaamdabltnus 
tinitas  hactenus  numquain  vidit.  Qui  priua  es  anti- 
quo  codice  nionasterii  Cryptavferrata-  tradidil  La- 
tinitati  ,  fuit  noster  Federicus  Metius  episcopus 
Thermularum  ,  a  quo  ego  primus  accepi,  et  non- 
nulla  ex  eis  pro  ratione  temporis  nostris  Annatfbus 
opportuna  occasione  contexui.  Eadem  illa  combina~ 
vitcx  Baronio  Surius  et  ad  hunc  diem  collectioni  sux 
inseruit.  Versionem  Melii  a  Martenio  inferiut  lau- 
dando,  uti  et  a  Jacobo  Sciommari,  Ordinis  S.  Basilii 
et  Cnj/jt x-ferrats.  monacho  in  Notis  ad  VitamS.  Bar- 
tholomxi  ab  ipso  Italice  editam,  hperw  assignatam, 
sed  prxter  ea,  qux  suis  Annalibus  inseruit  Baronius, 
alia  non  invenio  ;  unde  dubito,  an  versionem  suam  typis 
ediderii  Metius,  et  non  fueiH  potius  in  Baronu 
gratiam  adornata.  Quidquid  sit,  qux  u  nob\ 
sione  illa   subministravil   abunde  ad  n  nlem 

erunt.  Edmundus  Martene  Collecti  um  scrip- 

,  tom.  bcol.  887  Vitam S.(Nili  inseruit.  lllam, 
ut  xn  Observatione  prxvia  monet,  uertit  tx  G\ 
dinalis  Sirletus ,    Latinamque  ejus   interpretationem  F 
illam  repererat  olim  in  codice  Vaticano  Joannes  Du- 
randus  accurateque  descriptam  transmiseral  ad  */"- 
billonium,   etiam  Adriani  Fglesii  judicio  luce  publica 
dignam   moxqut  edendam,  nisi  varia  studia  impedivia- 
scnt.    Versionis  Sirletianx  etiam  meminit  lauiandus 
sxpe  Sciommarius,  ejusque  exemplar  MS.  ei  nosha- 
bemus  ex  bibtiothecx   Vaticanx   cod.  MS.   sub   num. 
0151,   qui  idem   est,  unde  suum  apographum  .  quod 
cum   nostro  ad  apices  convenit,  adornasse  Durandum, 
scnbit  Marlenius. 

4  Adjcct  nostro   Papebrochius,  exem\  cum 

vidiss\seinCrypta  ferratx   monasterio,  consuluitque  ^enione 
coram  Romanum  codicem,  adquem  altqutd  observavtt,  scriptatst 
u,  infra  videbimus.   Denique  Joannes  Matthxus  Ca- 
ryophilus  archiepiscopus  lconiensis  prstUriti  seculi  int- 
tio  Latmevertit  unaque  cum  textu  '/>-,<•,,  ,-,-  Crypim- 
/,  rratx  MS.  Romanis  Zanneitx  typis  anno  1624  edidit, 
Vitam   s.  Nili,  7"""'  queritur  usque  tum  in  U 
delituisse.  Caryophili  diligentiaet  in  Latinu  xqueac 
Gr.nis  peritia  nihil  circa  Vnam  prxfatam  desidera- 
tum  relinquit,prxterhiatum  unkum.  U  mihidubium 
jecit,  an  saUem  ex  eodem  Cryptx-ferraiensis  mona» 
stei  Sirleti  versio  profecta  sit,  cum  >n  Caryth 

'  ,llU  tostu  omissa,  duas  fere  columnas  m  Martenu 

cditione 


A 

AIXTOHE  J.  c. 


DE  S.  MLO  ABBATE. 

•     ,     ,    a,  .„mm„  nlibi  vaetim  comomntia  Sancti  biographum ;  nt  vel imlgare  eil  ,,„,  vitfum  «*. 

eaitione  tmpemt.  At  mmma  « Hk£  Smcm  „,,„„,„„,  ^, 

ritHtyuumem,  ne  fvte  po*Wam ^     ^  M ^  „.,  n _  g (  ^  ^m 

"  •s"',:'us'/"'"  ;,,,;;  ££J  <—•  *  ,-■  ««»/.•»  ««^  /••—«■.  >■<  •■» „,«  ,„  ,„.„; 

campertent.  «''"''''•"' ^"' '"',,,,.  ,,,„s  ,„„„,„„„-     0ra«  «egtte  „.   i*r »»««,  ■„,.,,  ,.„,,,,  „„„.„„,. 

,,„„    C,.W;..7»«  ecactaquc     ,...  1  ^      ^  rf  mffl  „„,„,,,„  ^^  Scfomfflflf  .^  • 

""•  '""<»"  '•''•  '""  ''' ;  ' '    ;,    „  SirM  omime     ««   ""»"   B-   Bartholom*i  deeignat  „• a„kl 

'"'""""'"'■, S"'''''";V  '""„';,,    ,,,,,„  '/V  '-'■„,•/.„  *ic  910.  •'  <•"'•■  •'  ''"'/''"'  1'""  '"»'<■  «  •"<<"«  s  N„lls 

od  ,„„„,,  ftu7w  Com tani   aaoo.v i     ,  ^ ^  g  (flf,s  ,)y  j,^  „„,,„,  M  flmw 


D 


5C,.„:„  r„„,,„,./,/..«  P0S< """ ■  ***?» ; .,  ; ;  . 

rm.-Monachi  Vitam  Monachos  scnbrt,  Magistr. 
discipulus.  Quis  tamen  ille  ruerit,  non  plane  con- 
SPBartholomiEun.    suspicantur  molt. ,    qu.dam 

etiamasSen1,,..vi,u,not_iVM.;.:r;;::"r.^ 


olniss,  anno  setatis  9o.  Mortuus  autem  est  anno  Chrkii 
1005;  ""«V  st  fl««w  88  .s;ibtraxcris,  in  annum§\Q 
delabcns. 

7   /^r/o  onnum  Christi  1 00:»  Sawcli  wiorJi  assinna- 
tum   non  habemus  in  Vita,  sed  illum  ex  aliis  monu-  na/<«a«iio 

.      .       - -•.       C   ,.• T  . 


etiam  asserunt.  vimm  et  ipsumsanc  i  ,  enlishonse  notge  acCersit  Sciommarius.  Jux 

civen,  el   sapienti*  ejus  ^pieUtii  torefl em   "  ^  CTfX**m*imi*  marmoH  insculpt 


ta  turritn 


910. 


Ulealiorumsensa  de  Barthoiomxo,  nonsuapr -■ 

etcante  ^iW^W^1-^ 

rancum  fWfM  assent,  tum  pro  altera,  qua  assertade 
Barlholomsno  in  dubio  relinquit. 


a  contempora- 
neo,  forteque 
B.  Bartho- 
lotncco 

B 


pcclesix  Cryptn-ferratcnm  marmoH  insculpta  esti 
inscriptio  :  'Ewrf.%  6  &ywq  Net).oc 
dormivit  S.  Nilus  anno   GS13.  ))  hlem  annus  morti 
S.  Nili  assignatvr,  leste  Sdommario,  in antiquo  codut} 
mii  Basilii  Porphyrogeniti  appellatur,  uttetinTv) 
_iriholomxo  in  dubxo  relinqmi.  .^     aut    Ll)  B.  Bartholomssi  aliisque  MSS.  monumentis. 

3  Supervacancum  esset  ,    /""";',;      Jm  si,     Enillllt,  porro,  varior icnptorun  in  hoc  modocm- 

Vtrtisqu* to*»  •  <  «* '      ,  >«>  °cn  Zam     putandi  correptis    lapsibus,    ibidem  ostendit,  flJ 

l^ulenter  profitemr  ^aphus    Q ;      ^  Jc  >„„„,„  ^ ,  ,,;^^  6513,  esse  »ulgaris 

iat'plum  \""W  '  il  'ii Tat  Tsolus     ,r,  1005.  Omitto  argumenta,  qmbus  id  indubie  «*.  E 

«   ""^  T"  'r'"'"'  '' i-      inu!    a     m     ±S  -•  A.  ha,u  epod ■    recte  combL, 

pono.  Discipulum  autem  illwn   mquit  ,  naua  »  ^   ^  ^^^  0/^//(>  //;  ^^^^ 

fuisse  aB.    Bartholomaeo  ,    tertio  post  a.    i»»  kp/?on-fl  VPow^cfi  fn  ca«sa  Joannis  antipapa: nar- 

OrypUe-ferratiB  abbate,  ^^  ™  "iS     2^    f-l «   ^   ^cniVarr^ 

ptione,  quiB  ViUe  ejus  p^fig.tur »  codic.  Vatmano     ^^J       g  ^. M  ,/;/  ,N;)  /r/ 

HMMMMMCU,   hOC  modo   .    HANG  VlTAM.^m   T^  ^   ^  ^  ^,  ^  ^,^      ^  ^ 

/»«j  si7  ex  num.  87,  quadragesimali  tempore  R 
eo  causa  profeclum  Sanctum,  idqueanno  998,  rt«%«l 
,,,  fgonnmenffj  a  Muratorio  in  Annalibus  ibidem  alle- 
qatis.   Ncqne  minus   Umpide   seoundum   chronotaxim 
fluunt  ului  nonnulla,  quae  noHs  chronohgicis  in  Y 
circumscripta  sunl.  Quando  S.  Nilus  mnn <h  wkditit, 
nondum  expleverat  anmtm  30,  num.  6  :  igitur  acecs- 
msejus  ad  monachos  anno  940  vel  sequenti  conltgit. 
mers    Vitrn  ^\  Stephanus  adolescens  annoroffl 
fere  viginti  junxit se  S.  Nilo,  quod  contigit  hujusd- 
tero      in  speluncam  secessionis  anno  ii«m.  2/.  810- 
riMM  num.  95  septuagenario  major  laboraresohtm 
fuisse  dicitnr.  Stephanum  mortuum  sub  eumdemon- 
n^quoOttoIIIimperatordecenit,  hquet  ibxdem* 
adjunctis.  Ottonis  obitus  anno  1001  comtgnatusc^ 
ciL  mumobteritStephanus;  ejusdem  monajtic^v^ 

ZL  circa  annum  .45  figi  potemnU    W  -;  F 
05  , M^fl^-W^XS 


OMIf  tanctus 
anno  1005, 


lon.i.1  s  schipsit  ;  tum  ex  brevion  ejusdem  b.  Bar- 
tholomai   V.ta,  in  qua   bsec   legimus:  Htmnordm 

BLUGUBRATOB   AG  NIMIUM    SAPIENTER  BB 

PI^  ET  MULTORUM  SaNCTORUM    DESCRIBENS. 

ReiUlnnt  quidem  postrema  illacertum  utcumque,B.  Bar- 

tholommum   scripsisse   Vitam    sancti  sui  prseceptom 

Nili;  verumtquod  Vitam  eamdem   iUam  elucubravtt  , 

quam  hodieque  habcmus,  non  ex  eo  mqut  certo  h 

Quod  ad  codicem  Vaticanum  aWnet,  parum  sanepon- 

derisasserto  accederet,  etiamsi  interpres  Sxrletui ,  vel 

aui  ejus  versUmem  codici  inscripsH,  verba  addtdisset, 

qu.-c  in  textu  Gr.rco,  quem  vertit,  non  legebantur  :sed 

ne  tantnm  quidem  subsidiiprosun  opinione  habct  Mar- 

tenius,  quique  cum  illo  sentiunt :  Papebrochius  enim  , 

quicodicem  Valicanum  propriis oculis  lustravtt,  addtta 

ad  apographum  nostrum   Wota  studiosc  monet,   aha 

in&ubiemanuverbaallegata  fuisse  adjecta,  quamqua 

3   Vita  exarata  est.  Plura,  mfallor,  opus  non  est  addere, 

ut  rati reddam,  quare  sentenm  illustrissimi  Ca-     95 tastertvm  -^dmruU  sT  Niius  et  duoto 

ryophUi  subscribam,    nec  Vitam,  o I  tamen  pro  pro-     sticam  ^fJ^obTm  *M  accsseratanno 

Zhili  habeo,  B.  Bartholomxo  i K.  tid^am.  If«-     pos  menstbus    i.m    07  oUti      f 

jor,  fateor,  a  B.  Bartholomzo  auctoritas  Vit*  accede-     994  vel  sequent.  ^  ahm  in  uM 

ret;atqnamhabemus  ascriptore  corvo.quiqueS.mo     de.  tos   «^1  n^  mb  amum  9A 

*-  *-  ^  '' *  ^^-emgne  s««m  non  «no  loco     JJ^J^'^  ^  /9>  f«i  0-*-  *  " 

probat,  nobis  mflicit.  »  J  q«A  , 

e  itaM  ad  vMvfM  ./..■.„.„'•,.»»  ««*■«  7';,*"' '""-,„,;„,  i««  -'«.  •/■"■'■ ;"''  s-** 

Pa„,„  „/„,..„  .  > •' ■•  Natm  eel  S.        8  J?«(  «n»    /  -         ■  (rtw  „„•,„  „,,,.> 

Nilus  Ro. CaWrfc,  '•'"»  M«?»«  ';'""'"'  "-     f '"."''"  M"" ,„,„,,•,.,•-'''""'""' "  " 

cari  .,,,,„,  /v„„,„.  .„  «I  amplm -egnt  Neapolitani     S.  N. lo  conttgtm  ««       |-  ■  m  s 

,-„  ;,..„.,■  ,.,/  AhMm  •'■'"^''"  /""''"^  »»»■''"'-/"•'  «"     ""'»  '"'"  ''"^""•"''"'"  '"•„„,„„„,   Otuni*  I 

:,.";,„.,..  1  t,,-„/„". «9««  n,„„,  ,„•.,/-,„-  <,- *  «M,  ';";;;,,",;,„,,•„„,/.'  •' 

•  "-'••'■ «  -»-     Sciommartus  sxpe  laudatus noia  ^   ^ 

thohma-i,     Santtum     in     bapttsmo   [        ^,,,,,,,,,,  ,/i 
nominatum.  Clarus  est  in  hancrcm  l0^\^ 

tum  estt  iistatque  vix  3  milliatibus  ab  ora  sinus  Ta-  Panegyrico    ^l,s ;^\^  toO  »«  Nefi 

rentini.  Ampla  et  probe   culta   hodieque  civitas  est.  «wp&tf^w  w  f« /w^ '  «         m0nasterio  Cryp« 

^S.r///,  x.  uti  ct  Calabria  universa,  imperio  OrienCu  ukm.  Cum  pnnop ™™J™*Q*.  et  Nilus  soluw.  ■;'/ 

adhuc  parebat,   eratque  el    lingua  et  ritus  Grsecus  in  Ferrataa  maanus 


um./s  Septemtrionem,  ubi  provinciam  Basiticatam  con- 
termtnnm  habeU  Rossanum,  quod  alix  Roscianum  scrt- 
6unt,  princtpfl.«s  tilulo  et  archiepiscopali  sede  insigni- 
tum  est,  distatque  vix   3  milliaribus  ab  ora  sinus  Ta- 


adhuc  parebat,  eratqn*  et   lingua  et  ritus  Grsecus  in  Ferrata  magnus  IMC^  4^        ft  0rrfi»^-^ 

«.«.  g«ando  Wem  ////m..s  0H  S.  Nilus.  De  parentibus  tol,  appellatusesl.  ^ota  M«  ^,^  Sl  ;-  . 

e;«,o//ml7u,r/n,,//  nifti!  ''^«In,  bftarfc  Wa.  «V»,  mm  //,/,//(,/    »«JjJ"»'  Nilum,  /?.  H^ 

GaMM  de  ,A/,/-'/.  et  rft.  C////-//..'  Nftn  S  ////-  otque  Ua  S.  Nicolai  nomen  »  ^       fld  ^£00 

tio  ficrioi/,S.  Nilum  ,x   iioNHhu    parentifciu  or/um  Bartholommm  mutatum  fium  ■        ■   ^  fltf^  « 

esse  flsserfonm^Mr    toiem    fl^et  B.   Bartholomxum  ejus   et   adolescenttam   e.iactum    /  T(ra 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS.  261 

Vita  referuntitr.    Baronius  in    Annalibut  od  annum     ritum  immobiliter  servavit.  Cum  igitur  quadraginta  j) 
A   Qimsii   976    num.    2   stc   scribit  ex  Metii    versione,     dies  in  sancti  ac  raagni  martyris  Nazarii  monaste- 

Quam  secum  communicatam  dixerat  :  «  Fuit  Nilus  rio  permaneret,  ubi  et  sanctum  babitum  8e  induit,  UCT0B*  '■  c- 
iste  ab  origine  Graeca,  Rossani  in  Calabria  civitate  per  totos  hos  diea  neque  panem,  neque  vinum  gus- 
natus.  doctrina  atque  pietate  insignis,  ab  infantia  tavit ,  neque  aliud  ex  his,  quaB  tgni  conftciuntur , 
Dei  cultor  eximius  et  post  matrimonium  vitam  mo-  sed  vivebat  arborum  fructibus  et  oleribus contentus. 
asticam  sectatus.  »  Eadem  de  Sancti  malrimonio  Multum  autem  illi  hocad  male  patiendum  Puit,  lio- 
»  hent  Surius  et  Bailletus  ad  hunc  diem.  Nescio,  an     mini  a  deliciosa  vita  repente  a  ri- 

iiverso  in  eo  fuerit  M  ■">  •'  at  si  habet  similia     vendi  fbrmam  translato.  Neque  enim  d  isti- 

His  nux  in  Vita  edenda  cap.  1  num.  Zetseq.Znar-     nentite   pondus   levabat,   aut   multo  somxto  otium 
rnntut    utut  durum  est,  Sanctos  gravium  noxarum  su-     tran  :  sed  totum   diem  in  pulchre  scribendo 

tnectos  reddere,  *>  veritali  litandum  est,  diffileri  non  conterebat,  ut  monasterio  manuum  suarum  monu- 
..,  iam  salte*1.  dubium  esse,  an  legitimum  fuerit  mentum  relinqueret,  ueque,  quod  otiosus  panem 
commercium  illud,  ut  minime  certo  matrimonium  inde  manducaret,  condemnetur.  Noctem  autem  in  ora- 
,.,„,  uossit.  Contrarium  sane  censuit  Oabriel  Barrius,  tioDe,  psalmis  et  genibus  flectendis  ducebat,  tribus 
.  ///-.  S  de  antiquitate  et  situ  Calabria  de  S.  Nilo  ceftaminibus  sibi  propositis  trinitate  munito,  duplici 
nostro  scribit  :  Inde   vero  jam  exolei  lonis     continentia,  corporis  labore  et  afflictione,  cum  vigi- 

Dera    cum  virg quapiam  concubuit,   flliaraque    liis  peracta.  At  ne  quis  existimet,  initia  certaminum 

cx  ea'  suscepit.    Qeterum  deinde    resipiscens  ac  se     hujusmodi  extitisse,  fines  autemminus  feliciter  per- 

perpetrati  deliquii  pcenitens,  mundi  oblectamenta  ac     actos  :  sed  quemadmodum  principium  approbatum, 

r -t  i<  deserere  statuit.  ^a  et  postremura  Deo  fuit  acceptum.    Manifestum 

9  Verum,  sicut   matrimonium  certo  adstru  autem  hoc  erit,    Dei  inte,  et  oraiione 

'  //m<  sic  nec  ,,  \orie  Sanclum  far-     pr  ie  adiit  tllum  ex  familiari- 

juncttufueru.  ^'..^^^^^  urillll>ir  ini,nr  :  :-iin(  ^nnn  rr  uirn.iu,-  purir     bu     reteribus   quidam,   qui   cum    laudasset  eum, 

B  nmnuua    ,.  ,  ,  rem  ambiguam  relinquunt.  Et  vro  ma-     quem  erga  Deura  bonum  animum  praa  se  tulit,  dum  E 
irimonioquidemfacerevideturstudiosadescripliopuellaet     in  mundo  vitam  degerei,  et  rursus  in  moaastica 
f  interalim  matrimonio  non  copulatas  ejus  atnores     conversatione ;  cumque   beatum  illum    ,  ret, 

aucuvata  est  et  fixit.  Q  lodscilicet  pulchritudii  propterea,  quod  bonam  partem  au- 

anU*ell  ua  esset.  Etenim  si  de     feretur  ab  eo.  At  is  :  «  Si   bonum,   inquit,  est,  o 

mcubinatu    •  commerciontantum  agebatur,     frater,   quod  Laudas,   quare  et  tu  nbrul 

wperflua  sam  Videri  poterat   animadversio  de  obscuri-     Propterea  quod,  inqmt,  non  exsistitraihi  amtctus, 

m9  aen  »  non  soleant  hujusi Zi  veneres  p  ne-     neque  lana  confecta  tnmca.  » 

\tate  wlendere.   Denique   videretur  plane   ibi         &  Statim  autem  surgcns  sanctus  Vir,   dempto  ex  Sirleli  ver. 

*bit     fibi,  quem  gerebat,  amictu,  novum  ac  raaxtme  de-  sione 
nisi  reclamarent  aliun  kfftfp  inter  illa  recensere     lectabilera  et  dat  excusattones  tmportunas  hngentt. 

invectivas  expres  duriores    biographi;    novi    ac  quamprimum  zonant  dtssolvens,  stua^eba    jese 

enim,  simpUdoresm chos  castitatis zelatores  eximios,     exuere,  u  et  untcam lUt  d,  f*"*™"  i^ 

quandoqJsimilia  matrimonio  licitisque .  *-     M»  modo,  ne  bona  par te  pnvens  de  me  vero  ^ 

,nun  nfoptatibus  afflare,   sola  Sancti  fugat  prout  a    jecto  tlltus  senro  Dommus  provtdebtt.  «  Cum  i  e 
'"""  lHUVllHlu,lb   u//lu     '  .     '   •       '  y-  •  raarTnanimitateni   perspexisset,   lmmensamque 

MWDptotaKltar.   ■*«*."»"*  ''':■"  >""""'»-     2hta  utque  aJLaL  -!..n,,non   permbit 
hiam  rcdtlat    Et  sane»  si  leaittmum  malrtmomum  futt,     canwiem   ^4"«  eilcl  c  r 

nonUcl  S   Nilo    relictac parte,  fugere  et  mona-    Uta  omnino  exut,  erubescens  nudum  vtdere  .  ami- 

nonmem  b.  imio       .  autem  golum  c     j|is  M  Slbl  imp01iens>  «  PuJ. 

ctowvKaw  amplectttillanon  Rttfn  e.      «n  Domino  nostro  Je  to, 

sisse  autemt  vele  vivis  jam  excesstsse,  quod  decretorte,     mtens,  tnqutu  creao  u 

z ■ '     r  rrfir1 ' "sM,to  2SL"scsriKjW«. 

&      '-•'■„,„  ,,,■„„„' bbL,  a,jus  inith  ,<  fundationm,     sten.  oellano  unms  peeud.s  pellem,  hancjnan, . 


^1'"  """" /«'■'•:"<"•  '»'"•'                      '     '.;'  tum  autem  hoe  unum  iiii  erat,  i              stolicam et 

B-  *"'"'"' -  ^ f!*^£      eL  X  e.icu,,,  in  animi  ,„ ptitu, o. 

(„,-,  Sancto  certe  nostr,             m  ejtu  adscnl '"»'  ■  """  I                                „piciens,  ei  illis  lb,- 

«  r,,<„,„,.  u  -„■„,..  i  „,v,'. ,  ,  r»«  /' (.«    r-7- •  '■  !  ■ ;  '    '   ,:.;„,,.,„  „ ,„.,„  ,  ,,„t 


Biatu 


liendam    Baronii,  primum  abbatem    Crypix-f*rrat*  ^*~^  mors  al)sl(,rnilt,  qUominus 
Sanctum   nostmm  appellantis,   annunttationm   sujji*  v     h l  ^  haberet,  neque  illius  memoriam 

mrnr.  CW»m  r,  OTontfmen^  gua  .«  Latw  *«<>  <ar.  i.nma>  ,.      ^F  siqilidem juxta  Apostolum 

2/-,//.   i;i  allegat  KM*mt   videlur  multertbus  non  f,,^j  [^  triil|  sl,eSi  fides  et  ,  : 

patcr  accessus  adcapellam,  ubi  S.  Nfli  rt  ^-  Borffto»  m  interea'ad  ea,  quae  empimus,  redeamus. 

lom  <,  corpora  hodieque  deposita  sunt  et  $umma  vene-  ^  Comitem  vocant  in  re.  tuyPiendm. 

ratwnteoluntur.  Nunc  hiatuin  ex  satts  impedtta  btrtett  "    ^JiHj^  durus  ac  nimium  inhumanus,  nullara 

vmione  supplendum  wbnecto.  J         ,    (    rationem  habens  :  utens  autem  tyran- 

1 1    At  divtna  ope  communitus,  ac  propr.a  alau  -  ■»  ^,  servitut,  subjecit  mnocentem 

tate  concertans,  h*c  usque  ad  extremum  vtta3  spi-  nide  atque         b  aniaun. 


2G2  DE  S.  NILO  ABBATE. 

A  animum  cujusdam,  qui  ad  illud  monasterium,   ubi  fide  armatus,  adiit  temerarium  illum,  et  ope 

beatus  Nilus  versabatur,  pertinebat.  Quodam  igitur  verbis,    spiritualibus  admonitionibus  utens    J*  ^  D 

AixTORBJ.c.    die  cuni  ille  tyrannua  irruisset  in  monasterium  ad  admodum  a  prasfecto  audierat,  admonens/ u?  *?"  . 

explendum  proprium  ventrem,  nequeenim  obanima  proposita  re,  cujua  gratia  venerat.  Hoc  antem       'r<mtt*>' 

Utilitatem  ;  cum   esset  discessurus,  pra-fectus  nihil  mium    contradicente.    atque   petitionem   renuenT 

aususesteaderedicere,  veritus  arrogantiam  atque  quod   neque  si   angelus  e  ccelo  descenderet   neQ 

illius  impudentiam  :  advocavit  B.   Nilnra.    in  quo  alicui    homini   esset   obtemperaturus,    ut  ^ns^y 

admirabilis    loquendi   libertas   inerat.    atque    illura  animam   er.peret  ;    beatus  N.lus  mortis   stimnlum 

adhortatur,  ut  terribilera  illum  principem  aggressus,  lnjecit,  considerans  raortis   recordationem  idoneam 

animae,  quara  injuste  occupaverat,  liberationem  im-  esse,  ut  et  lapideam  auimam  moveret. 
petraret.  Qui  velut  a  Deo  jussus,  atque   indubitata 


VITA 


AUCTORE   SANCTI  DISCIPULO,  FORTE  B.   BARTHOLOM^O 
Editore  et  interprete  Joanne  Matthaeo  Caryophilo  archiepiscopo  Iconiensi  a. 

CAPUT  I. 

Nascitur  S.   Nilus,  Deiparceque  offerlur.  Magnum  in  ipsa  adolescenlia   in  virlulibuset 
scientiis  progressum  faciu  Variis  «  dcemone  lentationibus  appetitur,  iisque  superalis,  flt  E 
B      monachus. 


G. 


Prologus 

biograjjlii. 


_ratia  Doroini  nostri  Jesu  Christi  et  cbaritas  Dei 

et  con.municatio  sancti  Spiritus  :  bonum  quippeest 

et  ordiri  a  Deoet  in  Deum  d-sinere  :  sit  cum  orani- 

l.iis  studiose  audientibus  et  cura  tenuitate  niea  raen- 

tisque  paupertate,  qui  audacter  historiam  vitee  sancti 

Patns    nostri   Nili   junioris   sum    narraturus.  Non 

enira  per  hominem,   vel  suggerente  et  adhortante 

hominis  consilio,  aggressus  sum  tale  opus.  Neque 

enim  sunt  nunc  novissirais  temporibus  novissimo- 

rum  horum  seculorum,  qui  talia  quaerant  et  curiose 

appetant  :  quinimo  multi,  qui  subsannant   et  inju- 

cunde  haac  audiunt,  quibus  nec  antiquorura  Sancto- 

rura  narrationes,  neque  recens  facta  tide  digna  sunt, 

sed  obstructis  sibi  plane  orani  ex  parte  viisad  uti- 

m  ferentibus,  scopum  unum  liabent  in  oranibus 

sibi   propositum,   ut   eorum,   quae   dicuntur.   fidera 

metiantur  suarum  virium  raodulo  ;  quod  autem  vires 

eorura  superat,    id  vero   illis    tamquam   a  veritate 

alienum  memlacii  suspicionem  injiciat.  Quapropter 

invisibilem  mentem,    Deum,   inquam,    Patrem   et 

simul  expertem principii  temporis  consenipiternuiu- 

que  Verbum,  et  sanctissimura  consubstantialemque 

Spiritum   narrationis  fundamentum  jacientes,  illara 

aggrediamur,  etsi   nulli   alii  profuturam,  at  certe 

nobis,  qui  in  ea  studium  ponimus  et  nonnihil  raen- 

tem  a   rebus    terrenis    abducimus,    non    mediocre 

emolumentum  et  lucrum  allaturam,  quemadmodura 

unguentariis  aromatum  tractatiosuavitatem  atfert  et 

voluptatem.  Oportet  igitur  principio  serraonis  de  ci- 

vitate  illa  verba  facere,  quas  nobis  edidit  celeberri- 

mura  Nilum;  ne  quicquam  eorura,  quae  scire  operae 

pretiura  est,  desitperscrutanti  omnia  de  illo. 

2  Rossanum  scio   notum   esse  omnibus,  non   eo 

solum    nomine,    quod   Calabriae    finibus    praesit   et 

mus  Rossani    maxima  sit  civitas  et  ab  msidns  hostium  tuta,  sed 

,i  atenerU       etiam,  quia  vastata  universa  provincia   cunctisque 

speanunavu-  orDibus  redactis  in  potestatem  colluvionis  Sarrace- 

norum,  solum  usque  adhuc  effugerit  illorum  pemi- 

ciem.  Quod   quidem   non    humana   prudentia,    vel 

auxilio  contigit,  sed  potentia  et  ope  praecipuas  ejus 

urbis  patronae  Dominae  nostrae  Matris  Dei  semperque 

y  Virginis  Mariae.  Illa  eniin  impiis  Agarenis  b  saepe 

de  nocte   irruentibus,  ut  arcem  occuparent  ,  simul 

atque  ad  muros  accessissent,  scalas  etiam  admovis- 

sent,  e  superiori   looo  apparuisse   dicitur,    specie 


Jrl  yaptt;  tov  KvptVj  Yfj.fj>v  Ir,oov  XpiOTov.xst  r,  o-yjnrr, 
tou  0eou  v.y.l  -y.xfoc,  v.y.i   r.  xotvoWa  roii  ir/(w  I 
aaxoc,'  xa).ov  yap  i/.  0eou  op^eaQat,  xa«  dc,  Qiov  i 
AV/vetV  etr,  |XBT«  TidvxUiV  tojv  (pcXoTrovo)?  axpoo)jze'vo)v,  /at 
^tera  xric,  epfe  BUTBAefa?    v.y.i   r.xur/ vjolyc,  tov  fxeAAovws 
xn'/.ar,o'J)c  diy.yyilltiv  xiioi  tou  (3t'ou   tov  oatov  irarpos 

Y,U&V     NecAOU    TOV    V£OV.     Ov    yip    Ol     av9pO)7TOV, 

av9c-OJ7Tt'vrc  vttoco)./;;  r,  ftapaxAtfaeO);  to  toioOtov  -v/ov 
iy/ioiniurrj.  Outfe  yy.o  eiolvxjj  ev  toF;  £^ro^  Ml^ 
twv  inyyr.wj  tovto)v  o.iorjoyj  oi  ~x  TotavTa  £/,tovvt::  T£ 
v.y.i  TToXvTrpayp.ovovvTi;-  Tovvavnov  f*ev  ovv,  ttoa/.oi  ot 
po)y.t'£ovTEC,  xat  7rp6c,  T«UT«  ar/Ji^o.uevot,  ot  ^y,T£  toi? 
7TaAaioi;   dirr/ru.vn  xwj  aytwv  rrtaT£vovT£;,  pr.i  W« 

VEOV3TI  T£X-tO)9aC?tV  7T£t96^£VOf  alli    ota  Ttavjwv  >c»i  » 

r.y.o-vj  y.v-.oli  xyz  -.?,-._  '•y^ilily.c  ws. ;  >'•>;  BC7ietw  airo^pa- 
^avT£;,  £va  o/ottov  vj  y.riy.o-i  -tiiJ-yt,  xo  r.ohc  z?.  W 
^£Tav.pt'v£iv  to  tucjtov  lv  xolc  liyou.vjoic,-  TO  V  ' 
vov  XYtv  iaUTOJV  ovva//tv,  wc  ths,  zf,q  cdMzc.  -.*<-• 
vj;evoov;  vTcovotat;  xa0u7co6aXXeiv.  Aio  rov  aopatov  voi», 
T6v  0eov    cpr^t    v.y.i    TraTepa,    xat    tov  avap/>  te  M 
owatJiov  Aoyov,  xai  xo  icava'yiov  ml  ofxoouaiov  Unvua, 
Qtu.ihoj   Y.y.i   ap/;/-v    TipoG^evo;   toO    Xoyou,   ovto)  VA  p 
oW,aeo>$  ccr.y.olo^y  d  xat  p/rot  yi  xm  •mfif»' 
aouaav  a"»^,   a/V  ^cv  Tots   £>TavTr  aaxoAovftevo^, 
xai  fxtxpov  ti  t6v  vouv  ex  twv  ywVow  a7taV¥£yo1' 
^txpav  txv  o'v,atv  xa!  to  x^o;  W**^  fJ2 


jSascitur  S. 


prtev  tojv  JeovTWv  eXXetiri]  tw  iravTa  ^a  x*t 
IpeuvwvTt. 

2  T6  Pouacavov  oro'  5ri  wbw  ytvwaxouatv,  ov>^ 

Jui  t6  ,rpox«9>iae««  to^;  t^;  KaXa6pt««  r^>  •  ^ 
yiOTOV  T£  Tvyy>£tv  ou.ov  *ai  av£7TtoovA£^o,,        ^ 

^ta  t6  Y.y.i  v£m  r*  X^>Pa«  BPr,fXW-   S^ww*1 '" 

twv  7ToXeo)v  epyov  '/£7£Vr,jV.£VO)V  WS  TO)V  ^     |  P  ^ 


r/  poy.yeta^  avveor,,  cz/\r\aiJi  w^—«  ;  ^  H 

£x£r  emoKt^ovar;  E?acpero>s  **^W&»'kf 
v.y.i  aewrapGevou  IVIaptac-  ^tc«  TroAAaxts  ^^  ^,  ^pouptov 
,  ev  vuxti  7rpoo£).96vTo)v,  xat  o-v  ?  '  T -  t^i 
PouX»0evTO)v,  apa  toJ  *?*&WCM  ^^fe/fc  H 
wot£  /-ai   />.t>a/.a    eiriOWi,   Aeyerac  ^^y. 


1; 


263 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 

nopoupofopoc  hm^Brjvat  eriruc,  X«p^>jcr;  EVTaTcj    ^epoi     mulieris   pnrpura  indutse,  facesque  in  manibus  lia- 
xowYouoa,  »«1  xocfccttt  otftrov.  xaroSaXXouoa,  xai  rou     bentis,  qnibns  dejiciebat  illos  et  o  muro   depellebat. 

'...'..    «Ur-rV.',v.o_rfa.  Kal  TOUTO  (J&Q&c  cbuoXoYOUV  ot  -_      Kthor.    anprtp    fntphstnt.nr     nui    py    illi*    trancfurr-n 


D 

A.    DISCIPULO. 


-»„„     _w~.    «»w     .....    ,     .-'ii-v    .....v.  ._     ~_...   _   aavwi  «iin.1 

ro.  oixo)  nw  chsotoxuu   svv&jpuac  aTroxAripeoQefc.  $v-  dicatus.  Praeclaram  porro  mdolein  feliciter  sortitus 

ejgtoej  '«•  EuxXripta.  -.j/fov,  /--[  yo6?o  wv  et  acnmen  mentis    inoiumque  suavitatem,   aequales 

doTetoTrjToc.  ndvxac  rou$  ouvriXixifira.  «vtov  u7rep_6aXev  omnes  superavit  sagacitate  et  responsia  etdiligenti 

gy  te  ouv-oet,  xat  d7roxptoectv  aurov,  xat t>j  twv  ypacpeov  Scripturarum   lectione,  nec   non  mterrogationihus, 

...  ,.  ,.'".*-  -  ■  r\- i       IIV.1I       r*  >    i   -/     v^*l         C'I     ~rtir      Trr\r,r      T_Vlr*  -".««'.ri     »\nAtM»i\Al»f\f      ■  * .  r\  *-»  i  o*  na  ^     .      •*♦     rrt  it^A  nAntli  r»    llli  iui.Ia 


B 


nper 

tTvve'ceco.   «vtov?    aei    cTtec.r.pxeTo.    *09ev  xal   avTco   to     eas  lectitabat.  Unde  etiarn  illi  obvenit,  ut  odium  in 

aioonovyjeoy  EtVai,  xai  dTrooTpeeoeoQac  :z:  sv  rol.  otxotej     Vitia  conciperet  et  in  8edibu9  nobiliornm  conventus 

cu- 

lllt 

lis 

im 

<j7rov-Vjv  -vj  ev  «Traot,  omnia  sciendi. 

rt  »,    i  -  •        -       -  •  •     •     i     r-.'-„  3  Ereo  non  multo   post  parentibus  vita  functis, 

3  Mer     ou    ttoXv    yovv  re«>v    yovecov    avTov  rov    ptov 


rov   rov                  >v   U7reto»jAeev   wvixa    r)e  twc  •"«-«*   v.—.. -,    —    ...             j 

.    ..  Q        •   -'  '                                     '  _5.  setatern,  non  erat,  qui  fraenum   Adolescenti  vellet 

:  to  av.oc  avTco    n                        u-oyev   o  Tyjej  «-.»1.,    »                  •    i 

•>     •    '■     n  -          _.     /'         *S-.«i    v//  iniicere,  assidua  me  disciphna  dux  llli  esset  ad  < 

yovBtiiyc,  tov  yaAivov  STriueivai  re*  veco  ^'./jaoiv,  ^1  •'         '                '              r                            .  ■ 

„.  .             -     \  j?                      i        «       ./----__    -,,VA_  ma,  non  episcopus,  non  sacerdos,  non  aODas,  non 

Ota  owevovc    otoacrxaAtac:    ffpo?   ra    xpetrrova    kutov  ■«-.«"-•       t        1      » 

•  >••'-•             '      l       »1V»  «_;_,„,   MW  r'-7ftu-  raonachus,  pcrraro  enim  lbi  per  llla  tempora  vule- 

E7rioxo7ro>v  tic_,  oux   tepecov,  ou.   r./ou-  1UU'"            i 


X 

vou 


erftt,  /*--.  su- 

iceptam 

flllammortU 

contlnua 
meditatlone 
et  corporis 
it  line 


'.vcq>\jZGlJp.i  xepcTos, 

tVi^yUt*  «Wdtai  ri  peUov  4&«  «-  lesce,,tis  et   s"av,'tat,S  Ca"tUf  6'  «  *' 

.  •    ■     -         v.        -  Tdrirconec  mu  tm hces  earum  laqueospotuit  evitaie, 

Tocjeveiv  Tat;  twv  wvatxwv  ayauov?  em  Ttov  xaAAet  tov  locirconec  muiup».c»  -  4        .*.... 

veo,,  ,„  ,,.  ffli^  eiJ  rii  x«XV^«  <«( *rif*afe  »ed  veluf  cervus  transflxo  jecore  umu  «ito«p 

ri  b  ^—  J.eylp.S.  «  «d  hwiWnm.  tnraflt,  pnlchntndine  ^«^ln^er™ 

A„  oW  (oiuoev  ^roJpJ.  ^   «ir»v  roX«rp6™v?  ris  ommbne.  eedmflmo  k,co  na^e   Copu  atnre,  . 

--  .        ,  ■         ■-  •       ••'•_,  pnm     a  Dnmanueilhs  sobo  esieraella  nascitur  < .  .m 

>:•    a//a    /.aO^-c&    £/:-  .    '-   E«j    TO   y~ao,  CUffi  UU,  pi  inidqu«  nrnv;Hpntiji      nuae 

*   ' .  -  .       .  r  -  '         '      -  vpro  nn  vpisa    nrosmciens    Dei    proMiienu.i.    qu« 

0r,o£u£Tat  Otto  utac  avTWV,    apaioTy.Tt  jaev  xai  cpvoew?  veio  umveisd     1  '^l  '^A  -l-4nMntnr    nr»- 

•  ■        ,       - .'      ;       .  ,;   ,^        .       rr  •     -    -  nmnia  nov  t    anteauam  ad  finem  perducantur,  pr*e 

dlhtrdq  «XXa?  vTrepSaXXovor,;,  ex 76vo  reXov?  omnia  novit,  aniequam  i  hominibua 

visa   utilitate  maxima  per  eum   futura  nominiDua 


xa/As 


'tvwoxouoa.   7:po'.0ouoa    Tr,v    a£/./.ouoav    wc  «wi^    jwrr  j  •  -         fl,*11Prtriim  sUn- 

r         .',/,  .  ■-  -lii-  insius    ii«'em    moitis   memoriam  et  luturorum  sup 

l  TOte  av9pd07rote  usy^omv  wcpeXeiav,  xat  6rt  ttoAAoi  ipsius  ju-em  tr_monta     Hpinde  ve- 

r     .       r  '/■       -    .        -\  '  nlipinrnm  nprnptuo  duratura  tormenta.    L»einn<    %e 

ot  stVTov  rft  Tfiv  ovpavwv  SaoiXet'a<3  xXvjpovouoc  yev^oov-  pliciorum  ptrperm    iur»i 

•      ,  ,  V    >  r     /«•  -V.'         i/.-fl  hpmenfi   fn,rore  febnque  ardentissima  vexai i  iuum 

Tai,  oCx  siar:£v  avTov  £v  '.u>  Sopoopw  tou  ptou  xuXteoOat,  nementi   irigoie  ieu     , 

-.,  .    ,  •   ',   '    .'  '     ^,       .    -  -  cinp     ntprmissione    nermittebat,   ut  sidi  oo  otuiu» 

«AAa  TrpwTOV  uev  eutDVTeiet  ev  t>9  xapdta  ovtov  tw  tou  sme   ;ncOTm*^°^  i^._.__,m-  „,Ar- 


cwa9 


aAAa  TrpWTOV  uev  SM^uTfuet  ev    t/7  xapuia  wwiuw   .'.^   k««       -—  •  . 

6«v«toJ  (xrfpw  «V&W»  »i  niv™.  peXXovT»v    qnotidie  verearetnr  rapamsslma  mors 

xo/a^T^ptwv  areXevTriTov  fidaavov,  "ETretra  oc  tppixyj 
"■"/•'ot)?,  xat  7TupeTW  ocpo^pwTaTOj  aevvaw;  TraAatetv 
OVTov  ouvt/ojpet.  ebtj  TTpocXeTcetv  xa9*  ypepav  7rpo  ocp^aX- 
ftaiv  auTou  tov  apTraya  9avaTov. 

4  'Ev  pta  yovv  TtSv  ru cpcov  ptr,r5ev  etpr.xco;,  ftr.oe  9ap- 
p^oacj  ro  uverDipiov  dv0pc_»7ftj>  Ttve,  iropeOerai  irp^ej  rtvatj 
XpeojoTouvTa.;  auTeo  ttooov  txavov,  Xeyeov  "pof;  aurou^ 

*Au7teXc-va    xa*XXiorov    eiipexa,   *xt    i>    avayx^  tou     »*™'""'"'    "  ~        M      t   inam  emere.  Accepta 
or/opdoai  auTov.   Aaca>v  $k  tl  avwv  8tfov  **  eupeOr.oav      vineai 


4  Quadam  ergo  die  nihil  omnino  effatua  et  ar- 

cauun.    suum    uulli   ,-ominunir:ins.    pn.l.M-n 
quosdam,  aquibussibi  pecunia?  summa  non  unni.na 
debehatur,    et  a.t  ad    tllos  :   Pulchem.nam  inveni 


-     -,.     lcritnr  Decunia,  quantam  illi  habebant,  dimisso,  quod 
Jpms,  ro  XetTrov  xar«X£t'|«c,  e.eiot  rd,v  Exetoe  vp  m£     »g   ur  P  4       ^  ^   ^  ^^  ^ 

pape-oc  xoTarpvxouevo..  2vvet'7reT0  oe  avTtp  xat  uovaxo; 

Tiej  Tpy.yopioc  tc3  ovouart,  Tro<5r,-/£Ty;;  avTeS  rf.   itpo.  ^0 

uovaoTriptov  crTrayouor..  6(5ou  -/evouevoc.  4»9a'oatj ,  0£  Ttva 

Teorauov,  jeaj  etoeX0C_v  tou  Trepdoat  aurov,  Tore  eyvw  Trv 

tou  0eou  odnyoverav    aurov  AtrOwtyw  Por,0ouoav  auTw, 

xat  ttpo;   T6    oixeeov  ciyovoxv  (3ouXrju«.  T>7;   */ap  vooou 

o  ueoov   toO    ttot«uoO,    x«9«rrep   cpopT('ov    ^apu, 


ad  paniten- 
tiam  retrahi- 
tur  et  staluit 
ri/iim  mona- 
sttcam  ample- 
ctk. 


rrpoc 
y.axd   to 


rans.  Sequebatur  vero  illum  monachus  quidam, 
Gregorius  nomine,  dux  viaa  ad  monasterium  du- 
centis.  Cum  vero  ad  flumen  quoddam  venisset, 
ingressus  ut  trajiceret,  tunc  agnovit  Dei  praeeuntLs 
auxilium  et  eo  trahentis,  quo  ipse  volebat.  Morbo 
enira  veluti  pondere  in  medio  amne  ab  humens  ex- 

cusso, 


264 


VITA  S.  NILI  ABBATIS. 


>      levatus   est  et  reliquum    viaa    conficiebat     «fyaipe&iV*  «irotfiv  &fim  aitxw,  irpo96fw>?  To5  v 
iter,    lfetusque  canebat  :  Viam    mandatorum     tj.v  ttto  fcfeuf,  x«.  Tepirdpevos  &|;«XXev  '0&v  hJu 
im  cucurri,    cum  dilatasti  cor  meum.  Ubi  per-     orou  ^«pov,  Kupie,  oxav  _7tX«*TUva<;  t^v  ^ 


Kt  ipsi  contra,  senilem  in  juvenili  corpore  sensum  frXov  o^offpco?  «verpXtysTo.   ka.  avToi  o.   QeacaW, 

intuiti    morumque  stabihtatem   et  aptam    ad  bona  jt«X«iov  typowpt  ev  ve«pfi  a&^m,  *>9ovs  re  «««,,*«. 

quasque  babitudinem    necnon    lectionis  suavitatem  xaT«oT*(uv  ^XP™™"  *«'  ^cBivx^ M  ^  yXvx^, 
admii 


^Mod  d&mon 
impedire  co- 
natur.  Eo 
pergens,  in 

Sarracenos 
incidit, 


fierent    ha&redes    regni    ccelorum.    naque  iiiu»i  c_  .-.  ™«   ..",       ~r    ,  %i ^,  —,r^Qt  y,vr. 

benedictionibus   cumularunt  et   piis   precationibus  *ovt«_.  K«l  evXo^  «urov  wii^,^ 

munierunt.   Non  multura    interfluxit   temporis,  et  *«wwp. ^- ^^ 

ecce  tibi    terroris  et  minarpm  plenae  perferuntur 

ad  monasteria  litterae  a  pra?tore  totius  provinciae,  ut 

_j  quis  imponere  manus  auderettali  Clerico,  manus 

ei  pra.ciderentur,  ejusque  monasterium  fisco  addi-  ^«^«utou; 

ceretur  k.  Quibus  perterriti  raonasteriorum   prae-  hfwrim-  T,  &  x*T«7rX«revTe*  o,  tojv  ^or.p^ 

...    ______■_■                __    :n t.»B1,miHaM  efcaoyovT.-,  eco-jA.u aavTo  to-.tov  ey»  eteoov  y.oa.oc  _x,Tr__.-  K 

B  fecti ,  eonsilit 

in  locuro  exti 

retur  ille  hal 

indicnatione.  t                _                   .  . 

8  Considera  mihi  tunc  luctam   inter  angelum  et  5  *A0pei              iraAy.v  ayyeAov  rsxat  oiaSoAo. 

satanam  ;  illius  qnidem,  ut  hunc  Virum  enperet  e  {Jb,  07.0.5  tov  dfvo^pa  toutov  «waXXa^  tou  rapaxd 

turbulenta  ac  tenebricosa  hac  vita  eductumque  in  x«i  tntoTSivou  (__ou,  %«.  iipo<  :r>  yrjv   ./.: 

terram  promissioriis,  hoc  est,  ad  institutura  eorum,  $xt$  eaxiv  .  (3.o_  twv  o\a  Kupiov  «axoupevG 

qui  propter  Dominum  asperitate  vitaB  se  exercent  ,  tw  0ew  irpoo-o.xeirfxjr,,  x«i  ofXXov  M«uoea  itoo?o>j-  rou 

ut   proprium    Deo    diearet,    alterumque   efficeret  Je  iraoav  ^«vw,  x«c  ir^vra  Xt'9ov  xtvovvto 

Moysem  ;  hujus  vero   omnem    machinara,    omnem  towutov  «y«9ov  iu-vjlor,,   oirsp   «&uv«tov 

moventis'lapidem  ,  ut  hujusmodi  bonum  impediret  ;  O.  y«p  IMimcvtq  ndoxi  «i  (_«a.Xei«t  tife-Tfe  ow«xN- 

quodfieri  non  potuisse,  re  ipsa  probatum  est.  Neque  v«i,  rv«  t6v  NeiXov  _x  t_5_  o.xet«s   _pp*  i0xy*tffl. 

enim  poterant  universa  terrae  regna  collatis  viribus  «v«<JT6iX«_.  2x_7rreT«.  ro.vuv  o  tou  ©eou  av8po)iro5  **■ 

Nili  aniraum  a  proposito  deterrere.  Cogitat  ergo  Vir  T«X«6_tf0«.  xb  rou  rfyfaj  N«^«ptou  xaXou^ov  poi 

Dei  migrare  in  monasterium.  S.  Nazarii  /  vocatum,  ptov,  ;.p.l,  xb  toO  7ro9ou  irXrjpfiwt  zr.                ^ 

,.         &                             ,         .   ,     .      ^       i     i  • :*  ..,.j^«,  ;    --:,-,   -r,7-  Aw^finii-  «uQirtTffaevoc.   iroo/.aucav" 

ibique  perl 

omnium  bonori 

laqueos  per  vian 

retardaretur  Vir  justus  a  suo  cursu.  Ergo  facienti  pou).o>o5.   K*.  -    w  o*ov  '■"»-"'•-'      g 

iter,  Deumque  psalmis  et  hymnia  fusisque  ex  imo  i^eaUW!  ^Xfio,     ,.,,  upo.;,  ^*J»£*" 


OT 


Virum  justum  manu  prehendit,  simulque  ultragra-     tw  x«P°s  ™» ;r'T     .'  /"     '        '  ,'.,.  -';,;„-  F 
C  diebantur.  Non  longe  profeetia,  en  multitudo  Sarra-     »8ev  etXovTo.  Ou  K.X«  ro  »«« 
cenorum  ad  dextram  suh  nem.re  stratorum,  nigro-     **«*;  «  'J^"""  " 

run,  «thiopui feris  intuentium  oculia  ,  trncea     &*m  UMmm,  *n»**e»  T^ 

vultus  habentiumet  omnmo  daemonu 
ad  lajvam  vero  naves  magna.  subdi 
uim  illi  Becundum,  ui  par  est,  ad 

gationem  exspectarent.  Hsec  ut  repente  vidit  beatus  .  -.-  ^vjhc  u7re.e-«, 

Nilus,  horribilemque  et  inusitatum  illum  aspectum     &?  ^"  '<■*-*>><>**"<  >™  "«  °^J    '  . 

habitum,  non  mente  dimo-     oOJ'  ^XXot^  &Xo).  t^  %v,  »  tov  Xo/  v    ., 


et  peregrinum  contuitus 
tus  est, 

stuporem    ulium   p 
pectu&  admot 
ac  viriliter  ad 

omnibus   divina  providentia,  veluti   fraeno   quodam 

dctciitis  et  in  eodem  loco   quasi  stupore  cofreptis, 

solus  cum  eo  loquebatur,  4111  eum  tenuerat  ;  qnis- 

nam  esset  et  cujas  et  quo  iret,   singula  perquirens. 

6  Illo  vero  fatente  ingenue  et  patriam  et  genus 

a  quihus  pr.v-  et  consilium,  admiratus  barbarus  juventutis  florem, 

terspembe-      nondum    enim    expleverat   tricesimum    annum,    et 

nehaMus         Yestimentorum   decorem  ;  adhuc   eni 

gerebat   habitum  ;  necnon   prudenti 


liim  contuitus  habitum,  non  mente  diroo-     ™»    ";nuw"  W,V    *    _'    '       -       iL    r__iw«W 
ec  omnino   faciea  illi  immutata  est,  aut     «  *Wt  "»  t?T  ^'Z  £V  Tr"  ™. ' rJi  * 
ullum  passus  est  ;  sed  manu  sensim  ad     «*J  o-T«upou  s«utov  ^M^^TSL^*  »• 
,1.s)«Min(r„cissesiarmavitetaudacter     «vT«K£xpivsTo    Trpo5  t««    ^«orr.w.     . '     r±        . 
dinterrof  pondebat.  Geteris  enim     ^to>v  ofov  w  XfX»vo>  t?  tov  ^°^      ^0] 

Mxaay&wxw,  x«i  o.ov   et7reev  bv    rco  ro7i«  , r^ 

^ttov,  ^vo.  exsTvos  0  toOtov  xp«Ti.o-a«     '  J    '   ^ 
/,,  -/.^;  -oOev,  x«i  009  !TOpevsT«i,  7T«vra  oit^ 


oav: 

iir,, 


G  ToO  6.  T).v  TraTp^a,  x««  to  ysvoj.  y-*'  ^^ 
t^.  ooo^opt,;  «A^ac  avayyeiXavTo.,  0  rovrov  .  ^ 
6  [baoSaoo;  -Trc   t.  to>   avOsc  a^ToO   T>7.  wotnrj 


iuiu      aiiiiuui,      on  w    pituv^u'ji,    -iki     wt,     *w     ».- ^  ^ 

inim  mundanum  ydp  r.h*izq  hn!k?,QQ\J  %ooVov  xbv  xdm^vx  ■ 

gerfuai    iiaiuiiiiu  ;  ueuuou    pruueniiam    in    respon-  >taXXet   Tfflv  i^aTtoov,  «xpJV  yap    c«  *  ,  _aj;  ^o- 

dendo,  ait  ad  illum  :  Non  decet  talem  te  Juvenem  iy.i/^r-o-  ovpw.v  «XX«  x«i  htl  ?V  ^,  , l,/*    ce  toioOtoj' 

monasticis  laboribus  jam   contabescere,    sed  prope  xpfoeoev  aurov,  cpr,ac  -npo.  «utov  Ov^  ^. 


DIK  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


2G5 


N    yec&rcpov  tvxtt  roU  uova/ixo.;  irovoi«  &iro  tov  vuv  aeou-  senium.quandonihil  mali  poteris  agere,  tunc  potius     _) 

T6v  K«T*Tfl?*»i  **>•»  *P0«  ytya«.  8tc  oufrev  «taxov  Juwp  si  omnino  tibl  constitutum  est,  in  hoc  certamen  de- 

rtoi>>ff«t,  tot6  <Jv  iropeufly;?,  s,y:  5XW?  SSottou,  7TPo;  r6v  s  •endes.  At  Vir  prudens,  Non,  inquit  .  invitos  qc 

rotourov  Aytova.  08  cpyjfft  Trpot;  aurov  6  eyi<?pcov  avrp,  ou  esse  Deus  vult  bonos  :  sed  ne-iue  placere  Deo  pote; 


fo\yrj%).  JyvTy.   c.v.ovvy.c,  6  aTTiaroc  iy.v.voc,   'Ayapr.voc, 
xat  warep  arj^Oit;  r*)v  aper>}v  rou   ov$p6$,  uoXaov  & 


audisset,  virtutem  Viri  plane  reveritus,  imo  pn.ius 
Dei  providentia   cor   ejus  mutante,    dirnisit  illum, 

hostili- 

a  etiam 

que  alacritatem 


^aotv  otit&,  v.y-i  TrpoOuaoTrot^y;  91  Myott;  hcavois     addidissel  non  paucis   et  ad  virtutem   incitantibus. 

y.y.l  TTpoTpeirtixo7;  u<  apertfv  'ETrec  &]  rofovv  tiilamaav      Ut  alterab  altero  di| 


iXMXcov,  x«i  «  rou  @eou  rrpdvota  rcpoq  rov  eaurtft;  0e-  Faraulo  defensionera  praestiti 
pflfrrovra  tnttev  re  y.a»  ayrMy,v|«v  BTreoVEaro  Iv  pieVco  media  fornace  ignis,  atque  rn 
xapi/vou  rex«i  irupos,  k«i  -:v  peacp  Aeovrtov,  r;  uaA).ov     serpenteset  scorpiones  totara 


us  est,  <•ii.ii  Dei  gratia  suo 
itisset    et  praBsidiam  in 
ter  leones,    imo  vero 
mque  inimici  potentiam 
iforew  '  sxopirlcov,  y.yl  xnt  roij  iracws      servasset  illaesum   et  incolumem,   ut  pet  et 

5uva>ewt_  al  tc  a^pova  toutov  JwtopuAataaa- Tva     ipse  natura.  imbecillitatem,  et  nihil  e  1  hu- 

yvco  xai  '  y:  wv  t^;  tpuuetos  aoSfvewv  *a.  n}v  xn\  manas,  paululum  sese  illacontraxit,etsua  qua 
av8ptiwrfrwetTvva>6to_;  ou0evorv>Ta,pwp6v  eavrw  virocre/-  operante  orbatum  destituit.  Tunc  vero  illum  n 
Aaoa,  xai  btov  «vt6v  rwt;  fi|/aaa'      ac  tremor  corripere,  pavorquemoi  tis  apprehendere. 


abairep^ocjauTots,  nap'«i  g_     eum  nec  j,anem  habere,  nec  perara,  nec  vini  refo- 

vopievot;.  '0  oi  2appaxy.v6{  cbc  tfdiu.  aurov  ftifoc  tJfprov,     cillationem 


p,tc  mSpav  Eitttjepojxevov,  pfrrerfvou  ratp&tacra/,  leti&v  8ed  ex  mundissima  similagine  , 
ptefl'  eaurou  a*pTOU«  t-yjpou?  ■/.«.  Xtav  x«9apou^  ;,p;aTo  currere,  fratrem  vocans  et  ut  s 
Tp./c.v  ojhoco  aurov,  «cpa^cov  s  .•  p6v,  xa.  Trpoa-     ctaret  acdamitans. 


rpeyetv  oTriao>  avrov,  *tpd 
ueTvai  r>jv  atpi£ty  avrov  wSotov. 


acceptispanihus  d  m  quidem  recentihus, 

cuepit  post    ip  iiin 

se  venientem  exspe- 

ctaret  acclamitans. 


7    OTrep  cic   pteit^ova  t|6€ov   «ai  xywietv,  w;  £()toc,  7   Hoc   majorem  illi  timorem,   ut   par  erat,   et 

itepteSaXe  r6v  veaviav,  Xoytffrfuevov  aA^  uiretAutpevac  horrorem  injecit,  opinatum,  vera  se  suspicione  pe^  ctdbitdo- 

eauTov  xai  pt6vov  rjfr  ^u//v  Traper^ero  raFcj  /sp^i  TO0  stringi.  Itaque  solum  hoc  agebat,  ntanimam  inma-  ^"^ dx_ 

JeffTrorou  /ptoroO.   Tourov  tt^cbv  tTetAavcTptffavra  6  Zap-  nU9  Christi   Doraini  commendaret.    Ergo   ut  vidit  \mHl.  Unt0fm 


Sri  ouJev  v/^tv  ac.ov  rws  af,q  rcui??,  x«i  ou  "t«  arj  dolemus,    quod  nihil  lionore  tuo  dignumhabeamus. 

TrpeVovva   Xoyt^yj  Trepi   r>a)v   At?^«i  TaOra  ra  utxpa,  tu  vero  de  nobis,  qua3  minus  decet,  cogitas.  Accipe 

dcTrep  exopV^ffev  0  0eo;,  >ca;  7ropet5ou  bv  Etp^vyj  r>5v  or,v  parva  haec,   qua?  Deus   subministravit,  et  in 

oovov.  aU^/cvo;  rotvuv  6  toO  0eoO  av9pa)7ro;  Voucj  ap-  tuura  iter  habeto.  Aocepit  Vir  Dei  panes,  tamquam 

r.ou<j,  w;  h  0eou  ireu^evrotj  «urfi,  ttoi  >t«TairXa-/et<j  «W  a  Deo  missos,  et  obstupescens  tantam  Dei  de 

ett;  t^  Too-aOTr,  «VTt^ei  wi  nep«ron5ffei  toO  0eoO  nepi  se  curamac  sollicitudinem,  ne  oculos  quidem  1 

ourov,  outJe  ro  6>.aa  6tcj  oupavov  eTrapat  wSotJAero'  c&X  lere  in  ccelum  volebat,  sed  veluti   prae  verecundia 


ire6W«  uoi  uey/arcov  ffou  euepyefftcovj  ou  /ap  5e*tmoTa  maximis  ?  Tu  emm,  Domine,  suscepisti  me  de  u 

«vteXaSou  uou  £>c  yatiTpot]  p.Tpoc  uou,  icat  oC  ouvlxXet-  matrls  meae ;    nec  <■oi.rlus.st.   me  ...  manibus  mi- 

ffas   U6   Etcj  x«p«?  xura  /po^  to  mici.  Post  hsec  tundens  pectus  et  latera  sua,  objur- 

r-r%,  y.y,  ,y\  :  xfau,  ^av^:  re  rxv  gabat  quodammodo  animam  suam,  aiebatque:  Be- 


ir  Trpotyeyyt5ovTO5T^y:^7rpoX6y0et'a>i     cisset,  jamque   esset  prope  monastenum,    <ie   quo 


. ;  «fvrcotj  /,A/tov  'fflyan  »     tedum  errorem  mal«  raptus  es?  , 
rto  ot*  ^ouevoc  orr.aat  t.v  o>jv  ituyxjv,  «  HW     sedens  sabitem  anim»  fecUius consequi,  quam  inter 

Xoftevotj  yfaov  rcov   a.ou.v  to^to,v  fcpoV  »p|«To  oe     h  tres feras. Ccspi^ue obtrectore  monaohw, 


3WV  ,,..,„  ...  ii  ev  tem  cuui  hoc  equo  pars  media  caperet. 

fa^  aCToO.  MeXWTo;  ot  toO  otr.a.oj  arro/.piO^vac  qeur$  respondere  vellet  Vir  Banetos,  ac  dicere  :  Tu  WM 

xi  ciTretv-  au  ttc  tl  6  faoctphov  wi  &M<>ps*w_  To.u«  quis  es,  qui  inquiris  et  reprehendis   Dei  femufcH 

Septembris  T.  VII.  34  lgniW 


A 

>.       DISCIIML"- 


1) 


VITA  S.  NlLl  ABBATIS. 
266  .        ,■    „„;„  *„,     illesicut      J«Aiv««««  X<&  Q«$S  d&ot  y«P  i  Loyixi.t,  tfc  »,^1, 

Dig0us   enim  est  operan».  a  l.mo, »  "^"^     -Olo0.  Ww,  Pi9«4  r*  &t«,  «v,x^8ll)  „'  ,*£* 
aspis.  obturatis  aunbus,  rapuio  c  iens       }j  («oc  y.*7*?p«y.«pev0;  Saucov  «j.  mprty  toS  ««,,. 

sit   Et  Sanctus  Cruc.ss.gno  'uent,,,e™  ^ ^"  cri'.     po0,  *«i  fcwrfMt  rov  ©.iv  bwAc  «„*«  «0tlv 
ac  deprecatus  Deum,   ut  se  al>  eo  P  ,  M  TOo  xawhcptva,  tov  oiovoibtoct  uovaxiv,  tionMo 

mi„c.  quemcumque  monachum  condemnamh,  Imtne  ^  ^  ^  .^ 

in  sanctum  illud  ingressus  est  monaster.um. 

ANNOTATA. 

.;i  fawonMlM  '  B,o;  r»1  noXmia  rov  oufou  w»i  ©eoippov  m»pi<  «ju&v  NeOou  tos  .,&.,. 

a  ntetem  .«e  fIP'yss",Ca' '  '  '  feri'  patria   no»tri  Nili  juniori».  DnbUo,  a»  m  ,«d„e  .ta  V'.,*  p,^,, 
Vitaetres  gests    sanct    et  Ue.  en _p   ■  mtjo  sa„„t,  p;lIm  n08tri  NiU. 

,,,,«„„.  Certe  SirMut  lantum  fcoW     ^  ^^.  ^^  ^  „,,.,,„„„„.    „,„  ,,,.  /,„„„.,,,  ^aam  anci„, 

I,  S&  wpiM,  utt  «  »«»">     '  „    „„,„,„„„„  „„,,„  842.  expugnatiique  variU  urbitm  et  „,„,„„,,„„, 

et  Abralmmi  fUio.  Calabnam  pono  »  •  .,„.„  ,„„,„  ,„.„,„  ««,««»#««  infectt  fuerint,  oc  ,»». 

eic  ibnl.- liec»  eperunt,  «1 I  Btt*P™  BtoiOAriM i«  opcm  prwttttt  Dei  Mfllcr  Afaria,  oaa  «  re 

d,„,  ,„„•,  «lerminnri  poi«errol.  Smpw  aave  • 

„„„  Barmium  a,l  annumC *»'»8«  ^  £ar'thBlom>ei  ex  Panegytico  Pancraliiobtervat,  S.  Nilum  inioptt»»» 

c  SciommanucAote  i»oa  •  enomn    ,,„„„,/„  monachalem  habilum  tndutt ;   dc  </,„,  ,«,,. 

Nicolaum  fuicce  appeitotum : »»w'«m»     '         ( „,,„„  ,„;,,„,„,„.  rfl«  Matri  proteclrici  deuincto  et  ded.coM  ut. 

suetudine  eliow  a«u  A»(«  >•*  ■"'  •"•"  '       „.    .  .        ,„,,„„,  „„,„,„,  Achiropiitos,  o  Graeco  «x^ponointos 

Celebrata  vatde  ibi  fuii  ottm  ^*"^  pJra<ttJ .,„,„■»,  ,«cm  onn*  1230  de  S.  fi.  ■••„. 

tnsyntla.  Sciomtnanut  A«>u  »  ea        ./    ,  E  fere  „er  septingentos  annos  ipsam  cmlotcn 

e««m««e*er««,dePr^  „e„    ,„„„'„  f,ict1,  Ull0  ut  ,„eliu.  d,cam,  a  Deo 

J?USM»,«s,m  iV«r,«;  inhab.tatin  i .    b  Acl.iropi.tos   appellatur,  atque  hoc   pacto  invocata  omnium 

B  fabrefacta  atque  a  Deo  p,cta       ab  o.      bn     A    •rnp        JP^  ^^^  ^^  _  ^  ,. 

voiaexaudit,  qu.pjie  qu*  tal,  noiu.ne  ,iuit  ^  gjcci»  et  aridis  Hgnis,  quas.  genitoribuc, 

«hnmoreaUquoquodammodocras8itieve.se  Uh(i'r  et  dol„,  ,.sl.  Sio  el,  divina  ac  miracnlosissima 

genita,  octnaginta   babent.bu»  anuoa   1»a        ^^j^  sed  m„„a.eriaH.er  ac  desuper  a  Deo  depirn, 
ipsius  imago  non  ex  materia .* i  tc.a.  .  ^  ^  .^.^  ^.^^  et  prod|   ia  narrare     t  „„. 

grafisque  snperabnndan»  Dmp«*.    ■  •>„„,„,„  ,ul,s,  ,„„,,„  ,„«„,,  ,,„,,.,  non   manufac.am     , »»,« 

poesifaile.  Advertu  tdem,    i \<A  . rop "^  «"       ,„,;,,„„,„  ,„„,.,,,„„„„„,   momtrnno  ourc«  cAarecienoc 
namints  or,,,,»,<».  ouam  creao  '""'";''',  ,ttr  „,,„„,  „,/,„,„.  MaurUius  imperator  volensad  i»«o». 

«ripla,  »«-  ei hodie ";r «  ,.   «  ,„' 586ffCon«antt«opctt  piurci  / «*< ;' H 

„•«„,  A\  A,,'-n  ii  Rocconcnccm  dccorar,         a  em,  ^  m  ^^  ,„.„„,„„„,,  „,,„,„,  „,  , 

„,-„«  c,,»,,x  ,//-/„«'-  's"":  ;-;;;;■;,/„„  Q /,„„,  ,,/„„/,„.  ,/,,/■„.,« •*.  /-■'-«  - ;«»•« - 

pridie  vinxeranl,  poctrtdtc  detelo  ,n»cn,r«  .!/,,/,„„»  puUhriludine  et  majeetate  sluvendam  , 

co»j,c,o,  no»  delppi.  ««,/„, ».c»    "'     '"'  s      '        ;  "        tow  hic  loquitur  biographu,.  Sm 

ma.A.mulicic.flu.tumlemporwnon.otoiant/ori ""'",,  ,    ,,„„,„  ,,„,„/   a  ^«rr,,.,/,,.  ««*■ 

—::::.::•::  r^CSS=  =H=  fe  «s» 

c^Krsr^reSTjJsw — . 

r  artwouc  stmiicc,  ul  o,ro  proto  fconori  ,-m''.  i«  non  «uduwce  '  mBirimo»ie  jMM 

C       e  Simiiio  fortc  iepcral  Baroniu, i Mettt,  i  «  f ""«  •  «   •    •    ,,„,„„„,  ,„„, : 

[",„„,,„„,'  enteccdcnl I  ecnlcntto  preefecti  ie  S , - "'„,',,,,„,,„, 

,„,„„  ,„ ,„/,„,  , nu  i«i '-/-'""■ "    ";; ' v  ,  ,„  „„,  polui.  afore/""* 

TtZ aul  ,«01  fucrin,  m - U S.  Mercuno  apprtU,*    '~  ,'/„„,  aWele '■ 

c/ „•"'■"■"-  »■  i  '"'-■ ::      ■ '(;;.; f:  ■y.",:;"1(", ,; J*/52  ■ -.  *«* A( ',' 

::::r::p.  Jsssays     «  Eps:  .'™=»;; , ,,., 

":;„/, i "'" '• ' '''■"'. ,',;„„  -.•  ^ * \ 


Tmom .rcic       ''"''•:'''";:,;';:::;:;;;;':       ^JZ ^TSSA 


„,;.  17',  ,»,„„■-  irc,  „„■•■'■■■■•■  '""""  "'"""•  ' " ,       ,  .„  ,„„,  c    /„,„,,„  monac 

Cajcanu,  caiato,»,  Opet  i  de  S «  Sa..c,«  pr^o     ■«»  •'"'■';";  ;    ,  , 

ri,«edtom,  Febr ,  aller,  ixn   -"/""'■  '«'  /-'"•";"•,'/      ,        "  „ ,.  '.„„„  ,,„„,„,   «ml   •■   - 

«,,.,«„„»,/,„„.  »„„„  ieil                               '■•;"""''  '""'•'  "'"';.,',,;,„„,„,  .    Ide*  Operi"  '""";w 
,„„„„,  pcCeriU.  Dcprimo,  (M  '-'«/'' j  •'' ■  ""•«'"'."  "  ,,  ,„„,  tum  '"'"""V"    1 

^  p- ■ — -"-■'•  -"  •"-"'  :■«?. :::::;:::.;::;:;;!  SS  i '•  -  -  "£?S5 


Sirulis  partter  ,,,s„/,,m  /,«/»/,  «d   ,/,„,<»'  «'„»  '»  «'«„•"—'-   .   ,„  ,  „,„.  —  j 

„,,„„,,»«,.,,«,  «on  «.tvta,,,.  tf  faic.cn»  a  C^cl, '^2**°^ «  «  Fragmentnm J^ 

ex  MS.  Condacano  monaster.i  Basiliani  S.  Ph.lippi  Fragalat.s,  9"»d  «''";„  ^—-^*. 
toc  *  :  »,d  ncc  cmrn  oontrarinm  quOpiam.  Res  ad  v  Fennmrri  «»  Operuju, ,    >>        1  „osl      , 

h  Saneto,  ,/»oS  Fflnttocc.  fl«i  »d  Coloinom  vMi»*M*>  "£%£%  tW,  «#"  ?"rBl»ru»' 
WiMint  Pinil»,  al,criuSv«e  Ac,«  ,„M,roui,  dic  xx.v  /«ta.  «"er.ue  xxx  ^«J«*»-  »  pero» 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


267 


veratorum  qentiUum  tempnre  martyrio  coronati  memorantur,  htc  agi  non  potcst  :  secundus,  qut  et  monaiticam  j) 
vilam  in  Calahrin  profcssus  €8t  ct  ln  Sarrnccnoritm  vrratmmhiis  prr  srxaqinta  annos  luctalus,  tandent  mOrientem  A 
vrofcctus  el  Thessalonicae  mortuus  cst ,  hic  ccrte  indiriiiur,  ul  Uquebil  capite  3  num.  i.'i. 

j  /uchnriam  uvllum    in  Faslos  tUOi  rdulii  Cajetanus  :    miints  m    Opere   nostro   hactenus  occurrit  ,  ilc  quo 
u'cumquc    duhitnn    possct,     dit  mmirum     xxiv    Mnrtu,     uhi    cs  vuqa  Menxorum  annuntiatione    bre.ve  (cxitur 

eloqium. 

k   Tnin  scvrri  a  pr&feeto  intcrdicti,  quod  hic  narraturtratio  forte  fuerit ,  quam  intcllererat,  S.    Nili  fuifa  ab 

invita  conjuge,  quam,  msi  uxor  vel  morlua  lub  hoc  tempui  fuerit  vet  consenscrit,  non  putem   satti 
adiuvare  polume  seniores  illos  monachos.  Vide  dicta  ad  lilteram  e. 

1  Incerlum  sst%  quousque  extenderil  sejumdiclioprsfecti,  extra  citjte  provinciam  erat  hoc  cmnobium;  at  fult 

nnc  QrCtis  hmttihus  scptny  si  c.r  mouuslrrio  S.   Mcnurn,  quod  a  castro  Palma   non    lonqc  nhrrot,    ml  CCBTl 

9  Naxarii,  auod  hodie  S.  Filareti  vocatur,  tantum  missus  fuit  S.  Nilus.  Tradit  hoc  laudatus  igreeta  additque% 

moiHislcruim  Ulud  S.   Fthirrtt,  utiiro  tnntum  mtlltnri  ub  Oppido  Semitiara  ohcssc,  in    co-juc  mcnuchalcm   habitum 

accevtsse Sanctum  nostrum    Seminara  distat a Palmensi territorio vix quinto  milliari.  Netcioautem,  an  Palma 
Seminaram  euntibus  mare  ad  Isevam,  o  dexterit  nemora  mepossint.  Sic  tamen  paulo  post  detcribitur  S.  Nili 

itrr. 

m  Ex  Africa  in  Sictliam,  inde  in  Calabriam  irrupcrant  Sarracent. 

CAPUT  II. 

ln  comobium,  admissus  vixquc  habilum  naclus  dcstinalur  allcri  nt<»i<isieri<>  i>n<'l<iins,  sed 
Rollicite  itlam  ceterasquc  <ii<;ti<t<ti<s  rcfugit^  abslinentice  <■(  humililati  sludcns.  Prophelicc 
tniriluclaret.  Ad  cellam  sotitariam  se  recipil. 

11    r  r 

sVai"  7rpoflxuv>fa«s  tov  re  Y,yovu,tvw%  xac  itdvxoic.  xovq  \j\\m<\ue  venerabundus  consalutasset  hegumenum 

txaXeciat;  vj-j  \v\wxa\  imep   Kuroii  et  cunctos  fratres,   rogassetque,   ut  sibi  Dominuni 

ov,  itooaiUyflr, ir«p' t  propitinm redderent,  re  t  ab  iis  ut  fllii 

'toovT-rc  ok    aurov  xexoTrtaxora  Xtav  h  t^;  frater  carissiraus  :  et  cum  vidissent  eum  valde  fes- 


\.     DISCIPILO. 


E 

AbsUnentiam, 

/lumiltlatem 
<  l  ynt/ierta- 
tem  ngide 
cotit. 


/    tOt?    •:t'7:'/-»'/!/0':,   /7!    y://'-.y     roig  wypt/wvi    i{<  i,MO  WJ»  »»«.»*...„  »««, .     'u"6»'9,"ui     c* 

-r,-.  i/eorr,ro?  axufi,  x«t  pouXopevots   rov   toO  Xpiflrou  prmsertim  in  ipso  juventutis   flore   ferventibus  et 

,o)  /?-('  Cflart  rr,v  xpefcv  fore-  Christi  jugura    subire  volentibus,  pane   tantura   et 

,j  o&ptTOc,  txv&iw  eaurov  xparwv  tTia  njs»  aqua  corporis  d  explebat,  indignum  se 

"dyy.™  toO  Xptorou  xai  rjfc  aurwv  peraXyfyews.  Efra  putans  ob  Christi  amorem  vel  illis  vesci.  Deinde  he- 

ueTa  t«Ot«  «WTt^fltTwryoupls/w  n  ivz    rd  x*r'  avrov,  gumenum  de  rebus  suis  certiorem  facit,  enarratque 

xoci  rov  Xoytflfxov   rn^  a'/:e<o;  avrou,   rrapaxaXeav  rffl  omuia.  et  consilium  exponit  suum,  cur  illuc  venisset 

rotourw  trxoirw  ev^cat  aurov  t6  g//,u:/  rwvfiovaxwv,  wcj  rogans  sibi  monasticum  habitum  dari  ea  lege,  utne 

-£  pji  irXe'ov  rwv  reflflapoxovra  ^epwv  itotwcat  ev  v.vrf,  plus  quadraginta  dies  in  illo  monasterio  moraretur, 

t^  aov^  «V  y  xr,  aurou(3ouX«  xai  eOy^  yTTOflrp^at  aurov  sed  oum  bona  ejus  venia  et  benedictione   Iiceal 

ripbc,  t«&«  «Vous  Traripai;,  oh  &xei  >X?.  ^  reverti  ad   sanct°9   Patres'   ,:»uil,us  initio  addictua 

^Xetiav  aurov  youSefltai?  xai  JtJdflxaXtats  irveufxart-  esset,  et  a  quibua  fuisset   inunctus  admoniti  n 

v.yi:    lloo:  rouTott]  6  ptev  &66a5  ^SouXero  5fia  rou  xa9i-  et  institutionibus  spiritalibus.  At  vero  abbas  simul 

tx    aurov     *ol\    -iyovuvjov    xaraflrwflat    ev    erepw  atque  consecrassetillum,  hegumenum  volebat  prss 

uovacrr,ptw  sturou.  \\>xk  vi  axoufla?  toO  rotourou  XtJyou,  ficere  alteri  suo  monasterio.    Quod  ut    ille  audivit, 

pTwovxat^TrpeirWTixaUeltatj  adeo   visum    sibi   est  grave  et   indignum,  ut  Deo 

_o0  tf    ..  rptap-  quoque  ex  il!a  hora  spoponderit,  se  nullam  pror 

/rv  flouXr.eetVj'  tk    xaraflr>5vat    aurov,    ^6Xw«   ttot.  suscipere   praefecturam,    etiamsi  riarchatum 

r:yir>iyv,  ^y.a^dpxerovTuyxawiv  vocaretur,  sed  sibi  satis  esse,  si    in  monachorum 

5    ti  cV  -;  -x:;-  rwv  aovavwv  euapeflT>3flat  0ew,  ordineDeo  ptecerel  el  i sapere  plusquam  0] 

U  iTrepGpovetv,  rryo'  8  Jet  ,oov£rv,  «TroXXuvra  to  sapere,  posthabila  sobrietate.  Quin  et  ah 

.overv.  O^aovov  ce  touto,   «>/a  x«i  !  -^  pra?flxit  sibi   terroinos,    quostamquam  plurs 

-  Trept-eflcptvfev  eaurov,  &•'  wv  -  »*<  prehendentes  et  princi]  nrtutes,  ci 

,;,-  fpot^  rwv  «perwv  flu^  o5,  t^  nia  laudis  et  Jonestatis  plena  sibi  i»  obstncto  tam- 

Braxai  -,yj.y  toOtou  ovi^ovi  quamannulic 
£v  ^Xucefltv  lYoaeva    "Eflrt  ti   raura-  ro  .ei  » sunt,  utcorpussibi  castuw  purumque 

flwt/a  aurou  fv  «vvet«  x«i  /.0,-  :^  jam  Christo tamquam  hos  unus  oblatura  , 

J  ffwpov  rrpooeveUv  rw  \  ^  rw    ,«i  ro  «iifeidte  avaritian  ,  radice rura  ommura  usque 


mtwv    rwv    /  r.wv 

-/;;    (>)t'x;    UOW«    iVtJUV    ";;    ITapOlXt«« 


a,l  nnunj  obolum    ul  nnllum  monachum,  aut  h 

urbaret  monasterio  ad  parandum 
msionera. 


acurov. 


,  .     .,          .  0    prrtnrpr    ha?r    sibi    constijuta  et   fixa, 

.'•'.  •'.'?--""  •■■«'■>■■•»■■  ..„.„,  „     ,, ret    habit multas   et    maxi- 

^•-''■^-;             ^r". :  mjerpugna,  joxta illud :  b  vi. 

«XM  ««Wb  ^,  «w,vo,««,  «"  <pw*     i--/  ,;,.,„..',,„.„„,,.  ,i,esannidecem  sunt  Per 

•--'„   Eree,   rWou   nl  *«l(  («o«  «**(rip««,  annos  exp 

»«i  tou«  ixBp^iovrtt*  po,  OKotaio,,  cii  90.»  r/U-  n«  meos  mihi  oubjiciam,                                      ^^ 


Obstinato 
■lori 
iu  prx- 
dicit  : 


annis  pa.nitentiam  ogam  et  recipiet  me  Deus     nt     tt  t*  .-o  er»  M«  ..f  ■£•»**__  p  6  ©ei; 


rum  annos  et  anima.  desideria  expleturum,    oec._.     »•«-  •». r---~ ; r~-  '«*  Y»XW  «u 

d"ntum  sunl.  Ne  fallaris  ergo.  somnii,  et  divi-  {•«,  -«*  *f*«  "»»««'  _*«.  M,  «ft*  -)._.„ 

nat  on"bus  te  ipsum  decipiens.    H*c  cum  animi  li-  ev  o.e.po. .  m.  pmt  ~,  *-,-,„.,    T,0r,  ^ , 

be  tate  »d  eum  iat.us  in  monasterium  reversus,  he-  Mff«- «  «P»«  ■_"■  «W  *-.  «itoOTpe^  j»  ^ 

«« VnL  renunciavit    futuram  brevi  perditi  *  *¥  I"»  T>^t  ^   -"*  **"  ™z,<"r'v  *Ra»'« 

gumeno  ^™  ^""^  ille  vir,  frigida  Ui*  «-  oeivo..   0  M  «S-po,  l^,  Mp  ft»  *~i  -,f,,;, 

fX  "7a  1^  ept  s     acebat  per  die*  novem  «¥«»*•  «-»«1.  ■*«  f<X.«  ^  ^  V* 

que  febri  statim  co.repi.us  j           ^  SaaaxtiSi/iwos  «-«xlotu«-  ie«i    tii    S«u.«,  ovot«fo«« 

■i^SSrESS! TiU^lUeUo^-  ^.  <£*«  «f  *  •**-  ^>r^ 

piratione  in  eum   tactaavici  uuu                fl,imftnitus  »**«'   pou/euofxevwv  «urov    arrox.Tetvat,    aurot  Ma^, 

tantibus  oranibus  de  mf erenda  Ui  nece    admoo.to»  H        £  ^              ^                *  gj 

arripuit  quidera  g  ad.um  fretuea.  dac.a     a.Uuraqae  J i           yJ            ^                     ^                 , 

iUis  visus  oranes  m  fugara   vert.t.    Verura  t.raore  j^           ^  _  ^r  ^  p^J    .         / 

pavoreque   veheraentius    ag.tatus  ,    volensque    s.m  ,  ^       ;^   _  ^  ^           ^  " 

fuga  co.nsulere,  suis  ipse  V™^lt™"\*™*-*lh  TWy.  ^i  mote  toO  C>  «jry.XX<£yr,-  »d  ovtU5  J* 

susque  occubuit,  turaque  piaecisum  illi  fu.t  caput  ao  ^       ^_    ^,^  ^UvTm    xh  jte*aX>.v 

iis,  qui  saepe  ab  eo  pessiraa  quwque  fuerant  pasM  ,  r^  ^,  ^  .^,            ,^  ^          ^^  ^.          ^ 


R  quam  hi  ci.es  aoieret  reversu»  ««t  oF.4«.u  o„...^  .«  ^,  ^^  w^  ^,  ^.^, 

fide  plenus    sanctus  pater  N.lus  ad  sanctos   patres       '^,     Kaj  -    n|?U)tE  .,;,  ouo,v0  ri  5fX0l0v  ^TW(  E 

in  Mercurio.  Natura  enim  comparatum  est,  ut  plane  ^Jg^.  /y;    t^ovr^  auroy'  ^^  aitoatoX^v  /.a 
sirailibus  similia  delectentur,  etv.dentes  eura  omnes  ^,  ^,  .ff|t^      '  ^^Sec*}.,^,  ^/v, 

etvitaetzeloethabituetinstitutoornatumapostolico  J,  ^,  ^  £07Tp£^T^,v  r«Tr6l'vwo-tv  wv  r9 « W tf 
etrelucentem  inejusfronte  cumverecundiamodestis- 


simam  humilitatem.  exultarunt  etlaetatisuntDeoque 
gloriam  propter  ipsuradederunt. 

10  Ipse  vero  omnes    venerabatur  tamquam  An- 
gelos    Domini  ,    praecipuo    vero    araore   prosequ^- 
perfectaobe-     batur    summaque   charitate    complectebatur    vene- 
dienttn  rabilem    patrem     Fantinum  ;     et    ille     vicissim , 

pari,  vel  etiam  majori  affectu  amoris  respondebat  , 
Petri  cum  Joanne,  seu  Basilii  cum  Gregoriosuuim.im 
etindivulsara  animorum  conjunctionem  pra^seferen- 
tes.  Considentibus  ergo  saepe  lllis  et  Scripturaslecti- 


utT&Tva  -oo/.^p.evr.v,  j^yaXXiaffavto  ym\  /,jov/ 
Y.y.i  7'"  <->-'"  hC  auTW  OoHav  aveTrep^av. 

10  Avto?  oe  iravrat;  jxe'v  effeSeTo  »tai  evXaSeTto  oV 
ay/llvK  Kupiou,  £'£aipe'TWc  cte  erxefftv  Jtai  ccyy.r.ry  pvji- 
OXYiV  e/.exrr-o  7tpo;  rov  Tt^toV  Trarepa  $avTrVOv.  \\a- 
jcelvoc  cte  ixaXtv  to   auro  <pi  /ai  7rXfoi 

7rpoc  avTOV  rr,v  rov  [IeTpou  jtai  Iwa'vvou,  f/  Bacrtkoi 
jtai  rpryopto-j  au^uytav  Jtai  a^taaTraoTov  yvwrr,v  ev  bw- 
toIc  TrpocTyjXouvTe?.  2uyxa0vire'vwv  yap   sturwv  roX) 
/.ai  ra'c   ypao^a^   avaytvo^/ovTO^v,  ouv^yoVTO  oi  c,- 


tes.  Considentibus  ergo  ssepe  ilhs  et  Scnpturaslecti-  ^.^  ^^  ^^  ^p^XouvTe?  axovtrat  Xoyov  ^a- 

tantibus,  conveniebant  omnes  fratres  ad  lllos,  roga-  ^       ^  ^-  ^T'r/aTo:  aur<;)y#  k^;  axovoyre?  tou«  W- 

bantque,  ut  sibi  utilitatis  sermonem  depromerent.  ^  v^ptTo?  rou$  ejtuopeuofjtevou?  e/  :o0  otoj 

Et  aud.entes  verba  grat.ae,  quaa  procedebant  ex.  ore  '_^ ^      *h  r,}*&v   Net'Xou,   Sttopouvre? 

sancti  patris  Niliet  intuentes  etiam  emicantem gra-  ^   .   ufl  y  ^,  ,otv  £7Tt  T0V  ^/tov  ^pa  ^avrtvov,  ov- 

tiam  de  sancto  patre  Fantino,  nihil  aliud  esse  illos  -/a>>0  .^E/apSavov  rourou?  OTrap/etv,  aXX^Herpov 

putabant,  quam  Petrum  et  Paulum,   qnorura  etiara  \    Qa^oy    „'JV   /a;  roy  p^y  e^Xouv.  Ttvk  ouy  rS> 

vit»  siemulatores  erant.  Accesserunt  ergoquidatn  e  ^                     y..:;  ,£;  ffp0fl)tuvy3(jiv rov  .ueyaXou  n 

fratribus  ad  magnum  patrem   Joannem  c  saiutatio-  £Wfljyv0Uj  ^p&evto  eiratvetvTov  ptoaeaptov  NetXov,  - 

nis  causa,  coeperuntque    celebrare   beatum   Nilura, 

quod  missus  a  Deo  esset  ea  in  loca  utilif.atis  ergo  , 

addebantque,    illum   nec   pane   vesci  ,  nec   vinum 


,  .JpEavTO  eiratvetv  rov  f*axapt0v  «««vi  -■■ 
>.£t'a;  uit69eotv  irapa  rov  ©eov  7rep<p9e'vTa  b  roij  ronot? 
Ixeivoi^irpooTiOevTe^xatTOVTo.OTtoure  aprou,ovi 

.•vaoivei,  aVy/^OtvOt^vv^/OTv:.  J«^0VK 


auuruau^uu,    .«.- —   r —    ,   —    ueTaAauoovet,  aoxTjaiv  ««u*wf  «*y' '      

bibere,  asperrima  vit»  ratione  ulentem.  Jussit  ergo  a.jTOr- 0  jrat^p  ^irooTetXat  kut  »tov.  K^< 

pater,  ut  is  ad  se  mitteretur.  Eo  profecto  et  comiter  y£.ov<,-o;(  /ai   pera   /vw;  evto^,  KeXeuei  o 

excepto,  jubet   raagnus  pater  Joannes,  offerri    illi  J.,y._  _y'T/0  [©^yyyj^  Jo9«vai  xurcp  nror>?p'iov  oivou  rt- 


y/orou,  pouXoptevo?  to.tv  et  /aTa  0eov  :oTtv  ,  .vtovtio- 
>.ite.7.  Aa-i-y  ^:  to  jroryjptov  6  60-10;  Trarwp  Nei/ 
atTyjffa'fjtevoe  euXo/av,  avu7tooT(5Xo)s  tt.ttoj/cv  txuro  /Jgp 
damnum  ex  epoto  vino  veritus.      teXou^,  aVJte  ro  a9poov  t>.;  f:Aac/,c  tou  oivov>taTaii> 
proposito    Patris   dyudicantis     piTr  T^  v  otVe^av  jtpiotv  t^c  rou  jrarpo?  Jtajtpt'oeo)5 w?™  • 
ationem    voluntatis    sua?   sive      oay  aTroojt';ac  olXkd  x-h  jtojn.v  tou  OeA^aaTo:  euAoypV 

.     ;  ,  ,  .«       n *,:.„).  ni  TTf..yP0' 


generosissmii  v.ni  poculum,  experiri  volens,  num 
jndura  Deum  .nstitutum  <"jus  esset.  At  B.  Nilus 
acceptum  poculum  petita  benedictione,  nihil  mora- 
tus  totum  ebibit,  nec  damnum  ex  epoto  vino  veritus, 
nec  suum  consilium 
praeferens,  sed   abdicationem 


nen 

rai 

(tentavit 

tergermanum  filium)  ad  adstantes  ait:  Nonne  dice 
bant  Patres,  abbatem  d  Nilura  apstinere  a  vino?  Ut 
videre  est,  alia  vident  homines  et  alia  dicunt. 


ptaXXoU    0.   £o(oa;£v    OUTOV    ota   raT/,p  v<ov   /  — 
7iP6;to,:  jrap6vT«€«  oux  SXeyov  ot  jrarepe?  on  0 
NaXo;   ov   -/EueTat  otvou  ;   a).U  6p»0tv  «v9po3rro 


e"repa  XiyoueJtv.  _  _  uravot.v 

41   Continuo  surgens  ille  profunda    mcurvatione  11   EuOewc  ouv  ovaorafi  e/.etvo«  t_^b 


/£' 


11   «uonunuo  surgeus  uie  proiuiiua    mcurvaiione           11    tvvew:  ouv  av^ora^  tw«'»»  r-      »>'  teaora*1 

humilitateet     sese  ^emisit :  et  Ignoscito,  inquit,  vt.-neraudepater,  yow  2uyxt&pwov  ptot  r^te  Jtorep,  ott    >  *  ^ 

naracoram  Deo  nih.l  bcni  unquam  feci.  Abstinentia  ti  ayaOov  ev.jrrtov   tou  «yeou-  o//o>:  r, ^eyjtp  ^  ^ 

WllMllim                       tnman    rvot__r>         nmvl     irAt__i     mulilic     nrvoti            AMniknii      «J  .'. . .'     _..,,_...,      i./i.inu    _  ir/nT  IrtCt  t .     QVU.OX'*'-*'  •  , 


excellit. 


iiaiu  uuiuiii   u.u    1111111   u.ui    uu^uaiii  leui.   /vuiLtriHIiLia        Tl    ayavov  6V'«7iiuv     iviw  %•»««»      ,r- .  '    ■  7_|i0ll/   -y 

tamen  pater,   quod  ipse  melius  nosti  ,   oranibus  ad     wc  jtai  auro$  ptaXXov  lir/oT«o"«t,  ou^x6«A/e   •  ^^        ^ 
omnia  prodest,    senibus  quidem  ,   ut  exemplar  sint     dcpaow.  toi";  fjriv   yjpoufftv  fv«  iw&v  *# 


_ 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMRRIS. 


269 


rat  to.c  vlw  W-  o_  v_oi«  V.fx?v  x«i  ecoaywyixocs,  \v'  junioribus,  nobis  vero,  qui  juvenes  tyronesque  su-   r) 

5ttw;  M  tyi  9X07»  T-Xeibva  ffXyjw  -.poooS.owfxev,  y.  to  9r,-  mus,  ne  flamraa.  addamus  uberius  pabulum,  vel  fe-   a. 

p.ov  «ypcwTepov  xtfi  to<nta0BtTov  x-tT*OT»_owfXfcv.  T6  f/ev  rara  irnmitiorera  et  indomitara  reddamus.    Assequi 

toi  ftwwx«»  **fe  itavayeoraTriS  E&foyfacTft  oy.c  rtfx.a<_  porro  benedicti«»nera  sacratissiina.  tua.   manus  sive 

yecpoc;,  etre  $1*  irofxaroc  oTvov,  eire  oca  xXrfofcaroc  ap-  per  vini  potum,  sive    per  frustum  panis  ,    patriar- 

rov,  7T7*p^p/.l//-  /^p'"°-  ^iov,  xac  ti7S  *VT»7«  t!te>p_a$  chali  est  gratia  dignum,    et  tantumdem  valens  est 

.   .  rc.    ._■___.      _____  <_V_  mmmaM    r.     _•_■•.-/<■      I._n/_f  _.  11  v.  -         ■iTTr,n;ini  ■/_  _<i  _-   .  .  .  *  _-_•_         T  I  .       -     ____________ 


TOU,  Ua^p^f/.       'T  '■  T  ,        ,  ,  t     .  — — -  ww  e>ub.»   u.guu-u,      _■.     w.i.iuiu_ciu     vaieus    esi 

iffoppoirov.  T«v"«  a/.ouaac  0  p.yac  Iwavvr,;,  uTto^£ioia-      donum.  HaBC  audiens   magnus  Joannes  subrisit,  et 
wc  rw  irpofldnt^i  xai  ayaXXiaoflectj  rw  nvevfxari  ttoXXw      spiritu  exultans  multopluribus  illum  benedictionibus 


DISr.lPULO. 


yop-bv   toO   BeoXoyov,  fcore  ryj   jroXXij  rre.pa,    H  av- 
twv  aveXao£To,  aXXov  BeoXdyov  irapa  rraoc  yvwp&eoGat. 


magnus  Joannes  Gregorii  Theologi  scriptis  ,    ut  ex 
multa  eorum  lectione  alter  Theologus  apud  omnes 


'Ev  pid  oe  rwv  nfxepwv  avayivwoxovros  bvtjj  avr»7  ptbAW     audiret.  Quadam  ergo  die   librum  eumdera  legente 
ro0  Stf/ou  Tra.Tp6<;  -.fxwv  NeAov,  /oi  tov  ylpovro;  (_ou/y,-     sancto  patre  Nilo,  placui 

_.  .  *.  ..__ -..     __-TV_ri     ___£*>**._    ninrtitw/vl'il     ~r>'iv  Hc  »_-~/.\»i  __..*  11  -    1  «11        _  • 


_pp-r,V-i«,  -»-  {"'    •---   - --  _  _  ', 

/ataXaoovToc.  Kat  pouXr,9.v:oc  to  ioov  r>5«  ocavofac.  ev  Hbri  loco  planius  ostendere,  rera  ita  esse  etdogma- 
fr-pw  /wpi'w  W  auTW  PiSXov  oaifl-flTepov  gWugoi,  tjs  rectitudinem,  ut  habebat,  explicnre,  vehementer 
v.oii  xr,v  opOirwra  toO  &6yfxaro$  wt9c&s  Iffrtv  anotpijvac,  correi)tus  fajt  a  raagno  Patre,  quod  Pasei  non  esset 
eTTETtp^y;  o^of^poi;  Tt7pa  toj  fAeyaXov,  tac,  ovx  _£6v  stvrw  juveni  et  tjyroni,  coenoque  saecularis  vita  adhuc  in- 
.ocvvav  Ta  roiavr«,  vkj)  ovn  /ai  apxaptw,  xa«  axfiw     (jUin.lto  res  hujusmodi  curiosiua  tractare   Quod  ille 

audiens,  non  est  turbatus,  nec  ulla  ex  parte  mutata 
est  illi  voluiitas  In  observando  diligendoque  ut 
antea  sene,  sed  increpationes  ejua  ;uque  accepit  ac 
sitibundus  aquaj  vas  plenum.  Erat  enim  illi  senex 
alter  Joannes  Baptista.  Saepe  vero  etiam  ita  vene- 
rabatur  locum,  in  quo  steteranf.  pedesejus  in  ei 
sia,  quemadraodum  et  ipsa  sacri  alturis  penetralia. 


i^-j^v  Ta  roiavra,  ^  •>  «^«  •«*«  dpx»fiy,  tmu  axfi 
_v  roi«  Tra9cO;v  TOV  (3.0V  iXvffll(i>fJiev<|  5-  a/ovoa;, 

ovoafjtw^   erap^x®»!    %  5Xw.  i.apeaaXev8y!  r»c  «I 

xoi  ayaTrr.c,  r,c  e/e'/Tr,To  Trpo;  r6v  yepovra.  'AXX'  outw; 

ro  avToO  ra  ove-.o/,,  w;  6   Ji«|wv  OoaToc  lfA7i 
(jfxevov    ayyetov.    Kat   yap   i\ytv    avrov   oj;  rov  aytov 
Iwawrv  tov  BaTTTtOTr.v  TroXXa/t;  0.  q5tw  irpoaex^vec  r6v 
tottov,  ottov  toTavTo  o!  T.'>o=.'-  avrov  bv  T-/5  exxXrjffca,  ws 
xai  to  aytov  prpa  roO  GuotaoTrptou. 

12  Tric  o.   eoTT£pa;  xaraXaSovoyig,   xac  nopevQevro^ 

:..    -.-.  ,.,"i'i.',.,   -<T,    fV^,',.>      \iT7tnr ).n?v    _cjTr7) 


12  Ad  vesperum  cum  se  in  cellam  quietis  causa 


E 


ovrov  y.ou//_);  ev  tw  /eX/.tw  rw  toVw,  v7teio>jX0ev  ovrw     contuliaset,  subiit  mentem  illiut cogitatio,  qua^  illui 
Xoyidfxos  £/Trpaooo>v  xac   IvoxXwv  avrov  ocpoo^pa,   ety      turbavit  multumque  vexavit  :  num  fortaa8e  magnD 


um    Diabolica 

agnua  '""■>"•"•-  A*- 

•'"-  juy)e- 


lllCI    C      ill    IUC-IIH-1"       .«,w»  —  _— -| ( 

fwvfxevo^-  pitxpov  cttrevvoraEev.  eO  Je  iraVrwv  rwv 5txai'wv     secuIU  cogitat,  levi  Bomno  corripitur.  Interim,  qui 

observat   in  aacria  eorum 

autponenduni  laqn 
irum  justum,  apparef  illi 
fpeoSvrepwv  fxeyaXwv  Xeyovrwv  'Hfxet?  lopev  Ile.     nQn        sommum  etsomniui»  duorum specie senum 


q    rpo;  xac  navAo^'  cdovrec  o-  ^e  '^1»  aox^XXovra 
twv  9e.wv  Joyfxarwv,  sfjXflofxev   toO   ovveTi'oac   oe,    xai 
-taacat  rrv  a'/.y,Geiav  Tra^av.  Eftrov  OVV  xac  xp$aw&(m 

T0Tr,c  oeoTroTi/./c  evx^.  Vt^oc,  xai  aTr.OTycrav.  0  oe  ec; 
eavrov  eXGwv,  ou(5e  yap  xa8el5Jwv  urr/;p/.ev.  eycXortfieTr.o 
Trpo;  io  rrapov  _Tt.  rw  orxacpwtj  cpave'vTt,  xai  t/,v  XP^0*1^ 
-tti  o-To'fjtaTo;  et*xev,  t/v  0£  ewotav  auTyc  ovx  «pevva,  xac 


iiwh     ^w     _._-._.. 

justa  procentate,  dicentium  :  Noa  sumua  I  etrua  et 
Paulus  :  etquia  te  vidimus  in  divinia  dogmatibua 
laborantem,  venin.us  ad  erudiendum te,  docendum- 
que  omnem  veritatem.  Protulerunt ergo  illi  l-cum 
quemdam,  quantum  DominicaB  precia  amplecteretur 
oratio,  et  diacesserunt.  Ille  seae  colligens,  di 
enim  dormiebat,  applandebat  sibi  quidern   intenm 


»"*    T"W%T '«  '.  i      ad  Uiucesceiiieiu    uw_»_.   —  

aip.oiv  t5ecvoT<-r«v.   T6ts.-  o^vov?   sxeivo.   avijp,  xac  gumma  animi  quiete  perscrutaturus  latentem  vim 

taX0^  bc«t6  diaxpFvac  t6  xa0apov  aTr6  rov  xc6WXov,  ^s      ita3  sibi  Bententi»,  comperit,  quod  putobatur 

xar«fxa9wv  tov  nafxfx^yioTov  oo/ov  rwv  vowwv  TroXefxfwv^  r  abginthium  amarissimum  et  occultam  tlieolo- 

v/vi  -v,.  ;: __     .     ._./_...__._/..-...     ^f.nnrrJ-Jti   Tr  ToO  .  .  ._     ;f__.n     nr.Lvissimaill.    TllIlC 

4 


rptfXfXiV  /ai  Tarretvyi  T>.  /apo 
xapdcatj  t/.;  Ttovr, 


lXaufl  ad  discernendum  purum 
immeBsa  Qla  versutia,  accurnt  ad 


/ai  Tr.v  dcppaGTov  rravoupytav  £/£tvy,v,  Tfoa?f,iyti  ry)  tou  1i;i[,.  ,,,.  esse    inanifestO     pravissimain.    lunc 

--WTflpos  orovpwoei,  ptTtret  eovrov  .rr'  eda'<pov«,  ev  ouv-  B^.  yi_  ingftnli  vri,, 

rerptfxfxlv  xai  TaKetv/i  rf,  /apota  airetTac  |a7raXen|;iv  ex  ^  adulterino,    cognit 

rpac  execvyj.  eyypacyw  xac  j-eor/ou,  y;  ^^  hostium  et  imme. 

x«c  T,Tu/y,zt  Ttapa/,pripta.  'Avaara;  yap  tou  tottou  exec-  Crucem  S»lva.toris.    pn-stern.t  se  liumi,    contnto  et 

vov,  oWafxw«  ouoc  nore  y)5uvr,0r,  aTr'  exetv»!.  r>fc  wpac  ^^]e  ^>tit  (leleri  biui  ex  infim0  corde  nefa- 

emeiv,  r,  xav  evvo>.oat  ryjc;  Ttovr,pa^  .xetvrc  rrc  /.prapw-  .^^    ^.    impuraul  sCriptionem  ;  quod    etiam 

Jtasfx^e  ap//v,  py-e  reXoc.  "Airetoc  W  xal  rrpoc  rov  tinuo  in,,)etravit.  Cum  enim  de  loco  illo  se  ere- 

fxly^lpycxrw,  xai  (_i/Xec  aOrcL  pterivotav,  air-tyye/Awv  numquam  ex  Ula  h-.ra  potuit    aut  effan  aut 

t«  rtavTa.  re;oc;re  quicqUam  omnino  in  *amoriam,  ^ jnodrt 

pravam  illam  allocutionera  quoquo  modo   spectareL 


2?0  VITA  S.  NILI  ABBATIS. 

A  Accedit    quoque  ad  magnum  vit»  sanctioris  opera- 
riom  et  profunda  usus  inclinatione  singula  enarrat. 
a.  discipulo.  ^  M  senex  suoriden8  prehensaque  manu  dixit:  13   '0  4e  yeptov  piift&ri    t<S   irpooc&TKp  ixp^ 

fiMM  Viriliter  age,  Fili,  viriliter  age  et  confortetur  cor     *vroy  rilc  xwP*  k««  ifav  'Av&pt^ou,  £>  reWov,  &ft| 

SiX*,  tnum  et  sustine  dajmonuni  tentationes,  ut  conversus      *?[  KpmieMu  r,  K«ptf«  oov,  k««  Oirofxeivov  netpa 

adsoMudimm  tll  etiam    con6rmes    in  generatione    tua  multorum      Tfcv feipMwy ,Iy«  k«i  avTocJmaTpe\|/ac  etnpi^  tco^Xwv 

secedit;  -  ■       -  •  --    


.lere  mentem  sancti  ooctons,  seu  quin  uu»»»-.  «~  -/-    ,    '  7™    ,       r     *      -  -..-.,..„  ownw 

micrna  de  teipso  elatus   opinione   prasceps  rueres.  «y.ov.    AAA«  &>o6ov^revoc  ptf  «^  ^^ 

„,in„  s_eoe  tui  similU.us  velocitate  tagenii  preestan-  Kpr,rvw  mplicfai  tf»9i  Syr6a,'vEtv  toT, 

»  .   .  .i..~;    *■*  nnntRUtikniln  me  -/-/-*  fl£    TaYVOpofltois,  sjuic.yoy  Kexpoca  eu&Q«vte„ 


B 


exNtimatione   sunerbiaqu« 

afigqne  pluribu.  ad  eum  usus  verbie  e(  preeatus  ei  iWm  rovrov  «fmm  «*■»,«  r, ,,; 

oSa   q«*que,    cum    benedictionihu.   dimieit   ta  rf>.^««  «&«-»  *  Jr**    <»  ,,..,    *»,„, 

oace    Sanetu.  vero  pater  noster  Nilue  majora  In  N«Xo?  lr, j*u  I*  T*o*r»>v  k«  ^«vopev,,  ,„<  «j 

^increnen.afacieLadaltioresvirtutn.ngra.lus,  0.4v  «v«6««*.   -  •*-»»;  —  \-  *  ■■ 

„uib  s  ho mo  accedit  ad  Dei  sim.litndinem.  amav.t  »«0.  rSv  «p.ro  ■   '   *W  «  , 

,  v,r    <„„>  omnium  matrem,  solitudinen,,  ma-  -/r-  «f*«  ««■  «Kf*  *o,.«v.  K«,  «■*  . 

io  e  ex  ea  d.vitias  lucraturus  et  immensu»  sapien-  ro  vxf*.  **  «  *«vr«  ^.  ,, 

.      LL.   Et  oomu.unicato  coneilio   euo  cnm  »*«».  ry  «vro>v  euvte,  „«, S,  »»»  ,,,,, 

iice  iuiiiuiuiu.  flnij)e,0?v  fxvoc»>9yj.  iwjAaiov   oz   Eonv   ou  uoxpra  r&v 

sinctis  natribus,  (agebat  enira  nihil,  lllis  mconsnltis)  pouASvwwwpu    ■  •  r    , 

sancusp<*uiuu.,v  e  »  uovaoTr.oiwv.  ev  rfi  3+st  tov  KpTipov  Jianeiaevov,  hw  L 

annuente   illornm   prndentia,  prenbusque  opitUl an-  f»'«nr,p     ^,  .  r  / 

annuenie  j  t  i        j  ,      ,  euoiaOT^piov  eir  ovofx«Ti  tov  apY,i<JTp«fityou 

HKus     nuod    in   consu  tatione    erat,  decretum  iuit.  fcl/  "■*"•  .  -z  • 

tiniis,    quou    m    \"u  >  :_      MivtfA.    wavv   ttoo:  novyiav  ov  E7UTr(oetov  toi^  emrth 

Est  non  procul  a  mont 
rupibus,  babens  quoque 
gelo  e  dioaiam  ,  Bolitudinis  studiosis  aptis 


tatione  erat,  decretum  fuit.  »  ™™*«<  *>*™?t™  «  "7?^  W.^P««F 

asteriis   spelunca  summis  in  ***\«*»,  WJ**™  »  ^™ ^ 

'  >  '  .v  TOUT<0   tco  OTryjAaew  0   «vOpeto;  exeivoq  kv«- 

■  Bdiculam  Michaeli  archan-  Jg  .     ^    ^  ^^  ..y 

dmis  studios.s  antissima.  In  ^c^  "  ,     _ ,  __      .      ,, .  ,  iVct  '    > 


ibique  atudio 


illum  non   lateant,  qui   videt  occulta  :  nisi  quis  ea     ^,^  ^ ^  Tfht  ^&aei  001  h  ™  V»ft 

conjectet  ex  fine  et   retributione   paterna.    Pater  ^.    Jo^ov/^  p',  ^  cTo^oo). 

enim,  inquit,  tuus,  qui  videt  in  abscondito,  reddet 


libi  in  manifesto.  Et  rursus  :  Quicumque  glorifiVn- 

verit  me,  glorificabo  eum.  #  ,   ,      ,«     -y  ^  yevei 

14  Nam  quis  tantam  consecutus  est  gloriam  et  14  Tic  o^   ovtcoc  BiTofeaowj  xai^  •  r-_ 

lonorem  in   generatione  bac,  quantam  beatus  hic  tavTr},  tbe  0  f*aK«pio«;  ovtoc;   °,J  ^'^' 

Vir  non  modo  b  Christianis  regibus  et  principibus,  |3«aiAeo)vx««  «oy^-w,  n  ,w^j\  ^,  ^ 

patriarchis  et  pontificibus  sive  nostris,  sive  exter-  6^ 

nn  ab  infidelibus   tyrannis,  Sar-aceno-  «roc 

•nm.  inquara     dynastis?  Hi  sane  vel  nudum  ejus  xovvtcov    '^•i^-  r- 

nomen  in  honore  habebant,  quia  praesentem  \'idere  o"ovv,   eTreiJi  ^J  ^v  • 


nequam  spiritus  vehementes  inflixere,  quod  as-     "Ww'  En€l^  ° 

mitatem,  de  qua     »•)«>  Fr.rov£voai,  ooarfu 

lli  exturbati  sunt.    Sed  quoniam  ex  multis  ab  eo     X«P3'-^  «I****™*; 

TrpoTpoirni;  evevta  w  r,ro 


l.i'«»     i»|i»w»iy       • j ,  -.    1  ^    •/071"^ '        •         ,^ 

age,  m  medfurn  proferamus,  utiUtatem  ex  unaqua-  ™" ™™t  ™ $"'*£  M*dw   ■^'■^-  b^'* 

que    re  volentibus   capere,   nen   qua3   praaseferant  ^  J_  *      \a^a  T0-:  ^  a^'rc  7l'v  &&» 

maximorum  miraculorum  ac  prodigiorum  amplitu-  ^,;      /      -    >_  ^^  7TeTrup«p£V0t';  • 

dinem,  quibus  obstupescunt  ineruditi  et  infideles,  °'J'fjmv^ T!'-_,        aj 

sed   immensos  labores  et  sudores.   de  quibus  scio  xat  p-^rr^  €r    P  Ap 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTHMBRIS. 


271 


Apostolura  gloriantem.  Nam  et  h»c   ipsa  inexpertis  quidem   incredibilia    videbuntur;  quibus  vero  ali-    jj 
id  experimentum  est,  excitabunt  zelum  et  ignes  addent  memoriie. 


quod  expen 


\.    DlM-IIM  L   . 


ANNOTATA. 


a  Qux  hic  deiiderantur  non  paucu,  vide  ad  fxnem  Commentarii  prsevii  ex  Silerti  versione  desumptn. 

b  Uxc  ttu   veriit  Sirletut  :  Ipse   hjec  audiens,  ab  ea,  quam  adulterabatur,   furia,  apprehendit  temere 

m  atque  omnes  suos  dispersit  manens  solus.  Timore  autera  magis  detentus  ac  fuga  sibi  salutera  vo- 

1 .  s  coiuparare,  a  suis  impeditus  et  curru   decidens  a  vita  excessit.  Mocivot,  tst  furiosa,  qux  facit  alios 

-  mnire  :  //'"</""'  pvocul  dubio  hic  et  amoribusiUiciti8,utindicat  Ropv&vo{Acvr.c ,  verum  adulterium  gratis  adjunxii 

S  ,/r/itN  ei  apuarwv  vertit  currum.  "Appta  proprie  curnnii  significat ;  appia  apud  posteriorum  seculorum  G\ 

armis  frequentius  vetnt,  ut  liquei  apud   Cungtum  in  Glossario  .  sensu,  quem  Caryophilus  expressit,  potius 
hic  sumi  videtur  ;  at  tum  spiritus  lenis  pro  aspero  sutntitui  debet. 

Aaresta  Parte  •*>  cap.  o  Vits.  S.  Basilii  tria  monasteria  fuisse  asserit  prope  territorium  Palmense,i>rimum 
5   Mercurw,  secundum  a  S.  Mxchaele  appellalum,  tertium,  denique,  ubi  vixit  S.  Joannes,  qui  verisimiliter 
idem  is  tst,  de  quo  ud  vaput  1  littera  g. 

d  Tum  hic  tum  passim  alihi  ubservare  Ucet,  biograpltum  res  gestas  ordine  temporis,  quo  contigerunt,  non  nar- 

rare,  ei  prolepsi  frequenter  uti. 

e  Hxc  suni  verisimiliter  exordia  coznobii,  quod  a  S.  MichaeU  ibtdem  nominatum  fuisse,  dtcit  Agresta.  Vxde 

litteram  c. 

f  Habemus  hicprocul  dubio  biographum  Sancto  conlemporaneum. 

CAPUT  111. 

S  NHus  jejuniis  vigiliisque  carnem  domat  et  spirilui  subjicit :  varie  oraliones  occupationes- 
que  diurnas  dividit  ad  vilandum  tedium  :  antiquorum  Patrum  singulas  vivendi  normas 
Ixperilur ;  jejuniu  etmorlificuliontm  usque  ad  sluporem  colit,  varieque  a  damtone  ten- 
talus  iii  morbum  incidit. 


E 


J^xefvo;  o  evo*pxo«  etyyskoq  uiktA&  piv  ^r/j»  m\ 
wmpa  rw  vop.0}  tou  irvevfMCTos,  ftt&v  5Xw«  e^aa;  riv 
vouv  ypovTttfiWT&v  >u£tcj>  **t   X^ff"'    to%op.ivw,  <x\l 
eJ-epeuvav  rov  vof*ov  tov  @sov,  nai  iv  oXyj  napoia  e* 
reiv  tou  itXr,peao«i  ta;  evroXacj  ocvtov.   Tidra|i  o«  n?v 
crapxa   rw    nvevfxaTi,    jrXeiOWC    avrij    vo/*o06T)?o*cj   x«l 
ercfofya   efouXayoiy^o-^,    rov   svweift*  *«<   ewvwv  cfcai 
rw  irvevfjtaTi  rov  buoT«trovvTO§.  *E^a&  imv  yap  ocvtjqv, 
6\'a  ouo  n  rpiwv  fifxep&v,  /i  »tai  irtVTi  Xa^veiv  rpojflcj, 
Kai  ravmv  «i  Ivefew,  «ai  ofocv  ocv  ru/r,,  T/i  re  r&v  r/Jewv 
ope'£et  pr&au&e,  ivtam&fav  aizi/ioOy-i  oivou,  xai  irav- 
rotW  Jia  rrupo^  eoeopaTwv.  'EfxaaTi^e  ^e  «ut^v  aypu- 
trvfeis  ^'  +«>^o)0i'ai;  Jtai  r:avvu/oi;  tTT^aeOiV.  Ettscq^ 
cTI  £oti  y.ai  ev  avrot«  zoiq  vuthiq  TravovpyiV  &aipvG>vl 
7r-'pa  tou  pteTpou  £/.T£('veoOac  uTiooaXXoOoa  toi;  aneipot^, 
q  ravra  exei'voj  u£too)  JiereXetro.  'Iv'  ei  ukv  eXXet'ifx  rc  rwv 
T6TV7tO)fievo)v,  padvftiac  fc»X®?  Ti  ^♦flty»  **'  "j;  XP^" 
oryiv  kvtov  tw  ovv^Oeiav  aw.my  eiie  rt  irepMrooTepov 
6  XoyioftGs   vjroS^XXtj,   Jaifxovoiv   efvert   to    epyov,  xac 
«Ttoyevyy  tov  JoXov.  '"O0ev  aTco  Trpwc  eo)«  rpir»!«j  o&'o>« 
exaXXiypat^ei,  XerrTO)    xac    irvxvw    -/f»^^    t^o/eip^, 
y.xi  rerpa^iov  jrXyjpwv   xaS"  e/aoT/,v  ev  rovTO)  irXr,ptSv 
Tliv    toO    epyaCeoOar   xeXevOVtfav    evToAr.v.    TV/V    oe    tou 
llveupta:o;xapcv  f/eTa  rwv  'Airoar6Xo)V  Xapcoavov  lOTaTO 
pi/pcc  e*Tr.;  Ttapa  T(i  oraupw  TCV  AeOTTOTOV  pc.ra  Ma- 
piaej  Kai  Iwavvou  ro  i);aXTi5piov  oti/w,  /a/  iroiwv  yovy- 
xXioiati  yuiac,  reXsiovftevifs?  xav  tovtoi  t/5;  aei  jrpooev- 
XeoQat  evroX^tj  7rapeyyvti)tnjcj.  'Air6  tTe  ext»j<j  i<»-.  wdvK 
exa'8«To  dtvayivtioxwv  vuti  elepevvwv  rov  v6f*ov  rov  Rvpiov, 
xa/  Ta  Ttoirpara  to'jv  ayi'o>v  TraTe'po)v   »ai  Jit)aaxaXo)v. 
Tovro  yap  o   0ei*o<j  airooroXotj  ypacfsc    IIpo 
tp  fitvayvtooei.    E  '^^"^ 

0eol  otvaTrefiTrtov  rov  soireoiov  3f*vov,  -'■•  ri" 

pinartiv  xa/  cJ>paii;6fjievocj,  /at  fAixpov  avairavo)v  riiv 
ato9r,acv  xexfjty/xvtav  to>  ptr,xec  Tr;;  BfAepa«,  ep^pwv  6f*ov 
to  tou  'AirooroXov  liri  rov  oroparoc/  ^Otc  ra  aopara 
toO  fc)tou  ano  »11*0103«  xooptou  toi";  Trocr,paot  voovf*6V« 
xaOopdTac-  Kai  ro,  6X  Tciv  or,ptcoup>y^aTO)v,Tov  or,fxcoup- 
yov  xaraXapi6avovTe<. 


E 


^rgo  corporeus    ille  Angelus  subdiderat   quidem 
Dei  legi   et  animam  et    spiritum,   non    permittens  Sanclut  ear- 
omnino  menti  de  infimis  et  vilissimis  cogitare,  sed  n^f^uT 
illam  erigens  assidue  ad   perscrutandum  Dei  legem  mttC€rai 
etenitendum  omni  studio,  utpraecepta  ejusimple-  nuUgum 
ret.  Subjecit  vero  carnem  spiritui  multis  edomitam  observator' 
legibus  et  magnam  in  servitutem  redactam,  u 
facilera  et  promptam  ad  obediendum  pra^beret  m 
rantis   arbitrio.     Docuit   quippe   illam    altero,   vel 
tertio,  vel  quinto  quoque  die  cibum  sumere  neces- 
sarium,    eumque  tenuem    et    obvium   et   suaviura 
appetentiam  minime  sequi,  abstinere  vino  et  qui- 
buscumque   eduliis   igni   coctis.  Flagellabat  porro 
illam  vigiliis  et  psalmodia,  pernoctatiombus  num- 
quam  sedentariis,  et  flexione  creberrima  genuum. 
Ceterum   quia  nec  in    ipsis    bonis   deest  calliditas 
da^monis,  rudioribus,   raodum  ut  excedant,   sugge-   p 
rens,  in  omnibus  ille  modura  adliibebat,  ut,  si  quid 
ex  constitutis  sibi  rainus   fecisset.   defectus  tribue- 
retur  socordi»  et  a  seipso,  nempe  ut  debitore,  con- 
suet.im   morera   exigeret  :   Bi   quid   vero    amplius 
subjecisset  cogiiatio,   dignosceretur  opus  damoma 
et  evitaretur  dolus    Itaque  a  prima  luce  usque  ad 
tertiam  velociter  politeque  exscribebat,  litterarum 
forma   utens    minuta  et  densa,    ut  singulis  «liebus 
quaternionem  impleret;  hac  ratione  pr*ceptum  ob- 
servans,   quo  laborandum   esse,  jubetur.  Spintus 
vero  gratiam  cum   Apostolis   acc  stabat  ail 

(  Pucem   Domini  usque  ad  sextam  cum  Mana  et 
Joanne,  recitans  psalmos  et  genuum  flexi..nes  mille 
gens,    hac  etiam   ex  parte  impiens   perpetu* 
at,onis  prmceptum.   A  Bexta  ad   Qonam  sedebat 
ens,   perscrutansque  legem    Domini  et  scnpta 
safflctorum   Patrum  atque   doctorum  evolvens,  ita 
enmi  praacipit  Apostolus,  Attende,  inquiens,  lectiom 
Post   uonam   dirigens    ad  Deum   sicut  incensum 
vespertinum  hymnum,  egrediebatur  deambulatura, 
et    sensum    varia   spectatione   modice    recreatum 
diuturno   diei    labore   defessum,   Apostoli    dictum 
pronunciando  :    Quod    invisibilia   Dei   a    creatura 
mundi  per  ea,   quae   facU    sunt,  intellecta  conspi- 

ciuotur : 


VITA  S.  NILI  ABBATIS. 
272 

A   cinntur :    et  illud,    E  creaturis  Creatorera  perci- 

a.  discipulo.    ^^^uitas  quoque  sententias  et  verba  Gregorii         16  BoXXovs  ok  xai  JmatMb  Xd7ou5x«i 

sanctorum        Theoloffi  recitabat  ceterorumque  doctorura.  mentem  0eo  .6you,    *«1    r&v   Xonrwv  WmwOw,  Wv 

PoirMm  nw*        hi    *      etuo  exercens,  ut.  nullo  t_  mpore  vaga-  t0v  nw  bv  nmic.  Nati  pqi__-djuu  aiupb  p 

rHM.  «f»   '«         ?n      etiam  discendoingenium  acuens.  Post  &*  fe  M|  r»v   fua»  i*  p*,*,  °W    H>t0J  } 

°  \*  .n_„«-   »H    mpnsam  ibat  :    mensa  porro  illi  $„v*. -o;  _por_epy.of-.vo;  t*   rpaitl^  utrfvp  XflbCfl  l 


D 


fPTllr      Silliiii    cii«*i"    »»i__  ...—  —  — 171  •ii"  »1 

Wli.  O-casum  nd   mensam  ibat  :   mensa  porro  .11.  Suv 

erat  lapis  maximus  et  scutella  appos.ta,    lagenrn  & 

fragmeitu  m  ,    el    cibnm    cum    aettone   grat.an.rn  f, 

eomebat.    Era t  au.em   cibus  vel  s.mplex  panis  et  m 


experilur, 


peregit   dies,   c.bo  per  .ltod   tompue ms  ^^  fa         0£Oj     •„-       ,. 

snmpto,  cum  es  practica  Theodoret,  ustor.a ^cogno  £  r  ^ 

post  solis  occasum,duo  sibi  ea  ex   re   r 
momenti    beneficia   comparans,   nempe, 
quatnor    virtutibus    temperantne  suppetias 
studebat  enim 

literare  corpus ;   quou   uv   ^"Z^d  hoo'^-     ft».  »«*w  re  _i  _mi. 

sanctorum  decertarunt ;  confert  autem  ad  hoc  plu       f     ,  -     .,,       „T p«,  T-.ffoy.p6_;. 

rinium  „„  abstinentia,  ut  «»«-£-«___    K^^  3L*  **   .  *-_ 
dixit :  utqne  prteterea  ment.s  vantatem  .epr.meret  s  L,L„VW  Toia    fa,   _l  p  «_•«,  _  i» 

addubita.  tis ,    nec    fidem   l.abentis    narrat.on.bus.     ejwpvou  imrtraw    , 
S  deadmirandis  magniflcisque  sanctornm  Patrum    «vrco  «„._9„r« 

factis  leguntur.  Certe  enim  nota  est  omn.bus  histo- 
ria  eius,  qui  per  triennium  in  ministeno  furn. 
versatus  est  sine  potu  et  inhacabstinentia  mortuus 

'  f  Hoc   exempium  cum  Beato  huic  venisset  in         HMOJ.   Mg*  *£$£#& 
«nentom,    ne  ar.d.as  nu.if  pu  =  =m^     -"f^"^*»^  ,  « 


*  nimia  pnlmoni.  magnum  m-     WM(m  ir,»- .    '»*  t--  -  -  ;    . 

sr___f_r_3?irf?t  9S_?_^_^.»fi*r 

„„.„,„  ;,nll,i;,  mea,   vivifica  me  secnndom  verbum  .  .  ^«^^SJd,  R.  _i  Be?„oi  M  _ 

tuum.  Deinde  vero  illud  :  Ere_isti  m.h.  spmtum  et  «*»*£'  ^  jLv  _h_. .  «_«  »  ■**  WX 

consolatns    vixi.  Confirmat  vero  assert.onen,  no-  ^J^^l^  u^aMa^  oat^  ^, 

.,,,„„  „,„„,  didtur  :  Sitis  sitim  curat,  fames  &mem  ^:,J*:.^X^^J«^r*>:^"' 

, ,  ,,mit.  To.am  Porr„  sanctam  Qnadrages.mam  ,xoev    «  ^ ,;-  /.  »•  ^           ^  riv 

perqirrebal  nihU   alind  degostans,  quam  panemin  ^    ■       %£ £&  Z  *««**<  •            "'I' 

ris  Missar_m  benedict idque  qu.s   per  d.es  °^-l^'r™     ^  iv  ^,  „,,„; . 

siognlos  quotidianus  prttt»  panis  ,  s.ne  potu  tamen  g*  *^  ^g»J  „r;  ai  Jt  J,f,,  _-f*« 

s_Pe  dies  eosdem  totos  transigebat.  Qmhbet  ergo  ***  -    _        tJ      ,         fa*^J 


5«of_«.  «op?  . «.  ^p°r  .  ,xr«  'k.    n  __. 

v«p  _Xev  S  «pou««X-  .  rw  «'.••'  '    .w.,0/_).,^ 


:;::;;;„:::,:;„::,,:, ;,  :,,ncta  non  prmtormit  ;j:n^-;i     5 

tendis  officiis.  Ona  hora  deb.tnm  somn,  solvebat,  «■    '.  ^                                 ^^"IZ  > 

aliter  qnippe  cibus  poterat  concoct,one  confic.:  Jp^JJ^  0  Piv  ^W.  *«  | 

reMqu.  noctis  par.  cantando  psalte.            abatnr,  ««J^V0^  ,  yol ,  «„euovr«  .«    ' 

-..;_-...: „_._,„„,.,„    flpxinnibiis   hvmnorumque  BiMOfWmm    _    s  _  yi                  <..,«>.*&■»         ■ 


I 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


273 


v   p.  p/«*  tov  Xpfrou;  Aii/st.bTr/^ei^r^vr/^T^c      ventes,   quffi    solitaria  videtur ,   nisi    abundaverit  n 
£  ^y^f^r^^^^^,    ^U^.      j„,titia  et  rdigios;ls  labQP|  yanam  haberaus  spem  et 


A.      DISCIPFLO. 


'*wov'5  w  '     M"  '1   "on    msi    semel    absoluto    anno   solvebatur ! 

tiswiawp*»  iwp«  nw  ppjwjxwv,  9i   Sv  ,.vt&xXwav     unde  pediculorum  eopiam    ferebat,   non  abhorrens, 

*0  'Jl/  nec  se  obeorum  molestiam  pruri-ine  versans.  Ante 

speluncam   erat  arbustura.  ubi  formicarum  raulti- 
fcudo  inhabitabat:  in  illud  Virsanctus  superjaciebat 
saocum,  ut  a  vermibus  illis  expurgaretur,  sic  enim 
eos    vocare    decet;    tempore  asperiores   facto 
formicis    penderent    poenas    ob   molestias    S 
illatas. 
18  KXtvwavT^   oux^PX»»   ofa  Bpovtbv,  ov  xi-         48  Lectus    illi    nullus,  nulla    sella,    non  arcula 


modica,  si  alios, 

i  er  btec  addatur, 

quos   progressus  fecerit  in  iis 

virtutibus,  quarum  officia  sibi  exequenda  suscepit, 

r.-nv^  -/.o.i  tj/>ciz-s/j  ■■;  _ixe»>v     perfeet-e,  inquam,  a  possidendis  rebus  abstinentia, 

B   xai  ofioiwai.   ro     '       .  /.y/j^etc   -  Sv     continenl  i„,  vigiliarum  et  orationis,  [solitaris  vitae 


.,//   iva  yvwpev fugpi Tiuaov  KaTwpowaev,  wvrap  aperWV 

yjp^ato  rr,v  ep-yaoiav,  axt /,/j.oau yr.c  X-yw  /?(  syxp  i 

xat  aypvirvia.  Kai  7rpoerevx>.S,  Bcxettv 


B 


xai  vopetc,  xa«  Si.ovda/--aetc,,  d.  avTo§  eavrw  e^yev  ev  suspiria  et  pectoris  tunsiones   frontisque  in  terram 

_?iracuv,    £*>S    Bx^pov    eovtov    jrap               iv;     I  ic    5°  illisiones,  quis  mente  comprehendere,  aut  percen- 

e«i6ovXa$,  *««    noXe/xovs,  xat  e.u<pop_.$  rwv  decipovw,  sere   pro    dignitate   queat?  Nam   increpationes  et 

Ta<_   ota   ro               pt&v   xai   <pav6pwv    cpavTaai&v,    /^i  prolira  etcontumeliassummamquesui  despicienfiam, 

pvtoi  /?t  tcovwv  ow^aTtxwv    /  voo&jv  yatett&v,  y.O.i^  quae  in   semetipsum  intorquebat,   quidquid  omnino 

«v  K«i  kvtoc  6  iraGwv  xaQefe  ioyyaai  ypoiacti  ay.  Jlo).-  ageret,  tamquam  suiipsius  hostis  observans,  insidias 

Xoki.  __ToXepn.0»]  Jeivc&e  .7.'  avrwv  tov  xaraXe.tJ/ai  tj?v  quoque,  conflictus  et  aggressiones  dsemonum,  tura 

i/-;j-/!'j:j  yyj   dc  -y.  xotvdSta                ,   fv    w?  'jj/jZj.  per  internas  cogitationes,  tum   raanifestas   appari- 

xai  iteiXov  avrov  aTroxaXeeruoiv  oi  oetvot'.  "Ore  ovv  errr,-  tiones,  necnon  dolores  corporis  e  gravibus  morbis, 

vwxXeiro  ccjy.yy.r,  7toXX>j  vV  aurwv   _irofouv               tbv  et  ipse,  qui  passus  est,  omnes  enarrare  vix  posset. 

i[j.7.iz-j'jr[j.iv'>v  o*oxe?v  C-o  t>-c  (3tac  tojv  Xo;                re  Multa  etgraviapassus  est  bella,  ut  relict.i  solitudine 

[ir,   yu^zlrjjai  avTov   viro   tov  aimXafou'   _7.aipwv   to  ad  coenobia  se  conferret,  ex  quo  eura  maligni  spi- 

Tpt'xtvov  hoviu.a  avTov,   6  airexeiTO   Iv    eTe'po)  ev  avTo"j,  ritus  desertorem  timidumque  vocarent.  Cum  igitur 

Jo  Lzcoov  zlyvj  £-i   tov  £pov  in  uiagnas  redigeretur  angusttas   (efficiebant  enim, 

/.:/'<  /^Tep/opevoc  r/fypi  fxeTao*/xov  t/c  00*00,  ev  5  foTaTO  ut  intlatus  videretur  prae  violentia  cogitationum,  et 

'  oevopov  in|flr,A6v,  e-otei  avTo,  o»c  6  oaio?  Oavnvoc;  eortv,  spelunca  eum  non  caperet)  tunc  contextum  e  pilis 

r,  eTepoc  Tt?  twv  ^'ytwv  TraTepwv.  E7ta  PaXwv  rffl  Jevctpt^  indumentum  tollens.  quod  insequentis  anni  futurum 

t  ...  "^_ _r.   .       "       .  .  _ . '         ^.    __     .._.!       _*,.~,     _._r_i&X«  ..  _t.  i. _.  J  *  l_  _» i.      _-._4      1*_—  _n«%  r_n    •         v.  rt/»       ..ni  r?^        n«_nii!tim 


optevoc  xal  ■/aTaye).o'jp'.evoc  V7r'  avTou  xa(  rfflv  in  «mo  arbor  erat  procera 
q  a?e>(pwv  XeyovTWv.  "Io^e  cot  o  r^j/y.c-rc.  TouTotc  toi?  beatum  Fantinnm,  vel  alium  sanctum  patrem.  Krgo 
TpoTrotc,  xat  Toi"c  avTtppr,Ti/orc  svXXoyia^ot.  TpoTTo.pte-  exhibita  arbori  jtrofunda  reverentia,  staliat  quasi 
voc  Tovg  iroXe^ttov.  exopov?,  vTrearpltpev  -:>  tw  OTmXatia  jnterrogaretur  a  patre,  responderetque  de  causa 
ojc  etc  nva  •ySi.yy.rv,  chaxapTepwv  /^t  Xeywv  Iv  EavT^'  SUae  profectionis  ;  mox  objurgaretur  ab  eo  et  fra- 
KaXov fAoi  fzaXXov  dr.oBavtiv,  yj rh vafypyd*  pv?vaTt?  tribus  dicentibus :  EJn  eremi  incolam.  Hisce  modis 
xevt&oyj.  et  oppositis  patiocinationibus  bostes  in  fugam   «rer- 

tens,  revertebatur  in  speluncam,  ?eluf  incarcerem 
patienter  sustinene,  et  Becum  ipse  dicens:  Bonum 
eat  iniln  magis  mori,  quara   ut  gloriam  meam  quis 
evacuet. 
.n  n  ^  ,  ,  .   i  »_■_        n  •         19  S»pe  in  orati  "gge-  uarftwttemo- 

19  IToXXaxt.  Trpoaevxopvw  Kai   ^aXXovTi  it  *  anctuariun  nUUntaHon* 

'      *  t  ! i«l  ignisflammam    vel  ***• 

ro  Syiov   nvey^a  Oeao-r,   jieoi  avyo,  Banctumtutalii  multi  viderunt  :  ipse  vero 

o-avTo  ttoXXo/.  Avt  diodwM  oculos  tanta  se  inflexionum  el  lacrymarum 


«•  8*  bi^  **h  «*l  if!  -ipnwtat.  -'     ff';  ,,  ,lll,l,,,lim  rela»_ti   dno  astit.rnn.  d»mo- 
^PW.  "'•  '"  Xni  tenentes  me.Hnm  ;  ,,uo  veluti  perlaterum 

Dem   exenterato,   viscera  omnia  projecerunt 

Hoc   ille  viso,   surgens  contremuit,    et 

ootyai    E-t  xy  7«"  J  -     1"  "nausea  bilem  evomuit  amarissiraara,  ex  quo  se 

ovvrpops  avaoTac,  xai  ano  t^fi  vavota^  e^/eaa^  TTtxpo-     pr33  nausea  ouem  cv  ^  ^^ 

Septembris  T.    VII 


*mpov    B9VT0V  e/     TOV    K07T0V   U1TOYaVVtBaaVT»f   B7iw«J«*»  ;    « 

'>uo  oa/^ovec  xariyovxec  *ai  c.XXov  peoov  avT&iv  nes,  alium 

5  /at   «votlavTe.  tiffavei  Ta«  rrXeupa?,  *ai  h€a\6vxtq  apertionem 

EwavTa   -*  £VT.-   ^CtoO,   gppi+av   hi  w  •fi"'  o  ^  in  tcrram. 


avTOi 
a:ra 


VITA  S.  NILI  ABBATIS. 


A.     tHSClPULO 


v.y.i  zj.t.i 


contrito  et  humili  corde,  et  Salvaton  ait  :  lu  scis, 
Domine,  quod  intirmus  Bim,  miserere  mei  etsubleva 
me  impuronim  dsemonum  bello  oppressum.egoenim 
de  mea  vita  jam  desperavi.  Hsec  ubi  dix.sset,  humi 
jacens  levique  somno  correptus,  videt  ante  se  stan- 
tem  pretiosam    crucem  et  pendentem   ex  ea  vivum 

Dominum  nostrum  et  velum  pendens   interpositum, 

candidura  et  tenuissimum.    Tura    ipse  magno  cum 

tiroore  clamans  :  Miserere,  inquit,  mei,  Domine,  et 

benedic  famulo  tuo.  Tunc  Salvator,  excusso  e  dex- 

teramanu  clavo,  ter  signo  Crucis  benedmt  ilh,  et 

visiodivina  evanuit,  simulque  pugna  omnis  cessavit     ^    ^,    ,  ^     .  ^  ,  .^  yy[  -^  ^  ^^ 

et  naturae    protluvium ;  et  quod  praestare    non   po-      ^^  y[  ^^    ^  xaj   ^pU7tyiai,  u-pw  i 
B   tuerunt   multa  jejunia  sitisque    mmia    et   vigiliae,       ^y(M         -  fohy^  xfe  0fc6t'a«  «favapfo. 

praestitit  humilitas  et  proprias  mfirmitatis  agnitio. 


Socimto  vUa 
$everioris 

impatieWem 


tv>i  t>3  JC«pot«  -/-ys.  7tpo?  rov  owr/,pa-  K-jpl£  ^ 
a,  oti  aaQevife  Bi/xf  eXenoov  p.£,  r.ai  xafataoy  m 
e/  tou  iroXefxou  twv  axaOaprwv  Jatptovtov,  otj  Xotiroy  rfe 

LO)/,;  p.OU  «lt6l1TOV.    T«UT«    EIHWV    y.£t'/J.evoc   67H  ti 

x«t  utxpov  a^vwoba«4i  op?  6jx7rpoa0ev  «utou  lOTaueyoi/ 

TOV   TlUtOV    OTOtWpoV,    X«t    £V    «UTW   Xp6fXajX6V0V   t&VTCt  Tv, 

Kuptov  fcftwv,  fjtetjov  o£  «utwv  xpefxafxevov  ftoXov  xatapfo 
x«t  Xt«v  X61tt6t«tov.  Kai  (3o&jas  peTa  cjoSoi»  noXtav  )& 


-,£i  jrpo?  avTov  'I  XeV,cov  \ji  oeoTtOTa,  /ai  eu/.oyyjaov  ue 

rov  dovXov  aou.  Totb  6  SoTvjp  ;;^'^a;  rnv  Se^iav  yeipa 

araupoO,  toitov  e7cea<ppayiaev»auTov.  xai  r&o; 

IvvMC,  07CT«0"l«,  ^'-'%v  y'J~?  °-  /-?t   OTTSp  OUX  TTOACUOt; 


«710    TOU 
£l*/£V  r,  ev 


E 


e  ejus    opera   muuuw.    ^"°^"~"::  ,  n<Jfr6p  fra)  Tpt'a  y0utap««,  rf  «Aeuct?  ro.ta 

ompos  desiderii  factus  ad  Sanctum  ait:  ■  -  /     ^         p    ^_  ^ 

%  nnmismata  tna,  qnid  vis  fac.ara  de  ge  «     - ,  ^^  ^ 

i,  inquit,  et  da  panpenbns     oUensque  J*t    ^.  WpTepte?  ^ 


Yix  tandem  compos  desideni  factus  ad  Sanctum  ait: 

Habeo,  Pater 

illis?  lllp.  Ab.. 

Psalterium  tuum  ^equere   prascepta   Salvatons  :  et 

ille 

effl 

fici 

rimura    vitaB    institutum   perosus 

lahores  nulla  remissione 

excusationes  in  peccatis  et 


perosus  et  solitanaa   vitaB  ^    ^m(^  SY  &  tov'  7t««pa  irpo,  ^  o,- 

laxutos.    coapit  adbibere  J    \^£  £  ail  iy  ^  m?^v  ,h  hnti 

excusationes  in  peccatis  et  contentionis  occasiones  /^r-    ^             ,       ^^  u^iva^  xa;  Wo 

quarere,  quibus  posset  Patrem  provocare  ad  iram.  ,  '          ^  ^         ^^  ^  .^  ^, 

llle  vero  praecepta  Domini  semper   animo  volvens,  ,J^    '    ^  0^£-o-£  eTTtev  auroi  p>5u«  wwjP»; 

a.„^ .   „;k;   ....;    nnnloto  ot  mpmnria  rpnetens.  reum  '             .  ,               C          »    ■         .     -     .     ..„.'     JmervrTv.1     AoCAOC 


Honorande  frater,  Deus  in  pace,  nos  hiic  vocavit  et 
in  charitate  et  spiritumansuetudinis,  nunquid  enira 
C  ad  acerbitatem  etiram  etbilem?  Sed  si  humilis  ego 
adeo  gravis  tibi  sura  e 
lis.  vade  in  pace,  quoc 
raihi  noli  esse  raolestus 
inimo  vero  etiara  nollc 


s  subjicit  dominandi  et  lungendi  sacerdotio.  Abi     ^,  ^        rfiy  ^rttw  auTou  Xoyto- 

;,.;«,,«    ^f    A.«la    i;v,i,l'm«tn    fnom   at  antnin  reneries       .       . 


igitur  et  exple  libidinem  tuam  et  aptum  reperies 
diversorium.  Verum  frater  llle  a  maligno  diemone 
acrius  incitatus,  qucd  redargui  videret,  quae  laten- 
ter  ipse  cogitaverat,  respondi 
tria  illa  numismata  et  mox  abibo  : 
bat  me,  ut  ea  pauperibus  dare 
parere  volui?  Et  statim  Pater  ad  eum  :  Scribe,  in 
quit,  frater,  mihi    in    chartula,    fore   ut   mercedem 

eorum  recipiam  in  regno  ccelorura,   et   pone  ipsam 

super   altare   et    ego  tibi   mox    solvam  tria  numis- 

mata. 

21   Ille  vero  scire  cupiens,   unde   illi  ne  obolum 

quidcm  habenti  faeultas  suppeteret  implendi  pro- 
monl  afiugl  missum,  sua  manu  scripsit,  quod  postulatum  erat  et 
tur.  chartam  super  altare  posuit.  Qua  Pater  accepta  des- 

cendit  in  castelli  coenobium  et  mutuo    inde  sumpta 


dimitdt,  mor 
bisque  a  dx- 


•-  ■ 
21   c0  5e  8IXo)v  afltfetv,  noO^v 
a»!  io  kayyeXXo^evov,  v:l'1  /av     .    fl  \]r, 

LWV.   K«l    Or,    7T«p«X«6d>V   ^OV^   ,^rr_ 

^po;  -o  toO  K«OTeX>.t'ou   /ocvoc.ov;  W  ^  ^Am 


$eoo)Jtev  W-*  ^'  \'\iMS0 
trianuraismata  fratri  amice  dedit.  Accepit  is  et  re-  ™%TV^T"^«i£vo«  aveYoOp^ev,  ««^ At  v 
cessit  et  voluntati  .u»  satisfaciens  egit,  quicquid     «--:>•  ^^Jt^  0  i U^  F  ^ 

-:v.:    r,.* ^;™Q+    •♦  ^«nla  r,n«t.  mr.rit.nr.  San-       »».««««    ooa   7rpoet7te>  *      .  pay 


DIE  VIGESIMA.  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


275 


DISCIPl-LO* 


liber  a  debito 
um  contraxe- 
;e  prostratum- 
eyOpoe   oti  b  iH&ni  TrpooooAy;  ntratai  xai  x*?a-      que  cernens  a  Viro  justo  m  singuus    congressibus. 
£'°l  rat  utto  tov  ot/.aiou  avopoc  t_£TaTi'9r,oi  tjtv  iraXw      luctam  ab  interiori  homine  transtulit  ad  exteriorera 
-   '  toO  IvTOtj  «vOpwTTou  eki  tov  t/.Toc,  x«i  ap/srai  tcakt-     et  summis  doloribus  et  morbis  corporis  eum  petere 
_toy  li/ irovois  Jsivotq,  xot  dppwaTiai .  aWf_aTtxa?g,      aggreditur,  ut  saltera  avocaret  a  quotidiano   mini- 
u r  -  xav  eufltoottfai  kvtov  «iro  ofe  xa0rjfj.ep.vjfc  Xetrovp-     sterio  et  inimica  sibi  oratione,  qua  mens  ad  ccelestia 
_/_r    «vtov    x«i   T*ic   ovpavoJpopwv  xai    e/r'pa;   «vrw      pervolat.  Quid  ergo  machinatur  in  ipsum?  Maximo 
evvwc   T«  ovv  lAyjyovaTai  Tiepi  «vtov ;  oyxw  Jetvo-      tumorc,  doloreque  intolerabili  vocis  organa  cora- 
A      y.y.i  dmcj-r-o)  7r6vw  7T£pt).aSwv  Ta  r>rv  cpwvr/V  «iro-      primens,  vocis  usum  illi  penitus  abstulit,   et  jacere 
1 )  -  .a  ooyava  «vrov,  7T£Tco('r,xev  «vtov  a<ywvov  /axa-      coegit  consueto  cibo  abstinentem:  et  in  hoc  tamen 
"  9  .t    TtavTeXwt;   x«i  a.pwTov  xf,t  ouvr,9ouc  Tpoc^c.      ipso  multo  magis  conlundebatur  hostis  et  vinceba- 
•IVoi  o)-  x«i  -V  tojto)  teoAv  irXeov  Juy_vv6to  xai  /ttoto      tur.  Quo  enim  raagis  praepediebat  ille  linguam  psal- 
'  «oXettioc  e/Oooc.  "Ooov  yap  e/e.voc  e_wxXite  tw  i|/«X-      mis  et  hymnis  assuetam,   eo  altius   ipse   mentem 
f  oXdvovxai  vttvotpfaov  ^oiv^v,  roaovrov  «vtc$  tw  ota-      elevabat  ad  Deura,  Deoque  grata  et  raagnifica  con- 
L.l.  Alimj  TTfioc  tov  0£ov.  xai  Iverptfq»»  aTTEptoTraoTOJC      teraplatione  fruebatur  sine  ulla  ment.is  divagatione. 


tw   XittoJ  ur,    exAetip»!   xai  «itoxattTj,  uucn 

aprov   A£twoac,  T«VT*3  £X£/pr.TO  XT,  _ta.Tr. 


aqua  sic- 
ihacutebatur. 


B 


ANNOTATA. 


E 


a  Toties  occurrentes  sententias  ex  Scripturis  sacris  non  assigno,  cum  facile  repeiiri  a  quovis  possinLObservat 
Carvophilus   sermonem  hic  csse  de  abbate  Theona,  Collat.  2  de  nocturnis  illusionUm  hm  asserente. 

h  AUegat  Caryophilus  Pratum  spirituale,  ubi  cap.  84  admiranda  h*c  narretur  austentas. 

c  qjuncu  inclusa  sunt.  non  Uentur  in.textu  Grxco,  suspicorque,  typothetarum  Mtc  J»*~'j~ 
auiasimiles  amplificaliones  in  Caryophili  versione  alibi  non  invenio,  tum  etiam,  auod  cadem  lego  apud  Alaite. 
nium  in  versione  Sirletiana. 

CAPUT  IV. 

Ad  comobium  ceger  rohn  tus,  convalcscit,  rursumque  ad  speluncam  reversus  a  f^logmm- 
AtrPe   vuLratur,  quo  malo  prodi9iose  sanalur.  Stephanum  «m  ******  ***** 

inslruil. 


M 


L«JcrB  ou    Tro)vu  Totvuv  rrpoc  hafaufy»  «vtoO  IX^XvSev 
$avuvoc  6  aytoJTaTOC-  irapeSaXXov  yap  aUrXotc  ruxvo- 
tepov,  aUrXotc  w?  Wo  ^W0Tr,p£;  wiwixtoov  Kara^wTt- 
J.tsc-  Kai  tov  eSaottaptaiaiov  «Ptov  6  aeya^  OavTtvo« 
ovv  rcoXX>5  Tt«p«xXylaei  nuczt,  tov  oatov  NetXov  9«Mtai, 
rrap'  «vtov  ex  t>5?  twv  x«Pwy  ^«at'««  t/,v  x«P'V  «- 
C  Teor.xoOTO.  'Ioojv  TotyapoOv  «VTOV  ev  t>5  TotauT/,  avay/r,, 
xal    TToXXa    0\owTrr,o«c   «Trr,7aV£v   ifc    to    aov«OT,,ptov 
«Otov  tteT«  rraor;  orrov^c-  «XX«  >t«i  tov  0eov  TT«pe; 
xakt   rrepi    tr;c   vy«'«?    «VToii    S   oXr.c   ^-  #  °    d£ 
xapTeptxojTaToc   NelXo?   ttX  o.va^vo;  yeua«a9«t    Ttvo; 
iluai  W«toc,  nai  «utou  peTa  |3t'«s  x«l  ttovou,  x«i  rovTO 
rci   Tro/Xac    /aepac,   eTwv  ^oyiattOS"  OTi  etrrep 

h  dr.h  iy%^  pepoc  ttixpov,  IX«tt€«VOV  «v  Z  avTou. 
x«i  atrvo7e  pioi  Trv  6oov  toO  «^ayeiv.  nvxTevaa?  ovv 
eni  fefcac  oxxw,  -  ^'  ttP6c  tou  tt»  «v«77«Xai  ro 
Trp«7ua  Ttvf  x«t  uaXiar«  xar/  exaaTrv  opWV  Ot£p/o- 
uevov  Ttva  twv  «JlXtjwv  ga7rpoa9ev  «vtov,  xat  rrpo; 
ro  «Xteva«i  jcopev6ttevov,  xai  au9tc  uet'  ?X9vwv  vTtoarpe- 
tyovra-  ttir«  7toXX>5v  a'e).r,otv  xat  itaXy.v  tov  toiovtou 
Xoywuou,  too^  gpxiT«t  tt?  "po;  avTov  xoopt/o;  BHt^e- 
pottsvofi  xo^t'vtov  ttearov  cxSvwv,  rwv  ttev  «7» 
twv  o;  dirrwy  rvyx«vovTWv,  rrapa  xaXwv  xai  oeottivo« 

.». -      ::_ '        '  lir    _.'...T,.i.      irrei?lY.    rorOlV   £OTT£pa; 


oyoptari  aou  rw  aytw,  xai  .•»'  •->/»"  -i —  -—-r» 
T©v  rpy£uoap,v  ap/ouvTWc-  /ai  5-OV  oe  rraTep  fxeT«- 
>a?e[v  e;  erurfflv.  T6t6  6  ^a/apto:  NetXo?  rov  pv 
«v0pwirov  aTr£OT£t),£v  eOXoyroa;,  x«i  tteyiXw?  eu/a- 
otoTroac  .tt£&  toO  aC/Tou  /orrou-  rffi  0£  XoytatfO? 
-eXeyero  oOtojc-  TaOTa  ou/  0  0eo;  r.Tot^aoev,  oud 
o:-  oO  ol  yap  tffftl   TWV  ^o.ouuevojv  *utov,  tva  to 


N 


,uq  multo  post  igitur  ad   visendum  lpsum  ac- 

cessit  Fantinus  sanctissimus  (erat  euim  inter  lUos 

frequens  commercium  ;  altcrum  altero  mstar  lumi- 

narium  crebro  sua  luce  perfundente)  et  cum  hebdo- 

madarium  panem  post  multaspreces  ut  ab  se  acc- 

peret.  raagnus  Fantinus  B.  Nilo   persuasisset ,  ab 

eo  ru/sus  de  labore  manuum  ejus  grat.a  illi  repeu- 

debatur.  Cum  ergo  in  Ulibus  angust.is  eum  v.d.s- 

set.  multumque  rogasset,  tandera  dedux.t  ra  stram 

monasterium  orani  adhibita  diligent.a,  msuper  et 

Deo  preces  fundebat  ex  toto  anirao  pro  ejus  valetu- 

dine   Atpatientissimus   N.lus  cura  pwter  aquara 

nihil  degustare  posset,   idque  cura.  v.olent.a  e  tla- 

boreperdies  multo»,    cogi.at.onera   l.anc  l.abu.t  . 

Quod  si  priesto  esset  aliqua  piscis  f*"*--^ 

ret  et  aperiretnr  raib,  viaad  coraedendnra.  E  cura 

luctara  passus  esset  octo  diebus    aut  paulo  phftM 

cui  rera  aperiret,  cun.  pr=rser..ra  vderrt :  quot  d^e 

q„e,ndam  et  fratribus  transeuntera  ante  se  et  euntera 

a,l  pisoandumet   redeuntera   cumV^-  P« 

multumoert u  el  p»l_stratt  hW d.  cog^ 

S' SSWJL^i» 

»;;;;;;.•;;::;;         %,  _  in  t_  sa„cto  uomi»e 

;        ,,,■         IdjUTautibus    precibus   tu.s  ,   venat  o 

mmoukttetopm ,  Pater.  cibum^ 

«raere   Tunc  beatus  Nilus   vi.um  quidem  dimistt 
r,;:,,.-,^,,aH:,sq,,ep,-Ma,,oresuscepoagenn 

sec.„„  vero  ipse  dicebat :  Hmc  non  per  Deura,  non 
per  _gel«mPmi_  pr.sto  suut  :  neque  en.ra  *» 


jEger  a  S. 
Fantitw  ad 
tnonatterium 
reducitur  : 
sanatus.ad 
solitiulinem 
revertitur . 

F 


VITA  S.  NILI  ABBATIS. 


A.    niscn 


quia  Buavissime  oanebat.  Hunc  beatus  Vir  cum  ad-  auxov  x«»  ocooopa  ^«yayov.  Tourov  mc^  6  „,„. 

vocasset,  dedit  cophinum,    uti  oblatus   erat ;  addi-  &&>xev  aurcB,  ^«9oj<3  #v  ro  Kocofriav,  u-^  -?;; 

ditque  :  Accipe  xenium,  quodaChristo  missum  tibi  Az*&  tquto  ro   &sviov,  orop  ooi    Spwtoq  e^adot 

est.  Accepit  llle  et   recessit.    Videns    igitur   Deus  '0  ft  X«6d>v  «veywpr.oev.  lo^v  ouv  6  0£o?  ^  „ 


summam 
opem 
simo 
sanie 


frendens  enitebatur ,  si  per   Dei  providentiam  li-  P&0>»  *«r*  «6to3  to«4 o5&t««  wci  «yo>v,^,. 

cu.sset  sibi,  ut  vel  ipsam  vitam   sancto    Viro  eri-  **?  *T"L?"7'  T"""* ^W"'  '",:£  *"'  * 

£yiv  or.c/./.y.cy-i  rov  Oixatov  avopa. 

peret.  -                  '                              ' 

23  Quadam  ergo  nocte,  cum  is  de  more  divinis  23  K«l  Svi  x«r«  rotSo?  opAaCovri  ev  u.t<2  vuxrt,  xd 

d*mo/.e         vacaret   ofliciis,   pernoctaretque    in  psalmis  et   ge  foaypuTtvouvTt  ev  ^«Xfiof?  x«i  ywwhdouq  ev  rfi  ,,,/00, 

vulnercaffligi-  uuum  flexionibus  in  parva  spelunca,  quam  ipse  sibi  oTwXapto)  t«   -    xutbu   XeXarup^evto,  >tai  t*  to.; 


setmopis  specie  uiauoius,  ciavaiu  mauu  icucwo,  ^u«  ««,   .* — T,   r-.-  ,„ ,  ,.       , 

cum  caput  ejus  percussisset,  stravit  humi  semimor-  t%«  r*v  KecDa^v   rou  «ytou,    eppt^ev  «vrov  *,  * 

tuum.  Postumus  horas    spatium    sesc   recolligens  ym>  x«i  «cp5*ev  ^t9av>i  iuyX«vovra.  Mtrawui 

Sanctus,  cognovit  quidem  diabob  invidiam  numen-  &p«v  *  iaurov  eX9a>v  0  ootos,  eyvu>  p.ev  ™  0, 

Itai  to   yjutTj 

iutiatum  liubens  etlividissimam,  prteterea  Inxatum  teS  npoa^ou  <»v  tco  «p.o 

et  areiactum  brachium,  stare  et  orationis   officium  *«i  ^vitatov  ^v,  ov^v  «XX«  *«.  rov  fap« 

persolvere  non  valebat.  Jacebat  ergo   et  Domiuum  ^«XeXu^ov  *«.  '"TF^J^Zn 

eus    inadiutorium   meum  i«-  ™v«.   «?.*"?*   "^J ^"  °  P^     -v^* 


sumuue  hvorem,  sed  vehementi  capitis  dolore  labo-      rov  cp96vov    ^t  ^  topov   m     «uro-j 
ranset  dunidiam   faciei  partem  cum  sinistro  oculo      q^wp«    os    r/.v   ^v    «%yuvopVo?^  x, 

1 .* -r>j  irpoo-^7tou  tnv  rw  apto-repo 

/.y.;  7te5Ll$v6TaTOV   £//»>,   OU^V    a/la  Kai    rov   fyr/yyjz 


invocabat  dicens  :  Dei 


tende,  Domine  ad  adjuvandum  me  festina ;  Confun- 
dantur  et  revereantur,  qui  quajrunt  animam  meam, 
et  qua3  sequuntur.   In   his  totura  illura  peregit  an- 
num,  innumera  dolorum  et  acerbissimorura  incom- 
modorum  certamina  su^tiiiens.    Et  cum  suaderetur 
llli  a  multis,  ut  medicinalera  curationem  admitteret, 
omnino  abnuit,  sciens,   curari    manu   hominis  11011 
pobse  \uinus  diabolicum  a.  Elapso  demum  unno  et 
recurreute   sanctorum    Apostolorum    solemnitate  , 
convenere  in  ccenobium  imitatores  eoruui  Fantinua 
et  jNilus,  ut  simul  diem  festum  celebrarent  et  se  in- 
vicem  consolarentur,  tmi  permana  erant  Apostolo- 
rum  proles.  Cum    igitur  pervigihum    cum    hymnis 
C  agercnt  et  exultarent  fratres,  audientes  Sancturum 
doctriham  et  Scriptufarum  explicationem,  hortatus 
est  magnus  Fantinus  B.  Nilum,  ut  surgeret   etle- 
geretencoinium  in  Apostolos  S.  Joannis  Damasceni, 
lambis  et  metris  satis  ornatum.    Beatus   Nilus,  pui 
nuinquara  non  obedire  noverat,  licetjam  cssetpene 
andus,    cum  gaudio  et  alacritate  surrexit;  utque 
primura  aggressus  lectionem  est,  acerba  illa  ©gro- 
tatio  paulatim  e  corpore   defluebat.  Etcura  pr«ter 
spera  sibi  auxilium  sensisset,  nulli  omnino  quicquam 
de  eo  dixit,  donec  matutinae  preces  absolutaj  sunt, 
tumque  S.   Fantino  procumbens    gratias    agebat , 
quod  per  illuin  tam  gravi  noxa  liber  esset.  Ille  con- 
tra,    obedientiaa    ejus    et    favori    Apostolorurn    tri- 
buebat  miraculura  :  itahurailitatem  uterque  prsese- 
ibat,  in  Deum  miracubrum  auctorem  referentes 
gloriam. 


stetf/evo!  ^yyji  -»  Kvptov  ir.i 

liyw,  zic  vh  Po^9eia»  u.vj  rrpoo/E:,  Kuptc 
6oyjfl)5da«  aot  OTteuuov.  Atoxuv&ViTWo-av  «tai  brp«m 
oi  Ir-o^zi:  tyiv  ^y/jy  jxou,  *ai  -y.  Xoitt?  roij  ^Xpj- 
*Ev  Tourot^  Bvifyv  t6v  &k*vtx  /povov  wetvov  /tvp/oi? 
Tcovot?  -^-£uo)v  zal  ovpKDopai?  aWioroi?.  ]lo///o>  ^j. 
rot  Povlev6vrc»)v  ^Tpt/,;  wwf*eXet'««  Trpooavao/w9*^ 
•:.:  *:-o':*7o  toOto,  yiV&MW  aSeprfirevrov  dM 
{,ro  jccipoc  av9p(&7tou  T>iv  5ta6o>iW5V  aty,o\)v*.  Tov 
rorvuv    yoovo.    Trapa^pau-oVToc,   >tai   r.;    p.p 

ViooT^Xtdv  eTut^ao^oY^  ouvwX9ov  ev  r«  xo,w6&. 


:yto)v 
0 

<TO[J. 


;'  aurwv  nvrr-y.1  ^avTtVb?  Jtai  Net^o?  ouveopraoat^ x*< 


)f'a,  >ta«  rri  rwv  vpaoorv  av«7tTU^et,  iwp««««      .  7  ■ 
,,  rbv  Sotov    NeiXov   «v«or/>a«   w«  «^ 
uiwc/c  rol?  'A7toor6Xou5,  ouyypa^ev  tt^ 

-      ,       '    .  ...        i-.Z.vrJr    V.* 


ttot^  Ttapaxouqat  yivc6(T)to>v,  xatTot  ^^,^^ 
Tuvvavcov,  «veOTyi  fjtera  7taoyj<;  XaPa?  f/[  ?•     L^j 
a.To'.  T£   t^;  «vavvc&oecoc;    r«v    «>/^  «w^0; 
novr,pa  btetvY]  voao:  x^t^  ^tvtpov  tov  ™^ww. 

)id«  NeUos,  oOoevi  oOosv  £tr:c  r/^/p^  n»  ^ 


ucaio)  '1'^- 


^o^oXoyouvre;. 

24  Multiformis  porro  et  inexcogitabilis  in  omnes 
S.  Fanuno  in     Dei  providentia    (quorsum  vero  id    in   suo  Famulo     Ttav 
Orientem  egerit,  ignoro)  parva  quaedam  vestigia  morbi  illius      rr,v 

jprofecto, 


:/J(,,,  K«i  T-ir,  P«Xi.v  Pet«T«v  ro.  W 
T.'v,„,  60X«p<™?«it6,  o,?  5.,«vtou  t»< .  f.«-  ; 

«i  J.e>evovlv  nme.vo.fpoaiv?  tiv  rfiv  0«v^«o 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


277 


.    ^ySWttfdWVTds  tdnltv  ©fidu"  '<  r«v  rfyfwv  7ta*vT0)v  StfXodTjfe,     tisset  per  Dei  virtutem,  cui  dilectus  erat,  omnium   rj 

*«'  twv  evroXwv   toO   XpiflTdv   TtXVipowte,   itpo$   ere*pav     amu.lator   Sanctorum  et  prseceptorum  Cliristi  ob-   .    nl^in^,^ 


omXfteTo  roftwxai  dySnw  tou  owi66Xov.  "Eoet  7«p  frca     servator,  ad  aliam  se  accingebat  luctam  certamen- 
nOvtwp  airo*povo0j}vt*i,  ^dflro)?  flipc&Xo)?  tov  vt/./To     que  diaboli.  Oportebat  enim  hunc   in  oranibus  de- 
ptop&vItyjV  aVa&iy^Pai.   Iiv  tc3  xatpd)  exetvo)   exora- 
Gu  g7riic6ctei  to~»  py.v.yji-.r,  $avT?voJ,    aXVi6c3<  4"'  etitecv 


oaisTjfc&frw;  rou  uiJ/iotou 


*«  ocov  o>i  tov  lepe- 
u&ev  eetoiSofASV  t/,v  xecoaX)}v  vaX  tov  rAyjWjy.  Euptfflas/Ta, 
-,;v  [epouoaXnft  ev  9ptfvoiq  xaTaxof/ficovta  Trepiceva. 
ujcoVj^cv  B&OTyjxdTo?  otoMvat  tocq  avd/<rotSi  tov  kutov 
toohov   /,v  xarcoetv  xai   Ttepi   tov   Trpoojr/Tcxo&TaTOV   v.y.i 


vinci ,   ut  victor  Nilus  sine    controversia   praemii 
coronam   consequeretur.   Per   illud    terapus  beatas 
memoriaeFantinus  b  extasim  est  passus,  etutvere 
dicam,  mutatio  dexterae  Excelsi   obvenit  illi.  Nam 
sicut  audivimus  de  Hieremia,  capillo  et  barba  ab- 
rasis  circumisse  Ilierosolymam ,  luctu  oinnia  com- 
plentem  et   insanientis  suspicionem   dedisse    inci- 
pwcxapiov  «v9powrov  tovtov.  Etre  yc*p  vr,v  aiofardv  rau-     pientibus,  ad  eumdem  modum  contigit  etbeato  huic 
Tr,c  rifc  yy{<^  Ttpo<pjTeu©v  xaTcftvflcv,   xar   xr,v  rfiv     vjro>  qui  \fu}em  erat  prophetiaa  dono  excelle 
'Ayopwwv  oixTidTi  ;  ,.:-/;  mxv-     mus-  sive  enim  praesagiret  vastationem,  quamocu- 

tcXh  eXXe«|w,  xaUwv  fxovao*T»!pcOv  irpitj  jtaxcav  eWxXi-     |js  cernimus,  regionis  hujus  et  miserrimam  excur- 
irtfcvxai  yyjziMiv,  »  xat  fxaXXov  eori  xvpt©TepoV  opotcdg      sionem  Agarenorum  c,  sive  general.Mn  virtutis  de- 
xac  «vToej  nepriiei  9p^poi«  xaraxofXfA&v  ras  re  exxXiioias     fectUra  et  prolapsionem  monasteriorum  ad   oitia  et 
xai  ra  p.ovaoT/pca  xai  t<£?  pi6Xo  otc     plebeios  mores  ,  quod  vero  propius  est,  circumibat 

ovo>v  xai  PopJoviW  hxHaBnaav  \  0£     et  jpse  similiter,  deplorans  ecclesias,  monasieria  et 

xjptV.audTa,  cpioi,  yeyova-ai,  xai  eiro&XoVTo1  ra^  ft  on     iJbroSi  illas  inquiens  asinis  oppletas  et  jumentis  vi- 
!%*xwav  xac  jfypetWrat,  xai  Xoiitiv  rcofr  aVayvwoat     iissimis  essepollutas,  monasteria  flammis  combu 

esse  araplius  usui, 
lm    vero   aliquem 
lugebat  illum  qtiasi 
B  urrooT:,  fxevo^xaxapetvatj  pfre Tpo^  0*07^-     mortuum,  dicebatque  :  Ego  te,  fili,  occidi.  Iloec  et  E 

aar/jy.i,  aXX'  eiri  -*;  ep^fAovtj  -  similia  agebai  et  loquebatur,  neque  sub  tec a- 

v./avoi;.    Tovra  :.r._  fxeytOTW  9Xi((»i>    wm  XuittnJ     nere>  nec  cibum  sumere  volens,  sed  per  loca  ober- 
ffoeyxeN  ^ov •  x«i  o^ov vi  «efied'     rans  deserta  silvestribus  victitabat  oleribus.    Saec 

nfiepav  £-£vOet  xai  kuto?  t^v  orlpr,Ocv  tou  xaXoii  dvvv6-     celeberrimum   Nilum    mcerore    et   dolore   m;i 
jtou  xac ouvepyarou.  IloXXaxt^  •»     perculerunt  et  fere  diu  noctuque   deflebat  et  ipse 

i)povvTt,  /.ai  JuoomouvTc  tou  uito  'j/a-     0w|mj  sodalis  et  cooperatoris  orbitatem.  Ndm  cum 

oac  ev  toj  fxovaaTy,pt'o>,  ou^  uitwouoe  Xeyo>v-  *0u-ol  ev     S£epe  secutus  jnum  secedentem  rogaret,  ut  1 

'0 

ovv 

ttacvdfxevov  f-e  xpaTovvre^ 


28   Eootocvw  rtaTep,  on  tTca- 


vn  fjiovi  fiou  aJe?  a,l  suos  et  sederet  in  monasterio ,  audiebat  ab  illo 

uuv  EfAoc*  auToc  oi  TovvavTcov  itocovocv,  e^eoTrjXOTa   xac     renuente  :  Qui  sunt  in  monasterio  fratres  mei   non 

sunt,  nam  et  ipsi  mecum  flerent  :  nunc  contra  ipsi 
furere  me  et  insanire,  putant. 

teito  igitur,  dilectissime  Pater,  me  ad  supe- 
riorem  transiturum   regionem  ,  ibique  mortem  . ip-  fnutrailU 
petiturum  et  ad  meum  monasterium   numquam  re-  *"  ,'/^'"'a 
versurum.  Itaque  beatus  ille  pater,  sicut  praedixit, 
finem  sortitus  est,  in  eum  profectus  locum,   in  quo 
9    ;  itpo  TtovT0)v  twv  aco  *«i.  *0  6*e  80105     ill  tiac  Vita  migraturum  Deus  ante  sec 

zy-.r.o  riu&v  IS  ":J.   b     prsefinierat.  At   sanctus   pater  Nilus   cum   in  spe- 


Q  t/v  otcvw  touttjV  -;'/./,v  /7(  nr;ho.-  luncain  remeasset,  in  patiehtia  per  angustam  por- 

uIvm  wj  ziv  oA.you  euptoxocxivyjv.  'Ep/ovTat  «ty^-  tam,  et  spinosam  ibat  viam,  quam  procedunt  pai 

poOv  W  a.Tov  oi  zr--  txov^  :o0  60^  '^vtivou  naTi-  Veniunt  igitur  ad  ipsum  patres^  monastern  B.  1 

pec,    TtapaxaXouvre^    auTov    axuX^ac,    v.y.i    r.yo^ov  tini,  obsecrantes,  ut  laborem  susciperet  et  con 

«utoc?  xaTaoTfidat  5  octo  /  «urou  Mxrv  r.i^  tueret  ipsis  hegumenum  .  quemcumque  pietas  ejus 

xoat  vcvc&oxoVTe4  tov  delegisset ;  illum  enim  ipsum  vel  oominare  vereban-   b 


TeXeco)9)5vac^veux)Jv,6xaTa-oapx«  ti&oh toO  f«txa-     cuti  sunt.  Perftcta  oratione,  frater  bi 
pccdra-TovOavTrvov,    lovxa?  t<5  ovouatt,   >tpooopafi6)v,     tini  secundum  carnem,  Lucas  noriiine,    accun 
xai  TfflvTt  5o.'ou  d>  ?pxot^  avtov  xai     pedeSque  sancti  Viri  amplexatus,  horrendis ^maxime 


itot^oat  0  ayvtvoV?  Hcervoc  Mo  v.yi  r.ioi  to  ^(avorjo^vac 

Vnspt^/Joac  toiv  yttpuiv  toO  JtpaTotSVTO*?,   / 
KUTW  a//,paTi  -£pt).acojv  tov;  Jt63  ■ 
ayoivioiq   oic,   iv.iyoY.-o   auTOV    T.i[jdor,n  Avaai 

'"'•J   -y.    tot^    £-tTt//ta,    v.y.i    yevicOat    &■>.'■_>   Oltej 
)\  £7re6ouXe'ja£v  r,v  yap  xai  ^^to;,  bi  /.^.i   ui 


aurov 
uaTp 


agendum  erat  Viro  sagacitate  et  perspicacia  prse- 
stantissimo  ?  Praetalens  ipse  detinentis  1 
nibusetnon  absimili  modo  pedes  ejus  prehensans, 
iisdem  funibus  circumligavit,  quibus  ille  ligaverat, 
uttandem  is  interminationum  nodos  solvent,  et 
fierisibipassusfuerit,  quodper  insidiaa  Patn  mo- 
liebatur.  Erat  enim  et  ipse,  licet  d.vinaru...    Scn- 


^evov  x«i  tov,  ^eXcfou,,  toXX^  xai  to.to.  toO     const.tut.s  omnibus,  qu»  qpus  erant  ^^ 
necpaofxou,  ^v  xai  iuXo^v  t6v  4ov.  —  an.mat.sque  et  confirmat  1,  P      ^»^ 

'  stiiutiones  tam  hegumeno,    quam   fratribus ,   nanc 

etiam  tentationem  superavit,  dans  glor.am  et  bene- 


dicens  Deo. 


26  Sed 


A 

A.     DIMIPULO. 

e 

Stephanus 
S.  Nili  disci- 
plinx  se 
subdit, 


VITA  S.  NILI  ABBATIS. 

2C  Sed  jam  tempus  est,  ut  favente  Deo,  retroce-  86  K«,p.;  *  Xo.m»v  ******  <*  (^ 

daraus  ad  narrationera  de  beato  Stephano  .  .  quo  Geou  *««  •»  W  |«**  ™v  ■pUfe  x«J  «^^       » 

ma"nus  Pater  usus  est  v.eli  a.raulatore,  certaminum  fwpm.  «u  r***»  ««?«  2t.,*v.v  t.v  ^ 

ooio  e    commilitone,  ut  arbor  non  tantam  •  sancta  g-  ta  «•  piv.v  t.  JfoJpov  «rto  t,;  ^  « 


rad r cognoscatur.  sed  etiam  ex  sanctis  frnct.bus  pfem».  «XX«  fc  «»m™  ««p™  k.   «Xdu,  ,L_ 

raraisque  adraira.ioni  sit.  Confido  au.em,  per  divi-  f****.  n««.v<o  *  ro»  6  ...  .t,  ovx  .,«  ,,..„  , :  - 

"am  opem  fore  hanc  nobis   narrationem  non  inuti-  T.««vti  prff*  **»«.•  «XX  «  -  ,„  ^ 

tem      nl  tametsi    a.roulari  prmstantiaeima  ejus  X»v  m  ,«T?p9o,p«Tu,v  yjvfofc,  .«^  t, 

~"ta  non  poterimus,  at  certe  cnm  flde  et  charitate  Fv,..v.va«,  wmm  pn, «««  ««<  «y™,.,  ^ 

gesia  non  puiciuuu., ,        nX,,uue/,,u.zTO)v  tco/.aoiv  nooEevovvtv<m.«.   ... «. 


!££  memor7am  wrum.  consequi  erit  veniam  mul-  *&  uXr.^X™  jtoaXSv  Kp&vov  yvtot.,,  »%). 

torumSrnm.  ut  a  magistris  accepimus.   Hic  8**-p*«.  Ovto,    ..wv  .  _.v  ^  t  v. 

SurS i    S tenhanus.  cum  adhuc   esset   adolescens  «» o»v  «&.    ro>    wm,   «ypoxo.  J. 

lgl.urb.  Mepnanu  infimi8na.  »ovfo»v    u„xfyo>v.    op^vov 


B 


fwV    o    iv    iy.-oc;  It^«Vot  vfe, 
.    -ypocv.o;   &  •„;   %  fafa 

«ronnnrreTwnti.Vusticustamenetinfimispa-  r**»    **$>*    *£*    «™\  «««X«A|«vt*   .,. 

rlntibu    na  us et  Pu pillus  a  patre  relictus  cum  ma-  «f?  <"?«,  «   W  .""  <"°*  "^*. ,  ««*, 

rentiuus  naiusei  iuiii          i                   „.„i„rpnlll,  «*«x<« «««  ai.ov.ipf?  lamootujto, <m,  t,T,«  «Otov  _,«&« 

tre  et  sorore  una .   tanta   s.mphc.at. can dureque  ^,^,  «  r.v  «TrXouotatov  n«0X,  -    . 

animi  prmditas  erat.  u   s.  qu.s  ip.um  a  ter um  d  ca  ^^    ^  ^.^                          ™ 

patriarcham  Jacob    aut  «mphmss.mum    llum    ab  ^.         ^.  ^      a            „,  ^, 

batis  Antouu  Paulum.  non  longe  prtb >«»™°  ^ov  Tj„  /    riy  0nlp  T,v  ^,  -,,l  ^,  J 

utatur.  Hic  .more  .nst.tati  mon.st.ci  captas  et ;  se  7                  ^0«s,'  m^.G,,  nlpa  tov  0^,'  *J 

cundum  Ev.ngelinmm.tr..  soron.  s.biqne  «mfe-  ,                ^                            r  ^, 

rens  Christnm.  Deo  duce  eo  perven.t  nU    beata  ij^            ^         .^  ^       ^ 

pa.er  Nilus  morabatur.  Et  cum  juxta  tllun  sed«.set  .    ^,        II              .  ,Q  . 

Bihil  effatns.  sub  occasum  sohs  Patfli  ad    um  Qu  d,  P                          .             KaJ  rf  ^. 

.inquit.  qnmris,  fraterT  At.lle;  Monachns  fier.volo  /                7         J^r  ^                    ^ 

Et  magnus  Pater  ad  illum  :  Et  s.    monachus  fler ,  g*  |      7    ^^^^  rf  ^          [.       ^           E 

cuPis.  egotibi  ostendo  monaster.a,  et  vadead  dla  am0  Vy,,  «  >,uo0.  '0  oi  ««exf^,  Onid 


haheret,  re'sPondit  id,  quod  res  erat  Cogetatur  ergo     «fi^X  oi"X  *IA  «XX'  6  eeo.  md  eOpe^e  ,,!  tfl,„. 
abire,  ut  raatrem  sororemque  nutr.ret.  llle  tamen,     £K£IV^  7  P  / 

Nullum,  ait,  in  locuro  rae  conferam  :  illas  enim  non 
eeo   sed  Deus  nutrivit  et  nutrit.  .  .  ,     , 

27  Cumergo  repellere  non  potuisset,  dedit  illi ,         27  Aomiv  (*n  ,oxvo««  «itoa,o»5«,  «v«v  ,  i:^ 
abeoqueva-     QUOd  habebat      panis    dimidium,   quo   vesceretur,     Miuxev  «itu  5itep  ttyiv  «(««ou  Hprt  <{«7«v,  «vw. « 
r-Jnnodl.         ."oseveropaterinsequentidiejejnnusmansit.  Nam     S,.(..,vk-  «/euoTo«   fi-xp«  t*  «yp'"';;  i»P<«|«»W ,» 
cum  sexta  esset  feria.  cibus  ad  mensuram  reposi-     ■&<*  rfXoj  eTX.  *«  4  («(«WW  »««««•  X*m*  * 
tus  absumptus  jara  erat.  Hoc  porro  contigit  altero     .v  t«  Wpcj»  hu  t«;  tou  imrpo;  ««.»»,«._  «m. 
4  beati  patris  Nili  in  speluncam  secessionis  anno  g.     'Opfiv  o5v  «vto»  i  iwrip^  <fuoe,  ovt«  «tta«  am  -M 

Videns  itaque  Pater  illum  natura  simplicero  et  pi-     oTOp  ,.v  evWov  -S,  e,.e„ov  «oTe.oyv.T,  ,/teo  m^ 
gruro.  contra  quaro  ipse,  qui  acr.  erat  ingenio,  fe-     tj  ipyimt,  «vtou  ,,,  .9X,6.t.,  w  F,vfX«J,^ «£ 
rehat  ffigre  quidero  dolebatque  ejus  segnitiero,  nihil     ov.).,,piv,  eXo>v  tov  vovv  «ut.v  ev  m  »"»£"?«■ 
aroen  a6speruro   illi  dicehat,  roeroor  praBceptoruro     t.X«T4-  vou9eto»v  » «Wv  fux  f*^?*™* 
Evangelii  :  monebat   tantum  instruebatque    illum     fawuJev  «ot«ov  ,.*i  yopyov  «TOJ.,j«,_«vTc*,     , 
placide  et  mansuete  ,   cupiens  reddere  solertem  et     «fi*  f.v.  'A^  7«f  «  «e,  o«^. «  «   J 
fmpigrum,  qualis  ipse  erat  :  nonduro  qnippe  satis     ou  ^9,W«.   Qt   .vv    ««...y/.ve   r  v  «.     . 
didicerat.  tolli  non  posse.  qnod  a  natura  est  indi-     J,«X8ov   ^ep«,  tp,o»v  w,  Jy.,  ev  «  .  ?         ^  j 
r  tum.   Cum  ergo  nihil  proticeret.  tempusque  trinm      Ap«ye  u  w  pm  A2«e| i» v«  »  jg1^  „(- 
C   annoruro   jaro   ahiisset,    securo  ipse    Pater  d.x.t  :     06 pM,  ««  .v..^o,«  '««^^B* »"  ** 
Num  s.  meus  hic  frater  esset,  aut  filius  ,  aut  certe     oeu„v  ;  Ao,..u«oo»pev  „«X,v  t.««W*  «         jv. 
fratris  filius,  roinime  a.lhiberero  convicia  et  incre-     p=,  «ore  pe.v*  «n«,oeuTo,;  «oeA^.  1        p  ^..^ 
patione.  ad  erudiendum  !  Experiarour  et   hoc  in-     orfpcv«  Xeye.v  «ut<p.  x«.  v6p.o  ewft*  ^ 

sti.u.ionis  genus,    ne    frater   incorrectus   roaneat.     »»  ^  *H«  ^.^^Jffi/fi^ 
Tunc  coepit  austere  cum  ipso  loqui  et  per  contume-     «vwv  ,a4  «uv,,%.4  .vX«.  ««    •    .  .  .  "  r      j.^, 
has   acrimoniam  verbis  addere  ,   non    raro  etiam     e.xev  ««,  ,.X«?mt.««t«irt,o'J« ,«-.*.         M,.,:„ 
manuperctiebat.Nam  curn  docere   illum    vellet     C^epev  «S«po»4  x«,  h.t«  /«?«<,_(«     ■  ■  ^ 

consuetas   orationes   et  psalterium  ,    necesse    ha-     tam  ««  t«v  «X»xtov  «vpvm/««v  *»  ^  ^  ^ 
bebat  et  colaphos  illi  impingere.  Ule  vero  nihil  mo-     -&«.ov(.tv.S  to>  ^«Atp,  pv.re  t«  ^.  0£,5 

leste.sed   libens   ferre  omnia,  non  asperrimo  vi-     T.v  «««.«  .*»p.fa««Jto«p«o«S.  ft  ,      .^.  „«vf- 
vendi  genere.  nonvigiliarum  assiduitate  perterritus,     .^.«/O,.  p..v«;   «w,p««o«   W       (■  „„■„. 

^que  ac  Pater  snstinens  omnia  et  probra  non  de-     -/.«;■  Ho/X«,.;  y«p  .po»Tr,8«    «g«      ^        ,„,,. 
vitanset  insultationes,  quibus  eum  Pater  impetebat.     «>*  X.y,Of.o,?  evoXXe,t«,,  Miwpew  J(. 

'las   passus     f-v  T,'  Ttote,  piivov  oe   w0t«t>  ^^'^v  ^o»  <* 


oppressmne  tor-  .«  ("'•",..  ("»  «jwwiw        -  ,  ,    ^  S).gpi 

queri.   Tunc  fecit  illi  Pater  scamnum  uno    pede  voc,  o0o«^o0  e*«9r,T.  i>-  tot,  ,<«  ev     .  ^_  ,  y.-,-,9... 

constans  et  ait  :  Tu  quidem   duos    pedes   habes  et  «*i  ev  t«  pe/er,„  „.  evr,,  «/./«"^ .,oV- _',,„  «,-^. 

scamno  est  unus  :  ecce  tres  Pedes  :  ita  sedens  me-  H«u»(,wo«  o.  teoXXA,,?  vito  tov  w     ^r,  .,  (.  ,p,/,w- 

ditationi  oPeram  dabis.  IUe,  accePto  hoc  mandato  ,  *"«  Tw  ^v^jtote  pev  tov  pp«X101 

nulla  deincePs  alia  sede  utebatur,  quam  scamno  illo,  ^0"  ovverp,' oero.  ^  r.*>.v 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMRRIS. 


279 


l9scc it^iov  hxbtfMVK  %ti>orjoat  fltWvato,  uico  rnc  filaq 


sive  meditaretur,  sive  esset  in  ecclesia,  sive  sume-    rj 

ret  cibura,  sed  somno  pleruraque  victus  cadens-iue    kt  D|SCipulo.' 

in  terram,  modo  brachiura,  modo  sibi  faciera  per- 

fringebat. 

28  Rursus  dum  iret  adelixandumlegumen,  vas- 
que  ultra  modum  impleret,  repente  illud  vi  dirum-   in  obedientia. 


•  forte  e/»o- 


w    Sti  l£o[JtoXoy>j  u.'»'--?  £pr"  '■>  uff«ye  eic  Ta  ^ova.or/p ia,  Ferge  au  monastena  et  ostende  illa,  ut  cognoscant, 

■  xi  oVcov  »ur«,  Ivot  yv(ji(jtoo)Civ  onoiot  aoxr.Tat  r,\xiic,  quales  solitarii  simus,  ollarum  fractores.    Acceptis 

'ouey  vvTpo/.Aaotai.  T6t€  Xa&by  Ta  xXa*Oft«Ta  a-ioyz-  ergo  ille  fragmentis,  perrexit  ad  beatissimura  Fan- 

ffpoe  fl>«VTii/ov  tov  6gk&t«tov,  x«i  to  Trpaypa  «vto»  tinum,  remque  illi  enarravit.  Ille  vero    divina  sa- 

EpyyyaaTo.  Auto;  o£  tw  oxotew  _-oV:voc  toG  Qioopovo;  pientis  et  unanimiter  sapientis  Viri  mentem  secutus, 

•  yi   oaopovos*i    ffvvayaycbv    ffe.vra  rd    xXaOfMWX,    xat  fragmenta  omnia  collecta,  funeque  colligita  ad  col- 


v,_  6vpt  • «  •-j>[--—'--  -•— r— // —  ii  i"u">""   «»*«  »»••"  uv6uuvi.^vv  w 1  ctpissei 

x?i  i'i/r,o-«<;  7rapc'G/,/-iv  ;>i  ffipa  rou  yetfffaoQat.  MtTa-  voluptatis  praeter  consuctudinem,  qu^sivit  ex  socio, 

o_  g£  «utwv   o  7:?.T/,p,   /ai  o>;    TT^px    <,uvy,9eiav  num  etille  similem  voluptatem  sentiret.  Affirmante, 

ai/.pa;  /,-W,c.  «iflfldfxevos,  snuO.To  tou  eTae'pou,  sr/e  Jt«i  illo,  jussit  ipse,     ut   foras   projiceret  J  nara   cibum, 

•u  auTo;  t/5;  auT^;  yXu.tuT.iTos  yfofieTO.  Tou  6*e  oufx^wwewv-  irfquit,  natura  amarum  condivit  diabolus  et  suavcm    E 

to?,  pAj/at  «vt^  6^w  ^apa  tou  raTpo;  sxeXeueTO'  T^.ura  reddidit.    Adeo  continentes    erant  beati  viri  et  vi 

•yap,  iwitft,  rrr/.p^.  epuoei  r.-/-/a'vov7a  o  oiaco),o;  yjpTuae,  assiduo  adhibita  edomabant  naturam.  Post  hsec  B. 

x«i  yXuxea  neffotVixev.   "Ewe  togoutou  .yy.paT.uovTo  oi  j>J i  1  us  cogitandum  censuit  de    impotente  quoque  B. 

iMOtapiot,  xa.   (3t«  t/v  ouocv   oi-(»i/.>~<r_.   ,  y-v)y.u.yWj .  Stephani  parte.  Mittit  ergo  ipsum  additis  litteris  ad 

MeT«  6*6  t«t.t«  exptvev  -  ooto?  NeiXot.  (ppovT('o^t  y.-A  rcepi  vere  Tbeodoram  (hoc  est  divinis  auctam  muneribus 

to  «duvaTov  p.poc  tou  p.axaptou  STe^avou-  ml\  y.r.un-.ii.-  (]e  nomine)  virginem  beatissimam  id  temporis  vitam 

Aei  auTov  [j.tzy.  ■/rjy.u.u.oi-.orj  jrpo?  T>iv  ovtw;   0£ooo')pav  degentem  monasticara  eo  in  loco,  qui  Arenarium  /i  ^ 

zy,v  uA-moiti-XavfiU  iwpSevov,  aa/oup.£vy,v  ->~>  totc  »«ipw  dicitur,  paucis  praefectara  virginibus.  anum  sanctam, 

ev  tw  lr/ouh',i  'Aptvapto),   >wti   /.a9y,youa£v/,v   dX/ywv  prudentissimara    et   sapientissiraara,   qua3  a  tenera 

it*pO£vojv,  ypauv  a'y'av  x«j  X^«v  ouv£To.TaT/,v  zat  oocfw-  aetate  in  monasticae  vitae  asperitate  se  exercuerat  : 

TOTYiV,    ;/-    veapa?   ij.wy.'.  n?v   p.ovaot/.r,v   ao/.oup£vy,v  (neScio  vero,  an  alteram  illi  similera  tulerit  Rossa- 

axAYipaywyfav'  oux  ofJa,  et  TotauTy/  a/,).y,v  to  Puotavov  num)  e^  sanctum  Patrem  a  pnma   setate   materno 

l^ve-yxev  /jtic  o);  ut6v  yvriciw  dyuiiuiaa  h  xbv  ayiov  amplectebatur  amore.    Ha?c   igitur  et  matrem   B. 

it7.T£p»  e/.  v£apa;  /).t/t'a;  auTou-  -£t'0£oOat  oib.oOat  t/,v  Stephani  et  sororem  in  suum  recepit  raonasterium  : 

te  ^.y,T£pa  y.y.i  ddO.^rrj  tou  6at'ou  2T6^a*vou  £/  ->}>  pova-  jn  qU0  \\\^  sincerum  Deo  cum  exhibuissent  famula- 

OTyptVo.  "Ev  'j)  /at  yvy.ctw;  oouAiuaaaat  -u>  kupio>,  v.xi  inm  et  magnjs  virtutibus  tloruissent,  in  pace  quie- 

pr/a>.o;  £uap£OTy,oaoai,  £T£X£tw9y,oay  £v  £tp/,vy.  TauTat;  verunt.    Ceterum  quoad    vixerunt,   singulis   annis 

uev  Tot  Trapa  Ta  xf.c   'G,r?r-  a.urwv    £Ty,    aTcavTa,   /aTa  %>s\;xvo  tempore  B.  Stephanus  adibat  illud  monaste- 

z.atpov,  t>5  wpa  Tou.0£pouc  arrrp/£To  6  pa/.aptoc  2T£^avoc  rium<  ^  peracta  messe,  rursus  ad  monastaria  re- 

ev  :>o  p.ovacTy,ptw  Ixstvtp,  wti  T£A£oa<;  tov  £/.£to£  ap.y,Tov,  ^lDat  et  fratribus  ad  omne  opus  collaborabat,  duplici 

zy/u '  v-Ii-oi^vj  eU  ~i  fiovooT^pta,  x«i   ouv£-/or:t'a  ev  certamine  luctans,  continentice,   laborisque  quoti- 

TravTt  tpyo)  Tot"c  a^Xcpotc,  JwtAouv  ayo")va  aywviiloafvoc,  dj^ni, 

tov  ts  xii(_  £yxpaT£t'a;,  xat  TOV  rravyp* /piov  /orcov.  F 

C       29  Tuv  to-'vuv  «9e'o>v  ayapy,vrl)v  ff«p«^p«ftovTO)v  *a-         29  Cura  vero  suis  excursionibus  totam  peragras- 

^v  xr.v  KaX«6pt'Tt*«   x4»  £'ya  Xpovov,   »t«i   w«vt«  sent  Calabriara  irapii  Agareni  per  annum, .  evastas-  hmaUoti 

watxeVwv,  aeUdvTWV  oe  irctSa.vetv  /.at'  Iv  Tot;  Mep-  sentque  oraniaet  futurura  jam  esset,  ut  partes  et.am 
z.ouptaxotc  ,,£'o£ot,  ,,yT£  aovaoTyptov  K«T«Xt7tetv  ^l-  impeterent  Mercuriacas  (neque  enim  parcere  rao- 
pcoTov  XovcitLvot,  ^t£  aov«Xov  eXe'ou^  ,-A  ?et^ou?  nastenis  cog.tabant,  aut  in  monachos  aliquam  ira- 
«Wt.  irpolLeev  r  >^r,  «utcov,  K«i  ir«vTe?  K«Te,eu-  pendere  pietatem) prmcurnt  <*^  ^™^0*]* 
yov  eui  t/tuX6vt«  /a.U'/Xta-  me  «  ,,t  o  a./.apto;  castella  confugiebant.  Tunc  et.am  B.  StePha»usoum 
2t&«vo?  £uo£9£;:  iv  tc5  /otvoct',)  tou  a£ya).ou  Wvou,  esset  in  coenobio  magni  Fantini,  ^M^mU*' 
0,?}^  L  «utoT,  Iv't(3  yecTVta^ovT,  xaaTeXXfcp,  &  tribus  in  vicinum  castellura  ;  increbescente  qu  ppe 
Mii,  taatpfe,  £v  Tfi  mWV  M  r^  ^eiretyov  rumore,  non  potuit  in  spe luncam  revert^ i.  Sanctos 
t^;  ,y,yc.  'O^i^p  avo^v  ^  tou  «W..  B»     vero  Pater  cum  ex  edltiori  loco  5pelun«  ™ 


x»7c  cey,u.y,c.    v  0£  rraTy,p  a>u«/  «««  ^"  «'"'"""'^  —  *^""  * '  .  .  ".      c«-M/.fcnnpiim 

Z^H>«>.  ^oyWo  «noxpu6»«««  M  t4c  fcJWtw  copias,  cogitavit,  subducere  sese  illorui  .  Ut, 

«C„,  ,„  ,,:  mJU  -r,,  Mmp  tou  0eou  „e  forte  etiain  videretur  tentare  Dei  potenuam  A 

f.  A»Siv  ouv  aff  UutoO  to  «p^.o«  tou  3»«.«,  portato  igitur  figlino  ^^™~~"  ™ 

UpeuO,  b  ^oxpvL  wi  toitcp.  M<  «r;gW4  a^.  in  quo  sine  timore  rersabatar.  Nocte i  vero  Uto  p« 

Tp^MWi  W™««avTOpJtio>S^,*«itiv  mo„tem  illum   ambulana  et  SUO   n.oie  D,     lem  .„ 

r^  nj/suvkwv  «Otoii  mpUw.  fiH"v  0^  »re  hsbeM'  immoveroDaviil.sKegem.  auuivitstre 

,6»  B«S ZJ-  attooS  L  Jtov  teov  pit„m   tamquam  equi  crcumenntis  e. ,  e.rcumd.  ta 

.     n  .  ...l._i:„  .AnnH/tna  ni'ninllS       H.t   1"HM  MlO    0  Ul  * 


Aaoto^  xara 
TOV  tou  Aa 
rrep 
TTpooe 

VOM. 


280 


VITA  S.  NILI  ABBATIS. 


x  onerii.us,  ccepit  mm  p^lere> acdicere :  c,rcura"    ?  -^o;  ?iy     -        yvo>j;  °  ^Pl0«  ™  kHt*  » 

A  dantes  circumdederunt  me  inimici  mei  et  in  nomine     e*  rwv  omto  B>ywv,  «pfc,  iraXtv  roC 
*'  D,SU"1  '"■     Domini    ultus    sum   in    eos.  Rursum  vero  seipsum 


Xeyeiv    K.ufcAwaavTe?  BxujtAwaav  p.e  0i  i/%rti  m 
.'iihabat/diceba.,^  secum  :  Ut  iste  a,l   U03    veni-     yfi  ovouor.Wou  talNtf«»_<k*.  ^B,8t0  „  ;» 
ret%p8tr»  mentU.  fecit  evagatio  :  8iq»idem  in.ore    . 


5T«77/«  a&ne- 
gatione 


vctc  •A.azac 

v.y.l    "6   }J.r, 

aropatog  auroO. 


-   ^-.  '   —   -•'"  vit/tipei  tou;o«'itt, 

rou  povaxou,  »J  »  PVW|ri«  vj-r,  npoo-euyj 
ij   jrpooexetv  tot;  elepxo^voi?  X6yotS  fe  S 


30  Tunc  igitur  beatus  pater  Nilus,  ubi  illuxit,         30  Totb  toivuv  6  oaios  - 

in  speluncam  reversus  cognovit,  illuc  usqueperve-  *«%  /«Sovojrt  «7ceA0o>v  ev  rw  OTry.Xatw,  Btipev  Sti 

nisse  Sarracenos  et  abripuisse  cilicinuin   saccum-  0OV  i^  b.d  ot  Sapptavol,  >wct  «cpetXovTQ  ro  tptXlWI, 

nuo   ipse  utebatur  alternum,    pyris  agrestibus  im-  T>5«  o^«y>fc_«urou,  yepoavr^  «uro  airtoYwv  «yp^ 

\      .  i ..^A«o^nt     TWrpndir.  nnooue  kf.kiev 


-7  •  -  -    '"'V 

nit  enro  vehementer  tristari  et  secum  dicere  :  heus  "Hp5«ro   youv  roo9p«               xt    x««  Xeyeiv 

mrerandelSile   frater  Stephanus  procul  dubio  cap-  "Ovrws  laireive NetXe,  o  afctyc  Zretyavo?  oouXo?  fa* 

tivus  est.  Certe  enim  teexpectans  sive   hic  sive  in  yer  ***«  yaairspt^lvwv  fa*   tfre  5               t? 

snelunca    captivus  est.  Justum  plane  est,  ut  eamus  oityjW.  flutcrfe*.    Ovtws  ^«toveortv,  fva  u«a> 

et  serviamus  cum  illo.  Flebatque  dum  haec  diceret,  fxev,  *«t  tSouXsuawpev  ptr  «urou  *««  r«0ra  Xeyo»  fo. 

B   proterviam  quidem  et  impuritatem  paganorum  hor-  apue,   coo6oupevoc;  pev  ro  «v«tfc6  *««  «*a9«p™ 

Lns    coactus  tamen  animam  pro  amico  ponere  pro-  ^yovojv,  ^«y^evo;  fc  ndhv  3etv«« ;  w  fev 

pter  Christi  praeceptum.  H*c  animo   cogitans  abit  rou  cottou  «utou  ot«  r«v  bvtoXw  tou  Xptorov  T«vr« 

e  in  media  via  sedet  transitum  Sarracenorum  ex-  rotW  svSupu  ^,  «m^.  x.*l  ^eratova  rxeoov 

pelns    Non  multo  post,  ecce  tibi  equites  fere  de-  rfc   bp*m    ooou     e^evo^    r^v   $t?6aotv  ,, 

lel    «nebant  haoUu,  armatura,    fasoiolis    capiti  2app*KWo>v     Ou^oXu   to  sv   ^Ka.  A.  ^ovto 

ci  "un 2  tis  et  reliquo  cultu  Sarracenico.  Quos  ubi  tel  ^«  ^X*>tot|  bvSu^  x«,  07rX«K*,  ^ 

^Kclta   Pater,  statim  erexit  se  et  iterato  ^i  6Xov  to  ^  eXovre.  tcov  2*pp*K,v 

Ssi^signo  se  muniens,  stabatexpectando  fuadp*  n«r»p  eufieo),  «veorr,,  ,?,  ^payto^ 

illos.  Illi  cun,  amnntipna  agnovissent   des.lien-  -_■        .  _   ,    ,            __            1             K;-OT 

tes  ab  equis  ad  eum  pedestres  accesserunt  etpedes  ^^  y%,   £J  m      ^.            ,,„y 

ejus  venerati  sunt,_quos  et.am,  detract.s  de  fame  ^™™^   Ut?^iwt  5i  *  ^  h 

7rpoo(J>irov  «uwov,  iyvoip^a0yiO«v  u7ro  tou  r 
jtaoreXXtou  elvat  «urous,   k««  yA?lv  T0<:  «w«8"*w 


^xercttur. 


fasciolis,  agnovit  Pater  castelli  cives,  ut  locum  tu- 
tarentur  ita  compositos. 


tov  rotrov  Tiot^oai  T«1iT«  aVTOUi;. 


31  Compertoque  ex  iis,  salvos  esse  fratres  om- 
nes  et  una  cum  illis  B.  Stephanum,  rediit  in  spelun-  Tia 
cam  Deo  gratias  agens.  Ubi  Sarraceni  abscessere, 
advenit  et  B.  Stephanus  etpristinum  vitas  institutum 
prosequebantur.  Verum  ante  hajc,  cumipse  olim 
esset  in  monasterio  messis  causa,  didicit  a  sene 
quodam,  qui  texebat  sportulas.   texere  et  ipse  res- 


31   K«t    fA«9wv   Trap'    aurwv,    ort    oeoo>Ofxevoi  «oi 
,Jy-.ic  ot  adeXtoot,  >t«t  or,  /ai  6  «SSa;  Ixiytw. 
arpetpev  ev  rwtnwjXat&J  sux«piorwv  to>  0ew.  %kwm* 
a&nw  oe  twv  Sappa^vwv,  nX9e  xat  o  ixajtaptos^ti- 


sus  et  absque 
ad  comburendui 
statimque  surgen= 
jecit.  Cum  vero 
quam  cum  gratis 


1111     ,       HUl       ^  v\sy  • —  —      • - 

a  Patre,  ut  uiia  eum  ire  permitteret  ad  legendam 
herbam.  Abiit  ille  jussus.  Cum  ergo  senex  suum 
haberetpsalterium,  alicubi  repositum  oblitus  amisit. 
Venititaque  ad  sanctum  Patrem, 


im  oblitus  amisit.      ~&X<*v   ouv  Pe.    Wu-  •   rr,  ' 

dequesuopsalte-     Wftnw   t^txev   auro,  wri    ^ P/'    .^^, 
sr  illum  in  summo  -  >  <¥»  T^ZjS  - 


3urf 

tu 

es  in  culpa  :  aequum  ergo  est,  ut  senex  tuum  sibi 
tollat  psalterium  :  tollensque  illud  seni  dedit,  et  ille 
exsultans  abiit. 


cov    iJ/aXT^ptoV    y-at    errapa.;  W8W»  '^  H 
a7rr<X@ev  ayaXXtwpievoti. 


anno- 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


28t 


ANNOTATA. 


D 

A,  DISCIPUL». 


r.  forte  perum  cst,  81  a  malcficio  pcrtinaciam  habet  malum  :  \ed  vulnera  a   dxmone  fuste  vel  simili  ms- 

naturali  niflicta,  quare  humana  ope  sanun  non  possint,  ratiu  non  suppetit,  Credo  itaque,  divinam  volun- 

.        nnnovisse,  suamaue  pa{ientiam  exercere  S.  Nilum  votuisse,  donec  tandem  Dei  misericordia  Servo  suo 

'    l     I  Inn  i$  tsl  S.   Fantinus,  quidie  xxx  Auijusti  colitur.  Ex  Caluhna  in  Orientem  profectus  esl,  variasque  ibi 
•  veraqravit,  tandemque  Thcssulonicx  suhiitu,  ubi,  exactis  octo  annis,  obnt.  Fuga  ejus  contigit  post  me- 
im  seculum  x  ;  hinc  obitys  ejus  sub  fmem  ejusdem  videtur  (igidebere. 

<?••  lo  xi  et  s"b  prxcedentAs  finem  Qalabriam  vicinasque  regiones  horrore  compleverunt,  ut  sxpius  ante, 
...  im   omnia  ferro  (lammaque  vastontes,  ut  biographi  &S.  Fanlini  et  Banhohmxi,  Ditmarus  aliique  tra- 
dunt  de  quibus  omnibus  vide  Baronium  in  Annalibus. 

^Observat  illustrissimus  Caryophilus,  hisce  forte  Orientis,  schisma  fuisse  prxflguratum. 

Stevhanum,  qui  a  biographo  nostro  passim  Beati  et  Sancti  titulo  decoratur,  Pastis  tacris  intcriptum  non 

'    •     (jojemnuj  Indicx  sectmdo,  seu  eorum,  -/'"  pietate  sanctitateque  (loruemnt,  neccullum  tamen  ab  Eccbesia 

"iuium  liabent,  inseruit,  dieque  xxvn  DecembrU  ejus  figit  memorium,  adquem  de  cultu  inqurri  uKerHa 


posset 


(  Snlrlus  SIC  W 


tit  :  Rursus  rogatus,  an  aliqua  habeat,  quod  ad  honu  fnrtuu  iir.  Melius  Ca- 


ii  ■  uf  er  seauentibus  abunde  liquet.  Yidetnr  enim  de  parentwus  vel  consanguineis  intenogatus  rwpon^ 

^UOIillllUS,    Ul     <        ■       I 

LL   Hic  locus  placet,  forU  excidit  ex  tcxtu  Grvco. 

Ex  hisce  aliis.que  WtU  chronobgicis,  quibus  Stephani  gesta  crrcumscribuntur,  chronotaxim  quamptam  de- 


n 

dis 


g  E* 

iun  Comment.  pr*v.  num.  6«i  seqq 


queautalibi  hgo.  Sensus  porro  hic  satis  Wenversus  et  intercisus  est. 

CAPUT    V. 

Caormum   vhum  vobilm  ttwsanensem  post  wrias  probationes  in  disciplinam  recipU 
g,  Niltisi  mirrnda  Mim  humtiites  popm™  votmtofo  abdicalio,  ei  sanclw  obiius. 


\a)ot£  t.xIw  rfnfosifen  «utov  6  mw»p  ^  w  Pv- 
J"u*vov  dyoodaai  tj^^m'  **'<  W  mpifa  6*MWV 
ukA  y.al  *XXov  xivk  yioovzoa  rw  fxr/«X»v  TOU  K«ffT, 
,?i  eCyev^v  «vWwv,  retopy/ov  ovouan.  "0;  S| 
woi  roO  tfyfeu  "*Tpo;,  ro  «'  *v  0%    «*€*q/«V 
Mfft,  K«Mvco  uot  pu«  TCOV  ruepo,v   ev  f&  pnt«  pQV, 
Kcd  oVtoyifcojjiyw  xxv  rou  p(ou   ftfetwonsWi   »*«  «« 
auapnVcuou,  MX0I  fxoiiuxi  6  ?ocV  tou  O.vaTO.,   K«l 

i  (imkoyia  xm  *pic*<K.  TaOra  youv  ^«XoyiCofAevos, 

u.xoov  aTrevuGTala-  i«J  M.W  euauriv  s^eo/.uivov  Ota 
t^;  usyaAxc  ttu/^  t^;  TroXsoJg,  ev  ?  t^  ^c^  A«JW- 
Xojv  xaGioouTat  our^r.ptov.  *Ev8«  K««  «^ouoa;  sv5eov 
nvo«  pO.ouc  «Tr/.yr.ua,  otow  o-»£ttot£  r/ou^a,  5)p/ir.<j« 
£/£[  rou   toav    Ttv£;    oi   «la/AovTe;.    Kai    XoJTMV    >MpH 

C    «Ttav   TO    P^fUC  UcCTOV    £U£tOWV  £UVOUXWV   MOI  U^fWi» 

olx  «7yE).o)v,  xai  ouv  rftoZ?  i^auivov  oe  tov  vuv  uoi 
UliW  -v  ^  ";'  W  5«tOTtdTrou  OpovoxaOruevov  rravu 


A. 


.  Jewpetv  Ta   Trav^auuaoTa 

«X0U6B/    TW   6%0V    U£).ooOt'av,   5pW  Jvo   fO\3    /.£U/.O^opWV 
s/.Oovt*:  ttoo:   u£,  veuaavTo;  ToO  frl  9povou,  JUXl   2 
Tac  uot-  alupo,  xa>£r  ^£  6  fcopoV*.   ^  «  ^^ 
t:o).).o)    TTor^JOet':  xai    ffToQeU    £UTrpoaO£V  «UTOU,  HW4N» 
au:ov    XeyovTflJ   cot-    'Att^.Oojv  xou^euaov  auTov.   ^ffl 
TMoaeXGc^v  woVMUffo^,  K«i  £7rotV,aa;  p£  uova/.ov.  1 
ojv£^r:vto-r>u:/,p;7u/.v  otara^tv  TCd  LoycfffXOjxai  AfiywV, 
QTt  ovtoj;  ^avTaaua  |fftf  to  ^viv  uot.  xai  ov  Oiorr£uT:- 
tov  eyoj  yap  ou^ttotc  eveOuu/,Or,v  tou  y£v:aOat  uovayoc. 


33   "0,uo);  eaTor/r,aa  ev  i^yv~'o 
TflV  )^U£pav  £xi('v/,v  eXOoi  a^eXc^o:  TCAI 


touio,    iva   et  >wtT« 
o")v  uovaaTr,ptwv  EV  TW 


.v  £t:  Ta  rrpo^u/ta,  Oicopo")  iaTauevov  tov  «JttMV  -t£- 

nov-  xai  ua/Jorv   tt^.o'  auToO  t/,v  atriav  t«c  c/euoew;, 


8cb; 

cpavov  xat  uaVojv  Trap    «^«'  •- 

ffTtou3aiw^  rcavTa  oieuOeTr.aa,  xai  Tfpo;  TT^  m  *&**&* 
Septembris  T.   VII. 


aJio   tempore  raisit  eum    Pater    Rossanura    ad  Georgiusvlr 
eiuendas  raembranas.   Profectus   ergo    rediit,   co-   n^JlHoH9 
mitem  habens  quemdam  alium  senem  ex  primanis 
castri,  virum  nobilem.  GeoFgiUfM  nomine.  Qui  in-  fl 

terrogatus  a  Parre  quid  rei  vellet,  respondit.  Quadam 
die  eum  sederem  domi  mea?,  deque  vanitate  raundi 
et  peccatis   raeis  cogitarem,  subiit  mihi  et  mortis 
tiraoret  judicii  quastio.  Hsbc  igiturcogitanterabrevis 
sopor  oppressit  et  visus  raihi  sum  intraro  per  ma- 
:  urbis  portam,  ad  quam  situm  est  templum 
sanctorum  Apostolorum.  Et  cum  inde  perlatum  ad 
me  esset  divinae  melodia?,  qualem  audivi  num^uam, 
tenue  vestigium,  accessi  statim,  utviderem,  quinain 
essent,  qui  canerent.  Video  itaque  totum  sacrarium 
formosis  eunuchis  plenum,  ac  veluti  albatis  angelis  F 
et  cum  lllis   te  ipsum.  quera  nunc  video,  stantem  : 
ide  aurem  episcopeji  juvenera  pulcherrimum  et 
splendidissimum,   cujus  decorera  exprimere   nemo 
queat.  Cum  ergo  ingressus  essem  in  templum  etad- 
mirandas  illas  spccies  contemplarer  et  suavissimara 
amlirem  modulationem,  video  duos  ad  me  venire  e 
candidatis,  innuente  illo,    qui  se.lebat  in  tlirono.  ac 
cere:  Veni  Dominus   te  vocat.  Ego  autem  raagno 
cum   timore  profectus,  coram  illo   steti  et  tibi   di- 
centem  audivi  :  Vade  et  attonde  hunc.  Tu  veroac- 
cedens  totondisti  et  monachum  me  iecisti.  Watim 
iffitur  experrectus  nd.lubitare  m&  et  mecum  cogi- 
tan.l.Ml.rereiSaiie  xi.su».  !.ocinaneruit.  non  a  Deo 
n.issum.  Mil.i  en.m  numquam  venit  in  mentera,  ut 

mooacjius  fierem.  . 

3'}  Constitui  tamen  hoc  ipsemecum.  ut  si  die  illo   ad  s  mium 

,rater  al.qu.s  ven.ret  e  n.„naster..s  in  domum  meam,   J-J^XL 
vere  cognoscerem,  divinm  VoluntatW  esse.  ut   mo-  p^  ^  iQCle. 

,,„,.<!  m   hoc  non  eveniret,  somnium,   tatm, 
,,,  „n,Mlivinitus  oblatum,   missnm  facerem.  Ad  evi- 
t.nda-n  ergo   ocioHtulrm,   egressus  in   vest.bulum 
vidi  fratrcm  Stephanum  etcura  adventus  sui  causam 
ab   ipso  didicissem,  festinanter  res  meas  composui, 

3G         atqua 


A.   DISCIPFLO- 


immundi   Tu  vero  bene  facis,  amroas   saiutem  cu-  *»  _"'",*       T  tt,     *"   »~  ».p.«s  r, 

Z     Perge  igitur  ad  ccenobia,  in  quibus  anhna  et  fec*.  Hopeuou  r.W  e.s  Tyo.voS,,   Ma  ^ 

comris  qu  e,e   frueris.  llle   adamantis  instar,  qni  ty»  «  -  «*-«■    0  8«,  «.otrep  «fc„«?  «-,   ^ 

ferri   c  u  non  frangitnr.  ad  Patris  verba  probantis  ffoe.  r,  w  «fcp-»  *P°<*  >  ooro,  o,£_£1TO  nfi 

euro   romotus  stabat.  Die  vero  Dominico,  quo  so-  h  «m  W«m  *«tPoc.  T*  i,  „op^5  ,'„,„; 

eum  lrauioiub   >ia»i  _.„.«« ,;    ,i„v;t  _ataX«.ovor,_,  ev  *  xa.  xoivooia  ui„p«c  tivoe  nmJu 


aretangue 

amicititim 
receptt^- 


sui  abnc- 
gatwnli 


-f-    «1C6/U»),     «El      »1     »     -">-»    »„__— _'»_'|__.      A, 

0.y    o   TtxTiip   -Tci    T'I>   ic*p--_fy|-~Ti 

ovrov  fi=.9'  eavrov,  x*i  »ite'aTpd|«ni  6|*o9v(i«}„.  _ 

34  Dum  essetin  itinere,  ait  sene.  ad  Patrem  :         34  Ae>  oSv  xitffi  o  Ti-pyio;  __t_  n5v  iiw 

Putas,  v,  e  Pater,  domi  me*  deesse  mihi  co-  ,.e  ti>.e  «*Y  _*oPe.v  . 

BiaTdeliciarum  et  voluptatum,  ac  veluti  puerum,  T0,'«c  -  S-XeaoW  P,  ^Cm^ 

Kdantia  ciborum   me  captum  existiroas  .  Certo  W  .«f&fe  t*  tg-f».;  »p  oti  ov  8p.i 

sci"     me  non  sbstihentiam,  non  quamvis  aliam  au-  0.te  utri  ^««.'«c,  oure  «.  flte  oio 

st    •  ,'a  cn,  formidaturum.  Ego   cmm  multa  naviga-  -**.     _t}*  yio  _oXX*  _Xevo«c,   -   «^  y,p; 

,    multisque  regionibus   peragratis,  multa  We„o«< .  -oXXffiv  *«X_v  *«.   _*__*    _e.p«~-,v.  h. 

b       e     .la.xperLsnm,  etpotestDeuspersanctas  &««  .  ©eic  M  rffiv  *«.  oov  ev. 

Snreces  ita  me  corroboraref  ut  sicnt  illa  ob  mnndi  ,_,  t0u  6„oot*v«.  -_»  e*e.v«  o.«  ?  .  o«- 

S  i«     Uc  perferam  ob  Dei  amorem.   Nihil  £„„,  oOto.  _d  r«vt«  o,«  t,v  «vtov  «•/««.  lb*v 

S    „ . „,   rnoita  •   me  enim  Deus,  ad  te  misit,  et  _XXo  n'  M  -_•-_-«.■  -  ;_»_-•_,  _fo«o  (--**.-- 

S  n  n  potetut  ate  separer.  H*c  magnus  Pater  Xev,  _«.  «ovv«r6v  br,  X-P«>  *«.  ue  «*o  oov.  ta» 

um  ___£?  erm-a  eum  charitate  amplexusest  ^  J ;  ^  «j^ -- 

et  deinceps  habuit  loco  patris  :  et  ,pse  vm.ssim  com-  Xomov  W^J^   JHT     n.'o  e..  ,*i  D*taW 

^veScrinturas  explanaret,  iteauscipiebat  et  jucun-  r«?  yp«?««,  ouro);  utre^exero,  ««.  ihn  - 

XfuTS.Ut1 tiret' afiectnm  dicenti,  Quam  .;   ev  ^Z^l^ ^ ^' 

dulcia  faucibus  meis  eloquia  tua.supermel  on  meo.  X«puyy«  ^  r«  Xoy«* i  oou,  WPP       .  .,. 

id    rco  asperam  illam  supra  modum  perferebat  vito  A.o  *«i  uW,ePe  -,,  «  .-  ,  -  ';-;.-__.,.  «;, ,, 

rationem,  muiatus  repente  ex  assuetudine  domestma  6*ic  «?P.ov  «.  tn    ^  '-'■'-•  ;  - 

C  in  hanc,  quamexperti  complurescum  ammo  persi-  toXXo.  oox.^oavre   ««Me.v  P  . 

stendi  inproposito,  cito  resilierunt  et  aufugerunt  atarfW.  »  «^P-«-  ^, 

35  Et  quod  mirum  erat,  cum  numquam  dul.cisset        35  To  o%;  8«u(x«orov,  on  ^«Jtirors  W«W,  ^ 

litteras,  ita  psallebat  et  cantahat  psalmos  et  hym-  0.t<Bt  &|,aXXe  rr,v  .fiv<_vo'i'av  6 

...  .„;,n^o,,tiir    Pt   nlistnnescerent  omnes,  qui  ,:,«-_  _au_ 


que  onerans,    quoad   satis   lacryraaruni   excuteret. 
Contigit  etiam  tale  quidpiam  in  oppido,  quod   B 
nianum  c  appellatur.    Juvenis   quidain  valde  procax 


i/i.Miiu     ju(jui»m.,      v^.«v-..w>j_.-     1 ■      -         _  ,  j-rr\ffj-YC  VTTO  TO)V  ^O.       [ 

fugam  arripuit.  Captus  ergo   est  socer  ejus  a  loci  Kp«Tr,9ec«  wv  o  rourou  / 

moderatoribuset  Juda-is  traditus  zd  crucifigendum  rtoy  rcapaoYooTai  jo 

ob  iu«'ulatum  Hebraeum.  Dbi  id  rescivit  sapientis-  toO  cicjay-vTos  'ESpc 

.    J    0„..  ; s.  J _.:     ,._:u:.  -.J  ;«:,..,„o  T\Ir7„^     Tr^n«    rfliw 


ob  jugulatum  Hebra_um.  Ubi  id  rescivit  sapientis-     rou  ^«yevTo;    __-p«wu.  K«t  "^J^^, 
simus  Nilusapropinqnisdamnati.scribit  ad  iniquos     NetXo;   Trapa   tcov    idftw   ^o    ^  ^ toy vop 

judices  in  hunc  luodum.  Oportebat  quidera  vos  legis     jrpo.  to^  «Wxov.  KpiT«_  T«vTa  ifl<r.a 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


exempla  edit. 


uxdkv  aurw  etp 

fcrtoroXr/V,  y-y.l  airoareXXei  et:  to  Buoivt«vov. 

36  Ae£«>evoi  .e  ol   xpttal,  >«xi    «vayvovre^  t*  ye-         36  Acceptis  lectisque  litteris    ad  senem  judices, 

0   monache,  inquiunt,  scripsit  Pater,   ut  Judaeis  te 

tradamus  ad  crucifigendum.  Placetne  tibi?  Et   ille: 

totfxo«     v  um  a(1  implendum,  quidquid  sr,-ipsit  Do- 

etaTer    rrX   5  eypa^ev   6  Kupto.  pou  nXyjpwaai.  Et     minus  meus,  et  si   forte  non  est,   qui  crucem  con- 

jfwtt  t6v  araupov  oux  ean  rU  6  xaraoxeua^oov,  ey_     ticiat,  ego  satis  peritua  sum    ejus    fabricand».  Illi 


cenis  loca  illa   invadentibus  statis  \  ancti 

patres  in  spelunca  considere  non  poteraut,  illyccnira 

_  iter  patebat  exercitui.  Visum  ergo  estn          I  .tri 

13  )*;„„  'imw                i                        rou  (pwo-aTou,  locum  deserere.  Quare  profectus  in  adjacentes  pa-  ^ 

icetae-  x«i  x«TaXa6e-v  tri_e  sedes,  mansil  in  sui  juris   loco,  in  quo  posita 

,                  fii  nwrp^  Ifuuw  ev  totioj  otWw,  ev  o>  erat  sancu  Adriani  d  ajdicula,   ratus,  eo  nunquam 

?v  EvxT^ptov  tfpuro  t>0  a*yt'ou  fA*pi«vou-  »opfe«t  pervasuros  infideles propter  difticultati            istan- 

(oeXeuceo-ai  ^Ovo:  Jta  to  ^aSaTov  x«i  tiara  loci.  Quod  ubi   factum,  coeperunl  quidem  spi- 

l0v  e.v«t  rov  t_ttov.  ToOtov  5.  ysvopievou,  r;p;avT.  ritu  pauperes ex  eorum  nuraeru.  m.„s  Dommus   ad 

rt,  o0_  x«i  ei_  to  oixeiov  ccenam  vocabat,  convenire  ad  Patrera  et  rogare,  ut 

Qy   //)c,  ;  K<t  '      _ ,.;-,,--,,  r(2  r xrpi,  it«i  tr)v  reciperenturiu  contubernium. IUe vero misericordia 

,9ac    rO  *s  oirXa7xvt?otxevo<;  _*'  avroi?,  permotus  suscipiebat  et  saluti  corporum  ammarum- 

£V'y--o  rovrovc   x«i   Mv  xai  awfiarwv  avrwv  r«v  que  consulebat.  Et  factum  est  decursu  temporis,  ut 

uero.    K«r«   fxtxpov  *2   „poifr-o_  fratresjam   essent  ad  duodecim,  vel  etiam  plures, 

tov  ypdvou  aU^auv  uiyoi  rwv  _,_-_'ex«,  >tai  irXet_ve,  et  locus.  Deo  juvante.  evasent  tnonastenum.  Enim- 

;„;  **                 (  |  0o  ffuvepyouvros   _  rfiiofi  _y_vero-  vero  fugieban!  plurimi  operosam  regulam  et  spmo- 

r-/;(v_„                    paaxovTWv  ro  SpacrixovTou  xavovos,  sam  vit_e  rationem,  quotquot  spatiosatn    mm  praj- 

;,;.0  oxxy)POV  --?•  JwiVisc,  oaoi  -v;v  TrXaretav  ooov  r>5_  ferebant   angust»,  tolerantibus  eam  Dei   amantibus 

__£v.;.  -,;.;„,;  -&,  5_  ye  tptXoOewv  Syxaprepoi.vTa>v,  viris  et  perferentibus  omma  propter  regnum  ccelo- 

;yl  ;.h:„               -u>,  m  r^y  r_,v  ovpavwv  (3aatXet'av.  rura.  Erant  porro  duo  quidam  germani  fratres  vtci- 


3«».o,evot  V;o.,v-o  aaraXaXetv  toO  tTtvtatou,  icat  tv  qut  sancto  v.ro  ei  quavt,  uu««,uu_  ---, 
,avri  «vrov  Lavpetv,  «Xrfvov  etvat  re  Xe7ovre4  xai  seductorera  vocantes  et  magnura  hypocritam  et 
ko>   Wo-/v  ti  r,  ■U-^ry,  M\  d  ri  aXXo eWev     mendacem  et  qmcquid  altud  suggerebai  tmprobitas. 


itavr 

payov,  U7toxptTr<v  Te  >ta(  <|eua 

y;  /y.Ma.. 

1,7  Tavra  Je   6   aa>tapt05  «Kovaa^,   «"/wvt^ero  nrav- 


37  Hajc    beatus    Vir    cum  audisset,    conabatur   s '  yil^nan' 


37  Tavra  fc   o   fxfnc^».  «Kovaa^,  ^vt^ero  ^-  ^^.  ^.q  ^^  e_tingU8re  et  cordibus  eorura  « 

Totorpono)?  tov  cpSovov   avtciv  wttaaBeaat,  Jtat  aTrooe-  ^^  ^.^  ^  ^^  pog(  assecu(lus  est    F 

paTteuaai   aOruv    t^    **(«<*«.    °    ZX£,  «w»1*»   ^;  Cum  enjm  mi  calumniis impeterent  et  maledictis  ve- 

oXryov  ExetVwv  yap  .ta6aXX6vTtov  xa!   a^otfpa  >taxo-  hementer  |acerarent>  ipse  contra  laudibus  cumulare 
XoyoivTWv,   0VT05   ri    Svavrtov    oyx   Bffavero  sufHfMW,         „mmflndare    muitura  apu.I    omnes,    ut    ^u.ctos 


tur  sexcenta  effundentes  convicia  et  Impudenter 
contumeliis pugnarent,  tunc  Pater  pr  |  tfra- 
tribus;  nequisquam  iliis  quippiam  responderet;  et 
Davidem  in  ore  habens  abibat.  A«  illi  videntes 
l0clamore  dicere  :  Vides hypocritam ? Se ipsum 
sanctum  et  nos  aestimat  daemones.  Nonne  bene 
dicebamus,  a  diabolo  te  buc  adductum,  ut  pugnam 
qUOtidie  conseramus?  [He  vero  audiens  nil  respon- 
debat,  scd  vesperi,  aul  etiam  postridie,  postquam 
eos  ad  prandium  ridisset  ingressos,  accedebat,  pro- 
cumbensque  petebat  veniara.  Tum  vero  convescens, 
communique  tetitia  perfruens,  egregia  suapm 
tia  corda  eorum  deliniebat  et  tum  gaudio  suam  m 
1IU  reverteb  itur.  Post  aliquantum  temporis  natu 
avrwv  xai  tompxp  f^era  X«p5«««  "^  ,0^V  „',',.  frater  n.o.-iens,  ornnia,  Mu;,  possidebat.  san- 
Me:a  o,-  /povov  ,'xavov  teXeuwv  o  a£-".-.po,  ««***,  ™  J^  {  u  et  iVatrera  commendatum  reliquit, 
w  r«t«  ffp*  tov  ^ov  irarpoi  xareXtitev  iiti  «>  secundum  Dei  voluntatem   dispoauit  omnia. 

B  ro  x«i  tov  «^eXtoov  «vtov,  x«i  «*W  «««  wxovof«i<«     et  ipse  Qjadam 


..^pappvevto? 

ttxpvc  toO  ^txatov  pupta;  ^oiooptV?  eXocXqvv,  avataxw- 
tw?  fjiaxoftevoi  xai  vSpiCovte..  '0  os  irat>ip  Ttapay; 
to^  a'5eX(yot?  pittva  p^ev  aCroF;  avtaTtoxpt^vat,  atptov 
Iv  to)  ato/jiati  avtoii  tov  A*oio  vjrexwpet.  Kaxetvot 
«vt6v  Qetopovvtes,  xpavyafcovtes  tteyov  BXeiret?  tov 
uicoxpiTr,v  ;  eE«ut9V  Ttotet  ayiov,  xai  >>*;  6*a/fxov««.  Ow 
vofjiev,  5ti  6  otaco).o;  ae  Sv9«u9«  wyayev,  ?v« 
x«6  rp£p^v  ptaxt&fteQa;  '<>oe  «xouwv  oux  aTrexpivero' 
aXXa  Tr;:  iorsp?:  xaraXaSouor*,  etre  rp  bauptov  rpi- 
pa,  >5vixa  eOet&pei  on  eiaijXQov  rov  yeuaaa9ai,  a*irepxo- 


881 


VITA  S.  NILI  ABATIS. 


00  v 

a  Ouadam  porro  die  venit  in  monasterium  filius  ab-  mi  tt  &*£'«*  «J*  M'«  di  tS»  ^  ^ 
A  Sa^s  Georgii  tres  secum  affereus  vaccas  valde  pul-  o  *,.<«»  «66«  J^  ev  £  ^^  ^ 
-  »«■*«*■•  Sas  et  magnas.  Accersivit  ergo  magnns  Pa.er  se-  •**»**<  «««  e*..J«<  .*»  ^  ■„;  ^ 
„em  et  aTt  Cur  hasce  vaccas  huc  attnlisti ,  Ille  Xeo«.  _«e .  pym.  M  y.p,»«  My*  «„„.,  _, 
vero  coiligans  sibi  manus,  ut  coram  princ.p.bus 
fieri  solet.  cum  timore  respondit  :  Plunmum  vene- 
rande  Pater.  quoniam  fratre»  laborant  ad  comparan- 
dum  panem  quotidianum,  commodum  erit,  81  per  te 
licebit.  eas  habere  ad  labores  mod.ce  sublevandos 

38  Et  magnus  pater  :  Non  his.  inquit.  .nd.gent         38  Aeye.  ouv  jrpo,  «uto»  o  narfp.  0»  yptfe»  ^ 
fritres   imo  condncit  eis,  ut  laborent.  Vade  ig.tur,      fco.ta.v  ol  «JeX<?or    p«XXov  oe   wpWp,,  «Otois,  fc, 
™<-ta  et  dilargire  pauperibus.  Statim  ut  senei  au-      ■ 
divit.  nulla  intDerposita  mora,  sublat  s  manicis  bra- 
chianudavit,  et  arrepto  gladio,  ad  «edendas    b  . 
vaccas,etimplessetpraceptnm,,,s.Paterve,o 


Georgii  obe- 
dtentla, 


KOiriWOl.  AXV  ot7ce>.9cov  o<f«l.ov,  __«_  oia_._;  autovq  wft 

**«  pwfi  ftpo? 


TfTWYOX^.   I'Ai9ea)>_  0£   6  yepwv  e&couero.c,    .., 
wpav    pe/Kcac,    avexofxcoWaTO    tz;    yEtpac,    y.7(  . 

,ptam.  n  r  «™»  (*«-/.«.>«>  o>«£«>evo4  6p^«t  nfi  teX.._.  ..  tf^ 

Icclamando  manum  detinuisset.  Cogmta  ergo  Pater  ._.,.  k«i  mUfm»  <*»  euSfofe  e.  p  .«#_,  ,__«„, , 

£ri_s  animo  Abrahamica  virtute.  Ne  occidas,  m-  _t.<o.  rh  *_ p«  _«*X.«v.  To.e  yvov ;  .  t»  .,p  t.  __«__ 

«nit   nnia  narum  utilitatis  erit  :  sed  duas   quidem  ,»,«1«»   ....  ta0t  «»t<w  fe  fwm*  «V    ,,,  |__ 

„.____  e-entioribus  et  numerosioribus  monasteri.s,  «4  tXfe*  IpXt.  y.»«r«e;  «XX«  t«  p»  J.o 

♦  TTm   vero  cum   vicinis  jungentes    necessitatem  ._  b&9  |eov«_T_pc«  /.«.  _X«8»»T_i_rep_,  ti  ., 

J,  ram  sublevemus  :  nain  quod  eupra  indigentiftm  <__;«»««  f*r_  tfiv  m«  _(•-».  tw  xpefc. ,, 

est   ad  aaritiam  pertinet.  Cum  ergo  factu.n  esset.  y^tSc-  fc.  w  te  Ml»  tw  »«•  «XeovtfJ. 

nt  Pater  iusserat,  magnam    frnmenti  copiam  anno  0_*wi« ew *  .*«t«p>.et«?«o  •• .«»«. 

ut  ravei  ju« ^      -       o _  ,    iam  dabantl  Cum  tJ*fciM»6»mt.»w.Xu»,K«i««»te«43o»vT.»®6o».mte 

B  ,  llo  coUegerun  ^ZnZL,Ymnm  iseent  cum  K  tp*  ^X,fi»  ix  t.v  p^  b  tc?  P, 

tirinmentison;,-.,..redirentq,.eposteroemola,  ^^Tp*^«*-piJ^.^rtaJ™| 

Imune  Kope    monasterium    essent,  viso   acccnso  hr«tupW»  v.o^ev.v.o,,  „«.  «,  tj  ,,,,  ,,•/,:,,,,, 
•       rJJo   dixernnt  :  In  monasterio  nunc  jejuna-     opfio.»  b  tj  .Jo.  nvp«»  K«..pe»,,v  «,  Xe7o»..v 
tnr     conficin. uus  hic  pnnem  et   comedamus,  ne  si     b  tf  ^«««pccp  >M«w   •»»**•  Oi  to 
li  ,ni  il  uct     enerimns,   et  nos  c,„„  Qlii  jejnne-     ,«i  ^e»,  ;  «m  «iceXW  » 

jejoni  illuc  P«»ene»        iberav£rallt   Cognovit  hoc     «itfi»  wrfflp.  K«'  *«K  «««*».  « 
!^SW£K2  pmfeoto6,  ut  ,ren-      Xe»9«»t..  IM,  M  I  «ri.  ef  -,-  - 
sp.ntu  Pater ■  et  Pra"    P  . '         venientibu3,     1,0  euox»  k.^««.  tj  XeXX«p.T»,,  ,v«  fm  : 

sam  apponer  t    g"J™£^  ^  Lternmqtte      ,9«o«»t»»  M  t.S  (e»X.«  ye»o^e9,  b, ... 


a  monasterio  longe  eratis,  aut  servi  mei  estis.  ut, 
Quiame  timetis,  clam  comedutis?  Vos  fratres  mei 
estis  et  panis  vester  est  labor,  nec  est,  qui  prmter 
voluntatem  vos  adigat.  Hoc  igitur  scientes,  nibil 
unquam  committatis,  per  quod  Regula  frangatur. 
Quod  illi  audientes  prostraverunt  se,  promiserunt- 
que,  in  posterum  vitam  se  emendaturos. 


et  pianwrs.  39  Alio  tempore  cum  Pater  abesset   virgo  qum- 

C    dam   venit  in   monasterium,  ut  eura  alloqueretur  : 
nec  sciebat,  malleillum  aspidis  commercium,  quam 
mulieris  colloquium.  Et  c 
in  cellis  morarentur  ii  nem 


«wwfe  IrvTY^eTs;  «  JoOXoi  f*ou  ^y/i-i,  rva^w 
Lov  q66ov  AaOpa  btfmi ;  'YFrc  «a^oi  pnu  m  »• 

o  ^tU  OuETfoo:  /.otto,  acriv.  /ai  oOos.:  bnv  o  - 
W  t,v  irpoafoeatv  v^^ov.  ToOto  totwv  yivow** 
>T|    Tt'  ra^  ^avova  mrfmn   01  %   a*. 

cjaa9at. 

39  "AXXote  n«X.v  toO   W«X.»   r«rp.S  ev  TJ 
p,  vn«,/.ovTo;  mXufle    tk  rr«p9ev.?  ov^ 
.      po»Xepie'vr„  |i»  et}u"«  5t.  jtpe«.pe'T«.  p 
;um  fratres  o.nnes  quiete      ywm  ^iMaw.  Tiv  oe  «JeX,»»  e<«  t«  «m    ^ 
ninem  illa  vidisset  in  ec-     &M,  »o5«e  «it«  *  eKxX«««»  MW^ 


i„  cellis  morarentnr  et  nem.nem  .Ua  v  d.sset  m  ec  S.»t«»,  -*-^«"  ™  ^rb  ei  «^ 

clesia,  ingressa  est  et  oravit.  Ut  ergo  fratres  egres-  -,«,  w*.t..    W.»r  t  5e  «rw  t  Wwj. 

sam  vidernnt,  conqnesti  de   illa  ennt,  quod  prae-  lydyyuw»  ««  «ws  ^ij  _^.     w     «^Xto 

cn  suetndinem  fecisset.  Et  iUa,  nbi  rescivit  Pa-  ?  »  je«9.»e«  *  •,"«»« .  ... -; 

rem   abesse,  confestim   abiit.    Reversns   magnns  dWfat,  to£J»J* „   ^»  «W  - 

Pater  post  dies  quatuor,  coepit  fratres,  qu.  ad  con-  ,«•  xm  «*eX?™  «T"^  „        To,0»t..  ^ 

salutandum  convenerant,  increpare  ac  dicere  :  Ta-  ««r.  . 


Ta-      Matb  «iton  ei«feeMe«»«.  ~»  *"''„„.„«„» ifiA, 

["«tisln  ^nT,q««  nna  mulier  adveniens     £|„  M.  h.  ^-f  j-  -*J      -. 

dnserit  et   vestram   ecclesiam  fcetore   oppleverit^ 

Profecto  digni  estis,  qui  gravi  pcena   mulcte.n.n 

Illi  vero  stupentes  mi.aculum,  procubuerunt  et  v< 

„„»;or,,nt    At  vero    beatus  revera  Georgius,      w™>  p«f">  - — i  < 

^Cr^greditis  oPeribns.etproLus     «eW^,  -I  -££3£g 
iUi  ^ropter  abstinentiam  et  asperum  v.tae  instltn-     ««  jMme.jp*  ««  «   ,„„  9^«e4,  «»jj 
tum!  necnou    obedientiam    nih.l   dijudicantem   et     (myfa^  -  ™  «^  te.    '«        R /*  w  ^ 
summam  Uumilitatem  et  su*  voluntatis  abnegat.o-  .   »> 

...  ,  _X— _:..m  rv>i,rr><i  \i  1 1       a  rl 


abnegatio-  typto»  eon   w  »•«./•— .     .    •_;  ;,yev.    ^'  •.,' 

remTquodTsrervocatur  martyrium.  migravit  ad  AmXrf^  tJ  «   «^  „xA.p"6«>  5 

Dominnm,  pr.mia  recepturus.  propter  qum  snsti-  W«^  te»  ©T  W^"»«?«fr  ^' 

nuit  omnia.  Super  Uoc  magnus  Pater  egit  Deo  gra-  8*s     .xtfeo»  IW^LJ^. 


IieiU,     4UUVA      to.    cv     »v>-e*v«.        . v » 

Dominum,  preemia  recepturus,  propter  qt 

nuit  omnia.  Super  hoc  magnus  Pater  egit  ueu  g.a-         ■■»   r-r-_  '-_t '  '     -  -po^ayeTO. 

tias,    pro   certo  habens,  se  priraitias  suas  obtulisse      *ap7rov  «™  W  XptoTwTipo     / 

CUristo,  egregium  suae    agricolationis   fructum   et 

oblationera  acceptissimam. 


A>N°' 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


28S 


ANNOTATA. 

a  De  Georgio,  qui  tantts  hic  lauttibus  ornatur,  nihit  upud  Cajcianum  vcl  alios  lcgo. 

b  Castellum  kactenus  pro  nomine  communi  habui  et  inobsefvalum  propterea  prxterivi;  hic  proprium  est. 
Erat  lorte  situm  intra  muros  civitatis  vel  castri  enjuidam,  unde  nomen derivatum  est,  cum  reliqua  moHasteria 
solercntah  urbibui  wjuncla  i  potius  de  Basilicatm  ulterioris  urbe  Castellanelensi  sermo  < 

c  Bisinianum,  aysod  alii  Besidias,  Itali  Bisignano  appeltant,  civitas  Calabrist  parva  est;  episcopalu  tamen 
submetropoli  Rossancnsi,  unde  18  circiUr  millian  Italico  tantumque  fere  ab  ora  maris  Tyrrheni  iltstat. 

d  Agresta  sspe  laudatus   in  Vita  8.   Basilii  pag.  3G1  tcribit,  prope  prmrupta  loca,  qux  S.  Demetrii  vo- 
cuntur,  abbatiam  esse  a  S.  Adriano  nominatum,  reliquiisqne,  privilegiit  tl  redditibus  divitem.  Mappae  geogra- 
pluea  qumto  millian  Bisiniano  im Septemirionem,  decimo  vero  vemu  Occidenlem   Rossano  distaniem  \ 
exhibentS.  Demetrii  titulo  ineignitum^  ie  quo  verisimiliter  loquitur  Agresta, 


D 

A.  DISC1POLO. 


CAPUT    VI. 

S.  Nilus  glorice  suique  contcmplor  Caniscam,  suum  olim  magistrum,  a<l  despectum 
divitiurum  hortalur  :  fralrct  omiione  contra  damonis  insidias  munit  cajcamque 
illnii/in  obedienliam  experitur  :  avavi  praypositi  bona  sibi  tcstamenlo  iegata  pavpe- 
ribus  elargitur:  parlhenonem  restaurat  :  populi   turbam  fugit. 


B 


_/\_vt6;  £e  ave£a*XewrTa  ejr"wv  h  -?,  ■\r/f,  -y.  rou  aycou 
ewtyyeXioU  h~y'l.\J-y-.'j.-  y.y.l  ro,  'Tptettj  6*6  p;  /.'/., rrr'-i 
Ly.coi,   \j-r.ok   yj.f^rr.i  iJenote  jtareae^aTo 

axovaai  oZov  oV/noTe  Hvopa  |>tv  t/_ov    ?.'/'/. 

aet  t6  oadvnuM.  iravTWv  JtaTWrepoy  £//•>/,  wc.  &va  '■'•>'■> 
zayaxoiv     acteXcfwv    eavrov  o.     Ato    xat    rwv 

rlxvwv  rijs  ep^fAOTJ  irXr,8uvoczevwv,  >cai  xa0'  tplpav  ufl 
aurou  irvevaarixwG  yevwj/iywv,  /.^t  6uayyeXtxwc;  irottAai- 
vouevwv,   erep  pauptes/tatj  tfvopta    Trao-a; 

mitpOf  '.  ^:  £WTJCj  KVTOV  EV£/£t'pt'£V  WV  £'.  :  U7T>7p«[e  ^ai 
jrpwTOCj  6  7rapCjxaxa*ptOTOCj  xai  rpiad*aiocj  QpoxXos,  avtfp 
^  n  iratdevaew;  atpocTpa  iteiretpatievoe;, 

/-a  t'm.  itai  rwv 

oVrepov  sxTe^evrwv  jciSwtiov  r>?v  otWay  xapoYay   airo- 

te/eoac.    'OoTCCj    sAe/£T0     7Tp6    TOU    ttOVattai     6TI   v:'o;    WVj 

ev  rw  Jtaarpw  ruyjr;a*vwy,  rotaurr,v  laxr/xeyai  rijv  epya- 
atav  xa9'  Bxa*ar/jV  yyjareuwv  lairepacj,  tcai  t^  avayywcei 
OYoXaCwv,  «:■:/.//:•/:  t£  t'ov  botaiovTWV  /-ai  r'cTuvovrwv 
PpwazTO)^  T£  >cai  noftarwv,  ianioot^    u 

opQpou   iraoa?  rac  rta^   rou   n^trrpou  7rAnjpwy    ro 

JwXr^ptov,  scai  «ta^'  Udtavnv  %p%v  ocurwv  irotwv  p.eT^- 
votas,  ocra^  Baurfi  Sxetvos  rUTtwaa^  s.ytvwaxev.  Ouoei?  yap 
ryjv  ev  xpuTcrw  Epyaacav  scurou  w7ct'araTo.  Ouro;    rotvuv 
EtaeASwv  £(:  -6  jxovaJixov  ar^tov,  Jtai  utt6  tou  6awu 
n    7T^Tp6;  J7UWV  NecXov  t.:  ivaplrou  itoXtreta^  r>5v  o<ypayio« 
evayjpiavOec^,  roaaurri  Eyjcpareta  t£  >tai  aax>?aei   eoutov 
xa8u7ce6aXev,  ware  wexpwaai  avrou  tz  p^X^  rd  sro  "':; 
yvi;,    /.at   aoQevecaccj  mxpatcj   icpaaffaXacaai   fze*%pi  /-»' 
aur>7?    t/5:  £a/aT/,«;   dvairvo)?^.    AXXa   tx    pe/    eieeivou 
txava  ovra  cJiav  auyypaxpyjv  wtpeXeta^  ct6ar>7V  BxreXeaai, 
to*)  Ta  iravra  ETrtoTacxlvw  jeai  iraacv  aTToowouvri  Jtara  rov 
Wtov  xinov  0ew  ava^awcAey  jifX6tcj  5e  eTri  T>}y  roij  fxeya'- 
Xov  7T5:to6:  JiyWflatV  av^/.yu^wyev. 


41  'Ev  rw  icatp^  bte/vw  aecacjtou  pteyaXou  jcaraXa- 
66vtoc  t6  'PuataVov  peT^  7roXXwv  w/yr.pLw  6/z^po- 
xXuai*av,  xai  rov  avwrepou  ^e'pou;  B7rayaaravTo?  ow 
oi/.ot;xai  eC/ty.o-oi;,  *oi  ElteXOoVTOCJ  rou  jtarWTepou,  /.^- 
K'{"*vt6;  Te  otxou;  xac  e/./.W*;,  >tai  pt*3  sccdeaQevTO^ 
Bc-fivl  pt6vr,v  rftv  xa0oXcx»?v  lxxXy)t?c'av,  xac  to  Svo/co 
a'-(  tV;  EcpyjvvTC,  9auc£aor6v  nv  Jtac  «pooepov  Tof;  opwai  to 

i«,  d?XXa  i;  aAXwv  ^aivopeva  t«  iravra,  «ai 
av^eTepwv.  T6  ^s  irapdcToiov,  6ti  ev  rwovrw  jearaxXuaaS 
cpoSepw  ou^eptta  i|o>/y;  dv^pwirou  y;  xrf/vov^  dirwX6T0. 
Taura  rocvvv  iroXXwv  eEr,*/oupte'vo>v  tw  ccaxapm',  Jtai  erct 
toutoi;  BKrrXyimuevou  eooEev  a-JTO)  peTa  Tav-a  6CaeX9eTv 
xai   lataeHmu  -<k  yeyovora.  '0  oi  rpoTroc  t>*;  e).evo-£'J; 


1 


pse  vero  indelelnlia  gerens  animo  sancti  Evange-  p 
lii    prscepta,  et    illud  :  Vos    autem    nolitfl  vocari   ,'.n„.u  abba. 
Rabbi,  nec   vocemini    Magistri  :  numquam   passus  ci«  vfi 

>eari  quovis  uoniine,  quod  opinionem  glorije 
prae  se  ferret  :  sed  infra  omnes  bumillime  de  se 
seniiens,  unum  se  de  minimis  fratribus  habebat. 
Qoapropter,  creseente  numero  filiorum  eremi,  et 
spiritaliter  ex  ipso,  qui  Evan 
\iverent  regula,  tiluluin  hegnmeni  toto  vitze 
suae  tempore  alteri  tribuebat  :  quorum  unusetpri- 
mus  extitit  beatissimus  et  sanctissimus    Pi-ocius  a,  a 

vir  humanioribus  litteris  appnrae  eruditus,  et  qui 
siium  cor  fecerat  sacrorum  et  profanorum  librorum 
arcam  et  tam  eorura.  qua?  nunquarn  divolgata, 
quam  quaa  postea  in  lucem  edita  sunt.  Narrabant 
autem,  illum,  antequam  mon  icnus  esset,  in  eo  se 
juvenem  exercuisse,  at  quotidie  ad  vesperam  u 
jejunaref,  itione  totus  esset  et  abstineret 

cibo  et  potu,  qui  ardoris  voluptatisqne  foraes  esset: 
a  vespera  ad  matutinum  tempus  cunctas  peragra- 
ret  civitatis  ecclesias  totum  recitando  psalterium 
ei  ad  januam  cujusque  ecclesiaa  tot  profundis  iu- 
curvationibus  se  inflecteivt.  quod  ipse  sibi  praBsti- 
tuisse  seiebat  :  nam  occulta  ejus  opera  nulli  pate- 
bant.  Hie  monasticum  ingressus  stadium,  sigilloque 
instituti  ad  virtutern  ferentis  a  sancto  patre  nostro 
Nilo  insignitus,  tanta  abstinentia,  tantaque  vitaa 
asperitate  usus  est,  ut  membra  sua,  qua*  sunt  su- 
per  terram.  morthlcaverit,  et  molestissimis  morbis 
afflictus  fuerit  usque  ad  ultimum  vii.e  sptritum. 
Verum  res  abeo  gestas,  qux  integraa  historiaa  uti- 
litatis  plena?  possent  esse  materies  ,  relinquamas 
illi,  quem  nihil  latet  el  qui  pro  l.ibore  suo  quemque 
remunerat,  et  ad  magni  Patris  narrntiu/Kmi  re- 
dean 

41  Per  id  tempus  Rossano  post  veheraentissimos   s.  Nilui 
multorurn  tlierum    ac  noctium  imbres  magHO  terrtt   i"""s  s(sr 

.      .  ,  .        niirndum 

motu  quassato  et  supenon  ejusparte,  hoi  ,r/ 

bus  et   templis,  ooUapaa  in  inferiorem,   ita  ut  do- 

mos  et  ecclesias  obruerit,  exeept.t  episcopali  eccle- 
sia  ob    reverentiam    s;iuet;e  Irenes    b,  admiramluru  . 

erat  et  horribile  videntibus  spectaeulum,  eiuu  mu- 
tata  esset  ubique  rerum  faeies  et  alia  se  oculis  pro 
aliis  offerrent.  Et  quod  stuporem  movebat,  in  tam 
horreudo  diluvio  nullus  homo,  nuJlum  jumentura 
perierat.  Cum  lnte  multus  nan-antes  beatus  Pater 
audiret  et  obstupesceret,  visum  illi  est  postraodum 
ingredi  et  contueri,  quod  coutigerat.  Ingressus  an- 

tera 


286 


VITA  S.   MLI  ABBATIS. 


tem  est  ad  hunc  modum.    Projectam  in    via  pellem      *vtoO    h  Tot6o6V    evp&v   ya,    xaTa   t*v    fifo  0^ 

tel"  ..  ...  •_- i:~«-.it      -..tllinm  /y/f.iffP.ZOC    £0&lL/.£VOV.  /ftl  TOVTQ    7 H  XEffiffAvi    «1.*«.    ...   v. 


lis  petentes,  dicentesque  :  Heus  Bulgare  Ca ogere  . 

alii  Francum,  alii   vocabant   Armenium.  IUe 

tacitus  cum  omnia   perspexisset,  ad  vesperamcon-     *j.»7---  ?t>r 

tultseinmaiorera  ecclesiam,    et   abjecta  pelle  de     51  otom»>v,    mpJ^woc   iravTa,  ^  ^ 

capite,  vilique  pallio  humeris  imposito,  subit  magno 

,.,/„,  devotioniset  compunctionis  affectu,  ut  ado 

ret  Virginem  omni  puritate  sublimiorem,  cnjus  llle 

ductu  et  patrocinio  vivebat,  Cum    vero    Praef. 

custodia  templi    vidisset   eum,  Camscas  nomine. 

qno  is  olim  prceceptore  usus  fuerat,  et  quidam  aln 
srdotes,  et  magnum  Patrem  agnovissent,  acces- 


araruvi  ad 

n.plum 

dtottiarwn 


] 


..  \vaa$  avTovc,   TraplfxetVEv  ev 

ryj  iv.v.t.tniy.  u&xa  tov   «vtov  \ov,  ovpL.outauow 

alr&  -x&jvat  dnb  tov  xoapov,  xai  Jiaaaiaai  xr,v  ■\y/0 

THv  yap  uviir.T.i  yvvaixi  avvfo.eic,  pr,$  yaorpt. 


,  !p»  xaAoyr.pe-   xai 
Qpayxov  avtov  anexaXovv,  -/.71  aXXot  'Apf«viov.   Awtoe 

#_    cio: 

xeaaXrfe  r6  Seppta,  0et's  t&  t6  evteVes  7rept66).aiov  bji! 
twv  &rm,  £to£px£Tai  f».era  tto%v  xat  Jtatavv?e&)s  ttoo- 
axvvttoat  tr/V  unepayvov  ©botoxov,  t/.v  avroii  Trai&tyM- 
yov  xa«  irpoaTaTtv.  caebv  oe  avTov  6  npoaptovaptos,  -^ 
£A£-  £to  Kaviaxw.  ,  dtOa<:za).o;  butov  xpr.fxaTiaas  uoti, 
,  „;  «XXo.  rfiv fafa.  rnfc,  *«<  fa-rim,  fa  6  ^» 
;  ,,|11S  provoiuti  8Unt,  admirantes     *«*?  br-.  «M«  >•  «T""  ««  «»  »4 

serunieiaa    p  i       1  Eevitoixevoi  eiri  rn  7rapa.ocw  7rapovoia  avrov. 

de  insolito  ejus  aaventu.  -     -  r  ^  <      >       ^ 

42  llle  vero salutaria  cunctis  monita  dedit,  mag-         ^   a{,to;  o.  iraoi  ra  avpyipovxa  icpooetTi^v,  x« 
naque  utilitate  impertita  dimisit,  mansitque  in  ec-     ^ya\^  ^{Kiaet^  %al  aTtokv 

a  cum  sao  praeceptore,  et  consilium  dabat,  ut 
valedicerel  seculo  et  salutem  animae  qusereret.  Vixe- 
ratenim  in  ls  perpetuo  ccelibatu,  non  gulae,  aut 
ventri,  aut  mollitiae  deditns,  sed  avaritiee  morbo 
adeo  implicatus,  ut   videretur  muscse  similis 

irretit-e.TJndeetiamPater  hacest  in 
eum  usus  parabola.  Qui  ventris,  inquil  Ltate 

tur,  estcurse  min  t  laborib 

ceant  :  tu  vero  cum  hac  necessitate  liber  sis,  quid 
frustra  sedes,  etcoliigis  tibi,  quse  in  stercus  abeunt 
ej  eorum  repleris  graveolentia?  Respondit  ille  : 
Multisane  sumus,  reverende  Pater,qui  vit»  tuas 
institutum  beatum  praedicamus,  et  saepe  consilium 
iniHll:.  exeuDdi  ad  pietatem  tuam,  sedquianon 
fert  nobis  animus  abstinere  vino,  detemti  ab  hoc 
sumus.  Et  magnus  Pater  :  Vcnite,  inquit,  facite  vo- 
bis  novas  bene  obstructas  et  implete  eas  vino,. 

hauritejugiter  etbibite.  Rursus  illo  excusante  se 
excusationibusinpeccatisetadhortationinonauscul- 
tante,  surgens  multa  de  nocte  magnus  Pater  egres- 
sus  est  et  recessit  inde,  hoc  tantum  avaro  dicens  : 
Hei  mihi,  pracceptor,  tunc  pcenitebit  te,  cum  nihil 
proderit.  Non  multo  post  matutinos  hymnos  canen- 
tern  in  monasterio  Banctum  Patrera  intolerandus 
repente  morbus  invasit,  ut  cum  absolvere  Divinum 

officium  non  posset,  egressus  in  stratura  currueret, 
.  .  t  ._ : ««-^  r.,r.+«;c   r.o. 


„apyia  r,  f.>y/.£t'a  xaTa^ov^Wfxevo;,  -r,  J.  (Di).apyupj«  g 
roaovrov   vmo%£    avp.ii  o«,    oaov   xai   fxvta  rjj 

aoyyyr*  TiepiTcapetaa.  Ato  xai  6  itarr.p  zr.v  TrapaSo^ 
TavT/.v  Trpo?  avTov  etpwev  jOti  oi  y.lv  rf,  -;;  yaoTpo; 
ayav/.a'Cop£vot  %ozlat  eOXoyox;  rat?  vtrr.peatat?  npooxap- 
rgpovat-  ov  oi  xavzrm  ev-o;  -jy/y.vw,  xi  xai  \ukf» 
7rapaxa0y»aai  toi«  lxxo7rpovfjtevoi?,  xai  t^;  ixecvow  Jvob- 
ota;    f*6TaXafji6ave^;   'Eiti   tovtoi?  r   enuvoc- 

"OvtoJ.  tifJtte  iwtep,  7To)>ot  eafxev  o!  fxaxaptCovTeq  m 
■zr.v  icoXtTBiav  xat  7ro».a/t;  e6ovXeva*>e0a  tov  eEbX9«v 
Trpoc  tv:v  ay,v  a7to)avvy,v,  aUa  5ta  :o;«  5vvaa9at ^ 
«veu  oivov  (.twaai,  iXtyytaaafxev  tovto  7rpa?at.  Aiyei 
avTWOLteya^  Aevte  xai  JiowjaaTe  ufxtv  yvTot;  xaivo  ; 
Uixm  avyxex^etOfJllvov^,  /ai   y£^£*oavT£;  av:oo:  o.vov 
cn/T^aate  aeva'o)(;  wxl  ikets.  Tov  os  iraXiv  rrpoipao^o- 
a£vov  7cpO(?aaei«  £V   a>apTtat;,  xai  tx;;  Trapaiveoew;  p« 
av^ovivov,  evvvyov   ).tav   avavTa?  6  riyac,  tW%  m 
6ireYc_py,ae  twv  £/£io£,  etitwv  ttgo;  tov  cotXapyupov  Bxetvov 
svo^aa.  ^OTt  oi>oi  JtxflioxaXe,  tot£  pttaam**,  *» 
ovxLe^-   0>.-yov  to-vvv  xatpov  M 
ootov   TraTpo;   £v  t&  ptovaOT/.piV   rov;  ooOptvov;  ipw. 
.^cTaovvTo;,  ttovo;  KaT£o-/£v  avtov  £;a-  fTO 


£7-LT£/.OVVTO_,      ,.'JVJ-      «*w^w      —.--  .  ,  ,    . 

officium  non  posset,  egres.  ruere.,      &fl«  ^    Jvvy^lvTa  «vtov  *  ^^  ^-^ 

quo  ferre  dolores  posset.  Interira    ecce  fratns  Ca-     ^,  x«i  pt>,  ..vtov  ev m*  «u^.  -       ^ 

ilhus  Rlius  propere  ingressus  epistolara  ejus     .tto^v  t^;  «>.^y«^    »«  wr  s         ^^  p 
ad  Patrem  attulit    hujusmodi.  Veni  Pater   sancte,      |y.6l'Vov  rov  Kavioxa  eto>jA9e  opop.ato,      P 

-  -;-'  -y.xioy.  TOtavry,v  a£vpo  «^r     ', 


sume  tibi  multam  pecunia  vim,  quam  inepte  collegi 
in  perniciem  animaB  meae,  ne  forte  illam  diabolus 
rapiat  et  lucrum  ex  ea  mibi  eripiat.  Ecce  enim  jam 
morior  et  vocat  me  allerius  vitae  tribunal. 


hortatur 
fratres  con- 
tra  dtmonis 
insultus 


43  Cuin  haec  legisset,  volebat  quidem  Pater  ad 
eum  ire,  vincente  suorum  viscerura  charitate,  verum 
doloribus  graviter  oppressus,  a  proposito  retraheba- 


i^epeiv   Ta;  a/ 
Ixeivov  tov  Kaviaxa  £t 
£_  avTov  Trpo;  tov  iratept* 
^A  ?iv  mU»  kXoOtov,  b  *•**  «*Jg 

•Bovr-pXomiv  inovrfoTco),  **■'  f«  "  b««-«W 

Ot/.aGTy',ptov. 

43  TavTa  «vaVvov;  o   mxr,?     h   W™    «JJ 


Trpoft    auTOv,    Tot;    Dnw»^,    u»._-/A-     -  ■     «^, 

doloribus  graviter  oppressus,  a  proposuo  reuaueuar      ^  ^vot;  Jetvcos  ovv£/.oy-:vo-  rov  p        r      ^      ;r, 

tur  Aitergolatori  epistola  :  Non  opus  habet  Chri-     T6T0.  A^ei^e  tw  ««oxopojy  to>v  VPW         ^^ 

stus  patrui  tui  pecunia.  Ipse   enira  dixit,    Reddite,      gXet  6  XptOTo?  tSvtov  oov  ©eiov gw  ^ 06OO 

quaB  sunt  ca^saris,    ca^sari,  et  quae    sunt   Dei,  Deo.      i?YiMV-   A«a8tont.  Katoapo^  K«fl»p«.  ^ 

Tu   vero  abi,  propera,    vivura  quippe    ipsum   forte      xC}  ©eS.    ^v   o.  a7£;  iropevov,  im  j 'V     .       ^ 

arapbus  non  videbis.  IUe  cursim  reversus,  mortuum      «fcfr,   Beaoy,.    0  os  vitooTp^  op  r^        .r  ^. 

reperit  et  facultates  ejus    a  fisco  raptas.    At   vero 

beatus  Pater,    ubi   tabellarius   discessit   et  dolores 

abiere,  admiratione  et  stupore  correptus   est,  inef- 

fabilem  Dei  providentiara  obstupescens.  quod  volen- 

tem  se  agere  quidpiam  praeter    ejus   voluntatera  et 

nolentem    prohibuit.    Fratribus  porro    laborera   in 

monte  sustinentibus  in   devolvendis  arabustis  arbo- 


y_vra.  "0  te  oatos  £vO£o>;  t^  tov  aTro/p^    ^ 
tfm,    uiro^oavto.    Kai    tov    *^J     ^  ^  rou 
I^Eet  *ai    9av^art   xaT£OT.,  *?«***     z, 
0eov    acpaTO,  Trpovta,    5t«    povV,9evTa  «*    J^  $ 
,c4  to  a.ToO  Oilrlry.,  *******  f^t*  ^^ 


xrapa  to  avTov  «eAvjfxa,  xat  a^-  -  xv^vt&)v  t«t  ^ 
monte  sustinentibus  in   devolvendis  arabustis  arbo-      &dqto  Iv  zo>  opet  epya£o^o>v,  x^   ^^  /(ipv 
ribus,  ut  agrum  apertum  redderent  et  cultui  aptura,      -,.y:jrvjy.    divtya  itpo.   ro   avoi  .a     -^         ^  .^  t 
ubi  casdua  sylva  erat,  dixit  Spiritus  sanctus  Famulo      ottoorfpov  avti  ^ocoopov,  etTre  .  ol%a>, 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


287 


.    oiWw  Qtpitomrw  IhlBt  ivxu  6'pet  ftpos  tou«  xojuwvt*^  suo  :  Egredere  ad  operantes  in  rnonte  :  nam  adver-   [) 

bcu&)  o  ev^pos  V'JV  oiaooXoc  jrepte*pxeTat  ^Twy,  Ttv*  sarius  vester  diabolus  circuit,  quserens  auem  devo- 

xarwrfy.  n«p«xp-/;fAx  ae  avacT*4  ejropeeo,y)l  /.at  jraaav  ret.  Ille  confestim  surgens  abnt  et  per  totum  illura 

rry  i\tipav   eWvr.v    ovx  wravaaTO    Treptepyoy.evoc  tojc  diem  circumiens  non  destitit  a  comrnonendis  et  ex- 

«oeXifovs  Tra'vT*«,  6ju<?o)vovpevo'$  te  y.y.i  du  jrapayyelwv  citandis  fratribus,  utjugiter  orarent  et  Jesu  Clinsti 

Ttpoawx&oQcti,  x*i  rw  ovdpart  Tvsaou  XptCTov  ajroJtwx&v  nomine  depellerent  adverearium.  Vidi  os  igitur  dia- 

tov  ovTtxetpevov.  [Jiv  ow  o  Jt^SoXo?  rrjv  rou  ap^yiyou  bolus  Praesulis  vigilantiam  etsubditosbene  vallatos, 

tfotpdtXei*?,  /.?t  top  rffiv  ujt/,x6wv  jrepfypa&v,  Trspt  wpav  circiter  horam  decimam  prostravit  arborem   maxi- 

Jexarr.v  bfyzs  peyicrov  oevopov,  xai  Iva  nuva  ipovevoa»;  niam  et   canem   unum  occidit,    atque    ita   confusos 

dt-rilQt  y.y.-r.iyju.ivi:.  Ttvwv  6*e  gceX^wv  jrept  tou  xuvo;  abiit.  Quibusdam  vero  fratribu  m  canis  mo3- 

GXtSou.evov/,  evr,  o  u.i/y.c-  KaXwc  u  «oeX^ot  jrpoaera^ev  rentibus,  dix.it  magnus  Pater  :  .lure,  o  fratre  .   di- 

y,  0et*  rpaifw,  as;  rrpoo-euxeafiai  r,u.y.c,  ul  6iaeX0eTv  ei$  vina    Scriptura    priecepit,    ut   semper    nretur,   ne 

fleip*cptou$  BovXy,0etc  yap  6  ducSoAog  aoeXtpw  Ircayayv.v  intremus  in  tenta  Voleb.it  bolus  in 

tov  Bvpov  avTov,  ov  £i;  rov  xvva   Ki  fratrem  vibrare  suam  iram,  quam  ostendit  in  ca- 

viro  ©eiov  ayye*Xov,  x*0wg  Xeyet  6  ^aXjxoV  n«pe^oaXei     nem,  si  mgelo  Dei   detentus  est ,   sicut  in 

«WXos    Kupiou   xuxXw   rwv   ^oSov^evow   «utov,    xai      Psalmo  habetur  :  Immittet  angelus  Domini   in  cir- 
bvct-y.i  :<'-'>  ;.  cuitu  timentium  eum  e  eos. 

44  Toutoi;  Tot:  Xoyoic  xaj  rpo'jroie  ioioy.iy.-v  a  44  Hujusmodi sermonibus  ac raoi  eos  munu 

4v  iravTt   xatpfi  x*l   Tojrw  Trpoaev)  /i  ourw   Ta;      orare  quovis  loco  ef  tempore,  atque   ita   d    monum   'bedlentiam 

hniSovlac,  twv  dVijjidvwv  exTpeireo9ai.  "Iva  ae  x*t  t>Js     insidias  declinare.  Ut  vero  etiam  rerum  terrenarum 
rwy  y/ifvwv  irpoajr*9efas  avx  aret,    discerentque  ab  eo   vel    ipsi 

*utouc  rrpoTtaav  tvjv  yjraxoy/v  y.y.i  y-j-.r:  t/c  £w>  vitai   obedientiam  praeponere,    aliu  im  egit 

jrejrotvjxe  x*i  «ut6  u.vru.r:  a^tov.  "E9o-  w  rw  ptaxaptw     memoria  dignum.  Moris  eral  beato  Viro  non  a  na- 


B 


e|  apeT>5s  xryjQev  oux  ex  ">uo*ew§,  t6  ev  jravd  i  tura  profecti,   sed   virtute  acquisiti,    sese  qualibet 

|«ut6v  errip.e'p.'t£'-Oat.<'()0-:v  jrnXXaxt?  Iv  eauTw  Xoyt^opts-  in  re  reprehendere  :  quare   secum   ipse    solitariai  E 

vo?  T>iv  tw^  y,<jv-£ia£  yXuxurjjra,  xa«  •v/-ao--jvr,;  v  natem  S83]  ei  quam   sit  omni 

Ltvov.xaioTt  6  k  fiera  afleXtfwv  ;  soliicitudine  vacuum  nihil  possid  iue  spiri- 

r.h  ou  jrpoxojrret,  ^'a^  o   /■'(  uorep^a>]'  taliuvn  certaminum  pngil,  si  ci  q   i    tribus  Bedeat, 

TauTa  jravTa  ev?  ■--  'vuiyyrjvji  ~v  Qullos  faciat  in  virtute  pi  mtin- 

•/  ivvmy.rin    y.y.l  i :'/,pi  x*t  t>";   outojv  gere  possit,  qnin  ev adat   deterior   :   haec,  inquam. 

truvTuy/ac,  wc     u-wiWjiy.c  auTov  xrjc,  y.y-.y.  vouv  0eo»-  omnia  secum  cogitans,  nimh  •  sibi 

p-V;,  /-(  -r,:  evo"o9ej  apujrr>74  Ipyaafaf  -m-i-  multos  babitationis  socios,  et  vel  ipsa  col- 


t.oyiirj.oi.:  ovTiay,yeTo 

Cr/TetTO),  «>-Xa  t6  twv  jtoXXwv,  fva  awSwatv.  eJoEe  toi'vuv     et  Joannes  Calj  :ontrario  se  ofl 

auTw  jretpaaat  «utou^Iv  rtvt  jrapaXdyou  em-yync  jrpa-      illud  Apostoli  :  Ne  im  est,  quaarat,  sed 


©uJiaHai-   Je*Tt  yiv«TaiTovv«vT/ov,T^vav*xc&p>iatyirpo-  tate  mandatura                                                 i  una 

rat.  AiarauVyjv  ouv tijv atrtav t»5?  lo)9tv>j« upwoVa?  vivendum,  quod  ea  ral    ne  po  sent  el  illi  con 

ev  uta  »sXsa0ei'a>!?,  xat  jtovtwv  auvy^potaptevwv,  Xlyet  salutem,  >-t  ipse  a  sun  instituto  non   recedere  :  si 

utoF;  6  u.iyyc-   Ilo/./o';   a^ireXwva?  ire^VTeuyapiev   w  niret,  pra 

0  ^by/Cet                      eov^a,  Jtort  Hanc  igitur  ob  causam  die  4u.Hl.1111  peracto  matutino 


O.V 


T:)iov  -.?:  yuihc  i au>v  EXT>7aafte0*.  A^e  xo|o)uev  £;      Officio  el  prsesentibus  omnibus,  bunc  magnusPater 
oiutwv,  yy.l  tj.r,  eaawptev  et  ptyjftovov  to  flturap  habuit  sermonem.  Vineta,  Patres,   mul  B  plan 

mus,  idque  nobis  avaritim  tribuitur,  eo  quod  sint 


ultra  modum  nostras  indigentiae.   Agitedura,  caeda- 
mus    partem    eorum,    nec    relinquamus,    nisi  quod 
sufficit 
45  His  dictis,  cum   vidisset  illoa   non   abnuere,   lenlat  res  si. 

securim  humeris  tollena  nerrexit  ad  pulchriorem  et  btabaliu 
tov  neXexuv  nd  rwv  w^o>v  auTou  wppjaev  :^c  ro  xaA-  .  s         t  eum    inse.  oWflte.<i. 

Xiov  xai  6U<popo#)T6pov  a/po;   rou  aUTreXwvo^-    o^otw;  Ox;       UDerrorei  uauveres 


45  TauT*  etjrwv,  xac  t'6*w«  on  auyxaTar/9evTat  d?pa« 


tw  0eo)  feliaq  fxr.ob  «utwv  jrpoTtfDjaat  fxe/ptfi  n/y-'^ 
dvamoHc     Tovtov   ovv   n  ^ov.  yeyovoro« 

xat  6W5  «utou  tou  a'yt'ou  Spouc,  /at  ews  T»5  ir/.eXiac, 
oOo£i';  r,ojv/,0^  KaraXa6la0at  tou  jrp^ypxros  tr,v  ujr69e- 
atv  aXX'  ^XXot  uc-v  eXeyov,  oti  oi  \kaya%a\  -i.aeOu^aav 
«XXoiJe,  otio  jrawp  60U/XW0»,  x*t  6"ia   rouTO  ejrotwafi 

•    xai  a/).ot,    oti  rroXXa  ovra  s.yuvv   oux    10 
K^('  touto  ou  0auaaaTOV,  ojrouye  ou^s  «utoI  oiauyxo- 


eo)c  tp^  -pac^  Tfci  'yvo^;  o  rrar.o  t.v  tSv  Texvwu     ram  tertiam.  hi^Ma;l^;;^;uvI>  poUicitug  est  De0t 
vjraxoriv  «VtXX^etaav  tot«  »0«i  i(JTopov^evot?,  ^  ^^  ,  1;;muin  M,!ririlII1  Illhl|  UUs  prsspositu- 

rum    Cum  igitur  divulgatum  hoc  usquead 

montem  Athon  cet  Siciliam  feima  celebratum  esset, 

Qemo  rei   causam  assequi  potuit  :  sed  quidam  aie- 

bant,  monachos  ebriosfuisse  :alii  Patris  iram 

sabantur  :  alii  vero,  quod  multas  haberent  posses- 

siones,    nec  sufficerent  ad    coleudas    ornnes.    Nec 

mirumhoo  est,  quandoquidem  nec  illi  ipsi,  qui  ce- 

oiderant,  causam  norant,  cur  cecidissent,  nisi  qui- 

»nus Pater  detexit  arcanum.  «  mtulerunt 

Dta  feria  quinta  Paschffl  mdnasterio cor- 

siorum  et  magnorum  pisoium  plenam,  nt 

rau**  h ;  x.?.Vl,v  ^v.;:x^'riZ^..     ~"^  affloerentnr  refrigerio  fratree,  diuturn»  ac 

Aaowatv  ot  aoe/.mot  ex  :/,;  no/A/,-  -'-ai  \u--\i9«*  ninno 


288 


VITA  S.  NILI  ABBATIS. 


A.    Pi 


A  nimio  jejunio  confecti  :  et  cum  vidisset  illoe  Pater. 
conspeeii.  piscibus  leviter  exhilaratos  perm.s.t  qui- 

"  dem  desquamari  pisces,  lavari  et  ad  coquendum 
parari,  sed  omnes  mendico  cuidam  tnne  sese  offe- 
renti  donavit,  ne  uno  quidem  relicto.  IU  illos do- 
cuit  ex  animo  canere  :  Domine.  anle  te  omnHesi- 
deriui 
desidc 


Ofty 


y.at  towv  <xutouc  6  7rar»ip,  8ti  ptxpov  rr/alhdi^, 
i^vtc;  xwt  ij&h*,  "'aoe  {aev  e&xwt l&aai,  x«irXfo«, 
xoci  ETOtpaoat  Ttpoc.  to  fyfiacxr  uvoc.  <5k  itpooattou  x«l 
TaAaSovTot;,  didw.zv  OVX&  aTravrac,  py  iiea%  t\  ftCrwv 
tafiivot,  Outok  67rardeuaey  autouc  gy.  diaSeoewc  ilw&Xtn 
to*  Kupte  svavri'ov  o~ou  7caaa  y,  £7u9u{Aia  uou-  xai  rk. 
»«.-/ .1  tr/.»    ,.~:  „ii,«.  : .-o r-,, 


d  speciosi 

Euprax 

bri»  exadificatum.  quod  postea  saoru» ,  »uuj, »»«..      ^  ^^  ^      ^  j,^  fo  ^ 

domicilium  virginnm .  Hujus  sacn  >«>«""*""       ^fc,  pov^s  *«  tofe£  *  Up»'  ««  X«C 
daverat  idem  Euprnxius,  dumessetCon  tan  mopol  ^„^vos,  „1  W  to0  &,„  *£j 

cuidam  monacho,  Anton.o  nom.ne  :  qui  «•"•«"«  '     uaLoww,,  to  tSv    4px»«<*.   ri&nWxd 

peconioaus   et  morti    vicinus,    tin.ens  rapac.taem      r •     ^    _  ^ ^  ^  ,  , 

principumcunctaabsorbenttwo,  ad  tutiMimam  tor- 
rim  beatum  Patremconfugit,  quem  suarum ommum 
rerum  coratorem  inst.tuens,  liber  lum  demura  omni 
sollicitudine  defunctus  est.  , 

46  Quod  ubi    cognovit  Dei  ceconomus,  m.sertus 
2S&.     non  tam  defuncti,  quam  status  monasterii  (jam  emm 


6vp6©iOT©V>  £Trt  TWV  ao/.UAov  Trupyov  xaTa^euyet  ira:£pa 
rov  otfiov  **«  toutov  TravTwv  twv  aurou  KaTaoTffcaK 
emTf07roy,  owtoj  Xoinoy  a<£povn'aTw;  TroXeunwv, 


rpo 

40 
yviafisci 


3  ^OTrep  ay.ouoa;  6  tou  0cou  ontovopog,  xa<  oirW 

Oetc  ou  Toaoikov  ett.  to)  a7ieX06vT.,  oaov  liti  r?,  -h 

de  ecer       1  Lner  ulque  erat  ex  eo  tempore)  .ngres-      p^fc  *«W™t.  (,  y«p  W  «  k.^  ^. 

'•        su    ct     n    Sum  ;  et  mortni  quidem  res  qu*  su-      mI   H«to   ,tepxer«,  «  -  «ore,,  M  :i 

B        e^.     i.M,auPeres  et  eccies.as  et  monasterinm      ,,  ^.^"j"^"!^^ 


f 


nprpnnt         pauperes  et  ecclesias  ei  monasicrium  r-    '{— — -rr--    -  -BfHpwi  wg 

pererani,  111  paupc  .wituendo  tttwyok;,  xat  E/./.Ay.c.atc,  xat  rw  pvaaTyjpiw-  7taoav  %  ,. 

digni 

dis 

cit 

rogans  omnes  civitatem  incolentes,  ut   curam  ma-      ^,,  ---    _  -^^  ,   .        .  aG9£v£,:/pou 

rum  susciperent,  tamquam  mflrmions ^seKue    un         «   -  J^^J  fc'  ,_  xapTrou^ 

etiam  essent    magnam   perceptur.  util.Utem        lud      ^    ;  /^,^,  £av  - 

uxor  ejus  vel.t  m  posterum  cmlibem  v.tam  a,e  e   s  £J  $,  JJ  -V|  ^      ^  ^^ 


bamlugiene  et  amicam  quietem   semper  exoptans,  ^  <^ 

parum  ab  oppido  d.gressus,  petiit  templum  cultor.s  w 

eremi  Joannis  Baptist»,  cujus  etiam  vit»   mst.tu-  l^ 

tum   im.tabatur,  ibique   cum  Deo   sermoc.nabatur  Oew,  ««.  r?  ^e      p    P      x 

totns  in  meditatione  detixus. 


«otsoc  iv  tw  v«oo  toO   ?lXep>faou  y.'A  ^^ 
^vvou.  oO  »uxl  tov  p(ov  ^Xov,  xaxel  jipoawtt.AW  ., 


ANNOTATA.  F 

-x   Dp  Prodo  tot  hic  laudibus  eumulato  nihil  alibi  lego.  ,,.  im. 

t  m££Z*m  :  Eo  tempore  cum  terr*  motus  ingens  R^=  «M «Jj-g  ^. 

bribus  nocte  atque  die  ingruentibus,  ^««.^^"«^nJ^^^  esse''  "* 

eras^ent,  cumque  domos  atque  ecclesias  obru.sset  terr*  motus  ille   neque  al.a  loca  re  jbu9  „„,,. 

?lm  ecclesiam.  qu*  Pacis  nomine  appeUatur.  admirabile  atque  l.orrendum  on.ml,., 
Sm.  otibus-ilratatis  atqne  ex  a.iis  al.is  effect.s.  H£fa£  ^^^Z*  ^ 
Pacis  templum  pariter  I«fiil  C«"i"s  *l  ^'"'9-  Calabnx   hbr,  5  initw,   '/««<'  ^"J"1""  ,,-,■  ,„!■ 

««  illo  Jnine  marlyr  Com,a,,lmoVoU  c„Ua,  de  qaa  actW  v   Maj,,  quo  d,e  coUtu, .  An 
alia  RossauensU  ecclesia  appcllula  {uerit.  ignoro.  Sir«mtMiciM  ■ 

c  Atbos  mom  est  Mace.U»,,*,  ,„  mare  Mgetm  mstnr  peumsuU  excwrens  mtm  "T0'^,  G^ 

9«c^    Vurima  de  u,„t,„„ue  4*  «**««  Plhta  et  alu  :    ao  ltali.il  monto  *»%«£  ml, *■ 

lt  Monastir  «  Turcis  &***.  Nonnuum  Ulorum  origo  cst  a  m.^nuUne  *£2fi^^*«#~ 

Vant.  „b,que  24  calogerorum,    seu  monuchorum  0n.cor «ta  Ordmu  SW       '         rfwumunWr. »  "'" 

„,,■„».„,,  ,.r  «Hiftu  qii««.pl  Wl  W*  P„marcha  Con„„„t„„r',U,„„o  ad  wlMWl  "!/""">» 
tai,u,   mtmte,  ubi  mouaslicx  vit*  tot  cultores  lubilabant,  sermo  bwgraplio  «*.  ,,„,v(n,.„,^  «W*""* 

d  Saproata  ii  Um  videtur  de  quo  paulo  post :  at  ,s  diu  auie  taoellwn  6.  Anastasi*  /fj((„„,„« 

&    iuandtquidem  ejus  admmislralxo  non  parvo  lempore  viiwtur  -„'>  A„"""o  !>■»"'•  °  '     mx,m aca""> 
bona  accep,;„t  cl  paupenbus  d.slnbuerut  S.  Nilus,  propter  q„„m  rcm  avanux  ile""le "'"'a  c0„c„u,se,  «<"" 
fuit,  uti  i„fia  narratur.  VerissmuU  porro  est,  restamatum  a  Sanclo  purllienonem,  pos  ■ 
apud  Agreslam  sorpe  (oiidolum  meniiouem  non  invenio. 


A 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS 


289 


e  An  arckiep\  mprmftcXus  palatinus?  II  suadere  videtur,  quod  ad  Utnr  Calabriae  :  metropolitam  paul0  p 

jjQgiappeliai  biographus  archiepiseopum.  Si  de  koece  sermo  tft,  non  erai  is  Ronsanensis,  quipe  uHiedis  (utn 

:l,  archiepiscopalis  non  erat,  sed  S.  Severinx. 

i'  Aoueorixog  tum  apud  posterior  n  apud  rra  |  aUnos,  variat  significationes  habet 

orseter  propriam,  in  qua  ab  antiquis  usurpatur.   Venit  non  raro  pro  amico  ,  familiari:  dignitate 

\ari  eaque  varia,  frequenter  promunere  ecci  mgium  tti  Olossario  Grxco-barbaro 

fidem  faciunt.  Si  archiepiscopm  erat  Theophylactus,  potuit  Lr<>,  qui  domesticus  ejus  appellatur, 

fuisse  prsefecth  iastico,  qu  t  dignitas  non  erat  ex  infimis,  uti  non  es\  hodie  m  ckoris  munus  Cunt<nis 


\.     DISCIPILO. 


CAPUT    VII. 


pro  icris    Litteris  qucesliones  resolvit,  <■<■  iisque  proponentes  ad  Judicii  limorem 

vitttiiiK'  (■iiiriitl"ii<»!<,:»~  hortatur;  cumJudceo  agere  de  D<  lum  monasticum  irrir 

dentibus  imminentem  divinam  ulliom  \icit. 


\\  ijXQev  ovv  Jrpo?  *vtov  o  p.r,rpo?roXt'TY£  xai 
/oc  x««  oi  ap/ovTe;,  xal  twv  iepewv  noXXoi 
ulpo^ov  ppaxVT«Tov.  'ESovXevcavr 

aurwv  eporrw,  rwv  roaou- 


B.  Nllus  ad 


tov  uate,  offov  Trcipaaat  pouAo/Aevoi.  Ka9r,w.evo»;  oe  et. 

evavt  ""-»   *a'   ' 

p    epYOttivouc,  Xeyet  £v  :  -:;  61? 

L  :  eu€aXou<7iv.  'AXXo  I 

Xurpwaat   >>'ac   £/   rwv   rrayiJwv   tov    aXXoTpfov    xai 
o«pr,oy(  tfaxv  evvoeiv  Jtai  ).a).£fv  a  6V,  xat  jrpaTTetv  t* 


Kat  ravra  :,  avotyei  r>jv 

rov 


ooi  evap&ora 

:ov   ptSXov,  jtat   xara  av^xvpiav  Bvpfcxei  rr,i 

v,:^v  inoxaXu^tv  jrpfc?  rov 
£c   ro  Oyjaacrov  xetvwv  ouv   eyyto*a'vTWv,  xat 

mxo)  rr)v  npoaxvvr.cHV  xaQtoavTwy,  btdYoWtv  6  y-r/a; 
ty,v  |3i6Xov  toj  v  ,  ™~ 

ueiov  unwpxe.  '0   o--  .  '-''  ndvv 

/7i  vowey^ws  avayvwoai.  *EXG6vto?  xai  eic.tov 
T(jff0Vj  5  i,  dnb  pcvpi'wv  uoXtc  £vpt'o/£c9ai  p'av 

i]/u//v  Iv  toF;  eveoTWffi  jfpovot?  t/,v  Iv  rai*s  vepat  rwv 
a'y,,  ov  rrpoepxofxeV.v  ffp&xvro  Travre;  w;  e£  evo; 

0T/,.  yciTo-  oux  2oTiv  dlY.i  rtxo? 

lortv  o  XaX^tiac.  Aot-ov  v'a:u  Jwpeav  ccyrrt^Or^ev, 
xat  rov   oT.-vpov  TrpoT/uvoO^v,   y.y'1-   xotvo  Kai 

XpicTtavoi'  Xey6pte0aj  Taura  /.7('  Ta  opota  toutoi?  irav- 
twv  avTtXey6vrwv,  tJwv  6  ptaxaj  "r^ 

teai  6  Jofzlortxo?  ouo*ev  ]  ouo*tv,  ar.i/^r,  r^y.i^ 

xat  a-£v  E^v  oi  buXv  y-^vl^  xai  rov  f/£yav  Baoi'-- 
Xeiov,  xai  XpucocTo^-ov,  xai  E^pztp  rov  -^voaiov.  /at 
©eoowpov  rov  cto-joit-  rov  rov   A7r6oroXov,  /.^t' 

to  aytov  euayyO.tov  tov  kutoV  OXOTTOV  xat  tppovoCvT?:; 
G  xal  >.£-/ovTa;,  Tt'  rre/oea^e  up.£F;  oi  aoxoTTo)?  Ty  cro^aTz 
f5tavor/ovT£:,  y.y.i  t6J  ay^W  HveuuCTTt  avTt-''rTovTt:,  Xat 
rouc  rwv  ocytWV  7raT£#pwv  cppt/oVjet;  ).oyov:  ytpeTt/.oi; 
•J7rocyA),ovT£:  Jia  T/'v  UUWV  tou  |3tOV  <V'j:S>'r.  ■(-.:'  j 
$£  u/^iv  aoe).c&ot,  oti  •:/  Tr^VTWV  Wi 
tJ^Tv  y^ptc  -yp^  tw  @etS.  rioFa  er,-  oiav  acp6ffiv 

xara).et'^vT£:  to>  XpiOT^  npoff£opap.£Te. 

48  ToXpa  rt;  upiwv  ilr.v.-j,  5ti   «Ipertxofi  ei**i,  xai 
etaeXGeiv   et;  t/v  iroXiv  aurou ;  ou/j   XiSo^oXr.Qetg  uiro 
na^ytwv   a-o/.TavOy^eTa^ ;   r^ypo^opy.^Te,   oti   eav   fi>3 
«vapeToi    yevraGe     y.at    ocj-oopa    evap£rot,    ouoet': 
^atpr^£T7t  T/;c   /oXa'c:£w;.    XOVTWV  aStotfoaVT 

xai   otyoJpa  xaTairXay^vrec,  /p;avTo  otevat£tv  ai 
xat   Xfyetv    Ouat'  )?utv    toF;    ap.apTO)>.or;    xai    aQXtotc. 
Ae'ye(   ovtw  K(x6Xao;  6  7rpo)T007ra9a'pto;-  Atart  rrarcp 
Xe'-/e(  to    euayyeXiov    ''O;    e^v    7roTt'o-r,  tttXpfflv 

Toutwv  7roTV,p(ov  tj/u/pou  uO^aTo;,  ou  ^ir;  d-nolior,  TOV 
fito9ov  auToO;  a'7:£xp('9r,  auro)  6  Trarrp-  Touto  jrpo 
proev  eyov-a;  eTprTa^,  tva  fxr^eic  Ttpoyyoiryr-yi,  5ti 
^uXa  oCy.  ey0),  fva  TTO^rcw  Gepptov.  T«'  f?£  7rotr,0£T£  u^;, 
oi  Mti  auTo  to  JTOTjfptOV  to'  ^v/pov  a'(pa(poupevo(  TOV 
tttwxou  ;  Toutou  o£  a(W7rr;r;avTo;,  av('oraTa(  erepo;  /at 
T^arv.  "HeeXov  yvwva(  ayts  TraTep,  etys  oeoo)OTat  o 
7rav9aup(aoTo;  lo).opO)V,  r;  aTrwXero.  Tvou;  6*e  «utov  o 
Septembris  T.  VII. 


Jl  rodiif,  ergo  ad  eura  Metropolita  et  domesticusot 

tratilB,    multique  sacerdotes    et  ponuli    dod 
.  r.  '  , ,        l    .  .  .    .      c  prnposUas  iri" 

minima  y-M^.  Porro  mter  viam  miera  consuium,  sllliose 
quis  quid  illi  proponeret  e  Scripturas  arcanis ,  non 
tara  addiscendi  studio,  quam   periculum   faciendi. 
Sedebat  e  regione  Vir  sanctus,  etcum  illos 

ad  se  venienles,  secum  dicebat  :  Ecce  venient  b 
sermonum  nobis  inaniura  ansas  dabunt.  At  tu.  Do-   l' 
mina  .Tesu  Christe  ,  Iibera  nos    e  laqueis  adversarii 
et  largire  nobis,  ut  cbgitemus  et  loquaraur  ,   quae 
oportet,  et  agamus,  quaD  tibi  placita  sunt.  Cum  ita 
orasset,  aperit  librum,  quem  praemanibus  habebat, 
et  incidit  forte  in  narrationem  de  iis,  qua3  revel 
fuerant  beato  Simeoni,  cognomento  Montis  a  admi- 
rabilis.  Cum  ergo  illi  prope  accessissent  et  peracta 
salutatione  lissent,  librum   porrexit  domes- 

tico  magnus  Pater  ,  ut  legeret ,  ubi  notatum  erat. 
Ille  os  suum  aperiens  cmpit  legere  multa  cum  ve- 
nnstate  et  intelligentia.  Cum  autem  pervenisset  in 
!  ,iiiii  illum,  ubi  dicitur,  de  mille  vix  unam  rej 
animam  his  temporibus ,  quffl  in  manus  sanctorum 
, ,ii,n  de  corpore  exeat :  cceperequasi  uno  ore 
omnes  dicere    Absit,  non  est  verum,  6  •  est, 

qui  hoc  dixit.  Frustra  ergo  nos  baptizati  sumus  et 
Crucem  adoramus  et  Christi  corpus  sumimus  et 
Christiani  vocamur?  His  et  similibu  cum 

omnes  contradicerent,  videretque  Sanctus,  nihd  ad 
hoc  a  metropolita  et  domestico  responderi,  res- 
pondens  ip>e  placide  dixit  :  Quod  si  vobis 
et  Basilium  magnum  et  Chrysostomura  et  beatissi- 
mu.n  Ephraem  etTheodorum  Stu  litam  et  Apostolum 
ipsum  ac  Evangelium  sentientes  idem  atque  affir- 
mantes,  quid  poenarura  vos,  qui  inconsiderate  os 
aperitiset  Spiritui  sancto  refragaraini  et  t.vme.idis 
Patrum  sentenths  hx-reseos  notam  inur.tis  ob  vit® 
vestranequitiamferetis^Dicoautemvobi^fratres, 
propter  ea  omnia,  qua.  recensuistis,  Dullam  a  Deo 
vobis  haberi  gratiam.  QuaB  idola,  quam  h»resim 
deseruistis  et  ad  Christum  accessistis? 

48  Audet  quisquam  vestrum  dicere  ,  Haeret.cus 

nibus  obruetur  lapidibus  et  oocidetorl   Pro  certo 
habetote  nisi  virtutemcolueritisettotoan.mocolue- 

^St^^^^^  er<,,)""',,ni 

hica ^Lntomnes,vehementerco,,,,.,;.1s,in 
„re  ccpperunt  et  d.cere  :  Va  nobis  pecca  onbus  et 
,  4  s '  Ait  ipsi  Nicolaus  I  protospathanus  :  Cur  * 

l      Evangelium,  Pater,  Quicumque  potum  deden 

r.cedem  suam?  Respondit  Pater  :  Hoc  d.ctura  ad 
eos  est  qui  nihil  habent.nequisquaraexcusat.ones 
Obendt.  Qn,dl,nanonhabeo,ut;-al„a.„pa,eram 
Sedvosquidfacturi  estis,  qui  et  fr.gidara  ipsam 
5 uplri  eripitisl  Cum  is  tacuisset.  surrexi  al  ue  et 
Vellem   inquit,  scire  sancte  Pater,  an  ex.m.us  Sa- 


290 


VITA  S.  NILI  ABBATIS. 


\   spiritu  eum  oognovisset  luxurias  deditum.  ait :  Ego  ir«T>.p  nvripxxi  ^n^mv  feT  .  ■ 

'    nuoque  scire  de  te  vellem.  num  salvus  futurua  sis,  «vrov   wH9eXov  yv&voti  /?/.,  TOpi  „, 

'    DIB<aPI '"   an  periturus.  Quid  emm  prodest  mihi  ac  tibi ,  sive  «iwXXuoat.  T7  y«p  ttyXo?  Ipoi  r£  *«i  aoJ  *-0 .. 

Bit  Balvus  Salomon.  sive  perierit?  Neque  enim  illi  ,  vea  xov  ZoXopwva  «  xaTaxpc9>jv«i .  <rf  , 
sed  nobis  pneceptum   illud  est  ;  Qmnis,  qui  viderit 
mulierem  ad  concupiscendum  eam,  jam  moBchati" 
est  eam;  et  illud  :Si  quis  Dei  templum  violaveri 

disperdet  illum  L)eus.  De  Salomone  vero,  cum  nus-  6e  tou  zoAopovo*;  p.o«p>yev  rtpiaxopfau  h>  tj  eft„ 

quam   in  Scriptura  repenatur,   quod  pcenitentiam  rpactf yixavoj.aavzoc,  \uxA  xr,v  d^pxiuv,  „     „ 

—  ai  6   M«vaoon£,  tc';  ovv2t«i  bciceiv  5t«  lao>9r, ■  JvL* 


D 


egerit   post  peccatum ,  sicut  de  Manasse  legitur, 


de  illo  poterit  affirmare,  quod  salvus  siU  Post     tovtov  «viaxetxai  nc.  ro>v  cepecov,  /.a«  ^.  n- 
hunc  surgit  quidam  sacerdos  el  ait  :  Pater  sancte  ,     ayce,  xi  v.v  to  EuXov,  oTrep  tyayev  6  'A$«^  Ev 
Quodnam  fuit  Lignum,  de  quo  gustavit  Adam  in  pa-     8eco&>xai  x«T6xpi  ■/. ;  Odi  «trexpiWo-  *AypW 


I6P 

i«- 

radiso  et  damnatus  est?   Respondit  ille  :  Pomum  MeitJiaoavTtov   fc  iravTcav,  Aeyec  auror?  6  ^.  M/. 

sylvestre.    Cum   ad   hoc  subrisissent    omnes  ,   ait  yt)  bn  toutco,  Trpo?  yapi  , ^ 

qus  Pater  :  De  hoc  ne  rideatis,  nam  interroga-  T6  £uXov  hcsivQ  Mwaft  oux 

tioni    responsio  congruit.    lllius   ligni   nomen    non  jravTe^  xr,v  pev  evepyecav  elirov, 

expressitMoyses.  Doctoresorones,quidactumfuerit,  *Ofe  <  !';--<  «ra*pvv|/ev,  -••  xTroxaXtywfuv ; 

dicunt,  sed  genus  pomi  non  viderunt :  Quod  Scrip- 
tura  suppressit,  quomodo  nos  expromamus? 


49  Tu  vero  oinittens  quwrere ,  quomodo  creatus  40  2u  fzev  ouv  wcoas  to  7rw;  £t:a^^0/;;,  -., . 

et  in  paradisofuerispositus  sicutAdam,  etquodnam  VJ  T&  TTapaSeiaw,  x«9^  o>.  *ai  kuto?      \ 

eiinterrogan-  foerft  prseceptum,  imo  vero  pra?cepta,  quae  tibi  data  •/,  ivroX^,  -  5e  ai  bvto^ 

temea>ui '''''>>' ''    no"  servasti,  quamobreme  paradiso  esejectus,  vel  lcovXa^ac,  $c6  xac  aire'pptij/ac  rou  rcapa 

_   _  -_■       „...■.        »>..  +  '.....*_     nnc_ic      1  ifl  v .  1 1 1 M II .  -.;  .       f'.,.^-,  i  c/ r,r  '      v  -*  i     irtAf      rir,1      li-!Vlir!v-     .ffMi,Hu«iiil,_,   i_! 


hortatur  ;  a 
Judno  medt- 
cinam  acci- 
j.ere 


potius   e   regno,   et  qna   ratione  possis  pristinam  v;v__  p«acXec'«i;'  >wcc  wh.  upct  layxiar^  h  ( ;-; 

gloriam  et  honorem  recuperare,  nomen  ligni  discere  Xr,v  dpxaiav  qov  Joctav  re  *ac  rif*w,  wpc-moatj  .vo^  E 

voluisti,  quod  unumeratex  omnibus.  Quod ubi etiam  gOXov  puxOetv,  evo?  rwv  «).Xo)v  «iravTwv  o  xai  icei 

didicisses,  rursus  perquireres  ,  quie  llh  folia,  quaj  pafocv,  «irop>.oecc,  tcc;  ttot'  c?pa  i  pci^a,  tc  ra  t^vXXa 

radix  erat,  aut  cortex  :  et  num  procera  esset  arbor,  /7i  6  o"/oto;-  y.ac  £.  fxeya,  h  (i.ixp6v  xac  -i';  Juvarai 

an    parva.    Et    quis    exponere    possit,   quod   oculis  BppLxveuoat,  07rep    Tot?   6(j  o  JeiroTe   rc; 

numquam  vidit^   Respondens  domesticus   ait,   ego  'A-./  nxoe;,   jwc^  e£*irev    Uoo^o»  /.?/„ 

quoque,   Pater,  interrogabo.   Quid  sibi  vult  dictum  ->:t.v  Tt  \  ■■-  '®  •   <-  ■    !  ;- -  ,-   -   n 

illud  Gregorii  Theologi :  Quomodo  enim  facile  saluti  awaec  paoYo  -Xorpia,  ov  anwXeaei 

erit  aliena  ei ,  quem  perdidit  propria?  Et  Pater  ad  7r«T).p  rrpo?  kutov  touto  oot  etpy,y.ev  6  fatixmah;,  ha 

illum  :  Hoc  a  doctore  tibi  dictum  es1  ne   confidas  ^  0-  ^ia  yuvaao?  coj  'Ojep 

fore,  utper  mulierem  possis consequi  salutem.  Quod  *«i   5    AitootoXocj  /£/.o"/y:y:vr.,;   uir&v  1 

etiam  Apostolus  castigato  sermone  usus  affirmavit,  yuvat,    ei    rov   &fy«   owoecci;    iravTO)?  u5  ovvte 

dicens:  Unde  enim   scis  mulier ,  si   virum  salvum  exove>:s  tou  auTov  «rettusiv.  K«  yovv  exwvii  ii^«  w 

facies?  propterea  certe,  quia  soletperdere  virum.  Si  o  pxuv  rou   A 

igitur,   quie   egressa  est  de  carne  Adae  et  propria  Eciretv,  •  ""' 

ejus   fuit  soror.   ut   ita    dicam,    aut  filia,    quinirao     pa6a'oec  tov  av^pa  ii  d  «w&am 

arctius  illi  conjuncta,  trangressorem  fecit  virum  et     eXaoece  xai  ociw  /  cov  aUoTpca  /^  PW» 
perditioni  tradidit,  quomodo  te  ad  virtutem  permo-      x«c  b&c  xac  JcairXaoei;  wpootxi  twvw  x«c 
vebit,   quae  aliena  est  a  te  et  voluntate  et  positu  et      x«c    «tto  zfc  ooyxocVov   oou    Ile^a: 
habitu   et  formatione?  Cave  igitur  et  ipse  tibi  et     «vtw  >t««  Irepa  jroXAa,  oc^ 
suspectam  habeto  uxorem.  Hiec  et  multa  alia  cum      xr,v  ^v«$iy.r,v  jcoXireiav^ tt«vu  y«p  uyw 
illi  dixisset,  sermonibus  eum  quasialio  spectantibus     xw  avvxr,v  mxdaxaaiv  «vtov. 
ad   roonasticam  invitabat  vitam  :  nam  valde  illum 
'  amabat  ob  relucentem  in  eo  prudentiam.  ^«ochw 

50  At  ille  respondit  :  Sane  quidquid  ex  te  con-  50   rO  ok  anoxpcvsTac  xa«  ^otv    Uvtwc;  ic     f  ^ 

silii,  quidquid  adraonitionis  est,  sancte  Pater,  utili-     nc&Ta  tbcpeXcpta  v.y.i  ov/ 
tatis  nlenum  est  :  verum  in    sacro  Evangelio  legi-      Xlyec  to  aycov  euayyeXcov  "Otc  oucj  o  Woj  ctv 

,;   ^vwptCet».    Ae7ec  «Crcp  o  ^   «P 


F 


mus   :    Quod    Deus  .conjunxit,   homo  non   separet. 
Et  roagnus  Pater  :  Si  quidem  homo  separ 
diceres,  Ne  separet ;  at  si  dictum   sepa 
nunciantis  :  Qui  non  rcliquerit  domum 
aut  uxorem,  aut  filios  et  cetera.  non  est 
quis  est,  qui  opus  h«>c  Deo  gratum  i-mp 
Quis  autem  novit,  an  Deus  fuerit,  qui  junxit,  et  non 
amor  potius  curporum  et  carnis  voluptas,  ob  quam 


cvlivcyi,  yjxi  oiyj  tyW  owcxaTixo;,  x««  r,  m  J^ 
x«9cJ)cj  o  'AttogtoAo;  UfH'  Stc  Ota  W  f^j^  T0UTWv 


monet  Apostolus,  ut   propter    fornicationem   unus-      T/iv  eauroO  yuvatxa  ty&wi   r«vT*  >t«c  ^       pr;a0iy*9«v- 
quisque  suam  uxorem   habeat?  Ila^c  et  plura  cum      cscxovoavTe^,  xai  pceya^we  d>cyeXy,0evteci,  -^-/ .  ^ 
audissent,  non  modica  utilitate  percepta,  recesse-     nett.ovxe<_  xr.v  dptxr.v  st«i  f°?^wnT0U.^s  0^«t  fiiy* 


fx«QovT8S  rr.v  «pe.^  f--  .-^ ■  rf* 

runt,  admirantes  virtutem  et  sapientiam  beati  Viri :  «utov  tov  /j-r,-.[.oT:o/-r/.v  enreiv,  ^                  f05  r0u 

ut    metropolita    ipse   diceret  :    Deo    teste,    fateor,  eortv  6  KaXoyxpoe   ovtos-   tf  8n*V?Tr^v0^to;,  tyflft 

magnum   esse   hunc    Calogerum.    Postero    die    Vir  ootov  exeTQev,  x«t  ev  t^  x«OTpo)  eco     <            ^  ^ 

sanctus    de  loco  illo    descendit,    et   cum   ingressus  jrpo$  «utov ^  1ou3«io«  xh  ovouatt     <>f*      % ^y  fl^Jp* 

esset  in  civitatera,  acce^sit  ad  cum  .ludseus  quidara,  yvworo?  e^  vbotwto^  «vrov,  Owc  to                jictff^i(*lfS,r' 

Domnulus  nomine.  qui  notus  llli  erat  a  prima  setate,  c^cXopiaO^    xai    ix«J/6v    irepc    triV    «     p  ^-.^.'''H^5* 

quod  esset  admodum  studiosus    et  in  medendi  arte  "HpHa-o  ouv  Xeyetv  trpo^  tov  P**a°t    oax6fa%  *?l '' • 

rion  vulgariter  doctus.  Ccepit   ergo  ad    Patrem  ita  7tepc  t^;  ao>cr(oedj4  oou  xac  noA  .yi.     C?,^  it5*  ov 

dicere  :  Audivi  de   aspera  vivendi    ratione,  qua  te  vwoxov  tr,v  xpaocv  tou  oc&p.«to«  c        -^iijfl^1* 

exerces,  raagnaque  abstinentia,  et  mirabar,  sciens  7iepc7ie7TTO)xa<;  eTriXy.^ci-  a/.Aaxac  a                         ^ 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


291 


ty&  aoi  ottow  rpapfjwtxov  Ttpoc  xnv  ravxpafftv,  ijy.l/r^ 
avxh  rJ-.y;      t      £f*t"p«<S    tkc   '^;  tfou,    K*i   fttid- 
aoOevetav   <yr-M™-  "'V    7':"  :'    E*nfi   "P^ 

-     £   Oawy   eic   'E6patos*    'AyaOov  micot9fc«i    Eiri 
Kioiov     »  ir6Ttoi0evai    --'   fcOpanoy.    rh-oiOote;    ouv 

.     £     ^jj  r0V  («tpOV  **fXWV  0EOV  Kfltl   XUplOV   tffAWV   IflOoOv 

X  tffrov,  ou  ypzfav  \-/'>\>vj  rwv  utw  ffou  yevofAevwv  tpap- 

JXo)v.  2u  oj   oux  <fc*XXw<;  oWioy   IfLTrat^ct    roi  5   rwv 

Xotfltiavwv    axepatous,  BcfuS  iw  tw  xajyacOat'  ni  xm 

Jpp&iW  pff^WW1  r'''    N-;>':'-    TOUTOJV    OUV  0    taroo: 
,  oCosv  Ttpfl  >!lOV  dTtexpiVOTO. 

51  'Ilv  Je  ea9o>v  ,'/-:"-  auroii  aXXoc,  /.?('  Xeyei  aurw* 
KiTtHfAtv  rrcpi  '  '  ^018'  BTtt9ufwufAev  yap  oou  axou- 
ff«iTO»  Xoywv.  cO  JcposauTov   Eotxey  0  X6-; 

gw  ,„   lou&ate  av9pd»7CO)  rrpoffTaffffovTt  |3pe<fei   r>i  # 

injnr.Xou    5e>o*pou,   xac  rrpoc  tr/V  yr/V   auro 
•^ ,  1  |^W<  Et  pou/ei  fjtixpdv  Tt  TT^pt  deou  axouffat, 

.  oou  tovc  jrpo<f#ra?  fma  rou  vofxou,    1 

.,,-,,    oicou   yy/o  ■>r,;/y.-<»-    6v9a    oyy.aoac   -r, 
«vayvtiffei  oa  -  0   Mwuoifc  pet,    fxerfil 

raura  5>i  bcbry^ov,  xaycfi  0*01  airoxptvovpai.  -•/.oXa- 
caTE  -^p   (wjffl  X«i    ]  ; ] -'•'-■     --: 

vuv  oot  7C£&t  0eou  Tt  XaXtftrw,  xa0'  uoVtos  ypdyoi,  xat 
eiri  SaXaffffav  oirepw.  Aicexpt9r,ffav  ouv  apa,  xai  bitcov, 
Ouffuvaf«9a  -  wcoffuvaywyot  ytvofxera, 

[»iro  tw*  i  "  -"      '  l  fU  . ' '"'''  °  ffai 

o1  r:aT:p-c  6/xo  ov  ev  arttOTta,  /.aTa  cpr,ffiv  0 

Eytfl  'OttiroXXoi    6X  TWV  apXOVTWV    ETtl'ffT6UOaV 

ii4  tov  Irtffouv,  aX)  !  >ux  WfxoXoyouv, 

r,.-,    u.r    «icoffuv^ywyot    yevwvTai  ^-v  yap    i)$v 

rco>v  fjtaXXov,  y;7::p  t/v  Jo^av  toO  0sov. 
Taura   Eticwv,   *a!   an  to 

uovaffr/iptov  n-  to  itsX) 

/at'  Tj5   fAeXez  Btwv    rpatjwv.    Kat    fxer'   oXtyov 

/wyj  fepxoWat  Ttp6?  kutov  ixetffe  NtxoXaotj    - 
TOCitaOa^ptoi;,  >tai  0  JofjteffTtvtoc   Aewv,   Eici9uf*ta    etj 
LtouvTei;  tou  axouffai  rr,;  c^tdaoxaXta^  «utou. 

b2  Rai  '>/  yevofjtevriij  txaynts  ovvTvyias  xa!  icap 
cxeeoej  0  pev  ayto?  Etff>5X9ey  bic  to  k 
icdXiv  Tcpoffavexetv  oitoutTa^wv  IxeTvoi  cTe  S?w  itou  «w 
-::;  Itc!   toj  /',—.vj,    vlcci    fxtxpov  jtouxouXtov  TIVO? 
bXooC  6upovTe5,  st^Oovv  eni  tz:  z£->a).a:  auxwv  a> 
,,  T£  ooy.£0-Tt/o;  /.7.«'  0   rtpWTOOica9ap 
y.y.i  7T7tCovT£:.    "Or:£p  0£ao"^f/£vo:   Oia  yl;  ' 
d  offtos,  x.at  otjo^pa  staTayvou?  t/;  eutj 
EiteitXriev  xutoi?  auoTyipwt;,  xai  cpiffty-  "Oti  tov- 
ifxet?  yeXotaCere  vuv,  r$ou  IXei5ffeTat  wpa,  ev  y  &s« 
'  £7  ^^ai  a—o,  xai  xutouou  • 

cieo9e.  Kai  «fjta  rw  itpoopaTtxw  toutw  Xoyw  ^pixrj 
T6xai  tXy/a  r6v  cTofxeoTtxov  mp(eox6ya  07rt;  ,/at 

ltapaxp>5fxa   erctoTp^a;    et:  rov   tOtov  or/.ov,    /.at  pit|«t| 
.   w  ev  t/   itXtyyj,    Exe/e  ^e  />-''^  ti  j      "'7   ",,,v 

euXaSwv  iepVwv.  "U;  IX9wv,  xai  rj 
to  fjux9ei*v  -r,;  .         1    cw  atrtav,  eupev  aur 
0av6vra.  Toutou  oe  yevopevou^oSoc  erreTce'-^ 
ouvo6*euo-aotv  arro  totj  aoyaflTyipfou,  /.y.i  itavret;  Boaufxa- 
-''-  r>}v  itpoppriOtv  rou  ayt'ou. 


r/  cnm  rt/io 

e  Deo  /ooui 

; -r/iM/t . 


corporia  tui  habitudinem,  quod  non  esses  lapsus  in  D 
epilepsiara.  Ergo  si  lubet,  dabo  tibi  pharmaoum  v.  dibcipuuW 
temperamento  congruens,  ut  postbac  toto  vita)  tua? 
tempore  nullum  pertimescas  morbum.  Et  magnua 
Pater  :  Unus,  inquit,  ex  vestria  HebrflBQa  dixit 
nobis  :  Bonum  est  confidere  in  Dornino,  qnam  cnn- 
tidere  in  homine.  Nos  igitur  confidentes  nostro 
rnedico  Deo  et  Domino  nostro  Jesu  Christo,  non 
indigemus  pharmacis  a  te  confectis.  Tu  vero  non 
aliter  poteria  illndere  aimplicioribua  Christiania, 
quam  si  te  jactes,  quod  Nilo  dederis  <ie  tuis  raedi- 
camentia   Medicus,  his  auditis,  nihil  respondit. 

•*)1   Venerat  porro  cura  ilio  quidam  alius,  qui  «iixit: 

Dic  uobis  aliquid  de  Deo,  cupimusenim  audire  tuos 

aermonea.   Cui    Pater   :   Videris,    Judaee,   perinde 

loqui,  ac  si  quis  infantem  juberet  manu  prehendere 

lani  arborera  e1  inflectei e  usque  ad  terrara  : 

.si  taiiwn  cupis  modicum  quid  de  Deo  audire,  accipe 

Prophel  ls  cum  lege  et  veni  in  eremum,  ubi  et  ipse 

remotus  uego,  et  postquam  ibi  lectioni  vacaveria 

per  tot  dies,  quot  Moyses  in  monte,  tunc  interro- 

gato,  el  ego  tibi  respondebo  :  Vacate  enim,  inquit, 

el  videte,  quoniam  egosum  Deus.  Nam  si  quid  tibi 

nunc  dixero  de   Deo,  in  aqua  scribo  et  semen  in 

mare  jacio.  Responderunt  illi  simul  :  Hoc  facere  non 

possumus,   ejiciemur  quippe  e  synagoga  etnostri 

lapidibus  uos  obruent.  Et  sanotus  Pater  :  \ 

quoque  patres  similiter  in  intulelitate  mortui 

tod  multi  ex  principibus 
crediderunt  in  eum,  sed  propter  Judaaos  non  con- 
fltebantur,  ut  e  synanoga  non  ejicerentur.  Dilexe- 
runt  enim  gloriam  hominura  magis  quam  gloriam 
Dei.  Ha3t:  illia  cum  dixisset  et  ab  eis  recess 

in  monasterium,  se  contulit  in  cellam, 
ms  contemplationi  et  meditationi  divinarum 
Scripturarum.  Et  elapao  non  multo  tempore,  pn 
sunt  illuc  ad  eum  Nicolaus  protospatharins  et  Leo 
domesticus  <\  desiderio  flagrantes  audiendi  doctri- 
nam  et  admonitiones  ejus. 

52  ttaque  post  longum  congressum  el  adho 
tionem  Sanctua  quidem  se  recepit  in  cellam,  l»eo 
rursus  vacare  studens  :  illi  vero  foris,  ubi  collibi- 
tum  fuit,  in  berbam  se  prosternentes,  cum  fratria 
cujusdam    cucullulam    reperissent,   alter    alt 
capiti  imponebat  per  risum  et  ludibrium  domes 
et    protospatharius.    Quod   Vir  sanctus   cnm    per 
fenestram  conspexisset  et  lusum  eorura  vehemen- 
ter  impn  ba  iset,  severe  illos  increpavit,   di 
II  c,  quod  vobis  ludibrio  nune  est,  erit  cum  avide 

:  retis,  ut  vestrum  contegat  caput,  nec  h 
poteritis,  Simul  atque  praesagiente  animodicta  hac 
sunt,  horror  dolorque  capitia  domesticum  in 
Qui  domum  e  vestigio  rediens  et  in  lectum  se  pros- 
ternens,  juaait  vocari  sibi  reverendnm  aliquem  sa- 
cerdotem.  Is  cum  veni8aet  et  propius  ad  lectum 
accessisset,  ut,  cur  vocatus  auaam  cognos- 

ceret,  invenit  eum  jam  vita  functum.  Ex  quo  tnnor 
invasit  eos,  qui  redeuntem  illum  b  monasteri 

tti  cra.it,  et  mirabantur  omnes,  quod   Sanctul 
praedixerat. 


\\  ridenttbui 
habltwn  vxo- 

■  mdiox 


ANNOTATA. 


prope  Antiochiam  Syrte,  uW  wrlilti«*i«  «I  pro*ff»«  chrmt,  mmmavr,  r 

Mnj,  De  mlp*  .7-  dUuritur  HMem  Cmment.  pr«m  § i  4  «i  ■  ,,,„„„„,  ,„,,r  „„„,, 

b     .       ..,  armigero*  ,„,„/,-.  npOTO^0,,o;      ,   >  >  n  er        ,        ^ ^^ 

recemebatur,  ,,,„„„/„  imperatonm  vel  magnorum  prmaptm  eram  armigen 

provinciarm  videnltlr,  et  herum  mumu  non  orat  tam  tUuttre.  naalatUinum  fralrem  ejut, 

c  Saillelu,  ,„  .s„,„„  noetri  elagio  soribit,  imperatore,  Ormtu  Baatttm  II  et  Cmumnum  ,    ^j^ 


292  VITA  S.  NILI  ABBATIS. 

»■  —  •::::: ::::::::",::.  Kt;  - " « < ■-*  *r:r*  ■sra; 


n   tulnlitiK  nwrrnt     Addd,  tWSCe,  cum  <"" '•■  mifwi .    ""<"«/» -*■    -  ' 


Wfut  tatliww  £«>»*,  et  Eupraxn  ,mt  illum  muemt. 


CAPUT  VIII. 

cirjz^s^tsj"J ,.'■ »< ,".•-< >.*—«-* 

morbis  liberat. 


Supraxius 
Sanctum  per 
calumnium 
accusatum 
vemans 
a 


B 


Ouiclam  erffo  improbi  etaduMores  Constantinopo- 
!>  profe  arunt  beatum  Virum  apud  aures 

Eupraxii,  judicis  imperialis  at  quasi  monastenum 
ejus  esset  depopulatus  et  surripuisset.  quae  erant 
Antonii.    Ille  vero  hujusmodi   calumniis    irritatus 
Bcripsit  cuidam  ex  suis   ppocuratorlbus   minas   in 
Sanctum  jactans  ac  dicens  :  Cum  divinu    favor  bene 
valentem  eo  me  perduxerit,   videbo,    quis  ille  sit 
monachus  Nilus,  et  quisnam  Imperialis  Eupraxiu 
Cum  ergo  pervenisset  ille  cum  multo  fastu  e 
pa,  constitutus  enim  erat  ab  imperatoribus  Ita 
etCalabria  judex,  omnes   provincias   abbates  ad 
illum  cum  muneribus  e1  assetftatione ibant,  favorem 
ejus  et  prsesidium  sibi  aucupantes.  At  vero  eximius 
pater  Nilus,  ne  vel  minas  hominum  pavere  videre- 
tur,  vel  confidere  ipibus,  quos  improperantis 

sensu  Filios  hominum  vocat  pegius  Propheta,  in 
quibus  non  est  salus,  nec  adulatorum  more  accessit, 
nec  muneribus  delinivit  superbientis  animi  mii 
Bed  quiete  in  suo  sedens  monasterio  preces  ad  Deum 
fundebat  pro  universorum  e1  prim  ipis  animse  salute. 
Ex  quo  factum,  ut  cor  illius  insolentis  majori  fure- 
ret  iracundia,  quod  honoraretur  et  observai 
omnibus,    a  beato    Viro    manifeste    negligeretur. 
Quare  et  scrutando  defecit  adversus  Virumjustum 
ansam  iniquitatis.  Nam  fieri  non  potest,  ul 
catur  via  colubri  super  petram,  sicut  neque  princi- 
pis  nequitia  in  homine  coronato. 


pudendo 
morbo  aflligi- 
lur,  quo 

correctus  S. 

Jiilo  supplex 


b'4  In  his    illum  roaligne   et  perfidiose   agi 
repente   perniciosus   morbus   adoritur  et 
tia  venerandi  Patrie  antevertit.  Morbus  enim   qui- 
dam,  cui  gangraena   nomen  est,    pudendorui 
sunv  tem,   hoc  estglandem,   coapil  depa 

et   medicorum  quidem  sollicitudmem  (rustra    esse, 
ostendebat,  pcenas  autera  exigebat  ab  instrumento 
luxuri»,   per    quod  ille  naturae    legibus    intempe- 
ranterabusus  erat.  Suumigitnragnoscens  errorem, 
sibique   crimini  dans,  quod  iu  Banctum  Virum  pro- 
cacior  fuisset  (eratquippe  satis  prudens,  quamquam 
fastu     elatus    ob   excellentiam    potestatis)    supplex 
efficitur,  qui  pridem'  comminationibus    infremebat, 
si  quo  modo  illura  posset  vel    contueri  tantum,    ve- 
niamque  ab  eo  cum    benedictione    impetraret.    At 
Pater    tunc  quidera   dilierebat  congressum,  nec    se 
coram   praebebat  videndum,  aut  permittens.  ut  ille 
ad    monasterium   accederet :    aut  ipse  ad  illum  ire 
cogitans,    ut    roganti    satisfaceret,     nimirura    hac 
ratione  saluti  ejus  consulens.  Sciebat  enim  in  tem  • 
pore  fastu   etiam    decenter   contra  insipientes    uti. 
Ergo  postquam  triennio    morbus  ille  a  Deo  immis- 
sus    paulatim  verenda  absurapserat  perveneratque 
ad   praecipuam  corporis  partem,  et  mortein  eacor- 
rupta  minabatur,  tunc  spiritalis  Medicus  profectus 


|    tvi,  ,/>,  y  y.y.l  YMXY.ec,  av9pwjrot  aveX- 

<-,-;;  l-j  Koyorav-!  IXotSopyjoav  rov  ftavwtptov 

,5  (3aoiXi%ou  Ev  .  co:  XerjX  xrfaavra 

roaurou  pyaorfytoy,  *at  '.->■  tou  'Av  rpayfutw 

voocptoa>eyoy.  B0;tatsToiauTatq  ovxoco«yT{ais»%uo9ei«, 

;  rwv  ETtiTpoTtwv  ^OtoO  *KiC>f,rj  -.<\>  xyltti  v.y.l  £ 
fvomd  ;-  vyi«e'vovT«  /:■-.  !    v, 

y':       .  ;,tcv  o  *«Xo>pos  NetXos,  **i  :-';  o 

fiaacXtxosBuimi&o;.  KareX9ovTo?  5e  aurov  u.i- 

M  to   «raora^vataOrov 
•_■/  -,;1V  .,    y.Y-rj    It^'%  ts   >ta(     K 

Ls9siw   VffK»   naoa*«Xo5vrev    "   &    ^nia^  ma 
,    vj-j.    ful  i     «ireiX^    av9po)irtva« 

9lvat  Eff    dEpxoyrac,  too:  fativstwK 
P*   -^  «po^ntAawo^ 
o^:  ofe   brt   ownjpca-   ovre   irpoo^)  « 

xai  noXawurafi^   ovre  ^v   o  < 
0«etWvT>5?  aOrov  au9a5et'a;  re  xai  9paaur/iro;'  ^- 
^v  oi  aovov  et'?  to  Ww  aurou  b  rcp  %  pvaorri| 
Tiv  ©eov  Iffu^Tiet  6Trep  re  t^:  toO  ntofiov  iwwtos»» 
.rouafpXovTO^X^oo>rr^.^  ^ 

9u 

TO 

-.,;  ost'ou  07^-7);  nepKppvrw-, 

|?epeuvfiv  irpo^adcv  ^vo:,(^;  y^y.  rov  fftxatov 
auvarov  yywo9>3vai  t/vo;  ^<pe«?  Im  Klrpa;,  ©c 
irovr.pcav  ^o/ovto;  ev  av9pw7tco  /.7T£^ 

54  'Ev  -  oo-cfxaxouv  rTf' 

^W,69.e9po;;cV^,KaUeuX)5TouTcp 

1   r^v    PaXavov    toO   W^ 


QU 


u  T,,,  -  67ccruXr]  ..i   fx6vov,   euAoyc  ^  ^ 

(W7Xo)p^o-eo3s   r^  Tt^r,    sxetvou  a^io>y*tJJ.  . 

J£  flev  roTrapov  «ve6aXXero  t^v  ^?  «p^  P 
Xfav,  fxr/te  ^r.y  >caTaJeX6fAevo5  epXof*evov -  ev        rj^ 
yacWcp,    (Mti   *ut6«    pouX6f*evoe   «*AW«  '.  ^ 

JeVjocv   ^vtoO  iKTeXeo-at,   tcp   rotourcp  youv   cp     , 
acdwp/av  auTcp  npa^  Jvos.    uo»7  P  ^f. 

oao9a(.   '12;  yoOv  £7:1  tpc6T>1  /povov  r,  ^f^*     >.#, 
vooo;   xaTa  oyocpOV  «V*tee*a*  ta^pUlt ro,at  ^, ^ 

7tpod%coE  XotTrovtfi  jcatpcoJtitcp  tfiv  ta      '        ^ 

xiv  Sa«  ™  touto.  ^coBop^, .r^y^ss^ 

«utov  o  linmito*  ^too;,  8*ic»im8«</««  !  flLjuA» 
aOrou  lirtOtoA«r«.    I^V  totVUV  tov   OOCOV       P  ^ 


DIE  VIGESIMA.  SEXTA  SEPTEMBRIS.  993 

*j ■  r£M/.«'iw  touc  TtpiVjc  jrofo&s  a ■.:■■  ,  - o  ra  rov  rtXft-      est,    permotus   luctuosissimis    ejua   epistolis.    Dbi  L) 
a     yi/pOwv  £;£/."  «aTwptXwv  gfcoue,  fi>fffe  *«.  «Otw     prorex  sanctum  Virum  conspexit,  ?«  ani-  A.  dmgimjlo* 

jtaxioot   >t*.    ltA/tett  tov$  Gvpirape_Tr,x6Ta§     plexatus  pedes,    tantam  eos   deOBCDlando  profudit 
*vJ0priVEiv  «vt^,  x*i  «X«(eu/  o^oJpws.  OOo^y  y«p  dfXXo     lacbrymarum  vim,  ut  sanc  Pater  etastan- 

Wftoai  w  xa'  ^*"*  "*?  ''  T^v  7Tr^vr,v  VJ  /aTa~     tes  omnes  siraul   lugerent  et  vehem 

.'*  -j  -•,.-,  2«t»po5  -;y)yi,  />(  ^(DBfftii  ftt-     fletua.   Nihil    enim    aliud    videre   apud  i 

«ouoov  to«  irXwfifjt*Xn|x«Tttv.  quam  peccatricis  imaginem  contrito  animotenen- 

tis    Salvatoris    pedes ,   et   petentis    erratorum    ve- 
niam. 
58  lr»)v  ovv  fltflton  o  nwtfy  xopwflQlvra  tou  «Xovfl-         55  Ubi  jam   exsaturatum   fletu  vidit  Pater,    in- 
-    jt«9«ir6p  3pe^?o?  rou  otWov  fjtaurov,  ettretVrt;  n}v     star  infantis,  qui  lac  e\  uberibus  abunde  suxerit,  bo  eojw  ha- 
^°-'    iirB^Sfiro x«i  avlonjaev  cturov.  '0  8e  nacn  sceXev-     extendit  manum  et  apprehendens  erex.it.  Ille  vero  b,tu'nmona- 
iJ \iiU7Attv  off'  «urou,  tfpSaro  airoyupovaQai  lenudare  coepu   cum   mor- 

bis  animi  et   corporis  mala  et  1  ■  do  aie- 

bat  :  Ee  renerande  Pater,  diu  noctuque  per 
triennium  gravi  siroo  hoc  malo  afflictatu  sum, 
acerrimis  oppressus    doloribus   et  inenarrabili  I*ob- 


COLC,  £C£A7£tV  «"     i*vv«*,    •-- ri ---■» 

dn>ffleotc  iw^-*'  cofwtrnta,  x«< 

[Jov  rittta>TaT«  TC**T6p  zou-iyj,  tfu.pav  xai  m5xt«  \ 

a&niouM  oiw  rou  6*6tvorarou  iroftove;,  irovott;  optpi 

}eac  «ottop  foavMq  iTvkt  3wv  -  o  re  irXi    i?  irpoorpi-o-" 


ctvrou  fcoirep  atro  -io&Jtov  ouyOkv,  *xi  jyov  ut  beal  i     "  tbat,  sup  pectine,   quasi   cir- 

lx  .  toueoov  ptop  ■  n  ciiiM  circumacto  descriptus,  nt  pendentium   mem- 

-  iturprorez  sancti 

^  jygy.  'EXeVjoov  fu  t.rou  Viri  manus  tenens  et  riga  Mi- 

B  j6ffi6Tou  Xptorou,   wei  >  oou  serere  mei  per  Dominum,  Christi  Domini  imitator,  E 

to-.v-yr.   yepotv  aiioxetpai  pe  rov  jravaaojrov    ETKt6*)j  nec  ris  hisce  ,  isomni 

fibuoXovrioa  r  ou  yw^fl  ,,JV  luxura  plenum  monachi  tonsura  i  oisi 

0.   ^.jr>:/  h  TtoLx-L'  Oux   ftsort  ooi  enim  De<>,  monasticum  subire  institutum.   \>1  quem 

.--,»v  Pal  licet  tibiviro  |  i  tperquam 

y'_:  ,y[  xiyecv  naore  multorum,  i  ,  qui 

ci  i,ul   baptisma  suscepere,   nec  purum  illud 

auyf/  «vre?  rouro  //■  i  n  ni  peccato  re,  sine  qu 

'  0V„  ^pcov  t^to  PsfirTiofta«   07T£p  ad  sacrum  hoc  pecipiendum 

$1$  jvj-yj/^  ,  '%-v-y. -.  -  -v:  multasua    clementia    el  :  iminibus 

g@  rjoc,  paotXeuoi  x«i  donavit  divitibus  et  egenis,  regibus  et  principibus, 

^p^ovotv,  -  ^  «px^peuot,  /:  |Ax?  ^  Bacerdotibus  et  p 

PottXofxe'v*i  ev  fxta  xo  9>jvai  tb.;  aerou  5«  lenti,  uno  temporis  momento  rei  i'"'^ 


I     ^£,     VJ-i' 

/o;^p-:tv  'hua  lycb,  ;- 
T0o£  fAy,rpo 

fxyjrpoTroXt  .-yisifj  /tu. 


juv  ntus,  et  praateriforura   impetrare  veniam 
lictorum.  Quo.l  vei  .   ul    te  tonderem 

sane  monachorom  minimus  sum,  nullo 

i.  Hic  metropolita  enim  ibi 

per    id    tempus    sanctaa   SrvLTim-  c   metropi 


i 


etutov  to  «yiov  iwei  «itootoiixw  ox«f«  «|  «.  sed  liabitu  sanclo  et  ;,,  ipse  lUum  indueret, 

w«inp6«Tov©e  lOTatosv ywlooW.  fieretque sibi sequester ad  Deum  et pa  i 

86 iKauoSeis  oSv  4  it«r,p  toi«  i&nvm  wi  wt«        56  Flexere  Patrem  laehrytn»  cum      ■        .  et 

ixeoiats  *Otov,  T«t«  ot,  Mb  «4w»  «it«e.'p«To,  suie  ,ll, I  mdit  manibi  amm  a,   im  ; 

H  oeuvn  TOitetvtioei  jeneranda  bumiiitas  (  a  redtfit,  lllum  ,  „„.. 

2m,Ti»'teaiMi«MU«fiq  -«-  texit,   qui  nuper  molli  ac   difBue 

,Wtov  5  ectabatur   daliciaa  ,    p  ; '   ste"  ' "' 

Bttoxoti  toO  K««tpov,  ^vovjsilvois  Te  oix  4X«>t«,  x«i  phanccu  po  urbis  <J,  h.  i  non  pau- 

iot.  n«petoo8x  '  -^  sacerdoiibus.   Aderat  qti 

<k  t'«rpos,  ov  x«i  ttf  -<™  «»«  -«  Dbmtratai,  nempe  nt  medicoa,  i  "'tea 

,4uev«- 8«  e?eXeo)v'l&*.  x«i  T«  yeyeniuev» 8«u«<xfl««»  memnii.    spectator   eorum,   qu«  Wi    •   qm 

8<fn  ttpo«  tov«  B«p6vt««'  ZJiftepov  -:^:«,.,v  9«vpufai«;  egreasua,  el  a, ratus,  quas  faota  erai.t,  i 

«aep  -,>.«  «rfoSti  «x*xo««ev.  Nvv  eTJo»  cov  itpotptov  ,,  is  est  :  Hodie  mirabilia  ridi,  qna    i.cta 

A«v„,  rWSvw  -  I  ■  ■«*  obm  audivimus.  Nunc  vidi   Damelem   prophe 

jCei>«  imS«Xeo9„   -  Xe'ovr.i  '0  M  vio«  iSni  cicurantem  leones.  Quis  emm  unquam  ,■■ .  u 

A,v,,>.  x«i  :,v  x4unv  ti^Teue,  x«i  xo»xo4X«ov  entt^ee-  i,„ic  admovere  manus  :   At  "°vus       ni,B0,n_  ,, 

«»■  K.i  t«vt«  uev  6  ■ESP«io«.  '0  9e  fkmXixi,  ueri  cmam  deraait  et  monaatwmm  imposmt  pUeom 

to  «u.  *  di,X.xr;v  «xoXovSt^v  T«Xeo8r:v«.  tV  «4tc?,  Et  hme  quidem  Hebrmna.  At  vero ^prorex.  peracus 

WKrt^MtteKW  W  «  7e4o«o8«^  x,i  fun-kl  eibi  angelioi  babitus  omn.bu-  ceer  m        .   co  or 

»  k«»5  nLwo  uMmf+k*.  «foe»uo4uevo«  ,„„s  omnee,  orl  prander, pae ■"*"" ^JP* 

hmanta»  4  ^  m»»  ^  t«  xl4  »*  3-*  buit,  astabatque  inato  famul.  ad  prms    „  .   «    • 

«evo,  fa_-*JJ  pUo8ei<  t?  Svvrfue.  tov  Hv«4»«t^,  x«i  ql„a  parattolimis,  qm  per  multum  antea ^tempus^ 

fatt  tov  6,.',v  lo».  JUfJmMt  *  -««*--  lec.o  surgere  non  poterat,  v.rtule  Sp. ^tu.  at^ beat. 

W  ,«00,  £«.  X  e,v  0„ti;,,0„  U  t8t  Viri  manu    sanatus.   Jussus  .utem  ^JjJ*» 

MK  X4o.    SS&    K,i   t,4t,u  ytvou^    «faee,  lp„,„,    rur,us  facultatem   pet.it,   n,„„s    a  d     a^ 

ll.-OT.vt.  W  -,  uu.  x«i  ,p.8v^  »0  fajpfe  mensam  :  quod  nbi  factum,  «f»  «J-  t>  s- 

-i  i*4$«?.v  t4    0e4v.  MeTtiJe  r,W  «vt«  t«  iuap-  Wutam   Tiro  bouam   valetud.nem.   ejusque  mm 


1 


YITA  S.  NILI  ABBATIS. 


A     DIB4  IPI  LO 


admittert, 
renuit  San- 

clus :  Pnlij'-   - 
cti  ducis 
fllium 


B 


a  da  mone 

tutn  lihe 
,,i/,  \n  hU 
aliisque  pro> 
digils  mire 


294 

tran.li  stuluim,  Deoque  gratias  agere.  Post  hasc 
omnessuas  facultates  manu  sua  dilargitua  paupe- 
ribus  et  ecclesiis  et  cunctis  egentibus,  distributis- 
que  pro  universa  familla  legatis,  donataque  liber 
tertio  die  migravil  ad  Dominum,  summa  com- 
]llMll  [mi  et  cum  gratiarum  actione,  lide  ac 

,  profectus  ad  eum,  qui  per  prophetam  di- 
xlI  Nolo  mortem  peccatoris,  quam  ut convertatur 
et  vitam  vivat  aeternam. 

l\-  Postquam  corpus  ejus  depositura   fuit  in  mo- 

nasterio  virginis   knastasi»,   accessit  ad 

idum   Patrera    metropolita  .  quem  diximus, 

proregis  testamentura   ostendens,   in   quo  ommum 

ille    bonorum    suorum    mobilium     immobihumque 

curatorem  e1  dominura  scripserat  sanctura  Virum. 

QU0d  ipse  videns  et  negotiorum  hujusmodi   occupa- 

tionem,  diaboli  laqueum  et  ludribrium  esse  ratelh- 

eidem   metropolitae    tractanda   omnja    juste 

permisit,  tamquam  rationem  reddituro   de  ilhs  in- 

ientiomnia  Deo  ;  ip  e  *ero  in  suum  se  contuht 

D asterium,   sibi    attendens   Deoque   vacans    et 

sanctis  angelis  audiens  bortantibus  ac  dicentibus, 
Tran  migra  in  montes  si<  u  -  quoniaiu  i  cce, 

qui  de  nobis  sunl   pec  intenderuni  arcum, 

rerum  scilicel  humanacum  procurationem  et  sol- 
licitudinem ,  el  paraverunt  sagittas  in  pharetra, 
prava  videlicet  c  msilia  et  cogitationes  ,  quas 
in  mentem  imraittunt,  qi  in  obscuro  rectos 

corde  sagitl  ire  nefarii  student  Cum  itaque  adrai- 
pandus  Vir  totus  esset  cum  fratribus  in  oratione 
sermonisque  pio  mini  dux  quidam  exercitus 

,,,    ad    eum  ,     Polyeuctua    nomine,  e    regione 
Me,  brise,  secum   ducens  filium  suum 

,ne  oppressum.  Procidens  igiturad 
ped  »at,  ut  misericordia  flecte- 

ir,    suoque  filio  opem  ferret,   depulso  maligno 

spiritu.  .    . 

58  Ille germanus plane  humilitatis  Chnstumimi- 
tantis  Filius  respondit  :  Numquam,  mihi  crede,  ro- 
gaviDominum,    ut   mea   tenuitati  donaret  curatio- 
,,,,:,,  gratiam,  aut  spirituum  malignoruro  depulsio- 
nem.  Utinam  impetrare    a    Deo  possem   multorum 
nnn  veniara   peccatorum   et   liberar!   a    pravis 
itationibns,  quaa    mihi    assiduo   molestae  sunt! 
n,  magis  pro   me  ad  Deum   preces  effundito, 
nelilteruri  queam  a  multis  circumobsi- 
dentil.ns  me  daemonibus.  Nam  tuus  filius  unum  ha- 
bet  «1  ■  m<  nium,  idque  n<  n  Fortassevero 

;1(I  galutem  animaa,  sive  ob  praeteritorum  expiatio- 
nem  criminum,  sive  ob  futura,  ad  cautelam.  Bgo 
vero  in  segnitie  et  socordia  mea  quotidie  subjicior 
innumeris  dasmonum  copiis  in  perditionem  animae 
meae.  His  dictis,  paulum  se  subduxit  et  per  dies 
aliquos  latuit,  veritus  ne,  si  liberaretur  ..ppressus 
a  daemone,  fama   per  totam  emam  rel  >m  et 

,,  permitteretur  in  loco  illo  quiete  vivere.  At 
Polyeuctus  fide  et  specorsuum  muniens  non  abibat 
emonasterio,  sed    jejunio  se   affli  cum   )a- 

crymis   dicebat:Non   recedam   hinc,   donec  filius 
meus  curetur.  Perspecta  beatus  Vir  pra-clara   ejus 
fi.le  et  patientia,  misertus  est  ipsius  et   filii,  rever- 
susque  m    monasterium   secum    ipse   rem   graviter 
ferens  aiebat  :  Quid    huic    homini    faciam,  ignoro  ; 
nam  et  sanato,    et  non  sanato  ejus   filio,    utrimque 
nobis  vexatio  imminet.  Ceterum  nullo  modo  passus 
vel  intueri   oppressum  a  daemone,    vocatum  sacer- 
dotaliordine  fungentemjubetire  in  oratorium,  et, 
fusis   super    segrotum    precibus,    ungere    illum    de 
oleo  lampadis,  ac  dimittere. 


I  umilitatl 

(i.itsiriens. 


$9  Quod  ubi  factum,  statim  juvenis  sanitati  resti- 
tutus  est,  egresso  instar  fumi  de  naribus  ejus  dae- 
mone.    Quod  pater  ejus  cum  vidisset,  gaudio  atque 


yovra  fltUTW   't  l&Ya  yjufi  6ou,<j  Tievjjai,  y.y\  SxxAyjaiatcj,    pj 
xai    lt*0"    TOl^    O£ou/vo<;,     /r/y-i-jn?.;    :■     &R*auv    -'r,y 
oixcTSutv  «utou,   x*i  zhuO-^y;  xaTaStwoacs,    tj3  xolvn 

•,•    TrpOS    KuplQV    ajTe6y,fAY)06    y  -    /.tfTavu; 

/y\  vjyy.uin-iyi,  irfora&t  Te  xai  ■  ;  aireX- 

rrpoc*  rov  sipy,xoT«  6\a  *ou   npo^Tou*  Ou  9eXw  rov 
rwXou,   '■>;  to  Bir«jrpe|»ai   y.y.l    u^-jx 
aVTOV  O.rrr/  tw  «twviov. 

57   Mera  $&  to  Y.xTaeztlmcti   t6  a&u.4   xvtoxi   ev  tw 

fxova<JTY5pt'w  t^;  ayta?  A.vaOTao*ta«  r?i   irap9£vou,  irpo- 

srat  r«  Qeaneotaj  n  itto- 

Ocl/vv.r/    XUTW    T«V  ''     W  l   ~t   T£ 

jraoy   y.vji—l   xai  t-a.ivfiTia  tcaaTe&azi    BittTponov 

v.yi  oii-;>-r,v  Tovoutov  Jteyoa^aTo .  "llv^so  0eaaa/jL»o? 
6  u7/«n:,  wi  t/|v  sv  sWvott TOi?  7ro^yuaa(v  daypMav 
7rayt$a    Blvat    xai  ffa§, 

;<    £-JT0f!  °?    '/UOVO- 

„yj06  '  '  rnv 

TT£0'    TOVTWV    OffoXo^  '  fI0- 

vao*T>5ptovi  eauTfi  •Kooaiym,  «  ti  tw  ©bw  jrpoaavexwv, 
--riOoyevo;  toi?  ayi'ot**  ayys/oi;  «utw  7rapatvouo!  re 
■/.a(  Xe-youatv  f-.£T 

t6*ou  oJ  ^   ^;'-';'>   a-JOffwXoi    ;v£T£tvyv    coEov,    to 
avQpwwvwv   n  '     EntpXeiav  Jtai    ^povTttJa,   /7; 

./■jtaaav   (3&Y!   eitj    tyapeTpav,   :z    t^ 
Bva7roTi8£//evc<  rrov»5pa  pouXeu//aTa  »tai  6*tavo/,p 
,1)V  ,  xi  £V  axoTOfi^yvi  (3ouA  i5ovTa«  ot  aXaaTopBc; 

toj;  £v0=-;  :;.  *  ^ 

itaxovta  toj  >.o/oj   u.i-.:  lyw 

mtXo9flw;    irpo  -~yi    '"'--    ~'/J'--    » 

OTfl  :  '   ■'  ■         " 

Mea  t)  -   lv  x?  i  '  ~'°'J 

-q~    /.7.t:/o;/£vov    uiro    a^o^pwr   tou    SserffU 

npoaireawv  ouv  itapa  tou<  :   tou  jxavi 

ExaXei  auTov  aifrsrffy  laQrjvxi  iri  nw 

r6v  tou  Jetvou  nv^vux- 

to;. 

58     '0    0£    OV-'m;    UtO-J    T^:    /O^Toa-p^TOJ    T'/77s. IVOVOQ- 

cnSvr^  aitevtptWo  itpot;  auT«5      Ll  pwne,  oti 

,    -  ,    (->:,    -      5wp>5aaa9at  t~  -.%- 

jtetvwae«   poj  x«Piy    «*f**Ttt>y»    '    "''."      ^'   ^TWV 
efooc  Dv  itoHwv  uov  au.apTy;-j  «>w 

auyyvwfxw  ^.T^^aO^t  tov   0e6v,   >tai    arra)."Aa^ 
c/n  TrapevoyXouvTWv  -/eTrovepwv  Xoyta-xwv.  Asupo  T0t'vuv 
aOTOS  irapa^aXy.aov  t6v  0e6v  ya/./ov  Onep  Jfxou  M^ 
v-uv.  av   pua9etV,v   rwi  :o>v    u£  oatuo 

„v.  e0  yap    a  sv  -}y[f/ovtov  ixf1»  **'   *uro 

axouorfoc,  iao)  rrpoc  awT/.ptav  ~'>  p 

:  irapwxy.x67rwv  aftapTr,-xa'TWV   EitWTpwoiv,   erri 
/at   ttoo;   fxeUoVTWV  avy/.or/.v.    'EyW  p^vui? 

xat    «f&eXei  ' J\}-''1   y-''^-'1   "'  ^' 

ptuptaat  6*at'pt6vwv  jrpotj  aito^etav  t^;  <|u//:;  pu.  TauT« 

K.p6v,    aiteV.pu-jev    6*vrov 
^£>y;  Tiva;,  oVjor/.o.;  p.r,  7TW5  laWwofi  TOU  oaiuov.Jlo- 

bu  K&9oi  >     -  -  h  ^,1  f'v; 

eaawotv  auTov  xpefxwoat  ev  tc5  TOTtw    iterfv».   '0  ob     o- 
>,;.;,,,  ,,^;  auTou  t«v  KapcWav  t>5  Jriarei  w« 

t^  IXTttrJt,  rJiexapTepei  b  rffl  piovaoTyipiw  iwaTeuwv  wti 
xa/.ov/ouu&voc,  ^eywv   fxeTo  'T 

tou  w6"e  ewe,  ou  6  vto;  f*ou  laaewcj  bttituxj.  ^owv  w» 
6*fxaw?pto<;    tw    Sv9eov    «utou    Tt/oTtv   x.at    Orrouov^ 
airXayyvtoOeicj  btt'   aurw  itai  erri  top  ujw  «utou,  **• 
tw  fxovaoTYiptw   eXSwv,    IrJuoipopec  ev   boutoJ  Mywv 

7T0Cy,-J0-    TW    aVQpt&TtW  TOUTW   OUX    OlToV    /.«t    */aP   "(f™, 

pwOev     Treipaatxo;    r^.lv    TrpooxetTat,    ar£    i«°>7   • 
«utoO,  £tT£l  -/yi  ur.    "OfXO)riOUV    u/,oo^;  MTCtdt^f^ 
y.y.y  QedatxoQai  tov  -fiveu-xaT&ofxevov,   r««><fl««  f81'^ 
lep«Teta<j  t/v  Td%a  ev^upirivov,  -/eXeuet  «utov  «Jfi  ^ 
ev  tcJ  BuxTy,ptw  x«i  Mreuljafl9«i  tQ  voaouvti,  a^1^' 
«Otov  £>,yi'o;  rwr*  x«v6*^X«cj  x«i  «'ffoAvoat. 

59   Toutou   0£    V£vou£vou,    r«a/f^a  0    V£Ou  W 
^iw^w.tou  Ja/ftovot;  arro  twv  «iVGy^ptow  auTou^ 

/.arcvo;  -ihXOovTO;.  "07T£p    tJ©V    0    TT^.Typ    «UfOU,    *««   X 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


DI8CIP1  i 


ot»iveeXflfraTy'yof°,J  nctTpoq  dum    irent,    liberari    contingebat,   apparente  illis 

xvxok   OTtTayoplvou,  /  (u.w<*i  manifeste   beato    Patre,    ac   dsmones    depelli 

rffiv  aVeXauvoyros.  Touto  ffi  By/vero,  ?va  p  Kevyj  Quod  sane  fiebat,  ne  fiducia,  qua   beatum  Patrem 

i  rJ.rnc  i  rtpb$  rov  oatov  aurwv  *Wstx6$,  xai  5  Kforo?  laturum  opem  illi  sperabant,  vana  o*  ur,  ct 

•"  -   :-  voypo-  inanis  confogientium  ad  ipsnm    labor.    Nam  etsi 


jpplicationibus 
'AmpAwwit  xara/xepi  frfa,  ypac$  TrapaJou-      b ,,     ,»M.,   si  vellem   omnia,  vel    minutissima  nar- 

vaft,  oux  eTrapxioet  ftoi  o  xpovocj  t>5  fyop£  irapatpexojv      rando,   scrrptis  mandare,  tempus  me  plane  praeter- 
j:  apxei  cTe  roc?  euXa&ot  Kat  ex  ttepou?  ro  oXov  KaraXa-      fcbens  deticeret.  Satis  eril  piis  hominibus  ex  parte  R 
6e'o0at,cos  ej;  ovuxwv  rov  Xlovra.  totum  capere,  tamqunm  ex    unguibus  leonem. 


C 


ANNOTATA. 

a  BaotXtxoe,  interj  n  c    i  Caryophyltis  Judicem  imperialem  :  Sitietus  regium  eJ  alibi   regalem  adjective- 
Cangius  in  Glossarit  barbaro  exempla  allegat,  ubipro  variis  officiis  sumitur  et  in  Glossario  Med.  Lat. 

trum  profert,  m  quo  Judea  siymficelur.  Certum  est,  dignilatem  quamdam  simtlem  eamq 
/"•''"  i   ignari,  ideoque  ettam  Caryophilus postea  non  ineplc   Eupraxium   proregem  appellat. 

b  Ad  dolorem   scilicel  sincerum  et  pamitentiam  de   peccatis   commissis.    ffanc  porro   iliis   seculis 
etiam  maximt   principes  solebant,  assumpto  manachali  seu  pamitentix  habitu  :  cujus   rei   innumera   exempla 
obvia. 

c  Ex  hisce  satis  clare  liquet,  verisimilius  non  dignitatem  quamdam  ctvilem  aut  seeularem  a  biographo, 
sed  ecclmaslicam  et  archiepiscopalem  designari.  Siberona  porro,  quaz  hodie  vulgo  sancta  Severina  appeUatur, 
civitas  est  antiqua  et  munitissima  ulteriom  Calabrix.  Distat  a  mari  Tonio  milliaribus  10,  Crotone  12.  .v 
archiepiscopalis  suffraganeas  habet  sex,  dequibus  omnibus  Ughellus  tom.  9  Italix  sacrx,  Unicum  kabelprx- 
sulem  S.  Severina  ante  Stephanum  memoratum  in  charta  Rogerii  comitis  anni  1086,  observatque  Ughellus, 
hunc  ibi  tantum  episcopum  appellari,  unde  dubitat,  an  illo  tempore  jam  archiepiscopalis  esset  ea  sedes,  Perpe- 
ram,  ut   hic  liqtu  t. 

d  De  episcopo  Rossanensi  hic  sermo  est  :  quippe  in  eadem  urbe,  ui  infra  liquebit,  agebat  wger  Eupra- 
xius,  ubi  mortut  corpus  deinde  lumulatum  fuit  in  xde  S.  Anastasix,  quam  et  idem  Eupraxius  fundaverat 
owujveratque,  ut  palet  cap.  6num.  45  et  u</  litteram  d.  Hsscporro  erat  in  summ^  Rossani  parte,  ut  ibidem 
dicitur.  Tgitur  cum  temporis,  sub  finem  nimirum  seculi  \,  non  erat  archiepiscopalis  Rossani  sedes,  cum  ejus 
praesul  tantum  episcopus  hic  appelletur,  videalurque  fuisse  S.  Severina  vel  alterius  certe  metropolis  suffra-  F 
ganeus. 

e  Id  est  Cappam  seu  Cucullum,  ut  est  in  Gi 

f  S/W''u.s .//,;//,/ Mt-s  iv  iani.  Tnmappis   gecgiophu  pogun  Misiano  in  Calabtia  ultetioii  quintomtt 

liari  versus  Orientem  Mileto  distantem. 

CAPIT  IX. 

Vopularibus  suis  Rossanensibus  rebellionis  pomas  imminentes  depreealw  :  in  visione  a  doloribus 
ex  uulnere  cruris  sanatur  :  oblatas  in  subsidium  monachorum  pecunias  recusat,  frustraque 
tentatus,  ut  ad  uulmn  proficiscatur •,  cubicularium  imper»toris  ad  divitiarum  contemptum  et 
solitudinem  hortatur. 


H 


i&coxe 
"0'-j;  xaO  sxaorov  jrpoaepxof*-. 
•'■at  TravToiac  ava'yxan;  auve/o/jievou;  eXeetv  ttat  iAoQxi, 
aXXa  xac  icoXecov  oXoxKpcov  Sv  kivcTuVokj  dvzil^^oA- 
veaOat,  xaj  Xvrpouaflai  tcSv  TrepiaTxcewv.  Ar.Xcooet  ok 
touto  to  vuv  6rGr,a6p.evoy  ExpaTet  ttot£  a^cpoTipwv  tfiv 
X«pwv,  lTa>t'a;  tc  xa«  'J^  xaO'  r'/XO«  KaXaopi'*;  NtXTJ- 
Cpopocj  6  paytOTpo?.  7rpcoTo;  xat  ptovo;  tw  pteytOTw  a£toi- 


I)e 


lie.lerat  vero  illi  omnipotens  Deus  non  solum,    ut 
xa,  a^rcp  X«ptv  o  ra,v  oXcov  0eo;  ou   ^o  JJe  F^        ^^  rf 

orov    rrpoaepxo^ou,   xurco,  0Xt^vou5     g^W   malis  oppreBsos,  ac  mederetur,  sed  |  .  ?u,  .- 

civitates  qucque  totas  utcriperet  penculis  et  caia-  bdlarant, 

mitatibua    liberarer..  Quod    planum    iiet    exemplo, 

quod  referam.  Regebat  olim  ntraraqae  provinciam, 

Italiam  inquam.  et  Calabnam  nostram,  Nicephorus 

dignitate  raagistri  a  pra3ditus,priraus  et  unus  ut  hoc  fl 

mamstratu  funeeretur  raissus  a  piis  imneratoribus 
paTi     toutoj    Tfaoa    tojv     euoeSwv    paatAewv     tm    Tat;      magibuaiu  iui.gcicm.    .  r  ,        .-««„* 

KildWJIi  rj5  «5i«  wd(M|,  (3o"W"  ^Xevoar.     mag.s.ratus  ampbtudme  mflatu».  <*»'''»»  £"£ 


VITA  S.  NILI  ABBATIS. 


chelandiorumhujusmod^  ^«Wtw,  *«i  ^v  ,<>h  t*  9«W*  *«, 

sent.  cum  facta  jam  et  m   ^J~2^3  «W»,  Gftou  *Pf-«™«  '                      «J  *  "■ 

fervore  animi  concitati  (quo  db  sempe    '"^™  ^.  ^p  „*i*  B_a«6p«^-  ^^8si  flppW. 

ur*   Calabris   omnibus)   irruunt    confertim     cum  ,^;z7;       ^^n:£^^. 

Lnmaet  turbulento  impetu,  navesqu ^o^rn^t  J£      ^                            _  ^Wc0ffav<  To,_o 

et  navium  prarfectos  ca^ite  pl                    nttuuao  ti               fa™   *&*>   **'    «V*^*™»'   **"*   ** 

Loc  magister  contra  B              -  -  ™^™^  P             I  *  pEyiirp»  «pw  A«  *.'-**  -  - 

pv««it     auod    exemplo  illo   et  reliquiffl    autates  ,r  .. ^  .,,^-^w*.  ;j-£&  _04fftfu-„ 


pentam 


maloque  malum  curare,   vel  certe  ]  ecunia  e tm u-  ^  _^  ^        ^  _-v  J(,         a  ^ 

bilem  „  .,,  Sed  cum  angustiis  ^  «A        |pwfcv  fl  ^  fctvovxa,  i, 

utrimquepremerentur,   consihum  cepere  bonum  et  IV  rf  ,       ,  poU^   p0uW«t  */«to, 

perquam  utile  :  ad  incotfcussam  tumm  confug  unt,  j  .  ^  _  ^  ,^<rj 

ianctumvidelicetPatrem,  s.  U*^SS  ™  *«"   ^«^.youat,    fxe^v  pM«  «w  "0 

B   se  praaberet   et    su*    virtutis   reverentia   prmwpis  ^^  .-  ^  &vffW7rfoe«  rfc  avrou  *p£- 

iram  restingueret.  .  T0V  Qu^ov  /a:«c^ai  foC  ffpxovros. 

.    •      Pfltpr  64    rotc   M   6  9.<jw<jio.   [«fiftv  ifotuOu.  ctW 

61    Ergo  nulla  interposita  mora.  eximius  t-aier,  ^.  ..  q^  -^g^evos,  ro 

invocato  Christi  perrexit  ad  urbem  et  m-  P     "^g  .,,-.  -}  rrpejrovta  n^ 

vil.u_  opportuna  consilia  ««■  etl^UC*°a  Xeu6J,  ,  ,  r*  rctt*?  «vot^vr^  0*. 

atefreti  portas  aperuere,  deposit-que  metu,  raa  ._„,w 


E 


memus    Pater,  neque  occidemus  quemquam,  sed  ia 
cultates  eorum  fisco  addicerous,  ut  hoc  modo  cau- 


tiores  effecti,  majora   in    posterum  non  audeant .  h/lv^,   U  r/  5^o«  rj  «? 

Cui   sanctus  Pater  :  Quid  vero   prodent  tuas  excel- 


lent»,  si  imperatorias  crumenas  lucro  oneraveris,     £    ^^,  H  cl  «<peW=«,  «o  o« 

BDimam   vero  tuam  peruideris?  Quomodo  vero  tibi  J  ^  |m        -,,  ?afllX6;  V/,A„,:,,  «X^  ««*» 

remitlentur,  uua?  dehes  non  solum  coelesti  Regi,  sea 
etiam  terreno,  si  non  ipse 
insipienter  in  excellentiam 
hodie  et  cras   non  eris? 


Mv-cflri  rrpofiaXofxevos  ou  ftotln  «W  r 

pra3textum  obtendens  imperatoris    mandatum,  deh-  ,  oO0ey6w 

cto  veniam  negas,  permitte  tennitati  me«  scnbere  ad      ^  ^^  ^,^.  /a|  £[T(  ry  av  ^^  ro  $ 
enl|   et  quicquid  jussent   pium    ejus      ^^.      ^  ^  .  ^or;  ^^ T^opv. 

*-«!_?  ^r::::L::::i!rr^:m nos  qu_d«-.    o, »  ^  i  ^.  ^^ ; 


_a:ora<  ttiise- 
r*j9?/e  .«t- 
venM. 


cto  veniam  negas,  permitte  tenu.tat.  mes  scr.bere  ad  ^"  ,„ ^,..  „;  £(T,  y  „  .,E>^,r,  ci  W» 

",m    CJUS  a0^/.?«ot.  (.eti^TTpoV^-^r16"-   _      , 

,  quidem,  62  T«0r,  «oO^  i  f  ^^of  ^'  JS 

Pater  Sanctissime.  sacri   imperatoris  sti.d.um  m  te  ^  .»»»«»*  ,-    '  -  «J  J^  t&)  v0„„r- 

scientes,  tantarn  pecuni»  solutionem  tibi  larg.mur,  hmpM,  a-pMJ  "^TJl  wp.(  j 

qua>  duo  millia  numn.um  excedit  :  verum  pr^fccto-  xo>v  fc«-W,  «W*  *  «•  /  ~  ^  ^  „„■  PT, 


rurn^;'m;ti'nhono7am"confractionem   impunita  »  -1   <*   ^^JT^^  C^  ^£  ° 

relinquere,  nec   rationabile,  nec  justum  est.  Tunc  «uvrp.^  ««p^«»  *K*3-««-rf*,*1 

Vir  beatissimus   bortationis  et  consilii  verbis  usus  ^fip«x_p«K.«  *ap «»«««~"  *«'     ^,      9al  aot(i.  f' 

persuasit,  ut  ea  quoque  animi  magnitudine  condo-  MW-4  -rov,  ff»H|W.  Blyt^.-» 

naretetpoenseirrogationemsibiremitteret,  quaead  ™   ,««  ««o.mo-,»,    |«>f*W  vofX1<I- 


I 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


297 


«Uilfl^V    £/.7T/./,pov/j;vr,v.    ToVTWV  TO/IW  TJj    TQV   ooaou 

'       X0o'  «tiVa|«i  naXco?  a7C07repaio>94vTcov,  pteTpai 

).Zjl,-i,n^  i~'.  TOV  xaTa  Ta;  SfAepaij  -^('vy;  TtpaTTOVTflt, 


svYiv.  Touro»  tqivvv  Tjj  tqv  ooaou      quingenta   numismata  non  pertingebat.    Cum  h»c  D 

beati  Patrifi  opera  feliciter  transacta  essent,  con-  A.    discipilo. 

versa  est  indignatio  in  id  teraporis  exactorem.  Gre- 

ius  hic  erat,  cognounmto  Maleinus  :  et  cum  la- 

lto   labore  et  plurimum  impensis  precibus 

are  potuit  beatus  Pater,  utad  raagistri  con- 


\n/rw.a.  "Ov  o  payiaTpo;  BeaaafAevo;,  »«  p  spectum  perduceretur.  Ut  vero  illurn  vidit  raa- 
gyo)v  tccoS  aTcoxevcocnj  --''  h&p*afL*  -/,;  itapaYas  auToC»  gister,  quod  aliter  non  valeret  cor  ebulliens  erum- 
rov  Sffiov  euXafiovf/evo;,  avaaTas  pT*  opy^s  •AaTr.paaaw     pere  ob   sancti    Patris   reverentiam,  surgens   cura 

ira    maledixit   illi   et    omnibus   domesticis   ejus  et 

omnibus,  quae  possidebat,  ab  equo  et  bove  usque  ad 

.':>      gallinam  et  canem  et  reliqua    omnia.   Ille  tiraore 

ov  mt   [u.oh  o/',k  ar.r>/yvxu.h'jj,  ir.i-      correptus  niliil  omnino  respondebat,  se>l   quia  pro- 

ra-J.rx  xa9i'aai  <**■*  ~>J  irpcOToa7ra9a*piov  avrov  Elvai.  Kai      tospatarius    erat,   permissum    1II1   fuit,    ut  sederet, 

Xeyei  rcobi  'r-~'J'J  ''  lJX'i'~~[jr>'--'  "^7  'J  '•'''■'•>     turaqii''   magister  ad  illum  :  Vade  misercum  ma- 

t§  aov  xaxocppoaij  iro  fxova  NecXov  tov  oaiov,      ligais   tui  similit 


Vl-J   OfflOV    BWA«WM«*[*w-*9j    "•  —  B    r--      -',<<«:    •• f 

aurov   xai  rravTa;  ro:  ;  Iv  tco  oexcp  avTOV,  xai  ICXVTa  Ta 
v7rapxovT«  avTtj)  ano  iTTTrou  nai  (3oo?  pexpi  xai  opviflo? 

'      KUJ/0.      /at      TTO^VTCOV      TCOV     XoiTKOV.      AvTOV     N     TCp 


ilibus,  pingite  nobis  beati  Nili  imagi- 


prudc 


r.-j:j  ).oyt^o'y-vo;-  ocyoopa  f«iv  tTucr/epat'- 
vwv  xai  ayOou&vo;  ev  TW  avv$va^eiv  f«Ta  tow   epyafco- 


E 


rcaaycov  xai  jcivdvvevcov  oia  t>jv  to>v  adtv  »j  xai 

OncaiCO?  TCoXXaxiS  r.xyyj-.<»-j  dvxih.^iv  /at  QepfUfV  TCpO- 


OTaatav. 


tise  tribuens  :  et  segerrime  quidem  ferebat,  dole- 
batque  commercium  cum  operantibus  iniquitatem, 
pet  mundi  vanitatem  et  inauem  tur- 
rum  ille  ccelestiura  inspector  et  germanus 
quietis  dlius,  demittebat  taraen  sese  etiara  ad 
rum  tumultus,  et  cum  principibus  agebat, 
multa  sustinens  incommoda  et  pericula,  ut  ferret 
opem  et  praesens  auxilium  sive  inique,  sive  etiam 
juste  mali  quippiam  sufferentibus. 

(j'.i  Quoties,  ut  patrocinium  susciperet  oppressce 
a  non  timentibus  Dominum  animae  pedester  confe-  f<  \ 
cit  iter    et   mala   perpessua  est?  hiberno   quidem  JJJ^ 


/.y.-y.  xscpa)  °5i  V'M  ~r>  naxponjTi     teropore  imbres  capite  sustinens  et  aeris  asperitate  gioi 

tojv  aepcov  xeipa?   ~l   7-'Ji  ^ooa?  anovapxov^evos,    xac      rnanuum  pedumque   stuporera  ferens,  totoque  cor-   ' 


aepcov  /eipa; 

acoua  tw  ^X6'  y-x~'XT:r> 
opnxpcp  yy.wj'  7repi0TeX?.ea9ai ;  9epov§ 

aivo;.  /y.i  KQItW  /    '  IWiV»  >^^«  ^i  cuv^oasvo; ;  "Arsp 
77T7vtz  vevvai'coc  uirecpepe  ota  t/,v  evToXuv  txv  Xevovoav 


xiravta  yevvaito?  un 


zirav  ro  owpia  tw  tpvxei  xaTanovov^ej/oc,  Jia  to  evlxai 
[TeX?.ea9a« ;  Sa^Trei  /zuo-ou- 


ivos 


'  bov  Tiap 
■  ,Grjf,  O-o  tcov  TraTepcov  7repi9etvai  tois  iroaiv  avToiJ 


pore  rigens,  propterea,  quod  una  eaque  j>arva  tu- 
nica  utebatur  :  mstate  vero  caioribus  ardens,  la- 
fame  et  siti  male  liabitus  ?  Quas  omnia 
Ler  perferebat  ob  procceptum  illud,  Erue  eos, 
qui  ducuntur  ad  mortem,  et  qui  trabuntnr  ad  in- 
teritum.  liberare  ne  cesaes.  Nam  cum  aliquando  ter 
beatus  Pater  pergeret  ad  ferendum  fratri  cuidara 
subsidium  patienti  ab  iniquis  injuriam,  eoactus  fuit 


euteXx  ,  Jia  to  Trayoc  /a;    to  ')v/o;  £'*vai  acpo-      a  patrihus  pedes  sibi  contegere  vilissimis  pelhbusad 

-jpora.Tov!  Ka-a  o'i  xw  ooov  x.-:ca£voj  tu/.oy  [j.vti'-vj.  01       vim  summi  frigoris  arcendam.   Cum    vero  lignum 

•^cp  t/,v  7ca'po5ov  ^eXXe  noieta0ai  0  oaio§,  ev  to)  tov 

;oaa  avTOv  ETcavco  tov  £vXov  Te9eixevai,  tJ  tov  E^pov 


OV7T6 

rrooa 


maximum  jaceret   in  via,    qua   transeundum   erat 

baato  Patri,  statim  atque  pedem  super  illud  posuit, 

q  ovvepyia  oXiaQo^ pev  tj?  tcov  ctepf^rtoy  yXiaxptei  7iepi-      }10Stili  da^monis  opera  factum  est,    ut   lubrico  pe- 

71'veTai,  eTveXyov  ie  tco  axeXei  ~'o  |vXov  nXiiyisv  acyopwov      t.iun  a^reptus  lal.eretur  et,   ligno  crus   oflfendente 

irar  &crre  XeiTCo9v^aavTaTOv  fiaxa'piov  V7COTS      VU]11US    infligeretur    intulerabile  ;   et    beatus   Pater 

tov  icovov  /.y.l  -<j:j  xpvov;  /.at  Tr,;  tov  «ffxaTO^  staTa/Sosv-      deij.jninm  rui<sus  pr;e  dolore  et  frigore  et  sanguinis 

oeco;  aicoXeyeoQai  tw  <|<ux.w»  **«  T^  "  sx60®*1,     defluxu  putaret,  sibi  deficere  animam  et   fiuem  ex- 

'ExSaXcbv  $e  arco  cov  xoXtcov  kvtov  Sicep   «et  eoa'aTa<e     pectaret.  Itaque  pbylacterium,  qnod  semperge 


ncep  ti  pieXixo^ov  napavTixa  yovv  ivaaTa;,  /.7.!  ^evo-     pjam  jnstar  mellis  dulce.  Statim  crgo  scse  engens 
vo;  h   v'/yj<j.i7.,    evrovcoTepov  rijy   oo*6v  ^  icpoTepo$     l»tiorque  effectus,  alaorius  iter  quam  antea  ta- 


Eiropevero,  t>J  toO  o^evro?  hxikf^a  xai  tov  at^To;     cjeDat,  cum  ejus,  qui  sibi  apparaerai  ope,  et  fluxus 
oraOevTos,   ^ai  r0u  tcovov   Xcoc^aavTo;.  J'l  janffuinis   stetisset,  dolorque  abiisset.  Ajebat   au- 


<»-r.i 
fxevo 


9eaneaw5,  oti  TcoXXaxi^  piev  >ia96fir,v  ev  tcoXXo^ Trpa^a-  tem  Vir  eximius,    expertum  sajpe  se  fuisse   Dei 

atv  ©eov  avnX/.\Uo);,  cos  cTs  tots,  ovdenoTe  ovtco  raxei^j  Subsidiura   multis    m   rebus,   numquam   tamen  ita 

xai  fuyforvg  xai  7rXi5pov«  7capaxXr;aeco;.    'KvOaOOa  yap  pra?sentaneum  et  magnum   et  plenum   tanto  cura 

0*61  7rpoo9etvai  to«  "Orav  Ttffay?,    oO   Karappax^ff«5Tat»  refrigerio.  Huc  enira  spectat  illud  ;  Curaceciderit, 

tayewc   «vop9co0V5aeTar    TrapaJ    Kvpibv    zx    dizcr,<j.%-x  nou  C0Hidetur,   cito    resurget,    Domino    dirigente 

«v&poiitov  xaTev9vvovTO§,  /.xl  xf,v  odbv  ovtov  9IXovto«.  gressus  hominis  et  viam  ejus  volente. 

G4  Ta^T,v  oOv  r^v  r.x<A  toO  ^a.ap/o.  ^o^eiav  to^  64   Videns  porro  ^^f^^^T  oo,aias  M 

«vOp.,0,  xop.yov^v  +vyixdi?  t,  xa/  aco/xaTix^  opcoy  dia  *stuans,  quantum  auxilu  ferre     beat u.   PaUr 

0  4  ^cov  LSfi,  xJ  7«xa«  paaxatvcov  toT«  ayaOo^,  tum  animabus,  tum  corponbua  hon.inum,  studeba 


BxSpos 
Septembrls  T.  Vll. 


si  quo 


VITA  S.  NILI  ABBATIS. 


A.  DISCIPV 


docet,  non 
lenler  juran- 
dum, 


adducere,   nnmquam  poter.s   mw.  ""Zw^.  tof**  W*.6'  aW?  **""?"  ommr'lm'  T 

Cum  haec  audisset  cubicular.us,  multo  mag.s  aomi  r-  ^...  yM  .       ,  tflllW4|  ,„  £.te  koo;  «urov 

ratus  est  beatum  Virum,  epistolamque  rrmi  •    .  ^     ^  ;,,-iv  «tf  «uroB.  m  m» 

ad  eum  dedit,  adjurans  etiam  horreud.8verbta.ut  £._ ,  /.  ^  ,    ^         ^-^  ^,  ^,,,  _v:0V)  _„ 

T61  sibi  ad  eum  profecto  se   non  «ubtreUeret     vel  ^  ^  ^  ^ 

certe  non  dedignaretnr  ven.rc  in  < Wj""*  ,.  ^.  __rf    ^  NeaoS>  pb  W  t* 

dictionem  s.bi  sn.so^omn.    s^        et  6B   0           ^   P,  ..   ___               ^ 

6»  At  sanctus  p.    ^V^ \mcui  andum  J*^  b  -;.  ^pi  ,;,  «^  «p-4*».  *«.  V 

erat,  tnm  ut  et  >ps eprme .p m  .  naa  rf  ^          ,,;      j-  -..,  mamtnv  -:, 

paratiorem  redderet  pro  pauper.Dus  rogau^ ,  9eaoav.V0/.Y>iu«  *«i  irp--<-irov  „p.<f«™.v,  p«»»v 

in  opp.dum  et  acceseit  ad  cubioular  nm.  Ille  hab.-  J   TS^SLfaw/W  roi«  *--«.  ««»8-  «i 

tnmPet  faciem  -tuitus  propbeticam^mo  vero    nge-  V-PJ  JJ  -  ^           ,   ?      * 

licam,  procidit  ad  pedes  ejus,   et   manu   ejus  pre  /,,          ......  ,,', ■  '    Sy  Vi9W4m,  «irco  to  evay- 

ensnjimnl  ingressi  sunt  •f^J^E.f  X  ££  ^-     -  l—r*r   &*«  ^ 

cmdameXfideHsetaiseibi,»tafferretl^mEvan-  £..,  e,ey*                  ^.   P^          , 


vester,  Est,  isst,  i>on,  r.vu.  ^—  —  -• 
dantiusest,  a  malo   est :  cur  ftde    minus   dign 
excellentiam   tuam  ostendere   studes  et  exordium 


Jrj  4  Metfon.  ««  **rf' £ 

S'f. lere_  etndes  et  «ordium  |  ^ft^ 

colloquiinostri  ponere   ini  usemm      *£t£    «<  £..««*«•. 

qui  facilis  estad  emittende  vere  juramenta,  veoi      u  v   -  ^^  ,„-.:,«. 

Lmestadme»,iendv  «-.^SA  ^  «^      ' 


|  ouem  cubi-  mv  '■                                  '"  v 

etiamesiauiueiuifi.vu...., »-  i 

cularius-.Justumestb                               ^sDe  »                            ^ 

servia  quemquam  mentin,  nec  vosfidem  dod  uaber  r                               .  ,  yi      05f  el  r 

tur,  ut  andiens  dde »  verb;    tr.buas.   N .  .1  u.  ,-     ,      ,                        ^,  ^  a«ip.^ 

mihiestconeanguinensinhacvita,  nus.  materm-  ^«i     /v;   SoTOr,a«wv  Sap««  *>&£*. 

valida.qnmmeLternoaffectuproeeqmtnr.D.v.to  ,.;-                 «P      ^                         ■« 

porro  multis  et  p.eseseione  ab lo,  plur.me  manm.  ■    , w  /                  v   -.^,,,,,,,,;,  £r«?  ^- 

piornm  eetmihicopis  el  utornm  a merab.ls  ,               Lw-^v<J,„,x«i  b  t?  k«v««-.»'  ;• ' %i 

Uitndo.  H»c  igitur  omnia  Deo  d.care  cog.tav.  »  °^«               w  ^  Z/,,uv  90U  x,             ;    J, 

ut  sacram  domum   monacb.s    construa.n .  S.    Deus  ?/     H    •                            |Ve.ua„ae9«.  1«*V 

cor  sanctitatis  to»  tetigerit  et  mecum  Constant.no.  «»  ^        / '        ^  ^.  ^  aa„Xev..  •"»• 

polim  veneris,  ut.per  eacras  tuas  manus  ego  et  ma-  £*        r 

ter  mea  iuduamur  angelico  e  habitu.  Facerem  vero,  •'"""  ■ 

ut  siout  modo  uiecuin,   lta  cum  sacris  cousideres  , 

'irvSXc  mellis  et  picis  plenacum  audisset  60  T«Or«  ,«  p^.,  a«i  rf«  «-*-  «*% 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


299 


ro 


flaXcov  ev  tm  Orf/tfsi,  Srrep  aurco  aet  Vioq  vnrjoyj 
OY,uei"ov  toO  OTaupou  Ttoir,<7a'^evo:,  TCp  XOITCOVITT!  aTtexpi'- 
VOTO'  '0  f*sv  0x07:65  t^c  uiterepac;  9eoq)tAiac,  rt  xai 
oweaewc  suxXwe,,  n«i  0sco  euait.6$exToe,.  Ilpo;  tovtov 
yap  Svaycov  r!fx«5  0  SowJp,  irapaSoXixcoc.  Ktpsoiv*  "0:t 
ouofa  soriv  «  [3aoiXe^a  tcov  oupavcov  0yjoaupco  y.Expuu- 
uevw  sv  «7pW|  &v  eupebv  a*v9p&>7ros  expui|/s,  xai  «tto  t^; 
j^apac  :j7.7.-/:-i,  xai  TtcoAsi  iravra  5aa  =/-:(,  ««('  ayopa&i 
xov  dyoov  exsivov.  E/xot  oe  aoutwpopoy  eoti  KaraXeiUavra 
tHv  epv!tfi«v  xai  roue,  ouyxaxo7ra9ouvrac,  uoi  tttcoyo 
avfiJ  rac  TroXeic,  «7ao9ai,  /zi  avacTe^eoSal  ypovrioac. 
7tpaypaTcov.  M/;  yap  Ec-ztniv  ano  KcovoTavrtvouTroXecoe. 
fXOVx/U  y.v.i  r.yovtxivo:,  ivy  di  euou  X0Up6u9coOtV  oi 
exsloe  a7roraoo6t*evot ;  Ei  oe  xai  oXcoc  Trporiuac.  tjiv 
§tt>jv  ou9evoTr/ra,  xaraAaSe  r>5v  SoY-arta»'  -:v  r,  xa9e£6ae- 
0a,  xai  ^eO'  Hiicov  xr,v  re9Xtuuevr,v  66*6v  JtcSvus,  ( >u6*67rore 
yao  &UV)?0>;  TTTCOJ^O?  y6VSO0ai  TCp  t.-jVj u.y.-.i,  TTptv  7tavrsXcoc. 
T.-<<y/:-Jrif-  tco  ocoptaTi"  otrsp  yivcooxcov  xa0cop0coasv  6  ev 
ayiote.  'Apoevio;.  Ta  &s  ca  7ravra  xaTc&nre  tij 
toO  t^aai/Toe,"  'Euov  SOTi  ro  ^puoiov  /-/<  ro  av 
•/.7(,  "Ogtic  o\jy.  airoT«ooeTai  7raoiToi*c  saurou,  ou  ffuvarai 
^ioj  efvat  y.ct%rr',c.  I7p6c.  raura  rou  koitcovitou  ivioraus- 
T;  voj,  /.?('  TO  ftlOV  Oi/ry.y.  ysvio9ai  otAovet/.ovvTo:,  KOTa- 
Aittcov  kutov  6  /j.a/.aptoc  e|^X0sv. 


illa  discrepationis   lucerna,   non  fuit  illectus   tam  n 

amplispromissis,  sed  raanura  quiete  ad   sinum  ad- 

movens,  ut  semper  illi  raoris  erat,  et  signo  Crucis  £  ^Z' 

sese  consignans,  respondit  cubiculario  :  Tu«e  qui-  i>ro/Jc«ci  re- 

dem  pietatis  prudentiaeque  intentio  praeclara  Deoque   nuens'  horta~ 

pergrata  est  .-  ad  hanc  enim  nos  invitans  Salvator    T  ^T^Ti 

aiebat  per  parabolam  :  Simile  est  regnura  ccelorura  \Znem 

thesauro  abscondito  in  agro,  quem  qui  invenit  horao 

abscondit  et  pr.ne  gaudio  vadit  et   ven-lit  universa, 

quae  habet,  et  emit  agrum  illum.  Sed  mihi  nonest 

utile  relinquere  solitudinem  et   pauperes,    qui  me- 

cum  asperara  degunt  vitam,  et  vagari  per  urbes  et 

curas  negotiorum  suscipere.   An  forte  Constantino- 

poli  desunt  monachi    et  hegumeni,    ut  a  me  ton- 

deantur,  qui  ibi  mundo  renunciant  ?  Quod  si  om- 

ninotenuitatem  meam  praefers,  confer  te  in  seces- 

sum,  in    quo   sedcs  nostra    est  et   arctara  confice 

nobiscum  viam  ,    non   enira    poteris    fieri    pauper 

corpore    :   spiritu,  ni   prius    omnino    fias    pauper 

quodsciens  angelorum  nunc  contubernalis  Arsenius 

egregie  pr»stitit.    Tua  vero  omnia  relinque  pote- 

stati  ejus,  qui  dixit  :  Meum  est  argentum  et  meura 

est  aurum,  et,  Si  quis  non  renuntiat  oranibus.  quaa 

possidet,  non  potest  meus  esse  discipulus.   Ad  haec 

non  acquiescente  cubiculario,  sed  fieri,  quod  ipse  E 

volebat,  adnitente  ,   reliquit  eum  beatus   Pater  et 

abiit. 


ANNOTATA. 


a  Nescio,   quid  agat  hic  Sirlelus,   dum  sic  vertit  :  Dominabatur   olim    utriusque  regionis  et  Italise  et 

Calabriae  nostrae  regionis  victor  M  igistrus,  prirnus  ac  solus  dignitate  praeditus  a  piis   regibus  ad  dictas 

■nes  missus.  Mofyiorpoe  offkii  nomen  est,  non  viri  proprium.  Ejus  dignitas  et  aueioritas  magnu  semper  fuit 

inaula  By  antina,  tantaque  .  ut  magistriinter  illiistiiores  non  raro  haberentur  et  patricios  przcederent.  Vid$ 

Cantjinw  ni  Glossario  Gr&co-larbaro. 

b  Pro  Chelandia  habet  Sirletus  Caravellae  ;  qnx  vox  Jtalica  est  et  certam  navigii  speciem  signiflcat.  Che- 
landiura  (alii  Chelandrium,  Chelindrum,  Salandram  et  Salandriam  scnbunt)  vnx  est  apnd  medii  xvi  sriptores 
usitata,  pro  co  navis  generet  quod  Grxci  maximeque  Byzantini  ytkdvdiov  nominant.  Vide  Cangium  in  utraque 
voce. 

c  Apud  Martenium  est  :  Abi,  inquif,  cum  consimilibus  tuis  stultis,  atque  eflfigiem   Nilo  effingite  ,  nec 

desistatis  illum  adorare  illique  gratias  agere  :  siquidem  per  regis  caput  plus  vos  non  vixissetis  ,  gloriam 

dedissetis  :  ubiimpeditum  quidest  et  hiulcum.  Sedel  in  textu  Grxco  videntur atiqua  desiderari,   nec  enim  ibi 

i&  satis  plenus  est,  nisi  significatum  velii  magister,  S.  Nilum  inde  removendum,  sic  ut  ad  ejus  patrociniuin 

implorandum  defutura  sil  ipsis  occasio. 

d  SirletU6  ex  Grseco  koitcov/txc  vertit  Ccetonetes,  qnod  tamen  Cubicularium  principis  tignificat,  ut  varia 
C  apud  Cangium  exempla  demonstrant.  Eorum  porro  non  parva  erai  dignitas  auctoritasque,  ut  ibidem  liquet. 

e  Sciommarius  Noia  12  ad  Vitam  B.  Bartholomxi  pluribus  exemplis  demonstrat,  vulgare  fuisse  inter  Gra- 
cost  habilttm  monacltalem  Angehcura  appellare. 

CAPUT  X 

lnsidias  a  dtnnonc  slructas  S.  Nilus  ei  episcopatum  Rossanensem   sibi  destinalum  fuga  declinal : 
archiepiscopo  consilio  suo  acquiescere  nolenli  mortem  funestam  pradicit :  a  dynasta  Sam 
norum  sua   epistoja  famaque  moto  abductos  tres  monachos  liberos  cum  variis  insuper  donis 
recipit. 


K 


IV y.l  J)5  Jtopsuoulvco  OUV  A:/cr)  TCp    T.o^f-r,  r.ri  7rpo; 


^paf/oOaa  S/X7tpoo0ev  outou,  eppi<|*v  iyj-r\v  -:v  otsv^ 
cTiaSaaet,  lv  r,  oux  h  d?X?.co9ev  6\e'pxeo9ai  rov  ptaxapiov. 
rors  0  Wet0;  a*y^p  nvvjixxnv.cj  avJpfav  avaXaPcov,  y.zi 
tov  JoXov  rou  aaTava  eTTiyvous,  rurrTet  pev  x:Tr.v  rji 
H*XTJjpia  tfjq  yapoc,  txvTov  e^oot/jt/.oa/xevoc,  a7r£Trr,or,oe 
M  'x/iuK  ur\  ey/povtaa;  xara  '.iv  iwuo^izv,  xtfi  '">/y 


jjjiinti  igitur  cum  Davide  prophetaet  ad  suum  re- 
vertenti  monasterium,  dum  versiculum  illuni  recita-   Sam 
ret  :  In  via   hac,   qua   ambulabara,    absconderunt  si""'"\<"slt' 
laqueum  mihi,  obviam  fit  ei  puella  qua?dara  sola  a  ('n'(llf'.  epl. 
in  media  via.  quae  praecurrens  ante  ipsum  projecit  scopa 
se  transversam,  cumdeflecterealiononliceretbeato  /ftM,J ■'•'"•" w""1 
Patri.  Tunc  beatus  Vir   spiritalera  assuraens  forti- 
tudinem  et  satanaj  dolum  agnoscens,  percutit  qoi- 
dera   ipsam   baculo,   quem  in  manu  habebaf,  acri- 
ter  miuatus  :  resiliit  vero  velociter  nulla  interposita 

mora, 


VITA  S.  NILI  ABBATIS. 
300 

mora.  juxta  proverbium  et  abiit.  Et  «  eo  tempore 

statutum  habuit,  ut  nec  sibi,  nec  fratrmr i       p  ^  ^  ^i? 

*•  D,sc,Pll°-  solis  ire  permitteret.  Melius  en.m  est,  "V**"        ,;  ^      „,,  forn,  8  '-tv,     Ev  tout„<  „«„» 

esse,  quam  unum  :  et,  V*  soli,  quia  «"»  ^»"*'  ££rfi«  «  5«..,  K«rip  «»Sv  NeOo«  tov  *«*,«, 
Z  babet  .oblevantem  se.  In  hte  -«*«  ■«*£  «^  ^oayw  ,W,  CNri.  M  3«.«o;  «9  «** 
adversarium  beatus  pater  noster  Nllus  cumse  fc  _,  ^  t-;  «^  «c.  tj  t*  « 

remperDeum.qui  dilexit  lUum,  et  prob *£"**  ,,-.^,;^,„;  «poogoAjij   irpos  touto*  4  * 

Um  pmbuisset  et  in  ferenda  fame  et  m        .urnne  ^  ^,  ^    wy  us 


1 


tenlatorem  adorat,  vicioru."  »»"  "". 

3    *pe  et  in  aliis  plurimis  tentat.ombua 

^ltifariammultisquemodiapassnae, 

«neillum    in  pinnaoulo  quoque  templ.  postr. 
Darniineoaevelletdeersummittere.Inqno 

.,  ,,,. benel ao  magiatmm  s.t  .rn.ta- 

t„<  Per  illud  tempus  defuncto  Rossam  pra> 

•     _  j     .A]anrtnm     iilnneUS 

quaerebat 
Ergo  onines 
conspirarun 

tem,  tenerent  «, 

locarent,  quippe  qui  vitam  ageret,  ^am 
«rimere  non  valeat,  et  sermonem  haberet  vitae  re 
l      dentem   Cum  hoc cepissent  consilii, pnmoresqu 

Lndarent,    quod   statuerant     pmcum     q mdam, 
~  ,  •    i *:~  +  .  T^ntnKfit  pnim.  se  nli  gra- 


Bfa,  &YOVT*  v7T=r,  Myov,  **l  TOV   royov  vr.„.,,  ^ 
alvovtw  Pio).  Tovro  toi'vvv  (3ov*6V<5«f/  ftfl- 

^vtffiv' ap^vtwv  re**.  ro  «  ro3  nttpov  r 

ro  irXy.pfiea.  t6  $6?*v,  iipo>*fiftfc«  tic,  v.*t  -. 
torrfiXu  ro  jrpayp*,  icpead**  b  Wr  «^P  T' 

.  •  __*  -i v*t\(/ti>nHgLi,  UCTOIOVT0V  S-VTOl 


Xuliotolericid  tenderent.  ut  execution,  "   .=  -;i  T>      ,,,,,,  Iv  ro.T«p  , 

Herent.  qnod  etatuerant,   pra.ourr.t  qmdam .         ^  ^  .,  ,,,„.„  ^«,9«.,  fc  toiovtov  .,,,, 
rerrque  Patri  dennntiat  :  putabat  en.m,  se  UH  gra-         ,  ^.p^  yey-V^vov. 

lum  foreet  acceptissimum,  si  tantm  re.  ex.steret 
nuntius. 


G8  Nee  certe  illum  fefellit  op.n.o  :  gratns  en.m 

MxtaSM-      .  ma(,nuspater  actis  et  tunc  et  postea,  d.mis.t 

n  Mce  insaitque  illi  dari  quoddam  munnscu lnm. 

pseCo  to  ^»tem  revocans'  qU°d  in  SaCr°    f; 
tur  Evan-elio  :  Cum  cognovisset  Jesus,  qma  ven- 

tu  i  elsent,   ut  raperent  eum  et  facerent  regem, 

git tolus  .',.  montem  :  secedit  pariter  in  mter.orem 

montem  cum  uno  tantum  fratre,  subtrahens  se  tan- 

"°per   dum  laberetur  illud  consilium.  At  sacerdotes 

et  v   '.  nobiles  profecti  in  monastermm,  stud.ose 

perquirebant,  et  ir.itum  videntes  cons.l.um    valde 

SeKt.  Ot  vero  diutius  expectantes  n. b.l   age- 

tont. tcilius  enim  erat  unicornem.  quam  .  1  lum  pre- 

hendere  :  reversi  sunt  demum  et  a l.nm  s.b.  praesu- 

em  elecerunt.  AtsanctusPater  exultans  ,n  Dom.no, 

cum  propbeta  canebat  :  Tenuisti  manum  dexteram 

meamet  involnntate  tuadeduxisti  me  et  cum  glor.a 

„  suscepisti  me.  Quid  enim  mihi  est  m  ccelo,  et  pr*- 

C  ter  te  quid  volui  superterram.  nam  ante  te  est  o.nne 

desiderium  meum,  Domine.  et,  Tu  scis   qn.a  diem 

hominia  non  desideravi.  Hoc  sensn  V.r  beatus  con- 

tempsit  parvam  bujus  vitse  gloriam  et  honorem  hu- 

iranum  abominatua  est,  nunc  autem  const.tu.t  eurn 

Deus  super  decem  civitates,  ut  veraciter  prom.s.t. 

Neque  enim,  quia  non   snscepit  sacerdotium,  non 

nmltiplicavit  talentum  :  nam  plures  sunt,  qui   per 

uoctrinan,  oris  ejus  in  ccenobio  et  solitar.a  v.ta  sa- 

lutem  consecuti  sunt,  quam  cives,  quos  oppidom 

illucr  habet.  lilatto  metropolita  olim  ex  Afr.ca  ve- 

niens  cum  multis  captivia,  eo  qnod  am.cns  .11.  esse 

nuodam  tempore  Sarracenorum  rex,  pr^textu.quod 

Li.    uxor  esset  metropolitaa  soror,  l.cet  re  vera 

non  esset  c,  appulit  ad  littus  Roasam.  et  prembo, 

egit,  ut  vocatus  ad  eum  beatus  Pater  accederet  : 

cnpiebat  enim  audire  ab  eo,  quae  opus  erant,  etora- 

tionum  ejus  fructum  percipere. 


68  Kal   uevTor/e  roii  BxoTtoO  ov   3i  Iwv- 

SJbiM»  -v  Mf,  "^aa«  "^  ***?  '"'■  "v. 

_,,,   a„o;  N  (-eXerfoa.  to   ^epopevov ■»  -■'■■ 

,,,  xi.  !W;  i    o  Iwov?  ot,  ,;/  -,v 

£U^.  pvlW  A  ti  «po4-  <&W  yv,v  ,.„  ,,  o; 
W* rilvJorepov  opo;  ,o,Ti  bo4  f**"™** 

U  Lovc,  -i  id^  yvpevWVT^.  »*•  - 
rov^pTep^vTe4oMevftvov-e^Tjv-J 

5^W^Kop/,^t«^«f« 

„kv  cov  rf*90ww  «rf  n»r«.  b?*?£' 
nia*  ,   Mvt*  r  KOpie-  ,«   ---:•' 

fep.ov,  ad  riv  «MpfMi*»  «/«»  -,.;;;; ,. :  r,i/>;,: 

K«TloTr,oev  «uriv  i  @ei«  Wte  »«*  ^60""    ^«Je. 

tan^* oi  Si  v«p,  *•»«  * :^f^"X,w 

E«o,  ri  T,).r,Tov  oC,  WXu^ot^ev  J.      / ', s 

oi  oo>9evrW  M  ri?  fcfc-Wj  tov  0.0^  W  «^.  ^ 

re  ra  xo«voS.'(p.  «i  ^v  r?  pv«9o^,  »  w™? 

aow  o,y,),,-e,o1W,To?,;.  «fWf*«.^ 

n»  BXrfrruv  eW   Av'"7-  C««noUo.v  «WL,.^ 

o\i  ri  itpoo«ro9«.  «t,;.  l»«  xonpov  tov  nw      r(  ^ 

.„;,-,  p«,),'x,  b  itpo^oe.  rov  «Setyiv  wtw         ^ 

yautriv  exe/vou,    Snep  oix  r.V    ""Pf  *'     ' '    iutoo, 

P«,i„»,  x*i  JuouiteTixS?  tov  uaaapwv  «f  J^fc 

W9u'u^y  «htouaeti  Batp"  riroiJ  ti  «ovra,  i"1' 

avroi,  x«pito>fl«o9ai. 


69  Ubi  ergoanbiepiscopus  aperniaset  ei  cuncta  69  M««  oe  w  &W»*"  "MjJ ^V  '0:'v 

sui  cordis  consilia.  dixit  ad-  eum  Pater  :  Audi  re-  tovr=         «M  lp¥*r            ^So»U«* 
verendissime  consilium  mcum,  nec  amphus  rever- 
tere  ad  viperarum  genimina  ;  nam  post  multas 


fevT*   Ti     »CTOO    i^poi«>«    S'800ttA%oSW**i 

o  u«K«po«-  'Axouofc  UOV  ofeWW  WS^        ^^^ 

(ir.y.tT,   irooTpt4,r.«   npk   W   t*"    ey."^"'     '        j,fci 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


301 


M  r 7.  "vr>  ~'°  /cyv  fcoXajteutrat  °*«  ro  ?('',;*  **--  7Tt0VTJa     blanditiaa  et  honorea  tuum  ebibenfc  sanguinera ,  gla    d 
*  l  *y*«P*  w  QavarwciavTee;.  Kai  itepc  tt^  iirj-r^  xtiq     dio  te  perimentes.  De  pace  autem  Calabriae  ne  la-    , 


itoXXoi< 

ojaEecv  itoXXwv  xaxwv  aTrtov  y(verat.   "ilcntef 
farpwv  to.;  ^zivo7.£vol;  ouyxXefeecc,  re  -/. 

X01 


•  ?uu  «  rwv  <jwp.arwv  xa'xwoi<;,  5o*oi?  ro  IXeu9e-  corporum  afllici  multorum  malo- 

napa  rum  fit  ansa,   quemadraodum   furentibus  prod 

,-  quod  medici  illos  occludant  et  fame  crucient.   i 

z  v(ona  Efte  ft>J  ratfra  oVxouvra  Xumjpar».  rwv  itoXXwv  si  ha  molesta  videnl 

»^9r,ffotv 


iliM&y  NeiXoe.  to  ftev  ex  rou  -v  rtovov,      n 

■?,;  rfivxpovtov  Ixayft  iteptooW  r  r«     ji 


nimio  aus  vritse  lab  re  ,  tum  u  ate 

am  setate, 

bat 

ine  pei  culo  : 
iura  ii  agn 
partem  stud 


TW 

pYixet 


offov  /:iuo>vo;  : 

1  >,  ex.  equo   de  sub 

xpec!  aitatem  aei 

percussit  miserura  et  orco 

;.  XeyovTc  Zr.uioOv  dfojpa,  >v.  Kar  '0  xXeitrwy     transraisit,  quod  non  audiverit  dicentera  :  namnura 

Ijxert  xXeirterw,  aXXc?  xoirtflSrw  epya£6ftevoc.  racc.  ftfeeg     inferrejusto  nonestbonum  :  et.Qui  furabatur.j  im 

YsptrtVj  iv£//-,  peTaJovvat  rw  xpu'*v  £/ovTt.  Kai  r^  p»     iion  furetur,  mi  im  laboret  operando  manibus 

rev  ovofuScraec  tTwvcev^*  avic  &e  r>5     Suis,  ut  habeat,  unde  tribuat  nec  i  patienti. 

e7ravpiov t»v  6t56v  6\epx6ftevot,  xac  rov  tititoj  -     Et  ille  qnidem  infelix  peccavit, fi  iratusini- 

tetjlTrtrou  roirou  veuoftevov,  irpibc  to  pvacTwpwv oceaw-     quitatera  :  postridie  vero  quidara  illac  transeuntes 

oavro   xac  a-foovTo  rw  foxatw  -.'>  itW,  agnoverunt  eqmrn,  qui  il»i  pascebatur,  et  in  n 

sterium  deduxerunt,  Viroquejusto,  quod  suumerat, 
reddiderunt. 


70  "AXXore  im&iv  rwv  efrpaTcwrwv  rctj  oppfaa?  nfa 
ib  tov  fintov  anorou  fiovaoryjptbu  ouX^cat,  xac  rtept  oua- 
lufe  r.Xfou  sa9o)v  t/.;  ftovtfe. %  evavrcae,,  ware  xai  6<p9aX- 
ptocpavw;   a-JTo   (3Xe*itecv,   nepcefteve  t»v   vuxra,   SVa   ev 
axorei  itoi^eyi  r6   epyov  rou  ffjcorou^.   [Iepi7tar«aa*5   oe 
itaoav  t/v  </jv~y.  BxetWjV  ouo*6Xw?  toxuoe  r^  fxov« 
oeyyfoai,  aXX^  ^apay^i  >cat  scp/ftvoTis  evtv/w  «Gztoi;, 
-o);  £T^pt/£uO/,.  'Haipa;  3e  ;£V07£vr;  £ar::o^:v 
aCroO  to  ftovaor^ptov  et*cTev   icat  rw  9autfart  tKjoJpa 
xaraitXayet$,  eeojec  fteravowv,  xai  t^v  otV.et'ay  b|ouoXo- 
your.-svo;  xaxofiouX/av.  *Ev  roj  xatpw  e/.£('v;)  EittcTpa/uov- 
rwv  twv  a9£wv  'Ayapy.vwv  rw  Slflari   t/;  KaXa6pt'ac, 
xai  itavra  Xy.illofteW,  6  pev  ooto?  rr^T/p  ro  jpotJptov 
xaTaXaorov    ouv    toi?  acTeXtDO^  oiv~<»Ci~rj'   rpe».5    oe    £; 
auTwv  to\oppu9f*w$  TrpooxapTep^cravTe^   rco   ftovaoi 
utto   Twy    2appaxy/vwv    expar^QyitTfltv,    xa"!    ey    ZtxeAta 
'T/y^cav.  "Expive  youv  6  ftaxapto?  a/,  TWtpewpa^vai 

firou;,  ctXX1  <k  oixeia  oO.yi  ^ry.fevai,  xai  efc  rov  Wiov 


«Trr, 

tootoj; 


s.7.1  |jopooviov,  o  r,v  a-jTO)  oeoarxw^  deuimhi^  •-  >•/  —  /  --> 
KaXa6piac,  >cai  3ou?  aura"  rcvc  rfiv  ao"eXcpcov  Xiav  ooxt- 
ftwrarw,  aiteareiXev  aurov  ev  navoppw,  ypa'uja?  eittoro- 
*a/v  Ttpo(*  tov  vorapiov  tou  exetae  yvizoy/yj  xpiorcavw- 
rarov  xac  cpcXeuceoi?  tuyYrfvovra. 


71  "Ocn;  vorapioc,  Orro^^a;  Tro  XeyOfMVW  *Af*Yip^ 
Ta  irapa  tou  oocou  OTaXevra,  epftrvevoa;  c^£  aurc3  xai 
t>^v  Oaurjcaocav  IxeiV.v  eirioToXwv,  JWtrsicXay«  W  t^  erotyfa 


70  Alio  quoque  tompore  miles  quidara  profectus 
est  animo  furandi  equura  e  monasterio,  ef  cum  s  I 
fere  jam  occideret  et  ille  e  regioi 
ret,  illudque  oculis  prospiceret,  noctera 

iturno  tempore  tenebrarumi  ; 
vero  tota  illa  nocte  pei 

monasterio  propinquare,  sed  incidens  in  preeruptaet  ctaiiat 
rupes  inaccessas,  satis  pcenarum  et  laboris  pasaus  p 
est  :  ubi   vero  illuxit,  monasterium  ante  se  vidit. 
Itcque  vehementer  obstupefactus   miraculo, 
poenitentiam  agens  et  palam  enuntians  sui  consilii 
pravitatem.  Per  illu  l0rum 

incursione  ilevasta, 

dante,  snnctus  pater  Nilus  in  arcera  se  contulit  cum 
fratribus,ibique  tuto  morabatur :  tres  verosegre 
ab  illis  manserunt  in  monasferio,  captique  sunt  a 
Sarraceniset  abducti  inSiciliam,  Quos  tam< 
Pater  non  negligcndos  existimavit,  sed  require 
ut  propria  membra  et  suo  loc<  C<  llectos 

fgitur  ex  frumento,  vino  et  aliis  frugibus   nummos 
aureos  usque  ad  centum  dedit  cuidam  fratri  proba- 
tissimra  fldeicurajumento,  |uod  acceperal 
Calabria3slratego,misitquePanormumcuraepi 
ad  notarium  dynast»  ibi  morantis  Chnstianissimum 
et  raaxime  pium. 

71  Is  vero  legit  epistolam  dynastae,  quem  vocant  cum  donit  h 
Arairam  d.  et  cura  interpretationera  quoque  addi-  JJJJ^ 
disset  admirabilis  epistolaj,  obstupmt  il!e  beatissimi   nreox  oolahs 
..  .  .  _    _i j_...*:«m     o«nnvif  ftnim  illum  ./ 


disset  aamirauins  cpi^-^i^,  ««■»»- r - 

Viri  sanieiitiam  et  prudentiam,  agnovit  enun  illum 
re  xa«  ouveoec  tou  ^axapcOTaTou,  e^y^^-^  ^  arafcura  et  omnis  probitatis  plenum.  Quonnm 
rou  0eoO  6'vTa,  xa   avaitXewv  nz-r.c,  aya9wouvr.fi.  Eitccdx      L>ei  amicum  «  i  r  ■      ■      t 

Tofvuv  oWev  M  acVoOac  xai  irapa  iroXep'0,;,  ay^      ^T^^ft^^ 
^immrtrivbum*^  produx.tmonachosethononncetracta         j    ^ 


A 

A.      DISCU-ILO 


i; 


302  V1T*  S- 

tum  tamen  retinuit  ad  rei  memoriam,  de  qua  posset 
Soriari,  dimisitque  eos  cum  pecuma,  insuper _te- 
S?u.  multas  cervinas  pell,  ^ue  epistolam 

KmomadPatrem.Quodmonachituimal^ 

uerint,  erratum  est  tuum,  cum  tu  mihi  ab    mtio 
non  innotueris  :  quod  si  fecisses,  ego  bb.  meam      - 

serammisisse.n.quamsir..risaP|.e„.l,sses    n    pla- 

tea,  nullatibi  fuisset  necessitas  recedendi  • Jao 
mokasterio.autquamvismii  ^J*^ 

Quodsietiamnondedignarensadme  venire  pos 

ses  libere  in  provincia  mihi  subjecta  habitare  mui- 
rqueapudnoshonoreetvene^ 
auditis^eatusNilusDeiprovidentiamdesead 

ratus  problema  Sampsonis  commemoravit.  R*vera 
nuncde  comedente  exivit  cibua  et  ab  inhumano 
aumanitas.  Addidit  etiam  ad  Sarraceni  prom 
aiud.H«c  omnia  tibi  dabo,  si  cadens  adorav. 
me  \t  vero  prudentissimus  menteque  acernma 
praditus  Basilius  strategus,  tanta  6de  et  amore 
ictus  erga  Patrem  l  Centuno  prosequeba- 

tur  Salvatorem,  obtulit  illi  usqiie  ad  &»%*» 
nummosaureos,juransdicensque:Hiecegoinjuste 

non  poss.deo,  sed  meo  sum  adeptus  gladio.  Nam 
nuando  obtinuimus  Cretam  cum  beatissim»  raemo- 
ri»  Nicephoro  e,  tunc  temporis  nondum  ad  impe- 
rium  evecto.apud  quemdam  presbyterum  invemmus 

ipsum  verum  Pra>cursoris  operirnentum,  e  pilis  ca- 
meli  confectum  et  circa  cervicem  cruentatum.  Quod 
illo  beatas  memorim  sibi  sumens,  totum  aurum  miui 
concessit.  Inde  igilur  cum  haec  mihi  sint,  accipe 
propter  Dominum,  et  pro  me  ora. 


NILI  ABBATIS. 


0*WV  '.i  5V  V1C6>VY101V  w  xayx«f*«  to  Pop&OVlOV,  ebrf.  jv 
Xvoev  «vtoi»?  ovv  rotcj  xaptotcj-  jTpoa9ei<;  X7;  i/yvi 
dipuy.-ct  cXctywv,  **<■  pnriws  *w  jrarpl  roia*oV  Ibv  to 
TCTatOua  BOTtV  -jrr^p  rov  XoXaO&gvat  tov;  oov;  fiova^ovcj, 
eicetoNj  ovx  iyvtyiadt  uoi  iv  irpc&Totc;  oovtov  et  yty 
tovto  ly/vsto  aiteoTeXXov  «v  ooi  to  ovjueTov  ro  Suov, 
orcep  ei  expepacj  e?w  iv  ry  TcXareta,  ovx  ei/e:  avayjtw 
ovoWxv  rov  oaXev9»jvat  affo  thcj  uovife  oov,  ov&e  noowcj 

T*o*%Bfjvxi'  Et   ^   **'   ^l'0J;    "P^  'a£  napa-yevWat, 
ef/s;  sev  ilovotav  fcv  7raflY)  f/ou  rjj  Trepi^pw  xaraoxYjvu. 
aai,  xat  TroXXyjej  ainiXavec;  rjfc  icap'  tfucov  riuncj  re  xaj 
6vXa€6t'a<i.    Tavra   axovoa?   6   9eajreaio§   NetXos,   ■,.?; 
Qavuata**.  rr,v   eV   kvtw   tou  0eov  otxovoutav,  ro  tov 
2audwv    lco^lyelaTO    TrpoSXrifxa'    "Ort    ovtw?   vOv    ar:i 
eaOtovros  b£wX9e  Ppwai^,  xai  airo  fAiaav9pt&7rou  ydaVm 
9po>7rea'  irpoo9ec«  /c<i  tovto  irpos  Tatj  tov  aftvipdi  i~ay- 
•£/('>.;■  "Otj  ravT«  irflfvta  aot  $waw,  Eav  neawv  jrpoaxvi 
vxor:  aoi.  '0   ok    avveTWTaTOcj  xai  BOxeauevocj  rw  vot 
BaatXetocj  6  aTpaTr.yos,  h  roaavTYjv  ffi'aTiv  jtai  aya7rr,v 
K6*et?e  jrpS?  rov  ffarepa,  ooy,v  i   exaTovTapxo?  7rpo§  tov 
SwT^pa-    7rpocr/,v6yxev    avrw    uexpt  jwv    -evt;w>oiwv 
^puci'vwv,  duvvwv  xat  Xeywv,  "On  ovx  eiat'  aoy  ravTa 
-:•   khvuac»  aXX    affo  tov   eaov  affa0£ou.   'Hvtxa   yap 
btpaTr,aaaev  t^;  Kpr.rr,?  p-T^  toO  aaxaptWTarov  Nixr> 

>       y:l)rj  ovx  0VT,-  paatXe^wci,  evp^xaaev  -yca  nvi  E 
jrpeaSvTlpw  eff"  aXr^efacj  to  gvJvaa  toO  npoc^poaov,  ex 
Tptxwv  xaa^Xov  Tuy^vov,  xac  Tiep^  tov  Tp^Aov  fpy- 
aevov  offep  XaSwv  6  aax**pio$  exeivoe,  dEffav  to  xpvoiov 
luol  ffapeYwpyiaev.  'E;  aurwv  ovv   Tvyxavovra  :aOra 


d&vt  Oia  tov  Kupiov,  lf.CU  BV^at  aoc. 


n  ntiM  </ 
honores  cauli 


72  Ceterum  terrenorum  revera  contemptor  san- 
ctus   pater  noster   Nilus  ne  respicere  quidem  illa 
dignum  arbitratus,  respondit,  quaai  mortem  timens, 
in  hunc  modum.  Vis,  ut  ob  haec  stercora  insidietur 
mihi  quispiam  et  interficiat  et  amicum  tu  perd 
Et   ille  -    Sine  me   Sanctuarium   ornare  pretiosis 
velamentis.    Et  magnus  Pater  ad  eum  :  Vade  et 
da  cathedrali   ecclesiaa  oppidi,   ubi  asservabuntur, 
nec  erit,  qui  inde   illa  furetur.  Et  ille  :  Permitte, 
inquit,   utoratorium  construam  maximum  et  pul- 
cherrimum:  neque  enim  aequo  animo  fero  videns 
illud  e  luto  factum.  EtPater:  Jam,  inquit,  nec  rae 
viaere  ,  quoniam  de  luto  compactus  sura.  De 

oratorio    vero   iaborem    noli    suscipere,   futurura 
quippe   est,   ut  illud    impii   Agareni  demohantur: 
,uii,  et  univi  labria  manibus  illorum  trade- 

z  tur.  Hoc  videns  beatus  pater  noster  Nilus  prasago 
suooculo,   volensque  iraa  Dei  cedere,  noluit  abire 
in  Orientis  partes,  veritus  opinionem,  quam  apud 
Orientales    habebat    (nam   et  ad    ipsos   etiam   Dei 
amantes  nostros  lraperatores  fde  virtute  ejus  fama 
pervenerat)  fugiensque  honorem,  in  quo  apud  lllos 
fuisset:  sed    maluit  degere  inter  Latinos,   quippe 
ut  illis  ignotus  et  nequaquam  apud  eos  in  honore 
habitus.  Verum  quo  majore  ipse  studio  devitabat 
nonores,  eo  celebrior  et  ornatior  cmlesti    favore 
bat    et  ab   omnibus   tamquam   unus   e   numero 
\postolorum  Buscipiebatur  et  reverentia  ilii  pariter 
exhibebatur.  Nam  cum  venisset  Capuara,  ut  retro- 
acta  omiltam,  quia  permulta  sunt,  acceptusque  esset 
lionontice  a  Pandulfo  g  tunc  temporis  pnncipe  et 
bilibus  viris,  ita  ut  de  eo  in  episcopum  sibi  eli- 
ado  cepisBent  consilium,  quod  etiam  successisset, 
insi  princeps   morte  prseventUS  BBBet  '.    tunc  vocato 
illi  ad  sese  S.  Benedicti  prasposito  montis  Cassini 
(sanctissimus  hic  erat   Haligernus  //)  injunxerunt, 
ut  beato  Viro    concederet  monasterium,   quodcum- 
que  ipse  vellet,  e  monasteriolis  sancti  patris  nostri 
Becedicti. 


72  '0  ol  ovtws  uitepoirw?  rwv  Imyetwv  tvnrrig  rfiwv 
NetXo?  (J-r,   yy-y.ov//ju.i^  ^rpo;   -j.^-.-j.    w&MApx, 
jrpo§  auTov,   w?  Iv  jrpo^acjet  5«9ev  tov   (fo6«o0ac  rov 
eLarov  0eXetcj,  i'va  t)ta  t*  cjxv6aX«  zj-j-.x  Wpsvoacj 
Ttc  arroxTetvy;    ut,  **i  AwMo^  t^v  «pAoV  oov;  'O^i 
irciXtv  eTirev-  "A^;  ^e  a>raoat  to  Bvat*arr,om  evoV 
M«fll  icoXurffioic.  Alyet  ovtw  6  u,i-/y,-    AnAOw  p«Ac 
^l-y  ^j  -.?,  xa9oXtx?  toO  /a^pou,    o-jyj  c^vXattovTat, 
intl  bzfiiv  oO  yJi-^v-y..  Ka«  eaoov  ut  ^aiv  otxooV 
a^oac  -o  iMpcov  pteytarov  xal  tepw^TaTOV  ov  yap 


-P« 


Uvoy  Beoips™  *«w.   K«<  o  ir«>ip,  _   . 
soi  l«i  (oM  i^  ^Xw9«'  "«"P""-  5t.'  £z  w>j  r,t 

Komcior?,  M  y*p  tfl»  «9to  -7^0*  «r»'*»*"» 

■„;  ,a.  *e  i  K»x*6P&  tri«  xvf  autw/v  ":: 

„  oop^x?  «ir.0  «Hum,  «d  P**JA  ««»  *«"»  F 

,i,,  W  wtat*  «rrf-*  *  f ?<  .a'J7"'J,^ 

kk«  ^i  i*Iyo    V«p  ritfc  tfly   f*»««w»  '.U";V 

E*. «.'  ,v^;«,v^'>/--  *»««• »  t  feT?d  3 

A„,'vWv  «aarpo^v,  «;  «7v»«»5  *»  «¥,  "!"!'  £ 

,!  ovpsvto;   t«*X6t«   «vtov  Tteo.eorekv   x«i   ««'  « 
?va  tfflv   Ato«4X»v  «vtov   uneStjcovTo,  **>   t 
M  «ireve,,ov.    E>.0»v  yip  ev  K«lt.v?.   v«wJV 
rfev  e«ao>  oti  t4  tt>.o9oc,  xai  ti(««S  j««rf««  ;J; 
^vpa    Te   riVJMllplBf  f.^S^ 
wote  0ouXe«aao9ai  «vtoi«  bioxoito»  «vtov  eav'   « 
OTijoaf    **<    irpoexwpvioev  avf    «    ^/  .  -oy 

WyKma  «eptixo+ev.  ToTe  N  xaXeoavTe?  toj  to  J 
Beve^Tow  ^oiipcevov  tou   6>ou;  Kaootj/ov  ^  AAtyj^ 
ovto?  h  6  ootWTaToci-  Tfap^yetXav  ovt^  tw  /; 

fUlMp^  pvao^ptov,  otov  av  BOf  ^  tWv  oo-co,        f 
nuuv  Beve^txTOV  pcTo/jwv. 


ANNO- 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS.  303 

ANNOTATA. 


D 

A.    DI.CIPCLO. 


a  Sirleti  versio  habel  puella  monacha :  pnwyr,  per  solam  tantum  expressit  CarynphUus ;  non  recto  ut 
videtur;  quippe  nuod  hie  raonacham  s"u  sohtariam  significat. 

b  Sirtetus  ^p/tsp^TcvovTo;  inlerpretatur  ardiiepiscopo,  sed  perperam ;  etenim  vox  Grxca  passim  pro  pri. 
mariis  in  sacerdotali  Ordineet  episcopis  sumitur,  superiusqueevidensest,  tum  temporis  ar< chiepiscopalem  nomlum 
fuisse  sedem  Rossanensem.  Viden  possunt,  qux  circa  hxc  observavi  ad  Acla  SS.  Cypriani  etJustinx  Comment. 
przvii§6  num.  7G. 

c  Diversaest  hic  versio  apud  Martenium,  ubi  sic  legitur:  Blatton  quandoque  ab  Africa  revertens  cum 
multis  captivis,  propterea  quod  ad  tempus  Sarracenorum  rex  illi  adversatus  iuerat,  excusatione  eo  quod 
ejus  soror  illi  nupserat;  quod  nequaquam  verum  erat,  applicuitque  ad  littora  R)ssani  etc.  At  hxc  n 
textum  Grscum  exprimunt,  neque  sensumreddunt,quiintelligi  pu.^tt.  Vlatto  porro  is*iveB\-dtto,seilisinCalabria 
archiprxsul  fuit ;  sed  cujusf  An  Cusentinae,  an  Rhegiensis,  an  S.  Severinaef  Nulla  apud  Ughellum  in  eccle- 
siarum  illarum  serie  estejw  mentio  :  verum aliunde nihil  obest,  quominus  Uli  altevive  Catalogosub  fmem  x  seculi, 
ad  quem  vacui  satis  sunt,  inseratur. 

d  Amira  Reui  videtur  proprium  virinomen,  sed  muneris essc .  Ortum  hubet  ab  Aiuir,  quod  Arabibus  Dominum 
significat,  a  quibus  ad  Sarracenos  et  Turcas  transiit,  apud  quos  urbium  provinciarumque  prxfecti  sic  appellati 
fuerunt.  Binc  Anastasius  Bibliothecarius  ad  Synod.  8  Actione  1.  Hamiram  Graeci  vocant  principem  Sarrace- 
norum.  Interpretatur  autem,  ut  ferunt,  lingua  eorum  Prfppositus. 

e  De  Nicephoro  Phoca  viro  fortissijno,  qui  per  plures  victorias  ad  imperii  solium  sibi  viam  fecit,  hic  agitur. 
B  Expeditionem  ejuscontra  Cretama  SarracenU  occupatam,  habes  narratam  a  Cedreno  ad  annum  mundi  64G8,  ^ 
hujusque  ad  annum  ChristiQbl  in  Annalibus  suis  meminit  Baronius. 

f  Imperarunt  una  in  Oriente  ab  anno  9/6  usque  1025  Basilius  et  Constantinus  fratres,  de  quibus  hic  sermo 
est. 

g  Pandulfus  is  obiit  anno  981,  circa  quemproinde  kxc  contigerunt.  Trruptio  autem  Sarracenorum,  de  qua 
paulo  supra,  anno^SQ  figitur,  ad  quem  in  Chronico  Lupus  Protospata;  Comprehenderunt  Sarraceni  sanctam 
Chiriarhi  civitatem  et  dissipaverunt  Calabriara  totam. 

h  ffaligerno  seu  Aligerno,  ut  venerabili,  edit  Mabillonius  in  Actis  Sanctorvm  Ordinis  S.  Benedicti 

Seculo  5  Parte  1  pag.  645  ct  seqq.,  ubi  eliam  non  pauca  ex  Vita  S.  Nili   huc  spectantia  habes  excerpta.  Initia 
abbatist  Aligerni  anno  949,  obitum  vero  98G  affigit  Mabillonius, 

CAPUT  XI. 

Ad  monasterium  Casinense,  Sarracenorum  incursioncs  declinans,  profeclus  feslive  ab  abbate 
Aligerno  excipitur,  monachosque  ibidem  animce  et  corporis  infirmitatibus  liberat  ct  piis  doctis- 
que  exhortationibus  imbuiU 

n.pB«8e;«  5.  i  ,-,,  __.&  _*  r.  .e_._o._.  ri  Cum  vero  profectua  esset  sanotus  Pafer  adjisen-  p 

__X-_.  _ep.'..&,v  -_•_.  ta»    -"-J-™»    ,llud   mona^enum     p  ocess      ,  „__, 

.;  *     ,     ■  :wj  roS  8         „,  T£  obv.am  usque  ad  rad.oes  monUs  tota  mona,-  ,„  ,  „,      ,, 

.      .      '      . '_  .    }    .        >,    .     .    <      .  nofaitva    ma m  rit.ihns  p.t  .  i acoms  eorum  sacr«>  mdut u  ous  exceptus 


yov  Mt,  Gb  SoxoO^  «xotfetv  _____  P-inetv,  I  8r«  0  ad  monasterium  ueuuxeruni,,  u.uuau™  -  i— <• 

Um  ^VtO,  M   *>*»**  !    Vide.r6'     «Ufm    ",;'em^'n;, ;     Tl!n    m 

r-        n'    o,.^.     •  q,-  ,  \  lAntomum  tafumamortu 

yevcTo.  '^   e*  vexoojv  rr/t(j%  0  ixiycc  UtvtOi/.  '<-.  05  o  ,     .  ,   . 

L«i*  p  -    'LW^W  patrem  Benedictifm,  sacrum  oremetma 

V0P;-  v  *«'  otoatoxaAoe.  *■?<  ,  SAoyi-  i  ,nn,    „-rt  fAr0|i:r 

y  ',     .  <,.••_-  truin  eorum    Et  sane  recte  judicabant,  nec  teleh). 

,'    '    -  -      r.„  eos  ooin  0.  NiMi  Mu.nPiot  mter   lpsos  aut  cor  ).»i^. 

ot  te  owuaTtxotc    0    «  JwYtKot?  txuveyouevot  iwtfeotv  "« WFIUI  ,  ,       .     _  „*•        *   ., 

•n        .;  ,      .    Y/*,       ,     A'  •    -  iuf  •miini  morbo    aborabant,  omnes  curati  sunt  et 

B9eoa«Eu8y.ff__i/.    ^     ir_«'ur_c    ra    ffoofftpopa    7tar>     avTOU  aut  animi    moi  uo        >u  , 


,w..  oi  *,  wv_  r*  ..wW,  .1  ■       --'■  -""•' » •  M?zzt  -__r____i£ 

,1  ictrinam,  actuosi  ducatum,  peccatorea  emen 
nem,  virtute  pr_editi  adhortationem,  incoluraes 
finpntiam   seffrotantes  medelam.atque,  ut  uno  ?erbo 

4. M_-_.sin.__ra    . ^u — < «.««» «* ir:s„_; 

^„oa  -       ,  ,  «  -__-'«_••    'Awn  ninmri.iitiTin  eorum  tnbubus  non  eiat  lnnimiib,  iu 

aooevcov.  oi3t__  ____«  ^ouroic  0  Sauuaa  iT°-    A7r0"  quaimiLiuu  w 

(___,       ■     UTWxf»-  /r1^-  \    J1.^^-  hisetiain  Vir  admirabilis  se  accomraodabat    Itaque 

r  *    -»--*«»  gcvtou.  n.  ,  r  D         .  prtesentia  perfecte  sanatis, 

T^M««.  _-X.»  W^  __>  -€€«  _J  t_»  b  _f.x.  bene  ordinatam  V-vend,  "«^g^S 

4/.r,,  E,;  r.  „8va(mfp...,  ._..  8»..  ot.  r.r«  rt_v.«  --*_^"i-«_«»^'«*j;"j~ 

^-_*Z   -O  -px.o.p-n.y-;  N  "0to  ?,v  rJ  ab  abbate  pr_«.pu.squ.  ^f'^^^    f  ^ 

--WJw.  B_U_«_.   __«,_-_--«.  N  -Orov  5  r.  m  quo   cum  su.s  filus   ,Pse  commo.aturus ^ 


VITV  S.  NILI  ABBATIS. 
304 
,ic<i   Michaelis  «    i.l  erat.  Eomine  VaUelucium 

^anCcl  ,         .  *„ai ,v.„,,nnt    ut  una  cum 

Tum  prrcpositus    ct  liati 

t: 


Tum  pra-pofcuu*    ^  »*«*« 
suis   fratribus   unii 


i  allehi  '  •'■' 
i  m  ■■ 
habuo 

\itis 


suis    fratnuus   uiu>tiM»  ww«  nffWum  cinoret  in      kV«  y6nr.t«  cweiv  o  0eo?  t*  iravra  ev  naocv  5?rep  «t| 
"ll11  C'   GmC°  8erTD         onun,  m  0 „„,i-       i    r  L^^vm    fep».    'Or,  Xe'o)v  *JP|£ 

rleS  ZiK  Ucinatu  I «     *H*  (WMoovrac,  ™  *t>*  *  «**  **  fa»«. 

etbos  simul  pascentur  ct  catuli  eorum  simul  erunt. 

71    'O  oi  SeOTdotocj  NeTXoc;  :z  aiv  irpwra  ovx  sTref- 
i/suaev    «no   T7-£'.vo  /  /mv    riws  rjfoopev  r^v 

&)£v   1  rp«^«   °«    ofyepov   Taireivo. 


74  \,  venerabilis  Nilus  primo  quidem  abnuere 
prm  humilitate,  dicens :  Quomodo  cantabimus  ca 
ticum  Domini  in  terra  aliena,  qui  nunc  humiles 
sumus  inuuiversa  terra  propter  peccata  nostra? 
Ut  ^imul  tamen  ccnsolatio  susciperetur  per  eam, 
quffiCOmmunisest,fidemetmagnumChristinoiuen 

.„.,  tandem  assensua  est,   ei  compositis 
hymnis   de   fructu    labiorum .  suorum  in  sanctum 
,„   nostrum  Benedictura,  quibus  cuncta  vitae 
prebendebantur&etcon- 
exa- 
ointa,  inmona  terium  Cassini  ascendit  et  perno. 
Jitegregiemodulando,habebat  enim  apudsefratres 
i,    apte  legentes  et  canentes,  quos  ad 
imqUe  ii.se    satis  instruxerat.  Peracto  Officio, 
convenerunl  ad  ipsum  omnes  monachi,  abbate  suo 
,namad  b  anV 

...  fuigorem  spiritus  de  vultu  ejus  emi- 
•antem.  cupiebant  verba  quoqueaudire  ejus. 

Exinde   illi   qusesita    hujusmodi    continuata    sene 
.  Dicito  nobis,  Pater  saucte,  quod 
ui  et  quomodo  mis  i  m  conseque- 

uui  '.  Aperi  i  '  ,atme 

dixit:  M  >■'■<  'V-  eJus  est 

misericordia,pax,  sacrificiura  laudis. 
modurasaucti  angeli  Deo  quidern  perpettfum  offerunt 
■rifieiura   laudis,  inter  se  vero  rautua  chantatis 
pace  conjuncti  suntet  miseranturbo  nines.open 
illis  feruut  quasi  minoribus   fratribus,  ita  et  verus 
monachus  debet  in  minores  et  advem 
misericors,    amare    aequales  in  pace,  proficientibus 
non   invidere,    fidemque   minime   fictam   et  s] 
habere  io  Deum  et  in  spiritalem  patrem    Haec  tria 
qUi  p         •:,  vitam  agit  in  terris  angi  con- 

traria  qui  habet,  hoc  est  incredulitatem,  odiuni  et 
Inhumanitatem,  omnium  malorum  fit  habitaculum 
et  plane  in  dmmonem  tranajt. 


h     JC5.0Y3    T?>    ;r,    kd    T«.    Xp*pxlut    >>vv    ^^/ov-;:; 

"Ouo).  Jifli  to  ovpwrapflntMw*»  ev  xr,  adXiXw  n.oret, 

ro  ue-y*  SvopiaToO  Xpiarou  JolaoQ^vai,  Jc«Teo*e?ar« 

touro  i»iiitf««.  &*«  ru7ici)<x«?  airo  >tflcpnfiv  /ei^W 

,5  upoi^tav  rrco:  tov  07nv  iraripa  I    ^wrov, 

irepifywff»  -xv:a  Ta  h  torw  yeypap 

uiyy.-  TiapaAxcwv  Td  nfilvrac  rou?  a^e^oys,  unep  toiis 

e^xovra  ovtfits,  avr/X^v   ev   roj  fzovaorr,pi'co   KaooiVov, 

«'ypvnviav    er0.eoe    iravapfxovto);.    ErX£   Vap 

rov  ouverovtj,  xai  Ixa  avayvtA. 

cet  /  .  aO-o;  /a:'  a>o»orep«  e|eirai 

Mera  os   t/,v   ovfXTr)MpWfftv  tov  Jtavovo?  auvJftQov 
roo:   avrov  in:<vT£;  oi   i*ov«XO«    t*er«  TW|  :o0  £ 

rfiy-  x.ai  yap  pcexpt  rovrov  zr,v  eOra^av  (pv^ar- 
rovffi-  >^^'  Oaou^:ov:£:  eire  t/  !  irve^aroj 

bcTceaTtouev».  aitc.    cik   id^C  «^ov,   ey^ovro 
twv  pyjpLaroiv  toO  oropiaroc;  ^CtoO  gmJ&ofa.  Aie  nd 
,Ta  ovvej  /ov  avrw  Xeyovre;.  Bimxfuv 

5yie  Tr^Tcp,  %t  lort  to  ^pyov  toO  pva/w,  »ta«  iro)? 
K4»(uv  &«*;  '()  »  r*«rfpw«  "»*;« T0  «*f«  :/ 
T/po)<xa^  7^00«  e<pr/  Movaxo?  loxiv  ayye^'  :o 
,,  aO:ov  sct.v  e>co:,  ecpyfvYi,  9uoca  acveoeo)5. 
-aoTtep  v«p  oi  «7101*7^01  t«  0  ^ejwoxj 
&uflJ  iJto^  irpoocplpovocv,  £v  «W:).ot?  oe  «p^v 
«Vairr.rt^?  ^rwrat,  e).eovot  o;  ...  avrt>au6avovr«c 

,9p<i>iro)v  fc  pu*por!po)v  riWffi».  ««f  o:t  ^,  •  °V 

9at  icpor  - 

N  ^o).ov  icai  l).ir«Ja  E^w   *?°S  «  T0V  ^'  ^at  ' 
b   itvevaart  rraTipa.  'O  MT«f*oc  y«   v^  ««VJ 
^•«^'  «0  Je  rVvavrta,  rovreor 

^tovyc-verat^aUat^vTrpo^avaO^vvTat. 


,^(  cifl 
cfrinci 


75  Nam  ubi  quis  monachi  habitum  induerit,  non 
amplius  in  eo  est,  ut  sit  homo,  sed  duoruin  alterum, 
aut  angelus,  aut  daemon  videbitur.  De  vobis  autem, 
fratres,  confido  meliora  et  viciniora  saluti,  Haec  et 
alia,  quae   scriptis  mandare  nimium  esset,  cum  Vir 
sanctus  disseruisset,  compuncti  suntcorde.  Respon- 
dens  aulem  quidam  ex  iis :  Cur,  inquit,  dictum  a 
Davide  est :  Cum  sancto  sanctus  eris  et  cum  electo 
electus  eriset  cum  perverso  pervertene.l  Etmagnus 
Pater:  Hoc  dix.it  Piopheta  cum  Deo  loquens,  non 
cum  homine:  nam  quod   sequitur,  Deo  convenit; 
non  horaini  :  Quoniam  tu  populum  humilem  salvura 
facies  et  oculos  superborum  humiliabis.  Audiverat 
eniin  David  dicentem  Deum  :  Vivo  ego  Dominus,  si 
recte  mecum  ambulaveris,  et  ego  recte   ambulabo 
tecura.  Et  rursus  scriptum  est  ad  obliquos  (perinde 
enim  est  ac  dicere  perversos)  Obliquas  vias  mittet 
Dominus  et  non   homo.  Ceterura   hominibus    pr»- 
ceptum    est,  ut  inimicos   diligant;  benefaciant  iis, 
qui  oderunt  eos  et  malum  pro  malo   non  reddant. 
Deinde    interrogavit    alius ;    Quid    sibi   velint    illa 
llabacuc  propheta^  verba :    Requiescam  in  die  tri- 
bulationis  raeaa,    ut  ascendam  ad  populum  peregri- 
nationis   mea3.  Respondit  Vir  sanctus.  Cum  Apo- 


F 


*v9oo)tco;,   a).).'  h  rwv  Ovo  ht  m  *&**' x *   TJT 

aca^bpevffovrocs   :ov  a>'ov,  ,J«W»   TLcLcco 
LyrSr  Mera*  o^tov  o^io:  eoyj,  w  ^'x  £/Ai   .  .    ■.,„.. 

*«i ^*^^:£?tr#»i* 

., .,,.-.„•     ,):■  &  Uiv  t«TO«JOV  S0)«t4,   **'  ^gjj^ 

Sxo,-   &<*  oJoi,  riitooreXe.  Kvp«o«.  ^ 
iySpoiei,  to  /.'/a^  itoietv  xo:;  (itaovfl.,  k»  t; 

,11  T.vi    pi    «„.J.VV«..    tlXto    £*£Su.  X 

«^  M..>-i;  r.  "«^.^^oraov  M^" 

ws,  <o„  T,;ra  ,.>-,  «"'tt.r  S  -"'  "' 

jypacfr,  »e  npo«  Tr,v  Kjewv  vov9eol«»     I         y^ 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


uie*  viu&aiMA  siiA.iA  SEPTEMBRIS.  305 

fWv  ifc  *r*UT0V  £Pf V0)-  Tov^/ap  '^  *?*■*      stol»sdicat,Hacautemomniainfiguracontinffebant  D 
Ji  toV  &&.  «*  W  Az^A  **«  »«*f«  tw«  fw  ©^      iHiB»  SCripta  SUnt  autem  ad  correptionem  nostram  •    A  „ 
feiwfttati  ivSufCovf***  to-i*y*iif»i  qtoiouto;    xa«     ego  totam   Scripturam  in   rae   ipsnra   interpretor'.     ' 

.     .     »-,-.-.      Tr.r.-r»    rniVUV  TO  Or.TQV    TOU  7T&0C£»riT0U    avvOOJ-        Aiwlion*  /.iiinnA    A4«™    -*    0_:_   _i   t  .        . 


«vTaiteyw/-^  toc.  ^•/""1""1  r"  — -'  •— ""r- 

x*i  too£.  K*»i  *PTtw  r6  K':Pl£  «««*  **■  *««»«fow 

uou,  xac,  **«*  ™v  "/y;'a'7V  r°y  ■  ®6°V  "«^!  f31' 

-   ';  (-»->  r.Eec  **i  ou  ffapaatwffytaerar  rcup  eywjrtov 

seOroS    xau^aerat,    xal    ftoyw    xuxXw    rovc.   exfyouc 

0CUTOV. 


rneuin,  hoc  est,  consideravi  et  raeditatus  sura  ora- 
tionem  labiorum  meorum.  Oroautem  hoc  pacto  :  Si 
reddidi  retribuentibus  mihi  raala,  haec  et  haac  patiar  : 
et,  Judica  me,  Domine,  secundum  justitiam  meam 
et  secundum  innoceutiam  meam,  Deus  ;  et,  Deus  ma- 
nifeste  veniet  et  non  silebit,  ignis  in  conspectu  ejilfi 
exardescetet  inflamraabit  in  circuitu  inimicos  ejus. 


76  Taura  ym  X*  o/xoia  toutoic.  evvotfaac  ilioyotxvjz 

.j    v]yj    /ei).£WV,    tiXXaWxfa**    0£    BffOUTOV    T«     h*Vxi* 

npixxm*  tovtwv,  rov  «  *apM*i  xei  srpopo- 

ci.v  ra  oora  rou,  r,  3e  iaxu«  tow  yovorwv  rou  ujiox 

UOU    £Tapa/>,    &0?fl    STr.vai     -A    &UVOO0at.    'EV    : 
B   TOtVUV    T*3   t*    0Xc<peWC    fAOU    *ptp«j    OVx'    «XXwc    C>WV 
avafforjvai  **«  a7t«XX*)^v«(  rou  rpofiou  te  /ac'  rou  f# 
eifOJ  6»  TW   avacr,va('   fAt  6V0a  6  Xa6tJ  Tr;    :-:v(T£c'a;   ; 

onou  BfaiffavTec  EeVo»  x*i  ff*peff%*.oi,  xai 
r£up.a  ev  oupavoc;  £/ovt£:-  o!  yxoh  i/fivxti  tOtov,  xcu 
r^vra  /ar-xovrsv  Oioti  «  aVXVJ  rpU,  /ac  r.  ftafe  uov, 
xai  tf  aVMteXoc.,  xae  tz  y.vrjr,  pou  oOoiv  IXE  6)«pe^n<JOUtfK/ 
£v  ypeo^  9Xc^eo)S,  o^£  ;;.£Ta  9«vatQV fiOh xtfpinfOpaSffOK' 
„tVi  rtOt^dca   8  e€ou/£ua3c>r,v,  a/ft/./.caooy.zi  T0T6 

ev  rw  Kup/o),  x«^°ral  ^'  r^  0£'^  r^  Swr5P*  row« 
TOUTOU  oi  o^Toi:'  co;//.v£uO£VTOc  v^aTi  trv  TOV-.^txav 
tponoXoyfav,  Xeyei  ffpo^  rov  aocov;  aiW  [dbv  Ttuje 
nsETtp,  affoote>XofM«  i  «6Sdi  ««  Scaxoji^  llj 

oi  rcxpav  p).acr,v  uffo/jcevci)'  6  5e  xav&v  ffapayyeXXei 

v-7/oy;v  «Oca/pcTOV  £/£cv.   Tc  ouv  JtpoTCfXJjOac  TWV 

Tepojv  oux  o?5a,  e( »  o;  iraT^p  ^x?'  ncWeo9«  toi«  -/.your£- 
voc;  ufAflay  xai  OffeoeeTC,  auTol  y#  aypuTtvouocv  vjtep 
twv  ^/ojv  urwv,  w:  Xoyov  ^ffoJwoovres,  Bpy.ocv^6  'Atto- 
OToXoc.  TOCVUV  v//£t:  TTavTa  Ta  tW«  /.apoca:  UfAWV  TW 
«Sca  IEoroXtryySootrcvoc,  t&Vxpc>ati  outou  TOffdvxaTa- 

Xe^OfiCV.    HaACV    oCv    £T£00:    £C-£V     EaV    «ffa?    TOO     iTOUC 

ovyxaTaew  tw  awfiOTc  rou  /ac  xpiw^aTJioco,  p  ciiww 
IotcVj  '0  oOca?  a'TT£/pc9r,-  Kac  £<  jtavT*  xhv  yjxivov 
Oycacvojv,  iv  fxca  Wpa  /pr,p.vroQ£(:  /a.T£a:r:  to  oxftot, 
0  tc  xaxov  cotcv  ;  TauTa  xai  Tr?.£c'ova  toutojv  ajto  ypaywv 
npoSaXovTes,  npWT/iOav  /ac  jtepi  rw;  tou  oaSoarou 
vy,OT£t'a;.  'U  cj£  ouvToaov  affflXptOCV  OCOWXW?  seVT0t«, 
«mXkdffi  eiff&V-  '0  eoScWv  tov  Vr,  \<&iwx*  \>-<. 
vecTW,  xai  o  rri  ioOcwv  tov  So9c'ovca  fx»  xptvcTOV,  6  0eo; 
yap  ar(potepou?  jtpoaeXaScto,  Su  o£  6\aTc  xpcvco;  rov 
«JeX^ov  aouj    E!tc  ouv  Io0t'orev  >!rcce,   ecTe  upeis  v»- 

CT£'j£T£  BaVTa  ec:   c^oHav  0£OU  TtOCOUr£V. 


7G  Haec  et  similia  dum  proferri  per  os  meum 
considero,  et  a  me  fieri  contraria  video,  tirauit  cor  tmbuit.-de 
meum  et  contremuerunt  ossa  mea  et  robur  genuum  wnwttudiM 
meorum  subter  conturbatura  est,  ita  ut  stare  non 
queam.  In  hac  igitur  afllictionis  meaedie  video,  non 
alia   ratione   me   posse  quiescere,    tremoreque   ac  ^ 
timore  liberari,  nisi  ascendendo  illuc,  ubi  est  pupu- 
lus  peregrinationis  meaj,  ubi  sunt  omnes  advenat  et 
peregrini,    quorum   conversatio  in   cobHs   est,   qui 
proprii  nihil  habent  et  omnia  possidont.  Nam  ficus 
mea  et   (»lea  inea   et  vinea   et  jumenta   mea  nihil 
mihi  proderuutin  die  afllictionis,  neque  post  mortera 
mihi  fructum  afferent.  Porro  si  faciam,  quod  cogi- 
tavr,    tuiic  iii  Domino  gaudebo  et  exultabo  in  Deo 
salutari  meo.  Hac  moraliet  tropologica  explanatione 
data    c,   sanctum  Virum    interrogavit  alius.  Si  me 
mittat,  venerande  Pater,  a?bbas  ad  ministerium,  ex 
quo  non  mediocri  laesione  aflicior,  jubente  Regula, 
parendura    esse    nihil  dijudicando,    nescio,   utrum 
niihi  preferendum  sit.   Respondit  Pater  :  Obedite, 
inquit  Apostolus,   praepositis   vestris   et  subjacete 
eis.  ipsi  enim  pervigilant,  quasi  rationem  pro  ani- 
mabus    vestris    reddituri.  Vos    igitur,    ubi   vestro 
abbati  aperueritis  omnia  cordis  vestri  arcana,  judi- 
cio  ejus  totum  permittatis.  Post  hsc  alius  dixit :  Si 
semel  per  totum  anni  curriculum  indul^ero  corpori 
raeo  et  carnem  comedero,  quid  tandem  hoc  eritl  Et 
sanctus  Pater  :  Et  si  per  toiuin  tempus  bona  utena 
valetudine,  una  Iioim  prmceps  cadas  et  crus  Irangas,    K 
quid    mali   erit?  Hsec    et  plura  de   Scripturis   cum 
quaesivissent,  interrogarunt  etiam  de  jejunioSabbati 
d.  Ille  vero  brevi  responsione  contentus,  hoc  modo  d 

se  expeciivit.  Qui  maiulucat,  non  raanducantera  non 
spernat,  et  qui  non  manducat,  manducantem  non 
judicet,  L)eus  enim  utrosque  assumpsit.  Tu  autem 
quare  judicas  1'ratrem  tuum  ?  Sive  igitur  comedimus 
nos,  sivejejunatis  vos,omniain  Deigloriam  agimus. 


77  Et  oi  tc  effiX«r6a'vea9e  y>wv,  6cotc  -.j  a^SSajov 
ou  vjiOTcuofiev,  (SXIffcre  r^i  wc,  eupe9»T6  roc« 
TOCTpaacv  Svavnoufxevoc,  toc;  otuXoic.  xf,q  EXxXr.aca?, 
\0avaotw,  BaatXetw,  xat  rpy.yopcw,  **'t  Iwaw>  rw 
Xpuaoaropw,  xat  a/>.oi;  pupcot^,  xat  x*U  aycac?  auvo- 
om;,  oiTive?  o  oux  cffoiVioav,  nioe  vjopM-r.oy-j-  mpnv 
oi  au.y.  xai  Aftfipoaiw  t6)  vp&v  Jic^aaxaXw,  ffepi  ou 
ylypaffrat  h  roj  auTov'  PcWi  6t<  ™Qav  ™v  f6^fS 
cv^atcvev  Bxroft' oaSSarov  xac  xvpiaxwc,.  'Eyu  ot  ouo 
auTov  tov  aycov  2Ac6oTpov  offtat  evavTiowfxevov  xoU 
ay/otq  Tratpaac  Taurr.v  txv  vtfixtUv  vop^CTJjaac  oude 
yap  ouvaoOe  arrooeFEac  Aoyov  r,  xavova  Jtepi  to^tou,  ec 
W  rovov  riv  ou77pa^revov  tov  sxcivou  P^ov,  ci  ouoec; 
iuxepw«  TrccTeu£c  lt«  ro  avaffofcixTov.  "O^w;  hym 
Septembris  T.   VII. 


77  Quod  si  adhuc  reprehendins,  qDod  Sabbato 
non  jejunamus,  cavete.nesanctis  Patribua  adversari 
videamini,   Ecclesiaj  columnis  Athanasio,  Bs 

rorio  et  Joanni  Chrysoatomo,  aliisque  innumena 
et  sacris  Conciliis,  a  quibus,  quod  non  obaervatum, 
nec  etiam  legacautum  eat:  Quin  etiara  ^mbroaio 
doctori  vestro,  de  quo  legitur  in  ejus  Vita.  toU 
bebdomada  jejunarc  solitura  excepisae  Sabbatum, 
ac  diem  Dominicum.  Ego  vero  nec  ipsuin  S.  Silves- 
trum  arbitror  jejunium  hoc  sanxisse  prffiter  con- 
suetudinem  sanctorum  Patrum,  nec  enim  potestis 
de  hocproferre  rationem,  aut  canonem,  niai  tantum 
ejus  Vitae  scriptorem,  cui  facile  nemo  crediderit, 
quia  nihil  aflfert,  unde  demonstret  c  At  noa  omi«a 

39  verbo - 


indi  iii 

• 


306 


VITA  S.  NIU  ABBATIS. 


k   ^erbositate,  jejunare  enim  malum  non  est 
a  discipilo      illud   Apostolicum  :   Quod    esca  nos   Deo 

mendat,   et  quae  sequuntur.    utinan|   ™ro  '".""     %v^t  irpooewivovv   > 

quoque  Juda»i  crucitixum  Dom.num  adoraie     et  vei  _^>   ^,  ^  ^  ^^  ^  ^ 

ipsisdiebus  Dominicis  jejunarent,  nitnl  m u tu  ^,_^  ffop    ^    ^-^    w    ^   ^ 

est  qu  modo  sanctusBened.tu,  diebus  quoqueDo- 
m  nicis  et  festis  jejnnans,  ignorabat  et,am  quo*e 
Pascba  esset?  Unde  pro  certo  habendum,  omne, 
qu  fit  propter  Deum,  bonum  esse  et  non  impro- 
f  bandum  ;  nec  ipsam  occisionem  hominis  f,  ut  1  hi 

nees  et  Samuel  ostenderunt. 


,c  eoprac  yy.areOwv  ovO  <xvto  to  llaaya  rl7tt'- 
ffTaT0  ^T6  £<jti'v;  tf09ev  yy«ffrlovf  Stiir&  itpa-yfuc  ftca 
9toy  vivouivov,  y.a)«6v  xai  ovfley  a7rocXr,Tov,  o^o'  kvto 
to  cpovevaai,  <k  6  tovsfexai  6  2apv>?>  tO£t£av. 


erudite  disse- 
rit  el  contra- 
ria  sequentes 
ad  pacem 
hortatur. 


78  Kac  )[iiS(<  toivuv  xaXw;  7tocoGfxev  to  oa66atov  pr, 

yyiarevovTes,  Ivavnovfjtevoc  toc"s  P$e)vVXToc<;  Mavixaiottj, 

u/9ovacv  ev  tovtw,  >w"  JiaSaXXovac  r»v  naXacav  Jia- 
.     '.    ^    -       «    *.o.r ■  ....  -,  -v. 


78  Etnos  igitur  bene  facimus  Sabbato  non  jeju- 
nantcs  in   detestationem  abommabilium  Mamch^o- 

rum  eo  die  lugentium  et  calummant. um  vet us    le  ^  0£oO    ;  aoWdW.  0,  aX0X«r0 

stamentum,  quasi  a  Deo    non   datum   no temen      J^J^   g  *,«   ^  e&fxoc^ev  roc, 

abstinemus  ab  operibus,    ne  fiamus  timiles  Dei  in 
terfectoribus  impiis  Judaris.  Et  vos  necessario  jeju- 
natis,  praepurgantes  vosad  sanctum  Resurrectioni 
diem.  His  et  pluribus  aliis  monachi  utilitatem  et 
Tolnptatem  capientes,  omnes  stupebant  et  miraban- 
tur  in  verbis  gratia,  quaa  procedebant   de  ore  ejus, 
B  ac  dicebant  :  Numquam  vidimus  hominem  Scnptu- 
ras  perinde  explicantem.  Et  profecto  verum  opma- 
bantur  et  rectissime  loquebantur.  Cum  emm  habe- 
ret  ille  mentem  devictis  cunctis  affectibus  purgatis- 
simam    et  coelesti  lumine   illustratam,"  sermonem 
quoque  fundebat  lepidum  seroper  et  sale  conditum, 

qui  segnioribus  et  infirmis  calcar  esset  etaux.hum  : 

audacibus  vero  et  temere  prosilientibus  framum  et 

retinaculum,  iis  vero,   qui  extrema  utraque  dech- 

narent,  apteque  et  juste  incederent,  libra  perfecta 

et   accommodata  vivendi  regula.  Oranes,   qui    au 

ipsum   pergebant,  longe  prospiciens,    intelhgebat, 

pradicebatque  causam  adventus  eorum,  rerumque 

exitus  ratam  ostendebat  praedictionem. 


faMhrm  **i  ^w0evT6?,  SicravTo  7:avT£;  jai  sOau- 

yy:r„    bci  -^   Xcjyon   t^;  x*PlT0«  rots  ^icopeuo^voi? 

b  -oO  ^o^a-oc  «OtoO,  »ai  SXeyov  ^Otc  v  Jo- 

uev  avOprurrov  Tac   Ipaoa;  IpfAWevoVTa    «;  to.tov  tov 

6c«ov  Kaiye  aXr,9w5  BireA^avov,  /a.  6p9oTaTa  c/.c7ov. 
rj  rtov  JtaSwv   tov  voOv  >wc9aptoTaTov  «*«- 

alvoc,  >cai    tcI)  oCpavi'cp  cpcorl   XeXaixTrpvcjpvov,  o  /oyo; 

«UTOV    h   I^VTOT6  £V  X«'piTl  fiXaTJ    ,PTU,,E.o:-    IQIQ _  fW 

T;i5  &  BpaaeVc  n«J  6itepaXXo|xlvoi«  X«^  «"  fft" 
toFc  o  «>cDOTe>9ev  ««oxXivofxevoc?,  lupvSfuac  re  padc- 
rovac  Ml  oixa^,  iuyoc  «7a9o6,  xai  ijto«m  o^yca. 
nzavT^  tovS  rrpo;  «vtov  spy.o^^c  pXtov  ^ 
evev^e,  x.c,c  rroo^Xeye  t>!v  aiTc'av  t^;  tovto»  kfW  ™ 
i  ixSaai?  to-rv  rrpa-/paTO)v  iceSaiou  T«V  TtpoppYJOlV. 


ANNOTATA. 
SlrlclVs.  Monanerium  porro  «ted  «A  Wallem    ■"-•';  ,    .  I:   /,„„,„/,„„„ ,  erf  Scim- 

Ji^Z.T=Li^"3=r5««- """""•""•' 

-  dium  f^a-  S.  Benedicti  a  Gregorw  scnpts. 

C      c  rro/rcioaicfl  fffa  interpretalw  estsanepaulo  ^"«f™-  ,.s,      0rcto/fl/„  fOWtrowr««  ««W^ 

SrrssSfflrtfi^        ^31^ ' "' 

„,//,    EUMnttl 6  ad  Opera  S.  Leonii  Magm.  s  AujWit«» 

.isss-ss^fflsss    '::;:;::; " '""'s" 

0  Petro  Damiano  aliUque  traiila  fvere.  1lnmi„i  iubentis  mandata. 

i  Qumulosahai  manifetta  et  indubitate  tunt,  Dei,  hvtwi  M  !)«*■"".  J'""'ms 


CAP"1" 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


307 


D 

A.  DISCIPl-LO. 


CAPUT  XII. 


Abaroe  Pandulphi  ducis  Capuani  viduce,  impositam  promachinato  homicidio  pomam  implere  recu- 
santi,  /Hii  mortem  ducatusque amissionem vaticinatur :  nepotem  auum,  quiergarem  sacram 
irreverentem  se  prcebuerat,  videre  ufque  admortem  renuit  :  malum  bono  remunerat :  dissolutcc 
viiie  monachis  imminentes  pocnas  minatur. 


\jioz  **i  TtiTrecafJWti  touto,  5tc  etye  rjwr.p^ovTo  rcavT-; 
q2  iuwzi-  &Tf6  r6v  »?XtOV,  atTOlJfAevoi  rryp'  av"oO  suu.oou- 
Xt'av  tt,v  irpoocpopov,  oux  av  tou  oufjcpepovros  h^oiw,<iav 
rJ  .  ;,,  ,  ''y.-SiJ,  SkOrov  '--V;  (3ouXyj  (-)sou,  u.i<;r/i  rcao-r,; 
o-vv^^);  /■*<  wc?eXei'acr  tpuXarrofxlvyj  uiv,  ei 
evxXeecj  xaravrcoaa'  irapaXoyc£of*6VY!  oe,  xc'v6\»vov  '|uy./5; 
y.?(  £r,utV.v  OtOfJWCTlxyjV  JTpotlevouaa.  K#i  s'yov  7;xu.7ro).).« 

./      TOUTOU     ^UVTZCZt,      £[-/£     fWJ     6CCJ    a7T£tpOV 

ts')!o;  BireXTecvero  o  Aoyo;,  xac  ^opnxoc  Eysyov£t.    Ev  Oe 
ro>v  jtoXXcov  UTrdpxec  /.ai  toOto-  Tou  npoppy,9evTocj  reXeu- 
B  rrio-zvTo;  [IavJoXcDou,  o;  r.v  ao//,)v  Ky-ouar:,  /  ro 
■jy.u.i-r.,   xaXoufjevyj    'A6dpa,  oux   &X«ttov   /.  perd   rou 
«V)oi;  nzi/.:  ryjtj  y/''»py;  Exefoyjej  «p|e  xai*  xaTexpdTrjaev. 
Aurr,  EyjXoTuntflt  r*H  dpxfc,  ptaXXov  01  t}9d*vey  oarai 
-ojij.iy/,,  uiro6dXXei   routj    xaraXetcj9lvTas  «ut/j  ouo 
I  iXa    ©oveuaat  sva  rcov   xofryjrtov   dve<|n6v  a 
ffvra,  toej  rrapeucWif-toCvTa  rco  xpdrec,  xac  Tr^p^  TrdvTcav 
Tiy  .  i  xat  Tteirocylxaatv.  eH  i/tcov  6f*at'fzcov 

ixeTaxa>eo*af*evr  bt6i*vov  bccj  ouvruxtav,  /zi  etc 
Trpoej  aur^v  dnovy,po)-;,  Trpocoaoev  EuXoyov  oi  rauT»;? 
dcTeXcpoi  -:opr,/.oT/;  BTteSyjaav  aurco,  xai  ay/y.loy.  xareacfa" 
gav.  Tourcov  r  ptyynjp  f/.erdvoeav  ETTtTrXaaro,  oux  dXyj9yj 
TfpoOTtoiou-xevy]  [/eTaareXAeTae  dV,n/.w:  r6v  fxaxdptov 
itaTepa  jrpoej  seuryjv,  o>;  irap'  aurou  oee;optevy]  to  avi 
porrov  tou  TrrafafxaToej  E7CiTt'y.iov  =  ;:/vto;  Oe  rou  oatov  T*5 
jrapaxXyjaei,  xai  t6  d?oru  xaraXs  \l7!''J  ^jfavrecj 

/a:a  r  9edoao0at  rov  rifxiov  aurou 

-/-apaxrylpa,  xat  [j.iTynytvj  xrr.  xutou  euXoyt'a^.  Ev  ot; 
ata  Jtdxovoc,  ■iyvju.ivr,  -jiovaoTyjp^ou  ouv  rco  eauryj*" 
jrpeo6ure'pco  vew  ovrt  xat  ocopiywvrt  r>5  O.uix-  cuvaya- 
youoa  of  />('  Ta;  utc'  auryjv TtapQevou?  IHyjX^ev  -t;  drtdv- 
njotv  rou  ootbu.  '0  (Ji  |may.dpto;  TtpoopaTtxcp  o/*"xart 
Osao-ar/Evot;  xa  xar'  avTa;,  ovx  ^6*eo9y]  r>5V  aTfdvTYiaiV 
aurcov,    d/X'  urrr,vTr,r;£v    aurzu  »yt'vyj    po^(patV, 

avoTrjpa  rjj  cpcovy;  /.at  Jpifjtet  toj  pXefAfxan  ).£ywv  7x00; 
^  aura;-  Tt'  'jy.'"-/  xai  I    cWouaai 

efvai  rtap9gvoi  tou  auvcttaCetv  pter'  aurou;  ou  yivc&oxeTe, 
5n  av>jp  auro?  Eartv,  xai  aur6*j  oux  oWev  8ti  yjvsa/.E; 
uuer;;  rov  06OV  urj  cvoooupuvai,  xav  tou;  avOp^TTo^; 
bux  atoYuveo06 ;  "Uvtoj;  ou*^  opco  iv  utitv  xapitov  ot/.ato- 

cuvv:. 


E 


Ocio  plane  et  exploratura  habeo,  si  oranes,   quot 

sub  sole  sunt  homines,  convenissent  ad  petendura  Abarx  vld 

ab  ipso  opportunuin  consilium,  futurum  fuisse,   ut 

illorum  utilitati  prospectura  esset.  Erat  quippe  con- 

siliurn  pjusquasi  Dei  consilium,  omnis  prudentiaj  et 

utilitatis  plenum  :  <|uod  plane  acceptum  perducebat 

ad  linem  prosperum,  minus  vero  executioni   man- 

datum,  :\nima3  periculum  et   corpori  damnura  crea- 

bat.  Hujus  rei    exempla    possera    afferre   pluriraa, 

nisi  immensum  hoc  esset  et  longus  seniM  fastidium 

pareret.  Unum    e  multis  hoc  erit.  Pandulpho  Ca- 

puae  principe,  de  quo  supra  dixiraus,   vita  functo, 

uxor  ejus,  iKMiiine  Abara,  non  minus  qnam  viripse, 

totiua   regionis    illius   potiebatur.    Haec     zelotypia 

principatus,  vcl  potius  livore  satanico   ducta  subji- 

cit  duobus,  qui  sibi  remanserant,  filiis  a,  ut   unura 

e  coraitibus  agnatura  ipsius   per   dolum  occiderent, 

quasi  populo   magis  acceptum    ad   principatum    et 

apud  omnes  honoraturo,  quod  et  fecerunt.  Nam  vo- 

catus  ille  a  sorore  eorura  ad  colloquiura,  protVctus 

est  non  raalo    anirao.    At  fratres   ejus  prretextum 

nacti  congruentem,  adorti  sunt  illum  et  gladio  tru- 

cidarunt.  Horum  mater  pcenitentem  simulans,  bea- 

tum  Patrem   ad   se  snpplex  accersit,  quasi  ab  eo 

susceptura   poenae   irrogationem  ,    qua3    adraissum 

crimen  compensaret.  Cum  Vir  sanctus  precibus  an- 

nuisset  et  oppidum    ingressus  esset,  currebant  ora- 

nes  per  vias,  ut  vencrandum  ejus  vultum    inspice- 

rent  et  fierent   benedictionis  ejus  participes.  Inter 

illos  fuit  diaconissa  quaedara  monasterio  praeposita, 

cum  suo  presbjterojuvene  et  robore  floridae  aetatis 

vigente,  qure  virgines   sibi  subditas   convocav* 

et  egressa  erat  obviam  Viro  sancto.  At  beatus 

prophetico    intuitus  oculo  statum  illarum.   non  est 

veritus,  quod  obviam  illi  prodiissent,  sed  occurrit  F 

illia  tamquam  ignea  rhomphaea,  voce  aspera  et  oris 

atrocitate  dicens  :  Quid  vobis  etjuveni  huic,  utjos, 

quae  virgines  esse   videraini,  versemini  oum  istot 

An   nescitis,    hunc   esse   virura  et  nescit  ipse,  vos 

esse  mulierestSi  Deura  non  timetis,   saltem  horoi- 

nes  non  reveremini  i  Vere  in  nobis  non  video  jus- 

titia3  fructum. 


80  Taura  Ixetvac  dxouaaaat,  cTeov  a/TpaTtyjvai  xac 
xaraTtryj^ac  rou  cTtxacou  r>jv  itatjpyja/av,  dveywpyjaav 
Xeyouaai*  "0:i  0UT05  oux  ion  ooiAo;  0eou,  c/j.lx  Oiz- 
60X05.  \\yl  Eu9ecocj  rn  BTtauptov  Exparyj^yj  d  rt| 

■/.otu.o')^:vo;  aerd  t/;;  Jtaxovov  ou.xiu.ovo;-  xac  nxouaSyj 

■  !;y    OJV    0   OTto:    TO     JtaXd- 

Ttov  zr,c,  Aoap7c-  y.rtc  9eaaafjtevyj  a  ouvrpoftocj 

•/Evouevr/  Tcpooe^Tteae  rotej   Ttoacv   ^urou   E^ofxoXoyou/ 
xac   ouyxwpyiacv    \aSuv    atroufitlvyj.    '0   oi   dvaorj 
aurrjv  e7ikv  M/i  oOto>  no^et,   orc  xdycb  ofvQpwTtoci  ecf*c 
a'fMtpT0>X6c,  oiiTfto  XaScbv  d/rjoiy.-j  Wj  Stafitiv  xai  ' 
Qo|   5ou  fe  npos  T0U5  ertiaxoTtoucj,  roi  iSraxpcve» 

JT6TftOt  icai  cbtj   av    UOI    BCirwatV,   TtOtVjOOV.     B  06 

To-;    uh    £rtto-/co^oi;    s^yJT^peuaa  t>tv  efxyjv 
dfMtpT/av,    xai    ^coxdv    pot   BvroXdtj    tou   TtXtjpstv    to 


80  His  illae  auditis,  cura  oporteret  pudore  suf- 
fundiet  Viri  iusti  liberam  increpationem  formid.ue,  panitentiam 
abieruntdicentes.:NonesthioServuspei,sed  ^ 

bolus.  Mox  postridie  deprehensua  fuit  presbyter  pltr9noienU, 
concumbens  cum  sorore  diaconi 
res  est  per  tutam  illam  civi^atem.  Postquam  beatUS 
Vir  pervenit  iu  palatium  Abaraa,  tremore  correpta 
est  llla  ad  ejua  aspectum  et  procidens  ad  pedea  ejus 
confitebatur  el  roniam  petebat.  Ille  stare  illam  jus- 
..,,     dixitque  :  Noli  hoc  facere,  nam  et  e;  1  h  >rao 

paccator  aum,  necdum  accepi  1- rtatem  ligandi  et 

solven.li.  Sed  vade  ad  episcopos,  quibus  haec  judi- 
rin,i,  potestas  demandataest,  et  fac  quodcunque  il!i 
dixerint.  Respondit  illa  :  Confesva  sum  episcopis 
peccatura  rreuraet  injunxerunt  mihi,  ut  terperheb- 

domad;im 


VITA  S.  NILI  ABBATIS. 


Jk.    DISCIPl 


animam 

manura  s: 

sus  :  Om 

Neque  eni 

qui  lege,  quam  ipsi  sibi 

moi 

facere 


fti  tradiderunt.  Bespond.t  illa  .  Isonpownm  •  ^.^,      g  y(,  ^  ^j» 

ere.  timeo  enim,  ne  illum  occidant.  fcJntow. 


B 


81  Tunc  Vir  sanctus  zelo  Dei  repletus  ait :  Hacc 


filii  mortem 
vaticinatur 


dicit  Spiritus  sanctus,  Filii  tui  sangu.s  effundetur 
pro  sanguine,  quem  tu  injuste  effudisti  et  peccatum 
hoc  de  domo  tua  non  delebitur  usque  m  seculum. 
Reenabit  autem  nullus  de  tuo  semine  in  hac  urbe, 
sedVpelletur  et  succumbet  inimicis  suis  :  quoniam 
potentia  tua  confisa  es,  nec  didicisti,  quod  Dominus 
pauperem  facit  et  d.tat,  hum.liat  et  sublevat    Haac 
illa  cura    audisset,    ccepit  flere,    ac   lamentan  et 
opnletis  auro  manibus,  Yiro  justo  offerebat  putans, 
iHum   ^ibi  hoc  pacto  placatum  reddere.  Verum  is 
omm  plane  affectu  superior,  nec  foemmae  lacrymis 
fle^us    nec  auri  copia  illectus,   nec  dominantem 
veritus,  disrupto  cubiculi  velo  ,  capreas  instar  exi- 
liens  aufugit.  hoc,  utipse  dicebat,  secuin  reputans  : 
Dixitdiabolus,  Iste  monachus  est  pulvis,  madelaciam 
illum   aqua,  fmmin»  lacrymis  ,  et  efficiam  lutum 
ut  conformetur  raihi  ad  libitura.  Ita  re  ipsa  implevit 
dictum  illud,    Estote  prudentes   sicut  serpentes   et 
MmpUces  sicut  columbae :  et  Apostolicura  praeceptum, 
ise  comraunicaveris  peccatis  alienis.  Et  tunc  quidem 
in  <uum  iUe  secessit  monasterium  ,   nec  raulto  post 
Vftticinium   ejus   finem   sortiebatur.  Namque  ramor 
dict;e  mulieris  fltivi  studio  asciscen.li  sibi  prmoipatus, 
r  maiorem  in  ecclesia  orantem  ferro  jugulavit,  et  ipse 
ob  eaindem  causam  a  rege  Francorura  vinctus  duce- 
batur  c    Quare  intra  modicu.n  tempus  omnis  eorura 
fastus   evanuit   et    potentalus   disperut.    Nec    vero 
quisquam  ex  iis,  qui  audacesadoraniasnnt,,  Patrern 
fmU,  quasi  m  peccantes  sevenorem.  Nam  isze.o 
a-ebaturtuenda3legisDoraini,sicutprophetalIclias, 

cuiusetiamsirailitudinemfaciei  referebat:  idquenon 
solum  in  extraneos  et  consanguin.tate  non  attin- 
gentes  sed  in  eos  etiam  ,  qui  videbantur  pertinere 
a,l  iusum  jure  carnis  et  in  sua  merabra  :  tantum 
nuippe  erat  in  suos  omni  alfectu  l.ber,  quantum 
exemplo,  quod  subjicieraus,  planum  fiet  :  narrabo 
enim  et  hoc  ad  legentium  cautelam  et  eorum  emen- 
dationem,  qui  iraitantur  Heli. 


81  Tote  o  fx«xa'ptos  IyJ.vj  0eioy  7rXr,o9ei§  «7rey.pi- 

varo.  TaO£  Xlyei  ro   ITveOfxa  to  aytov   To   ylixy   roi 

fciou  ffOU  h.-fMci-.y.i  dv%i  tou  atfxaroc,  ou  «oYxWe 

ysac    xai   r,  «fxapria  ^~Y>    wx   E<;aAeicp9r,fleTai  h.  toC 

ouew;  «iwvos.  "Ap£ei  5°  oveefc  airo  tov  aovoirfp- 

l-j  xa:j-f,  -f,  iroAer   *7X  SflTat  exoWofxevov  wti 


oixou  cov 

jx«to;  ev  Taury  r>j  iroAei-  aAA'  iOTat  exotcoxofx 
yixwuevov  «tw  twv  Ixfywv  aurou  *&  Sv  jreVoi9a€  -i 
T^   Gy=  o^vacTE-a-    xat   OUX    e>«06;,   0T»   Kvoto:  ^ 
xai  irXoynTet,  raueiyot  xai  av^joF.   T«ut«  axouoaoa 
exetVYi  rJpSotro  x>«i'etv  x«i  «7roWpeo8«f  ir>iSo«V«  '£  t«« 
yetp««  'yovrjfo-j   jrpooe'<pepe  tw  JHwttw,  yotit^ovoa  «Jia 
^utwv  aOiov  Ki^n&aaoOai.  '0  ft  ovtoj;  «tc«9^  mi7vo«, 
m/,-  Tot?  Jo&tpuot  r»«  yuvatxoc  x«Tax*f<??eU,  F-  ""* 
^XvSGei  tou  /pu^tou  ^eaoQei^  puW  -^  ^ovai 
aidWfefe,  *i«pp%flt«  ro  xaTaTreraofia  tou  jcoitwvoc,  »a« 
oV    ^00/7:    s/Trr/J/.oy;  .  ?»/.-:to-    toOto    Xoytoa>vo?, 
«UTo/eWv-    "Ot.    dfiri   tpyjoiv   6   otaSo^   Ovto 
uova/oc  V0U5  IdTiV   6TCt6pl?W   avTov  voy.zi,  0- 
Wmm^  xai  »u  *»*  auTOVTT/Aov  toO  tutco 

yv   M   SouWt.   0  W   SirKP0U  T°'  / 

..-../....  /,.   .;   x«t.«     v^  «vceoatot   w;  «i    TteptOTepat. 


ItOiVObvet    aaapTrai;  tXAAOtp(e»s.    »«*•     "•'  , 

fiireYt&priflev  if«  to  uoyaattipiov   aurou.  Ou  itoav  m       t 

v,o  utlpoTepo^  6i&«  rr7?  XeX9et'o*?  «^  w  «  /.  ;  ■ 
LS&i  ^  rf  ?  Kpoo^ux^^voy  fx«;  -f 

^ketvo^  i    M  rou  ^r^P 

r^v  «tTt'av  t*ut/,v  oc9tfttvoc  «TT^yeTo.    Ka»  AOtTCO       ■  , 
,ou    rra;    0    xofXTroc    xuTtbv    e^eAtTcev, 

v,avToO,aTpo:,:T.;aa^o./     ,    - 

Zy)Ao>T>k  yap  b  il«  ro   Bxfltxyio««    cw  ^ 

/aOa-eollAty;  0  t:ooV/,t/,:.    oUTtvo?    >ca«    •>_/-■ 
T^0>C0SlTC6(0lpeTO.K«iT0UTOOU    pvoy    - 

xai   p/)o'/'..;  jrpooV/XOVfltv,  «aa«  xat  e  ^, 

t'cfi«t;etv  auTco  v.aTa  aty.*,  xat  »»««"    ^^ 
a7ipoor:aO£tav    yap   rrpo;  tov;   ot/.etou;   eaUT  ^  ^. 

fae&rr.To,  oo^v  «iroJ^et  to  A./Or.o-o^evov.   ^  y 

TOUTO  rcpo;  «OCP«Aei«V  TWV  evT^//avovTWV,  x» 

twv  tov  HXei  fxtf*ovfJtlyc«>y. 


82  Erat  in  monasterio  de  nuraero  fratrum  sororis 
et  nutritiae  beati  Viri  filius  ,  elegantis  admodum 
ingenii  et  in  utramvis  partem  aptus.  Hic  aliquando 
ulpam  urrr-  cum  iter  faceret  cum  fratnbus  et  argenteum  calicem 
wigati  {QVTQ{y  incidit  in  fontem  liropidissimum,  curaque 
aquam  haurire  ad  bibendum  vellent ,  ille  sacrum 
calicera  protulit  et  iramodica  nitoris  metalli  volup- 


toron 
topiUi  tn 

culpam  ("■rr- 


ttotc  fxera  $&&»-  ™  «PVP0^  ^yMftm   «&" 
ptov,     eviru/e    otetoeoTarr-     ff»7?  %  D0  ^^», 

Llv  h  toO   uoaroc,  ^*f^2*     fcNTff 

*«t  Alfx6co9ei;  t?  toO  jxeTaXXou  xafotporr*  ,        ^ 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMIRIS. 


309 


:*■('   rravTe;.  Tovto   yvovc    6  fjaxdptog,    xzi   o^oopa     tate  omnes  ahrepti  in  eo  biherunt.  Quod  beatus  Vir   p 
fl^nOer  *ar'  aurou,  *a«  noXXd  nrtTi^r.o*^  *utw,  aTre-     cum  rescivisset,  ira  in  illum  exar^it  et  post  multaa    v  discipuia. 
,  \  r,  avrov  IL&XQ1  y-yi  a'JVTJ/.t5'^  auTfl$.  '11  os  diro-     increpatioues  ita  illum  aversatus  est  utne  alloque- 


',      r»      ).Vl~ft  ~f'-      -TA   '■¥'<'<■  '"-■      '•"/}■  ■-■'      '■•"      ■'.' 

©OC.             •  ,'                             •  ,                                                         «i                        •'IV. 

JffO0rpo<$   rou  rrarpo:   xaTa7rovr,9et«,   appwarla   aetvij 

neoteWTexai  eTsXeuryioey.   '<  I  oi  p.axdpto$  ev  rrdoaK 


toC  xsXXtbu  tou  daeAtfou,  ouoeTroTe  B7reoAe^»  ;t:  aurov, 
*  T^  atuToO  sXeuaews  r&We  fxlxp»  r>fe  yiWj  reAeurft. 

/.;,<'  U-jy;jyii  irpo^  «urov  6    r 

^pero  *■  -fa   xo~evtl«'  &k(vy,'.  Tore  rotwv  ti; 

spovTWV  &WV  rov  iraTepa  JaxpVOVTa  y.i-y   Qdvarov 

-r/j  a&tyou,  *ai  0pr,vauvT«  t«v  CTepr,atv  aurou,  TTpoceX- 

0av  jcard  f*6va$  &vteXe'yeTO  stuTtS  07rovoufAevos  rrepi 

Tyj;  0Xi'<|<ews  xou  a&eXtoou,  fxe9'  r;  I^XOe  rou  aw 


mceroreincrepationis  oppressusetaversationePatris 

confectus   in   gravem    morbuni   delapsus   est,  quo 
l-,    »,  ..,    ,  xutou  i \d[jy\.'-  staepXoptevoG  v.yi  ;:-:o-     etiara  decessit.  At  beatus  Vir  toto  segrotationii 

■>  oaevo«  sv  t«  btxXtfata,  x*i  rw?  awoov  ouar,$  f/j-ooo-Oev     tempore  eundo  in  ecclesiam   et  redeundo  el   i 

U8  aditum  transeundo  numquam  inspexit, 
numquam  illum  invisit,  usque  ad  ejus  e  vita  migra- 
ti>nem.  Quarnquam  fratres  omnes  observaverant  , 
si  quando  Frater  quispiam  morbo  lal)oraret  et  eum 
crebro  Pater  inviseret,  aegrotum  numquam  conva- 
b.  Tunc  i-itur  unus  e  senioribus  cum  lacry- 
mantem  conspexisset  Patrem  et  inortem  fratris 
deplorantem,  seorsum  accessit,  loquebaturque  tam- 
quam  dolens  fratris  tristitiain,  ex  qua  obiit  obaver- 


-[;-  rijy  «7roffTpo^y,v  tou  Trarpos.  0  ok  l-frr  Et  puq  lyw  sationem  Patris.  At  ille  dixit :  Nisi  ego  aver 

«•jtov  d7rearpd<yr,v,  oux  av  6  ©e6$  TrpoceXdSsto.  lUrrAr,-  jnum  essem,  Deus  non  assumpsisset.  Certus  autera 

povopr.u^i  ue,  oti  Jid  Tovrrrf  '"'  fUKpxfc  9X^50)5,  fxe-  sum,  ejus  animara  raagna  lsetitia  fruituram  propter 

1  '^.YC[yctpd'  xaT»Hiw0r,o-er5rt  i  tyyr,   stuTou*   etrrep  oux  modicam   hano   tristitiam  :  quandoquidem    non    est 

droV/.o;  o  Szk,  «tto   fuXfltx^   «p«t,   /ai   ei;   ^uXoxijv  iniquus  Deus ,  ut  e  carcere  tollat ,  et  in  carcerem 

B  Mvat.  Afir»i  i   6"taxpto"i«  roC  eWtaxptTtxoiTaTou  ttai  conjiciat.  Hasc fiiit  discretio  patris  nostri  Nili ,  supra  '' 

cowy.-vj  z-'-[M  npw  NetXou  icapa  ttoXXov  :  rwv  srytwv  multos  sanctos  Patres  discretissimi  et  sapientis 
jraTepwu.  'TnitAoy.li  ydto  tov;  aoxr^rtxo: 


xat 

to^ 


-  xaT*  «fxo6Tepo:  e*v  r>5  b  otfx<yeiv  «xporyiTr  l&oq     superavit  vitas  splendoreetutrisquepra3ditos  summa 
xtfcfflvw,  dXXorpws  tS-j-a  rffl  x6o-f*w;  aTaire^vwrb?     utriusqueperfectione :  praaditus moribi  rinis, 

toT«  iraQeo-tv,  6i|iriXo«  roT^  vo/,fJtao*iv,  axaftirii?  rot«  ut|w-     a  mundo  penitus  alienus ,  affectibus  insuperabilisj 
Xot«,  oufwraOte  ^e  tois  Taireivo^.  animi  sensibus  excelsus,  intlexibilis  sublimibus,  1U 

humiles  compatientis  aftectum  gerens. 


83  "ExX©|/e  rt?  ttots  rwv  \oyyicapowv  riwrov  r«« 
povv-:,  /ai  jrpoffeXQovTe?  Juo  rwv  a^wv  ^oavro  tov 
ptaxfltptov  rou  xara5tw5«i  xai  aveupetv  r6v  fairov,  5t« 
•/pr,ot^.o:  h  Ttav-j  £v  tw  fuvaoTr.pfcp,  o  xai  7re7rot/,xaoiv. 
$9acr^vTWv  yap  twv  dcteXcjwv  xottw  iroXXwefe  ro  xdtjrpov, 
ev  W  o  xXlirnK  vn/p/ev,  /,vfxa  to  rou  rraTpo;  woaa 
xat'pvov  6  Ixetoe  «oX'ov  a/r-co:v,  e00so>-  dyaywv  tov 
rTTTCov.xat  tov  xXiirrY.y  tTeJefjt&ov,  na^soxc  tou  dcTeX- 
c^oFc.  T7toaTpetl/dvTWV  roftnw  aurwv  b  to»  pva« 
/7.'  rw  rrarpt  fxerd  /.^pac  irpoffTrtTrTovTWv  w  xat  3 
rwv,  "o-i  Jt'  euxwv  oou  irdrep  i  ,  ,  ,'  "  r"'jV  /at 
•  tov  xXe^avra-  xaXet  o  fiaxdptoq  tov  A  ov,  xat 

tCrw-    'Ovrco?  ah  ^jO  \  »  tov- 

tov;  Kat^Xeyet  exetvos'   E»  F  »7«^»  ™*  ^v  ^X4a 
toOtov.  Tore  XaSwv  6  tt^t/o  tov  rmrov  JecTwxev  aurtS, 
7rpoo9£i:  aurw  u-a  -?:.  aiUoL'  xai  to  x«Xivdpiov, 
I        ,y-a:  ^tov,  >.?c£  n 

/ai  dyaXXofxevo^.  *Ap|afxevwv  tterwv  dcTeXtywv  tfi^- 
vutleivToO  fjtaxapt'ou,  xa3  «a^P  - 

-    MdQere  dcTeXtoot   -oOto,   Srt  i   rwv  irpa^ 
07rwocTVy7roTe   arepr.cit?,    dfxaprr,ptdTWv    eo-tiv 
E^a  oj/  bfjtev  at»i  toO  yepovttxov  Ttowoai  bv 
/aiov;  Kt  o'(-)-o:  9e*Xet  KXriaai  ftpfti  :':'  r°» 

dvTiTaoawf*e9a.  Oi  de  iTiw  Touro  9XtS6f*e9a  «drep, 
on  psra  to  xoTrtdaai  r.fid«  r.y™  KoXAd  irept7raTT?,aavTa4, 
xai  eupetv  to  dTtoXwXoi,  tot£  aJTo  ecTwp^,aw  rw  **W**1' 
Kai  o   TtaTrp    'i^rr   Touto   r:£T:oir,/a   vfxtv,    tva  JidflfcW 

u/jtac  dyairav  epyw  rovc  ex9P0^''  xa'  xa),(Z,;  n°.l6lV  TJ? 
emspcdtouaty  ufjtds'  /ai  t6,  rcavTa  /aTey.etv  wc  f*r,ffev 
e/ovTac,  Xflt9w5  ~<>  BvayyeAtov  xai  6  dirfaroXo«  rpas 
exJtcTdaxouciv.  fO  f*iv  ouv  paxapfas  Bfltrwp  tf^ 
NetXo«  TaOTa  ispovet  te  /^i  Wt'daaxev,  aet  BTtt  OTOfxa- 
toc  «e'pwv  Ta;  vorcecc  rwv  ptaxaoiwv  xai  aotjwv  Jtaaaxa- 
Xwv,  rcavTo.a)  re  rpoflw  dywvx^evofi  W  «w*1^1 


83  Longobardus  quidara  surripuit  equum  mon 
terii  :  accesserunt  ergo  ad  Patrera  e  fratribus 
petieruntque,  ut  sibi  liceret  persequi  perare  fidem  donafi 

equum,  quod  esset   monasterio  perutilis  :  el    rem 
peregerunt;  uam  cum  labore  multo  perven 
oppidum,   in  quo  fur  erat,   audito   solura   r 
nomine,    statim  loci  dominus   adductum  equum  . 
foremque  Ligatum  illis  contradidit.  Rever§i  m  mo- 
,,lim  etante  Patrem  cum  l»titia  procidentes, 
aiebant:  Adduximus  tuis  adjuti  precibus, 
equumetfurem.IlleLongobardumadse  vocavite    p 
n,„n,  inquit,  tu  frater equum  huncvere  amasj  Bt 
ille   s.  non  amarem,  non  surripui  Pater 

illi  equum   dono  dedit,  addiditque   qAippram  jt 
tenura  dicens  :  Si  "      U'" 

l,,us  et  exultans.  Cumque  obmurmurar. 

58ent,vocavii  M Uc!"f; 

Di/citehoo,fratre8,Privariquomodocumquerebus, 

es^e  a  peccatis   liberari.    An  indigni  sumus,  quod 
unumcaputetnosimpleamusexiis,.  rantur 

V,tisLctoruml.n,1^>1P^n;-;n-: 

vult     nosilli  ne  obsistamus.  Et  ilb  :  Dolet  a 

■    t;     «uod  post  multos   itireris   nostri  lM 

lanritna  es    Respondit  Pater    Hoc  robu  teci.  uc 

aic    "reM.sa-nim.cosd.ligereetbenefacereus 

S       rum       '«en.ias  in  ore  semper  habebat  et  omn 
conlu  Tdni.ebatuv,  ut  dictum  opere  Pr«.t.r . t  et 
SX.di.cebatur,  rrudentiam  pareret,  e.  ac  ,.    m  - 


A 

A.     DISCIPULO. 


310 

lis  esset  institutioni. 


VITA  S.  NILI  ABBATIS. 


htfmlcoj  i'1'- 

i  irtutcs 
alins  :  dttsolu- 
tis  monac/iis 


B 


84  Nec  se  ipsura  tantummodo,  sed  suos  etiara 
pariter  lumine  implebat  et  sale  condiebat,  audiens 
B  Salvatore,  Vos  estis  sal  terra?  et  lux  mundi.  Sa>pe 
enimubi  in  dictum,  aut  sententiam  incidisser,  aut  in 
modnlum  ex  Offieiis  Sanetorum,  quo  ad  corrige 
dos  mores  aliquid  contineretur,  fratres  advocabat 
et   (|,  peditariam  portionem   distribuebat,   ut 

merooria  mandarent,  validis  quidem  sublimia  dans, 
tenuionbus  vero  levia,  et  unicuique,  ut  affectu  la- 
borabat,  ita  emplastrum  documeuti  apponebat. 
Exempli  gratia,  si  quis  esset  ventri  deditus,  dabat 
abstinenti©  pra?oepta ;  si  quis  salax,  castitatis;  si 
qnis  inanis  gloriae  cupidus,  humilitatis  :  siquia  lin- 
guax  et  contentiosus,  apostoli  Jac  bi  epistolam. 
QUod  si  t  hebetioris  ingenii,  nec  vi  memo- 

eret,  in  parvula  charta  scribebat  sententiam 
et  .,.'  cervicem,  sive  ad  brachium, 

memoriter   recitaret.   Ita  faciebat  ter 
.  ,,t  muti  loquerentur  et  surdi  audirent 
et  cseci    viderent:   barbaros    efficiebat    theologos, 
et  jumentorum  pastores  mutabat  in  doctores  ho- 
quidem   ab    infestis   daemoni- 
bus   liberavit,    plures  vero  ab  impuris  animi   af- 
«tudine  absona  :  majus  porro    est 
us   priori.    Multa   habeo ,   quae   dicam 
,!,.  pus    non  permittit,  quoniam  ad 

fiaem   propero.     Defuncto    celeberrimo  Aligerno , 
qui  bene  s  administraverat  monasterium 

S.  Benedicti,  successit  in  eo  heguraenus,  qui 
tum  Nilum,    qui  vir  esset,  ignorabat,  imo  vero  dici 
potest  et  Deum   ipsum.    Planum  id  fiet  per   hoc, 
quod  paucis  narrabo. 

85  Cum  beatui   Vir    profectus  esset  ad    ipsum 
aliquando,  forte  illum  invenil  in  inferiori  mdnaste- 
nem  |  Il0  d  situni  est  templiim, 

(/  aqua  ifluentium  copia  et  amcenitate  pul- 

cherrimum.    Invenit   autem   eumdem   hegumenum 
cnm  primariis  m  maji  ris  lotum  et  pran- 

dentcm  m  co  naculo.  Cum  igitur  Vir  sanctus  illura 
expi  d  •  c«  lesia  una  cum  sociis  fratribus,  au- 

,lit  im  esse  citharistam  ftdibus  canentem  in 

coenaculo.  Tum  ad  socios  beatus  Nilus  :  Memen- 
tole,  inquit,  verbi  mei,  fratres :  non  tarda  in  hos 
homine!  ira  Domini.  Surgite,  abeamus  hinc. 

Et  hoc  dicto,  discessit.  Nondum  elapsus  erat  an- 
nus  et  hegumenusa  principe  detentus,  ut  conjura- 
tionis  socius  nculorum  orbatione  multatus  est  e  ; 
monachi  gravi  morbo  oppreesi,  usque  ad  mortem 
afflictari  sunt,  quidam  etiam  e  vita  cesserunt  :  ci- 
tharista  vero  ille  cum  isset  furandi  causa,  captus 
est  et  post  multa  tormenta  tandem  ipsi  quoque 
oculi  effossi  sunt  ,  et  omnes  juxta  Senis  vatici- 
nium  calicem    irae   Domini    biberunt.  Verura    haec 


rov  Xfyov,   '**<■  rw  fxa9r,atv   ^povjjoty,  *ai  xitv  irpde&y  n 
xaia  xr,v  Jcoa&v. 

84  Ou  ptovov  oz  Soturov,  dllz  xai   roi>§  fzef  aurojj 
ouro;  Itftorayotyei  vm  fiXc&v,  axovwv  napa  rou  Iwrfj. 


.0>TY|« 

ToO 


po;,  "^~l   ''J\}V'--  c-rjXl  T0        '  Tr;;  'lfl->  /yx  **  y&i 

KOOfWU.    Wollzy.'.-.  yar,  61  7T0U  «Cpioxe  /r.r.avj  r,  yv&uytil, 

efae  rponocpcov  h  rwv  xavovuy,  xa06p0toocv  «9ou?  o\o». 

oxovra,    npoox*Xoufzevo$    rouc^    dhXyovq    fi>07tep    rivo! 

,j  ot-:oAjoj  aurote  roO  airooryiQrfcetv  auTa-  ro-;  uh 

lOYUOUOt    Ta    vtyfM,    TOIC    0£   aO06V6O*TlpOt5    TZ    c/aopa- 

)tai  exatrrco  noo;  ro  na9o§  w  enXeovexretTo,  xai  ro  "iu.. 
TfXaorpov  rou  ptafltfptaroc  eirerfttec.  OtTov,  ei  rt?  yaorp/L 


iovt'o)v,  rr>et'ova?  Je  ira9wv  ohta^aprtov,  E/a<j 

aTo'-o.-  ;/:^'-v  o.  roC  ttoo-'ooj  ro  ''  .;.)  E 

To.  Xeyetv  rrept  aJToO,  oeXX'  oC/  la  f*e  6  xpovoe,  ir.^o- 
uatyap  rrpoti  ro  reXo^.  Mera  r6  reXewrfJoat  rov  ocot^ov 
'•v)r  £pyov,  r6v  *aXw?  ^;  oota).  -oty.av^v:a  ry,vpv«v 
toO   ay'ov    IUv.o/ztoo,  OV60T1.    ~  '    '    ryo.aEvo:,    o; 

oux  c'ji<  -,-;  ootov  NetXov,  oort.  »v  aXy)9o.c  o'  Ecirety 
o->;.  tov  0eov  oyo);  yvcopicet  ra  rcept  aurov  rouro,  oirep 

C-VToao); 


85  flapa6aX6vro(j    rou    (-avtapt'ou   fxtd  xw  /.(xepwv 
/:v  auroveupetv  evtw  /  troi  f*ov 
fjpurat  TTavTcprrvo;  v*o;  toO  otytoiraTOU  Tep 
oy  jrX>.9et  xai  xaXXet  TreptavTXou^evo.,  Eupe  o:  tov 


7T£0'.  =  0£V£V     7JT0V   0    OOtO?     £V    T/;     BXJtXy^ta    fASTa    T'"V    OUI 

,  a/ou£t  ort  vuWo-tvU  etor?;  -'^ 

ev  rw   aptorrjpty    I  ire   o  ptaKaptV^  NelXoc    V'  ^ 
rouS'(Juv6vra^  Mepr,o9l  ptou   rou  p^roc  '■'' 

o-:  ^v^yjiK  rou  IX9eTv  rr.v  opv>jv  Rupt*ou  ed  rouc  av9pw- 
ttous  roiJrou^.   Eyet'peo9e,  a7o>ptev  evTcOO^v.  Ka«  tovto   p 
etircbv  uvty^atv.  Ofau  5t>iX9e  /oovo:,  >tai  6  fx»  »7° 
„£vo:  npa9yi9et5  O-o  toO   npfrxcm  ^   avrapotav  ro 

copuX9yj,  oi  oc  ptovaxoi  «ppwo™ 
irepiTreoovr^  eSaoavto9y,oav  lo>?  9ay5£rou,  rtve?  o"e  « 
aurwv  icai  a7r£9avov  o  o;  xtOaotoT/:;  :^:'>o;  arteAWv 
£t;  to  k3Hi|wi  /-at  -taoOcic,  pterot  ffoXXa^  ra;  p«flWO  « 
icai  auros  tovc  6(D9aXptou5  V/^Ajfin'  **i  irfw  ^ 
t/:;  rou  0eou  opy««  r6  norwpcov  zara  rr(v  rou  yepov 
jrpoppyifltv.  'AXXa  Taura  pev  Sarepov. 


postea. 


ANNOTATA. 


a  Pandulphus  Beneventi  et  Capux  princeps   celeberrimvs,  cui  agnomcn   fuit  Caputferreus,    o  "  ^  ^^. 
anno  981.  Uxorem  habuit  Aloaram  seu  Aloariam,  hic  Abaram,  apud  Sirlelum  vero  V.varam  appel la  a  '  ^ 
edmirts  fWam,quat  obiit  nnno  992.   FtVtOi  y/"rr-.   ,■-   ///,;  susceperat  Pandulfus  i  Landulfum  scilicet,         ^ 
fum,  Atenulfum,  Landenulfum,  Gisulfum  et  Laidulfum.  Ex  his  post  annum  991,  quo  Gisulfus  obu  , 
tutn    mpererant;     Landenulfu*  et  Laidnlfus,  de  qnibus  hic.  Eienim  Landulfus    IV  primogenitus  cu    ^^ 
Atenulfo   <  <  men«ifru<  /'"^/  mortempatris  inprxlio  contra  Sarracenos interiit,  nec  multo  pluribus  xl  t    F^ ^ 
leeuntfo  tocogenttus  Pandutfus,  qui  aprincipe  Gisulpho  I adoptatus,\principatum  Salernitanum  o  "'"''''..'  flfinj 
ressit  runi  malre  Aloara  Ottonis  II  placito  Landenulphus,  et  mensibus  sex  asque   ad  12  Kalen  a    -       ^.^ 
993.  '/""  orctstti  p««,  matri  supervixit.  Tandem  postremo  natus  Laidulfus  fratrumprincipatumoccup^      ^ 
ad  annum  ,.),.»,.))  vt"  aft  0^o/,r  ////„  exsilium  relegatus  est,  in  eoque  semen  Aloarse,  mffecto  A dm  .'^ 
patum    Capuanum  amisit.  Vide,  it  plura  de  hisce  desideras,  Muratorium  tom.  2  Scriptorum  reru 
pag.  303   et  seqq.  _  c0„.s*7/«'». 

b  Miramlum  m  tanto  Firo,  et,  nisi  benigna  intcrpretatione  midtum  mitigetUT,  ridiculum   p>'ors 


, 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS.  311 

c  Leo  Osticnsis  Chronici  lib.  2.  cap.  10  habet,   qnx  huc  spectant  sequentia.  Pncdicta  vcro  Aloara,  cum  D 
vixisset  in  lionore  suo  annis    circiter  viii,  reliquit  in  principatu   filium    Landenulfum,  qui  post  quatuor 
menses   a  quibusdam   infidelibus  suis  Capuanis  crudeliter  occisus  est  apud   ecclesiam  S.  Marcelli,  ipsa  * 
quinta   feria  .sanctse    Paschaj,   a.l  quam   de  more    principali    ejusdem  civitatis    eadem  die  processerat. 
Jn    sequentjbus  ,    ubi   de    punitis  homicidis  agit  ,   Laidulfum    inter  illos    non   computat ;    at  cap.    15    sk 

loquitur.    Supradictus  itaque   imperator  Otto,  deposito  Laidulfo et  ultra  montes  exiliato,   eo  quod 

in  nece  fratris   sui    consensisse  dicebatur,  Ademario Capuanum  tradidit   principatum.   Hic  ni~ 

mirum  Hquet,  submissos  verisimilius  fuisse  a   Laidulfot   qui  fratrem   occiderent;    at  hunc  proprio  ejus   ense 
etrucidatum,  non   apparet  satis  credibilet  cum   non  videatur,  id  latere  potuisse  Hugonem  marchionem, 
cujus  jussu  instituta  super  homicidio  iilo   quxstione,  sex  <■  (urca    mpensos,  ceteros  diversis  pcenit    multatos 
scribit  Leo  Marsicanus  citato  cap.  10. 

d  Templum  S.  Germani  situm  est  in  oppido,  qnod  olim  S.  Petri  nominatum  fuit  ct  nunc  ab  eodem 
S.  Germano appetlatur,JacetadradicemCasini  montis,  ineoque  monaslerium  ei  templum  etiam  hodie  superest. 
Vide  MabiUonium    in  Annalibus  ad  annum  Christi  720. 

e  Toto  ccelo  differunt,  qux  de  hisce  narrai  Leo  Ostiensis,  qui  patratat  in  Mansonem  Aligerni  successo- 
rem  crudelitatU  causam  in  Capuanorum  adversus  illum  ob  recuperatas  ab  Ottone  possessiones  nimiumqne 
fastum  invidiam,  et  Alberici  Marsorum  episcopi  pro  adipiscenda  Casinensi  abbatia  nefarias  mohtiones  rejicit. 
Dubitanter  utcumque  biographi  nostri  dicta  et  ut  suspecta  excepit  Mabillonius  Actorum  Sanctorum  Ordinis  S. 
Benedicti  Secuto  •'>  Parte  I  pag.  6ol,  opponens  illis  Leonis  Marsieani  teslimonium,  .  c  quo  demum,  neglectis 
qua  hicleguntur,  rem  narratin  Annalibus  ad  annum  Chrisli  996  num.  32.  Difjicile  esset,  caus&m  biogra- 
phum  nostrum  inter  et  Lconem  decidere •  at  ego  sic  hujus  asserto  non  assentiar,  nt  nullius  momenii  illiiu  tes- 
limonium  credam.  Vixit  biogiaphus  noster  eu  tempore,  quo  peracta  sunt,  et  verisimiliter  S.  Nilo  tum  a 
ejus    intererat,  inflictane   Mansoni,    quam  mnctus  Palert   pei   i  u  et   Albericum,  <m  per 

principem,  illamque,  vel  aliam  ob  causam  fuerit  posna.  De  abbate  domestico  scribii  Leo,  atque  ita  loquitur 
ad  finem  capitis  16,  ui  narralis  fidem  faciat  :  Ex  liis  autem  nuntiis,  quos  in  tantum  scelus  (evellendo*  ,, 
Mansoni  oculos)  jam  dictus  pseudo  episcopus  (Albe.ricusJ  destinaverat,  unum,  Andream  nomine,  presby- 
terum  ego  ipse,  cura  adhuc  essem  puerulus,  vix  sese  iu  lecto  movere  valentera  recolo  me  vidi 
qui  ultra  centenariam  jam  vivens  aefcatem  fiaec  omnia  seriatim  avunculo  meo,  sanctas  memorise  Johanni 
Sorano  episcopo,  quotiens  interrogabatur,  cum  lacrymis  confiteri  solebat;  ne  quis  forte  existimel  fabulo- 
sum.    Ultima  hxc  satis  insinuant,  sensisse  L  lod  nova  diversaque  ab  iis,  qux  tum  narrabantw 

beret.  Auctoritatem  porro  i  relatione  hominis plusquam  centenariit  quiquenon  hsec  sibi,  cul0 

suo,  cum    ipse  adhuc   puer  esset ,    narraveiit;   quse  an  penitus  biographi    auctoritatem    elevare    debeant , 
videan  alii.  Cxterum  de  iis,  qux  spondet  is,  postea  dicturum  set  nihil  invenio. 


CAPUT     XIII. 


S.  Nilus  abbatiam  Vallis-Lucii,ut  locumsibi  suisque  nimis  commodum  relinquii  migratque  ad 
alium  magis  solitarium  in  agro  Cajetano :  feminas,  etiam  principes,  non  nisicoacius  <«l  collo- 
quium  admittit :  ad  principes  magi  ate  que  tantumpro  miseris  actuni  '.  Romam  profet 

tuspro  Joanne  antipapa  apud  Ponlificem  ei  imperatorem  itur. 


0 


,  rotvuv  fMntapfaiK  N6i7o?  Tcowfaa?  ev  r>j  pwf, 

,yj  BaX)  W  icevrexatfsxa  ETrj,  xat 

hly&v  7cXr,9uv9lvT&>v,  x«i  ndvxm  rwv  r$«  xpet'as 
U7cepex£uvottev&)v,  xxi  tou  ptovatrcy:pt'ou  u6yaXuv9eVro$, 
xat  ovoj  vevouivou  zfi  aurou  tjuvepyta,  ou  ~ 

ovro;  roiourou,  O.yovq  ou  n  ct£ov- 

ra^  t9)$  Tcveuuartx^  Xetroupyfas,  v.xi  rfc  rou  xavovos 


r      r » t         ■  ■  ,         ... 

Xavovro^.  Taura  iowv  o  ^a/apco;,  MU  yvovq  w;  Y)  TWV 
uXwv  atfGovta  aiTia  jca9t'o*Tara«  t^;  itoXXw?  araya?  xat 

7ravTeXoO;  uvzuAaGiixs,  avaGTa;  airppev  sxei9ev,  Mtt 
oir^/izo  tr,-[(h'j  roTrov,  ottou  eiJpyj  oreviv,  xxi  xojwp 
ywp^/ouvTa  T)JV  TOU  cw^aro;  y.peiav,  tva  /av  t/;  Svdeta 
tcJjv  ccvayxxCm  ihoitip  yjxkaify  oi  icoXXot  7rpo;  to  r>3fi 
aaxy(Geoj;  oraOiov  e/.xuaOwoiv.  "09ev  xai  rroXAwv  a7to 
tojv  Ttepi^  rroXewv  TrpoorpexovTOJV  xat  jtpoaxaXoufievow, 
x««  ta;  otWa;  urrooTaceic  rw  /xaxapt'r>!  Ttpoatpepovrojv, 


^_jeterum  beatus  Nilus  commoratua  In   monaste- 

rio,  Vallelucii  titulo,   ad  quindecimafl 

quam  crevisset  numerus  fratrumel  i"'("  saria  su-  MovaiMueto 

perabundarent   et  monasterium    csset   amplum  et  "fjjjjjj 

eju9  0pei  re  factum,  cum   antea   tale  non  "•"" 

esset,  -videbat,   fratres  remissius   affectoserga  spi- 

ritale    minist<  rium  et  exactara  Regulae  disciplinam, 

quam  ab  initio  susceperant  et  la  mdentes, 

concertantesque,   quis   eorum  essel  i  I  ^oc 

etiamcontulitiilismemoratihegumenilevitas,quippe 

qui   muneribus   oblectabatur  et  exosa  illi  erat ;  pie- 

tas.    Hac  postquam  perspexit   beatus  Vir,  sciens, 

rerum  copiam    plerisque    causara   esse   dissolutio- 

ms  plenasque  in  tuenda  religione  relaxationis,  sur- 

gens  inde  abscessit,  pervagabaturque   locum   quaa- 

rens     angustum    et    cum     labore     suppeditantem 

necessaria  corpori,  ut  saltem  penuria  victus  tam- 

quam  framo  ad  monasticae  vita?  studium  pertrahe- 

rentur  idiotae.   Quare  confluentibus  multis  e  circum- 

iacentibus    urbibus  et  invitantibus,   suasque  facul- 

J  tates 


VITA  S.  NILl  ABBATIS. 

.    ta'es  Leato  Viro   offerenlil.us,  tpibttsdaffl   vero    et 
,K-edificatamonasterialargientibus,  prorsu»  omma 


rcvwv  ft  x«  uovacrfyca  7rpoy,Tocu«cueva  y«pt£ou|yttV|  tj 
oCa,)o);  y->M  xareo^aTo'  vu  yap  evpcoxev  gv  «Oro 

exfcdificatamonastena  "^^."E^  ipse  «tei.  SpV«vf  x*i  ^«av.  xai  rwv  TtoXXwv  «*0l. 

rejecit ;    neque  enim  inveniebat    n  i      .    1           '  .       „E)         ^,  5t(  o0  ouucolpec  roT<  b  rij  yevea  ra^ 

quasrebat.   solitud.nem  et  quietem ij    sece  s   one  ^  ^.  ^^.  0.;  .  7p  ^  .  ^ 

a  (Yequentia  hominum.  Aiebat    enim,    twt»   u  J\£fe  jrpooevY^xai  *wpk  *"  ^  tfflv  rp«cowv  «va- 

iusce  monachis  non  esse  utilem  ammi  remissionem  ^,  ,  fe  ^,^  .,,;   xy/£V9,M,,,t'a  x«i  t? 

et  socordium,    vecare  enim  eos  non  oratmm    co  r-         «^  Ttepispvt'*.  Acoitep  evpc'oxovra«  r6v  ev  /,;™ 

templationi  et  Scripturarum  explanatiom ,   sea   va-  ^     r            ^otpo^y  ^^  Xoycouwv  **;  tco^v 

ailoquio  pravisque    cogitat.ombus  et  ad  res  inanes  j^    ^^xiov  n  t6,   lEv  lopwn  rov  Ttpoaw™ 

curiositati.    Quapropter   laboris  occupationem  esse  ,^,^  ^            Ovrcaxai  r,  ammkvrt  SvroX*  TrXyjpw- 

illis    pravarum   cogitationum    multorumque   malo-  ^..^  ^;    o,  ffultv5§   n«pepx6uevoi  ovuueVpw;  av*- 

rum  devitationem  :   ideireo  amplectenduin  esse   n-  ,         ^«p&ov  y.ucv  acrcoi  agfoc  yevy-.aovrat. 
lu.l    In    sudore  vultus  tui  vescens  pane.  Ita  vero 


IU(I,     1»      suuvio     •  »•* —   -- 

impleri  Apostolicum  praeceptum,  et  eos,  qui  cre 
bro  per  nos  transeunt,  modica  qmete  fruentes, 
coronarura  nobis  auctores  merito  fien. 

87  Hanc  Viri  justi  prudentiam  fratres  non  perci- 
aiminus  pientes,  imo  late  patentem  viam  an^t^r^rentes 

Tomml  perstiteruntindicto  monasteno,  alhgati  coromodis 

propecajeiam   ,  (|  H  garlcti  patrjs  severitatera  a»gre  ferentes.  JNec 
««*"•  f'  tomenfrui  quiete  potuerunt  cunctis  diebus,  quibus 

s/«r*fa<<  moi    fusio    .,„„,„•,.[  futilitas,  donec tandero omnino ejeofl 

*'      „  extrusiqne  sunt.    At  beatus    Pater  cum   fratribus, 

J*  quo8habueratcomites,etoumcelebemraoStephano 

in  Caietffl  nnibus  cum  parvulum  repensset  locum, 
imo  ut  vere  dicam,  desertum  siccitate  secessum, 
lacenle  angnstiaet  ariditate  ejus,  illum  incoluit, 
initioquidem  in  magnavictusinopia,  sednonmulto 
posi  fratribus,  cunctis  sane  Dei  amantibus,  haud 
enientibus,  subsecuta  est  rerumomnium 
affluftntia.  Ifaque  ass  duus  erat  labor,  jugis  psalroo- 
dia  crebras  recitationes  psalmoruro  ettrequens  ge- 
nufl(  tinentia  spontanea  et  non  coacta  obe- 

dientia     Ei    Sane  |am  florebant  omi.es  iructumque 
ferebantirrigationesermonumetperennimagisterio 

deiferi  patris  nostri  Nili,  et  ipsein  perferendis  ar- 

duis  laboribus   invictus  nihil  de  solita  abstmentia 

remittebat  divinisque  exercitiis,  sed  quo  magiscor- 

pore  senescebat  et  imbeciliior  fiebat,   tanto  acrius 

spiritu  reflorescebat  e.t  vires  acquirebat.  Numquam 

sibi  indulsit,  ut  jejunium  solyeret,  aut  degustaret, 

biDer<  tve  1  ra^ter  constitutum   tempus,  utmoris  est 

BOnibus  :  carne  semper  abstinuit  etbalneo  nunquam 

est  usus  usque  ad   mortera,    idque   jam  decrepitus 

Senex(agebat  enimquintum  etnonagesimum  annum, 

a  cum  mortuus  est  a)  magnisque  et  variis  morbis  af- 

C  flictus,  non  tantum  propter  senectutem,   sed  etiam 

ob   nimiam   vitte  asperitatem  et,  quze  vix   enarran 

queat,  disciplin®  austeritatem.  Eo  enim  habitudinis 

per  labores  sese  redegerat,  ut  si  vellet,  etiam  come- 

dere,  vel  hibere    ad  recreandas  vires,  id  sibi   con- 

suetudo  non  permitteret  et  peraeque  somno  se  dare 

congruenti  non  posset. 


87  T«vt/,c  rr.c  ffvvi<sw>$  rpv  tivutfav  riveg  rwv 
»wv  ar^fltuws  Kw9«v96vTes,  toCv^vt^v  uev  vw  xr» 
evpvxwpov  o^ov  -.tz  orevfa  jrpoTiuwvres,  Iva7re>ivav 
t6  jrpoXeyQoVTi  uovaoTripio),  irpoc$e9evrec  t^  roij  ronov 
Jiavaitauoet,  itat  xtfntevxK  tf  0Tpv<pv6ry,Ti  rov  a-/tov 
UC  uevroi  Bupov  «vaTTaoctv  r.y.ny'..  ra^  i?ue'p««  i^c  hutoi 
«irwv  ao^oecos'  oure  9clXs«|«y  «uroi  vU  ud 

ara&a,  dl^ic  te  y.m  loy&w/S*'  reXo;cTe  Kai  irxvrdAt  R 
6?ewa9r,oav  y.ai  ditr)JBr.GW.  '0  5e  uaxa'pioc  tieri  Ttov 
ouve>.96vTO)v  «  ^wv,   Jtai  toO  rq^uou  Srccjavov 

£-:,o>v  ev  tu;  t>=;  rafrac  ulpeoc  roTraptov,  ahfa  Q 
eiietv  om^piw,  x.i  apeoQei?  hri  t?  »tw  cwwsn 
xaS  H/po-y,Tc  xaTOMty.oev  Ixet,  £v  ^p/r5  uev  ev  evffeta  x«« 
XetUet  twv  owuartxwv  uer'  oO  «oW  o£  irXetovwv  ae9bA- 
(twv  /^'  navroov  9eocptXwv  ovveX96vTO)v  auavra  ev  6v9yj- 
yV*  Kare-ory,,  a7repi07raoro)c  te  r.v  Ippst*,  xai  a^ia- 
-£;__o.:  r/t'«i  ovxvai, /.a«  yo>v/./toi«t 

mmyaS,  £y/pa-£ta  faeoCaioc,  >ta«  uira*<*  «6uwn«'  »*f« 
Xomov  a-7vTa  cM.v  xai  exaprrovor.o.v  tr]  apa.a  'coy 
X6Vwv  Jtai  aTrauoro]  5tOaoxaXt'a  toO  9eocoopov  Trarpo? 
y>wv  Kei'Xou.  "A/.V  ouJ'  a.To;  o  ^ttistoc  ;v  «r/ffloiy 

.OTTTo  T^    0W/,90UC  *UTOV  Ey/.paTE^C,  Xa«    ^V^COV 

xarop9wuaTtov  aXX'  o-:ov  rw  owuar.  ey/.p*  xai  Etr.o^e- 
vec,  'toooOtov  to>  TT/euuar.  «vsOa>.>s  xai  i^v«uovro. 
OCozttote  w  ^to-.  Tr7p^>.ucat  vy.OTe«av,  /:  yevoaofcn, 
■e7v  xatpw  piy  vevoutoue-vw,  cbs  .%;  rwv  7r,p«o-/ovro»v. 
OCoi  t:ot£  i4uoaTO  xofaToc,  x  to  oo-aa  eXovoaro^Xpt 
-;-  reXevr^  airou-  xai  raura  h  (3a9et  y>5p«"  ««•" 
oc  yap  a7ro9v^Oxe«  rrevre  aeovTWv^  v.at  v6co«c_  ur/*M 
tiirotxAai<;7tuxTeuo)v  ov  uovov  Jtaro  7npa«,  aA,a 


Q 

xa 


%a«  TTOt/.t/.aic  7TV/..tu'ijy  y^  yw  --    •-    r    t      -■ 

fftcJ  t/v  rro/Arv  xaxoux^av,  xai  «tparov  oxXy.p^»- 
EiC  Tot^Trv  yap  g?tv  /.vo.vto-aro  /a^  ^V  e*vTov 
0Tixaiei'«9eXe  coayetv  4  Tttetv  «p&«  to  r^fl? 

eauTov,  o-: /  eta  a^Tov  y.  ^v.Oeta-  «XX"  o.Oe  uTtvov  r.;v 
varo  ueracY^rv  to  apxovy. 


ipseque  jam 
sencjc  pertlu- 
rat  i  B(  ti  i8U 

j,)\t  luimili. 
tate,  studiosc 
tegere  mtidti  : 
etgerrime  /< 
mfnai '""  i  ■' 
loguia  admit- 
Itl, 


88  Non  raro  etiam  mentis  patiebatur  abstractio- 
nem,   diuque   vocis   usu  carens   astantium  quoque 
praBsentiam   non   sentiebat  :  quamquam  et  in  ipsa 
extasi,  si  quando   aliquid  submurmuraret,  e   sacrse 
iiturgiae  responsionibus  verba  proferebat  :  ut  piita, 
Concede  Domine,  vel  Sanctus,  Sanctus,  Sanctus  Do- 
rninus  et  similia  :  quandoque  etiara  psalmurn,  Beati 
iraraaculati,    recitare   audiebatur.   Quod    si    quis   e 
fratribus   postea  quajsisset  ab  eo  :  Quid  tibi  conti- 
git,  Fater,  etubi  hactenus  eras?  Respondebat :  Con- 
senui,  fili,  et  deliro  et  oppressus  daemone  sum    et 
ignoro,  quod  patior.  Quin  et  accedentibus  ad  illum 
importune  et  a  contemplatione   mentis  avocantibus 
renunciari  jubebat,    daemone    agitari    Senera,    nec 
posse  ad  queraquam  venire.  Sed  quo  magisipsecon- 
tendcbat  et  abjiciebat  sese,    eo  latins   divulgabatur 
et  percrebrescebat  fama  ejus,  et  accurrebant  oranes, 


88  noXXaxit;  ok  /at  eauTov  eaoT«To,  xa«   tt«  ^ 
Jtluevev  «^voc,  r.ai  twv   wpovw  ux  ^*t 
J\Uv  oTt  y.ui  ev    aCT/5  r?  e/CTa^et  et  ttote    ri 
b  tcov  #A  Uac  XetTovpvt-a^oxpioecov  «^l 

Kupto;,  /at  ra   ouota   ofXXore  Oc  xat  ro      ;    r 
yoXoyo-,v  /uoi./eTO.  tt  Oe  Ttc   ^ETa  Tau.a;cov  T^ 

r.po.ra  aurov,  Tt  ooi  yeyove  rrarep;  W l™Jjn 
a>Tt;  WpcveTo;  "Orc  l^c*  re^vov,  x««  ^^, 
xai  Soacuovc'o9y.v',  /at  Tt  ***$»«*  lo.Ooiv  ^v 
toI;  r.ap.ca»ouctv  a/.atpw;,  xai^ «^WjJy,  ^atUO' 
e/.  T^«  /»"^  vwv  Oooptac,  e/.e/eue  Myetv.  •  ^^  ^ 
vt.O,  o  VEPo>v,  ,ai  ou  5uvaTac  tcv! ^«J*^  ^ifo 
auro;  e'£ouOevei  xai  eraTtecvov  IoutOv,  c  ^_  ^  T0V 

xai  eueyaXuvero  r,  ^  ovtov  >ea!  W» »  ^r  -ro0. 
OeaoaoOat  auTov  /ai_  a/ouoat  «;  ;  •  ^^  .  ^. 
*Ev  uta  youv  Trapa/a/ei  TOV  T>7«j  1*ito     r/-  g,0^ 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


DISCIPULO. 

b  * 


•/.'A  oti   ouoeirore  ecoepyerai 


Tore  pwivuouotv  aurw  irept  rourou, ,  iroXXii  irapaxaXovvre*     affectus  molestia  fugiat  e  regione"nostra  ~et  Servi 
rfroV   eycvwoxov   yap,   ort   otpoopa   a*ooTpe>erat  tr,v     Dei  jacturam  faciamus.  Significarunt  igiturde  hoc, 

multis  precibus  agentes,  sciebant,  eniro,  illum  vehe- 

mulieribus 
At  contra 
i  •  -» -*»«*«r  «»m  iuaui   j"="un  juocmC.  Ignosce 

yeyov*  pwv*X0««  W' ,VUVI  °f  ■«*  rJ'"  ywari**,  itoS-  raihi  propter  Dominum  :  nam  quando  vivebam  in 
paura  6  oVuwv  unoorpe'<pec  xat  xoXa'&i  f«.  TaOra  jj  seculo,  daemone  exagitabar;  ideoque  ex  quo  sum 
ywr,  «ctee  «wm"  voViuaoo^  irXeov  aveirTepw9«  irpo;  to  factus  monachus,  curatus  sum  :  nunc  vero  si  foemi- 
«urov  9&dtratiaai-  x*i  rooourov  eiruxreuoev,  ew?  orou  nara  videro,statiradaemonrevertitur  et  cruciat.  mer. 
$X9e  xai  »&cw9»!  to«  aurou  irpooxuvtfoeo*;-  irapifyyeiXe  Ha»c  ubi  audivit  et  intellexit  muIier,majoriexar- 
pt^vtoi  pr&Bpt*»  wv  yvvatxwv  rou  doreo;  axoXou9*oac,  sit  desiderio  videndi  ipsum  et  tamdiu  colluctata 
c&Xa  irovras  «vfyas  oufxiropeufcjvat  auT*.  0  .oe  icaxa-  est,  donec  venit  et  ejus  salutatione  dignata  est. 
pt0;  oXfyx  irepi  oW?poouw«  x*i  eXey}p>ouvn$,  xat'  tyoSou  Prseceperat  tamen,  ne  ulla  oppidana  mulier  seque- 
0eou  vwQtrtaaq  *urw,  aireXuoe  piera  x«p*6  «€  rov  retur,  sed  omnes  eam  sequerentur  viri.  Ergo  beatus 
ofxov  avrifc.  Vir,  postquam  paucis  illara  docuisset  de  pudicitia, 

de  eleemosyna,  deque  timore  Dei,    domum  remisit 
gaudentem. 


89  Ajtoc   usv  ouv   a/9o;  ue'9a  jtyetro,  xai  oyoopa 
aTr£OTpe'^eTo  nsv  TWV  ev&ofcwv  u;  yr5;  auvTuy/av,  oxmep 
Trpo&vov  xevoJoSia;  xai  (|ft>xn(Sfi  gnpfac.   'Hvayxaoe  & 
tourov  rouro  xarao^e^eo^ai  r   rwv  rap'  avrwv  adtxov- 
uevwv  xai  irXeovexrouftlvwv  £voy//,ai:,  oO;  iroXXaxt;  ota 
ypaoffc  autou  /.?.t  uov/,;  ex  rwv  ipapuyywv  aurwv  aviaita- 
oev.   K'/t  e!  Tt;  av  Ta;  rotaura;  eirtaroXa;  aurov  cu- 
yeX&ato,   iravu  oWXlfXOV   xai    /pYiatutoTaTr.v  pi'oXov  e£ 
aurwv  ouorijoai  nSuvaro.  Ofirw  &  ireirocV/xev  y.ai  et;  tov 
ouuiroXcrw  aurou  OcXa*ya(tov  rov  apxteirfaxoirov.  'Hvtxa 
vap  6   pr,9ei;   sTrior,   rw   Pwp;;   airXtforws   Spdvw,  p/i 
apxea9ei;   t/5  tou    kooicou    pteyaXetorr/rc,  r,  0eo;   Tiapa- 
>„;  avrov  uireputl/woev'  ev  apcfw  ya'p  roc?  PaocXet'015 
Ceoo;arjTo-  0    ptev  ola  ytvwoxcov  to  peXXov,  eireoreXXev 
aurov  JuooJirwv  7rapa/wpy,oat  t^  av9po>irtvy]  0051},  a  re 
'.tj-y.c,  £•';  xopov  xpr,oaptevov,  /7.1  ev   '<n\>/jx   ifpo?  rfjv 
uov7/t//,v  xaro^oraocv  oevaxoc/At|/at.  'fixetvog  oe  ou  oteAi- 
irev  ovvraooofxevoe,  £~w;  5rou  -:;y,/9ev  0  (3aotXeu€  ouv  tw 
•//jtor/OivTi    irpoe6*pw,  x*i   t>7§    sturwv    otyopifaou   op-/y; 
ov  iyevero.  2r€pri9ei?  yap  rrap'  aurwv  rwv  /octojo^^ie- 
pwv  fjteXwv,  ocpOaX/jiwv  X£yw  xai  -//okt/,;  /.ai  ptvog,  ep- 
rrro  -:<;  cj>uXax//v  eXeetvo?  t£  xai  a7rpootroteuro5.  Tauta 
ay.ouaat;  0  Oeo^opo;  irar>lp,  xai  t/v  /.apOt'av  T>J  BXfyet 
y.ara7:t£o-9£i;,  y,vay/.>-'a9y,  ev  Totourw  frqa  %a\  vdow  xai 
C  xatpw'  reaaypaxoOTX  yap  yv  r>iv  Twftr,v  xaraXaSecv, 
xai  rw   PaotXet  pera'   irapaxX^oewg  irpoae/.9erv.  '0   oe 
3aai).£v;    avv  xtb    Ka-pizp/y    axouoavTe^   t»v    EXeuotv 
auTou,    irpouirnvTYloav    aurw*    xac    /.paT/.aavTe;    «urov 
a^orepw9ev  rwv  j^etpwv,  avyyayov  £t;  ^o  irarpcap^ecov, 
/.a9t'aavT£;  aurov  aeoov  KaKeFvoi  e/.   Je^twv  /xl  aptOTe- 
pwv  xaTecptXouv  t:z;  /.erpa;  aurou. 


89  Et  ipse    quidem  aegerrirae  ferebat  et  magno  » 
studio  devitabat   coramercia  principum  terra?,   ut  "fi  rr  /"'"<*'- 
originem  inanis^glorise  et  perniciein  aniin*.  Ceterum  7/l''m',^vi  JJjJJ. 
cogebatur  id  tolerare  ob  molestiam,   quam  exhibe-  ros  subievandi 
bant  injuriam  passi  et  injuste  ab  illis  oppressi,  quo-  causa  ac 
rum  sa?pe  multos  ex.  eorum  faucibus  vel  per  episto-  nrofttlvspra 
lam  solam  extraxit.  Et  si  quis  colligeret  hujusmodi    loanne  anti- 
ab  eo  scriptasepistolas.librura  possetconficerevalde  PaI'a 
utilem  et  raagno  usui  futurum.  Quod  idera  fecit  pro 
Philagatho  archiepiscopo  cive   suo.  Quando    enim 
ille  insatiabili   aviditate  Romanara   sedera   invasit, 
non  contentus  raundano  fastigio,  ad  quod  illum  Deus 
praeter   opinionem   evexerat  (nara  apud  utrumque 
imperiura  raagnos  honores  adeptus  erat)sanctus  Pa- 
ter,  quippe  qui  praevidebat,  quod  futurum  erat,  scri- 
bebat  illi  rogans,  ut  humanam  non  aflfectaret   glo- 
riam,  quod  ea  jara  exsatiatus  esset,  sed  ad  quietera 
slatus  monastici  remearet.  llle  vero  dum  se  ad  hoc 
parare  dicit,  advenientibus  imperatore  et  Praesule 
ejecto  (I,  intolerandam   eorum   expertus   est  irara.  d 

Orbatus  enim  per  ipsos  maxirae  necessariis  mem- 
bris,  oculis,  inquam,  lingua  etnaso,  conjectusque  in 
carcerem  plenua  miseriarum  et  omni  ope  destitutua 
jacebat.  His  auditis  Deo  plenus  Pater,  mcerore  cor- 
dis  urgente,  coactus  fuit  homo  id  astatis,  tam  gravi  r 
morbo  affectus  e1  id  temporis,  Quadragesimale  euim 
atur  jejunium,  Romam  proficisci  et  supplicibus 
votis  a.lire  imperatorem.  Imperator  autem  cum  pa- 
triarcha,  audito  ejus  adventu,  prodiere  obviara  et 
preheusa  hincindemanuejus  adduxerunt  in  patriar- 
chiuin,  medinm  sedere  jubentes.  illi  vero  ad  dex- 
tram  et  sinistram  manus  ejus  deosculabantur. 


i 


90  '0  0£  ootoc,  ec  /.ai  ayfofa  eoapuveTo  xai  eorevev 
:-~i  roi  ■    ^tvoaevot^,  ojxwc,  ira^vra  uire/xevev,  et  irwg 

eirtr^ot  tou  atr^uato^'  vax  (prjai  irpo£avrou$.  Zuyyw- 

t-rna-.i  poi  oia  tov   Kuptov  t'»j  rf/xapTwXw  irapi  iravra^ 

rui%r-'i>    ylooVTt,    o:t   0 

-r,c  T0-.7UT, ;  -ujr.c-  ptaXXov  Sjxov  BOTi  to  irpooxuveTi 
Ttp.t'ou;  ttoOz:  uptWV,  xai  cicirfyi  Ta;  ToiauTa;  allx^ 
W'Cj  i/i'//a  rj/rj--  -Cj  vjQuiJr.r-%  uptWV,  OU 
-  !>y,  •/  irpoO^WV  ui^j-wj,  a)./a 
yapcv  toO  iToXXol  JouXeuoavTor;  uu.t"v,  /.7.1  xaxw^  Jcockyj- 
'«VT05  irap'  u^xwv  rou  uua;  a  I  ^rco  tou  p 

a,uaTo;    av/oeoe/uevou,  y.ai  irap'  Vfl  otfietkfuAi 

e,opo>ouyuEvou.  Aeouat  ryc  «DtXeuoeSe/afj  uuvv  owoyaaaOat 
/^01  auTov,  tva  xaOiaa;  ueT'  Iptou,  xXflCUOWfiev  au^otepot 

Septembiis  T.   VII. 


00  At  Vir  sanctus  licet  ad  hac  nimium  afflicta- 
retur  et  gemeret,   omnia  tameo  sufFerebat,  si  quo  a;,»,/  pon 
pacto  posset  obtinere,  quorl  petebat,  ei  ail  ad  illos  "»/»«- 

Ignoscite  mihi  omnium  maxira  ii-  S/wwa/nr. 

mortuoseniper  Dominum,  indignusenim  sumtanto 
oonore.  Meum  potius  esf  procumbere  ad  honorabiles 

edea  ,.,  venerari  tam  eximias  vestraa  d 
nitates.  S  1  -,i1  gloriam  vestram  non  gloriaa 

cupidus,  aul  largitionum,  aut  maximorum  proven- 
,llll(ll_  Sed  1.1  beneficii  loco  petiturus  illum,  qui  mul- 
tum  vobis  inservivil  et  male  a  vobis  tractatus  est, 
qui  utrumque  vestrum  <\<>  fonte  baptismatis  suscepit, 
et  oculorum  a  vobis  erutorum  luce  privatus  est. 
Obsecro  atudium  pietatis  vestras,  utillnm  mihid 
detis,  quo  mecum  sedeat,  simulque  peccata  nostra 

40  defleamus 


VITA  S.  NILI  ABBATIS. 


A.   DI5CIPUL0. 


cuodcumque   volueris,  ut  noDiscum    1     »  x-y  h  ^  ffoA€(  6\«Tpi6r.v,  TrposTetvev  avTW  tov  «ylov 

neas.  RecusBnte Sene  commorationem  m  uroe, v  .AyMzArMI,  te  £w  M6"  friitfpovra,  x«i  *|  -.;, 

tulerunt  illi  sanctum    Anastasium,   Proc  ^            ^  ,p0(JftV^|p0VTa.  K«i  WxawJKw  oicwi- 

positnm  et  Gr*canic«  genti  semper  afld»  i  ^r  ^  ^^  ^»  fc                '0  *  *yp,oc 

queannuit,cupienssibi«lonan,quo(lrt,l.a     yer  ^^   .^   ^   ^^  4,.  0l?   ^  £(:  ^ 

aUleimmitiorenonexpletusmalis  qnnu 11  ..^  $^V*eov    «y«ywv  "   «***.  «d  rfr 

„m.  de  quosupra  men.un,  aftecerat,  proaux  i  ^"^  „oW/V  ^apoV.c/y;  stt  «utG,  iteptr,y«7sv  ftfefe 

et  sacerdotali    habitu    super    ipsum   discis.o  x^  ^  p 


lagathum, 

illum  ct  s,— 
circumduxitpertotamurbem. 


B 


91  Quo  audito,  sanctus  Senex  vehementer  ,noV 
mtprovussa  ^  nec  aniplius  ab  imperatore  arch.ep.scnp um 
nontenentibui  Q     (l   ubi    anilnadvertit    imperator,   misit 

nndictamdtvi-  p«nu.  .    archiepiscopiS  blando   prjepoten- 

nflTO^u,  ^J^  Adquem  Vir 

sanc    s  :  Vade,  inquit,  dicito  imperator,  et  PaP»  : 
HTc   ait  delirus   ille   Senex  :  Donastis  m,hi  hunc 
c»cum,nonob  mei  timorem.  non  ob  magnam  meam 
potentiam,    sed  ob    unius    Dei  amorem.    Nunc  i£ 
5  qumcimque   illi  -ala  addid  stis,  non  ipsi,  sed 
mihi  fecistis,  quinimo  in  Deum  ,psum  contumel.osi 
fuistis.   Estote  igitur  scientes  fore,  ut  quemadmo- 
dum  vos  non  doluistis  vicem,  nec  miserti  estw  ejus, 
ouem  Deus  tradidit  manibus  vestris,  ita  vobis  quo- 
que  Pater  cmlcstis  peccata  nequaquam  d.m.ssurus 
sit    At  verbosus  ille  arch.episcopus  sanctum  Virum 
sermonibus  onerabat,  excusandoimperatorem  etPa- 
nam    Quare  Senex,  demisso  ante  illum  cap.te,  dor- 
mitare   se  simulabat.  Et  is  cum  vidisset,  serraones 
suos  prorsus  non  attendi,  recessit.  Statim  ergo  V.r 
sanctus  cuin  sociis  fratribus   conscens.s  equ.s   per 
totam  illa.n    noctem   confecit  iter,    pervenitquc  ad 
suuiu  monasterium,  orationi  sibique  vacans  Deum- 
oue  iugiter  propitians.  Non  multos  post  d.es  Papa 
quide.n   e  numero  vivorum  vi  exturbabatur ,  quasi 
tvrannus,  ut  dicentes  quosdam   audivi  f,  et  effossis 
t  sibi  oculis,  quos   pendentes    ad  genas    ferebat,    ea 

po.npa  sepultura  mandabatur.  Imperator  autem 
poenitentiae  causa  susceptum  indicans  laborem,  ab 
Urbe  ad  Garganum  ped.\,us  iter  fecit,  veneratu- 
rus  Michaelem  archangelum  :  in  reditu  beati  Viri 
hospitium  invisit. 
C 

92  Cum    igitur    ex    editiori    loco    monasterium 
consp.-xi.sset  et    fratrum  tuguria  circa    oratorium 
Abimperatore   gxa  .  Kcce    inqUit,  tabernacula  Israel  in  deserto  : 
Ec.e    regni  cmlorum  cives.  Hi   non  ut  liabitatores, 
sed  ut  viatores  hic  manent.    At  »anctus    V.rjuss.t 
thur.s  suflitum    prasparari,  quo  obviam   .11.   profe- 
Ctus  est  cum  universis  fratribus  :  quem  etiamsura- 
ma  cum  hunnlitate  et  reve.entia  venerabundus   sa- 
luiavit.  Et  iroperator  supposita  manu,  qua  subnite- 
returSenex,  una  cum  illo  oratoriura  ingressus  est  : 
et  ueracta  oratione,  iroperator  Viro  sancto,    Domi- 
nus    ait,  noster  Jesus    Christus  quamdiu   fuit  cum 
Apostolis,  mandabat  eis,  ne  peram,  ne  virgam.  ne- 
nue  duas  uinicas  possiderent.  Cum  vero  ad  pass.o 
nem  ibat,  rursus  a.ebat :  Sed  nunc,  qui  habet  sac- 
culum,  tollat  et  peram.  Ergo    tu  quoque  cum  jam 
senueris  etvicina  tibisit  migratio  ad  regnum  ccelo- 
rum,  suscipe  curara  tuorum  filiorum,   ne  forte  in 
angustias  redacti,  quandonon  eris,  ob  loci  difficul- 
tatem  recedentes  dispergantur.   Nos  dabimus   mo- 
nastenum  et  proventus,  ubicumque  tibi  collibuerit 
pertotam  d.tionem  nostram.  Ad  qu»  Vir  sanctus  : 
Audivi  dicentem  David  :  Salvum  me  fac,  Domine, 


91  "OTrep  orxovaas  o  *yio$  ylpwv,  xat  iravv  Xvms- 
Deis,  ovxeri  $rf,a*xQ  ff«pa  tou  (3aoi)lo><s  twv  apxieni- 
oxonoy.  '&  ^  *yvl*  To0ro  °  I^'7tA-;^  mwot&Xii  hz 
ToO  kutoC  apxieitttfxoirwy  Xiav  oTWfxuXov  irpo?  ro  fom> 
maai  tov  yepovTa.  ripos  ov  eTirev  6  5oio««  "AxeXSs, 
EtTreTwPaoaeixaiTcBTrflJTra'  Ta^e  Xeyei  6  efexo? .y^ 
•Evapioao^e  fxoi  tov  rutpXov  tovtov  out6  or).  roy  Ifim 
«iSov,  oZ-l  Oiy.  rh  fxeyaXy,v  pou  oWorifav,  aXXi  hi 
uovyjv  rh  tou  0eou  ayairov.  Nuv  ouv  ooo  aoe-  £ 

G/,/.ar£,  oux   kuto)  aXX'   Ipioi   eirot^oaTe,  p&lw  ok  ei§ 
airov  rov  0eov  evuSptoaTe.  "i'oT£  Totvuv  yiywoxovt^, 
5ti  xa0w?  uuscq  ou  ouvnwcWB«Wi  outb  eveoe^ao9e  «Xeo« 
et<;  rov   iitto  0eou   itap«ao9lvTa  ik   ry.c  x«p«€  «^, 
oCtwc  ouoe  o  iradip  Vfxwv  6  ev  to?<;  oupavotc  eufinsftSdii 
t^:  fciucptfo  ufxwv  e0  di  noXuXoyoc  e.s-vo;  «pXie^- 
c/orroc  ireptXaXwv  tov  5otov  ouk  eiraueTO,  anoXoXoyov^e- 
vo;   uirep  toO   ^aOtXlwe    xai   toO    *?'?..    Kai  o   ysocv 
kXiWc  't/v  xecjaXriv  gpispooGev  xutou,  TrpooexoiW 
xov   vuorat:eiv.    '0;   oOv    ^oev    *Ctov   nttivoc (P« 
irpoolvovTa  tolc  «Otou  Xoyot^,  «vaoT^  nrauufti^  0  ft 
oU  riao£u9vc  g^v  toic  auvovotv  suto)  aoeXyotj  extSac 
toIc   xT^veot,   Ot1  5Xr,c.  njc  vuxtos  Exeivr.c  /aTsX.oe  to 
^iov  aovaoT^ptov,  t>5  irpooeuX>5  **•  *«««  Bpoow^tw. 
x^tov  0eov    «tt.uotwc   e^.eoupevo;.   Mer  ouxoWac 
o^v  *frip«  6  ptev  iraw  o>a,£p  Ttc  Tupavvoc  Pjaiw,  ro)v 
evO^v  «4/eTo,  65  tcvo^v  XeyovTWv  ax^xoa,  touc  o?9„ 
lx6pao9ei6,  xai  Erri  to",v  rrapatwv  «Ctovc  n 
TtS  t*>w  irapeot^oTo.   «O  o£  paotXeuc  pc»«iv  nray- 
veXXo^voc,  ik^opwv  ^rro  '  Pwfxr.;  r:po;  tov  wv  rap7««J 
^.et  «owptaTov  'AP/toT,aT,Vov;  xai  .  «utou  uttoot^ 
04a  t>i;  fcvta«  tou  fiaxapi^ou  eyr/veTo. 


92  'EXQwv  ouv  67ra'vw96V  toO  fxov«OTr,pi'ov,  vtai ' 
evo;  Txi  «aXuSa?  twv  «JeX<pwv   irept  to  iiwvfip» 


blatas 


S  o  ,M  9uAtov  pbk  ^1'"""  t 
«p«  c;   ro   e;,,,p.ov.    Dt.   «f.JT^JJl, 

«^».     (d     P«S»OV,     p.T«    TT.V     5i0     7.«»V««     /•     _■     ... 

,.   /WJ,vo;  ji  «po.  -i  »%«.  «00-  ^"a,'t°'5,  „:i; 

roCvuv  -/»if,«a««,  '-'"  (^'""^  ":'£«l  v'-"  ™  U,K0>; 
i,Sv  P«otW«v,  ippovTiaov  t&v  ufiv  re!""'faT'1  ,„,«. 
ortvoxupr^vti*  (eer«  oe  T?  JvaxoXfet  tov  t  • 
«^  «oprttaSaotv.  'Hftei,  Moowv  (**?*^ 
^«potroJovs.  tnu  «vxeXrf^  **"££ 
„p«Tet.  X)  5«o«  «iteXp.8r,-  ToO  ^*T?*ifiU«l 
Zffiaov  («e  Kip.e,  oti  e/.XO.omev  8oto«,  oti  o  ./   ^^ 


, 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


315 


!   «%0ii«i  «TTo  tcav  bi&v  x&v  AvOpAnw.  xat  ndhv  Oux     quoniam  defecit  sanctus,   quoniam   diminut*  sunt   tj 
ion  notwv  ypr,oTOTr,Ta,  oux  eaTiv  ea>;  evo;.  veritates  a  filiis  hominum  :  pr&terea  :  Non  est,  qui 

faciat  bonum,  non  est  usque  ad  unum. 


93  Ec  ok  v-yi  OAtfls  ecoi  ttoya^oi  ol  c/-r'  etwv  adeX- 
rooi  >c*i  <PvXac;ovOi  x«t«  OVvaftcv  t«;  evroAsr;  rou 
XpiOTou,  auro;  o  oixovoi/r,oa;  autovg  ew;  tov  vvv  fiet1 
euou,  7To//o>  pa/Aov  cppovtfoec  avtcov  xai  avev  e^ou- 
oc  ovx  ev  t>5  cTvvaatefa  tov  ovyatov,  ouiJe  ev  rat€  xw§- 
u«t;  tou  avcVpos  evooxec,  aAA  ev  toc;  IXm^ovocv  etti 
ri  SXeos  avtov.  Tovrtov  jcai  etepcov  tioaaiov  XaXrr9eVrcov 
dvioxr,  o  SaoiXevtj  ava^copyjaai.  Kai  rraAiv  ematpatDete 
ttoo;  tov  yepovta  etnev'  Attrjodv  fjtot  tog  texvov  oov,  ei  ti 
av  0ov)>7,  *«'  f*6T«  taa>is  7tpo9utuas  7rAr.po)oo)  oot. 
,)  ,.-  aax^ptoe  extecvas  Trv  yecpa  rrpo;  to~)  0Tr,9ec. 
tou  Saac?iti)6,  eTirev  OvcTev  dlXXo  Jeoftai  rr,c  o>~;  (3a<rc- 
AetV.;,  aXX'  w  t/:v  acfltYipcav  twe  cpvx^  ao'J"  /?y  y*P 
0aai?'6U€  Tuyyzvr,;,  aXX  oj;  ec;  to*jv  av9pcimcov  teXevt)}- 
oac  eyet;.  xat  ec;  xpcacv  7tapaata9>;vai,  itai  Xoyov  Jovvac 
o)v  errpyH^;  Ttovr.pcSv  re  y.-A  xaXcflv  epywv.  Kai  6  (3aat- 
Xevc  tavta  axouwv  atayovae  oaxpvcflv  7rpoe'/eev  aira  tcov 
oaftatcov.  EFta  t6v  atlcpavov  x).c'vac  ev  ts-c;  yepai  toO 


Pcouyj,  xai  otaaecfls  autw  yevopcev/,;  ave/wpr.ae  cpevycov, 
Kai  xata  tr,v  oclov  EteXsvtyiaev.  Oc  oi  Ttatlpec  Jieyoyyv- 
£ov  xata"  tov  yepovTo;  cflt;  tt>!  0£;ac/e'vou  t*5V  7tp6;  tou 
Saa/Aecos  ^apcv,  fxovaotrpcov  auToT;  ocop^aaaOac  |3ovXo- 
ulvov.   'O  oe  Jtat>jp  tt.o;  avto  £yw  ttev  aa7tep 

ofcppcov  i/.yJ.r.ny.  arrep  et*7rov,  uuet;  Oe  per*  oAiyov  yvw- 
ceo9e  a  9povsr7e.  Meta  tavta  youv  axovoavteg  t>;v 
reXevt^v  tov  |Saot).e'o);,  sTy.uftaoav  t»iv  tou  pceyaXov 
otxovopitav. 


93  Quod  si  fratres,  qui  mecum  sunt,  omnino  rao- 
nachi  sunt  et  mandata  Christi  pro  viribus  curave-  paupertatis 
rint.  ipse,  cui  de  illis  curae  fuit  usqne  adhuc  me  Gmo'"«  accipe- 
superstite,  raulto  magis  et  sine  me  cura  eos  sua  n  renuit- 
complectetur;  cui  non  in  potentia  potentis,  nec  in 
tibiis  viri  beneplacitum  est,  sed  in  eis.  qui  sperant 
super  misericordia  ejus.  Haec  et  multa  alia  cura 
essent  collocuti.  in  viam  se  imperator  dedit  etcon- 
versus  iterum  ad  Senem  dixit  :  Pete  a  me  perinde 
ac  fiho  quidquid  volueris,  et  praestabo  cum  omni 
alacritate.  Et  Vir  sanctus,  extensa  mann  ad  pectus 
imperatoris,  dixit :  Nihil  aliud  rogo  ab  imperio 
tuo,nisi  anirnas  tuae  salutem  :  nam  licet  impe- 
ratorsis,  tamen  ut  mortalis  homo  moriturus  es  et 
judicio  sistendus,  rationeraque  redditurus  eorum, 
qua3  sive  bona,  sive  mala  egeris.  Qua3  imperator 
audiens,  lacrymarum  gurtas  fundebat  ex  oculis  : 
deiude  corona  demissa  in  manus  beati  Viri  et  bene- 
dictione  percepta,  cum  toto  suo  comitatu  commisit 
se  via3.  Nec  tamen  effugit  judiciorum  Dei  exitura  :  E 
ii.iui  ubi  primum  Romam  pervenit,  seditio  in  ipsum 
coorta  est,  quam  fugiens  in  itinere  defunctus  est  <j.  Q 

At  vero  patres  de  Sene  conquerebantur,  quod  reje- 
cisset  munus  imperatoris  monasterium  illis  largiri 
volentis.  Et  Pater  ad  eos  :  Ego  quidem,  quse  dixi, 
ut  insipiens  locutus  sum  :  vos  autem  non  multo 
pcst.  intelligetis,  quis  vester  sit  sensus.  Itaque  cura 
audissent  de  iraperatoris  morte,  admirati  sunt  exi- 
raii  Viri  prudentiam. 


ANNOTATA. 


a  E.r  lijsce  chronotaxim  aliquam  vitx  sancti  Patris deduxi  Comment.  prsevii  num.  7.  quem consule. 

b  Quishic  Cajetanusprincepsfuerittqu*  ejusuxor,qux  tanto  desiderio  (lagravUsanctum  Virum  conveniendit 
aliln  non  reperio. 

c  In  sensu  morali  potuit  heec  verissime  Sanctus  dicere,  quod  expertus  esset,  ex  feminarum  colloquio  tt  aspectu 
tenlationes  a  dmmone  immissas :  atque  hoc  sanesensu  inteltigmda  sunt,  ne  humiiitaead  mmdacia  irriprudenter 
deftexent. 

d  Gregorw  nimirum   /',   Romano  Ponti/ke,  qui  ante  Bruno  appellabaturt  eratque  Ottonis  III imperatoru 

consanguineus ;  natus  nimirum  ex  Ottone  duce,  qui  Mfrchiam  Veronensem  tum  iempqris  obtinebat.  #MWJwm 

n.inlucem  edideral  Luitguarda  Ouonis  Magni  filia.  Vide  Murotoriumin  Annalibus  Italis  ad annum  996ilin 

J  Antiqvitatibus  Italicis  Disserl.  41.  Qum  dtcit  scriptor  d,  miraculu  extra  Ecclesiam,  intellige  de  apparentibus, 

vel  patruiisab  ilhs,  qui  deinde  afide  des<  iverunt. 

e  Papam  immitem  appellat  biographus  i  al  Petrvs  Damiunus  et  Chronographus  Saxo  crudelttatem  totamRo- 
manist  veritis,  ne  impunitumdimUterelimperator,  affricant.  Videt  siplura  dehkcedesideras,qumscrtps\  Olorm 
posthum.v  SS.  Cvpriani  rt  sociorum§  3  num.  c27  et  28. 

f  Ex  vulgi  rumore,  ut  quidem  fatetur  biographus,  h*c  refert  de  morte  Qregorn  \ ,  qum  conttgit  anno  m  die 

12  Fehruarii.  Antiqui  nulli  smptores,  ait  Muratonus  in  Annalibust  expressius  de  dlo  loqt tur  ;  optnatur  artem 

ille,  mortem   Gregorio  maluratam  ab  iis,  qui  Crescentiiparttbus  adhvserant;  qu*sane  conjecturu,  si  ejusdem 
uxoris  insidiis  Otto  imperator  periitt  non  esl  a  verisimititvdine  aliena.  Sed  qutd  de  assertis  bwgraphi  nostn 
Quandoquidem  is  Adem  suam  liberat,  atlegato  populi  rumore,  verisimiliter  nec  mortu  ^nnctaip^  «™P*** 
spcctafuere   auxaue  assent   QregoHum  iW  fecisse,  a  CrescentU  asseclis  fortt >.  patrata  fuere.  Quui,u,dsit.  Otto 

L.rLiCtLLui *;•„  Vita    s    Romualdi  abbatist  nudis  pedibus  de  B ^Wj-^» 

usque  ad  Garganum  montem  ad  S.  Michaelis  perrexit  ecclesiam : sed piacularts  ittneru  causa  asmptortbus 
illa  refertur   auod  contra  iurisiurandi  /St/em,  Crescentium  captle  truncanjusstsset.  r,lw/,„: 

g    /,.;,,,!,•    et  auidem  fatsot  accepme  videtur  biographus.  Certe  jam  pacem  ragarant  Romam 

b  ettamexrumore,  ei  quwem  ,  haustoque.  ut  conjicttur,  veneno,  tranquille 

nec  tn  fuga  obtit  Otto,  sed  in  terrttorw  ctvttatts  CctsteUanst  tenta  leon  nuu^    ,         j 
exstinctus  est.  ride  Muratorium  laudatum  ad  annos  1001  et  1002. 


CAPUT 


316 


VITA  S.  NILI  ABBATIS. 


A 

A.     DISCIPULO. 


CAPUT  XIV. 


,     •    •       ita.    S    Mus  ne  sihi  honores  deferantur,  studiose  eavet  ei  monasterium  ideo 

Stepham  pm  jj~ 'JJ  .  •    ,,  mmaMrio  s.  Agatk*  subsistens,  nactus  ab  agn  Tusculani 

rehnqucns  Romam  tenau  ■  moritur  etasuis  cum  maqno 

domL    henm  construendo  monaster.o,  dum  hoc  parat,  9 

luctu  sepelitur. 


E 


Per  illos  dies  incidit  in  morbura  beatus  Stepha- 
M+—  m  nus  a,  ex  quo  non  convaluit.  Animam  ,git ur  .gent 
JSm  art,a,  Senex  assi(iebat,  conveneruntque  fratres   omne    et 

asar  .*-*• t^^^-iJ^ 

in  'uelatur.  E     Pater,    Benedicito   fratnbus,    quia 
am  d  ficis-  Hle  vero  manus  expandens  et  bene  ilhl 
B  Ccatus,  quod  jussus  erat.  exequebatur.   Tumque 
iterum   magnns  Pater  :  Quiesce  jam,  inquit,   quia 
vires  te  dericiunt.  Et  ille  decumbens  quievit,  servato 
oUd.ent«.tudio  in  ipso  mortis  articulo.  Postquam 
veroanimamefflavit,  lugebat  illmn  Senex  m  h*c 
verba    0  bone  mi  commilito  et  comes  laborum  Ste- 
phane,  post  tot  annos  disjungimur  et  alter  ahero 
orbamur  ;  et  tu  quidem  ad  requiem,  quan.  titopra- 
parasti,  migras,   ego   vero  in   pcems   remansi  :  tu 
athleta  es  et  martyr,   ego   enim   tortor  t.bi    erara. 
Hoc  autera  dicebat  Senex,  quia  in  senectu  e   etiara 
colaphos  illi   innigebat  :  sciebat  quippe,  il  um  cer- 
tatorem  esse  etpugilem,  illoque  utebatur  tamquam 
dolabra,   aut   simili    instrumento  in  contumaces   et 
impatientes.    Nam   si    quando  in   ecclesia    fratrum 
quempiamcomplexus  esset  somnusetsterteret,  dum 
lectio  haberetur  et  raagnus   Pater   exponeret,  ipse 
Beatus  ouasi    ignorans  aiebat  :  Qui  stertit,    proeul 
dubio  Stephanus  est  :  ejicite  eum  foras,  ne  nos  do- 
ceat  pravam  consuetudinem.   Saepe   etiam  e  mensa 

illum  pepuht  CUm  probris  et  cont.u.nrhis    !; pi  m. 

incoud.te  comedentem  ;  eos  corr.gens,  qui  id  pecca- 

bant.  Denique  quicquid  delicti  fiebat  per  unive. 

fraternitatem,  Stephanus   increpabatur,   quasi  om- 
niumreus.   Nec  satis  hoc  erat,  sed    etiam  quando 
C   cum  fratribus  ad  operara  laboremque   se  confer 
senex  ipse et  septuagenario  majoret  incurvatus  pra 
sen.u  variisque  morbis,  non  se  erigebat  in  messe  aut 
in  area  per  totura  diem,  et  sordidissiraura  quodque 
aut  laboriosissimum  opus   per  illum  fiebat  :  sane 
quietem,  aut  relaxationem  toto  vit»  suu±  curnculo 
quacumque  in  re  non  est  expertus. 


J^v  ol  x*U  wf**f««  nte&tfjs  tfftpc&OTYioev  ojx«x4pW5 
Vr^*vo;  TY,v  eiu0av«*Tiov    appWOTiav    ^u/oppayoOvTo; 


yeW  v.o.l  itpoo-eTxe  rw  f*a*ypty.  Mxa  Aeyei  jrpo?  au- 
-;v'  EvXoyy;cov  toU  ateXifovs,  oti  hlilmic,.  '0  Oe 
«•«Xr&cas  Tac  xetPa«'  *°"  BWuBrffoyoc,  to^xi)A«Mp 
scutw  eicotet.  R«i  irfXw  Xeyei  avTW  5  pfysf  'Aymwfai 
XntTtov  oti  ovxfci  ioyvut-  x«(  avaxXi9ec«  aveirae,  ttW-  e 
pt&a««  TOV  rft  U7T«X0«?  5p0V   h  T<S  9*V«TO>.  MlT«  d 

ovtov  «itoirveuo-ai,  t9p^vei  o  ylpwv  nt  wtw  Uywr   fl 
x,};  Foj  ovvaywviaTa  v^ai  ovfXTtove  Sr^ave,  iteTaTo- 
aaura   -^  X^P^^9*'   xai   «^3^»   ^«epov^a. 
Kai  cO  «xev  «Ttipx?   *fa  **  AAwjwv,  ,v  oeavp 
«roifiMK*    ^ci    5e    bair^eiva    su    t*v    xoXaoiv.   - 
«9Xy^?  >cat  uapw?   xvff*"«*   ^  l?   ? 
Miuoc.  Touto  os  IXaXei  o  7^>v,  imi^   jnjcpt  7*H 
ov  J^XiTtev  aoTov  xaXaiy^v,  «ywviorr.v  «uro»  wf 
,£vo;  x«i  tt^t.v.  K«e«7rep  y«p  Ev^^pa  avyov  v./P  r, 
5XXo  ti  by«XeTov  Ttpos  tov;  «SaoT^ov?  xa«  «wo|«- 
v^xouc.  'Oiwvix«  yovv  ilfi  t^v  exxXnoi«v  ti?  rcov  «^; 
xoif«of,evo;gppe7xevevT>J«v«7v^eiToO^^ 
ar,ev  vToc,  eXeyev  aOro;  o  parfpios  -  -7—    ° 
Lv  o  oeV/o>v   e,  ,,  o    i^avo;-    fa 

7a7ev    b  anaiJevT^  Io9i'ovt«,  5iop9ou,iSVO?  - 

-;.a;.    Kai    a^:,    rc  «V  M 

^v-,.  Wtmc.  K«i 

rwv  «$eX<pav  epya^oaevo;  yipcov  w   ***»>*  ™? 
xaiTdiviroXXo  «tcov,  ovx  «vevevev  ev  t co  8sp«J 

pcf>Tcpov^/ov^xoi  w,  ^xei  E,?«oxero.  ■ 

kvivaTravaivMveoiviraoa^Ta^^epa^^^ 

aurou  ev  oiwc)r,7TOT£  1Tp«yf*«Ti. 


95  Postquara  vero   beatara    seternamque    nactus 
s  Mushono.  estrequiem,  ppacepit  Pater,  duplex  praBparari  se- 
res  evitat  et      pulcruin,  ut  et  ipse,  cursu  consummato,  una  sepeli- 
b  retur   Id  cum  CajetaB  princeps  b,  vir  admodum  re- 

li^iosus,  magnamque  de  sanctitatc  Patnsopinionera 
habens,  rogasset  et  sepulturae  causam   rescivisset, 
ad  praBsentes  dixit :  Ergo  si  Pater  decessent,    hic 
ergo  illum  relinquam   et   non  transferam  in  meam 
urbem,  ut  illi    sit   turris    instar   inconcuss»?  Quod 
postea  quam  perlatum   est  ad  beatum    Senem.    ve- 
hementer   tristatus  est,   et   de  mutando  domicilio 
co(ritavit,  ut  eo  secederet,  ubi  nulli  cognitus  esset. 
Malebat  enim  misere  mori,   quam  apud   quemquam 
horainum  esse  in  opinione  sanctitatis.  Contra  potius 
nitebatur  videri    multis  iracundus,    conturneliosus, 
cunctisque  animi  morbis  oppletus.  Nec  aefuere   in- 


95  "OTe  ovv   aveTravo-aro    t^v  ^^^. 


f^teTaEaro  o  Trat/, 


}l?  rov  Tacyov  JwtXovv  y^J*\iy  \.;:. 
aUTo;  TeXe^aa.  tov  Jp6f,ov  OWTa^  to>  l^J^ 
,,,<>,.  0  oe  dfpxcov  r«fTa«  Xrav  ?tXo9eo^v,  * 
„oAXr,v  Ixw  e.;  tov  5oiov  iraTlpa,  p™»*™  J^ 
Tr;V  «1'rt'av  toO  t^ov,  elite  irpos  tov;  t^;.  ^ 

eav  oira^p  reXeuT^y),  ifc  «0t6v  x«t «Xei «f< »,  ^,y 
te^  ^v  t^  ff6Xe«  pv  .aTaO,cW,  cva  /, 
wMap  aoeiOTov  irvpyov;  Tovto  to^uv  ai^  r^ 
gco;  yepwv,  y.a.i  o^o^pa  Xuiry/9ei^,  &w  \  ,  5 
amiMM»  ^ev,  xai  aneX9eiv  oirov  ^61^^ 
yiv*aKWv.  npoyjpeito  yap  aw9aveiv  ^J^,^  piv 
oYeiv  a'yiov  rrapa  tivo;  twv  av9pd>irojv  .gpi^r,v, 

oSv  «yJv/C6T0  Trapa  Tor,  ffoXXoi«  9vp-o".  »»1.  IV- 
x«i  iravrwv  Tfflv  dfXXwv  TtaOc^  P.eToy.ov  «tio  ^, 


i 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


317 


**')  v/aoaev    5ti  cEvtoej  eotiv  6  uaxapioe.   NeiXoc,  w;     angelis  fatebimur,  beatae  raemoriae  Nilum  esse  san- 
°^°  ,  v  Geo<p6pwv  nate&cov  fc«i  vitpe6eftXo>v  rcavTac  tov$     ctum,  aeque  ut  unum  exdeiferis  Patribus,  etcunctis 
k  4  vevecc  t*vt>i   avOpwnou;  etv  re  ensueia  noufan,  av     hujus  generationis  hominibus  illum  praestare,  sive 
lV  ™'-y.*i  oTttp  ot  itoXXoi  tcov  aovverwv  eitepcorwcu,  tov     ediderit,  sive  non  ediderit  miracula,  quod  multiim- 
T£'  '•i  Siov  ixr.oiv*  notovuevot  Xtfyov  onep  xeci  ev  JtoXXoie;      perite  quaerunt,   qualis  acta  sit  vita,  non  curantes, 
*&    JLo&dlicov   evpeQfl.   Tovto    6*1  efitov,   oOx   &/«   rr,v     cum  illud  et  apud  homines  ortbodoxa  Hde  carentes 
T  ,V  -*    ■      «'nopov  9avu«Teov  eXeyfcor  pXew>vo*t  yap  fitei      fuerit.  Hocautem  dixi,  non  ut  ejus  gratiae  miracula 
^rT^irL  ovvapuv  0!    tovc  tyQaXuove  iv  -f,   wyaty     deesse   ostenderem  (vident  enim  semper  ejus  vires 
u,    *ter'd7X  iva    xr,v  dbeatpov   Kai   «voy/Tov   sptarnoiv     ii,  quibus  oculi  sunt  in  capite  eorum)  sedut  ineptam 
»      T&vo)     Hctv    ydp  to    Gy/rotiuevoe    0  pfoe   ruy/aver      hanc    et    fatuara    interrogationem   rejiciam.  Totum 
«varpe^.  ^  ffj^os  /a'  Jtfvaute  orepyopLEvr,  uev  ovve-      quod  quaeritur,  vita  est,  miraculorum  vero  copia  et 
Vurtovoa    nepicopovovuevYi  oe  u^  ovi/flftouoa.  Ifci  njv     magnitudo  probata quidem  Ost,si  simul  eluceat,  ne- 
*'oTav  Totvuve*avax<*u4»eouev.  Bofay&fe  ovv  0  uioo&oSoe     glecta  vero,  si  minus  sit  consona.  Sed  ad  proposi- 
VV  /    y>ojv  NetXoe  xaTaXwretv  t6  tfovfltoT^ptov,   oitep     tum  redeamua.  Cum  ergu  Btatuisset  honorum  pon- 
iTexctt    2e>7tepie,    ev    '»    «ow,cji    itepi    tov    dYxaTov     temptor  Pater  noster  Nilus  deserere   monasteriura, 
olvw    uoXte   eittxaSioac  Bid   -0  yfjpac  imva,  ftctro     quod  Serfleris  d  vocatur,    in    quo  ad  annos    decem 

imi&jAfiM/untc  monasticam  duxerat  vitam,  via  pr»  seniopotuit 
eqiium  conscendere,  ut  Romam  iret.  Dicebat  autem 
fratribus  discessum  ejus  lugentibus  :  Ne  doleatis, 
0  patres  etfratres  :  eo  quippe  ad  parandum  locum 
et  monasterium,  quo  orones  fratres  et  dispersos 
fllios  meos  congregem. 


tIxvoc  ptov. 


E 


96  'ExeTvot  ok  u>5  voovvTec  Ttvfl  h  &  t>Jyn  «vtoic, 
Kap.-uoOoOvxo.  ToO  TOtvuv  0eov  *a9o3r.70VVToe  swtov  bt« 

TOVTOOOfptO-tfivOV  XM  t*lfo  «VTOV  TOTtOV,  *8ta   TOV  r 

wcoauevo*   Qeirtwc    *vtw   rpoitov,   it*TaXau6avet   ieo>jxy,v 

Ttva  /-/Aou^vr.v  Tou^.oAavav.  a-^/o^»  J(j) Jexa  tf t Al« 
«tto  Twwy.S'  nepi  v!v  tfpvTflci  uovaaTi  ^- 

fflfiv6tfo*vXo)v  eit'  ovdtffltTt  ~M  *yy,  'Ay&r*.  K^etoe 
i«Tflt).vo«€  5  «yto?  V60O3V  MCJ  to, 

uov,  iirawt^,  «fc  «»w«  ««&««•  0VJteTI  rov  }v0t7T°u  lf" 
YUae  Tt:  ^Otov  ava^-a^at  £X£tO£v,  Na/tOI  )tfl£l  IfrW  OVVOV- 
TWV    *VTO>    aOcX^O.V     BVOX^OVVTCOV,     X^    Trov     T^:     PttflXC 

ueyiOTfltTWVTtpos  ^Otov  itapayevotflvtov,  **i  tTvtrcoTtovvtuv 
toO  itae).8eiv   £v   t^  P(itfr  xav  tTi«  1  ■  rovq  rwv 

e?itoaT6Xo)v.   'AneftptveTO  ok  Ttaot  nai  eXeyev-    0 
navevt^tfov^  xai  Svto)c  Tpiouaxapt'oTovc  nai  aopvcpatovc. 

TCSV  «ff0OT6f\O)V  >tai  IV^0'£V  Q.V^TOV  TOr;  TTtGTtV  d  J 

aivaitecoe.  nexTyitfevois   avTov^  Ttpoa>tvvy,oai,  11  xai 

avacto;  •«;  toO  povov  avTOi/c  ovotfaaat.  'Ev  arv  TOt^TO) 
ivTck  TOKO)  toOto)  5t'  ovJev^o  SWXv^a,  ei  tfWfrfvov 
ota  to  reXevwaai.  '0  ^£  *p/«v  T^:  /,;,^;  f 
rpnvdpioc  tfi  ovotfaTi,  itepiSoy.Toc  h  Tvpavvidi  wti 
C  aot/-a  rv7Xflivo>v,  Xtav  di  ^y.ivov?  >tai  a-M^  KttMp«- 
pevo:,  itaTEX9(0V  >ta«  ItpoaiteCWV  to^:  itoal  to^  aytov 
eXeye  t^Ot«-  E7o.  pjv  ooO>.e  toO  0eov  toO  uififlTOV  ota 
T^;  tto».7:  aou  ^rtpTia?  ovx  lt>i  lx«o«,  '^  ^  "«J 
t>-v  aTeynv   si  ^01  to0to/  l>a  ll 

ayioc  toO  Kupt'ou  'fiou  W?6?  ue;  I  R  -  W  tfttfovtfevoc 
tov  aov  ^axaXov  /-at  AeaitoT^v  Ttpoeritf^oo)  tfi  tov 
«uapTtoXov  twv  cttxa/cov,  iJou  0  ofxrfc  tfov,  >cai  «itav  avv 
toF;  itepixtopibi«  avTov  to  xaaTiX).tov  irpo  itpoatoitou  aou- 
ei  tc  xe/eu-tc;  7r£pt  avTcov,  itpooTatiov. 

97  'OJeuaxflcpioerfitexptvatoTtpo?  kvtov.  Ewloy/,cf«i 

Kupto;  *.*[  «i  jwi   to;c  0-0O;   ^Ov  tw  j  ^ 

Hc&fin  aov.  Mipoc  o£  o^yov  £v  rco  vo^Ta  aov  >  u-v  ffta- 
v,:lf.,^f.,   8-..J  :„  «.A-fi  /.fiuvtiaavTec  tov  0eov  vitep  tcov 


96  Illi    vero  non  intelligentes,  quaj  dicebantur 
solatium  habebant.  Itaque,  Deo  duce  illum  dirigente 
ad  locum  sepultuiaesua?  destinatum  eum  in  modum, 
quem  Deo  revelante  cognoverat,  pervenit  in  quod- 
dam  oppidum,   cui   nomen  Tusculum  «•,  duod 
millia  pas.suum  ab  Urbe  distans.  Prope  illud  situm 
erat  monasterium  paucorura  fratrum  nationis  nostras 
Grascorum,    nomine   S.    Agatbse,  in  quod   sanctus 
Senexd.vertit  :  Etec, inquiens,  requiesmeain  secu- 
lum  seculi.  Nec  inde  potuit  a  quoquam  divelli,  licet 
iVatres  molesti  essent  et  optimates    Komani 
accedentes  rogarent,  ut  Romam  se  conferret,  saltem 
propter  principes   Apostolorum.  At  ilie  respondens 
aiebat  omnibus  :  Celeberrimis  et  revera  ter  beatis- 
simia  Apostolorum.  Bis  licet  hinc  etiam  fidem 

habent.bus  sicut  granum  sinapis,  veneraUonem  de- 
ferre  :  quamvis  ego  indignus  sim,  quivelsolo  no- 
mine   eos  appellem,  in  hunc  porro  teuuem   deven. 
locumn  nalterius  rei  causa,  quam  at  diem  meum 
obeam    Porro  autem  illius  oppidi  dominus,  Grego- 
riusf  nomine.  tyrannide  quidem  et  Qequitta  msigms, 
sed  sagacitate   ornatus  et  prudentia,   desce^t ,  e 
prostratus   ad  sancti  Viri  pedes    ita  dicebat  .  Ego 
Juidem,  Serve  Dei  altissimi,  ob  multa  pe 
,,„„„.    Qon    Sum,ut   .ntres  sub  tectum  meum  :  et 
Unde  mihi  boc,  ut  Sanctus  Don.ini    mei  veniat  ad 
^SedquandoMagistrietDomini    u,  exemplo 
Lp.cvar;H,InJust.sPr»tuUsU.eccedomaamea. 
^mquecumsuoagrooppidumanteest.Qaicqaid 

de  iis  libuerit,  jubeto. 


Romam  Un- 
dens,  i"  ' " ■""- 
blo  s    1 

MlhsiS'lf, 

1 11  umqut  com- 
i/rm  ndo  Pn 
agro  insculu- 
no  monasttrto 
aeclpU : 
.- 


V 


ioyovtoc  «cptepcoee-vTa  Toitov  avTot?  ev  Xoyo)  tfo. 
vr,%-    /xaywv  toiVjv  0  itauuawtpiOToq    <•    -        •         r 
avTcov%7«U^a«To  rco  itvevuan,  «d  ^Xo)xev  m« 
'Apxerov  uot  d>   Trar^c  x^  M^t  5tc   0l3:   W    " 


UTtO  TOV  5fl 

^-   p«9iov 


97  Re8pondil  beatus  Pater  :  Benedical  Domto 

ettibiet  tuisetdomuitu®etoppmo  

hmin  ditione  tua  nobis  concede,  ut  quiel 

n^t   Deumpropeccatis  uostris   propitiui Ida-  ' 

nacti  Ueum  1      p  fundamus.    Gregonu<  ftttBltfKaW 

mus  et  pro  salutM ua  pr         _  djus8Umerat.  W«cm«^ 

autem  magna  alacntate  lmpieoai.,  h      ,1 
v         wvures  Quiinmonastenoremanserant.post   / 

tos  succintoria  et  rel ,  perveneruntque  ad  o 

™m    construen.1.  monastorii  nomine  :,  pnncipe  lUlS 
que  illis  hSc  Per  nuntium  :  bnfflfflt  m.h.  pa^ 


VITA  S.  NILI  ABBATIS. 


A.       l>!> 


»   fratres   ouod  ob  Dei  meique  amorem  laborem  cepe-     9*  *£***  +  V  h«dw  eW;  «vtov.  RfcA 

1;IL„.  ritw.  ui  isinuo  ™mL\         ,     b  t  •       veniam    &  xa;  «{««  ihvm>,uu  nooc  vPo.;.  Ev  tu o5»  JromA. 
vestram  rogo,  ut  expecleUs,   oonec  et  ip  t n  ^.  ^^ (    ■  f* 


,  „en„  Paulo  g.  cui  prsfecturam  «&V«  «?  '<?  W*     ."  •'  ?  *  T,  "»* 

m\Z  nies   viro  et  prudentia  et  r.^.v/u^.v^  ^,p„»  tw  r.yepov.av,  «vjp,  ^ 

o„e  vito  monastic»  et  philoeo-  »■»  *  ff*?»'.  *«' TW  '^; ""■  »  **■■»,  «d 

2  disribuitmiepauoapannorun,  t*  ^.«v-  touto.    »W«  «  f"*f«  ?»» 


UUOCUUIUI  vu«    •  w 

erant,  uua  cum  hegumeno  Paulo  fl, 
comniiserat  ante  mi 
aetate  et  exercitatione 

phiee  Btudiis  antiquo.  diwnuun  .-«» h -  r«  ■    .     .    ^  TfVj_£  .y  ^-  ro-     .  g  • 

frusta  :  nil.il  onim  mundani  plane  .11,  erat,  vel  unum     ««  /  f 


sanctis  vestris  orationibus. 


H 

poit  pias  ad 
Deitm  blduo 
/n/o  asplra- 
tionen  mi  m 
im,  u( 

;    >gilllll ,   tlt  - 
fCltltl    <  '   \b\ 


98  Hsec  dixit,  deinde benedixit  eis,  et  bene  pre- 
catus  est  cunctis  fratribus  attollensque  pedes,  ex- 
tendit  se  in  lectuto   suo.    Biduum  vero  jacuit  nec 
loquens,  nec  aperiens  oculos,  et  qui  videbani  illum, 
mirabantur,  nonenim  eral  similis  agenti  animam, 
se.l  quiescenti,  movebal  solum  labia  el  dextera  se 
signo  Crucis  consignabat,  per  quas  in  oratione  de- 
fixum  prassentes  intelligebant    Et  quidam    frater, 
admotaadosejusaure,huncversicnlum  tantummodo 
abeo  distincte  audivit  :  Tunc  non  confundar,  cum 
perspexero   in   omnibus  mandatis   tuis.  Gregorius 
quoque  loci  dominus    cum   haec   audisset,    suo    ex 
oppido   currens    descendit,    secuui   et   Michaelem 
adducens   peritissimum   medicuro,  ruensque  super 
beatum  Virum  flebat  ubertim,  ac  dicebat:  0  Pater, 
Pater,  cur  tam  cito  me  deseruisti?  Cur  aboininatus 
es  peccata  mea  etrelinquisrae?  Deosculandoautem 
manus    ejus  :  En  me  jam    non    prohibes,  aiebat, 
quin  tuas  manus  osculer,  ut  solebas autea,  dieendo  : 
Non  sum  episcopus,   aut   presbyter,  aut  diaconus, 
sed  humillimus  monachua  :  ut  quid    igitur  manum 
meam  osoulari  vis?  Haec  dicens  tantam  Lacryraarum 
vim  profundebat.  ut  astantes  omnes  invitaret  ad 
fletum.  Medicus  autero,  attrectato  pulsu,  assevera- 
bat,  illumnon  moriturum,   quod  nec  febris  esset  in 
eo,  nec  aliud  mortis  signum  :  ita  e.nm  reshabebat. 
Cum  vero  illi  discessissent et  advesperasceret,  age- 
batur    porro    etiam    inemoria  Joannis    apostoli   et 
evangelistae  /«-,  visum  est  fratribus,  deferre  sanctum 
Patrem   in   ecclesiam   :   recordati   enim    sunt,  quo 
afleetu,  quostudio  Sanctorum  memorias  proseque- 
retur,    et   semper  dicere   solitnm,  oportere   raona- 
chura  citra  omnem  necessitatem,  in  oratorio  mori. 


98  T«wt«  gfc&yj  r/i  ev/oyr^^c  aurouc,  E!reu?a^evo«  g 

re   icdai   toic   uoO.Wu,    ilr^z    tov;    iiooac    avTOU,  /at 

fiirXwaev  iwzrn  lv   rw  icoiTap/w  avrou.    EjtoiV.gev  ouo 

a;   u:r,   ouvTuy/avwv,   p/J£  OVOiytOv   rov:  u/iy/u.r^ 

auTOu,  **i  e9auft«5oy  o!  opwvre?  aurov,  Sti  ovx  b  ojc 

iLv^oppaywv,  aXX'  oj;  ava7Cav6/xevo^'  /^ovov  &  :■>.  ftlh 

mvwv,  >ta(  -.?,  Zihd  yuoi  ^aTafl^pay^ofAevoc,  eyvupiijCro 

toFc  jrapoiJciv  wc  Ttpoceux6pevoS.  Kai  tc«  rwv  aJc>«pwv 

Trpoaevyc'^  -  ',-^  ",;j  ^f*««  avT0°;  T0J-0V 

,/'ovov  to>  GT./OV  Evevoxae  Xeyovroc  Tore  ov  fus  atoxuy9w, 

ev-^pe  hMMnof  i,u  RgEaac  rc>c  bto^Wc  oov.  'Axovoa? 

0£    i«i    o    apywv    rp/.yoptoc   t«    ffepi    avrov,  oooaato; 

y.a.To/Ocv  affo  tov  »«oteUiov  avtov,  o^epwv  icai  tov carpov 

l\]tya/>.  ue-'  avTOV,  k  b  £f/r£tooT?To;.   Kai  iffcireoow 

'-         '  .       ..  .  .  i« in  _j-r,    -rri-tfi. 


sanctetnorttm 
et  a  $uis 


99  Quo   facto,   et  vespertino  peracto  Officio  sol 

cognovit  occasum   suum  et.  ipso  tradidit  spiritum  : 

et  occidit  revera  cum  sole  sol,   defecitque  die   llla 

lumen  de  terra  et  lucerna  a  facie  videntium.  An  non 

praevidit    et  ipse   densissimas  hujus  temporis  tene- 

bras,  defectumque  Sanctorum  illuminantium,  cete- 

rosque    docentium?    Et    ubiuam   alterum    reperit 

solatium    nostra   aetate    umndus  ,    quale    illa    die 

amisit?  Sane  multos  invenies  continentiae  deditos, 

sed   qui    utilitatem   hac    sola  terminent,   doctrina 

non  valeant.   Multos  e   contrario   studia    colentes, 

sed  vacuos  actione  virtutis.    Ille  vero  in   utrisque 

adeo   excelluit,  ut   in   omnibus  arabidexter   esset 


-r„  aaytapcw,  e/./.ace  irc/pwc.  -/.ai  IXeyev  'il  jrarep,  ff*reo, 
tlxxl  oOTWTa/Eco;  pie  e)%atlXcff6c;  oc7tc  mM<*  w« 
auaoT^a:  uov,  v.yl  ao/ec;  fxe;  K«Ta<DC>.6>V  o:  rac  y«pa« 
a^ToO  tuyiy.  Idttu    owItc   xo)>.uec;    pe  toO  cpiXwi  •*« 
velpac   cov,   *aQfa  effo/ecc  to  ffp6repov,  >.e>>v  orc  ovx 
ecai    Bffc'<5)tOffOC,    .    ffpeoSurfipoC,    ovTe    ocaxovo:,    a/Aa 
Jvov  **W.pcov  mbv>  ocaTc  ouv  Mta  ^oac  wv 
yecpa  aov;   Tauta   oi   Up*   to.oOtov   efepuev,  &o« 
rryvTa:  to;  ;  K^eorroTa;  c5ceye7pac  rrpo;  Ja/.pu*.  IV 
Txoa;  r}£  /ai  6   catpoc  tov  a^y^ov  autou,  ft«X«pWJ 
?iywv  otc  outoc  oux  affo^viioxec-  ou  yap  eotiv  ev  a  . 
nvoeToc.   ov-e  ^v  Mo  tc   or,f,ecov   Qavarov  xa.  n 
outws  eTyev.  'Avaxwpr.aavtwv  rofvuv  ^^'.^!?' 

tou  affOfltoXou  Iwavvou  xa.i  9eo>.6you.  I9oM  J°lJ  . 
.orc   «ff«7a>  tov   o.cov  ev  t^  6k^oc«;  ep^.o 

yao'  rou  ^oOov    xac  toO  tpAtpou   autou,   ovTTep  W   ^ 
pvecac   twv  «yCwv   eOec/.vuTo-  K«i   W?  «6C  tAeV6V'         / 
tov    povayiv,    I*t05    Traw;    avayxr.c,    ev  rw        ••  r  • 
re),evryjaai. 

99  Tourou  $e  yevofifiVou,  x«i  toS  feoffepcvou  u>v«v  « • 
XaSovtoc,  o  3Xcoc*yvwt*v  Suocv  avrov,  xa.  «y«,      f^ 
Jwxe  tottv.u^-  «d  eou  «Xr^wc  ecnecv  o  ^  ^ 
r,).cov  »t«c  eHe).c7re  (pwc  «tio  r/;c  yr(c  ev  rj  *lf*  r 


y,7cou-  y.ac  ec.e/.cTre  (po;c  aTio  .^  f"  "^ \'\  \ffl  jtvtoj 
K«(  >.u/vo;  «Tro  ffpoflWffOU  opWVtWV  &  /  P  aTr6)ei^,v 
ov  ffpolyvw  T^v  Trapouaav  Wacvav,  ^« 
Tfflv  (JWtc^vtWV  aycwv  xac  OcOa^y.ov.wv  to  *  ^, 
K«i  ttou  euparo  dfXXr.V  ir«p«p9iav  o  xoofxoc  ^^ 
yaac  >•£>,  OC«V  «ffwXeflev  £V  T»5  ftfrtp?  6*61V.''  'ypl^ 
aev    y^p    eupy.ecc    eyxpaTecav  .«^^    -ai.  ^ 


Lcev    yap    evpr.flei;    eyxpaTti^.^ ^,- 

£UrX  M»»  »>  K'/ov  r  SSTw- }i 

a(/-:).oCvTWV   wv    exeFvo;    a(i<fo:epo)V    n  ^^. 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


A   jwtvw,  ^ilioc  ovTou  uirgpxe  *at  au^oTeoo^aW,.      et    utroque    oculo    perfectissi 
y.zi  zotvrcK  X*i  Ttpo?  to-.  c  apysVov:,  fva  tui  Xeyw  rr,v  xa8'      antiquis   etiam    confer;i 
r>a;  yeveaV,  0X6W0V  ccaXXov  ^Tfep  fCOVOTUCpXov  oOosv,      tis    huminibus  tao-am.  penitU 


WC.    1T7 


,9p 


319 
mus  :    idque  si   cum 
de  nostrse   tempesta- 
penitus  caecitate  laboranti- 
bus,  non   altero  tantum  utentibua    oculo  et  ver- 
santibus   in  maximia  tenebria    Quod    ipsi  quoqoe 
omnium  proapicientiaaimo   veluti  per  extaain   fuit 


n 

\       Nl-i  i;  i  i    • 


■       /5  /  '         •      /  ,  ,  I  ~ ~"        ^""Qilldll        UCIISISMlimill 

oupavou*  eicSaTeuet  o  aeifcvsoToej,  iraoav  f*»  r,v  /,,:•'     tota    terra    cireumfusam,  Sed  hoc  quidem  olim  ■ 
ixetV.v  iv  <\>*lpois  **t  upoi«  eTriT^ioic  oV/./Ooaev-     nuuc vero  quando,  relictis hisce terrenis,  cceloain' 


100  "Ore  oe  e'£  ivavrtacj   aurwv  Byev^/ipev,  xat  tx;; 


et 

thure  et  psalmodia,  portavimua  cadaver  in    locum, 
in  qno  fratres  beatum  Virum  praaatolabantur. 

100  Ut  ventum  est  in  conspeotura  eorum  et  audi- 

arura 

>ito 


cum  m 

m  plan 
elu  sep 


pov  ocpocTpa-   Kat  yao  xai  ypa;  pixpov  *AoW     lebrarunt  exequias  :  nam  parvula  el   noa   nal 
trepieixe,  *«;  o  vfec  laxojg  vexpo«  Sxeiro  ev  rcj  oxifciro-     Qrea  i  et  novus  Jacob  jacebat    in  feretro,   et  Filii 
o>,  xat  ot  vcoc  lopeasX  eire9p>?vouv,  xac  oi  xarotxoi  rft     i.r;ie|    plangebant.    Ri  mtem    habital 


roirw  »are9efce9a,  xaOw;  auro?  o  rpiodaioe.  ro.  depositumque  constituto  in  loco,  sicut  ipse  sanctia- 

IlapepetvedeTWTa^Ttaoa  /,  UiXffa«t  ouv rw  xyou-  simus  PateP  pra?scripserat.   Permanait  autem   ad 

pevwrw  irpoXexe&T^epya^eV/xai  Iv  ujrofcov>5 xomtBoj  tumulum  universa  fraternitaa  oum  memorato  hegu- 

Jt«  ro  axfltrdoxeuoveTvai  rovrdirov,  tov  eirtouoiov  «prov,  meno,    suam    operam  ponens  et  in  patientia  labo- 

rov  re  rjj  u/ux*5  «pf*o6Vov,  xat  rov  r£  oapxi   aurapx*.  rans,eo  quod  locus  essei  minus  instructus-,  ad  com- 

JIoAAoi  cTe  v.y.i  twvtcxvwv  rov  or/cro  rwv  Jteoxopiriafce-  parandum  panem  quotidianum,  qui  et  animaa  con- 

vcov.ouvy/x^oav  t/5  exei'vou  irpeo&ia,  »eat  xexd/^vrai  gruens  et  corpori  satis  esset    Complurea  etiam  e 

nepi  to  f*v»7fca  aurou,  avtyes  a/.y,9o^  uihTv  e7rc9uf«wv  gKis  sancti  Viri,  qui  dispersi  erant,  precibua 

rwv  toO  Ttveufcaroc;,  v.xi  rMou;  ydpnos  »ai  oWpsuc.  adjuvantibus,    convenere   et   circa  sepulcrnm  ejus 

rpviravT0v  TrpeoSetaicj  ae>)9et'>5fc«v  xat  jjfceis.oj  ts  conditi  requieacunt,  viri  plane  des"ideriorum  spiritus 

avaytvo'>axovres  xai  oi  axpowfcevoi  rwv  ev9e'wv  xai  e>a-  et  grati*  virtutisque  pleni.  Quorum  omnium  pre- 

peTwv  rrdvov  auTojv,  xotvtavoi   yeveffOat  aurcov  x.ai  ev  Tr:  ciuus  er  ,10S  ef,  qui  iegunt  et  qui  au.liunt  divinos  et 

P*°*A«f  T<5v  oupavciv  lv  Xptarw  Iroou  rw  JtupCw  ip&v.  pnuclaros  eorum  sud-.res,    digni  einciamur  eorum 

c   *Ur,  $61*  abv  Tw  IlaTpi  xa<'  tm    ayto)   U^ijy.n,  vuv  quoque  consortio  in  regno  ccelorum  in  Cliristo  Jesu 

■'•zi  aa,  xatt  zic  rou«  atwvas  rwv  aiwvwv,  'Aayv.  Domino   nostro  :  cui  gloria  cura  Patre    et    Spiritu 

sancto   nunc   et  semper  et   in   secula  soculorum. 

Amen. 


ANNOTATA. 

a  De  Sicfiliauo,  cujus  obiius  /tic  cum  elogio  narratur,  aliqtia  diximus  ad  Caput  \  liltera  e.  Chronulaxim 
ahquam  vitae  rju.s  secundutn chronctaxim  gestorum  S.  Nili  uide  Commentarii  prxvii  num.  7  ei  8. 

b  Sub  finem  vitx  sancti  Patris  et  seculi  xi  initium  quis  Cajetx  pnncept  fuerit,  »ii'<i  non  innotuit. 

c  Ln  testimonium  manifestissimumt  </uo<l  biographus  >'<>n  solum  Sancto  contemporaneusfuerittsed  etiam  intima 
consuetudine  fuerit  conjunctus. 

d  Dc  monasterio  '«><■  ita  fere  Sciommarius Nota  18  <>d  Vitam  D.  Bartholomxi:  situm  eral  prope  wmr  iu 
loco,  qui  vocabatur  Serapo,  non  longe  a  porta,  qux  Terrestris  dicitur  ad  sinistram.  Invenerai  ibi  S.  Nilus  exi- 
guum  solitariumque  habifaculum,  ih><iuc  brevi  tempore  monasterium  exstruxil,  quod  Serperi,  seu  Serperia 
vocatum  fuit  ab  eo,  <,uod  eo  locoessei  ubi  olim  Sera,,is.sru  Serapidia, nnmmM Mgyptiaci,  fanum  fueral.  tddit 
Sciommarius,  ex  Petri  Rosetti  Descriptionis  Cojetn  Discurs.  2,  locumt  ubi  fttit  Serapidia  temphm  ei  Serperit 
monasterium,  determinatius  cognitum  non  esse,  vetisimiliter  tamen  exstitisset  ubihodie  visitur  Diva,  qu*  a  Ca- 
iiuiu  uppellata  est,  m  </><a  ecclesta  tumulatus  esi  Stephontu. 

e  /•/,  hoc  veiisimiliter  monasterium  penitus  destructum  esi ;  tertio  milliari  distabat  ab  eo  loco,  ubi  hodte  Cryptas. 
ferratensis  abbatitt-est  Tusculanam  porro  civitatem  anno  1190  a  Romanis  penitus  excisam  esse,  tradtt  Sctom- 
marius  ssepe  laudatus  Nota  30.  De  translalioy  corporisS.  Nili  ex  hoc  cmotrio  ad  abbuiiam  Cryptm-rerraten- 
*em  vule  unnotamla  ad  hltnum  i.  ., 

tObservatidem  Sciommarius Nota  17,  Gregorium  hunc  Tusculantm  comitem,  fmsse  duorum    Romanorum 

Ponti' 


ACTA  SANV/luivum. 
„       ,•  ,•      /•  ..  VTT    alias  VIII.  el  JoanuU  XIX,  alia»  XX,  patrem,  nemon  avum  Benedfeu  n 

yjll,  alias  1\.  Lunsni, .  a  ,  tractat  exZatara  alUsque. 

comilum  Tusculanorum  sHrpe  et  PW**t«™*         ,  „.  „„m„„,  ,„,„  „/„,„„  tempore  ante  Sancli  obUum  pr,ru;( 


,m,,um  Tusculanorum  stirpe  el  propafm  ifMM  '  „,„,„„  lempore  ante  Snncli  ohUlim 

g  Beemant»  abbatis  el  hegu n  mlu™?- ™Zt   7n  serie  abbatum  Crypte-ferratensium  inter  Pa„km  et 

Paulus  :  at  quanto  Uh  *.-/«■' <„„''"'.' »<"•  r„m„„,„„„.  *,„„„„„„„».  w*?»i»?ue  annos  „„„  „„,,,,,.,,,,„,. 

£    Barllioloiii.ni,,,  o.lliuc    medius   esl  CyntlUt.   <<""?'  ,,„,.,,  n„a„do  eotlata  („il  P„„l„  ,,r,lal„  J 

,„„„,„,  ,//„»,  /„»„„»  orfmiswee  posl  CyrtUum,  cumja 

tholmxi  iiseuti  poiorunt.  r.-,.„„„W,s/r  /,„<•  ettr  so/omni  0/7i„io  aaitur  apud  Gnrco*.  ut  monitm  e„ 

h  ITowr.  S./o .  rAootoffl  ;"'  L    T'   '  .      ,„ „„,/„<„„„  Ofllcio  mo*  memoralo  «**,  ,,(rll. 

j„«er  Prortom.eeo.od  n«nod.em.  /-„ Antl loJoaio ffrrci  r«m         g   ^.  ^ faffl 

t,.lf„.  „„.,  monel,  „/  0**010  '7'';"'-'"'"';":'    .  „,.,„„„„  ,,,  „./,„„  ejus  S.  Nili  es«w>,  iion  satis  «*« 

i  DWnom  fuerii  ,„■„  .«0,  "'"'''•'"";"•'''","""„,,.,.   „,„  ,,,.,.„,„„.  /,„„„„,  oJfufeeo.  Ato«.d  „„„„  ,/,,„„. 

aeeequor.  Non  oidetur  tamena  monasleno  * .  Ag     ■  .  ,„„,„,„„„„, /.t„  forteprope  „/,,„„„„„  Crypt*. 

ejm  „„„.„„„  ,,„  ,,„„„„„„„■/„.,  ""-',„,.,.„,,„,  ,., ,,,  „„„,  „/,,„„,.,.  initiU  /,„  eermo?  Sciom. 

ferL,  „,„,  illa  area,  , „  „  ^^^T^sa^ul  Nili,  „„„■'  ccctes*  dM.  ad/,*re,  e,  .  Cr«i, 

marius  ssepe  laudatus  nola  23, ««  «ee criot  ^   pidura  exhiberi  ibidem   IransUilumem  corpom  ejutdem 

n<tps**foo(a  voealur,  tridit.  w   ,'»»"„'  «o        LnM  .  „,  /,„•<■  ,,„,„„/„„,„»  contiffsrtt,  apud  ipsum  n„n  invenio, 

DE  S.  JOANNE  DE  MEDA,  PRESB. 

ET  PRIMARII  ORDINIS  HUMILIATORUM 
FUNDATORE , 


B 


c.  s. 


MEDIOLANl  1N  1NSUBRIA 

COMMENTARIUS  PR^VIUS. 

8 1    Ordo  Humiliatorum  in  viris  exstineuis  :  Saneli  memoria  in  Martyrologiis :  Officium 
proprium  apud  Humiliates:  cultus  et  corpus  Comi:  an  ab  Alexan.lro  III  eanonizalus. 


c 

ANM.    Mi  I  IX 

Sanctui  fun- 
dator  Ordlnis 

in  viris 

■  1   i  n>t'. 


1 ,,'  in  mo  ""■ 
Uhus  mp< ' 

S/iita,    tiiiitttir 

Uatur  hoc 

iltr 


Ordo  Humiliatorum,  qui  olim  in  Italia  celebris 
,,  utriusque  sexus  personas  complexus  fuit, 
ltinr    uirorum  caetibus  per  S.  Pium   V  Ro 
manum  Pontificem  anno  1571   exstinctis,  in 
solismonialibussupemLExstinguendiOrdinisvirorum 
rausgi  /,„,  possunt  tom.ZBullariiRomanh  anno  1017 
Uomm  editi    iniei  laudati  S,  Pii  constilutiones  num. 
\\\).  ubi  etiam   sequitur  ejusdem  Ponti/kis  constitutio 
120*  in  qua  prxdictos  fratres  in  varia  domicilia  dtiper* 
,„.,  'eisque  alimenta  assignat,  ei  de  exstmcti  Ordinit 
possessionibus   varie   disvonil.  Harum  prima  notatur 
,,,  data  septimo  Idus  Ffbruaru  anni  1570, 
,,/ ,,  „,/,///  ta  lndicttonexn  el  <>«>><>  sexto  Ponlifica- 
tusipsius  liquet,  eamdem  ad  annumChristi  1571  per- 
I  qum  Ulam  etiam  in  margine  retulit  editort 
r,  qu0  ea  apud  Jacobum  Ladercbium  in  continuatione 
Annalium   ecclesiasticorum   Baronii  tom.  24  panter 

signata  est. 

2  Porro  religiosx  moniales,  quarum  tredecim  aut 
quatuordecim  monasteria,  qua  supersunt,  enumeral 
Hippolytus  Helyoi  tom.  6  Historik  Ordinum  Religio- 
,,„,  hac  die  kxvi  Septembris  annuo  Officio  colunt 
sanctum  fundatorem  suum  Joannem,  gentilitio  nomine 
Oldratum  cognominatum,  sed  a  loco  suo  natali  commu- 
nius  de  Meda,  uii  e.t  a  presbyteratu,  quo  inter  Humi- 
liatos  primus  intignUu»  fuit,  Presbyterum  appella- 
tum.  Illum  eodem  die  memorant  aliquot  Marlurologia 


prxsertim  Italica.  Mediolanense  sic  habet :  Mediolani, 
S.  Joannis  presbyteri  et  confessoris  ex  OrdineHu-  F 
miliatorum,    cujus    corpus   delatum    est,  Coraom. 
Eodem   die   apud   Joannem    Baptislam   Carisium  w 
Diario  sacro  Mediolanensi  de  eo  legitur  :  S.  •'";1"nes 
Oldratus,  nobilis  Mediolanensis,  Ordinis  H-imi hato- 
r.n...  Corpus  illius  jacet  Comi  in  ecc\t-u  S  WJ 
Lauretana.  R-eliquiae  Mediolani  in  S.  Erasmi  e 
S.  CatharinaB  in  Brera.  .  , 

3  In  Sanctuano  seu  Martyrologio  ^vocomensa 
eumdemdiem  prolixius  ipsi  elogium  texitur  nis  ve  o  • 
Novocomi  in  sacra  »de  Lauretana  fub,  corpus  j 
quiescit)  natalis  S.  Joannis  confessons,  et  prim  ^ 
dinis  Humiliatorura   presbyteri;  qui  cum       b  ea 

lescentia  Deiparam  Virginem  minfice  coiei    , 
meruit,duminsolitudineardentiusoraret,sing^ 

benevolentiae  signo  ad  Rehgionem  vocan  ■      ^ 
HumiliatorumccetuMediolaniadscriptuSi  » 

Snigntaprud«nti»,doctrin«itian^toW      ^ 
Mediolano  Novocomum  profectus,  io  tis8iD1ffl 

bus  arundinibus  consitum   elegit,  uw  ^u,0 

Dei  Genitrici  templum  ajdificavit,  cui  ^  u  ^]<CiS. 
post  ccenobium  addidit,  in  quo  una  cum  ^.^ 
lestem  vitam  coepit  instituere.  Rell^°i:s  jllos.  ^       ' 
vestibus  ad  honestiorem  formam  reda      .       Ml. 
S.  Beuedicti  Regulam  amplecterentur,  dica. 

rificos  tota  Insubria  fructus  divini  vei  ^ 


,i 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


321 


A   tione  colligcns,  innumeros  Cliristo  filios  peperit  et  monasterio,  tunc  Or<iinis  ffumiliatorum,    illum  mor-  D 

enutrivit;  plurimos  etiam  mundo  ejusque  voluptati-  tuum  esse  constat,  ut  suo  loco  videbimus. 

bus  valedicere  coegit.  7  Eodem  die  festum  ejus  cum  Oflicio  lituque,  ut        c  9i 

i  Multa  extruxit  in  multis  urbibus  monasteria,  vocant,  Principali  et  cum  Octava  </                       „nt  uodpsoiu 

nVarii*          in  qinbus  viros,  Joannis  auspicio  magna  sanctitate  moniales  Humiliatss,  saltm  in  archidicece  i    Uediola-  c"l,",tMuem 

'"imtyiologus,  prae(iitos ,  tota  Italia  suspexit.  In  aumma  annon*  neusi,   quarum   Breviarium  proprium,  anno  1348  a  ""^" 

caritate,  qua  premebatur,   crumeimm    nummis  re-  Paulo  III  Papa  appi obatum,  annoque  17.'il  Mediolani 

fertam  ab  angelo  accepit.  Oleum  divinitus  auctum,  recusum,  in  Museo  nostro  habemus.  Non  a  Pauli  ta- 

dum   id  pauperes   illud   erogabat,   obtinuit.   Ignea  men  PonUficalu  primum   factum  fuit    Humiliatorum 

super  illius  caput  enixins  orantia  colurana  apparuit.  Breviarium;  sed  cum  tunc  temporis  rariora  essent  ve- 

Denique  aaaiduis  confectua  Laboribua  claru8que  mi-  tustioris  exemplaria,  Uieronymm  Tgrgius,  prspositus 

raculia,  Mediolani  gravi  morbo  correptus,  ad  su-  domus  B.  Mariss  de  la  Canonica  prope  muros  Medio- 

pernam  migravit  patriam.   Cujus  corpus  postea  ad  lani,  ei  totms   (ji.hnis   ffumiliatorum  generalis  ma- 

nostram  urbem  delatum,   in  ea,    quam  condiderat,  gister,  paucis  redi tctis,  resectis  et  replelis,  novumconfici 

ecclesia  aub  ara   majori  lionorificum   nactum   e>t  curavit,  cujus  a  laudato  Pontifice  approbationem  obti- 

sepulchrum.  Philippus  Ferrarius  in  Catalogo  Sancto-  nuit;  prout  hic  ipsemei  in  Brevi,  quodeidem  Breviario 

rum  Iiniiv  ad  prsecitatum  diem  ipsum  apud  Comum  prssfk             attestatur.  In   koc  itaque  xxvi  Septem* 

pariter   annuntians,  sic  aii  :  Joannea  cognomento  bnsin  featoaanctipatriaJoanniade  Meda  presbyteri 

Mi.(|;i,  quo.l  Medae   pago  inter   Mediolamim   «'t  Fo-  Officium  pr.rsnibitnr  cum  thtuv.i,  ntu  Ilunuliatorum 

rum  Licinii  natus  sit,  cum  opibua  abundaret,  illud-  Ordini  proprio,  quodhabet  seo  priores  Lectiones  et  an- 

que  Apostoli  :  «  Totua  mundus  in  maligno  positus  tiphonas  adMagnificat  in  ulrisque  Vesperis,  et  ad  Be- 

«est»,  perpenderet ;  mox  se  Comum   contulit,  et  nedictusin  Laudibus proprias. 

apml    urbem   io    loco,    qui    Rondanarium    dicitur,  8  <                                       nfessoris  non  pontifi* 

juxta   Coxiam  fluviolum  in   honorern  B.  M.  V.  et  .            ptis  Lectionibus  tertii  Nocturni,  gux  desumun-  E 

omninm  Sanctorum  oratorium  cum  multis  cellis  ex-  tvi  en  Evangelio  secundum  Malthssum,  Vigilate,  quia  """ 

truxit,  in  quo  plures  fratres  et  sanctimoniales,  ^ub  nescitis  eic.  cum    Homilia  8.  Joannis  Chrysoslom 

i  egulari  disciplina  degentes,  collegit,  foeminis  a  viris  Qua  ratione,  quocumque  ab  homine  abaconditua  est 

senaratis.  dies  roortis   ipsius?  etc,  qux  in  Communi  confessorU 

5  Itaque  locus,  qui  antea  latronum  spelunca  fue-  pontificis  ibidem   assignantur.  Sex  priores  Lectiones, 

rat,  thalamus  esse  ccepit  continentium ;  domusque  quse  Sancti  gesta  continent,  non  recudo,quia  tantnm- 

blasphemiae   domus   evaait   orationia.    Medse  etiain  modo  contractse  sunt  ex  vetustiori  Officio  novem  Lectio* 

insigne  virginum  monaaterium  eedificavit.  Ipse  vero  num,  quod  Vilx  loco  infra  dabo.  Per  da           lamen 

vitara  assiduis  orationibus,  vigiliis,  jejuniis, aliisque  Commentarii,  et  in  Annotatis  ad  Vitam,  ubi  resexe- 

piisoperibus  exercitam  ducens,  relictis  haud  paucis  gerit,  etiam  recentiores  illas  Lectiones  laudabo.  Anti- 

sua3  sanctitatis  inditiis,  ad  ccele>tem  patriam  evola-  phona  ad  Magnificat  in  primis  Fesperxs  hssc  est  :  0 

vit  vi   Kal.  Octobris,    ibidem  sepultus.  Brevius  de  felix  Rondenarium,  tanti  Viri  memoria  cwnmenda- 

codnn  agit  in   Catalogo  universali  Sanctorum,  Comi,  tum,  nobiscum  nodie  exulta  et  jubila,  dulces  Deo 

ens,  S.  Joannis  Medae,  Humiliatorum  auctoris.  dum  laudes  canimus,  gloriosa  aanctissimi  culfcoris 

Nicolous  Brantius,  Sarsinensis  episcopus,  eumdem  in  tui  Joannis  solemnia  devote  celebrantes.  ///  Laudu 
Martyrologio  poetico  his  versibus  celebravit  : 


prMttrtltn 
Italls, 


bus  "'i  canticum  Benedictus  antiphona  talis  est:  Con- 
tactu  sacri  cruoris  tui,  o  beate  Joannes  presbvter, 
dum  Mediolano  mortous  efferebaris  in  patriam, 
puella  visum  recepisse  mempratur.  Propterea  pro 
nobis  impetra  apud  Dominum,  ut  ab  ipso  interius 


Quis  Joanne  Meda  discretior?  ille  virorura 
Segregat  a  sexu  debiliore  loca. 

Ualis  accedit  Castellanus  Qallus  in  Martyrologio  UnU 

.i,    ibiaii  r  Comi  B.  Joannes  Medams institutor  illuminati,  coelestia  tantummodo  appetamus,  tuis 

Ordinii    Humiliatorum  sub   Regula   S.  Benedicti.  sanctis  vestigiis  inhaerendo. 
[nter  addenda   autem  ei  corrigenda  pag.  981  et  se-         9  In  secundis   Vesperts  ad   Magnificat,  ista  anrt- 

quentitislisaddendummonet:Ckv>omziLtusBbA\e™n-  pluma  legitur  :  Ut  quondara  Dauieh,  in  lacn  l rara 

'    droIII   etinmaroAneapponendumannumejusemor-  consistenti,  atque  inedia   laboranti,  allata    uerunt 

tualem  1059;  imo  L159,  ul  infra  ostendemus.  inopinata  cibaria;  sic  servulo  Dei  Joanni,  rlp 

,i  0b  adm  mm  S    Benedicti  Regulam  Benedictini  cuaperlustranti.quo  petur  animas,  opportune 

Hinamdtc    martyrologieumdem  i  i     lis  etiam  odscrtpse-  proviaum  fuit  per  mgelum,  in  ^™j|^J?"^* 

',,  runt    Arnoldus  Wt i  «i.  3  Ligni  Fit*   illum  nc  eo,  qui   esnrientes  replet  bon.s,  el  divites  du»W 

an tiat  .  Civitate  Comensi,    uatalis  S.    Joannis  inanes.  Alieluia   DentqueOratt  p=« 


F 

et  per  OctOr 


Sanororu fsoriptua  «1    Bugc  U, du,  in  ../„,-     Octam.  *  rfti  «.» *#*'*?  £ 

Ofhcium  d\  mtaxai  fenale  cum  trwus 

Eactenus  de  cultu   ipsius  apud 


tyrologio  Sanctorum  Ordinis  S.  Benedicti  iisdem  fere 


verbis,  sed  / lo  brevius  ac  emendatius  consonat :  Ci-     Co i    ' nptis.  Eactenus  *e  «™V™  "'Z 

*fcJ i,DatalisS    foannis  Meda ,   Ordims  '^^ 

Humiliatorumfundatorispra3cipui,quiabAlexandro     nensi.ult  -/""  """""• 


tertio  m  numerum  Sanctorum  asscriptus  est.  Lon- 
gius  ejusdem  elogium  habes  apud  Gabrielem  Buceli- 
ninn.  quod,  quia  prsiter  tam  relata  nii  continett  nte 
prsetermitto,  infra  tam  hoc  quam  illa  examinati 
neque  enim  admitti  aut  pro  compertis  haberi  / 
omniayqusein  illis  asseruntur.  Interea  Observandum 
hic  rst,  in  omnibus  allatis  Martyrologiifi%  »i  Me^iola- 
nensc  excipias,  S.  Joannis  de  Meda  natalem  Comi 
annuntiari,  quo  ejusdem  <<»!""  mox  ab  obitu  delatum 
fuu  hodieque  quiescit.  MeMolani  tamen  in  Braidetm 
,  Seplembris  T.   VII. 


Ubus  nihil  certi  comperx 

10  Paier  Primus  Ludovicui  Tatti,  clencus  Kegu- 
laris  conqregationh   Somaschts,   Martyrologii  ei 
nalium   Uomensium  auctor  infra  ssspe  laudandus,  n 
Humilitate  fxaltata,  sive  Vita   ejusdem  S    Joannis,  ■ 
Cll/I,  U   de  duplici   ipsius   annua   memoria   Comi  in 
,„  s.  Mari&  Lauretana,  Collegii  mm  Congre- 
;/,,  QalUi  dicti,  ubi  <>(<»<  fait  monasterium  Ron- 
riumi   fi    hodieque   ipsius    corpus   quiescit,   hto 
mbiSt  3ed  Italice  loquisur  t  Qaiescit  nunc  (* 

41  S.  JoanniS 


c  Utur  lirm 
Coml,  «i" 
tjus 


DE  S.  JOANNE  DE  MEDA  PRESB. 


AICTOAK 
C.     8. 


DE    S.    JUAININE.    UU    i»— 

322  iet  0blivio,  asservabantur.  Hunc  in    Sanc- 

A  S.Joannis  deMeda,  aub  ^iW«^»»J^  ^  Lmerum  relatum  esse,    ejns   Historia  de- 

S:  tfcT-K-Si  in  mUna»  «*£  aperte^  ^  ^  „,  ,,  ^. 

bojuspostremmtranslationis./^-^  «-»';;';;;  ,.„„,„,,,.  ,„,,„  :    ea9«e    cmmode   «    ecdpi 

,..„.    „,.»  Mjna   Wo  Sanrtt  memo.ia  Oflir.o  Joannes  ;,os(    mor/em   s„„m    „ 

LwBfW    ''".'•'»"'«<   "''■'"■    "r  "»'"'""""•   '"""  TtalU  ecclelatticttultn  honoraM,  lieet   nulla  mter. 

ZZ,  anno  164B  « »  f**  "»«£>£     ££   P /tete    aucteritat.    Certe    «./../  preeterea 

ex  eodem  Tatlo,  teriptore   synehrono  et  oadalo  U»U  ^  y^  .^  m      qmm    ex  h0ll,„.„„  /,„„,,. 

iaiimus.  ,    ,.    ..     „..„.,=   )oannem     Manm  Bm *  „-„  potett.  Verum  alii  abcodem 

M  fnamut»upra,ttbaltquatuitutmi>.iommm  m       laudllt,  canonuattonem    ipsius  Romaire 

de   Meda  .M.««»-"' "'  Pohtifce Romam iSancto  J                       UmtkM.  Carotus  Sigoniut  lib.  s 

crsr  11!  „,,,,,. »  i < j-ske  ttt-  £*  - OAr"rt,104f6 " Jo:inn* 

p,,,,,-  HwM.  -"'■/'"•  «••»;  2''    "   .  "     ad.  sic  habet  :  Propter  sanct.ss.ra*  vito    famam    post 

L,   ,„,,,,„  :    J-nnes  ca.alogo  Sanctoum    ad  m '                  miUe8im0  cente8irao  quin ofimo  1189, 

goribitor   :.  sumtno  Ponli6ce  Alexandro  III.  £«  »  ^  g.ffof)..  ,.,,,„„„„„,  ,739;  ab  Alexandro  ter- 

rem  /,„„„  traemiam  centuit,  qmaeum,  ul  a  .  piin„nc,  m  nnmefnm  Divorum  ndacriptus  est. 

„„„ p«M  ta  IMfi-  wcteria  ■'"»»•»'•  /(/„  r„„„,  A,.„„,,„  ii-, „■.<„„,„„„,„,.  fMtiqm 

PMkppoArchmtoepitcopo,  id  ttt.tub  ftoemte  «;  ^,  ^  <>(  Hiermymm  B„nirrl  ,„  .?,„,,,,,. 

,,,,,„,„,„„.    <■,/.,«.   "„"«''.»„„/„  Bent.    '"<"» «      ■  J         SMmUMeiU>lanmsU  PauliMorigUecap  4, 

MmU  J-r-Owrtl ■ ''''"^'«'"' ;;;;  ;,i;';  „„  „,„«»««  -■-•.■"«'   W*.  ••  Meiander  qu». 

est,    ttatuerut  -" Beati   '-„-""«    """«'»  ^«^'  ^.  C™!^   examen,  iUum  hoe  ipso,  quo  obiit, 

,„,„,,.„  interibere,  intcriptiuetqoe,  nm  m  tempore  a»  Confessorum  numeru.n  relerri  ra  .ndavit, 

„  ter.euoau,,  mentem  mutattet.    Centetttaque  lattut,  a(,   ca,cem   Constitutl0. 

Ainanur ttl,  r-'  «'»""■  «JcUer  ,",;  anu    oann»  « ^tabet  ^  ^J^,,,,  posita  „.,. 

„„„„»   ad   PenAfcaium  eveem  /'„•".',   «    J"sae"t  ,k  Sum  Tattus    Alphonmm  Ciaeomum   tom.  i 

sancuuu,,,  jam  ante  perspectam  hahnerat,  »«'«»»'-  ,„mm0,.„,„    7'„„„/„- --"    m     G,-C«»n„    W, 

racaKt,  .,,„'«,»',„■„«  «rjmteraM  .«■''-  tmgulos   i«u-  ,,.,,„,  „„.t    n. 

.  ;r.....;(,AiniMi«i    ci.nn/in- 


ntone 


«wno. 


Akxandro 
JII  Papa 


rai'ui'8,  '/ui"««o  ./.»«««  —  j — 

Birfl6fl(14r^tflCce(.entii.Hsefw»nirttmt/tfl«(n*tt»n  supnfto 
bus    vohst    illum   in  sanctorum  confessorum    numerum 

relulisse. 

12  Addit,  ab  eodem  Pontifice  wugnatm  tunc  esse 
annuo  cultuiipsius  diem  kvj  SepUmbris,  qumjidem 


uW  flft  ;  Qui  (^/flannes  </e  i»/^»;  Post  ProPte'' 
sanctissim^  vitae  famam  post  mortem  anno  hui 
(iege  mclik.  ut  habePur  in  ejusdem  Opem  Giaco- 
nii  per  Oldoinum  aucti  e&itione  anni  1077;  ab 
Alexandro    tertio   Pontifice   Maximo   m  namerum 


producit 

multorum 

testtmonia 


«. <«'""  **■  '"'•»'  «T1  Septembrxs,  pmmum    -—  ^  W|  „,.  ,„„.„„,  sml, 

■ '"""-"""•"'""-""■ :""":"::"":::  ;:;.;-,^;  1  ",:  Je  Me,i,  -/,,., «»  .»„,'„,, « 


riar  m  jRfliidewflrw,  «c  deinde  ^"  omnttttfl  »ifts  »mu 
Ordtftu  ecclesus  celebran  capta  sit.  Ut  h.rc  asserta 
sua  probet,  multa  scriptorum  testimonia  collegit,  in 
gu^tu  Joannes  de  Meda  a»t  Sancti  titulo  honoratur, 
aut  a  laudato  Alexandro  inter  Sanctos  adscriptus 
futsse  diserte  dicilur.  El  de  Sancti  quidem  appella- 
tione  nullum  potest  esse  dubium,  cum  et  multi  scrip- 
tores  de  ea  conveniant,   et    in  supra  dicto  Breviario 

-     .      .       ..         ..,__■     _    n,...l.s    Tl  T    D_.fi* 


aanuioiuiu  au».  i  n^>«o  ~->...  —  . 
S.  Joannem  de  Merti.  efl«i«'m,  i?«o  morfuua  est, 
annfl  a&  A/ewndrfl  7//  Cflnonwaettm  fuisse  apud 
Tattum  prxterea  aseerunt  Gregorius  Bolu\  theologui 
CongregationhSomaschm  in  Vita  ejusdem  Sancti  M5„ 
GabrielBurtlinnsin  Menotogio  Benedictino,  et  Joan- 
nesPetms  ParicelUis  item  in  nta  MS.  Prm  ceteru 
iamen  magni  facit  teslimonium  Lucm  Castelltni  in 
Tractatu  de  Certitudine  glorim  Sanctorum  canonmto- 
.   ..      _-. „  .... ,,/i,i , - 1 /,i 


canonitaium 

/UtisC, 


toresde  ea   conveniant,   et    u   supra  uuw  Dl^ut,tu  *.. -  -  tQrtWC/0r«m  fflrion»«ato 

monmm  Ordtn»  Kumiliatorurn,  a  Paulo  III  Papa  nm,    *«J^  i^*SL«-i   Per 

flnn0  1548    apprflftflto,  eadem   ipsi  tnbuatur.    Htnc  rum   Joannes   Kieaa,  wni«» 

:,/i  I Asttmflnifle,  Tatto  hic  recensebo,  in  Alexandrum    ternn.n  J^^^^j^. 

ita  ejusdem  canonitotio  afirmatur.  In  prtmis  te-  gnflm,  id  fM   fac  .    •  ;,„„,,,/,/,/.. 

L  Tflttos  fluctorem    ///n/^/m,.-»  iri   Rta   (psms    anno  gentiamque,  ium  qnoZisibrum  xstum  n 

IZ  (miraculorum)  ^,  >  as   Pontifex     flottsiou-  in  tafltori»  «tfc.  «otodts,  ^ha 

ipsumSanctorumcatalogoAdsoripsitinterconfesBO-     ediimeeonstat.  .fl 

4.   eu,n,leri  d,,n  sacrans,  qno  ad  melioreu        16^-  ^ ^  J ,, 

Vlt;;;'  dL  m  ». « ^i.  ^ ,,,  d.  ra /- 1  --  ■        :;:„;;:;: 

deCmnobus  wbie  Comensis,  de  S.  Joanne    Latine     alios  sine  alte i  «^^52^»«- 

,,,//'/,.-  Claruit  autem,  ut   de    ilio   scripta  habet     ■crtp.ontm.  q m  ■''-  AImm      ■   •"" 

Historia   et  vivus  et  defunctus   miraculis  ;    quare     -,/ /■  .,,,^,..;  ,,./...;  /-       ' 

catalogo   Sanctorum   ad«cr.ptus  est.    quo  obierat,     driBuU*.  quam  iaudai  ^erus  jd  /     «       ^  ^ 

die   ei  quifuitsextoKai.  Octobris  milie-     fr»rer.si«w  st#cere«,  siexiiaret;  sedl  iw,v     ^ 

ce ?imo   quinquagesimp  nono.  ThomasPor-     quo  ipse,  seculo  kvh  BcrtpsU.  cflnr/tde   r'»f     • 

,  Ub.  1  AW,///,///.  Cbmensu  poy.  24   de  ,/m/"-     «e  ?ttflm  Mligen  lamsxtam,  nec    pp      ^.^; 

Rondenarui  agens,  verbis   Italim  sic    inquit  :     Sotiiu    itaque    Borsim     fide     Bnlia  ^ 

quj    l.uic    Religioni  (HumiliatorumJ  or-     7uam  mt/ii  dttMflm  rerfdft  {fMiui  KH«  «•• 

dme i  splendorem   tam   in  hoe  quam   .„  omni-     viarii  Ordinis  Hamiliatorum  de  ea  re  siii         < 

,i„    tocis  addidit,  fuit  Joannea  de  Medi,   qui     cum  fldS.  Joannis  gtormm  ^»'"'""'""'""^.^,,,.,,,/, 
inSanctorum  aibum  relatus  fuit  anno  mclix.  Fe      rum  fweret,  non   videtur  ex  oblwwne  p  M> 

m    Vinguarda,  episcopui  Comensts,  in   Descrip-     faisse.  Nec  aliter  mihi  persuadel  WfW*       ^^ 
tione    MS.  ecclesiarum    civitatis   Comensis  et  Subur-     in  quo  multa,  qum  corradere  potutt,  nec 
biorum  ,  eodem   denuo   teste  ,  de  ecclesia   S.  Marix     congessit.  .  ^nnfi 

in  Rondenario  hmc  annotavit  Latine:  Alt.aria.  sum- 
mo  excepto,  sunt  tria ;  unuin  ad  dextram  majoris, 
quod  urnara  continet,  in  qua  pnedicti  Joannis  ossa, 
cujus  sanctitatis    nulla   unquam  Comensem   popu- 


qilX  Cfl"1 

probablltMi 


igessti.  ,  .    i.Hnr 

17  De  Alexandro  III  tamen  observandum  9»,< 
beaUficandi  potestatemsoliRomanoPonttfici  n» 
ut  docem  thiotogiaccanonistm  ^J^^^y'^. 
exstat  xnter  Decrelalcs  tit.    45  de  Rehq.  * 


***** 

certQi* 

fociont< 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


323 


Al-CTOftK 

c.  s. 


sed  Sanett 

tamt"  iHu' 
lum  ipsi  vln 
dlcant- 


Sanctorum,  cap.  Audivimus ;  unde  alii   centent,  no-     pta  fuerit,  edici  nequit.  Illius   auctor,  qui  fuit  unus  $ 
hic    jus    ab   eo    introductum  fuisse,  velus    tan-      ex    Ordine    Humiliatorum,    satis    indicat,    sese    S. 
mmodo  assertum.  Consuli   meretur  Benedictus  XIV    Joanni    contempomneum  non  fuisset   dum  secundum 
P    tifex  Maximus,  cum   communi   omnium   bonorum     partitwnem   nostram  num.    1   et  2  ait    :    Cujus  {S. 
I    tu  nuper   viln  functus,   in    prxclaro  suo    Opere   de     Joannis  de   MedaJ  quae   fuerint   ab    ineunte  setate 
qrvorum  Dei  bealificalione    etc,  hb.  1,   cap.  10,  ubi     meritorum    rudimenta,   quibusque   in   adolescentia 
mentnm  hoc  more  sito    erudite    tractavit.    Verum      sanctitatis    rutilaverit  floribus,  vel    quibus   se  per 
V  id   proposilum  redeamus ;  etsi  ista  epistola  aliquot     omnem  juventutem   usque  ad   habitum  et   sanctae 
ini„is  iiost  S.    Joannis  obitum  scripta  sil,  cum     professionis  susceptionem    exercuerit  virtutura   in- 
laudatus    Alexander    illius,  quam    diximus,     signiis,  nimium  culpandascriptorum  incuria  notare 
ntentise  fuerit  satis    verisimHe    est,  cultum    Joannis     neglex.it.    Pauca  dumtaxat,    quae  sub   professionis 
1     Meda,  qui    initio   Pontificatus  ipsius    obiit,  sine     praegestione,     Ordinisve    Humiliatorum     regiraine 
•  edem    <it«''",',l:ll<'    casptum    aut    continualum    non     gessit,  ex  relatione  quaruradam  personarura  sexus 
-  .       ,     ,,/,///-•    etiam  eo  magis    verosimile    est .    si,     utriusque  per  nosraet  quoque  cognoviraus,    sicuti 
ut  aonnulliarbitranturtidem  Pontifexin  prxdicta  de~     Flaminis   providentia  annuente,  evidentius  copio- 
cretali  uon  jus  novum  condiderit,  sed  vetus  tantum  al-      siu.sve  studebimus    declarare. 

..  21  Isthsec  scriptorem  a  Sancti  mtate  potius  longere- 

18  Duo  nihilominus  hic  incerta  manent.   Primumt     motum,  quam  ei  proximum  indicant;  nec   quidquam  tdemmes 
an  Alexandri  aucloritas  in  Joannis  causa  revera   in-     deinde  occurrittquodatitersuadeattvei  ex  quoseculum,  Ms.comeni. 
tercesserit,  cum  laudatus  Benediclus  XIV  loco  citato     quo  scripseritt  vel  per  cpnjecturam  liceal  determinare. 
■    ostendat,  etiam  posl  Alexandri  decrelalem  non  iefuisse,     Attamen  qurn  de  eo  tradit,  smcera  videntur  ac  fide  digna; 
nui   crederent.  episcopos  beatifieationU  honores    erga     nequestylo  utitur  liberwri,  quosmpe  hujmmodtbwgra* 
Dei  servos   in  dxccesi  sua  possc  indulgere,   et  reipsa     phi,  dum  suorumkeroum   res  gestas  nimium  exomare 
indulsermt.     Alterum    est,     si  Alexander    in    en-     student,  magis  eas  obscurantt  elincredibiles  reddunt. 
B  demcausa   aliquid  fecerit,   incertum  manere,   utrum     Plura  tamen  e  gestis  ejus  quis  merito  desideret ;  sed  et  ]] 
'  ejusdem  cullum  ad  umversnm   Ecdesiam    extendent,      eam  parcitatem  facileignoscetscriptori,  qui  pauca^quse 
quod  proprie  canonizare  est ;  an  tantummodo  pro  ip-     audierat,  maluit  ad  posteritatem  transmitlere,    quam 
siusOrdineetaliquotlocisconcesserit,quodhe&mciLTe     multa    sibi  non    satis  comperta   congerere.    Forsitan 
est  Nec  dubium  tolli  potest,  ex  Sancti.  quo  Joannes     etiam  illum  breviorem  esse  compulit  scribendi  scopus,* 
lnm  a  scriptoribus  a  nobis  allegatis  pluribusque  aliis,      Vilam  hanc  pro  Lectionibus  Qffifiii  ecclestastm  concm- 
mos  Tattus  prseterea  producit,  tum  in  Breviario  IU-     naverit  ;  quod  certo  non  liquett  cum  hxc   postmodum 
miliatarum  honoratur  :   constat  enim   hunc    titulum     in  novem  Lectiones  ad  Eumiiwtorum  usum  dtvtdt  po- 
etiam  pturimU  aliis,  qui  numquam  a   Romano  Ponti-     tuerit.  Eam  itaque  Vitam  excudamt  solttuque  annota- 
fice  canonizati   fuere ,  attribui  solitum  (uisse.   Itaque     lionibus  nostris  tlluslrabo. 

Joanni  de  Meda  Sancti  titulum,  quem  ab  immemor*         22  Longum  foret  omnes  recentwres  enarrare,  qut  de 
Hli  tempore  obtimut,  omnino  adsmbo  :  sed  canoniza-     eodem,  alii  alm  litius,  scnpserunt.  Ertt  ^rumal^os  Interncen^ 
tionemejusdem  ab    Alexandro   III  factam    non  Pos-     nonnumquam  laudartdt locus  :sed   mmvm  prseten  «n-  mw*m 
sum  iJpro  dulnn  habere,  donec  quis  certiora  attu-     dus  est  jam  crebro  laudatus  Pnmus  Moy wTat    ^ 
'  qui  post  celcros  tum  sua  erga    banclitm  ptetace,   lum 

enL  monialium  Sumiliatarum  precibus  ductus,  Vitamejtu, 

....    ....  i-       i„„j„  .  _„,„:„  „t  natalp<!     9wan  Hamilitas  exaltata  itucripsU,  anno  »677  Comi 

§  II.  \na  qualis  edeoda  :  patria  et  natales    i^  ni/,)(u,((>  „„„„,fl„s  „„,,„,,,„,.,  7„,,„„,  „«,,,,. 

illustres  :  priora  vitae  gesta  ignola  :  appa-  SM  ^  fc.(  „„„r,„liv„,  r,,„,„  /,„,,„„  ,„,  ,,„„„.  at, 

riiio  DeiparaeVirginis  ab  aliquibus  asserta.  (psmet  aeceptam  et  eieniam  dixi.  Pono  emn  m  Tatti 

Opuscub>aliaquBdam,qitamin  MS.  Vita,  narrenlur, 

G«'«  Sancti,  quod  sane  dolmns,  nnllu,  synchronus    oportet  tecin  Commen, lUMer»,  «MfM  i»~- 

m IZcripsit,    aut.si  qnu  id  femit,  ea  non  modo  ad     dem  M8.  '  Uaoosc r tvel  '"'';;_ 

"       ,M  J„  Pcrccnerunt    renun  jZ  dudu-n   „er U      I UcueriteMar»  «£**«  „  "  s „  F 

r  latuUsedieentosunl.  Antiquissim  Whu  Ota.quam  que  idem  Tattm  cap    82«  »  ■  P-        > •  «* 

C  MS.  habe ,,  aivisaest  il  novem  Lecti , ju-  ***  inspectiones  transhu onm que  amU     0  0 

dem  Officio  aa  «sum  OrdinU  II Uatorum.  Accepi-  »645  (actam  oculatu,  tpse  M»   mm » A     - 

mu.  eam  anno  1683  a  dom.no  Primo  Aloysio  Tatto,  ezeodem  hutcCommentarto  mseremu,.  Nu,,c 

clerico  Regulari  congregat ,  Somasch*,  de  quo  .«-  ^^e,n,n,n.             ^  ^  ^  ^  ^ 

pra  meminimus,  et  frequenter  mentw  recurrel.    H,c  u  ue  r«>'  '         J                  uberiori  proSapia 

Sirt2"!K5  PrfoT*SnZ,    £  ieda.  diUais  Medioianensis,  ionge  distan.  gjj-- 


i  u  m  tt 
translatlonem 
tci  \pstt 


nyno,  non 
"jnehrono, 


quod    a    momauous    avmmm^  c»-«.  -—••             rtus  ex  n0bili  prosapia  Joannes,  cog- 

nunc  recitatur.  Is  ipse   est  Jlieromjmus  Tonjius,    nd  cera.             ri;ffll;tate  Presbyter.  Ficum    hnnc,   qui 

cujus  supplices  preces  Paulus  III  Papa  noyum   istud  ^^tetMediotanumjacet,  Ferrarm  in  Lezim 

Breviartum  approbavii  et  impnmendum  concesstt ;  cnm  ^0                           mdlia  /lllsSlltim  a  posterion  urbe 

ipse  O.-do  Humiliatorum  ob  calamitatem  tempo-rura  Vogra*!"^aUusvero  ,„,,.  ,  Vit*  Ulum  his  verbis  ftalice 


BmiUato 
KrtptQm 


et  penuriam  libiorura.  ad  recitationem  divini  Offi- 
cii  juxtii  ritum  ipsius  Ordinis  compositorum,  Bre- 
viariorum  nuncupatorum,  diutius  laborasset ;  ut 
"ii  laudalus  Pontifex  in  Brevi,  quod  eidem  Breviario 

pnrfixum  legitur. 

20  Dalnm  est  Breve  istud  annn  Chrisli  1548, 
quo  propterea  tempoie  Vita,  de  qua  agimns,  multo 
debet  esse   antiquior  ;    sed    quando  ea    primum  scri- 


describit,  taudans  in  margtne  EmmanuelemLodttn  Uts- 

toria  Medana.  Bst  igitur  Meda  locus  celebns  t.rn- 
tori»  Mediolanensis.  amoanus situ,  ex  quo  et  coll.bus 
et  Planitie  gaudet,  ideoque  multis  opulentlS  tara.lus 
habitatus.  Aeris  felicitas  et  Como  Mediolanum  ten- 
dentibus  hospitandi  commoditas  olim  multos  nobilM 
a,l  domicilium  ibidem  sibi  comparandum  ailexerunt. 


AUCTORE 

c.  s. 


D 


a  quocognotni- 
natus,  ex 
famiha  Ol- 
drada, 


B 

non  de  Ueda, 

dispntatur, 
ulritm  ex 
Comeir 


DE  S.  JOANNK  DE  MEDA  PRESB. 
324                                                                    ._,..,.  ,r  dictis  non   aiiler  accijn  poese,  quam  quod  per 
,•  ».  r„i„,,„w  in  isto  suse  ditioms   vico    que  ex                              aUervm,  ComemU  origine 
Nec  sol. M«d.oUmen«    m  ^^  ^,       >,„„,„  ,„„„„„„,,, , ^,,,,,,^ 

^^E  WutZunt.  ct  eiegantes  ,de,     ^flfSZ^  nJ   -**>.   *,«  ,„ 

:s Cte      iveseceVndiautani »«■£     STjAU  Ofefl  «W»."«    '  ""  **, 

^ttsrKiW^  - ;;;;:::;;:;;::::::;;;:;::,;::.::.:::;:: 

::;;;;:;:;;::::„ , ,  - •*-*£■  :,:"::::;;„ ■ **- i . 

,„■„:  «.,/.  „■"»  Tattc,  i  «ecuto  prexime  . »,     '  ,„;„„„s  de  Meda.  p. -  ortgm, 

« "TX^iZZZZ  —  • .*«--.■* - ■ 

;:;;::;::  ::;:::: - « «*  - - «--  «*j  gn ::„„,  ,.,..„■ .,/„» ■  - .- 

„,„     Por.il '   .' "     '■';''"'',", TatLsexeonjecturissuiscap.Zenarrat,  tacttuspr*. 

,,,...„;,.,  FVencfeciu  Baltenm  m  CAromci.  Ocmwmu      n       ^^  ,.„„,;„,.,,,„,.  ,„.,.,,,,  ,,„,,.  ,„„,  „,„,„•„,„„ 

, , le «* '- "-' < ;;:;;;;":      Z m ■ *•*  w  <*■*«*  ^ , 

» ""'  ''',,;       ,,;„,      »<< »  ",""'  ■'■»'' """  3  P^ibusrefertur.Scnott  „„- 

3/..  ""»"  '■"'*•'"  ' ;,"'  '    ,      ,„„  S.  Joanne juventute  sua  soluum  futsse  mstl- 

28  A..,,-,  -  ''  "'"'"'"'  '■■  "2       , ,  „/„,,,- '«»»"<"  „,../'■'•'/'"■""'  "  «W*.  ■  e 

■■•"' s- J r;,";;;::;"  :,, , ! < «»« ■»*•• '■" "-■ 

utsencl H >'"""■   '<"""  'U'""' ''  '  „„,,„„„,„   virginilatem   Chrietc  ejueque  ctn 

,„  lerri.orio  m  natum,  inte, n "  ■  '/';',;;     '  , „,„ ,„„„„,„„•„,.„. 

Micaret.  Quamq n  «    "'"'"^  fi „,,„,„,„  ,,„,  „,,„„„„„„. 

,V„:,   «rr ,    Mediol mm  »»,  «T^?^"         „„. ,  ,,»",/»»  /»*'" 

■ """■"''"•■  rT   ;  z     - ■■"'■  - "■'"■ '' '""" " '  :'"  '" 

"""•'""-'■'''";'"":";":;•„":; :„,       , n ■■"-""■      l*rlz 

»«»«« » "-  ""■""•  '"',:.„;;  •„;„„,  „„ "„•'.,» '■'»"■ ««. 7'""-5  ■"■'■""'■,";""" 

j ;-,;       ■       »:::;;;:::  SS 

::;,;,:;,:; ',„„,,/      » *  • "- — —'    T    m. 

Meda  vdes  habuisse,  curex  Comensibus  potius,  quam        All»a  veste  virum  donavit  Virgo  Joaimem  . 
olanensibust  i  fl  (/'-         Casta  sic  vixlt  sibi  semper  mente  devotus. 

cenduseslfldduobusaWmentisconfUipulaLPrimum  dditeHam   ejusdem    rei  memoriam  in  varii 

w„//./. I t.  C m.idestad< mn     ^ E  se     Waurol »  "'-"" 

■,„„^',m,i,//.|'/".  MffuemM  permtsstt. 


/>e  Sancti 
pwritia  niAU 

eomtat;  ntc 
satis  certa  ut 


an  €3  U   '  " 

lanen 

genttu 


ii"t  "  •" '  > 

m  fuisse  censel,  setampreliosopignore 

Isi   Comenses   popularem    \uum  jure 

"/• 

26  Eodem  argument EiJui  in  "■'  Mar- 

tyrologiumsuum  Novocomense,  ubi  illud  etiam  - 
facit,  urgetqwe  U  >"<i<>  conlra  nullius  aul  cerU  • 
nnderis  esse  videtur.  Erai  scilicet  Rondenarium  prt- 

e  i      »  .  ...,../.,../   •     iVii 


vesier  mum ""   »«  •    *«»—■  ...    «      i        ,/„/ 

M H  "  '''"  i\ 

„,,,„„ „, ".,*"'„/ /'-'.""'""•••'"';; 

,,,  ,„,„„  u .',„.".  ..„  '■•"'  •■'„""/,»"";, 

,„, ■ '/"»"'  •" " "'"";'"" ' . 

,„; .„,„ .■,.'.-« ^  ""'■"■  "■'■ 

jam   exstinctum  Ordinem,   Comi  iegtret.    /"'"'■ 

,  „,,„„„„•„■„„  exhiberi  m   ,,„."."/ 
•  i       „.—  — ,  T„tt„  ,„,,,■  i  ei  itavi. " ' 


•  aliqm- 
udata. 


nec  ab  aller- 
utta  parte 

evlncitw, 


■■"'■'  '"■■"'■■"■'-; ."""  ';:::::::,  *«, .«**- 

, '» '' '  s ' '"' ■  '"""     ",  ,„„  „,,„,., ,„„„,  Q '»""'■'•' 

,,'.,'»  ■".   B licli  Regula,  m , "'•»'     ";'..,,      „,    ,,„  ,',„    Tatm  »•'„»»'■  " 

;/„,„,/„„ Ordi ,  I  „..,'».  '■■  ' ■»"'  »"'"'"     '  '  '"""■',       ' „„„„  „,„,„,„,.,„,„,,  tabulis  „,.»" 

,■„,..  ,.„.„  »■ """,".;;"  „;.,,.;,„„ »,'""" ■■ 

capui   ■  "' '""■  """-     '"";;'•'„„„  ,s,„  .,  ,  ,„  geeta  nomentur. 

„  ,  ii, fiflji  ,,„,.,„.  ".,,.,' m.  «'  „„"  /■»»•     »»'"'"■""'■  '""' "'""    "  '      ,„,  „,   ,„„„„  ,,„„»■ 

-. » > •",' " i ',';";';;;",,„;  ,,,  „ &*£ •- 

(„„/o  „„,  ,„,„ „ / ' ' ' '"" '""»"■"•   ""'"" - ";: ,      . ';,■ ,„ , „„„„„ ,»" 

» r  /■. » "'"  s ■< i ■ " "" ' '"-  ""-';,/: :;  ;    ;,„,:,; ,:,/„„ 

,„„ ■  „,,■„.„.»  »''.»/ »"  Comenm,   pottort  .„„.  ««8.  J  "  nnes ,    i  ,„,  ,    , 

,..,,.„,„„.  ."».'.,' »„■  ■ »;""'»» "••'""""  '"  """  ",';"■'"•  V" "  „  '  „  " ,„,„„  a  .» '"" 

.„■,.  „..„ .ui  [ie  ., »"„""'   Tattue)  ,„,  eoiem  Maurohco  Om      „  .,,„,„„„ 

,„„„„»„  ,,■,„„„■,„,,,„„„, ■ j«m  ,.„„  mortem  oppontwnemmpta M  "  ««    ^ '  

„  ip« i  „„„,/,■  ,„/« »'«-"'  note»,  sacn„„  ifittd  facit,  etl  altim  tam  m    vua      '  '  ,„.,„  ,,,„,- 

,„, ,„:  m  „/,,,.,,„„  /;"" " '"" '',""",  :,;:„;„  „ ■ 

87  ,U,„„,„  „,.„„„„„■ „,.„„«/.«■(  ex  Offieia  ip-  /„„„,  t I  ,  „„  cetert,  "'","""";„'  'm,,„„,.„„,,„„,  |k*- 

riut  ,„■„,„,„,  ,'„  euo  a„„„,,„„„  ad  ,  ,„,„,  ,„-,  Benedictue  ipsiw  Oritnu  cmmenialtmtm   i        ™    JBBflWritiK 

ite  haoet :  Contaeta  sacri  cruorie  tui,  o  beate  Joan-  »ef,   ti  vel  biagrapho   vetJirevia™ 

nes  presbyter,  dum  Mediolano  mortuue  eflerebaris  notum  et  pro  vero  habttum  fuueet. 

in  patriam ,   puella   visum   recepisse   meinoralur. 

tlanifalum  est,  Comum  luc  Saiuii  potriam  dki,  id-  g  III. 


DIE  YIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


m 


superiores  eorum  Praepositos  nominantes.  Multipli- 
catique  valde,  fabrlcaverunt  sibi  multa  monaateria, 


D 


obscuro  tunt 
inUia  OrdtoU 

rum, 


cujus 
variigi 


C 
[nlonino 


..    /-\  a-  ,:    ii...i»;i;»ininm    im-uiiK  cattqne  valde,  t  abrica^  rriint  sibi  multa  riK.uasteria, 

Sin    \nii_i_i  ( )r(  ii US  iiunuiitiioi  imi,  1111  ujus»  i 

||1.  ;>ouu«i      •  .  .  tam  tratrmii  quam  monialium,  per  parti»s  luscise  et 

primao  onginis  tempus  inquiruur.  Longobardio,  maximeMediolani.Circavaroannom 

Domini  mcc  approb  itua  talia  Ordo  et  modna  vivendi 

Hhi„s  Belyot  tom.  6  ffistorix  Ordinum  mo-  ab  Ecclesia.  per  Innocentium  tertium  eat  conflrma 

l?P°metc     cap   19  queritur,  admodum  obscuram  tus;    et  postmodum    per   bucc  i  diocesaois 

'         Ordinis    Humiliatorum   epocham,  aliis  exemptatus,  et  privilegiia  multis   raunitua,  et  sob 

'"',""  ,,,  chmti   1160,    aliis  a  1190  vet  1196,  regimine   oniua  principalia  et  generahs    prmpoaiti 

'"'"  ,'Z  o  1017  eamde rpt  i  ViMldiiiimii  conatitutua.  ffactei S.  Aufon i.  qui  deindi  post 

a  Lntiunt    hunc  Ordinem  ab  exordiosuo  vulde  pauca  tam  hujus,  quam  aliorum  religiosorum  Ordmum 

m™2    succesm    temporum   ad   tertium   qnemdam  *    primwo    t  lorat.  lUo  ■ 

W2T;  longeperfeci mt  / vctum  esse,  antiqt        '      N»  de    Vit »*   R.  E.  Card te, 

"fy -C^«  "i*/ *«.«■*««     diMi  OMU.1SUI0 *•*-  OriWi  f*yii«  ■■■ 

7'"    L2    lienecp<Bn*participesfuerunt,hodie*     quod  quia  d<   OHn    p*   S.  Joannem   de    Meda  fld 

7''   ;;;.,;//•,,,,/ £»1 w*vm ■**«■  **■*«"/■«  « .«1™ 

1«-* -:;;::::r:        £S  ^  ££■-*< . .* .« 

i„i  .  Anao  Domini  hxyii  Ordo  Humiliatorom,  ut 

reperi  in  scriptis,  habuit  primura  nuum  initinm; 

qui  tamen  in  processu  temporis  tripliciter  m  modo 
.  vjvendi  fnil  variatus,  ut  patebit. 
•      31  Soiendum  igitur,   <i»od.   quum  uerenu 

imperator  Henricus  tertius praenotatoad  par 

tesd  ,,e*certis,vhu,n,!Jn,     <£Jfc  m  Torecckio, 

et  signis  habens  quosda, b.les  Longobardos  su-     «m  l  ^  ^ 

spectos.ne   i aliquid  imqu nac entu  ,       ;    ; 

,,,   MedmUno ,  onuntoj       ■  I  ■  ';,,,,/„,. ,', 

manniam  relegavit,  seu  ex.l.o   rad.d.t.  Qu  prohm       ,  8  ^  , 

scentes,,  "l  ,,„,,,,,„   ..„, 

seipsosin  «" UEtel       »  •■■  '"' ^ «.***•**' 

virtutem,  eorumque  aud.tn,  vexal 'rad.d™  ,;,„„   ,„.,,,,,....,  ,„,„„,„  tort   Ord 

lectun  runtnamq 'V         S    clnO  7  "'-"""■ 

diligere,vitiaevitare,humily,  ere      hcet    CAmMOH  ,„,  .J,,,,., /v„,„  ,,„ 

deberretino  (id  Ml  cineni  wtor»)  panno.  Ct  Ucetin        -l,  /;  .,„„   .,/,,;.,./„„,«.„,, 

domibus  suis  singuli  morarentur  cum  uxonbu    e  /-; «    * 

famulis  suis,  de  I  snarum  vmtum  •    37»  m  •  ^ R ^ 

sibi  procurantes  ex  laniflcii  maxime  exerc.Uo  ,  a-  «m  „  „„,,  „ss„. 

ciebanttamenquasdar greg es   freqnen   r  .,,  „„„„,„,„,.  N„  ,  ■ 

se  invicem  exhortantes  ad  ea,  qoa  nnl  De.  etpro-  nan,  •    w     I  ,atUsime  in  alio  voU,mi,ie 

fectus  spiritus  ;  jejuniis,   elee syms    oratiombus  a  ^e  ,.,  .  .c       e  , 

insistentes.amorefraternitatisseinv.cemd.hgen-  o»te.  ■  l.  ■  >• 

tes.  Cmpitque  odor  ,  srsatioms  «P«  '  J    J  ^  ** '"  /■-'- 

„„.,'„  i„.n,  diflundi ;  et  ,nde  complures  numero  ££££,  1,  l 'I 

eorum  congregati.  ^iinauat    ad  vocem  Humiliati.  Anno,  inquit, 

32  Comncrta  autem  fama  humiliationia  eorum,  "^™^^  extitere   quidam,  ab  Benrico 


estt  apud  S.  Antoninum  aut  in  anno  Christi,  aut   in 
imperaton  cubare.  Etenim  annoChristi  1017 

imperiumtenebatS.  ffenricus,  intei  imperatom  hujus 
nominis  primus,   secundus  autem  intei  ■  rma- 

nis,  ffenricus  vero  lf  imperator,  el  III  >  i  G 
/M.r.  quem  S.  Antoninus  memorat,  non  nisi 
Christi  1046  ii  Hippoliftus  Ee 

lyoi  supra  citatui  duo  Chronico  batino  lav 


i,i  duobut 


miJ  uxoribus  tecn,  lauorc  ua« 

i-uut  rwincuu»  vavcao, ,        ian]  factitando,  ex  eaque  paupere   juvi 

appr  ieparativiriabuxonbussuis  a  tempore  divinis  laudibu 

decc iuniconsensu,intelligentes,quianondigna  tum  ra  j  ^  ^ 

leratio    anima tinentis,    et  qma  castitas,  Kever  to  cohjugio>  et  amiotu  alio  suii 

praecipuevirginalis  fd  vidualis,  ipsa  est,  qi»  sola  toram»   f     F  semimonachoa  quod 

potestanimas  nostras  Deo  reprasentare ;  decreve-  qu        -    ^centio  III  Pr  ***  all0S>  'l'" 

runt  seorsum  habitare  viri  in  unum  et   aeorsum      ge  ,     .    «"       ^ ^  ^ 

mulieres,utinc(Bnobiis;magisqueiflstareoratio-  ^- 

«;k,v„   ,,;„.!;;    ..,  .,i,_,  .,,,m,is:  habentes  aliquos,  etsi         •M)A""1    .    ..' ,  nr»duHa  initta  paulo  n 


scriptoribus 


33  Demum  eis  numero  et  memo  biuiuj^..w-*- 
^-ur.      maximein  clericis.  ut  complementum  haherent  re- 


maximein  elericis,  ut  complementum  baberent  re-  ■  «--             ;,ii/m    ,„  /;,„„„,  „  „„;„„w,,  * 

ligionie,  sec«us  est  tertius  moduSvivend.  eorum,  JM  *      »       |t;    „/;,  ,,.,,  „„     Pap.am  mde  pro- 

dignitatetamenetreligioneprimns.E.  exerc.lmm  »™                        K„,     Novelnbria   convenum 

manualediminuentes,   Uct-.n.i.us  et  d.v.n.s Offic      to tus    «      J       liUi,„.         ,  supenorAn 

mag,~  se  applioarunt.    habitu  uniform,  jnduh,  sed  egit^atM  »              ationes  toitas  Conradus  jflj 

hum.li,   scUicet  tuniea  eoapular  ,  etcl.lam.de  seu  ""JWJ-J^  restituit.  Esules  .nde..civ.teU 

caPa  desuper  albi  coloris.  Sumpserunt  pro   norma  -^1*^   bumiliutem,  in  qua  ■  «J 

vivendi  partem  Regula.  beati  Benedicti,  non  totam  ,  bus  su.s  rep                                               efurant, 


/KJCTORB 

C    s- 


nF  S    JOANNE  DE  MEDA  PRESB. 

faeranl,  tenneront.  ^gSL»     **"  ^ZS^*  |M.  ,«od  8.  Anto- 

prlvatam  attingentes.  ^»™J  *itanl  tradu*e-         40  ffw  «     »  '  „„,',  ,,„  (empoM  ,,,  „,,;„„r„s  *» 

L  victum  mambus  «"JJ-jJ^,  qoi  Rondine-     ri»*.  '"""' /'  ,      ,   ,  s  „»  //e„n'ro  ///  ta^  """"" 
ru,,t.  Primae  sedes  ad  Commn  m          4  Hu_     „„„  ,     ,     „  „,  Mj  ,,  „„.  ,„„„.„,„„,, 

..„„  amiellaiur.  locatae.    Hos  m  ,i„.„*ik1I.     exorlos  dicat ,  "«»'  ...    ..„*„.:,,_  „nn.i;.. 


rtftrvntur 


41  Supemt,  '«   a»w  -r  » 

,Uo  capn,  ao  ipa»  »», ,,     ,        c  Ordmi»»  TUUgtaarum  "><<•  w  »«•««»■  .,,„ „,« 

B  i        ,,,,„    unt  Ubi  , >  aliquo  I iore  exulas-  , ,„ ,„„  ,.,,,,,,  , d,.  mM 

:::::: *  - » -;,:  :::z:z:::: : «*  ;e:t*£r; 

g  :    , btl « culia  et  ohlamvdAus ;  ac  J  ^    ;, ,,  ,,  ^  „„„,/,„,„.  .  femm» 

S  cucullis  tecti  cinereo  colore  perfusis.humiWe.  „„„„„„„„„„  ,„„•  .1  mfw  *«  ' »"<> 

t;     ,,,,,,, Q 1  ubi  resoivi,  imperator.  ste-  £>«*£■      ,„,  „„„„  1134  Medtol - t. 

£  ,,,    ',  evocatos  interrogavit,  nunc  vere  bum,-  V     -  P „„,„  „„„.  , „„,, „,  ,« 

i  „„,.,„    ,,„„,„„ lum   restitus  ipse ,  prse  se  uh <  >  ,,,.,„  „,.,„„//,,,,„"„.»''»  >«•»'•<  "«"<«»»" 

Ke^debatur.   Qu»  n.   postea  Ordin,   nomen  ««£.  £, «r^»  (.  ^  ^ 


redire  permisil  ante  annum     pta  ^»7™   „/,,,,■„,,■„„»  „Uum  «,  Oj** 

Domin,  trigesu «e*tum  supra  miUesimum. .ub      E£rE. Ttl7  ««»  ff«r<-  J-  «*  "^ 

uxoreset  liberos  el  Urtam  famiham  eumdem  habi-  ^^  ^.^   „„,„,„<    r,0B,0l,ar. 


='e; »=. u ....; i-w;  ;:;:i;,;,::"r;,;r;:;;r,;,.  ^ ,^£ 

bi^SS»^    ;;:;,:;—„,'.., .- — 

:--/;::,;;;::::- 

l:,s  „,,. *tis  „ cripU  reper. .*  t  qm-     ;«:;::„;;:„/,,„„„„„„„,,  prep»erM  recedem-  p 

d,m   probabilia,    subjiciam.  riaaue  '»';.';""     5     ^,,,   .„,„,„  ,,,„„,,„  ,„„„„,  e«  dicere,  /„.-'"»<  "' 

« ' » «-  -"'< "-""  ■ "" """ '""  ''"ss"'  :;:;„;;,;:;;;,■./,..., »■  »■»«•»  rr:::: 

e„,M,  :,„,,...„/.„  >•■.«•■•« - — - '-'-  ;u"::;::;:::t;;t  o  :;.<:"'■'<<■ i«*  "°"'e 

*»™"*m  ,/,„,„ ,/,„„.„-»' / < -"' '•  ■■' *?£  ';, ;,  1   ,/ .  i  c/,,.....-»» ' •  if3 r: 

M /•'"■"»""< '• '-  ''<./-;''"<■;"";:"';;;•    ,7,    '    „,„ /„,.,.  o •<<•  <•<" ■ ';use 

ateriW.  fr«<.'  «'.  '/'""'  '"""'■'•  '"""'  •1/"''"'";""-     "'' ""•'"'„  ,,„  ;c,.,pSi(,  m  «,//„„  «»  «»*" 

ZLm» •••»• '■  - '- ■■  "■"'"" •"■:'"";■"::;;, i :,:;;  s,  :  :;„r.;«i,:,„.« ..» ***  -•  g 

,„  G„,„„,„„m  „./„„.  /»"  «-'.'<»  •I*?"*»."™        'ILZtan  .«„.  1134«  S.  Brraard. »T*?  ""f ' 

,,,„„„,,   „,,  .pud  Pagi «  Cnttca  adannm      :'"'"";,„  ex  ,„.,„,,/,„,  rJ„,,/„»  .'«<"'" 

C,,,»„  1031  el  s„/„„«.-.«,  .U„.„,..„„».  ,»».■  6  A„„„  •     „«<»"< ■     9°  '       _        ,„„„,  on/m» 

k L  ,.(« w/,„ »'.»w«.' .'<•'»<» .^^<«;«""«  "''.'''"''",,;;;;,,„,; ;,„„«.s.  ■«»* «^ 

„  u»  »...<  ».'  »«..'.'<«  Conraii,  anno  1039  obitam,     ««.  ,«'.«  «•""«      ;   ""     ^/      £e „„  „,,„,„,««, 

;.„ ,. bM.  A/„,.„i~  «M»fc-f«.  rf/r'j;^;    .  -<''''''''  «* t 

Sm».  m  (» -  -»■-"■•  ■•»'<»""■/'"'-  w ;'•,,.'"';,,, ir ;,:,:,  „»„,«.»  «•«•'^ 

„nem   ,.«»„.»,;  «««  •'.'  «  ««»«''■  '"'"'"'""'  'U"""°-  «"amnC0""a  °     „1,   lau  /,r,  toto  seculo  stae  ullo 

Zn  „.,:. ,».  1030.  PMMNd  ,»«».■  «'../«0«  **.■/«  M  On|.««  ,„■«  ««'  ««"-  ««'  f« 

Jtedialanentti  ,»  hto  k"»  a  Co„r»rfo  cap(i.  ««  .«  Oer-  tette  urvu  figere.  mishnUe  M»"1  „„„»«""' 

„„„„„„  „/„/„,„  IU».  o„fm„rfm„du«.  $»pra  /auda«„S         43  A'o»   mdeo    (»,»,  «      ™  «»         ,,„  ^,  .,  „„ 

"«««  „„S"«a<.  i»,.o.,ue  Ha«ric«m  i»(,r  e«  //„*,-  de„ea«,  //«»,/,.(«.  •«»«.  tl7  u 


DIE  VIGESIMA.  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


327 


de  regula  Iieligiosa  ct  communitate  vit.r  ac  victus  sit 
serm0.  Erant  scilket  ejus  tempork  Humiliati  non 
Qrfot  qnam  pia  quardam  socielas,  atjus  alumni, 
tis  mundi  pompis,  humilem  cinerei  coloris  vestem 
induti,  in  euis  quique  xdibus  eum  uxonbus  ac  familia 
lsua  modestam  vitam  degebant,  partim  piis  operibus 
Vrecihus<iue  partim  lanificio,  ex  cujus  lucro  pauperum 
egesfti    succurrerentt   mtenti.    F^erisimile   tamen  est, 


AtCTORK 
C.  S 


§  IV.  Secundi  Ordinis  Humiliatorum  ipitia: 
Tertiusinstitutusper  S.  Joannem;  omnes 
tres  a  Romanis  Pontificibus  approbati. 

J  fenedictus  Jovins  num.  37  et  seq.t  laiululus,  ile  se- 

cutitla  Humiliatorum  Ordine,  sive  Ordinis  gradu  hm    BamtUaionm 


tosdem  certas  quasdam  leges,  omnibus  communes,  sibi    scnhit  i  Procedente  vero  tempore,  dimiasia  uxoribui  wtos"0'** 

_  .....; .....'^ ....       .n/iit/i.nii/i     _ii.ini     /'niiiiPTi/t/».        __*   r./,,.l..M.rr.    :  _,    .._«_,    .1..™.»    _.~_-    »:*..*:.     _„..;__., ...  '        ' 


observandas  prsescripsisse,  sacrosque  etinm  emventus 
aaere  sclitos,  in  qutbus  se  invicem  ad  muluam  charita- 
tem  virtutumque  exercitia  excitarent,  ut  S.  Antoninus 
suvra  mnn.  31  srrilnt,  utque  rtinm  hodiedum  qusedam 
ssecularium  sodalitia  per  universam  Europam  Catholi- 
cam  facere.solent.  Quidniautem  hujusmodi  societas  per 
auims  117  sine  alia  Regula  perseverarepotueritf  Certe 


!•*_■*•    V**  *  ■         1    Ww1.WV.lltv.  I    l.l     W       lv.ll»         "'I     i       •        WIIIII     '     '1-1  II     \UI      lllll.* 

et  seorsum  m  una  domo  con>titutis,  castitatem  co- 
lere  cceperunt,  ac  priore  uiutato  liabitu,  Btolam, 
quae  Honesta  dicitur,  et  pallium  infra  hnmeros  per- 
tusum,  ac  capitis  tegumentum  candidi  coloris  sus- 
ceperunt.  Inde  Secundum  hujus  Ordinis  institutnm 
originem  duxit  ;  unde  mulierum  domus  in  illo  Or- 
dine  initium  habuerunt.  Nihilominua  lanam  seorsum 


aseculo  XII 

ndolescentr 


simiir  '/"  -  '"  /""'  r,ril"'r  Antuerpia  contigit  in  Bo-  faciebant  et  mercimonia  agitabant,  divinis  obsecra- 

,„,,/,.,     ie  quibus  ipsemet  Helyotus  tom.  7,  cap.  33  tionibus  et  lectionil.us  suo  quodam  modo  intendentes. 

Callice  sic  loquitur.  Nondum    autem   quiapiam  eorum   sacris  initiatua 

44  Jam  ab  anno  Mccxxvmin  haccivitate (Antuer'  fuerat,  sed  singulae  domua  auos  sacerdotes,  qui  rera 

via)   habitaverant,  sanctamqne   Beggam  patronam  divinara  facerent,  liabebant.  Nec  tum  etiam  a  Pon- 

sibi  elegerant,  unde  lis  nomen  Beghards  adhaesit.  tifice  Maximo  Regulm  aut  Ordinis  eonfirmatiooem 

Aprimasua  origine  telarum  textura  occupabantur  ;  accoperunt.    Hujus  Secundi    Humiliatorum    Oi 

singuliseorum  privatiraetex  suarumoperamanuum  auctor  fuisse  creditur  S.  Bernardus   abbas   Claravalr 


lensis,  quem,  dum  anno  1134,  aut  1135,   Mediolani 

ret,  iisdem  petenttbus quamdam  Regulam 
sisse  tradunt. 

47  Sancto  Bernardo  additur  quidam   Ouido  Capi» 


victitantibus,   et  sine  ulla   Regula  solis  charitatis 

vinculis  cum  invicem  connexis.  At  postquara  Nico- 

laus  IV  Papa  anno  mcclxxxix  Regulam  tertii  Or- 

.lniL  S   Francisci conflrraaverat,  hanc  annosequenti 

amplexi  sunt.   .   .   Anno  mcdxxv  coeperunt  commu- 

nem  simul  vitam    agere,  admissisque  habitu  et  in-     n  condendo  monastem  PorttB  Onentalis  adjuvme  ■//-  Regula 

stitutis   Tertiariorum   Leodiensium,  anno  mcdlxvi.     citur,  ct  ab   aliquibus  Beati    titulo   honoratur.  Pun- 

nrofessi   sunt.  Hoctenus   Helyotus,  qui  ista  hausisse     cellus  in  Monumentis  basilicm  Ambrosianse  num.  3/5 

*  __..._-..._.      • __._._ .  s/_m*__il      i,i    Chviiiiirn    fl  utnil i n tnvnni     iiuti.l  _._/._.  71  ll t.l  /  //  IIS 


tancus  Mediolanensis,  qn<  opera  sua  ei  opibw  ipsum  weptaa  s- 

H  rnarao 


videtur  ex  Caroli  Scribanii  Origmibus  Antuerpiensibus 
cap.  xi,  ubi  eadem  legere  est.  Porro  iidem  Bogardi, 
pretermissa  textura,    ceterorum  Religiosorum  instar 

sacns  Ordi.rbus  initiati  fuere,  et  hodiedum  cum  hiwle 
Amu,  ant   Vides  hic,  Bogardorum  socie- 

tatem  ab  origine  sua  Humiliatis  adeo  similem,  ui  vehe- 
menter  suspiccr,  Bogardos  Anluerpienm  ab  Italis 
HumiliatU  primam  suam  vivendi  normam  mutuatos 
fuisse.  Jam  vero  non  dispicio,  cur  poluerini  Bogardi 
ea  ipsius  Helyott  sententia  annis  02  sine  ulla  Regula, 
anmsque  197  sub  tcrtia  Regula  S.  Francisci  ><»<'  ullo 


scribit,  in  Chronico  ffumiliatorum,quodsupradtx\ 
anno  1419  scriptum  esse,  cap.  39,  in  quo  Sanc:i  at 
Beati  cjnsdcm  Ordinis  recensehtur,  de  islo  Guidonesk 
leiji  :  Beatus  Guido  domus  Ports  Orientalis  Medio- 
lani,  qui  hujus  Religionis  fundator  extitit.  ExMie- 
saliquoque  Humiliatorum,  anno  1504  Mediolanensibm 
typU  edito  addit  i  Beatua  Guido  de  Mediolano,  qui 
hujus  Religionia   fundator  extitit.  Eumdem   < 
inter  dicti    Ordinis  Senctos  et  Beatos   memorat    h- 
noldus   Wionius  lib.  1  Ligni    Vitse  cap.  6,  uhi  ait 
Beatus  Guido  Mediolanensis,  Ordinis  fundator,  :m- 


C 

nprlcnda 
tsse.  Mauroli- 
n«  eorrlgitur. 


anni.iue  W  *u  tert,    =  *.  ~         ■  ;_  D_  Geiie,„c(i  subjioeretu,  Nem 

gere.  „..  ,amen  potuennt   ffwtab  - »  •  „, .,„  „„,,„„  ,„,,,„ 

prwri  suo  eiatu  me  aUa  Regula  et  %m  commum  HiimiIii:I„ „mw  ,7S1   u,,,,,,!,,,, P 

ventu  pmeverare.  . .  „   BtrnarduthacinparUBumilialu  prseliterit,  p 

I;43  &-  •p*-  »■ D- Carohm  j ';;:;;;::; ;  r.  r,!^  L  ^  JL »  ^  -  c ™r 

'heologivLcentiatumet  Nosocomn  Antuefptenm  pas        Ji  r     20i  ^ 


Theologis.  . 

lorem,  ...  Antuerpia  Chmto  nascenle  et  crescente,  hie 
nupereditatpam7,pag.  908  inter  addenda ad annum 
1296  ohervaretBogardos  isios  jam  aliquem  conyentum 
Antuerpiac  habuisse;  verum  hoc  elevare  nequit  argttr 
mentum  nostrum  adversus  Helyotum,  qui,  ui  diximus, 
cum  Curolo  Scribanio  aliter  tenuit.  Laudatus  M*™* 
senspariteradmittit.dictosBogardosjamabannofflS, 
><i  est,  anms  c-2,  eo,  quo  supra  diximus,  modo  Antuer- 


„„,„,  ad  ejusdem  sancti  abbatis  Acta  prxvio  §  20.  /»i- 

/,„.  monuisse  juverit,  Ordinem  illorum,  a  ^ 
nardasictnstructum.ibidemanonnuUi8Tertiu.mi 
llim  tanium  Secundua  dicendus  sit  i  qui  de   ><■  sermo 
infra  recurret.  .    . 

48  Sanctus  Antoninus  oerbis   num.  33  datu 
>secundoOrdim?ert\umsuccedentemf«  i     J^uwj 

sonfl|    0M0lJCl8l   /«11»,    //'>'<""""  ««"«    ^"'  ' 


.»  .o..  „„„,.N  ,,if  r„,  ,,.„,  ..„,.,.. ,  ,   pnjjmjj   nutem   Joannes  e  pago,  qui 

p/aw  inMdiJMi,  ott^uatn  K/(a«i  Regulam  admiserunt.  '       r   ;i,n  ^ediolanenais,  Ordinia  prtal 

Ceterum  moran  nos  non  debet,  quod  Sdvester  Mauro-  y       •    unjJe  cognomen  h  ,i„nt.  qui  cura  d 

lifut,    ...     ./..•     _-_-.- m    It.-lnihuium    l'l>-    o  .  .         _  •  1- ..  ...    ,i0  r.viti-iluis  ini- 


iTTf. 


Ucus  m  Mari  Oceano  omnium  Religionum  lib.  3 
Humiliatorum  originem  abanno  1180  repetierii  .  riani 
ctttn  ///!■  //i.s,.,,/,"/  //„,/(m  S.  Joannis  de  Meda  obitum 
anno  1159  uflixerit,  manifestum  est,  ipsum  erras 
aliquam  Ordinis  reformationem  cum  ejusdem  origine 
confudisse;  quod  forte  etiam  accidit  aliis,  qui  ejn 
Ordinis  initta  cum  mulo  xn  m  /""•'"  ""'""""  rrl" 


,  ,,'  cognou 

biteOrdlnisinorenient «<| t.  de  fratr.bm 

tiandiscogitivit.et,utfleri  i t.  augend., 

n,amita,nedeveniene,eccles,ametanasd 11« 

inlocoban inibusobsito.undeArundinetonc 

habuit   qn i "  ^"'■''"l"''  i;"'"1"^""""   '!:' 

dit;ubi  baud  itamulto  post  nonpi osfi 

,, avitettotondit  Inde  tertium  ortum  e*l  m 

v.vfnc    ^p  ,  ,      j;__j*-Amn    tm isiir»1. 


v^».*i„,.>  aiuut  cum  srcmu  »«  »»■  / congregavit ei  iuwu>hi    ■ 

posuerant.  Ega  exdiclu  hsc  ante  medium  seculum  u  itJfuJ    qui  primUa  Ordo  ob  dignitatem  tonsuraa, 

figenda  censeo\  sed  dubium  manet,  an  ad  ejusdem  seculx  ternpore  poaterior,  appellatur.  Sub  eo  et  aan- 

inilium,  an  ad  medium  proximius  admovenda  mt.  De  climomalium  (il)m(,s  constituit.  Et  isest  fratrum  ha- 


sccundo  ct  tertio  Ordinc  aijam  %  seqncnii. 


bitns.  seeundo  quo,iue  rejec.o.  quem  hodiecern.mns 

tun.ca.    in.erioris,   atols.    superinduU,    chlsn.yd,. 
solid»  et  cucull»  albicantium.  ^  ^ 


m  .  ronB 
c    s. 
tertium 

ucn  InttltUtt, 

r,n  ,,„  ten,  Ut 
el  alii  duo, 


323 

\ 
runt 
inlen 


DE  S.  JOANNE  DE  MEDA  RBSB. 


„„„.s/,,„n.  Mari*MQgdd*nwMtdiolani,qu*  D  . 
rmfixa  legilur.  Voluerani  sanctt- 


49  Eo  ten-pore  **^££^^  ^^J^^^K  *-- «- 

runt :  „,hilominw<  pannopui  ,s  0rdiniip8i  «u»to  <  '  ,cMepiscopus  per  ) .  epistoi 

intendebaot;  unde  ^J^/^  fratres  »^£J^  .?*£ *  RAi.il 

fS'joinn«Pr-W^  ^ con^ulta etiam  diversa ipsius Breviana,  a multo 

im  dabant.  rori  Ordinis  pnmua  post «  multaaue  orsBterea  alia  eo- 


u  pontl 
approbal  i 


,,   „,  «.oceirou*  nrimus  Ordims  saoeraoa   iu«»,   —  ----      . 

,     .  .nfii  ce'era,  qnm  adeumdem  pnmua  auctorfuit;  qui  fcan- 

HW  *« """-,      ;       r,,,  »»■  afpr^ra  «.*  circaannum   «cmfio- 

'         '    **ecmil    Tn^torumdor.  >ositi  ctus  obnt  anno  M 

«.  "l  ^"fp  i"s  Pr»lati,et  ante  Ministn  ru*  r  ,^mus  ,r  ,„,/,„,    Brmarto,   h 

instituti  sunt,  qui  p  w  wero  /  BM.uiic.iw,  <•/  od  sxvi  . 

^ocabantup         ,  fratre8  Secundi  et  TerUi  instituti  ^£^1«**^ I  <""<"  £ 

50  B  ,      .       UI    pontifex  S«pte«w"  &■  Joa  * /f ,fc      (1J     „„„,,,  (/„,/(((1Mrd 

tflrmavit  Innoceotius 


Ordin  '     ";  ,.,,.  Bri- 

.amnora  reipublicae  Comensis  fi  -  • 

;;:;;;:::;:,:;;;;;::; 
?jsr££' < -[z 

auferebant.  Pratribus  B  -  *   •£. 


,/  moi  i 

apud 

sei 

G 


— ' ;;::::::;;,: ; ++».  -* 

„„,  s,,„,  ffumiliatos  Benedictma  tteguia 

»4Pr mimi   VamnJ     „  ''^,.'.,,., 

forl«altt.</ws  '''''',;„■,„,„„,,•,,■.■-  0- 

curamhabebanuoona.u  ,  .  „„„,,,„ .,  «j »»""•  ,,, 

ss. <*. • *• --  =r  ^"»^£E= 

,,  ,  Kumilifttorum  cmnobia   fc  J«t*u«  ,.*<  ,  ,„,„„  ,,,.  ,,„■ ■/.  ■  N) 

,.     rourbem  ;'*  •'','; ';    {„„„„„  , ximarm  (ruclu  ad  rr"-"" 

tqu lim  Zeni  diceb, •,  nun«  ad  bosp.tae     ■  ^  .„ 8 -/; 

SiartiniapudZeriumti  iu<edam  ,1,.  „,,  , , , < 

-''•■' h"  f ;    ,,,,,„,„,         •-'-•"^ ' '; .,,:,: 

iue  basilici.  tuerunl  pnmi  qu.dem  neutut..  ,„,„„  „..  ,  , «   ■ 

W  «I  /-'"■'""'  '''""'"''•  s"'      „„.s„„    „ ,  ,„„„„  S <•  ge*ta   usque  ad  1  • 

reperio,  H«  pos Im«  «•"     J "    ^'  ,.„,  ssionis  susoeptionem  < «^S 

Tnct»  sunt.  el  ear editus  ad  initiator». "•-  ;         ,,„,„.,„,    M   „/,■„  panc ad     » - 

"- « i -'■:::::::::  ;:::x:';:::  Sf-ft      ,i -:::::;,,::::,,;::-. 


liem     trflrfi/fl  stnt,   .«/«"^;  "    ,  ,/  wt  ante  1 

.i.i  trauM.iu,  .p...-  >■■...  -  SUD  pPOfessioni  «on«    \ 

::;•:::;:;;,;:::::,,::::':',:;:;';,::■';;:;:::  £ r* ■■ =S5 


Cn„s/ll',    S 

Fonnni  m  ft  '- 

_/U3  Ordnus 

nvctorem 

fuisse, 


funditus  intentura,  quauao  uegwi.u.. ,,',„,,  fessionem)  Ordinisve  Hum.naiorum  ..8.j        ',,.,„„( 

.„„1 'ularibns  clericis  < udantur.  fl ac(r»u  ,,,,,,,„,,  ,,„  .       • 

•C „-<■<-"■«"  f";       „„.,,„ ., »indoUs.mallensacc^eeex 

,,/,„- „ '  -  /"•""•'-"•  '>""'  ''■  '"";:  ,,,„„  Christietcruc,           i. quam mundan. 

eruta  ■ i utis  i scripta    u    reperme  fatetur,  . 

""    ""''""■    "'■'    ".  •/.•„,/,„„,,/„„-•.„.'  -W. '""""""" '''.      ,e,l,  .»■ 

-•"• -""  '"'"'::::::■  i:  U- -rr ':::::  A. « 

„„(„„  ,,,,,/„  w,  „„/„,„/„  ntm  /<„■'»  -«''  •=>•  "•  v.cus  est  m  Ji(E,esi  Me,iiolanens.,  J18»"^  n„blr,  s" 

/.„„„,,.,  tecule  e«i.  ..     ,  nilssuum  m.Uibus  decem.  H.n<#or 

52  1 1 >"■  :?   '  ^ia    oa,,,,,.-,  cognomeuto  et  digmtate  ft-J 

S.  Joannem  de  Ued. /■„■■„  ,,„-,—/ "■'""  WJ             .  jesu  Cbristf  Crucem.  etse^u 

Pri. ,■/„•''■.'■"•.    "-"   " '  /'•""""':  Xie^l  Jroprioequeagr            ^Sem 


yui  Fum<  ,„.,       --  •        --• 

.V,  dioluncnsK,  in  Epistola  sua  adsai 


DIE  VIGESIM\  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


329 


AUCTORK 


Tertium  '"- 

choawril, 
guod  Vit* 

tdendx  el 

v.nvtario 


1  riim    ad  bene  sancteque  vivendura  magis  idoneum  mcclxxxviii,  variique  alii  subsecuti  Pontifices,  prout  D 

^      r    aoeerere.    Paternis  igitur  sic  laribus  relictis,  constat  ex  praedictis   Chronicis,  praeter  quae  in  bi- 

ervenit,  Dei  gratia  duce,  Vir  sanctus  in  quoddam  bliotheca,  quara  S.  Carolus,  decessor  noster  et  con- 

burbium  memoratae  urbis  Comensis,  Rondenarium  sanguineus  capitulo  nostrae  metropolitanae  ecclesiae 

mine,  secus  flumen  Coxiae,  quotl  in  propinquum  donavit,  collecta  ac  bene  scripta  exstant  eorumdera 

T    rium'  lacum  Cisalpinae  Galliae  defluit,  ibique  ali-  Privilegiorura  et   Apostolicorum  Hrevium  aliorum- 

mdiu   moratus,   locique    commoditate   pellectus,  que  multorum  Ordinis  exemplaria.  Hactenui .  CardU 

lvina  inspirante   gratia,  mox  pcdificare  aggressus  nalis  Federicus  Borromeus ,  quem  p*opter  instrumen- 

st   Oratorium  itaque  in  primis  eo  in  loco  sub  titulo  torum,  qum  laudat,  diligenter  inspectorum  copiam,  ce- 

sanctae  Genitricis  Dei  Mariae,  cui  admodum  devotus  teris  prseferendum  cemeo. 

semper  extitit,  ac  omnium  Sanctorum  erexit,  cel-  59  Porro  exrelatis  verbii  prmterea  dUcimus,  non 

lulasque  deinde  paucas  addidit,  ubi  Fratres  et  So-  omnes  Humiliatorum  congregationes  S .  Joannis  Medse  *j™*™$ 

rores  ad   Deo   perpetuo   in    humilitate   serviendum  institutis,  aul  saltem    non    mox,    se    subjecisse  ;   cum, 

•a  Bormmeo  teste,  Innocentius  III  voluerit,  ut  etiam  te- 

^56  Qvis,  qui  hm  legerit,  de  S.  Joannis  apud  Bray-  cundi  memb\             Irdinis,  Fratres  eodem,  quo  Far- 

.          tfediolani  tyrocinio,  profe  sione,  ceterisque,  qua  tius  Ordo,  Breviario  uterentur,  qui  consequenter  initio 

^.fattosupra  retulimus,  vel  leviter  suspicetur?  Bre*  teculixmdiversis  leqibus  usifuisse  iicendi   mnt.  Jo- 

.ri0  tamn  omnino  consonai  Vita  edenda;  atque  adeo  vius  quoque  num.  50  laudatus  deU               lisabeo- 

*icena-umest,isiaTattiassertautriufqueauctoripenitus  dem  Innocentio  et  Gregmo    IX  approbatis    memi 

latuisse    Vitam  autem   hanc  Tattus  ipse  omnium,  qux  Hinc  etiam  colligimus,    quid    ibi    velii   codex  quidam 

,xsmt'  antiquissimam  agnoscit,  ac  sxpe  sequitur;  pro  chartaceus  MS.  Bibliothecm capilulx  metropolitani  U- 

wmMctU  vero  non  nisi  duos  recentiores  laudat,  mmpe  diolanensis,  in  quo,  teste  Puncello,  continentur  pnvt- 

ffieronvmum  Borsierum    in   Supplemento   Nobilitdtis  bgia  Ordinis  ffumiliatorum,  et      mentia  legere  tst  : 

Mediolanensis    ei  Oregorium  Bqlzium  in  ejusdem  Vita,  Notandum  ost.  quod  anno  Domini  nostri  Jesu  Chn- 

«  "Zrum  auctoritas  cum  Vita  edenda  ac  Breviario  non  sti  ncxxx^  S.  Bernardus  venit  Mediolanum,  et  ibi  E 

L*  comparari.  Fatendum  q              ,  multa  eSancti  multis  miraculis  claruit,  et  monasterium construxit. 

1,1  tamin  hoc  quam  m  illa  verisimililer  omissa  rne ;  A  quo  quidam  magnates  et  nobiles  cives  Mediolam, 

',     Zim  mlmentorm pte,  partim  brevitaiis  Spiritu  divino  raebnati,   formam  vrvend,  m  habttu 

Sb VlnZtandum   videtur.  Verum  ,  utriusqu  ■  «»  sms  famihis  hahtando  sumpseruut 

ZtadeZlus  nvnc  agimus,  brevitatis  ergo  prsete-  60  Fuit  ergoS.  Bernardue Ordmis  hujus  prhnua 

,        '  aL  Le  plane  oj sita  non  scripsisset  :  fondator.  Unde  Fratres  terui  Ordrais  hujus  vocan-  ,.„.,  „  , 

'               JmonJ:nimm    defectu    ibiim  turhodie   alicub,   FWs  S.  Bbr*  vrdi.  Manseru       ;. 

'                                         ,               ,i          m  i  /,.,,,„,  autem  sic  Fratres  Ordinis   hujus   per  se    in  habltu 

b-  "«.  — ■  exquibusrecentiores  ^ddtcenni  aute« uno                                     i                     ^ 

ra.quvlongeantiquionbtographoacBremamcmec.  jjg«gg  ^  ^,,,^1  kllJan;i.   Aim0   autem 

""''  /'/"'"'  "'"'""  l"'  ,   ,  ,  ,  c    t  ,nnpn,      MGXCIX,  penultimo  die  Maji  dtfta  filit  eis   Regula  a 

tfW  itaque  multo  probabilms  estS.  Joannem     mcxc  *.  p        ^^  j^  ^^  ^^ 

confomius  l iftiiliKi  *  secufo  Stti  ^ru  M»«f.  qnando     »  hlIJus  fueruntfundatores 

fmto  taifirofii  in  Rondenanum  tecessit  eHumi-     q  Humiliatorum.   ^.r  i^ni 

•*•*      «*«- "r"  > f?-   **?  * ' ^  "'  ,  ,„,  „ ius  scripta,  sicbreviter  Z 

,,/,„.  .«i  «ita  us  adscriptus,  qux  m  r^    ««  «   '        ^  ^  , 

««Ni  priMMi  Httmtiifltor «ttfcrfw  •     ^       fi  Bi'nnirdn  Reuuht  reltg mm  mn  co- 

quod  tamen  utrumque  etiam  plane  mcerlum  est. 


'/"'"'  '""""  """""/'"'  •'//"m  /'"'"'  "/':'/""'  '    •   "?'  hatitare    communemque  vitam  ducere  i  i              *nde 

MdictinamRegulamHumiliaWum ommodar  na°m  <e         ^  ^  ^  ^^  ^^  ^^ 

tam  ttS.Joanneittii  prxscnptam  esse,  convemt  intei  r^,  Fratres  S.  Bepnardi  appellati  fuere.  Eam 

omnestqui  etiam  consentiunt,  non  nm  diupost  ejusdem  .             rflrionem,   a   S.   Bernflrdo  /■»■.-. ,  /■.■/.'.»»«. 

Sancti  obitumab   Innocentio   III  approbatum  fmsse.  ""           dowc  ^u/flm,  fltiflf»  S.  Joannes  de  Meda 

/«wril  Ift  flttrfine  r.M/,,,/,^  Fidfrin»  /-'—'-      '  '      r/  /N„,,vn//,M  ;//  pfltt/Mta  m- 

&riimt7taCarufii   tiato,   iti  quo  observat,  Regulam  xtiam  ^   jj  nic  Fmtirs  illt,  qui,   admissa   hac   Regulat 

a  laudato  Innocentio  nonnihil  immutatam,  el  ab  alas  Ordinis  dicti,  dicunturfuUsefundatoresprimiei 

Summis  Pontificibusposteaconlirmatamfuisse,  aliaque  ^,  ,,,,/„,.,   Humiliatorum,  quia 

morat,  quse    ejusdem   verbis  Latine   redditis    sub-  ^  ^  seCundum  ai  denique  aoZ  tertium  Bm 

jmgo.  rumaradum  lapsu   temporum  ascenderat.  Conjirmari 

58  Post  verba  num.  52  data  sic  progredttur  :  Pras-  •                     tf  ^^  //;//   ///(    2  fftilona  6a- 

i —_x»a      •        n \«     H.wlinic     nrnnria.     CUIUS  "**                '                          „      .._._..--_     lfu„nli,,t,innii  tln- 


ad  Tcrtium 

Ordintm 
transl  runt. 


avariii  t.erea  constat,   in    Regula   Ordinis   propria,   cujus 


°  ""'    exemplar  MS.ac  bene°antiquum  vidimus,  eumdem     '"' 
;:;:;:(;;:r-  ntum  (diWni   O^ctt   UumilWU'propnum)  expresse 


,  iUertt  asurtt,  Braydensem  Bumiltatorwn  do- 

„Meiiohni* «  '-'«»'  Of**  /--■''«»' 

S.Jow 8«>'< <»•'.'/'■'"'".■.'' "•  "e'T",',-. '",; 


praescriptum  esse  nomine  Officii  Cano  icob  m.  quo  •      M(1(llolani  m  ,ioino  Fratmm,  quaa  deBraiae 

Mumiliati  in  eadem  eiiam  nuncupabantur.  Hincse-  *un'cupatur|  eiuiu)   tum  secundi   [nstitoti.  '  ift 

quitur,  illumjam  antiquitus  approbatura  fuissepan  jj  ?flMrffl««.  Puricellus,  tosdem  Humiliatos  Ve- 

0  ac   Regulam.  quaj  sine  dubio  i-er  Apostolica  /flnen8W^flWJ  FratresdeConvenioa^/atoiftttin. 

Brevia  a  variis  summis  Pontificibus  approbata  fuit.  ^  ^  ^  mM  m;//,  .  ad  Sanctum  redeamus. 

•  v  Noiiiia  monasterii  Rondenarii  a  Sancto 
conditi:  Ordinis  per  ipsum  propagatio, 
el  insigniade  Ecclesia  Dei  menta,  acde- 
mum  Ixstinctio :  e^jusdem  Sancti  obilus, 
translatioel  aepultura. 


Approbavit  illam  primo  Innocentius  III  anno  mcci 
quieam  etiam  tunc  aliquantulum  immutavit,  sed 
quod  ad  Officium  attinet,  nihil  in  hoc  voluit  muta- 
ium  ;  quin  potius  voluit,  ut  etiam  a  Fratnbus  se- 
cundi  mombri  adhiberetur,  sicut  jara  ante  in  usu 
fueratapud  Fratres  tertii  membri  a  tempore.qno 
hoc  membrum  a  Bupra  dicto  S.  Joanne  natum  est. 
ISamdemdeindeconfirmavitHonoriusIIIannoMCcxix 

etMccxxvr.  post  huncGregorius  IX  annd  Moxsxxvn, 
et  Innocentius  IV  anno  mccxlvi,  Nicolaus  IV  anno 
Septembris  T.  VII. 


D 


kxinau  supra  num. 


55  c,    Breviario  ffumiliato* 
44  rum 


330 


DE  S.  JOANNE 


roBE 

c.  s. 
Kondenarium 
fnonasieiium 
a  Sancto 
condUum, 


B 

primatum  in 
Ordtne  diu 
tenwt, 


c 

deindc  clerUit 
tegularlbut 
congr*  i 

SoiiViscl/  I 

cessit . 


Bondenariura  corrnptum  e-  „,,,,„,-«,,„•.„.- 

**• "' ''"'";';:„';;,;%  *.«■•»■«.«■*■ 

^^*""»?»»    "">""''"" 

su.i '-""  ^rr;  •„,  :,;>; »« 

''"'"'''::;;; '*;,,,    ! wu  «•.««■ 

,„„  /,„„<„/.■  ,"*"'•'  '"';'"'" '      !  Bandanarium. 

•"'•"""•■ ;;:;;;;;;:,/'; »**-. 

[„,■,.....'"-"'.«'"'-■''"'"  '"'-■'""■"'''"•"""• 

.;;:,;:::;i;r:-::: 

Jeluncam  latronum,  thorum  it^M^ 
nL  infidelium.  /W  manasfcrmm,   «   M    " 
2»».**»«-***' '•■/-■  /'«/-«  «* 

M  mttwr»  «•**««««  ftai.  Lubet  htc  Jo- 
mum  nuemadhuc  stante  Ordine  scnpstsse  dumus, 
denuo  audm.  Hujus  domus,  aft,  sive  monasteru 
ecclesia  cui  S.  Mari*  et  omnium  Sanctorum  est 
titulus/in  totoOrdine  primaria  est  :  nara  ea  prima 
condita  fuit,  cum  primum  Fratresipsi  sacns  imtiari 
ccepti  sunt.  Sed  et  Praepositus  ejus  domus  in  ele- 
ctione  generaUa  Magistri,  qui  toti  Ordini  praeest, 
ideo  duplex.  habet.  suffragium. 

64   Vt  cetera,  qum  ad  idem  monastertum  spectant, 
absolvamus,  illud  posi  exstincmm  a  S.  Pio  V  HumU 
liaLorum  Ordinem,  landrn  anno  1589  cessii  Clertas 
Reguluribus  Congregationis  Somasckae ;  ecci 
qno(j  ruinam  minaretur,  ante  medmm  seculum  xvn  \n 
ludum  litterarium  subeorumdem  Clericorum  disciplina 
conversa  est.   Utrumque  habemus  m    Talto,   rjusdem 
CongregattonU  ei  collegii  Comensis,  quod  Galliumop- 
pellatur,  <  lei  ico,  qui  pro/itetur,  sesessepe  diclamS.  Joau  - 
ins   puam  scripsisse,  quod  tum  diclum   monasterium, 
tum  ejusdem  Sancti  corpus,  sui  hactenus  possiderent. 
I>r  sacroeorpore  infra  plura  dicemus,  postquam  cetera 
ejusdem  gesta  Ulustraverimut    Ordinem  suum  tam  (c- 
Ueiter  coeptum  sanctus  Fundator  tam   domi  pluribus 
alumnis,  quos  ipsitu   vite  sanctitat  attraxerat,  quam 
fons  variis    etiam    monasteriis,   auxit,    qum    ejnsdem 
concionibvt  accenn  ftdetesmultU  in  locis  condiderunt. 
Certe  Uo  asseritur  in  Vua  edenda  et  Breviario  Hu- 
miliatarum,  tx  quo  sequentia  accipe. 

6;i  [pse  quoque  eum  illia  [quos  in  monasterw  Ron- 
denani  congregaverat)  vitam  communera  dUcens,  adeo 
sancte  et  laudahiliter  vixit,  ut  illms  vitae  ac  morum 
fragrantia  nedum  statim  ad  circumvicinos  emana- 
verit,  sed  longe  lateque  diffusa  sit,  et  non  putuerit 
abscondi.  juxta  dictum  Domini,  Civitas  super  mon- 
tem  posita.  Fuit  praeterea  beatissimus  hic  noster 
Joannes  operibus  misericordiae  semper  intentus,  et 


D 


multaque 

monaittrla 

condit, 


E 


Sanetw  >»ul- 
tos  ad  vlrto- 

lcm  accendite 


DE  MEDA  PRESB. 

nr^cinue  erga  pauperes  Pia  ?estabat  viscera  ;  assi- 
dueque  oraUnnibus  et  jejnnu.  «  pmd.cahon  .», 
vaoan      populomm  animo.  nlhciebat.  qno.  .d  se 

, , ,    ;,    ',,,,,, te.  0,  ori.  a&mhtate.  e,  grat» 

aSman.aetndineexoipiebat..ncandebat,u61n«i. 

S abilidivinia. ,.  ,m„  ut  mul,,.  e,  ,„.l,„. 

K .nm  tota  menus  in.ent.one  convert, 

^leatisqueregnideeideriovehementeraffect.  m 
„ ■„,    eculi  pompas  prorsus   con.emnerent.   Qoe 

,.„.,„,„„.,.  „t  ad   lau-lem  Dei  plnnmn  passn „ 

„ria  per  totam   In.ubriam,  tam  rel.giosorun. 

,,,„„  .„:.„.  sandi. a!ium.  noc  non  per  omnen 

Sre  Italiam,  eo  snctore.  conderenturi   in  tantu 
„tcandidaHumiliatorumrel.g.o.qu«tunctemp 
"erJoannismeritemirificaeumps.t.ncremente.nn. 
[l     totamsesea,ll.ucetin„.„n...mpost   Dom.num 
Deum.aquonmnedatumoptimumetomnedon.un, 
perfecum.  maxime  et  inennrrab.l.ter  debere  fetea- 

'"oo  Evmonasteriis  ab  ifto  Sancto  amditi,  Tmu, 

J   ...  1  ,<,.  ,.'"/""'   C *»»  "   """""" 

Zmerat,<,**i ""'    Cta ;   MS.   «. 

o„/,„„,,  ,,,,„/.,■,„.•..'..."■."-"""""""■•  -"''"'"■ 

,„„,,,,„  „,,,,,,/„,/,„...•".'.''  -' '""  " "" "''"" 

S „ ',," '"'  ■  •'""■  //"»"""""""'   '" """" 

fZeTatt ».,."'".'"'" ""'<""  /"■.""""■""'"" 

Zuerobtrwiere.PetrusPaulusBosc Martyroh,. 

£jMM nsiiuA ,„„„.'S  Joannem,,.," 

,„,,„.s. ,,,„„„/„„,  „.,,."  .■'""",' ■ ■"";■"""' 

„„,,,„„„ ' "" Medensi ,  ""  /''""/;/""' 

;„,,„.,„,, ,  :. bis,  ■etatus,  asseruerata /,/,,■ 

SS   II "'  Vermmia  aunbmt,  de  r 

,  .,„,,,„  «„•:,„„,/„.,'„  egit  .„'  x,"  Wnjjr».  *-■ 

0; Ivtia  eor ' fralmminOpereno, 

S.Nr ,.,/„„„.'.".'. .,■,..'.'-,'■.■"/- 

„,,„„„„,  „/,,„,  ,„/„„,/,„.„,/.■  S.  Joann.s  nostnelHu- 

,,   , „,,:„„,„„„.,/„",•.'"■""""'•  P>-»"™  """" 

Zl  „„„/,,„:,„„„„.•  /,"""  /"-»;;' ,  ';:;:•;; 

S  Joanne I  petaiem  acaenso  et  /«»-'  ^ 

galoenarrat;  nescio,  artsatu ^''^'  Arco. 

67  At  ...»"'.„  '""/»«'  J"cob'  de  V""    o   p  E 

„„„,„, ..',"»'.■  r.„,"'."" '■'<""■'" "'  ■;•"-,,*;■. 

CardiU  Ulustn  .',  B '"■""  — j£ 

,,.„„,.,„„.//„,„/,/,„,/..,,"""""'' (ims-i;;:' ,,,,,», ,,, 

Ecelesia  Dei  operam  eosdejn  u  „'■  ' 

wverit.  Uaque  laudalw  Cardmalts,  qu>    •"'■ 

.,■,»"""-""'■'.'""; '- rr'z; :;  -^  - 

//„„„/„„„•„"„„'/•"'"''••""  "'I"^",l;,  ,„.,„.„,„ 

Italia,  „>  maxime  in  partibus  ^**1»'  '£&, 
et  mulierum,  regulariter  ''ventinm    *^* 
nes   quosHnmiliatosappeltotJ^quo^pa 

tateeta.r,,..,„l..l""-.eUef-^     in;u,,,ls 

positi I  raorumgravitote.et..  """  " 

etoper ..uismagnumostendanthum.l^.e^ 

,,,„,„  Vivuntincommuni  exmagnaparw 

manuumsnarum.Nonen.mmutohabeM 

velpos8es8iones.neccuiquaxnilloruml.cet 

proprium  posaidere.  t  nnctit,us, 

68  O.nnes    Horaa   canon.cas  d.e  Uo  et 
la.cisicutetclerici,nonpr»term.ttunt- 

omneslitterati  sunt.  Q...  autem   Bora ^ 

dicerene8ciunt.sub  certe  i l""'    ''^...wa.aur. 

nem  Dominicam.  debiU  compensation,  a  ^  m 
Sunt  autem  peromnesfereciv.tMeain  f  ^^ 
huius  religibnis  conventn,  fluoru'"  nt.  neccami- 
niai  in  grari  mgritud.ne.  non  man°"«"1'  u,.til)„i- 
si.s  ant  linteaminibusvel  P'u'n,su,un'  iml„,„  assi- 
bus  autem  et  orationibus  ^™^'^  se  atu- 

due  vacantes.  desidiam  et  otn   torp0|nabhon,inibu» 
dioserepellunt.Conversa-autemenrum      ^  ^ 

hujus  religionis  adeo  sejunctm  sunt,  ^^,, 


iongobardia, 
^uor...»  "'«".' 


,„ 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


331 


K  cautelaetdiligentiaseorsuminbabitant,  quodneque  ejusdem  sancli  Ponlifim  cmtitutwm  nm    119    se     n 

1oecclesiyequeinaholoo^osesenmtuo,Mi,,ran,  %uilwqw   Wulrm    ,,    „„,,„,  deemmdeXi       ai-ctw 

possunt  ailoqui  vel  yi.lere.  Quando  etiam  ad  prssdi-  pr*positurit  aUisque  possessionibus,  ou*  in  ea  recZ         *  * 

efttjonem  divmi  verbi  convemunt,  muro  interposito  sentur,  pro  Apostolica  sua  auctoritate  disposuU   Pmm 

a  se  invicem  plerumque  separantur.  Fratres  autem  de  hoc  Ordwe  paulo  latiut  agendum  censui    tum  quod 

eorum.  ta.n    clenoi,  quam   laici  htterati,  a  summo  pttssim    minm   notut  rit,  tum  quia   in  Italia   tantum 

Pontifice,  qui  Regulam  eorum  et  oanonica  inetituta  thruu,  tum  etiam  quia  jam  a  duobus  fere  teculis  exstm- 

eonfirinavit,  auctoritatem   habent   praBdicandi,  non  clus  est. 

solum  in  sua  Congregatione,  sed  in  plateis  et  civi-        72  Cetera  Sancti  gesta,  quxjauca  nota  tunt  oom- 

tatibus.  in  ecclesns  sajcularibus,    requisito    tamen  menlalione  non  cgent,  aui  in  Annotatu  satu  poterunt  sanctusobut 

consensueorum,quiprasuntloci8illis,  praslatorum.  illustrari,    Mortem    illum  peregre,   dum  prmdicandi  Me(ll0lani 

69  Ex  quo  factum   est,  quod  multos   nobiles  et  gratia  Mediokni  degeret,  mBraydensi  venerab.liura  a""°  U59, 

potentes  cives,   matronas  ei.am  et  virgines  praedi-  fratrum,   id  est,   HumUiatorum    d  scribU 

jJJJJJ  cat.onesuaad  Dominum  converterent;  quoru.n  qui-  auclor   Fitse  edendz  num,    12.  Eodem    teste,  corpm 

lccenderunt,     dan.  saeculo  penilus  renunciantes,  adeorum  religio*  illius  mox  ab  obitu  MedioUmo  Comum  delutum\  ibtfm 

nem  transierunt;  aln  autem  wi  ssbcuIo  corporaliter  in  Rondenarii  oratorio  m  ecdesia,  Bexta  Kalendas 

pemanentes,  licet  cum  nliis  et  uxoribus  remanserint,  Octobris. .  .sub  anno  Dominic*  i  mis  ...ille- 

humiliati  et   a  inundi   negotiationibus  abstracti,  in  simo  centesin.o  quinquagesiroo   nono  conditum  fuU, 

habitu  religioso  et  sobriotate  victus  et  operibua  mi-  De  loco  ei  nnno  emortuali  consentit  Jovius  in  Historia 

sericordias  permanentes?  utuntur  hoc  saecuio  seeun-  Novocomensi   lib.   -2.   ubi  observat,  Brayd  on- 

dum  Apostoli  consilium,  velut  non   utentes.  Sed  et  ventum  tunc  temporis  fuisse  tantum  secundi  Humtlia- 

sacerdotes  et  clerici,  fallacibus  liujus  >ceculi  renun-  torum  instituti.  Sic  enim  scribit  •  Decessit  Mediolani 

cigntes  d<  liciis,  assumpto  paupertatis  babitu  Regu-  in  domo  Fratrum,  quaj  deBraide  nuncupatur,  eriam 

H  lari,  prsedictis  Humiliatis   sociantur.    Ipsi  enim   in  tum  secundi  instituti,  cujus  corpus  solenni  p..mpa 

fine  prajdicationis  suae,  dum  adhuc  audientium  cor-  Comum  relatum  est...  Obierat  die  Bexto  Kal.  <>cto-   E 

da,  virtuie  divmi  serraonis  ferventia,  proniora  sunt  bris,  n.illesimo  centesimo,  quinquagesimo  nono. 
ad  mundi  contemptum  et  ad  Creatoris  sui  servitium,         73  Eumdem  annumipsi  emottualemassignai  Fcde- 

solent  a  circumstautibus  quaerere,  si  qui  sunt,  qui  ricus  Cardinalis  Borromeus  in  tsepedicto  epistola  sua,  dts  ItSepten* 

ad  eorum  religionem  divinitus  inspirati  velint  trana-  Breviario  Hwniliatarum  prxfuca ;  sedin  Breoiario  ipto  '"'s- 
ire.  Multis  autem  in  illa  ebrigtate    et  spiritus  fer-     tantum  letfitur :  Vir  Dei  tandem  Mediolani  in  paee 
vore  ad  ipsos  transeuntibus,  parvo  tenipore   multi-      quievit  sexto  Caiendas  Octobns.  Itahabet  Mediolani 

plicati  sunt  valde,  multos  in  diversis  civitatibus  ex  iditum    anno  1754;   nam   in  altcro  Oflicio  ejuedem 


pl 

Fratribus  suis  et  Sororibus  conventus  procurantes. 

70  Adeo    auieni    formidabiles   haereticis,   quos 

titereticos       Patrinos  appellant,  effecti  sunt,  et  ita  potenter  et 

tonfutarvnt,     aperte  f.  audeseorum  detegendo.  impiosetincredulos 

'''uni;      M  ,lmms  s,'ni" uHs   prudei, ut  c. ui viiicunt,  etpu- 

blice  confiiiiduiit,  quod  jam  coram  ipsis  non  audent 


Sancti,  una  cuin  ProprioS.  Baudoliniea  Humiliato- 
rum  Brsoiario  Medialanen&ibutitemtypU  anno  1G37 
excuso,  omissus  etl  locus  emontuatis,  sive  vox  Medio»- 
laui.  De  neutro  tamen  dubitare  nos  sinit  scriptorum 
cum  fitti  edenda  in  eumdem  locum  annumque  obilus 
ipsiusconsensio.  Contra  dicmdubiumfacitlaudaia  Vita 


comparere,  multique  -ex  ipsis  errorem  suum  cogno-  edenda,    quod  dies   xxvi  Seplembrist   qui  aoeteris 

scentes   ad   Christi   fidem  reversi,  ipsis  Fratribus  scriploribus  pro  ipsius  emortuali  ttabetur,  in  hac  ejns- 

conjuncti   sunt.  et  ita  facti  sunt  discipuli  ventatis,  demdepositionimisepultursinsuaRondenariiecclesia 

qui  fuerant  magistri  erroris.  Hi  autem  acrius  omnes  h"'l:t'  assignetur.   Verba  aceipe    Sacerdotes  et  clenci 

notas  sibi    vulpeculas   capientes,   et  cognitis  sibi  et  alii  fideles,    qui  sanctas  reliquias  fid  est,  corput 

obviantes   erroribus,    proprio  gladio,   more    David,  "'"""    ''"""""''  '^^«lij.nf     Hicmoc   «Ki  * 


collum  abscindjmt  Goli©,  et  tamquam  fortis  mul.er 
Judith,  cnput  obtruncant  Holpferni;  et  incidit  ini- 
mious  in  foveam.  quam  fecit.  Haa  CardinalU  ille 
ante  medium  seculum  xm,  ut  duci,  de  HumiliatU  mi 
(  tempom  sane  perhonorificp,  ec  quibus  pauca  juveril 
obsei  vasse.  In  primis  inde  liquet,  s.  Joanneiri  de  Meda, 
dum  pernovam  institutionem  suam  clericatum  w  Ordi- 
nem  illum  invexiit  veterem  tamen  morem  victus  labore 
manuum  comparandiservatum  voluisse.  Liquel  secundo, 
e.tiam  post  ejusdem  Sanctiobitum  perseverasse  primum 


'  i.  e.  ipsi 


s  Mediolano  ComumJ  deferebant,  dignas  sibi 
exequias  expleverunt,  et  in  suee  canonicae  oratorio 
sexta  Kalendas  Octobris  honorabiliter  condiderunt, 
sub  aiino  Dominicaa  Incarnationis  miliesimo  cente- 
simo  quinquagesimo  nono. 

~\  Secundum  hsec  Sanclus  certe  uiio  aut  altero  die 
cilius  obiUse  dicendus  est.  Consentiunt  enim   passim  autsattem 
mnes   cum    Vita  MS.,  Gomenees,  auditoS.  Joannia  ^'tl^'^ '.'"'' 
obitu,  Mediolanumaccurrisse,  ut  ejusdem  corjnu  rep&- 
terent,    Comumque  defenent.  Dislai  autem    Comum 
Mediolano  ui  minimum  viginti  quinque  passuum  nnl/i- 


e.tiam  post  ejusdem  Sancti  obitum  perseverasse  primum  Medtotano  ut  mmimum  <,,,„,«  yHMVW  p».  ««.«- 

Humiliatorum  Ordinem,  eorurt  sciUcet,  qui  in  habitu  &«*■    Ecquo  igiturpacto  credemus,   uno  eodemque  diet 

nodesto  uc  religioso  in  privatU  suis  xdibus  cum  more  </""  &****  obiU>  """"s  <7"5  ni"l'"u"  Cmum  >"'rla' 

Uberis   ac  familia    mum   ,/  ■foml«*  *ihi  »it»  ««,««  (offli    Comeuscs    Medioianum   adventsse,   ejusJemque 


'"'  "'"icOrdo 

W<  In  viris 
Wttnctusest 


*"  »«•  Mcrw   \x.\  A.pnus,  55  i  uommentarn  />r<rmi     »«/»  u **w" r~-  i,         i 

«■"■,„„„  s.  /.,.„.,  „,„,,„,„  ,,,.  OrMn,  rrzd.Jon.m,     pro  wa  <U  majot  anttqua»,  pro  aHe,„  pl „  smp- 


qui  eos  etiam  strenncoppugnavit,  elUb  iisdem  martyrio 
affectus  est.  Ceterumsi  HumiliaU  in  suarum  manuum 
opera,  a  saneto  In&titutpre  suo  tam  benecum  clerieatii 
tociata,  semper  perstitissent,  haud  dubie  necesse  non 
(Uisset,  eorum  Ordiuem  c.rstitujuere ;  cum  S.  Pittt  V, 
w   ejusdepi  cxstinclwnis   Bu/la,   eorumdem   iu  malo 


torum  consensus. 

75  Tattus  cap.  20   Vitm  ex  antiquo,    ut  inquit, 
ffumiHatorm  Breviaritrqimdam  seputtwa  adjvheta  mtumba 
iinll,llt  (/,  pfe!  VUd  MS.  ei  hodmnum  moniahm  ^™*™^ 

Breviun»»'   m»i  viemwerunt.    SiC  autem   SCrtblt,   Ud   deposlluSt 
Verbis   ttalieis:  Fmitis  exoqmis,  corpus  Joannis  in 
obstinationis    causam   Tanc~aliejet7qnon\*m  "oti'o""et     segregato   loco   depotitum   fuit,    donec   Jlu.u.l.at. 
-eaidia  nimium  assneverant,   Bdtia  hmc  Bulla  est  i     Kondenarii  arca.n  ipsi  e  cand.do  mannore  con^  ,- 
Laertio  Cherubino   tom.   2    Bnllarii  Romani,   inter     sent,  in  qua  illud  anno  subsequent,  fut  est,  Chrt* 


DE  S.  JOANNE  DE  MEDA  PRESB. 


AVCTOBE 

c.  S. 


VK  D  •  in  hnrto  ejusdm  collegii  mdificart,  eodmque  a, 

6  vx  rnnt    nrout  in  antiquo  tn  nan     j  inillo  peragi  potuermt.  Cum 

illius  Ordin.s  Brev.anc leg  t  £  decim  ,  sua  .»,«  •» !/  ?         M(w  ,„,„,,„  ,„  ,,„„,„.„ 

eorpns  post  menses  octo  et  d^n   ^  ^  ^  „„„,„  m  t,  dei 


D 


n  /Kiif  it'«*^  r*"  • 

,„(UW  ,«„/.  <tec«tu«i  (Wt,  «<  eHM  eccfc n  stadwia 

_„„„„   tcto/«  „>„„"'„"""■     „>■/„„  «nw  S 

Cmie  «*«■  w / * '"'  »ra  *2S  "* 

r«n.»«/«!«M  « " («»,«1  "/-I«""' 

MmNMi-  Stabatetiam  al  are,  cuju.  p.ulo  ante 
^inimue.eedommnoderel.ctum.quiaiueonon 

"ebrabatur.  Sub  Ulo  vereu.  chorum  i  .eebatur  arca 


anno  I 


corpus  post  menses  octo  «•■«  b  allllI , 

sepmtura  incorruptnm  "P^^Uocat.  fuit.  et 
principe  ecclesis  versus  cl -     »  jpMUS 

in    ejusdem   operculo S.   Joann»       ■  Ucet 

statur*  «quali.  .nsculpte.  u U  bod   J  ^ 

sub  ara  sacrae  domus  La»»1»»"   '        '    ex  iflfra 

**  ***T  £  aSKS-  transbuum     ■^JS^ES^ **" '  V  "— 
dicendisenuqunm  .11 «  eep w  J        ^^    mermoree etBg.em^      p  Humiliatornm 

' ■  «"0,m    '„,„„,  ./„/,„,  ,.../  in  tempor*  a    babrtu  reterena <£    J^     ti      eretur>j(lm  alio  trene- 

"'"'""  "  '"r  '    "  ,    ,„  ******  numrato :    eum  Ordo  ■ .  B . jno  v         *        creue,Kint(  iUu(1  in 

,  vi    Ecclesia,  Rondenarii   per  m*£    ^ojoSu^m, 
S  ,em  Coxiam  violalio  :  sacr.  corpons 


tinaturjiuif 


recognitiones,  e«   posl  separatas 
rq!JsabeoWias,adnoyameccLe- 

siam  iranslatio. 


B 

Ecdrsia  Bon- 
denarii  nb 
exundunu 
Coxia 
anno  ICO". 


ara    nsertam  leueuat. 
70  Oportebut  igitur  magnam  tabulam  lap.deam. 

tsi; «-  «-A  ™  rat  mus ", 

s  imus   Lazarus   Caratinus  repfecopu.    C « 

i    ,";  secro  corporc)  verum  esset,   oognoscere, 
qulJ  ,,/,   «wr o  ccrp    '     ui>  areamque  amoveri  el 

S,   ,v„S  JonnniscorpWr«copniIttmrfadeKen.     ideuque  jus.u  aii  ^^  man,htu„, 

fCuwxviiS.Jonnn.a  ,      „,,,.,„,,,s;,„,n7mS     »perin;   quod   et  ex^ecui  mpedimento 

;,„',,.;,,■, ',,  ,„■■.—'■—    -.■■■■'-■  «    ''',a'  ,.":,"   fuere  Jcnnos  Muris 

52-*j*- i::-';:::;:;„;;::; 


corpui  Sanctl 

ln  /,/,„/,„ 

coopw/um 

a/yua 


:;;„„,,,,,,.-■,/„,/,,■/■■„„ (oex//a/.c« 

;:,,„■,.,,,,,,/ /■■■■, ■'/''""•■'  "■''"""■'■''• 

c    :,,,, ,://,„,„/■,/■,,"'■-■/',„'"' "'"• 

:,,:,,,  ,*P,  „' » ■  •■"„""""■""""' 


,,.,„,,   NlC0lau,    ™*»,    dictoepi8CopofamiHari  . 

;,;;:::  :;^:-;  mm  sL  mag,,, 

s£ - a-csa-aK 

rm^Te.mdem  a S  »   -«- '  '»"<>- 


"/;      '       '  ,„,/   h„hi* axundationis  mar-     "*</«'    fl(t  XXI"  /J/:        ._  r^;,u  oi.«.t..  sed  hmiV.; 


«//,/„  1636 
reperltur, 


sordilnis  ojh 
plctn  et  dcber- 
ta  mam 


iithrtt.     tiltjue    /i«    lu»"^-    

,„,,,, „/.■„,„„,„„/,„'.'„■/"-■' ''"'."";'»"'- 

„„„,:„„>„, /„„«„  "'„" '""""'  „"■"'"'"/"- 

Ir»wutei,.H«in?tt.ttnai.c«r««crant,«e«ttcncmo- 
nwnentum: 

,-1|Hv    OMNIUM    «TATIS    NOSTR-B 
m  jjoMAjj    COXIA    REPENTINO 

EUln-M     IMPBTl    .    UASQUE   «DES 

;,  Bl  xm    I   ■'."  B   METAy 
,Nlll,  VM    AQUA    LT    LUTO 

n  LEVIT    ANNO    DOMINI    MDCVII. 

,,,,,    xiv.    OCTOBRIS. 

77  Ex  eadem  inundoUom    ecclesia,   quam  humili 
locositamfuisseaitj^caffectae^e^utejusverbis, 

:    ...  M.i-i  S    .innnnis 


etdiebusdecem  ,'„„""■  imm„ 

.*  ::r:"  :»„r> 

Sancticineribuscommixtu.c "*^J~" 

„„„,,„„  demis.usesset.  Nullus  ^cZevZy» 
qmieiUi.dubiteret.sedomne.p.rrtercumep^ 

Slae  venerati  fuere,  prn  certu  habente., 

■i"""^"1""  "•:•"•':,:        ' io« 


/,„„.„ ,„,,,„„./„■'■,'/.'■■""„'/"'■"'"'";""'"•■  f ;-'■ .  r     .    ,:  ,, t...si. • 

„,„,,  9tabal  sub  ara  mnjori  »rca m  S.  Ionnn«    ;■„,  /„„„'■„        ■  'hs  „,„,„,„,  , 

.  depositnm   e»t,    unam  ulnam  elevato  ab     ,  ersuad.  bal  non  so  '  rum  Ptian, 

Afto.it  1«  no lo„,l,„„ B?d  m      m.b,  emqu.  •    ■  ■      ,,, 

ean.de vem  prateree  uncus  nltam.  atoue  ipsen.    dem  etng.      scul pta  m    P  ,lkvs  sU 

aitaris  ...e..»am  operuit.  Sive  iam  tum  operculum     prmterea   magis  secur  „„,,,.,„„,  ' 

, itete. OTi.areUqn.t bafueritWutum,     „,„„■,  reperissen  '  * ^berfntnr. Contie  ■ 

riveaqua,   mnc  emolUta  oalce,  .ibi  viam  t nt,     ..ne  om...  dub,  oP.u.u ilu    .     .  fei..ali 

^insepmcrumpenetravit,et4dvect.mlimicopiam     hmcmventio  d.e  xaa  Apr.Us,  qu 
Cnmnretio8isS.ncticineribu8  0ommiwuit.Nemoid    anno  «noMxvi.  ra™finus  pretiosum  cor- 

adXeUui.  o s  oollegii  inquilini  d adendo        81  It^ue  tilu «^J^vU  Frs 

tam  hroho*.  quo  detineb.mtur,Mtagebanti  verum     p«s  ...   n.edia   aqua  jon*p  cat    .  ^ 

p6.te.in  inventionerco»7»r»;  patuit  temerar.a  tor-     caudatano  su„   e,    p  „  „„„„1^,1,  >„ 

«ntis  inveio,  c .dl aqu. gnam   principa-      unc  tempon    ^  '"    ;  '"  "     s),  ;„,„,,  „ » 

lium o..i pwtem  tegeret,  '■„,■,„•  23pcr,ii  I ■'„'„,    d.cta  o...  «^f*^'J2  YOt,„„^.  emnnda- 

«,.,,„„■  ,//„„•  ,'„ >„    / ' ■„'■■■•'■••.      vulganter  |'„„/««  ' „  "  "  ™*™UT  et  officios.s- 

,,.„,„  /.„.„,  sa«i,  a/iicauc  tordiiu  -/„„  adeo  r./crtam     rent.  Mandatum  hoc  embo  a.ug  episcopfl 

„„,  „/,„.  ■„„'„  „'„,/„„  o»por«afwiM  mognz     sime  exsecuU  sunt;  demae  v      .  or!00bduc- 

,,,,,,„.,  ,„a„„l.,.  |„,«,„i,  a«*  ,„„„„„  ,„„to;„d.-     jubente,  •^»i^f^Mr!",\^cf'      obserat. obs.- 

«.».«(.<. ,  ■/ '  '/„„  „■''"  „'»""«  »"""„''«'•  tara-  1uie  P°s,,ha:C  6X  r^mnosito.  don.ino  Pet» 

78  -V„/'„  ,„'„ '„/„•■■  ''•'"/,„„',  «andcm  anno  1U38     gnataque,  ac  demum  patr.  l'r*P        7V/a««''Jtra'i'ta 

«^iumctt  laeeHnm, .»  modnmMcra  domu^  LauntMx,     Franc.sco  Mo.a  (posimoJnm  0pwoj  Cait. 


,.,  ,„,„■  "■ 

„„'„  *  ■■- 

■•■■«'"" 

'"".«• 
,„,■,„»»*■ 

lur. 


.. 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


Al CTORE 

dono  <landiit 
tilt.  n  iiliuii- 
be '  uicltua. 


scopo  reco 
jniffl 


iptionera  insculptam  exhibet  : 

Divi  J « <  \ n  , i <    \   Meda   Primi  Pre  byteri, 

i  i   Ri  i  ormatoris  Ordinis 

Htjmiliatorum, 

bujusque  quondan  '  oenobh  fundatoris 

Ossa  \  L.\/\iim  Carafino  Episcopo 

Novoi 

Reposita  Ogtavo  Idus  Jinii 

Anno  mdcxxxxv. 


,n  ihvc.a  ck- 
vrtssina  de- 

puninitui  (t 


UUI  1"-"  i"    "'     " 

tana?  *  lUiiu  scilicet,  quam  ad  imitatwnem  verse  domus 
Lauretan&a  Comensibus  clericis  R  is  congrega- 

tionis  Somaschte  exstructam,  superius  diximus, 

g2    PretiosuiD    corporis    S.    Joannis    depositum 

,imiur  Tattus,  laudans  Acla  collegii  suiad  annum 

^Smsaera      i645)incubicuiopatris  vicepraepositi,  cujus  custodiaa 

osso.abepi-     a   ntjXre  domino  Petro  Francisco  Moia  commissum 

'        fuerat,  annis  novem  et  mense  uno  privatim  asser- 

vatum  fuit,   se<l  absqufi  ea  veneratione,  quam  talis 

thesaurus  merito  exigebat.  Multi  saBpius  desidera-  Sacrarum  reliquiarum  recognitione  ac  repositione 

int,  ut  hisce  sacris  reliquiis  antiquus  suuscultus  facta,  earumdem  translatio  in  proxima  Pentei 

redderetur,  cum  tandem  Domino  Deo  placuit  audire  festa  decrete  fuit.  Sui            Vattus ,  moa  omnetn 

preces ,  justaque  desideria  Sancto  devotorum  exau-  "i"''1""  <'""""  ****  <  ":  <  quantum  temptnis  angustis 

dire.    Erat  Mllustrissimus    Carafinus    religiosissimi  patiebantur,   insignes  apparatus  fierent  ;  cumque  ea 

animi  vir  in  gloria  et  honore  Sanctorum  hujus  sua  solemnitas  in  cathedrali                              episcopi 

dioBcesia  totis  viribus  promovendo  Deus  itaque,  qui  P™  concione  publice  prdmulgata  fuisset  ,  magnam  ho* 

sacra  obsequia,  eximiis  virtutibus  merita,  Joanni  m"""n  multitudinem,  non  civium  modo ,  verum  etiam 

B  renovata  volebat,  illius  mentis  oculos  aperuit,  pec-  ■•  <''  ndnit  circum  locis  ad  eamdem 

tusque  accendit,   ut  Servi  sui   memoriam,  velut  concurrisse. 

eclipsi  obscuratam,  ex  oblivionis  tenebria  in  solarem  86  Positum  erat    verba  denuo  Talti  sunl    sacrum 

luccm  redu  :ere1    Hic  ergo  consiliura,  quod  de  ipsius  Mud  pignus  luco  cminenti  in  arabeatissimae  \  i 

reliqni.s  ad  sacrum  saceUum  B.  Marisa  Lauretanas  continuis  tribi                                           quo  tera- 

transferendis  conceperat ,  cum  dominis  administra-  pore  magna  cura  pietate  frequent  ibatur  a  nobihbus 

toribus  collfgii  communicavit.  Plebe"s>  'l'11  a  sacra  *de'  v,'k"  :i  novo  Daradlso; 

83  Erant  hi  excellentissimus  dominus  dux  Fran-  ubi  be                               I        mtur,  aon  poterant 

ciscus  Gallius,  dotainus  Alexander  tucino,  ecclesi*  avelli.  Decretum  fuerat,  ut  S.                           cum 

cathedralis  ca licus,  dominus  Aiexander  Olgiati,  supphcantium   agmine  solemmter  circumferretur, 

doctor  collegiatus  et  civitatis  decurio,  atque  memo-  amequam  in  veteri  sua  tumba  reponeretur    ra  qua 

i              p«««/>«;,io  urtWi    <\\rt\  rnllprrii  i   iid  depositum  fuisse  dicemus  ;  verura  id  justis  av 

ratus  pater  dominus  Gregonus»  tsolzi,  aicu  couegu  i                                                            . j 

""        ,r            „,      *c      in^.nic  nnnuK  pHiuii  caus  s  factum  non  est.   Apparatus  tamen  ingens  ac 

prajnositus.  Verum  cum    b.    Joannis  coipus  ctiara  <'               .                •    „„ 

\          t              v,    «  **i    ;n  Mn«fl  nWPAtA  lnopppt  sumptuosus  M.pple\  it .  lianc  caeremomam,  quaj  in  ea 

tum.ut  supra  dictum  est,  in  capsa  oDserata  jaceiet,  .  p 

neque  haec  tam  pretioso  monili  servando  digna  esset, 

episcopus  amplam   arcam   cupressinam  fieri  jussit  , 

eamque   interius   panno   bombycino  rubro   vestiri. 

Hisce  factis,   indixit  diem.   quo  sacra  ossa  denuo  ^            ^oanue  ^railiano  Cossali,  etdomino 

recognoscenda   essent,  eaque  ipsemet  suis  manib  s  Mn>,  dommo  Joan 

sigill                      c   capsa.   et  corara  admmistra-  Pr -  A    >                             8dictamarcampopulo 

tonlmssupran.en,orat,s(s,excellent,ss,mun^  K,ixir:,;i  ,,,,,,  deind    „  veteri  S.  Joannis  tumba 

c  tunc  absentem,  exceper,)  magna cum  ■rxerent.a ^in  beneam                                                          ^. 

P^paratam  arcam  transpi  suit     ontigit  toe m-  g«  J          J  a „„         iri. 

gnitioanno  mdcxlv,  die  xxiv  Maji,  ,n  vigihaA  cen-  tec^  ne      p^                ^     nmils  ,.I10vataCorai 

si7*  ,D '  •    '""1   incredlblh   rXtfvostti  es"glo„              nis  apud  civ tros  meraoria, 

collegn  praasertim,  cujus  sera  «P^/6^^  !ui  ;dum  sacram  domum  Lauretanam  invisentes, 

c.v.tat,  somtus  solemnissime  dederunt     o^amdiu  - 

tbat  ea  sacra   functio,   ad   quara   pcragendara  genua      *                    ^                              tuqufl 

Lrarium  Blectum  1,,,L  hMhutum    obseouii   sui  solvere  Sancto,  ipsis  tam 

ra«us.  Perseverant,  11191111,  hodiedum  in  rehgiosa  B       ^                 .   i;     ^^   quan]    , 

bservantia  varia  nrgmum  Bumilial              ■  ^                P            exhibuit|  (lum  in  h;i(.  m0] 

nasteria  .  tam  in  Comensi  diCBcesi ,  quam  in  arcn  -  ■                                                            iih  ;ilrai .: 

dimcesi   Mediolane,                                          —  ^~S    colitur  die    cxv.   Septembris.  quo 

auditacorporisS.Joannisinventione.ahquasejusdem  v    g              ^^      _  feria  tertia  Pentecostes  in 

reliquiasproditandisecclesiissuisvehementerexpe-  mg                              maB  translationi  ,  cujus  inde- 

tierant   Eajdem  omnes  patronos  potentes  adhibue  bmc  ^        J     F        ^  ^  posterig  in„lsU1:i 

ruut,  ut  occasione  translationis  spe  sua  i rentur,  iemk      ^           ^  ^^  _ 

sedjustis  de  causis   non  omnes  exau.lita^  fuerunt.  e^  ^   [^^.  s  Ml  1>v  .   pr,mi  Ordinis  Hdmi- 

Tria  solum  monasteria,  quod  optabant,  impetrarunt,  prbsbyteri  .  et  ri  form  ltoris  .  hujusqub 

videlicet  S.  Catharinaa  Brerense  in  civitate  Medio-  liai  »           00NDAM   C0EN0B„  pundatoris,  ex  bo 

lano,  S.  Ursul*  Comense  .  et  S.  Catharin*  Luca-  «J™^  sepolcHro  paucis    wti     ,> 

nense,  quorum  monialibus  tres  costa)  donatae  sunt.  T0              [0R1  TEM,  L0|  DIRI  I  RBTI  R  altare, 

Quarta   quoque    (costaj    ad    iteratas    preces    et    in  ^    ^^   ^                                ^    Carafjnus 

gratiam    ducis    Francisci   ^n//»    ^"/""    "'^""•"'V  ^^^  n070comensis  MARMORi  SUO  restituit,  bt 

exerapta  luit.                                          .  8UB  Hac  arca  uosor.f..              COLLOCAVIT  VHl 

88  Heliquura  corporis  ,  prreter  oss'culum,'  q"°"  )\m  ,NN0  MDCXLV.  Huctenus  Tattusdesacricorporu 

cum  bona  episcopi  gratia  in  administratores  aliasque  un     -                                                                 /rflf|$_ 


Bltll    ni 
'iiiiilm 

iii  ii  iii' 


BUIUIIHIUJUO       I3UIIIIIU1H     II»""     M«ll  vwvu.-a.|      -j„__ 

solemnitate  unice  poterat  desideYari.  Vesperi  feriae 
tertiae  Pentec'  im  solitam benedictionem 

illustrissimus  Carafinus,  festivitatem  terminaturui 
aavrint.  Post  adoratas  reliquias,  assistentibus  pa- 


'nri  B. 
U  V.  in  ec- 
clesta  n 


oliquot  reli- 
yulls 


334 


accipe. 


DE  S.  JOANNE  DE  MEDA  PRESB. 


1 


Sanctui 
,juo  pavca 
tcripta  sunt, 

•  „  mda  '-"- 

tut, 


VITA 

Auctorc  anonymo,  Humiliato. 

r,  ms.  Comensi. 
w^tametactusbeatissimiJoannispresbyteriscrip- 

1 TV i;atia„,imrlorofutdeexccl.om.ttarur 


edificato 
propi  < ""'  '" 
><  rto, 


.  briatu„    ad  reddenda  pietatia  germma  efficeretur*   D 

translatione;  ntinc  Fitam  adn.olum  vittose  scrtpta  ^  ^  quippenon solum vicinos utriusque «d^  .  eaici 

verum  etiara  longereraotos.  pene  peromnem  Italiam, 
mnnifica  pradicationis  efficacia,  fama  divulgante, 
attraxerat;  ut,  Bicut  ad  alveare  melle  refertum  apes, 
ita  ad  eura  confluebant  populorum  examina  ,  ex 
quibns  non  pauci  ejus  consolatione  potiti,  procellosi 
hujus  mundi  fugientes  naufragium  .  obtinuenmt 
portus  tutissimi  stationem.  Alii  vero  ex  ejus  docu- 
mento  BBdificati,  ad  propria  revertebantur  loca  :  qui 
aliqua  molestia  foreul  attriti,  melliflua  ejus  visione 
refecti    magno  tripudio  fruebantur. 

«J»  w  —;;,;";,'  ::::•„;  arKTS:  S£w*  m.,,.,, m « « ta  ^ 

*"■  SP1"108  tsa  '  ,i    ,  '■  «rito  mei  inardescat .  ipsios  ccgregi nis  ommum  fratrum  soo.orun.que,  „ 

cat'   e'   T;  '       ..  ,  r  i.atis  valeam  ipsius  cupientiun.  Regi  glori*  d mre  Bnem  usqua.m 

'l,u,"",:i>  '"'"  ""  ,;  ,,.-,,  el  laudabilia  mira-  Humiliatoque  Ordine   prmoipatus,   in  quo  ab  lpso 

"°stn  T'"  ,",„:„:,, toraadaunu-  tempore  huc  usque  Christi  al ,  tam  v.rorum, 

,,,, .,.cr.ptur*  rad ,  •  '     i  .;|.M.Mlii  ',,  „ ,. odici  conferentur  *ter». 

' ;"'""";'';;;;,.,,,,,.  II.H^.Ii.Virex      ta„dem„|  ■noenia   po.ee.sur..    H.c   nempe   ,„uU, 

'™8  *""  p  ,  ,      „,  ,„  quodam  suburbio  .     odorantes  odor. ijus  suav.ss.mac , n  quam 

«tanon  pros   "■"■'  u.  Lanensis ,  ionge     fervidus  in  prmdicationis   opere  desudaret;  quam 

"'"  T         ,(•,,;■  miutus  de, ProP-     effl  :a*  in  a. arum  lucriflcatione  esset; mata- 

to,  „„,  a  nv„ ateCuu,  ana  »     ■  ■      F_  coaduMndis Religiosorum caterv.s,  sedulua  E 

.  tempus  de   .      ,  honorem  ,eterisque0rdinisHum.l.atorum.n 

w™  b8.8'8,  ",;:;.,.' ,„- „■■— •  „-.m,"„,„-,i>„„-,i-i^ ■««•"»* ,ore 

1"  ' in!  ".  ,|  ..,„,.,„„„-  rutilaveril  Bo-  omnes  civitates  el  multi  pagi  Italjm  Rel.g.osorum 

'1U,,'UM,",|  '"  T         ,.',', :    „  "rtutem  usque  d  residentia   decorantur;  huic  smculo  renu mtes, 

"";-  Ve  ;,",'",;,:,.s      !,,,■,,„„■,,,  exee-  jejuniis  tf  eleemosynis.orationibus  ac  laboribus  per- 

nabl  um  e  eanct .  ■  P  JJ^       divin„  cuUm  famulantur. 

cuent  vrtutum  ins.gm.s.  m»         1  .,  u    |uippe  ,.st  verbl8 exequ.. 

ptor mcun, tare  neglewt  e.  v  ,l„i„.„,li,„,    nim.a  prolixitate  „ 

.  2  p« ,      „;',;,;;.;:;,;;; ;';:       ^  U „„, » — ' ' 

■' "■"■■  "        ,.,.,;;  s«us  utriu  que     operum,  qum  sunt  prs  cipua  vel  pretiusa,  , lum  » 

rel " '""""'""^  ,:.,.-|„„„„,s  ,„•„-     supernm    remunerationis  contulerit    prmrogativa  - 

P«-nos tquoquecognov.mus, ^P^     J^^  ^  .^^^  ^  .^,,  ^  (lisso,.el.e,  ct 

fastidium  generantia  praeterire.  Prsefata  itaque 
canonica  i  erattunc  multa  venerabilium  fratrum  ac 
Bororumadministratione  referta,  et  qnanto  iPsi mter 
catervas  populorum  honoriflcentia  eelebrabantur, 
tanto  desiderio  accensi,  coelestes  magis,  quam  divi- 


9 


Su  ii  „„,„< 


videntiaannuente.evidentiuscopiosiusvestudebimus 

pare>   [gitur  prsfetus  Joannes  bonas  indolis 

lCcipereexemplumChristietcrucemsequi, 

quam  mundanis  deliciis  nutriii,  attendens  illud  : 

«  Totus  mundus  in  maligno  positus  est;  »  pervenit, 

Dei   eratia  duce  ,    ad    civitatem    Cumanam   penes 


npi    cratia   duce  ,    ad    civitatem    Lumanam     »cuw      taaw  ueamonu  «^..v,  ~~~~ -a        , 

emsdem  nv.tat.s  muros ,  secus  numen  CoxiaB  d,  ac     tias  terrenas,  appetebant.  Revera  cum  non  essen 
'"    '  !.,    D^Ann»;„m.iKinnAfl(l     m„itnm   divi.iis   t.mnoralibus   cumulatl,   de    rebus 


m  ii «- 
mtllatorum 
Ordinem  in- 
ttltuU, 


tMUSUClli     wnv»»'«     • '  , 

queu.dam  locum,  vocabulo  Rondanarium;  ibique  ad 
honorem  beatissimaa  Mariea  semper  Virgmis,  om 
niumque  Sanctorum  ,  oratorium  erexit;  cellulas 
quoque  parvissimas  construxit,  ac  deinde  catervas 
tam  rratrum  ,  quam  sanctimonialium  non  modicas, 
sub  regulari  professione  degentes  ,  pia  charitate, 
discretione  benignissima  congregavit  <■• 

3  0  quondam  sterile  et  luctuosum  ,  nunc  fertile 
Bolidumque  Rondanariuml  Olim  vepribus  ac  sali- 
cibus  obsitum,  nunc  vero  fructiferis  arboribus  tecun- 
datum,   vineisve  uberrimis  speciosural    Gaude  et 


citrque  sau- 
ditatc  el  di- 
itni  verbi 
pradicatione 


multum   divitiis   temporalibus   cumulati,   de    renus 
transitoriis  non  curantes,  immo  potius  cum  omni  (    (    ,||;ro 
studio  celibem  vitam  attitare*  satagebant.  Quodam 
tempore,  frugum  terraaexistente  sterilitale,  contigit, 
Yirum  Dei  pro  utilitate  ovium  sibi  coinmissarum  ad   ^ 
suurn  horreolum  devenire;  ut  vidit,  in  sui  conventus 
necessitate  bladum  k  deficere,  et  unde  emeret,  pe- 
cunia  privaretur,  versus  partes  Mediolani,  a  pro- 
pinquis  et  amicis  petiturussuogregi  indigenti  mutuo 
victualia  disposuit  arabulare. 
datum,   vineisve  uberrimis  spec.osural    uauae  ei         7  Etcum  deambulasset  non  multum  longe  sta  w 
letareinimmensocordisjubiloigratesincessanter     octo,  ecce   quidam,  ipso  ignorante,  se   ei   o  ^iuam 

Domino   referendaa,   qui  te   per  talem   et  tantum     contulit,    quo    tenderet,   quajrens  :  ^mim       ^ 
Patronum   scientia  magnitica  s.d.limavit,   ut  ejus     ignorans,  quie  esset.  et  quare  eum  »MW     . 
patrociniis   pcrfruaris.  Eras  quondam  speiunca  la-     causam  itineris  denegabat.  Sed,  quia  lortiwi ■ 
tronum,  thorus  incontinentium,  domus  infidelium  f,     tit,  omnia  a  Praasbytero  I  impetravit.  Quo  co     ^ 
nunc  es  domus  orationura.  thalamus  continentium  ,     obviator  tantam  pecuniam    ei   largttus  est, 
palatium  hospitum.  vero  Hospiti  famulantium.  Erat     conventui  valeret  alimenta  uberr.ma  adipisu  ,  g 

itaqne  Joannes   memoratus   in   pauperculo    degens     credimus,    ipsum    angelum   Dei    foie  m.  M* ■ 
victu  ;  verumtamen  semper  extitit  in  eleemosynis     sublatus  est  ab   oculis   ejus.  Reversus  gauae  ^ 
largus,  in  vigihis  sedulus,   in  oratione  devotus,  in     fratres,    cmpit   ets.    quss  in  via    acCldera'   '        m 
doctrina  prajcipuus,  in   sermone    Dei  paratus,   in     tiare ;  et   cujperunt  collaudare  Dominum,  DO 
conversatione  sanctissimus,  in  charitate  perfectus.      omnium  largitorera,   qui   tantam   gratianr  p         p 
Nuraquam  invenit  in  eo  generis  humani  inimicus,      suis,  quod  ejus  plenitudine  eorum  inopia  iug       ^ 
necquodfraudedeciperet,  necquod  eum  simulatione     Et  exinde  Dei   afrluentia  mediante,  huc  usq 
fuscaret.  uberrimo  victu  fuerant  assidue  perfruentes  ^ 

4  Sinceritatem   mentis  vultus  serenitate  in  om-         8  Vidua  quaedam  paupercula,  audiens  de        ^  (    ( 
nibus  demonstrabat ;    pieUtera    sui    clementissimi     simi  Viri  sanctitate  et  largitate,  quodam  die         ^  ^.awnf* 
cordis  in  lenitate  eloquenti*  declarabat,  quandoque     cursu  ad  eum  pervenit;  cum  roagna  mstantia  P  J 

quisquis   eum  audiebat ,   corapunctionis   rore  ine-     effundebat,  ut  aliquantuli  olei  liquore  ejus  m    o^ 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


333 


i 


,1110 


repcrit 


/n  lacu  CO- 
maisi  cuvi 


V 

1  '■ 


i.  e.  ipsi. 


r     «ubveniret ;  sperans,  se,  qu&que  postularet  ab     ribus  diebus.  Appropinquante  hora  exitus  sui,  quo"   r> 

"  omnia   impetraturam.  Tunc  Vir  Dei  precibus     dara  dolore  ac  interiori  inflrmitate  correptua,  coep  I 
^  i  '    annuens,  continuo  ejus  cellerarium n advoca-     acriter  segrotare.  Circumstantibus   tantum  Fratri- 
V1      licens  ei,  ut  plenarie  de  oleo  viduae  erogaret.     bus,  animam  suam  ccelesti  Viatico  parans,  ab   isto 
n  '    "ndicto    respondit  ei  trater,   dicens  :  Doraine     seculo  ad  siderea  sedilia  convolavit  Cujus  obitum 
♦   >   non  estoleum  in  domo,  ut  pauperculra   sub-     cognoscentes  non  solum  subditi  ejus,  sed  etiam  Cu- 
^8  •  'valeat;  quia  heri  vaa  olei   supervenientibus     ranni  cives,  viri  timorati   non  modici   ad   corpus. 
h      tibus  vacuavi.  Tuncsanctus   Pater  subridens,     quod  exanime  jacebat,  festivius *  pervenerunt.  Ac-  •  /br/o feBti- 
v^t    i  •  Vade  fideliterj   quia   vas,  quod  dimisisti     cedentes  autera,  tulerunt  venerabile    pignus,    illud 
1  cuum  ' invenies  nunc  olei  liquore  repletum.  Pro-     humeris  suis  iraponentes,  et  ad   propria  reporta- 

1  (iut,i,)  frater  verbis sancti Patris  adhibens  fidem,     runt  z. 
fmabiit-  prout  PraesbYter dixerat,  reperivit  *,         13   Cumque   festinassent  ad  civitatem   Curaam 

etorajgaudio  currens    ad  fores  canonicae,  egentis     fere  stadiis  tribus,  factus  est  concursu  is  m   J«vj 

ridua?  inediam  olei  pinguedine sublevavit  o.  civitate. virorum, mulierum  et  parvuloruro  sesecum 

0  Beatissimus  neinpe  Sacerdos    magno  exercitio      hymnis  et  laudibns  obviam  prceferentes.  infer  quos   ,„,„ 
ataeebat    ut  subditos  dominationi  diabolioae  et  a     erat  quaedam  roatrona  nobilis,  habens   filiam  ociilo- 
Lo   servitutis   extraheret,   et  eos   piissimo  jugo     rum  caligine  obumbratam ;  quae accessit credens,  in 
nU  navtgaru,  ■' '*.  sl|ll(|rl,.t     Uio    quodam  tempore,   cum    causa     suis  ulnis  puellam  altius  supportavit,  suadens  puel- 
mcrandi  aniraas  Deo  in  episcopatu  Cumano  per  la-    lae,   ut  Loeum  ,  quo  sancta  membra   fdrebantur, 
navigando  adiret,  contigit  illum  una  cum     tangeret.  IJJsa  vero  cum  filia  tangens,   de  cruore, 
t  ibus  fratribus  ejus  ad  quemdara  locum,  vocabulo     qui  exibat  ex  ore  ipsius  propter  internam   corrup- 
I  «ilium  o  evenisse,  in  quo  multi  Theutonici  r  adve-     tionera,  oculoa  flliae  ejus  delinivif ;  et  continuo  ejus 
B  nerant  ouorum  linguam  prorsus  ignorabat.    Locus    oculi  visionia  luraine  decorantur  «  est 

veronraldictusaburbeCumanaoctomillibusdistat.     gaudens  de    fili*  liberatione  raentis   Coi 
Pra  oorro  multitudine  horoinum  incognitorura  non     prmsente*  autem  sacerlotes  e<  cler  ei  et  alii  ndeles, 
v,len  es  bospitari,  dix.t  Borao  Dei  :  Fratres  caris-     qui  sanctas  reliquias  deferebant .  digi  exe- 

limi    properemus  ad  alium  locura,    ubi  dicitur  Ne-     quias  expleverunt.   et    in   sua   eanonic»  oratorio 

2  r  forte  D.  rainus  tribuet  gratiara  nobis  hospi-    sexta  Kale  idaa  0  itobrii  h  .noramuter  condiderunt 
andi\uoniara   advesperascit.    Audientibus   l.*c    sub  anno  Domimc»  Incarnatioms  ^irao  cente- 

atr  bu     Prasbyteri  arbitrio  annuentes,  opportu-     simo  quinquagesimc   nono   I»,  ubi  jugiter    n«h- 
nultemnavigii  pramaraverunt.  mabilia    prodigia    samtaturaque   beneficia   al 

iONavi-antibusipsis.  ecce  angelus  Dei,  in  specie     numero  impenduntur  cc. 
IUWT^uduiip      .  t>  aliisoue  PUl-  H  Denique,  si  qui  fuerint  quocumque  insqnali- 

lom     horaims  conforraatus,  Pane   et  v  no,  al.isque  j  u  4  sarcophag ac-  «*m 

UtJevoctur   mentariis    oneratus,    stans   m  llttore,  coep.t    navi-      tat.s  ge neie  in  tuti,     '  J  ;       |n  Jt.lti's    „„,.,. 

littus.  Exeuntes  de  puppe  mvenerunt  ange  um  rae-  J™^^^  ,  CU1  clim  patre  et  Spiritu 

moratura,  cibariis  ^u,^^     ,^  ^SlJS-  Seitas,    ar  potestasac  incompre- 

esset.  Extensoque  causape  t,  desuper  panem   et  v i-  ,  *              mftiesfcas  ner  infinita  secula  seculorum. 

num  et  pulraenta  posuerunt,  et  de ips!S  abundantns  hens.b.1,.  ra^ MU     r iei     ^    t               ^   ^ 

gustaverunt  ..  Ccslestibus  convivns   explefs    sur-  ^       -ta                   J^  in  suurn  sanc. 

rexit  aliraonia^  lator.  et  advocans Sanctura  seorsim,  R?n,,enan°:2n,lin    Amen 

alloquitur    ei.    Facta   autem  collocutione,   evanuit  ct.ss.mura  regnura.  Araen. 

angelus    Dei  ab  oculis   ejus.   Videntibus  I  ratribus 

ha3c,  obstupefacti  tacuerunt  :  et    intrantes  navim,  ANNOTATA. 

eorum  itinera  prospera  perfecerunt. 

11  Nocte  quadam    surrex.t  Servus  De^  more  so-  ^        ^  ^    ^  ^  gflnc/|M  mnmen  /„,/,,/,  de-    F 

C  lito,  ut  orationem  Domino  porrigeret ;  quidam  au-  ^-                               ,inllh,   ,„,,,,„/„   ,, 

te.n  e.  familiaris,  et   Dei   araicns,  m  ipsms  noct.      ^r  ^  ^^^  , „/,   Commentanum  pr* 

vnim  num,  y.)  et  $e.iuentibus. 
b  Id  est  Comensi,  B*  autem  Coraum.  ahat  etiatn 


bb 


cc 


ab  angelo  in 


oneralum 


inorationc         --  -- .    - 

columna  iguea   tempestate  surrexit,  more  consueto  ad  corporis  ne- 
'"U4'rt,rur;       cessaria   peragenda.    Suspiciens     columnam    ignis 
ardenVis,    surgentem   ex    loco,    nomine  Gerbetum, 
quem  acquisierat  Sacerdos,  in  quo  orabat.  Qua  vi- 
sione  Hrmatus.  illo  habitu,  quo  e  lect.o  exiera 
locum,  inquo  orabaf  ServusDei,  velocissimo  cursu 


Nov imum,    Ttalis  Corao  dictum   coi el    rfe 

Insubri*    in   ducatu    Uedxolane i  lacum  Lanun 

rite,  cognomini i,  vulgo  il  Coraasco >  appellati  ca- 


s  Dei,  velocissirao  cursu  »«  •     »  ,         u  mb  patriarchalu  Aquileiensi, 

pervenit.  et  reperit  ipsum  orationes  solitas  peragen-  v   ' Ben%dictu\m  \IV  E  manum  Pontificem  izstwcto 

tem,  et   desuper  eum  prrafatam  columnara  igneam  P  ^       /„,„,,■„,,/„„„  //^/<-  a  S.  Joannia  etate 

emmentera:  quem  ut  vidit  felix  Praasbyter  .r.  admi-  fl/iattfl„to/«w   remotiitn  ww«.  •'  '/-""  /»«« 

ratione  perfusus,  Amice.  inquit  Homo  Dei,  «iiiare  in  s°'tJea     „a  de  ^^w  Sancli  puerUia  et  ado- 

t-»nt-«  nKt>A»M;«n^a    ma<4in    pt  nna  de   causa  huc    ve-  „,       .,,,.,,,,,.  „nvvnntnr. 


tania^  obscuritatis  medio,  et  qua  de  causa  hnc  ve 
nisti?  Elespondit  ei,  dicena  :  Column»  visione  ra- 
diatus  huc  adveni,  ut,  quid  essef,  quod  videram, 
experientia  obtinerem.  Tunc  vir  Dei  indixit  ei,  ut, 

eovivenre  in  hoc  83VO.  hanc  celebrera  visionera  ne- 
mini  revelaret;  et  accepta  benedictione  a  Dei  Fa- 
mulo,  ad  suam  domum  properat,  in  Dei  laudibus 
roboratus. 

i2  Sa?pe  dictus  Joannes   caritatis  zelo  accensus 
y^r,  unde  acri  (ervore  instabat.  ut  opus  praedicandi.  quod  m- 


Mtiliola 


lesemtiaa  n u«fc neoteriea »««»'•  , 

d  Coxia,  indigenU  Cosia,  !»"•««  «<  W  Co 

i/ifl/oruni    ins/ttoW   occemmodfltefii    a    SMMff 


Jrttar.  u»((«  acri  lervore  instabat.  ut  opus  praedicandi.  quod  in-                       m  aM    atiundecomtat. 
W°r      choaverat.    consuraeret.    ad    civitatera    Mediolan.     ^P^     '        ^    neC  veriximilia  de  loco  urb, 
onsrertu,,      no_u  .J  ^ ^Qm  ™n«rtbilinm  fratrum,  \  Jy„ ..A  ^«.«iw. 


vuuovciai,,    cuusumeiev.    «^    •" {  H&C  exnggeraia  esnr    nw  *-  — 

pervenit  in  domu.n  quamdam  venerabilmm  fratrum,  ^.^    ^  Cowmw|flrto  ^nwmmttf. 

ubi  dicitur  ad  Draidam  y\  ibique  moratus  est  piu- 


A 


IX    US. 


VITA  S.  JOANNIS 
336  „ 

g  Vocem  ha„c  u«ri,  tocfaWB.  «M  —  «»  M*' 
„„.<„•„  tamqnam  k'7"'""''  '•'""''•""•  .        „,,.„,;„„,,„.,. 

h/„,   icjitm- in  aM'-arl"","s"°  >se'""°-' 

f»tS66. 


„,!,,,: !—  -""""'■■ '""'" "' ' 

^fjoannen,  *»«»  Presbyteram  «p. '"''« 

,,„.,.  , imwi ■  ■  o '""'"""•  ''"" 

inOrd •'/ '"" " 

,„11,  autin  eodemprimus  suscepit. 

nHodier ,H Hiatar Bnmarmmdeh^ce 

nchabet:  Percrebuil   fama  sanctissimj  ^iplu"- 
Letinsignibusmiraculis.Nummosabangelo,sub 

na, asfecie   illi   occurrente,    dum  Medmlanum 

Bretob    an, caritatem,  abunde  accemt 

r«Lin  oribit,  unumex   nmis   isUs 

mQue  ad  annum  circiter  142.  wrtuftroi   fi 

h ,    camanno\mfurtoablatusessettnumquam 

lrari  potuisse.  Addit    nrseterea,    ea    vulgattsstma 

"""""•    '/;""/  su0    iem.pore, 
lti  fusum  n   melalb,  cui  S.  Joannes  aliqu 

cuerat,  ting  i"u  "' 

tales   vaUre.    Quam    vera  hxc  iuK, 

Ujnoro.  Ipse  pro  primo  Joannem  Petrum  Purtcellum 

laudat,  pro  secundo  Gregorium  Boi  i  in  Vita. 

D  /,/  est,  cellarium  suum  seu  promum  condum. 

0  //,,   ///  laudato   Breviario   paucis  sic  habentur  : 

0ieura  subinde,  quo  extremas  indigentiae  cujusdam 

pauperculae  vidua  subveniretur,  in  vase  priua 

nitua  exhausto,  mandante  Joanne,  divinitus  inven- 

pScilicetper  lacum  Lirium,  cui  Comum  adjacet. 
q  Laliura  vicum,  ad  prxdh  um  lacum  Larium  st- 
/„,„.   etiam  memoral   Benedictus  Jovius  in   ffistona 
Comensi.    Forte  hic  vicus  estt  qui  in  Tabulis  geogra- 
,./,„,,  Blaeviunis  Leliio  appellatur,  occumtque  - 

m  locum  ab  urbe  Como  navigantibus  oc- 
circiter  milliari,  quo  scilicei  spatio  Lalium  ab  ea 
,  issitum  infra  mox  dicitur. 


DE  MEDA  PRESB. 

r  Id  est,  Germani.  ..,,..    Bl      .         D 

s  Suspirnr,  iS86  vieum,  qm     in    laudatis  Blaevianis 

(ilhllll,  Nesso  scrtMttr,   et  in    altero,  quam  in  quo 
Lellio  estt  lacus  tiltoreacpaulo  Umgiusa  Como  collo- 

culur. 

t  Id  est,  gausape. 

u  D'  /""'  refectione  camtur  antiphona  ad  canttcum 
Magnificattn  Breviario  Humiliatarum,  quam  inCom- 
mentariopraevio  dedimus  mim.  $■ 

xJZx   hoc  verisimiliter   loco    Taltus  aut  alit,  ,/M0S 
ipse  secutus  est  ,    Fratrem  illum  .    qui  Sanctum   sic 
illustratum  reperU,  presbyterum  nomine  Fehcem  fuis- 
sedixerunt  :  sedex  toto  conlexlu  maniftstum  est,  voces 
[r\iK  Presbyter  ad  ipsum  Sanctum,  per  excellentiam, 
ui    jum   diximus,  Presbyterum   cognominatum,  refe- 
nndas  me  .  el  VOcabulum  felix  appellativum  hic  esse , 
non  nomen  proprium   Porro  hcet  in  s  epe  diclo  ffumi- 
Uatarum  Breviario  nulla  hujus  prodigii  expressa  men- 
lio  /M//)    praifixa   eidem    ef/igies  xri  incisa    enmdem 
Sanctum  exhibet  in contemplationem  defixumel  a  tergo 
ipsius  columnam  vehementer  flagrantem. 

Monasterium  hoc  post  exslinctum  Humiliatorum 
Ordinem    agente  S.  Carolo  Borromeo,  Societati  Jesu 
,„   est   anno  1572,    teste    Francisco   Sacchino  in 
Historia  ejusdem  SocietatisparteS,  lib.  8,  rt«m.  187.  fi 

hodieqne  magnificum  coltegtum,   Brai- 
uVn-e  etiam  appellatum. 

zExTiooloco  evinci  pulat  Tattus,  S.  Joannem  ex 
Comensi  familia  ortum  fuissi  .  Vide  dicta  in  Commen- 
tario  nostro  prsvionum.ZS  et  sequentibus. 

,-,   De  miraculo  hoc  exstat  anliphona    ad   canticum 

Benedictus   in  Humiliatarum  Brevtario,  quam  habes 

wprsevio  num.  8.  Hac  occasione  nar- 

rat   Tattue,  etiamsibi  quoddam.oculorum  malumbrem 

excmi nfuiss  ,  cum ejusdem  Sancti  corpus  in sacello 

Lauretanopropc  Comum  invisisset,  et  aWwot  quottdta- 
naspreces  inipsius  honorem  rccitasset. 

hUDl,  annoobitus  non  videlur  dubitandi  tocm  :  sed 
an   dies  xxvi   Se  7-'  >'"'   tumulatus  fume 

dicitur,  eidem  etiam  fueril  emortualis,  ut  passimcre- 
Htur,   consuie   Commentarium  prxvium   nnm.   7  6  et 

sequenli.  .         ,     . 

seculo  kvm  he    veten  sualumba 

marmorea  elevatum,  et  tam  hanc  quam  illud  ad  novam 

ecclesiam  velsacellumtianslalafuissevidein  Commen- 

turiu  pr:rvio%  0. 


DE  B.  LUCIA  VIRGINE      * 

TERTII  ORDINIS  S-  FRANCISCI, 
SALERNI  1N  REGNO  NEAPOLITANO 

COMMENTARIUS  PR/EVIUS. 

§1.  Beatae  memoria  in  MartyTologiis,  in  (piorum  aliquot  Benedietinis   male  ^"JJ^ 
corous  eius  Salerni  :  reiiquiae  Calatagironi  :  Officium  cjustlem  Salerni,  et  m  ^rai 


cor| 

S.  Francisci. 


Nos 

p  .-I      Rl 
XV. 

\nnuntla- 
i,i,  tiodle  'ii 

Mtu  tijivtu 
fUt 


B 


eatam  hanc  Virgmem  duorum  insignium  in 
Ecclesia  Uei  Religiosorum  Ordinum  martyro- 
ilogi,  velul  suam  '""  '/"•  xwi  Septembrie  an- 
r  nunlianl  ■  Franciscaniscilicet  ae  Benedictini  :<■> 
nrioret  quidem  jure  meritoque  ;<alii  in  eum  errorem 
inducli,  '/'""'  Saternitanum  ^.  \a*arise  Magdalense 
monasterium,  in  quo  B.  Lucia  vixisse  credituf,  et 
nunc  mortua  requiesoiti  jam  a  longo  tempore  afnineii' 


monialibus,    Ordinis  B.    Benedicti   tncolatur.  I 
pio   a  Pranciscams.    Martyrologium  trtum     ."       . 
S.  Francisci,  quodad  postremam  editionem  w    J 
logiiBomanUperBenedktumXlV  V°ntf6™  m 
etcasttqati,  in  calce  adjectum  est,  ad  prsedu   ■        . 
tichabet:  Salerai  Picentinorum  B.  Luciaa      ib^ 
tertii  Ordinis,  quae  plurimis  virtutibus  et™^ 
fulsit.    Sevuilur    ibulcm     et    aliud    SetapHM  ^ 


Ordinvm  S. 
ytoax    . 
uti  rt in  nU' 
qvot  Bmedi- 
tttnU 


tliisqtie.  iii 
tjulbut  Or- 
diniS.  Bt- 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS.  337 

MartyroloQinm,  ad  usum  Fvatrum  Minorum    Conven-         5  Josephus  Maria  Fonseca  ab  Ebora  in  Waddinoi 

mlim  ,;c,  in  quo  eodem  die  legttur    S  derni  Picen-  Annattbm  Minorum  reemis  et  locupletaiu  tom   9  L 

tinorum    B.  Lucia  Virginia,   tertio  Ordini   sancti  annum  4400,  num.  10  ex  ipsius  Waddinqi  addUioni 

Francisci  idioript»,  fama  sanctitatis  et   miraculo-  bus  decultu  ejus  recitat  sequentia.  Magno  illictfa- 

rum  illustris.  lerni  in  monasterio  S.    Mariz  Maqdalenst  moniatium 

2  ffisce  consonat  et  terltum,  xbulem  pariter  excu-  Benedktinarum)  colitur  honore  corpus  sericis  invo- 
sum,  Capucctnorum  scilicet,  hU  verbis  :  Saierni  Pi-  lutum.  quod  conservatur  in  roonumento  marmoreo 
centinorum  B.  Lucia  Virginis,  tertii  Ordinis  sancti  prope  altare  pr<ecipuum,  ad  latus  Epistol»,  a  terra 
patria  nostri  Francisci,  qu*  plurimis  iuUit  virtuti-  ultra  palmos  septem  erecto,  quod  in  ipso  muro, 
bus  gloriosisque  miraculis.  Simitlima  habel  Arturus  arcuato  fornice  superiori  parteterminatur.  Sub  for- 
a  Monasievio  tam  in  Martyrologio  Fram  iscano,  qnam  nicem  estsupra  dicta  (Beane)  effigies,  habitu  Fran- 
in  sacro  G !i"-' ■■'■''".  '/"•'■  propterea  hic  non  tramcribo.  ciscano contecta,  capite radiis  et diademate circuma- 
Prrtereo  etiam  longiora  elogia,  quibus  eamdem  ut  micta.  manudexteracrucemetliliumsuprasinistram 
tuam  hoc  ipso  die  celebranl  Fortunatus  Hueberus  in  declinantis.  E  regione  pendet  lampaa  accensa,  et 
Menologio  et  Benignm  Fremautim  in  Legenda  San-  circa  tumulum  multa  donaria,  tabulae  votivae  et 
ctorum  el  Beatorum  Ordinis  S.  Francisci,  qux  infra  oculi  argentei,  propter  beneficiura  restitutae  lucis 
examinanda  venient.  Ex  BenedictinU  ipsam  Marlyro*  affixi.  Caput  theca  clauditur  argentea,  quod  populo 
logio  suo  Itoc  etiam  dieinseruil  Hugo  Menardus,  sic  exponitur  adorandum  in  ejua  festivitate,  et  in  base 
inquiens : Salerni  S.  Luciee  Virginis*sanctimonialis,  legitur,  opoa  esse  Dorotheae  Thesonae,  ejusdem 
deeademque  dehtde  in  lib  2  Obseruaiionum  hsc  scri-  monasterii  sanctimonialis,  anno  mdlxxxvi  celatum. 
bit :  Fuit  S.  Lucia  sanctimumalia  Orlinis  Bancti  Dens  molaris  in  capsula  aervatur,  catenula  ligatus 
patris  nostri  Banedicti  ex  oppido  Galatagirono  m  argentea,  qui  aquae  immersus  a  dentium  dolore 
Sicilia.  Floruit  anno  uoxxvi.  Colitur  Sedis  Aposto-  muitos,  aquaepota,  liberavit. 

licaj   permissu.  Tmn  laudat  Octavium  Cajetanum   in         6  Anonymus  quidam  e  Societate  Jesu  in  Vita  Tta- 

Idea  Opeiis  de  S inctis  Ilalix,  ubi  U  revera  ita  sen-  lica    ejusdem   Beaix,   quam  post    Waddingum  dmto 

sit%  utmox  dtcemus.  1657  defanctum  typis  Mestanensibus  anno  1664  vuU 

3  Cajetanum  etiam  secutus  esi  Gabriel  Burelinus  gavit,  hisce  fere  consentit.  Verum  addit,  sacrum  ipsius 
in   Menotogio    Benedictino,  ubi    sequens  ipsi  elogium  corpus  a  paucU,   dum  scriberet,  annU  occasione  novi 

it :  Salerni  S.  Luciae,   virginis    sanctimonialis.  sedificii    etclesise  opinot    iramlatum  fuUse  in  quoddam 

Professa  est   haec  S.  P.  N.  Benedicti  Regulam   in  sacellnm,ibidemque  plumbeo  impositum  loculo  ad  latus 

monasterio  oppidi  Calatagironensis,  fuitque  ab  ipsa  Evangelii  eollocatum.  Prseterea  de  duobus  dentibus  me- 

infantia   raris   Numinis  favoribus   praeventa;   cum  minit,  qmbus   aqua  solet   sacrari,  ei  aliquol  miracula 

enim  sexennis  ficura    conscemleret,  arbore  fulmine  velbeneficia  per  ejusdem  usum  impelrata  narrat,  qux 

tacta  atque   fissa,    ipsa  illaesa  perstitit,  servata   a  ex  ipso  inferiu  ebo.  Ceterum  hanc  Vitam  de- 

S.  Nicolao,  et  ad    a-des  patrias  translata,  quod  di-  signatam  v»lo,  quoties    Italicam   laudabo.    PVaddingu* 

,  ceret,    ob   devotionem  erga    se   parentum  periculo  citatus  insignem    ejusdem  iacri  corporis  portionem  ad 


D 

AUCTORI 
C.  8. 

Ipsius  corpus 

et  reiiquix 
separatx 


E 

cotuntur  Sa- 
lemi,  prxttr 
os  brachii, 


oreptam.  Crevit  cum  illa  miseratio  a  teneris  an- 
nis.quam  agniculae  innocentia  commendabat.  Trans- 
euntem  Ordinis  monialem  intuita,  illico  sacrum  ha- 
bitum  petiit,  et  invitis  denique  parentibus  se  sub- 
•  luxit,  Salerni  Regulam  S.  P.  N.  professa,  et 
raagnis  virfutibus  cuelum  merita,  ad  quod  sub  anno 
Christi  mcxxx  evolavit.   H*c  ipse  non  sine  erroribus 


Calatagironeme  in  Sicilia  oppidum,  ubi  ipsa  nata  cre- 
ditur,  versus  medium  seculum  wn  deportatam  scribit 
his  verbU  :  Reverendissimus  pater  Innocentius  Ca- 
latagironius,  minister  generalis  Minorum  Capucci- 
norum,  vir  gravis  et  doctus,  multis  titulis  commen- 
dabilis,  suae  Concivis  veneratione  instinctus,  favore 
et  patrocinio  Julii  Cardinalis    Sabellii,  qui    nuper 


pirperam 
ndscribltur. 


infra  refutahdis.  Multo  rectitts   Itanc  Luciam  Amolr  archiepiscopatus  Salernitani   curam  transtulerat  in 

tlus  fFionius  in  Ligno  Vtt*  et  Benedictus  Dorganius  Fabritium  Sabellum,  suum  ex  fratre  nepotem,  ob- 

rn   Kalendano  Benedivtino   inter  sui  Ordinis  Bealas  tinuit   insignera  corporis  partem,  brachii  scilicet  os, 

minime  recemuerunl.  Mento  eliam  abest  a  Marlyrolo-     q 1  ab  humero  ad  cnbitum  extenditur. 

gio  Benedtctino,   quod  inier  particularia  religiosorum  7  Ex  tumulo,  praesentibus  honorabiiibus  testibus, 

Ordinum    Martyrologia   posi   Romanum    Benedtrtmi  extraxit  die  11  Januarii  mooxliv  Julius  Pepulus  ar- 

XIV  Papse  excmum  exstat.  chidiaronus  et   vicarius    generalis  Salernitanus,  et 

\   Credtdit  quidem  olim   Octavius  Cajelanus,  tllam  cum  publico  traditionis  documento  eidem  consigna- 

professione  Benedxclinam  fnisse    cum  in  Murtyrologio  vit,  in  patriam  ferendum,  ut  cultus  Virginia  iliuo 

Siculo  ad  hunc  Seplembris  diem   sic   annuntiaverit  :  propagaretur,  ubi  ipsa  feliciter  propagata  est.^fl- 

Salerni   B.  Luciae,  virginis  sanctimoniahs.  Ordinis  dem  legereest  in   Vita   ItaUca,  ubx  prscterea  additur, 

S.  Benedicti,  ex  oppido  <  alaUgirono.  in  Sicilia.  lta,  os  Utttd  brachio  argenteo  inaurato  mclusum  Calalagt- 

inquam,  otim  semerul  Cajetonus,  qm  deinde  in  Vitis  roni  inecclesia  S.   Jacobi apostoli  asservart,  et  ab  w- 

Sanctorum   Siculomm   tom    2   in  Observationibus  ad  colis   honorari,  Dubito  tamen,  ad  tam  hic  quam  apud 

Vitnm  B.  Lucia  imiwiiiaiii  mutavU,  censuilque  xllam  Wuddwgum,  dies,  quo  prssdictum  os  braclm  a  reltquo 

OrdmU  S.   Frannsct  fuisse.   Pro  Benedicttms  etiam  corpore  separalum  fuisse  dicitur,  is  fuertt  secundm,  an 


F 

quod  Calata- 

glronum  tn 

Siclliam 

translatum 

est. 


die 


stat  Philippm  Ferrurius    in  Calalogo  Sanctorum  Ge-  undecimm  Januani;  cum    utrobtque  ste  notetur 

nerati  inquiem  :  Salerni  B.  Luc.aa  Virgims,  Ordinis  .1  Januarii,  qua   nota  uterque  dies  potesi  ttestgnart 

S.  Benedicti.  Laudatautem  tbtdem  monumenta  caino-  Porro  Calata   Hyeronis  vel  Catatagironum,  mediter- 

ou  Ordinis,  dicti  nempe  s.   Man*    Uagialen*  Sa-  ranea  Siciti*  ctvitas .^«^5^1^^ 


ipe 
lerni,  in  quibus  monachaium  illim  Benedictinum  certe 
non  invenit,  uti  ,-.,•  dicendis  patebit.  Denique,  nl  Mar- 
tyrologiis  fme.m  impnttam,  eodem  die  B.  Luciam  suo 
'■'"'/'o  exoritavii  Franclxcm  Carrera,  Societatts  nostrss 
preshyter,  \n  Pantheo  Siculv,  in  <!"<>  tamen  videtdr 
studtose  evitasse  Ordinem,  quem  professa  est,  memo- 
rare.  Porro  ex  hactenus  allegatU  ";"  Luciam  titulo 
Sanctaa,  alii  He.itae  tantummodo  honorunt ;  quorum 
hosce  tectius  facere,  qus  de  ejusdem  cultu  proferemus, 
«vincent, 

Septembris  T.  VII. 


nusiterum   ugemus;  interea  Salernum  redeamus,   ut 
cetera,    qum  <>J  B.   Lucias  eultum  tbidem   spectant, 

r(  feramus. 

8  Suterni  in  monustcrio  S.  Mariss  Magdalenx, 
quod  nunc  ihomalium  Ordinis  S.  Ben, 
mns,  uhi  itlius  corput  quiesctt,  hoc  dk  lum  SeptembrU 
annttoOffuio  ecclesiastico  cum  Beatae  Htulo  eolitur  02 
concmione  Sedis  Apostolicx,  cultaque  fuU  a  tempore 
immemoriali.  Ita  omnmo  dicimus  ex  Ortavio  Cajetano 
in  Vttts  Sanctorum  Sicilim  tom.  2  in  Ammadversioni- 


Salernl  m 
moiuuterto  s- 

1/./-  1  ' 


43 


bus. 


ccenobii  membrams   J^  «J,'  decLari  so^     tam  °  -^    'n    S.  M»ri«  M.g.l»len.  de  S, 
tuales  preces,  m  d.e  natell  *  Romani  pon.     rendum  monas.e  ^.^  ^^  ^ 

Bt»..untpe«enpt..   UJ«»  est    En     lerno.  etejn.  »ver  ^  .^   fidem 

6uppl,ceslbelos^g        ad  nos  sunt.  ffo.ce.  p»     P™»»^>    men9is  fcbruarii  anno  KDLXxxvm.  P™ 
subj.c.raus,  ut  tran  w  (J)M       p(!i     t  ls  d  e  XX  ,■„,,,„„„.,  /a«./al  nmfcor..m  .».. 

Licent,u  c  leb  a-    •  - m    c  .„„  ^  f„t.MeCtt„to       e( 

Tm°rt    s"n.monialium,proutl.aeter.nsiuernnt  B  Luc .^  ^  ^,,,,,,,,      „  c,„. 

cles.amonaster..  m  non  censeatur  can0.  £"*»  ,_,,,„„„.,  rI<  „ „,,  ,„,,,, „■„,. 

imrounes,  et  qnoa  P    1                                                         „   „  „  ,,„„,„  „,,„,„•  Luci.  ndfdkr  ««•  P«. 

nizata-              r«««   «f  <'"''"'<'  ""'"'""  ''"''  W     "      "          '„  fl.Hfetus  /'/  <'«'  vlll  •/,"■'''=•  ""'»  1*88  a« 
"  Bettissime  Pater   exponitur     g-^JJJ .,„.„„,  ,„,„,  „  /.„„„„0,,  ,„„, 

ster",  B'   ,  „;  "t    ex    lapide  marmoreo  compo-     celeb.atur  c t  u  Pi  imti 

tB3      etlce  abbatissa  et  raomales  ejus-    «^;      *„„!  1814.  &,,,,„  ,„,„,  A,  E 
B  d^m        er.il  dicta  B.  Lucia  P™^^  ,"■£*£,  ,„  K«r* „■■  » .  m»  «  ,„ 

:::-! ,  ePxistit,  facere  et  dmere  cou-     £  ^^ OM  1818« 

Xverant.  quia    tamen   propter   guer  a    rt 1.0.  „„„,„:„.,„„,,„  «M. ...£■ 

tinistros   eventns,   qu*  ...   P^^TjSta      ■ -  "" ""''"'  B'  Lucia!  ''"""* ' ^    T  ■ 

,lguerunt,  scripturiB    el   al.m   ^J^J^tata  OT,  «  £«"»' X ******   «,-   w  '/""'""""   '"l 

^qua.  e.dem  abbatissa.   e    .^^0  -      „/ ■/-'„,„„".  f. **««.  • ''"';"";" 

k  Lucie  divinum  Officmm  celeb r.nd ,  l.cen t.a^ c  .,„      .,,    ,,,,„, 

cessa  fu.t,  ut  fideliter  credunt,  et  V*™*?  "       ,,,,;„„  ,s  ;,„„„,,,,  ,„.  ,„,„.  Kll.ra.,   ,- 

nent  deperdit»  fuerunt,  pnefat»  abbaUssa  et  mo-     C  l      ■  JU       ^  ^  ^  m3„„lW , 

nia.es,  fervore  devotionis  accensm^ .u jp«» ««£  ;_'  Ln(  „„„„„  ,  ,. ,,    „,, 

t,one  animarum  suarum  ^^JJ^TSS -*  8*.  '""'  —  F-*«  '"-"' ^ '"C  " 

earnm  antiqnam  consnetud.nem,   celeb.are  et  ce.e       »^  ^  J^  „,,.,,,,';,/„,,■  ecc/ejfet.c 

"-',; ':;';„-, *, •••■ •-«»-  z -;:r,;::,:t-;/:;:::  2J— 


cu/<a  /W. 
0//«c.o  /:c- 


e  sP,e.     I".  fest. '  Offlcmm  ejusdem  B   Luci»  gina  1 .Mulum  ,■.*.<  p     '   ^us  m,,naSter.i 

" "..,  drtimonaste  "'  celebrari  et  gims,  Ord.ma  S.  I  lara  ■  l">  »'°"  a       ,.,„„,„„,„„„ 

;T„  "*•  S;M  -»■■- M;f';-;  ^-J ££3- 1,/ , 

"'—  ■■;■■■■'- i:,;;::.,r  ;     ;::;:, ".;,;:;:.- -*- "u; 

...n.nhn,minimA  reauisita. ita  quod   proptei  pras-  addui. 


.♦x  conccssio- 
H0  rei>cnlia. 


".i.n,rii  Kci    et  cuiusvis  alterius  licentia     id  est  ea    veiustiori   wo,   mww 

S^to^p^F-  -**f^ /u;!'::;: 

fata  B<  Lucia  Lta  non   censeatur     quarum  sex  pnores  exBeat* 

;7inaulgeredignelnini,degratiasPeciaU     ,■,■/,/«-■  «  «  M -''^ 

Lutionibuset  ordinationibus  Apostohcis,  cete- 

.  in  contrarium   facientibus,  nou  obstantibus 

ouibuscumque,  cum  clausulia  opportunis.  Hactenus 

libeltm  supplex:  lumsubditur  Apostolica  concessio his 

,,,.,/„.,  FJat  :utpetitur.  Se^alur  ct  atia 
moniatium  petitio  :  Et  cum  clausula  absolutionia  ad 
etfectum,  et  per  Breve  Sanctitatis  vestr»,  attenta 
paupertate  oratricum,  et  quod  propter  pra?missa 
non  censeatur  canonizata  ;  ad  qum  rursum  subdilur: 
Fiat.  Datum  Roraae  apud  Sanctum  Petrum,  pridie 
Kal.  Junii  anno  u. 

11  Sub&criplionem  hanc  mulilam  esse,  ex  omisso 
Pontificis  nomine  manifestum  tsi .  nec  edicere  possum, 
utrum  vitntm  lioc  nistrumcnli  sil,  an  notaru,  qui  Caje- 
tani  exemplar  descripsit,  subnotavitque  his  vcrbis  :  Et 


nUqum  tres  ex  H iUa  de  *»»/^^ 

omnesapudCajetMumdesideranlur.QiMV*  .^ 

inanliphonisfactaadBeatmgestanonpertmet. 

nesaui Vit*  edend*  conformet  smt,soi  f 

„,,„,.  (quamquametisexigui  momenli  sttjhicsuj 
14  Sidere  lucis  jubilemua  omnes, 
Vocibus  bymnos  inclite  canent.es, 
Puro  Luciaj  modulemur  atque 
Carmine  laudcs. 

Ni  satis  digne  canimus  tuorum 
Mira  gestorum,  veniam  precamur; 
Non  sumus  tanta3  probitatis  unquam, 

Optima  Virgo. 
Cui  lux  nova  veneranda  nobis, 
Nobilis  clara,  clarior  virtute,  ^ 


datur  ht 
tnnui  ttj» 
eodeft 


DIE  VIGESIMA  SEXTA.  SEPTEMBRIS. 


339 


•Salo 


Qua  totura  unquara  pulchrior  per  orbera 
Extitit  ipsa? 

Ista  dum  brevis  miseraque  vita 
Corporis  namque  vegetavit  artus, 
Venere  mentem  sordidasti  numquam, 
Virgopudica. 

prsdita  claris  raoribus  Lucla 
Sapiens  cunctis,  quoquejusta,  prudens, 
Scande  lastanter,  quia  raeruisti, 
Gaudia  poli. 

SitPatri,  Nati  *,  simul  utriusque 

Muneri  splendor,  decus  et  potestas, 
Cujus  reternum  chorus  Beatorum 
Numen  adorat.  Amen. 


pauca  anno- 
tantur  ■"'• 
(ur  ttm  of- 
fldo,  ab  Or- 
dintbus  S. 
Franctso. 


Vita 
MS  qux 
lanliun   mull 

\tat, 

c 


'•'"''•irUl  /,„. 


itt 


mutn 


anomj. 


ftxus  est  :  Incipit  Legenda  beatae  Luci»  virginis»   D 
qualiter  fuit  nata.  et  de  quodara  miraculo,  qualiter       aictorb 
Deus   ostendit  sibi  sanctissimum  Nicolaura.    Hinc         c.  s. 
apparet,  Vitam  illam,  contra  ac  jam  est,olim  incapita 
cum  suis  qusrijnc  titulii  divisam  fuisse;  nam  nostrum 
quidem  apographum,  etsidivisum  in  capita  sit,  nullum 
litulum  habet  prxterjam  dictum,  qui  ad  capui  l  w«- 
ctat. 

18  Auctor  anonymut  est,  qux  nec  conditionem,  nec 
xtatemsuam  usquam  indicat;  verisimiliui  tamen  fuerit  tneortmmta- 
unus  ex  Ordine  8.  Francisci,  cujus  B.  Luciara  mo-  utetcondt- 
nialem  fuisst  affirmat,  praslefmisso  tempore,  quo  haec  ("nix:  hanc 
eadem  floruerit.  Forsitan  de  hUce  omnibus  aliquid  cer- 
iins  haberemus,  si  Vita  ini  taret.  Sed  quocunv- 

que  tempore  Beata  vixerit,  de  quo  infra  agemus,  ex 
45  De  alterutro  ex  r<  ei  i  tts  Officiisloquitur  Wad-  ipso  scribendi  modo  non  videtur  biographus  ipsi  syn- 
dinaus  loco  supra  citato,  dum  ait,  exstare  apud  ntemo'  chronus  fuisse.  Nam  prxterquam  quod  nihil  vrof 
ratas  monialesSalerni  Officium,  quod  recitantin  illius  unde  ita  liceat  ntspicari,  pauca  ex  gestis  ejus  singillalim 
oatalitio,  ab  aliquo  Minorita  compactum  ad  simili-  exponit,  cettra  generalibus  virtutum  ipsius  prxconiis 
tudinem  Officii  S.  Clarae,  inde  multisverbisetsemi-  oratoris  in  modum  complexus.  Verumtamen  si  a 
antvpbonisacresponsoriisexcerptis.  Lectionesporro     isteSalerni  mbranaceus,  ex  quo  ea  Fita 

ex  ipsa  miscebant  Legenda,  uti  Benedictinia  [quales     scripta  est,  revera  tam  antiquus  sit,   quam  eum  esse 
iunt  taudatse  moniales)  erat  in  usu.  Hactenus  de  cultu     significat  Waddingus  num.  [firelalus,  non  potestejus" 

in  wrbe  Salernitana.  Eamdem  etiam  annuo  Offi-     dem  scriptor  admodum  longe  remotus  vixisse  ab  </ 
cio  per  universum  terrarum   orbem   colunt  omnes  tres     Beatx  temporibus,  qux  cum  Ordinis  S.  Francisci 
Ordines  S.  Francisci,  uti  liquet  cx  eorumdem  Officiis     rit,  certe   seculo  xm  antiquior  non  est,  ac  forte  etiam 
nrovriis   quse  in  typograplua   Plantiniana   anno  1704     multo junior.  Porrohanc  Pitamex  Beatilli  apographo 
Vntuerpix  edita  habeo.  Inter  hsecad  hunc  diem  xxvi     dabimus,  collatam  cum  edita  a  Cajetano,  exqua  etiam 
SevtembrU  prxscribitw  de  ipsa  Officium  ritus  duplicis     multa  manifesta  describentis  menda  corrigemus. 

,,-,/  sumuntur  omnia  ex  Communi  virginum         i'.>  Beata  Luc\& nostrx xtatem, qua  floruit,ut8upra 
.,„  loco  prxter  Lecliones  primi   Noclurni,   qux  <><>     dictum  est,  silentio  ptessit  biographus,  neque  ulla  nar*   t  h»-wt.  nea- 
Scriplura   occurrente  legenda    sunt :  oratio    vero  est,     ravitadjuncta,exqujbuseautcumquepossetinnotescere.   tapostsew- 
Exaudi.  Fremautiusin  1  ita  ejusdem  Beatx  hancipsius     Silenl  pantei  ejt  \dem  Officia,  tam  velus,  q  ■>-  l^'xJm,tec%~ 

inis.  de  quibus  jam  egimus.  Nulla  quoque  de  eadem 
exstant  aut  (audantur  monumenta;  alque  hinc  recen- 
tioribus  reltcta  libertas  esl  ea  de  re  varie  sentiendi.  Roc- 
riias  Pirrus  tom.  2  Siciliss sacrx  in  ecclesia  Syracu- 
sana,  pag.  233    edilionis   Panormitanss,  B.  Luciam 
anno    1140  florentem  facit :  Bucelinus  in  Menologio 
lictino  eamdem  circa  annum  1130  obiissecredidit; 
m  opinio  manifeste  refutatur  eo  tolo  argumento, 
,iniid  Beato  fuerit  Ordinis  S.  Francisci,  non 
ctina,  ut  ill\  ambo  existimarunt.  Waddingus  jam  sxpe 
^  laudalus  candide  fatelur,  morlisipsius  lempus  sibiplane 

\jctavius  Cajetanus  in  Animadversionibus  in    Vitam     ignolum  esse,  et  ad  annum  Christi   1400  sic  ait :  Hic 
xcscribit;  \  itam  B.  Luciasvirginisjncertoauctore     sub  huncannum  memorare  libet  breviter  vitam  et 
compositam,  exMS.  exemplaridamus,  quodSalerni     acta  LuciaB virginis  Sicul»,  dum  fi  biquecer- 

inccenobio  virginum  D.  Mariae  Magdalenae  asserva-     tum  vitae  m<  rtisque tempus,  etsi  diligentissime,  per- 
tur.  Pleraquein  ea  sunt  menda;  sed  sine  ope  alio-     quisierim.  Arturusa  Monasterin,  cumin  Martyrologio  F 
rum  exemplarium   emendare   haud    fas   fuit.    Quod     Franciscano,  tum  in  Gynxceo sacro,   Waddingumlau- 
raagis  dolemus,  historiam  mutilam  esse,  multaque     dans,  eamdem  circa  prxcitatum  annum  floruisse  cen- 
m  extrema  Vita  desiderari,    quaa  corruptd  codice,     suit. 

M  nullo  modo  poterant,  ut  amicorum  litteris  rao-         20  At>  hisce  postmoribus  multum 
nitisumus.   Nec  alia  illius  Acla  yost  diligentissimam     Cajetanus,  eam  tbto  seculo  anliquiorem  facit  m  Am-  §tw 
nquwtionem  repent  Lucas  Waddingus,  qui  in  addi-     madversiontbus  ad  I  itam  , 

H  ad   suos    Annales    Minorum,   per  Josephum     nem  reddit.    Inexploratun it,    nobis  est.   quo  Hus^ 

Manam  Fonsecam  ab  Ebora   locupletius  recusos,  de     Christi  anno,  quovi  pnncipe,  p    Lucia  vi-  (o 

,  „,,,„  argumento  sicaii  :  Sola  axtat  apud  illiuspar-     serit,obieritve  :  certum.post  I).  Francisci  tempora 
onis  ISalernitam  S.  Manx  Magdatenx,  Sororea     cujns  institutum   ilia  se  '  onj.cimus  baud 

Legendaantiqua,  sed  incompleta,  simplici  stylo  et     longe  ab  ejus  *vo  fere  sub     n 

vetustocharacteremembranisexarata.  Christi  ^^^S'^2a52 

17   P  escripsit  ymus  e  Societate  nostra     libellis,  qoi  Romano  Pont.fici  pro ^«^ajng 

Vitam  eius    halicani    cuw  w   prxcedenti  §  memini,     oibus  Salernitams  oblati   sunl  ftob  annum     an  b 
i Z  Sli&.^r   itlam  vJt  tilam     «colv,  scriptum  est,  B.  ^J^^ 

crepans.  In  nostro  BeutdU  exemptori  hic  titulus  pras/i-     tommet.  21 


cultus  extenstonerh  acceptam  refert  Innocentio  XII  Ro- 
mano  Ponlifici,  a  quo  omnibus  S.  Francxsci  Ordinibus 
mm  ait,  ul  ejusdem  Beata  (Fremautius  ipsam 
non  recte  Sanctam  vocat)  Officium  ritu  dnplici  quotan- 
vis  possinl  celebran 

§11.  BeataeVita  edenda  mutila  :  aetas  in- 
certa,  late  assignala  :  patria  Sicula  :  pro- 
fessio  non  Benedictina,  sed  Franciscana, 


DE  B.  LUCIA 
«>**»        cen.oro  annorura  mettm f*  ^,,,,,,,,,,,,,,  „se 

***-  v///  Pm  pro '""""""""'""    '     '         ,-„,,,,  ,,„„,„ 

1--«« ti-^2S-*-ii* 

»-■»* '"  *'"  ,  Vw„  S    /•'>"„•'" 

- """ '■''/cr:,:':,:!:... . 

2255»    =£= 

towra    Mdemrfer«ti/«eri«*^ndt*W  re/tnaua,  i 
*   IZ  Cahber    dum  civitotem  Calatagironum, 

</*"*>>       .,    catur  Calatbagerone,  W<  I  ala^e^^X 
1J    rone   ur  feait  Cajetanue\  quamconstat  8 tct  ta wtaum 

«^^or^eumemrm^e.ufpro  Calabna 
Siciliam  contrave  Calabriam  pro  Sicilia  usur^ent. 
mncedam  Siculi,  viros  aliquos   vtoute  acdoctnm 
ZsstantesaCalabr^etCalabnaSicultssi*  miqu 
aiimi  conqueruntur.   Consule,  si  lubet,  de  hoc  argu- 
mentn  Antoninum  Mongitorium  in  Delineattone  Stcdi* 
cap  2   quam  editam  habes  tm^Thesaunantiquita- 
twn  Siciliz  etc.  per  Joannem  Georgium  Graevwm  et 
Petrum  Burmannum,  ubi  pro  suis  Simlis  certal. 

23  Est  autem  Calatagiro,  ab  aliis  Calataiero,  Ca- 
latagironura,  Calata-H.eroms   et  Calata  Hieronum, 
Ztf*%*    md^ente  vero  Calatagirone   dtcta,   Mfe  Wtdum 
n^/>arcn-      roedturranettm,  cotfi  impositum,  in  valle  Nettna,  qux 
nbus.  .n  xli.lltliem  mari   ^fHco   terminatur,   ae  ptap/erea, 

^^aflaflmCiaudiusAfartusAreftus  .n  Chronographia 
Sicilix  tuspicatus  est,  omnino   dtstutguendum  a  vetert 
urbe  Calacta,  qux  inlittore  maris  Tyrrlieni  sita  fuit, 
quamque  alii  nunc  penitut  nxcisam,  a/ti  hod  ernum  op* 
C   pidnm  San-Marco  esse opinontur.  B.  Lucia  /«< 
guortiiii  >«/////'/</  stientur,  biographus  ambos  nobi  i 
0fW  ,,,/  S.Nicolaum,  Myrensem  on- 

ttsfifem,  mprimis  devotos,  cujus  propterea   patrocinio 
m  Beatam,  dum  parvula  esset,  e  prssenti  vttx  pe 
ilo  mirabiliter  ereptam  narrat    P  u  ■',  '/'""" 

Luciaui,  ipsts  /""''"•  tnotit?  //<""•   I    Pii*i   sed   «/« 
detnde  num.  9  scn  "  suam  uni" 

ntain  ami  Luciam,  qux  cum  fuotfam 

moniuli  Saiernum   fu  tnxisse;  non   satis   sibi 

constatt  nisi  forte  dtcendi  sint  aliilibenprwignifuisse, 
aut  post  Beatm  fugam  nuti,  aut  ante  defun 

24   Eodem  biographo  teste,  B.  Lucia  S.   FrancUci 
Regulam  <   esi  in  monaslem  S.  Maridt  Mag- 

dalena    Salerni,  quo   ipsa    in*cis  parentibus  fugerat 
cum  prtedicUi  moniali,  m  cujus  parentum  domo  habi- 
tavii,  donec  eadem  monialis  in   vivis  superluit.  1'orro 
quidquid  til  ie  hac  fuga  et  Salernitana   ante   ingres- 
tutn  in  monasterium  mora,  non  convenit   inter   neote- 
ricos  de  Reijuta,  quam    professa   est,    aliis,    ut  snpra 
dtximus,  tllom  Benedtctinam,  aliis  Franctscanam  fuisse 
asse>e.ntibu/>.  Rocchus  Pirrus  num     \\)  laudatUS,  mo- 
naslenu   avitulis     Calutaijimm-nsis    recensrns,    primo 
loco  aii  :  D.  Henedictt  »ub   rege   Rogerio  extabat, 
ubi  professionem  emisit  B.   Lucia,   et   inde   anno 


VIROINE. 

Mrvi  translata  est  ad  monasterium  fundandum  Sa-  D 
Wni    ubi   sanctitate    VltflB    illuatne    obllt    die    xxv, 

Qpntembris  et  Sedis  Ap»stolir»  permisau  colitur. 
Vemm  utinam  Pirrus  verbo  saltem  indicasset,  unde 
••/  dtdtcertl  •  nam  Octavius  Cajetanust  ct/jus  Marty. 
1  .ium  Sicuium  solum  laudat,  Ulam  quidem  in  hoc 
Onusculo  Benedictinam  dixit,  et  colt  affirmavU;  tei 
I  Bteris  Pi"1  asserlts  non  meminit,  ac  Benedictinam 
Bntv  professwnem  in  Vuis  Sanctorum  Skilis,  cer- 
tiora  tdactus,  revocavit. 

25  posterion  loco  Cajetanus  u  Antmadverstontbns 
,nhinnvanhiverbat  Adjuncta  est  Sororihus  de  Or   "ds.Pm. 
lBeXoC.inlocoS.  Marim  Magda.en»  ^  ^, 

tmmm^iMmt  :  Sed  plure^  ante  i e  cmnob.um 

Liernitamim  S.  Mari»  Magdalena  tn  I. Iiasan- 

r,i  natris  Benedicla  censeri  coepit,  quo  tamen  anno, 
„„a,edecauaa  antiqua  vitaa  inatitnta  permutarit. 
Lompertum  mihi  est.   Haud  dub.taw.m  Regu- 

Smvito praicepl ee  a  D.  Francsco  trad.tas 

observasse,  qw  <e"'P"re  B-  L"nA  nA  "l";"""" 
eommigravit  suum.  /)■■  ■'"■<""'  """""'"""  Pnr*»> 
„„„  Luca,  Waddingu*  »'  addilionibus  ad  Annofe» 
Minorum  auctos  tom.  9  novwdmm  iditionu  ai  onmm 

rhnsti  HOO.  Btti».  4,  ttnde  teqrtentia  hae  Ir f«ra. 

Prmter  vetueta  duo,  imvit,  Clarissarum  monaste- 
ria   de  qnibus  alias  locuti  snmus,  erat   (xn  tuiom  b 

wiate  SaUrnit ;  alternm   Francscanum  s»b  m- 

o0ationeS.Maria>Magdalen»,mquodnondffl- 

culter  a.l...i»«  CB«t'«-  '^"'"''  ™,ls'l'"!  ™™T™.] 
ompit    conSOciis    prmlucere    omn.mo.lm    v.rtutts 

e,26PPM<  h.rc  vitam  ejus  religioiam  ex  Aclis  edm- 
iUbrevitere raf.et, pm** •«  J*  «T  %£» 


Olili 

r.enr 


Ta^rZuZT^um  ,;,„,',■ Mm  ereii    -ff 

,r  eaeesevUetur,  0 <   -'"'«  'I "  "W*)™  jmm» 

2  ; "<""  <"'"/"'-  '"  BenedUtino  wg*num  mo-  „««.«* 

,,„,„/„„■„,..<""■-/"•'"'•'"' '""': "'"",'nee 

1m  •  Nunc  ejus  corpus  bononfioe  qu.esc,    in  ec- 

leTamonasJii  S.  Marim  Magdalenm,  Sororum 

Shg.  Benedtcti.  Quomodo ,  vel  quo  tempore 

STelatumsit.va, >t  bominnm   ,;■'-- 

Quidamasserunt.illeprioriS.Mana  MagdaleM 

monasterio,inquovib »«' ^tToomm  e 

pori8exuviasdeposUit,propter  rer m  am  et 

SorbrumpaucitatemeMtincto.reliquas   cum  W 

Usportato    etiam    corpore   B.    L..  i  F 

etiam.  illud  tunc aoul.um  acc.d.sse    d.g itt  ** 

(mtdemrmmannsabbatissm.  utpr.muma«Wectum 

corpus  reventa  est,  niseum  vehe n  •  m jolo 

remnullism  .tis  len.r,  po tutsse    J.n 

fusieadsacram  VirjstMm  prectbus.  tnterne ,m     ^ 
est,  aliqu.dcorporidef..isse;   eam.,ue   |u,J 

^ ,,",,,'l  , „,  dolebat 
,„  sepulcro.  inventoqne   .11 -■'"    <JU 

«5 etcr •""'■""■ 'l"l"i"i;;r';;,:;,„;m, 

'27  aim  putanl    DeiF. am,  adhuc_ v.  „ 

CUmPauculi.Fr«nciscam8adhoc, -"  '         „,,,„.«., 

l»tamfuisse.etsub   Regula  hab.tn  «  fc- 

Provectmquide ,-anset.n  « 

nominesaaserunt  se  v.d.sse  mroul  tlluc  c    B^ 
utriusque  instttuti  Sorores.  el  ^,,:, 

cis  eollegtis  su  .■  professionts  "'"'"""'^       ,     q„in 

Non  idqmdemed nirum   aut  "' "''^  „'„„  „- 

ahahujusrood.  prmceasennt  ex I"'  ,u7,, 

C/O.V.B   .«  "„"•/''"    "'"""'    '"'    aan0*        •(r'i/„',     .V,,„,VS 

1448,  ^Borum  pomeriori  taeo  num.  42  ■    ^,,,,,. 


memuleni  de  Fedano.  0. ./.«.<  S.   A'"'< 


,U  .''<"'■ 

nmS.  C/a«ste  traB«t*«e,  H  ^^^rr/t/ts, 
cum  d.m^to  wrum  mo6t/mm,  .socr^"  •  '  lintana 
hisce  cederet,  cetera  vero   iist   au»   «ua  ^        ^u(j 


J 


DIE  VIGESIMA.  SEXTA  SEPTEMBRIS. 


341 


B  nula  peneverare  malebant.    Ut    vjilur  Mcdiolanen-  sionem  indubilatam  mihi  faciunt.    Etenim  ,  81  ipsa  in    £) 

,< i»tm in  vna  eademque domo,  non  secus ac  in  duobus  Ordme  8.   Benedicti  vitam  suam  exegtiset,   quid  m 

a     rsis  monusteriis,    dugusiinianx  el  Clarissx  ewu  mentem  venmei  biographo,   ut  eamdem,    cujus    eiiam 

,nue  Renvlas  observabant,  sic  potuerunt  Salernitanse  corpus  Salerm  apud  Benedictinat  cebat, 

monasterto  8.  Marix  MagdalensB  moniales   Bene-  Franascanam  faceretf 


AlCTOKt 
C.    8. 


frobat  ts 
Vtta, 


iictinmet  FrancUcan^suU  qutcqust  legibas  aliquondo 
toisse,  quemadmodum  persona  ,  quas    Waddingus 
laudat,  testatm  sunt. 

28  Alteram  opinionem   idem  annalista    pradictis 
subjungit;   Tertio,    inquUm,   contendunt  alii.  boc 


31   Fac  tamen,  id  ab  ipso  quocumqut  •■<■  capile  ni- 
mis  leviter  astertvm  estte;  an    taudaUe    Benedictmx  txMtmamut. 
Byittim  sui  OrdiniS)  cujns,  ul  -/'".  corpore  ab  imme- 
morabili  lempore  gaudebant,  in  ejuidem  Officio  eccle- 
o,  a  simili  tempore  ab  iisd  '"».  velul 


sulniimilt  ,'      1  ei'UOt      tll'ltuiiis,     lumeuuuwi     aiu  ,    wui,        "'•""'«i  ••  ■»"•■•«    <•■■'! 

iosura    quod  extat.  So-orum  collegiun.  prius  fuisse     Frdnciscanam  oultnrai  fuissent,  atque  ita 

'.  :„  nn;m.,m  -«.»«.,«■...«    T  iw--i-.ii»  •        tilAmetinsis    rrmlur  P    muiiiiuin    SUl    uistitiiti     dt 


Franciscanum.in  eoque  primum  peceptara  Luciam  ; 
et  collectis  iliic  Inconditorum  monastenorum  bel- 
loruni  injuriis  laxatorum,  Sororibus  Benedictinis , 
ad  illud  institutum  ,  superante  bac  parte,  donrum 
tandem  deflexisse.  Itaetiara  factum  in  aliia  mona- 
steriis,  in  Barcinonensi  S.  Antonii  et  oppidi  Mo- 
cluheni  Buis  locis  narravimus  :  notat  autem  m  mar- 


sibimetipsis  erepturx  magnum  sui   instituti   decas  et 
ornamentumf  Enimvero,  si  babiHt  spes  pro 

eadem  Benediclinis  a  illis  affuU  tset%  <  n 

eas  in  hancparlem  potius,quam  inalterim.peccatnras 
Porro  <""'  apposits  opinionis  asse\  ores  nullnm 
monumentum,  argumentumve  allegenl  ,  venstmillimum 
estt  ea,  qux  advemis  ilb  '"   ignota 


olulicni  suis  loriv   narravimus    .   iuniu  uniew  m   r«ui-  •■•■.  .».■,■■• 

IL  tom   2  ad  annos  1233,    1493  et   1496.  quorum  fuisse,  nec  iltos  forstian  abo  fundamento   m 

Zmum  'locum  consule.    Posl  h*c   Waddingus  nuam  qnam  quod  Salernitanum  S.  Mari*  Magdalen*  mo- 

i  ■  .  i~i ...„♦„..*„  .w,o/...,nm    i.i  m,n  R.  T.ucijb   corvvs  ob  tmmemorainh 


rium,  i'i  quo  B.  Lu  w  ";'  immemorahili 

tempore  qmevisse  noverant,  a  Benediclmis  montahbus 
incoleretur.  Verum  hxc  ratio  omnem  suam  probahili- 
latem  amittit,  ifuando  cum  argumentis  a  nobis  allatis 
comparalur. 


§M.  Professio  in  terlio  Ordine  S.  Fran- 
cisci  prapfuil  novitiis  ac  forte  toti  mo- 
nasterio  :  tempus  emortuale  ignolum  ; 
miraculavel  beneficiaaliquapostmoriem. 


Officio  tt 
vetusta  ima 
ginc  ipsius 


«<  nos  cum 
ipso  adver- 
nu  paucos 

■  I.IO.S 


drca  hanccontroversiam  mentemsk  rfi?c/orft-:Intanta 

opinionum    varietate    quid    certe    affirmera  ,    non 
habeo  :  nulla  enim  suppetunt  monumenta,  aut  in- 
tegra  hujus  Virginis  Aita,  quaa   facem  prteferant , 
B  aut   ad   nerfeotara   rei    notitiam  manuducant.  S-»la 
exstat  apud   illius  partbenonis    Sorores   Legenda 
antiqua,  sed  inc«.mpleta,   simplici  stylo  et  vetusto 
charactere  membranis  exarata  ;  et  Officium,  quod 
recitant  in  illius  natalitio,  ab  aliquo  Minoritacom- 
pactum   ad   siroilitudinem  Officii    S.    Clara?  ;   inde 
multis  verbis  et  semi  antyphonis  ac   responsoriis 

excerptis.   Lectiones  porro  ex  ipsa  miscebant  Le .  g                                           (  ««*«..  «lUriu, 

.  Iffi  L"t  adjuncta  estSororibne  de  Or-     fuerU;^ ^Tct  'JSS-  ^ 

.  dine  Minorum   in  loco  sanctffl  Marise  Maudalen»  exphcator.  Eam  Ordmu  6.  Cfa  «  /--'  >l           -< 

.  S££[  qu»  admirante,  pnlchritndinem  ac     ^propri, ^&£Z£Z*?Z 

.  sanctitaten,  illins  e.c.  -  Et  infra  :  -  Beat»  nam  -  n*  Mauda !.-,•• »       I    »« / 

.  que    Francisci    Regulan,    cum   omni    Ajdj-t.  ^™^™J^r   l*L* ».  h 

-  servare  promisit,  a  q..o  promisso  nnllatenus  de-  S.  Clar»  <i  ■                                                   ac 

.  viavit  etc.  -  Et  in  Offlcio  passim  inculcatur  eub  •,„»  W»              f    ,,,,,,.,,,,  s  M„.irB  Mag. 

S.  Francieci  Regula  mUitasse.  Antyp terl..  m  Regulam        i                              * ,_  ^. 

.    ,„,/„,(.   eaind  m    Irrl  ""'''"' 

5  Fr mci  fuiw».  s«m«B«d..cH«reliVHi«.  Tertn  au- 

tem    (uisse  taslituti  (,nquil    I '/"■■»'    /' 

,s, ioriumpri ijuademr. «:  |M «  «-J * 

.  etc.  Etin  bemicyelo  inuri  fkgendm  inaurato  ondu*      >           '                      ,„   „ rna 

superm » wnepic.tur  dl.us  imago  ,  tas  ad  alm    ■  -                 ,,„„.,,,,,,,,.  ...  , 

hal F, ',,„,-  cano.  abAnd, Salernitano,  ver.usto  «»*«J^V«2J                ,„,„, „„ api- 

pictore,  de »ata.  E,  his   pernil  "             '    Ju-»  »''  -'■"    ",,,.„       Clar 8™« 

habemns  comperta.  Pr ,    Franc.sc, nen  t,s  p«efert  velamentum 

,.  ,„  „,,„,,„.,.,„  S.  Maria  Magdaen»!  sive     adj.ciunt.  ^^   ^r,,m  (|, 

iUudhoc  ipsum,  quod  nunc  est,    sive  al.ud  tuer  t  m«                                        (//iim  Sa/,PlrfM.  „,,  ,a„(0M 

- Secu^d sub  Franciscana  Regnla  WJJ^J „„„  ,„ _, ^iio^ 

"KafranifeetarefeUuntur.qnieamOrdini  J                                ZSL^M              "^ 

Bene.1., Iscripse ,  Octavius  Ca,etanus  Sy-     / A  N  , ,,„/„,„,,,■,//,. 

raeusanus  in  ld»a  Operis  de  Vitis  Siculorum  San-     mm«       ;  ^ fa  ,,„ ,  ,„„„„.„„ 

ctoru,,,  (etai  ,„  eju»  codicibus  MSS.  «^^     £2 '_, , ,„.,w.  Tertiari»  -c  So- 


-  gloriara,  de  mundo  fert  victoriam  m  OrdmeMi- 
»  norum  ;  dumque  Francisci  studiumsectaturetc.* 
Antyphona  secunda  Noctorni  secnndi  :  ••  Francisci 
n  tenens  forn.nlau.  haeo  Virgo  Deo  grata  etc.  - 
q  Responsorium  primum  ejusdem  Nocturni  :  •• 


dicta  monialis  etiam  stipi. ... 
(imo  MCXL  habet  nostrn    editio)  transi».».»  «•--"-  primam  libertatem  mantfesle  indtcat  biog, >whnsin 

fundandum  monasterium  Salerni.  De  Roc<h„  Hr,o      i     •  ^  ^.^^        mdain  m0n,alem  baler- 

et  Cajetano  consule,  supra  mun.  *4  rt  «  ^  Com-       ^  m  Ca,abriam  (imo  S.e.lian.)   ut   suos 

MM.   //*S  «    ^^«"^^^rj^^r.       ;srretconsanguineo..proPeraret,perd,sahquot 
•mnia  «imu/  juncta  Framiscanam  B.  Lucise  f»rafw  m 


342 


DE  B.  LUCIA  VIRGINE. 


AUCTORK 

.  .   B. 


primni»  "' 
seculo, 


n 


deinde  rcll- 
ijiosa 


Ifl     r.n   MtStt  i   U 

$alt  >  nUano, 


rsrstfiii •— fldji- 

"tj  Pauloobscur tanHW»"*** ^ ** 

SrtKS 

lata,  lique    cum   anxie tat     tooum 

:utl placuit,ad,unctaes    Soronbu 

deOrdii  " 

pri 16461  CUZri'ZZtw 

■    Non  dereliquil   eomparem    castissima  Turtur, 
;Seddefunctaduce,inrelig;onisdeser. 

,„„,„,   ,/   IkiUfma   Sa/ernt   rn palernti  altertus 

,,  flUamditi  0«toi  «««'  '•''•"'•   y"" 

lianuiftttneS.  Prundsa.  «iite  m ■^."» 

vertnm  B    Luciam  ^J- 

33  .sv,/  non  tndi  I  »•   "'    7"'",i; 

tain  rWtfltosflm^ 

,,„.,„  ttrtii    Ordmti    po/tus, 
'  S.C/flrs.  iftefel  OfltoM 

ftcendfl    fit.    Pftw 
in/Mtoilv  Frffncwcfli  mdtdorfln- 

iti  i/e/flmcn/o,  Hl  0  .   •'■■/'" '"• 

,   7,,/,-.,  ,,   lem/forts  fcfe  velamims  gem 
Cbri6SiSt   qus    nigrum  adjiciunl,  dUtmguerentur. 

pinioni  favet,  quod   in    vetust 
ia  usquamfiat  mentw  de  S.  Clara;  l  de 

\  ororibu    pcenitentiui  ''"""  arb%' 

,,,„  ^.  ntiarias,  qua  Sororea  de  poenitentia  alxas  ap- 
,,„„,.,  ,,,.,„„,.  Reaponsortnm  prtmum  secundt  .V>- 
vlurniita  hab  I  :  Kkc  e  I    Virgo   i  nu- 

tum.amatm  margaritaj,  quas  castiga- 
utentium  docen     u  tu 
nuia/ts  in   Oflicw   recentwri 
Vir  o  paupercula  de  nun 
'     .  ,,.  ..  araatrix  margarita»,  e  il   se  fe 

i-ula.  *.  Soroi      |     mtium  docens;istuc  venite. 

36  Sunt  quidem   h&i    nonnihil  obscnra ;  sed  quan- 
sequort   indtoant,  B.  Luciam  Sororibus  <le  p«- 
nitentiasive  Teritoriis  magistram  prsfuisse.  Consen- 
,.„„,  Martyrotogia  Ordtnum  S.  Franci  cit  qu*  num.  1 
,i  -2   laudavimus,    ■<   '"  auilfut  omnibus  ipsa  Tertii 
Ordinis  S.  I  ran  isci  fuisie  const  nter  asseritur.  Eo- 
....   ntulo   eadem    Beata  a  tribus  S.  I 
j     Ordinibus   annuo   Ofjicio   coliiurt   ut  num.  LS 
cuimus.  FJisre  ego  quoque  accedens,  B.  Luciam  Re- 
'  Ordinti  S.  FrancUei  annu 
fateor  tament  hoc  non  I 
,,<„,,„  iii   ,7-.-/,,//    in  alterutro  Ord\ 
professio    Moa  breviter  attigi  Beala  inler 
,   trium  ir!  prsfecturam.  A  '   lh'' 

cap.  V>  icrioii,  illam  suo  monaslerio  abbahssam 
,.„  tvpfriorem  pnrfectum  ac  verisimilius  etiam  antea 
novitiis  mogislram  dalam  fuisse.  Fremautius  kunc  se- 
cultii,  utruiiiijin-  iiium  prstftcturam  eidem indubilanter 
uioiiimi.  sed  fVaddingus  «Iramotteiiluil, 

37  Neutram  quoque  biographus  assterit  in  Vita, 
gunlem  nunc  mulilam  habemu$;  sed  in  utroque  Ofjtoio 
salttm  magUterium    novitiarum    eidem   non   obscure 


ubi  etiam  no 
vitias  rexlt, 


}gcribitur.  Jn  vetusttori  antiphona  quarta  ad  Vesp*.   D 

rat  h*c  est  :  Lucia  docens  filias,  cujus  est  ad  ju- 
vpnculas  coelestis  disciplina.  Crucis  Christi  delicias  ; 
•nfor.nat  hec  novi.ias  esemplis  et  doctnua    Prio- 
rm  antiphonm  partem.ut  clartor sttt m legs  ;  Lucia, 
cuius  cmlestis  disciplina  est  ad  juvenculas,  docens 
ftiL  Crucis  Cbristi  delicias  etc.  Huc  panter  spectare 
r/'M,„.  Responsorium  secundum   primi  Nocturni :  IB 
niundo    snernens    vivere.    mundum  suppedltavil ;*;   ^  e.  calca. 
qu83morumfulgens  opere,  Sorores  mformavit   sic  ^ 
h  u-turn  Cbristi  colere  studens.  fructificavit.  j .  Dum 
fructus   venit  legere.  regionis    fructifera  fructus 
multiplicavit.   I""'  """/'/'"""  *ecmda   *ecmdi   No" 
,turni  ■  Tamquam  fidelis  docuit  Sorores  castitatem, 
et  semper  eas   monuit    sectari   sanctitatem.  ^iice 
addeel  alterum  responsorium,  quod  num.  35  dedimus. 
38  Sane   ea    antiphonis  allatis   prima  B.  Lu 

mm   institutioni   prxfectam   fuisse  non   obscure  aeforumm 
.ifica{    nieriloque  in  antiquo  codice  Salernitano  hic  al">i>™Mt. 
*  marginei   teste    Cajetanot  quidam  annotavit :  Ma- 
eistra  tvruncularumfuit,  vel  ccenobn  antistita.  Ce- 
lnilll  tl  rem  Vit*  Jtalicset  tt  post  hnnc 

etiam  Fremautium,  non  alia,  quam  qux  protuli,  lm- 
Him  novitiarnm  magisterio,  totiusque  monastem 
Wfatura  B.  Luci»  asierendis ;  quorum  hanc  inpnn-  E 

ntis   affirmatam  invenio,  ut  eam 

cmperla  possim  habere.  Reliqua  Beat*  g  Ln- 

notattiillustrabo.Tempusemortualcipsiuspenitusigno* 

ri  §  ^  ;,   ubi    ostendimust   etiam 

seculum,  quo  floruit,  non  posse  certo  assigmn,   ftu- 

iusqueignorationiscausamsatis   verisimmer  rejmin 

em  Salernitanum,   in    quo  soh  ea   Vua  exstat, 

nqueposi  partemutilum^autitacorruptum 

aimt,  <ii  legi  non  possit.  . 

•m  Reslllt    ui  quxdam  miracula  uel  beneficta  Inc 

,      r,/,.   Ttalica    et  ex  hacFre-  mraculaln 
recenseant,  qu  llu  ;  e<  (.  '       mnti* 

mautius  ediderunt.  Horum  pnor  hb.  6,cap    •'  pro-  ^^ 

Rtetur,  sein    htsce  colligendU  non  tan>  a\ rumdem 

numero,  q i  certa  fide  sollieitum  fuisse,  nequeaha 

relatunm,  quam  quz  pnecipue  didtat  ex  MS.,a 
personU  fide  dignis  Salerno  ad  sc  iransmissot  et  quo* 
rinn  magna  pars  in  eadem  civitate,  fama  vidgante, 
drcumferebatur.  Vellemtament  ul  anonymus  utecer- 
Uora  tesUmonia,  qnam  hujusmodi  famam,  et  nescw 
ms  personas  fide  dignas,  pro  iisdem  attultsset,  aut 
lSset,siforteabearumdemi 

tione   ouctoritateqne  aliquid  ponderis   narratiom   ;«- 
luinel  Pnmoiocorecenieiprodtotttm^lnm 

in  digit0   abbatiss*  monasterii  S.  Mari*  *?**» 

Salerni,d m  B.  Lucu rpore  illm  ^anslalounus 

iexter*  manus  digttusin  veteri  ipsius  srpulcro  fuem 
relictus.  Adi  supra  num.  26  W«i  Commen\ar^a 
factnm  illud  ex   Waddingo  retuli;  sed  simu  observa, 

!m  irani/flltonem,  qualiter  iam  ai •  •/ ■ 

ab  t//o  narm  mpe  velut  h*c  ex  un «•* 

adaUudfactafumetJadmodum  incertam  esse;  po u 
tamen  hujusmodi  prodigium  vere  contigtsse,  tc< 
transiatwintraeamdem  ecclesiam  aut  ™nastertum 
unotantum  ad  aliud  honorificenlvus  sepulcrum  insm 

fuisset,  ,     mira- 

10  A/iernm,  quod  subaHt,  miraculum  multon!"     tl  cflpW 
bilius  est,  utque  apud   me   fidem    invenat,  cer  >         m 

n sillasmihiambiguas,  autpop* 

laremfnmumrequmuA iem  hoc  fere do  ««     r<*»« 

rat.Som   Dorotheadei  P.  iobc,  ntonflilertt *aler"1 
S    Marm  Magdalen*    monialis,   argenteam   w      ^ 
proCuraveratt    in   qua   B.  Lucim   «tpttl  ^''"""'"[^ 
reliqu0  corpore  includeretur.    Quod  cum  ftesn 

iemmonasterii  sacellanus,  thecam  F^# 
rem  deprehendit;  utque  vel  sic  sacrum  caput  i 
imererel.il/twi/evi  mfl//ei  ictu  inconsideratius  perc      ^ 
Tum  vero  sanguU  vividus  ex  eoiem  capite  scatut  i ,  ^ 
sacellano  manut  et  brachia  subito  emarcuerunt  • 


a,uc 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS.  343 

que  Bd  h*c  prodigia   speetanda  plurimi  atloniti  cir-     tinere.    Ferventibus  pre.ibus  voturo   addidit  duos  d 
lumsurenL,  mox  etiam  otnnia  ejusdem  monasterii  xra     oculos  argenteos  offerendi,  et  quotannis  festa  Beata 
campana  sponte  tua  tonuere.  At  tacellanut  suam  me-     luce  in  pane  et  aqua  jejunandi.  Vix  votum  eraise- 
■■,  B  culpam  agnoscens  dolensque,  tm  ad  B.  Luciae     rat,  desieratqne  precari,  cura  optato  effecta  potita 
sepulcrum  deferri  curavU,  ubi  post  precea  et  lucrymas     est,  mirantibus  omnibus,  qui  illam  sic  restitutam 


ivt  row 
c.  8. 


yoto  •" 
tagr<" 
decv'nlj'"~ 

ttm  ™bif0 
tanat' 


videbant. 

44  In  praedicto  S.  Mariffl  Magdalenae  monasterio, 
obi  sacrom  B.  Lucia  corpua  quiescit,  quaedam  rao    Hydropuu 
nialis  ex  familia  Roggiero,  neptia  domini  Felicis  et 
dominie  Modestia*  Roggiero  supra  memorata?,  gra- 


pristinam  sanitatem  recepit.  ffmc  ipsepaulo  pluribus, 
de  (iuiliiis  quilihet  prudens  lector  aliquod  certiut  testi' 
monium  mecum  merito  requiret. 

41  CredibiUora  sunt,  qust  deinde  tubjungit,  qustqut 
totidem  verbis  exltalico  Latine  reddo.  DominaClau- 

dia  Pagliara,  cum  carissimum  filium  suum  Marcum  vissima  hydrop  menter  "afflicta  fuit  sine^ulla 

Antonium  Cioffojara  veluti  ad  portas  mortis  perti-  oonvaleacendi  spe,  quippe  qua>  jam  a  medicis  despe- 

gisse   videret,   dum   pro  desperato  a  medicis  rea  rata  esset.  Hanc  ob  rem  post  kumana  remedia,  j 

funebres  parabantur,  eumdem  ex   materno  affectu  omnia  sine  ullo  profectu  usurpata,  tandera  compulsa 

et  singulari  erga  B.  Luciam  devotione,  addito  voto  fuit  e  monasterio  egredi.  Verum   matertera  ipsius 

ipsi  commendavit ;    ac  mox  ipse  sanitati  viribusque  (vel  atnitae ;  Italx  quse  voa   ulriusque  signifi.- 

reatitutus  est.  cui  paulo  ante  oibil  supererat,  quam  cationis  estj  postquam  ipsa  jarn  egrei  t,  adver- 

ut  in    supremum  agonein  innd.Mvl  aniniainqne  Deo  tentes,  terrenam  medicinam  nihil  adversus  tantom 

redderet.  Quam  ob    rem  bona  mater  supra  modum  malum    valere.   omnes    magno    cum    aflectu  se  ad 

exultans,  debitas  Deo  gratias  pie  reddidit,  promia-  coelum  converterunt,  neptemque  suam  fervidis  pre- 

sumque  anathema  ad  ipsius  famulse  Luciae  sepul-  cibus  B.  Luciascommendantes.  lampadem  ante  ejus- 

crum  portavit.  Hinc  laudatus  tcriptoi  progredilur  ad  dem  supulcrum  expensis  suis  ardere  fecerunt ;  afque 

beneficia  obtenta  per  usum  aqus,  B.  Luciae  reliquiis  ita  ipsam  per  B.  Lucisa  merita  penitus  sanatam  vi- 

benedictx,   quem  antiquissimum  esse  affirmat.    Hanc  derunt,  sic  ut  eadem  omnimode  incolumis  el 

aquam  primum  communi  Ecclesix  benedtctione  ac  more  ullo  sui  morbi  vestigio,  non  secus  ac  eo  numquam   E 

lustrari  ait,  deinde vero  duobus  Beatae  dentibus,  qui  laborasset,   raonasterium   denuo  ingressa  sit,  nec 

luiiic  in  hnem  catenula  argentest  annexi  sunl,  solitaque  imposterura  quidquam  ex  eodem  malo  passa.  N 

ejusdem  Beatse  oratione  sacrari,  et  adversus  quslibet  etiamesadem  pneterraiserunt  divinse  Bonitati,  suae- 

corporis  incommoda  salubriter  adhiberi.  Exempla  ex  que  Tutelari  ac  Patronae  de  tam  insigni  gratia  et 

ipso  accipe.  aingulari  beneficentia  gratias  agere.  E  mo~ 

42  Domina   Claudia  Comito  (inquii  auctor  verbis  naslerio  egressu  redituque  collige,  monialem  illam  forle 

P«  usumat-    Jtoijcisj  ex  ambobus  oculis   pene   C83ca,  B.  Luciae  tantum  novitiam  tunc  /11 

Kwcra-    sese  instanter  commendavit  et  lampadem  argenteam        45  Cum  quid  im  opifex  Calaber,  Salvator  nomine, 

i!"."S  vovit;  deinde   oculis    prodigiosa    ista  aqua  ablutis,  in  prassentissimo  vitae  periculo  ex  maligna  febri  m„,„ina  fe. 

subito  perfecte  sanata  est,  et  de  tam  singulari  be-  constitutus,  experirefur,  medicamentis,  quibus  usus   brlsaliique 
neficio  exultans,   votum   suum  promptisaime  per-     fuerat,  morbum  suum  nihilo  Ieniri,  instanter  petiit,  m'"'" 

solvit.  Huic  simile   est    alterum   beneficiam,  quod  et  pari  affectu  ac  pietate  impetravit  aquam,  B.  Lu- 

obtigit  Paulo  Corvini .   Eminentissimi    Cardinalia  ciae  reliquiis  consecratam.  Vix  autem  eara  deliba- 

Savelli  cubiculario,  qui,  cum  etiam  pene  caacus  es-  verat,  quin   totum   sese  admodum  singulariter 

set,  invocata  B.  Lucia,  oculos  eadem  aqua  lavit,  et  prodigiose    refrigeratun  rit  .    1ta.1t. 

aliquot  Missas  vovens,  ejuadem  opem  sibi  precatua  continuo  abacta,  ad  ejus  sepulcrum  invisendum 
est;  atque  ita  eodem  die  ccepit  optime  videre,  oculia  adire  potuerit,  ibidemque  debitas  grates  pers  .lvere, 
plan,-  omni  maio  liberis.  Fremautius  addit,  quod  per  ipsam  velut  a  mone  ad  vitam  revocatus 
kudatum  Cardinalem  Savelli  seu  Sacellum  fuisse  ar-     fuisset.  Nec  oblitus  f.nt  illiua  m. 

chiepucopum  Salernitanum.  Fueruni  autem  -  hujus     hoc  accept»  sanitatia  per  sacra  ic  Sororw 

inis  ejusdem   sedis   antistites  Cardinales.  Jutius     earum   beneficmm   mdicare  Domma  quoque  Clau- 
scilicet  et  Fabritius,  quos  cum  Ughellus  tom.  7  ltalix     dia  Roggiero  experimento  didicit.  quantum  valeat 
sacr*  auctx,  col.   144,   invicem   ^vffectos  dictum  ar-     B.    Luciaa   patrocimum,  dum  Pro  sanitate  domim   y 
C  chiepiscopatum  ab  anno  L630  nfMf  ad  1638  tenuisse     Hectoris  Sammango,  quot.es  hic  «grotabat.  recur- 
scribati  dicmdum    e6i  memoratum   beneficium    intra     rit,  et  petitam ^  gratiam iseraper  obtinuit. 
eosdemannoscontigissetquotemporejam  uivebatscri-         M  b  Sicihaa  cn  itagironenai,  B  Lucaa 

ptor  Vitr  Ttalic*,anno  1664   H  -  t*     P^  «  P6"^  TT,      *  *£ Z    n(t   "  ; 

hacinparle  facienda  iuverii  annotas  •"'"l"'1""  ''"m,na  Corfleha  Calascibett  .bar 

43DominaAnna    Castell 1    prosequitur  idem     de   Cotoramo;  qu»    »J»»  J^J 

suo  opportunum  repensset,  d.  Lucmm  jueinvoca- 


tjutdtmqui 
\n\  calio- 

nm  ocuit, 
r«m  mala 
iublata 


scriptor)  ol.m  abbatissa  monasterii,  in  quo  sacrum 

i»  1         ««««a«*o  ftimilam  ovw-      vit.   ab  r.vyn-  prisiin;.-    -anilafi  .subifo   et  prOUl 

1>.  Lucia'  cornus  asservatur.  con* nta  <  imu  nn  <><  u       »»"»  1  1  ... 

restituta  fuit.  II  inc  etiam  in  eadem  civitate  panter 


vitque  aliquot  Misaas  in  eumdem  Bnem  celebrari,  et     ^^2IU.  ,„„„,„„  tam  clara  notitia  ad  nc 

e,,,1,1o,|,.lll,,ala.Ii,ra1.a,.,a,u,,n...,u:du,,.suum      SOa  ^^^^j^^^n 

penitus  abactum  gaudena.  Domina  Diana  Sammango     non  pei  venu.  i-mru 
puella.  utroque   oculo  quatuordecim   mensibus  fere     igtlur  sutfjtao. 
caeca,  eara  pariter  experta  est,  cum  ipaam  mater  sua, 

domina  IsLbellaCastellomet,  eraisso  voto  B.  Luciaa 
commendasset.  Eodem  beneficio  gavisa  est  dorama 
Lucretia  Pinto,  quaa  eodera  oculorum  morbo  usque 
adeoattecta,  ut  videndi  facultatem  jam  penituaami- 
sisset,  magna  cum  devotione  et  lacrymis  ad  Beatam 
nostram  confugit,  non  sine  certa  securaque  fiducia 
impetrandi,  quod  medicorum  opera,  multisque  me- 
dicameDtis,  trustra  adhibitis,  eatenus  nequieratob-  yJTA 


44 


DE  B.  LUCIA  VIRGINE. 

ndorem  bonum  evaporabat,  peulatimque  per  hac  et  D 
|fTTTT1     a  alia  vitam  cmlibem  actitabat.  Acctdit  autem,  dum 

VIT A  MUTIL A  sic  in  b0nis  ^^IT^lL^f^ ?1: 


Auciore  anonymo. 


Nata  Cala 
tagirone  m 
SiCiHa,  duin 
stxenms  es- 

ttt, 

a 

b 


'  Cajef.  pc- 
neravit 


-  ibui.  tere- 
bal 


B 


E 


yravl  vita 

nio  a 

s   Nicolao 

subducitnr. 


o 

PuerUiam 

rt  adote- 
sttntiam  pie 

inttilUit,  ora 
tioni 


•  ibld.  «ta« 


sic   in  oonis  Ymavi      1        .'    _-  ,  ,    •  ,    ., 

nialem  Salernitanam,  dum  in  Calabn  im  <•  [ut]  suos 
visitaretconsanguineos,  properaret,  perdies  ahquot 
in    civitatfl  pra?dicta  moratam  esse   f.  Quo  aud.to,  f 

,,   .         ^  „__,■_/.  11     i  M/.«a  dp   eius  adventu,  cum  omni  desideno 

Ex  veteri  MS.  Salernitano,  collato  cum  edua         U, ,  Luc^de  eju  >  ^  ^  ^  ^  ^^  ^ 

a(,  Octavio  Cajetano.  direi  yid.t  itaque  monialis,  qnod  dicta  Puella  in 

Dei   servitio  sollieitissima,  et  de  passione  Chnsti 

v.       i      +-  «1.  •_■   -   Ao  ithpp  Domini  sollicita  cogitaret.  Mi- 

\,lmirabi.,s  .  femina  Lucia,  virgo  Deo  devota.     s„ hc. ,o     J e_c    c  «     ^    ^  ^ 

,^,„M,  .tirpe  progenita,  nata  ,„  jgj-^  '.  '»'  *£____  ta.n  sanctis  operibne  inaudar.  ; 

bri*   >n  oivitate,  qua  voeatur  Calathagerone  »,     MMP  gU0  g» .  isa,  sancto  caritatl. 

cujus    pa.ec ^amucuts  ial«        ,         s  c^a.  pr»oicare  sibi  ■ incipiens  et .  do-  • ,.  .„ 

leroea,  glori palroiles  genu,t*.  inte, •  quos    disc.pulus  «u.  Lucia, 

'■"'■'■"»•  '"""''"""  |,;""  n  h   ,  „,m  .nnrinuo  oedibus  ejus  advoluta.  cum  lacryrois  aie    „_„__,. 

dundantem,  ei   abunda m   dulci    nno  bo contn '    I        <■  ten(lag  lulhii      id  .„„,„,„,. 

„,„,. procreavit,  - i  «ater,  velun  rebg.osa  bat  :   Obse.  n       •  '  ^       „,.„„„, 

_____    t  devota,  w faciebal  '  el. synas  et  factura  s,m   AuUa    J  t         ^ 

_  rmabat  filias  suaal « -  v.tahonesta.  , *ra  mter  Bta.  J  n  8  ^  ^ 

i„  tantnm *  ambo  sanct iss.mo  N.col 8rve-  scere  p    uU  .  /    ,„,  le  l(1„1„.teat  fucere.  Igi- 

b. levotissime,  n.  iUis  aliqnando  sua  m.racula  ^J-^^mUi, on tconsanguineis 

raanifestaret.  '  .     mAn;ftiam  ardenti  desiderio  plus  amavit,  a 

2  Qoadam  enim  die,  cum  adbuc  esset  seX  anno-  „,re.i».  mo .  m        a«e        inflammate    ,,„,,„,  aut 

rnm  fa ie  »  I  Lnc  a,  d ot  m  v.neam,  matre  V*^J»£J*  .  se(1  sacrfta  ,.„,„  m  observ.nB 

.esciente,  ascendit  ur em,  nt  ficus ederet   e  noct.bu    "  ,,„„„.„,,„„   ejus  firmiter 

subito  facta  «nl  tnnitrua  map corruscationes  et  orahones  et  «^  .  ojectis  sorilllms,  •«** 

plu,  ia;el  ceci  li.  fulgnr  scin,  en<  arbon PneUa  pedem  '  -  ■  ^  muh(|um  collfusio,lis 

Len.  u.  pla  aino,  pe,  n>  ms sa.   Cum-  sord  dam  Babylonem    d      ,  fl 

que  sic  staret.  quasi  h.  ex. a,  nnd.que  per-  repud.av   .  N         ;        e  , 

fusaplnvia  et  q I  mor.ificata,  nesc.ens,  qud  ace-  «q t,   fl    en     l  qu  4  >IB 

ret,  apparuit  e,  qold sene*.  tamquam  rehg.o8us  c,t,w  .Dqu.nar,,  qm  P^ue^unrarum>Pprilnft0in. 

et  a,n  cus  Deii  qui  dixit  ad  eam  :  Filia,  ven,  me-  pud,o.t,m.  sola  d. gn.ss.ma .  creaturar  m,p 

fura.  llla  autem.  ut  vidite, gavisa  est  valde.  nium  «^"£J™ Z'Il2sT^ 

et  secu'a    est  eum.   C  umque   venisset    ad  por-        6  Rumore  autem  suD ,roaQP*™"        .  vireilli8  ««nMjw 

;:;ecdi;raUs  .nm.  ,ed,c„s  i  se,  ^  ad  TT  00-^-^  •* 

inum.quidnotoroxtiterat:DUmine,qu,sestutAt  et  salubre  co  demu an                              ,      trare|     •    „ 

iHe  respondit  :  Ego  sum  Dei  servus  et  a.n.cus  Ni-  volut,,  ourrente.^ ad  locum   ten  1 1             I 

colaus,   quen,   parentes  tui  revere •  coluut  et  quod  nou  p.  e,-a,    .  I      ■    ■       "  H„„,^01^qUe 

ide-  propuramore mn  tibi in adjutor.um  b>;  ,,,ces     .  Jt,..  et                ne JJ^            ^         , 

et  boc  dicto,  evanuil  ab  ocul.s  ejus  ,i.  nwUiflnaa  .„1 ent  per  qua   .       g 

3  Vix  in  lucem  ed.ta  parvula  Lucia  tempestivo  viter  dehnitus,  in  carnalem  pa.entum  o. 

JL\ ■asecnlicmpL.ar re ine.  atqne  dulcibus  reflexus ^^^^S^^'^ 

infra  teneros   annos  i   splendeacera  p.obitate.  luere  preoea    Addunl   ■«'^TjvJ  incept0 

Docilia  corda  prin x  matria  ore  fidei  doc snta  vertum   puel  aria   cons.a„t,<e  a ,  muin g 

suscepit.  aancto  Sp.ri.u  ean,  in.eriu,  instroente  ,.a-  reducant.  a  De.  serv.iu.  m e. luUO,,»  ^JJ^ 

riteretinformante.  0  quam  fehces  parentes,  qui  illa  omn.a   bao,  tainquam    nan.a,  vem0 

Bicgerminaruntinterri...icutm,um  inter.pinasi     ipre ativo  sangu.ne,  pntius   eug«  n  # 

ou,bus  tantam  dedit  Mtisairoua  gratiam,  ut  talem  ctione,  quam  carnah  ,,„,hr,„an.  tam  u        , ■ 

Li.ro  generarenl .  qnro  soli  Deo  speciali  curoroeroio  tu,,  obici  obiciena.  donee  tandero  PW»*^* 

iungeretur.  Rigabatur  ergo  novella  plan.atio  in  coa-    remissa  f. t  duntie,  Utian  con».         ,  sj_ 

UtidiaoiplinaTetexcrevit  ut  culmua  in  segetes  Interveniente  Mnte  pauco  teropons ^^rvaiio^ 

maturi  seroin.a,  el  i„  exemplo  sancl.orum  operum  nnii  sub  noctia  tacturno  eiienno       ,ft        arenlum 

pullullavit,  quasi  platanus  juxta  aqnas.  Crescebat  pervenerunt.  MorataestB.  Luca.n  uom  t • 
autem  htec  Puella.  qnaai  agnella  mansueta,  ab  in-     prafat»  monialis,  ueque  dum  eade.n  v,am 

fantia  o.nnino  iinmnnis  et  aliena  a  vitiis  instahili-     carnis  ingrederetur.  -«.Vohir  undique 

tatis  et  lascivi»,  qu.bus  consuevit  puerUis  adole»-  7  Q„a  dc  medio  sublata,  smsoit       ar^  ^ 

i"  •         ._  __._.! 1  A    1.       _*  «  _-i  _-»       «  At,*i,,.l,>Aimi\    nr_fi..ii.       ririi 


.»  eleemosy- 
ni^  dedUa : 
religiosa  vnt- 

licris  lnntUt- 
hutiM  de- 
vtncta, 


tatis  et  lasciviaa,  qu.bns  consuevit  puerilis  adoles-         7  Qua   d.  medio  sublata,  scisci  ^1        ^ale  Jgf  ' 

centia  '  maculari.  A».  anno  tertiodecimo atatis  suaa  cum  anxieUte  Locura  u.vesn^ans,  m  qu  ^  pw 

juvenilem  stoliditatem  transcendens,  senectutis  se-  servitium  exhiberet.  Tandem,   sicut  v     r  ^  ^  s  fr„,lciJci 

ventaiem  pepreasentabat  :  die  noctuque  in  Dei  ser-  adjuncta  est  Soronbus  de  Ordine  ^  .     1JB  i 

vitio   non    accidiosa,    ecclesiam    cum    festinantia  loco  sanct»  Maria  Magdalenae   moranu         n  ^ 

frequentabat.   et  exemplo    matris  pias   paupenbus  admirantes  pulchntudinem  et  sanctiuie  Q 

eleiosynas  eregabat.  *  «tate  tam  tenera  r„„s.ituta .  unanim ^[^^ 

4  Extendebat   libenter  ad  pauperes  manus  suas,  congaudentes,    lllam    cantatrsa    l      J       ^    puella 

et  de  abundantia  dmnus  su»  supplel.at  inopias  ege-  sunt  aamulatie.    Ascendebat    igitur  .  ...^  ora. 

norurn.  Sic  ab  infantia  miseratione  secum  crescen-  gradus  BU03  in  M  servitio._sigil.atim      *m  vit8B  ,  Cap.W*m 

te,  rapiitem  habuit   compatientein,    miserorum  ini-  tionibus  acjejnniis  non  desistens  a       _  b  ^.  0rdi_  ()S 

se.ias  miserentem.   Sanctae  orationis  amicitiam  in  coelibis  *  anhelare.  Fundata  enira  era^^  coQcludenS 

corde  gerebat,   per  quam  uon   semel,   imo  saepius,  nis  aedificio,  quasi  lapis  angulans,  parietes 


345 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 

•  tes    sub  obedienti»  ac  humilitatis  nobili  funda-     Invitatur  nihilo  minus  ad  incoinquinata  certamina   D 
^  ^      to  n'uas,  quasi  virtutum  omniumlabricam,  primo      castitatis   juvenum    impetus   robustior,  jam  convi- 

>  .         .•,  .^..,1..;*      «/-»11  .\t>r\rii\        U,)iti       rnnifiiio         tf»fne      ti  ♦   ad   (>ipnia   ilij  vi,\  ti  iul  a    liiilil,ri'i  r»ur»  innpiniiiria 


pnto  quas,  quasi  vii  iui,ui« '.'mniuiii  i»ut  •^«••.,  |».....>*  ~__v.*_v..„   j_.^.. ......    ,...rw__    .  ~__.v.v. ,  j_...   _v.... 

aNOm  '    r;'ncipaliter    studuit  collocare.   Beati    natnque  ctus,  ut  ad  carnis  devovenda  ludibriaper  infinnioris 

w      cisci  Regulam  in  omni  obedientia  servare  pro-  sexus  exerapla  fortia  provocetur. 
•  •*.  a  quo  promisso   nullatenus  deviavit.  Parvis         II  Omnes    pariter   fervida  coelesti    «raulatione 

*    L-nig    mediocribus   et  omnibus   indifferenter  inducti,  Christo  servire  desiderant ;  omnes  ejusdem  tuatqyt  mo- 

e     r*pSerat ;  nullos  jam  famulatus/  patrare  renuit ;  vitae  angelicae,  quae  per  Luniam  illuxit,  fieri  partici-  ntato  ad 

l  Zout  plerumque  Sororura  manibus  aquam  infun-  pes  exoptabant.  Tanta  salutis  germina  virgo  Lucia  *rtutmta*A 

11  e°    s,ngUlis  transeuntibus  assurgeret,  sedentibus  suis  induxit  exemplis,  ut  impleri  per  eam  illud  pro- 

isteret,  edentibus  ministraret.  pheticum  videretur  :  Omnis  gloria  ejus,  filiae  regurn 

^TnuIH   Sororura   aliquid  praecipit  m ;  voluntate  in  honore  tuo  ;   post   eam    virgines  adducuntnr  \   .  lbld  addu. 

ntaneacunctafacit,  plue  diligens  in  propria  per-  Haec  est,    quae    in   sua_  conversationis  r  primordio  ceatur 

,ntnonasterio,  spo  do  humiijtatera>    omuia    facere,   quam  paternam sprevit  hereditatera,  quse  sibi  nihil  reser-  r 

saicmttan  ,     ^ona,         ^  ^.  ^    nnpcrare.  0  quam  laudanda  est  vans  de  pretio.  totam  su_e  substantiae  portionera  in 

ta  eeneratio  cum  claritate,    qua  S.  Lucia  inter  coelestes  voluit  thesauros  per  manus  pauperum  de- 

S^cres  ceteras,  tamquain    stella    fulgida,  praeluce-  pOPtari.  Sic  ergo  seculo  forinsecus  derelicto,  racnte 

l  T/q  quam  adrairabile  est  nomen  tuum,  Domine,  interius  est  ditata;  sic    post  Christura  liberacuris- 

1    cuius  adrainiculo  beata  Virgo  fragilitatem  carnis  que  mundanis   exuta,  forulisque  sceleratae  pecunia. 

ftLsni»  *  transcendebat.  Mirabantur  enim  singulae  exonerata  cucurrit.  Suis  frequenti  repetitione  Soro- 

.lWi.femin»  femine»    ,        ^^^  ^.^  ^^  ^^  ^  inculcabat|  Sl)llJin  llhlJ  acceptabile  Deo  fore 

i       et  lkboraret  pro  universis,  non  irrationabiliter  collegium,  quod  laeta  paupertate  et  paupere  cast.tate 

*    rnnrtis  -unpeditans  n,  sed  devota  inter  o  verbum  fuerit  opulentum;  et  hanc  societatem  perpetuo  mu- 

iUnd  recoaitans  :  Qui  sine  hunulitate  virtutes  con-  nimine  [roborandam,   quae    stabilitate]   paupertat.S 

Lreeat  quasi  pulverem   in  ventum  portat.  Gaudeat  altissimas  et   humihtatis   excellentiss.ma  _  fundata  *       ^ 

R  ?tanrue'summa3  Sedis  sancta  Paternitas,  talera  se  ac  fuerit  humil.ter. 

Intam   in  Sne    temporum   Filiam    habuisse.  cujus  19  Propterea  confortat  et  hortatur  eas  m  pauper  ^ 

\7cLiosa  meritia  et  exemplis  religiosorum  om-     tatis  nidulo  Christo  paupen  conlorman.  quero  \irgo  pralucet  -au. 
niura  0  dinem   illuetravit.  Gaudeat  Sorornm  M.no-     Mater  paupercula  in  strictobovum  prasepio   nudu-  pertaU,  «tf- 
Zdevo  a  congregatio,  cui  sancta  conjnncta  vir-     lum  recUnavit.  Conabatur  perfectis  ima  pauperute  «•. 
" l ^  niiavTt   Ltum    perfect»    devotionis,   et     firmata  i  CrucfUo  paupen   conumr,    nt  nulla  res 

s^  t»  conCplationis  menLea,  in  Lucia.  Gaudeat     transitoria,  nulla  glona  pentura  smanteni  .edude- 


no 


'  iftirf.numc- 
rabat 


parentlbui 

eam  inteiim 
mortunm  pUr 
tantibu- 


_an_<.«~-  --• 1  . 

detantae  Virg.nis  patrocin.o  totus  orbis  terraruro, 
quae  speciali  fulta  privilegio,  mirante  natura,  fragi- 
litatem  virgineam  superavit  *.  Qua3  est  enim  in 
Ecolesia  Dei  conditio.  quis  sexus  vel  aBtas,  quis 
gradus  vel  ordo,  qui  non  in  hoc  thesauro  virgineo 
multipliciter  adrairetur? 

9  Factum  est  autem  interim,  ut  parentes  Virgi- 

nis  super  unigenitam  Filiaro  Pf^^g^     ^m^testaia";  non  tantum  contractus  illicitos 

gerent,etspars,an,,hTi...     d^^Olun^     ^iamcl^  ^^  ^^     ^    ^ 

QSa^  ^  transgressa,-  aboroinata  conjugalisc. 

I  _  _-_.__-_-_-«-M  rt+  rl/\_ 


ret  ab  amato,  ac  cursum  ejus  impediret  cum  Domino 
u,  a  quo  remunerationis  braviura  expectabat.  Mira- 
bantur  omncs,  succubuisse  natuiam  in  came  tam 
tenera  ;  nec  solum  obstupefactas  reddiderat  Sorores 
abstinendi  potentia s,  verum  etiam  exterritas  fec 
vigiliarum,  orationum  et  castigationura  continuatio 
indefessa.  Sanctas  enira  Virginis  sacrae  religionis 
odorem    tenera   spirabat    infantia.    quae   juvenilem 


pulae  hbertate  u,  castitatis  et  continentne  cai.dorem 
estaroplexata!  mundissima  carnia  virginea» conser- 
vabat  integritatem  ex  arbitriohbero  illibatam.quate- 
nus  Agnum  Dei  Christura.pro  mundisalttte  in  crucis 
altario  immoiatnm,  quoeumque  pergeret,  expeditia 
gressibus  in  carne  virginea  libere  secutura,  hymni- 
fiQisaneebrum  ohoris  interesse,  et  sanctia  «rginum  i 


1  Qaare  nos  parentes  tuos  raiseros  et  de- 
solatos  in  luctu  perpetuo  dereliqu.st.  \  0  utinara 
veniret  saltem  ali.juis,  qui  te  in  vita  superstitem 
enarraret  1  Haec  et  similia  tristes  parentes  lacry- 
mosa  vocediu  conquesti,  dum  per  terras  diversas 
et  castella  Filiara   multifariis    nunciis  qmentarent, 

tamen  n.hil  certitudinis  de   ea  reperienteSj  ipsam     ^^—^'^^  interseri  mereatur  • 
taraquaradelunctamd.gn.sexequnse  honorabUibu       cIkums  P«    vj^.^    ._  A(lolesceiltula  ten,ra  Cast.-   retur 
defunctorura    Qfficiis    Deo    commendabant  q.    bea  %o  ?ix  obgequi  vel  0bedire  , 

Dominus  ille  miralnlis  et  excelsus.  qui  non  derel.n-     g^JJ^   allis   et   affectuosuro  offerabat  - 


merc- 


fragiles  languescentes,  et    in  divino  serv.tio  pign- 
tantes,  erigebat  et  confortabat. 

10  In  tantum  enira  erat  m  oratione  inten  a, 
Vul'J"t»  *on-  quo.i  die  noctuque  ab  orationibus  et  divinis  collo- 
"""'r,/,w'-    miiia'   nnn   rPssaret  •   neone   spiritum  a  vigilns  et 

■f  -  ^'unns  3_2_.  Sanctul  ete »  Cn.ci-     *m  ^^"^  "  i ^ '  *f**- 

"  '*w.  Offlcila  Bxi  itacor  ejU3  et  mentein  _triM8CUS  Blgillarat,  ut     aa  m  _  naturam-  Ha.c  e5l  VirgO  sancta  pau- 

Bemper  iUud  sum  reverentia  adorando,  et  tn  wwr     J^B'"™  ^o_  a  secul|  tu.nultu..sa  vanitata  se 


rita  s.ln  p.ajn(.u.i»e.i,u,  u.„  . 

scentula,  ou-ternunos  impotentue  Baturaha  trans- 
„  e'l,e.,s  e,  Boliua  pueriti-  puram  et  vrg.neam 
puritatemcumarrogautia,  nec  non  fastuOBa  pWB- 
!u,„ptioneaa,  aggreuiens.  per  operum  eXCellenUBm 

fr     lem  exalabl  a-.atem.  Igitur  dona  re .era- 

::isg,t,„tape.,,peremere!rtura  Cbr^c-m 


Htl 


semper  ilind  cum  reverentia  adorando,  et  m  mani-  irag .n    ■  i       ^  ^.  tumultuosa  vanitnte  se  sub- 

bus  cum  devotione  tenendo,  numquam  a  facie  amo-  P^uia,  i  |q   llllin,|a,i;i!  Wsutifl8  se  ibld_  abrL. 

veret.   D.vulgubatur  paulo  post  opiuio  sanctilat.s  in  traie     .       ■    s(ilmiimoilo  curabat   oculis  interionfl  pieni 

beata  virgine  Lucia  per  provinoias  et  terras ,  d.ver-  abrump         .    ^.^  ^  it_  ^ 


cajtorura,  vci  ^c^cvv..-  ...0 
4u,.u  nuvi  ««  ^.vt,av-w.  .  sa_       retiosis  lapidibus  comparandam,   ei  eam 

ntataj  nituntur  adipisci,  quod  non.um,  d  rplktis  omnibus,  comnarare. 

tagere  mar.talem  tborum  servare  castius  ml.batum.      rebct.s  ^ 

Seplembris  T.   YU- 


14  Orabat 


346 


VITA  MUTILA  B.  LUCHE  VIRGINIS. 


A 

A      VNONYMO. 

oratione, 
bb 


B 


aliitque  exi- 
mils  vlrtuli- 
bus, 

CC 

dd 


♦  ibid.  Denique 


ir 


hh 
ii 


quas  biogra- 

l>lttis 


/./, 


ZZ  m  Gestiebat,  neminera  scire,  q*d  age£ 
Undesolitudinemamans,  orabat,  vigilabat.  se  fla 
Huis  casUKabat.  et  occasione  divin»  reraunerationis 
3  sapienter  occultans,  solum  Deum  acire 
P?  t  nnila^eret,  et  eum  de  suo  sancto  proposito 
S^SSi-  BnbBtinebat  anirai  passioneu, 
consuleuai.  perfectum   exluberet  obse- 

cord0  cenceperat    qu     cere  ^^ 

2£  ;eaSX°«.tdn«tion.mc.»redc|-..ris 
™s£  nUebatur,  et  in  jejunio  et  fletu  P«™«"» 
ex"   bat  ciementiam  Salvatoris  et  de  sua  d,  fidens 
ndustr.a,   totum  jactitabat   in  Dom.no   cogit  tu.n 

est  lectura  dimittere  ;  nimirum  quia  carnis  delicias 
exe  rabatur  et  devovebat,  eligebatque  potius  super 
terr»  duritiem,  carnem  stimulando,  accumbere, 
nuam  in  lecto  quiete  corporea  resoluta  jacere. 

15  ViilCQ  sancta  soli  Deo  omnipotenti  cc  compla- 
cendo     non    hominibus   adulando,    taie   const.tuit 
pietatis.   et  non  voluptatis,   de   seipsa  convivium. 
Prirao  pcenitentiaB  mensara   ponit :    secundo   cum- 
puncti  cordis  ferculum  anteponit.  Deinde  panem dd 
dolorisapponit;  non  immemor  verbi  Psalmi  dicentjs: 
Vanum  est  vobis  ante  lucem  surgere  .  surg.te  etc. 
Postea    non   rainus  pro  dulcis   vini  liquore  potum 
suuin  cum  fletu  temperatad  raensuram;  non  oblita 
I  ejusdem  prophetm,  qui  ait :    Potura  daba  ,ee 
nobis    cum    lacrvmis  in  mensura.  Deinde  ■  ut  Deo 
perfectas  adhibeat  convivii  nupt.ahs  delicias,  tal.a 
tali  ac  tanto  Conviva  musica  prmparat instrumenta. 
Totum    loco  timpani   sui    pulsat  cordis  hospitium, 
totam  sui  pectoris  adaperit  siinphoniara,  cantantibus 
organis,  ut  cordis  et  corporia  ff  immacnlata  perm* 
neat  vita  BUa  coram  Deo.  Planctibus  dat  languorem, 
cytharam  percutiebat   in  dorao  Domin*  per  longa 
suspiria  modnlando,  quibus  se  significabat  ad  pa- 
triara   suapirare.    Geraitus    continuoa    adaptat   in 
flstulam,  dum  pectus  Buum  Bsepe  pulsando  repercu- 
tit ;  qua  cimbala  Deo  placita  personat  sive  nolas  gg. 
Itaque  dum  hcc  modo,  tamquam  pi  u  ulatrix, 

cibos  divinis  hh  oculis  apportat,  misericordia  secum 
fi  copiam  tantis  non  Frustrata  laboribus  sicasportat. 
16  Res  miranda!  Macerat  Virgo  tenerum  corpus 
suurn  in  tantum,  ut  languescentibus artubus, tandem 
in    aagritudihia    lectulo    lassata    decumberet ;    nec 
nen  propter  hoc  regulaset  observantias  sui  <  Irdi- 
nis  in  rainimo  transcendebat;  immofortiori  Christi 
se  jugo  subjiciens,   majoribus  cruciatibus  carnem 
teneram,    quam    antea,  cruciabat.    \  irgo   uamque 
candida  in   grabato  buo  languida   decumbebat,   et 
memoriam  passionis  Cruciflxi  corde  mtimo  recole- 
Dat;  quippe  qui  candor  est  /.■/,  lucis  leterna.-,  splen- 
pia  sui  radios  ita  cordi  Pueliulae   inflxeratet  in- 
terminabiles  thesauroa  indefteientesque  rivos  aureos, 
de  Crucirixi  vulneribua  emanantes,  et  multitudinera 
dulcedini8  sua?,  quam  abscondH  timentibus se,  Vir- 
gini  patefecerat.  Sexta  namque  feria,  qua  dieFilius 
D  i  affixua    cruci  et  a  Judmis  conculcatus    fuit,  et 
mundum  euo  sanotisBimo  sanguine  liberavit,  crucem 
Dou.ini  continuo  tenens  iu  mainlms,  ipsam  devotis- 
siine  adorando,  summum  silentium   observabat,   et 
eodem     die     ob   reverentiam 


Der  dulcedinem  divin»  gratiae,  ut  in  cordlS  sui  sa-  D 
crario    tamquam   in  crucis  rnortario.  contereretur, 
vera  pcenitenti»   contritione  mm   cceleste  redolens 
nicmentum.    Ex   quo  etiam    crucis   altario  salutis 
«ternaj  profulsit  antidotum,  per  quod  genus  huma- 
num     ab    antiqui  serpentia   fraudulenta  suasione 
reductum,  mtern»  mortisvirus  evorauit,  et  a  callidi 
hostis  versutia  ille  summus  Reconciliator  hominera, 
ad  ima^inera  suam    factum,   tamquam  pugil  omni- 
potens  mariu  suae  potentiaa  liberavit.  Oadmirandam 
Virginem  I   qu»  oculos  cordis  et  corporis  quinque 
Christi  vulneribus  inrigebat,  quae  quinque  seusuum 
uostrorum  facta  sunt  medicina,  per  quos,  veluti  per 
quinque  fenestras,  mors  in  hommem  modo  nn  pesti- 
tero  est  ingressa.  De    quibus   profecto   vulnenbus, 
noraine  variato,  in  Canticis  canticorum  a.t  Sponsus  : 
Surce    amica  raea,    sponsa  mea,   et  vcni,  columba 
mea,  in  forurainibus  petr»,  in  cavernis  maceri». 
Ecce  stat  ad  hostium  pulsaus,  vocat  amicam  Spon- 
^us,  id  est,  cujusque  fidelis  animara  :  Christus  en 
dicit  Ecclesi» :   Surge,  amica  mea,  sponsa   mea  et 
veni    Noli  *  otioso  corpore  lentescere  oo ;  immo  con- 
surgas  citius,  et  veni;  non  sit  otiosa,  sed  exempla 
virtutum. 


mm 


m 


ANNOTATA. 


*  Cojet. 
Nolo 


E 


oratorie 
commcmorat 


.  ejusilem  Dominic» 
passionis  non  nisi  //  pane  et  aqua  tantummodo  ve- 
scebatur. 

17  Nec  admirandum,  si  Crucifixi  signum  reve- 
renter  amplexabatur,  qui  stat  paratus  quotidie, 
tamquam  expansis  iu  cruce  manibus,  devote  cupiens 
animara   araplexari.  Datum  est  ei  nihilorainus  hoc 


a  In  nostro  MS.  sequens  titulus  prxfixus  legi 
Incipit  Legenda  beat»  Luci»,  qualiter  fuit  nata,  et 
de  quodam  miraculo,  qualiter  Deus  osten.l.t  sibi  sanc- 

ium    Nicolaura.    Adi  Commentarium  prs 
num    i:    Videeliamibidem  num.  16,  qnx  Octa 
Cajetanus  in  dnimadversionibus  ad  hanc  Vitam  de  ea- 

dem  prxfatus  est. 

b  Dc  civitate  kac  eomule  Commentanum  num.  22 
etsequenti,  ubi  monuimus,  illam  non  ««Calabna  s,d 
in  Sicilia  in  valle  Netina  sitam  esse  ;  ideoque  hanc 
pro  llla  ab  Octavio  Cajetano    in  editione  sua  subslitu- 

tam.  ,. 

c  Ineditione  Cajetani additur,  per  medium  . 

d  Antoniu*  Beatillus,  Socielatis  Jesu  presbyh 
quonostrum  MS.  accepimus,  h*cin  Histom  8JK 
LteC,  Myrensis    episcopi,  Uk.  %  cap.    18  ex  eodem 
MS.  recensuit.  ...         . 

e  ProCalabriar^onendura   Ue  ^^.Nn,- 
tecitCajetanus,UquetemAnnotatis*dlxt.^Seq* 

um  rocuhnnut.uncisinclusam,  qu*    M     ^- 
ieeratiaddidiexejusdemCajetaniediHonB;  "  '/»fl  '    p 
ia  eodem  modo  notata  inferius  accepi. 

IMam   hanc   vocrn  correxi  ea  laudata  editume, 
cum  inapographonostro  legeretur,  moravit. 

g  CajetaniediHo  habet:Xec  decuit  verum  flon 

%e7lTapudCajetanum:naminMS.  nostro  est: 

Sanctissim». 

i  ln  MS.  nosim  perperam  eslt  qnod. 
lExhocaUisquelods   et    %ffi'J&*t 
,de  Commentanumpr*vlum?*.el&'V  B(m 

B.  Luciam0rdin«5.  Francisci  futsse^  »on  o 
nedicti,  ut  aliqui  existimarmt.  la, 

1  In  editwne    Cjctan,    lajitur  :  NullWS 

tUmMem:Pr»cepit;.Hnrra:FaciebatproFa- 

dtn  Verbumhocbiographushicimproprie^ 
BMeTe,etvelutsubaliarvmvedtbu8  8ternert. 

o  Cajetanus  legii  ■  Mente  devota. 

p  Atli  Commcnlnrium  num.  c2.i.  (/)(0,/ 

1*1**1 »*Vhi   conmnins      , *    J  ^ 

minime  vermmile  «t,  solemnes  Defuncior  ^ 

proamiisaFiHafquam   (Ws?™ZnZ  ^  "* 

ltlsse;tumenam,    quod ^tM %  f£g         ^, 

eorum  FiUa  degebat,  haud  tam  dtffieuM       ^^ 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 

potuerint  per  Calatagironenses,  quos  sxpe  dicta  monia- 
k  lis  Salernitana,  quacum  B.  Lucia  fugerat,  velut  con~ 
sanguineos  suos  inviserat. 

r  Cajetani  editio  :  Conversionis. 

f  Ibidem  :  Excelsissimae. 

t  Eadem  editio  habet  :  Firmissime. 

u  Ibid.  Ad  Dominum. 

x  Ibid.  Pccnitentia. 

v  Bac  ita  legit  Cajetanus  :  Non  tantum  conta- 
ctus  illicitos...  abhorrebat,...  imo  abominata  con- 
iuealem  copulara,  castitatis  libertatem  et  continen- 
tiae  candorem  est  araplexata. 

z   Yerbum  hahebat  non  est  apud  Cajctanum. 

aa  Biographus  arrogantiam  et  fastuosam  prae- 
sumptionem,  quse  utraque  vox  vilium  sonat,  hic  male 
usurpavit  pro  magnanimitale  et  singulari  in  Deum  f>- 
ducia.  Apud  Cajetanum  pro  impotentiae  te.jitur  irapce- 

nitentiae. 

bb  In  editione  Cajetani :  Intentione. 
cc  Ibidem  deest  vox  omnipotenti. 
dd  Ibidm  perperam  legitur;  parum. 
ee  Ibidem   INon  oblita  verbi  ejusdem  prophetae, 
qui  ait  :  Potum  dabis  etc. 
fl"  Ibidem  :  Corde  et  corpore. 
B      gg  In  eadem  editione  <  st  ;    Sicut  melos.  Sed  vox 
melos  alio,  quam  ceterx,  charactere  edita  est  ;  jorte 
quia  dubia  erat  in  autographo  Salernitano,   vel  hujus 
apographo,  qno  usus  est  Cajetanus. 

hh  ffanc  quoque   vocem  in  MS.  Salernitano  du- 
bie exstare  suspkor ; quia  etin  editione Cajetani,  unde 
illam  accepi,  alio  characlere  expressa  est,  ei  in  nostro 
opographo  pro  eadem  perperam  legitur  :  Ditantur. 
ii  Ibidem  '.  Secura,  ac  mox,  reportat. 
kk  Ita  c  Cajetano,   cum   in    nostro  MS. 

haberelur  :  Qui  r.andorem. 
11   Voces,  non  nisi  abundant. 
rara  Ita  correxi  ,  nam  in  MS.  nostro  legilur  :  Da- 
tum  est  ei  nihilominus  hoc  per  dulcedinem  divinam 
gratiam,  ut   in    cordis    sui  sacrario,    tamquam  in 
crucis  mortario  conterentur  vera  pomitentifiegratiae, 
cceleste  etc  :  Apud  Cajetanum  vero  sir  ;  Datum  est 
lihilominus  hoc  per   dulcedinem  divinae  gratiae, 
Ut  in  cordis  sui  sacrario,  taraquara  in    crucis  mor- 
lario  contineretur  vera  pcenitentiae  contritione,  cce- 
leste  etc. 

nn  Ita  ex  Cajclano  :  in  MS.  nostro  pro  modo  est 


347 

Antiph.  Lucia  docens  filias,  cujus  est  ad  juven-   D 
culas  coelestis  disciplina,  Crucis  Christi   delicias, 
informat  haec  novitias  exemplis  et  doctrina  e.  Psalm. 
Nisi  Dorainus. 

Antiph.  Virgo  Lucia,  gaudeas,  in  laude  seraper 
floreas,  ad  Christum  produc  florem,  in  annis  puella- 
ribus,  delectaraenti  facibus  f  spretis,  quae  das  odo- 
rem.  Psalm.  Lauda,  Hierusalem  g. 

Htmmus. 


A.  ANONTMO. 

e 


l 


.ii 


2  Exultemus  et   laetemur  pro  h  mentis  jubilo,  // 

Luciaeque  jucnndemur  lucis  novaa  radio,  et  hymnus  ad 

Digno  tamlem  veneremur  dulciter  eloquio.  Vesperas. 

Nam  Lucia,  lucis  via,  veneranda  laudihus  i,  ; 

Virgoclemens  atque  pia,  claris  dives  moribus, 
Clara  nobis  exstat  via  et  exemplura  oranihus. 

Cujus  vita  gloriosa  ditatseclum  lumine  k,  /, 

Quaeque  spernens  preciosa  vaporata  Flamine 
Sancto  /,  quaerit  natum  rosa  ex  intacta  Virgine. 
Jam  Lucia  laude  digna,  nostri  decus  optimum, 
Virgo  mitis  et  benigna,  carnis  servat  flosculum, 
Utque  patent,  tenet,  signa,  ca-li  domicilium  m. 
Auro  celsis  micas  tectis,  ut  sol  clarus  rutilat, 
Atque  malis  perpessis,  summa  lucejubilat,  g 

Nitens  tandem  in  excelsis,  gloriam  hic   renovat. 

Sit  Gignenti  et  Nascenti,  Procedenti  gloria, 
Honor,  salus,  virtus,  laus,  aequa  sint  praeconia, 
Qui  nos  ducat   et   perducat  ad   superna  gaudia. 

Amrn. 

Antiphon\  ad  Magnificat.  O  proles  nobilium,  o 
Virgo,  splendens  lilium,  ex  te  sidus  claruit,  quod 
nos  illustravit,  castitas  persecula  rcfulgens.Christi 
vernula  Lucia,  lux  micuitn,  qnae  Crucem  araavit  \ 
in  te  rosa  rutilat,  in  te  fructifer  pullulat  requiescens 
spiritus,  dulcis  vis  odorum,  cujus  replet  sanctitas 
Sorores  Christo  dedicatas  :  per  te  nobis  aditus  pa- 
teat  polorum. 

Ad  Matotinum. 


3  Invitatoriim.  Regi,  quimundo  claruit,  cuncti 
demus  honorem   :  Lucia  Cruci  praebuit  o,  Cruccm   InvUatorlum. 
amans,  amorem.  Psalm.  vemte.  adpHmum 

Antiimi.  Haec  Virgo  prudentissima,  virgo  fulgens,    WocftifIlttm, 
flos   tiorum  ;  Lucia  splendidissima,  virginum  intrat  0 

chorum.  Ps.vi.m.  Eructavit. 

Antipii.  Francisci  tenens  Pormulam  haec  Virgo 


ln. 

oo  Hicurminatur  editio  Cajetani,  qui  toinde  hxc  «"—    m7miM«tllegulam,   Sponsa  Christo  F 

C  Mil  :  Cetera  in  corrupto  coilice  legi   minime  po-  ^eo  graia,  ",u'                 «      ■        ' 

tnerunt.    Porra   vauca.    a_n*   in    «ostro    apographo  dicata.  P.alm.  l)eds  noste,  rdogmm. 


Antlphonx 
a 
b 
c 

d 


pauca,    '/"■'' 
sequunlur,  etiam   satis   manifestant,   eumdem  codicem 
hic  aut  mutilum  aut  corruptum  esse. 

OFFICIUM  VETUS 

Ex  editione  Octavii  Cajetqni. 
Ad  Vesperas. 

A.NTIPH0NV  a.  Jam  splendor,  lumen  lurainum, 
Ecclesia  micuit  b,  nam  lux,  quae  radiavit,  Lucia 
consors  virginum,  candor  lucis  apparuit,  ad  ccelos 
evolavit  c.  PsALM.  Dixit. 

ANTirn.  Cujus  perfecta  sanctitas  per  mundum 
duxit  rivulos,  qui  scaturiunt  d  aquarum  :  istius 
rontis  claritas  Sororura  traxit  raraulos  ad  matrera 
filiarum.  Psalm.  Laudate  pueri. 

Antiph.  Ha3c  Virgo  spernens  gloriam,  de  mundo 
fert  victoriara  in  Ordine  Minorum  :  dumque  Fran- 
cisci  studium  sectatur,  est  in  gratia  more  patrum 
priorum.  Psalm.  Laetatus  sum. 


Antiph.  Mundi  spernens  delicias  vult  Christom 
invenire,  per  corporis  raiserias  ad  ccelum  studet  ire. 
PsALM.  Omnesgentes  p. 

RB9P0NS.  i.  FranciscisequensRegulamcumsancta 
paupertate,  in  voto  Christi  sedulam,  perfectara  g 
caritate  Luciavirgo  plantulam  se  plantet  sanctitate. 
^.  0  Juvenera  Virgunculam,  quae  se  Chnsto  tara 
parvuhm  dedicat  castitate.  Lucia  etc. 

Rl^pon<  ii  Inmundospernens  vivere,  mundum 
suppeditavit  r,  quae  morura  fulgens  opere  Sorores 
informavit:  Sic  hortum  Christi  co  ere  studens.  fru- 
ctiflcavit.  >.  Dum  fructus  venit  legere,  leg.om,  * 
fructiferaBfructusmultipUcavit.Smhorturaetc. 
'  Rbs,ons.  ....  Inimui)ertatisnidulojacensVirgo 
sacrata,  virtutum  pollens  Utulo,  Christo  conngurata, 
sfne  nummorum  loculo  vivit  allev.ata  t.  Glona  Pa- 
tri  et  Filioetc. 

IN  o  NocTinNO. 

Antiph.  Pauper  affectans  vive.r,  pauperibus  se 
vinxit  ii.anntiUans  se  in  cinere.  cilicio  cinxit.  Psalm. 

omnes  gentes.  ^^ 


1 


B%  EUITIS 

Antiphonx  et 
responsoria  ad 
tecundum 
jiocturnum. 


aa 


B 
Antlphonx  et 

,erfiumJVocJMr- 

M 
cc 


dd 


ee 


II 


OFFICIUM.  B 
348  <maiu  docuit  Sorores  castita- 

Psalm.  Magnus  Dominus  er  au. 

ANTlPH.  Delectat  *^  jntroire    .. 

dire;  desiderat  m   Superum  6 

Psalm.  Fundamenta.  paupercula  de  nu- 

REspons.  I.  H*c!'t,^Bm,VrK»,    quseca- 
ffier0    pruden.um  .    amatm  . ^B  (locens 

8tig8tUr  Jrtunctisd    ur  n*cformula,  q».  geesit 
istucvenire.  Cunct  s  u  Sorores  etc. 

VT  F":Uro;,  ira  CuTplangere  Crucifixum 
RespoNs.   ii.   Amic*  i  Qulci 

non  deainit.  *-£!£?££  J~  eam 

ferens  P°'f '^"^  credens  v.vere  psalmos 
dolor  ang.t  f.  Per_.ZZ  tractans  inanu  tangit. 
huic  dulces  conc.n.t,  quam  tractans  m 

Crucem  etc.  ligaudi0  aa   Lucia  cum 

Rsswrce.  '«;  J.wneemu  g        splendorem  dans 

trrd'°^Ulcet  i  radlHmndus  illuminatur. 
palauo,  lux  lucet   cujus  brftvl0 

trSJSTi»  etc.  G.oria  Patri  et 
Filio  etc. 

1n   TERTIO  NoCTORNO. 

5    Akt.pi..   Crucem  diligens  jugiter,  cordi  suo 
am;,t,;iua,„W<dulceponduS,suavitereamteden3, 

rentdetestaC.u.srubeumccetliU.   candorem. 

Psals.  Dominns  regnavit.  , 

ANur..-  V.rgo  Lucia  macerat  corpus,  se  flagel- 
laIld0  s,c  edcoLstem  properat  curiam  exenluodo. 
Ps\lm.  Cantate  II.  dd. 

REsroNS.  ..  Carnis  Virgo  spernens  del.c.as  me- 
tit  gr  ,um,  excutit  paleas;  Cceli  solum  captat  .- 
£fi  Deoleudis  oflert  primitias.  *.  V.rgo  v.rtu- 
Us   vacas    Sponso   portat   ad   nupt.as.    Cceh  so- 

1U  R^ons.  ...  De  paupertatis  horreo  dum  studet 
spicam  vellere,  Virgo  suo  corporeo  dum  cast.gatur 
verbere ;  F.t  panis,  quem  ee  offert  Deo  pro  .«. 
M  mnnere  >.  S.O  pro  pane  c.nereo  qnem 
fletu  riget  ubere,  pane  cibatur  melleo.  qnodestcum 
Christo  vivere.  Fit  panis  etc. 

Kbspons.  ....  Fel.x  V.rgo,   qus  tatar.s,  gaud.o 

polornm.qnm  cum  pecejamcibaris  pene  <*&°™*> 

qumsnmns,  reminiscaris  snpplicnm  tnornm.  *.  Jem 

-  corona  puellaris  tibi  datur  pro    amana  m  te  me- 

C  ritorum:    Qu*sumus   etc.  Glona    Patr.    et   Hlio 

etc.  /;. 

Au  Laldes. 


LUCI^E  VIRGINIS. 


Laudes, 


u 


E 


Hymnus. 

7  In  summi  Regis  palatio 
Jubar  novum  exoritur; 
Ia  ccelesti  collegio 
Novellus  flos  producitur. 

Laetatur  chorus  virginum, 
Laudatque  Dei  Filiutn  : 
Latatur  coiisors  virginum 
Lucia,  decus  omnium. 

Lucia,  lumen  luminum, 
Coronis  septa  roseis, 
Rogantibus  praesidium 
Pro  tuis  ora  famulis  //. 

Satoris  mundi  Famula 
Nobilis  prosapi», 
Sentiant  nostra  pectora 
Tuas  preces  assidue. 

0  nostri  decus  secuh  ! 
Ad  quampercurruntfamuh, 
Duc  nos,  precamur  servuli, 
Ad  ccenara  Agni  providi. 

Nos  Genitor  cum  Genito, 
Sancto  simul  cum  Spintu 
Unus  Deus,   qui  secula 
Per  cuncta  vivis,  protege.  Amen  mm 
8  Antiph    ad  Benedictus.   0  lux  lucens  Eccle-  ^^ 

S Ve" E^CS-  Paupercums  et  nudu- 
u  Crucifi.oconjungu,,,-,  Christo  parvo  connec- 
^r   Cruci  conformata,  post  flois -  *— 

■"ET»  ******  Gaude,  p.ebs  fidelium 
coelestium.  qua3  lampade  non  vacua  vemt,   ut  virg 

dulcissimns  flos  flornm  manatex  tua ,* -JJ 


nn 


Cfl 


Anliphon-v 

gg 

hh 


ii 


kk 


AMipa.  Sancta  Lucia  gaudeat,  chor.s  ^junoti 
Virfiinu.u  :  habet,  quera  adacuavit,  in  ccelo  gaudens 
floreat,  in   «,  ^  Luminum,  qua  Dommus 

reunavit.  PSALM.   Dominus  regnavit. 

Antiph.  Agnus  hh  vocal  ad  nuptias,  invitat 
ad  dehcias  Luciara  caatitatis:  non  quairit  haecindu- 
ciu*;  Bed  spernit  mox  divitias  pro  Deo  :  jubilate. 
Psalm.  Jubilate.  . 

Antiph  Hac  in  te  tota  sitiens,  o  tu  lons  inde- 
ftciena  Deus,  adle  de  luce  vig.lav.t,  quem  dil.gens 
trequeni  »,  ampiexans  te  in  Cruce. 

Psalm.  Deus,  Deus  meus. 

ANiiPii.  A.uatnx  Crucis  Doraini  det  Cruc.faxi 
nominigloriam;  tractans  Crucem,  hanc  ii  tenet 
mauu  dextera,  ut  beuedicant  opera.per  quem  trans- 
it  ad  lucera.  Psalm.  Bened.cite. 

Antipu.  Laudans  Factorem  omnium,  monet 
turbara  fidehuiu  ;  hunc  solura  kk,  quem  cymba- 
lis  pulsantibus  et  tympanis  sonantibus  non  cessat 
per^onare  et  laudare  Dominum.  Psalm.  Laudate 
Dominum. 


AISNOTATA. 

a  De  hoc   Officio  ^^«J^,^ 
vBTHonibus  m  pr*fatur  :    ^^A^  festo 

die  beatas  v.rgin.s  Luci»  deca™V;ra5iuceant. 
nonnuUasunt,qus  .,  nolui- 

Brrores   bdare  , ^JJJJ^    * 

mus.  Pmniserat    etiatn,  hoc    Wc"f        Salem 
meffibranis  c«nobii  (8.  Man*  Ma         ' ^,^ 

manu.   exaratis;    quare  mg».    ^  , 

me  eutndem    uemtnm    codtcem    ^ie  ofi 

etiavi  W '-'/"'•  Ceterum.ubi  m      ^ 

Qtficia,    auodin    >^™™™^iedU I 

Magdalen*  usum    anno  1646   Sa ler m  ^ 

Jantes  leofione*  alicuju*  momentt  occurm 

annotaho.  .     .* 

b  /«  rccenliori  Officio  68t  :    *™f\lernitano  * 
c  Notat  Cajetanus,m  cod<ce  ^^    visU9  est 
margine  liic   adtcriptum    legi  ■  animam    exba- 

lucis  rad.us,    quando  be.U  ^  ™»         dub^ 
lavit.    Verum  id  ex  ista  anttphona  adm 
eil.  d  * 


. 


DIE  VIGESIMA  SEXTA  SEPTEMBRIS. 

d  ]n  recentiori  Officio  :  Quos  effudit. 

e  Eodem  Cajetano  teste,  in  laudato  codice  ad  mar- 
qincm  annotatum  erat  :  Magistra  tyruncularum  fuit, 
vel  coanobii  antistita.  Vide  Commentarium  nostrum 
prxvium  num.  36  et  seqq. 

f  Jn  reccntion  :  Fsecibus. 

a  Ibidem  sequitur  Cnpitulum  cx  Communi  virginum  : 
Fratres,  qui  gloriatur  etc. 

h  Iia  ulrobique  :  rectius  tamen  pro  melro  legere- 
Pio. 


349 


fur 

i  Hsec  minus  recte  sic  habcl   Officium    recentius  : 
Lucia  lucis  tuae  veneranda  laudibus. 
k  ///  recentiori:  Ditat   omne  seeulum. 
1  Ibidem  :  Sancta;  ac  mox  et  pro  ex. 
m   Ut  versiculus  hic  clanor  sit,  illum  sicdigcre:  Ut- 
que  patent  signa,   tenet  coeli    domicilium.   Rursum 
notat  Cajetanus,  in   Salernitano  codice  ad  margincm 
ista  addita  lcgi  :  Miraculis  post  mortem    inclaruit ; 
atque  hic  revcra  sensus  obviusversiculiest, 

n  Ibidem  :  Bmicuit ;  ct  paulo  post  Adamavit,  pro 
amavit;  ac  rursus  :  De  rosa  tota,  pro  :  In  te  rosa  : 
et :  Debitas  pro,  Dedicatas. 

o  ///  eodem  recentiori  Officio :  Cruci  praefuit.  Deinde 
posl  solilum  psalmum  Venite,    exultemus,    sequitur 
g   hymnus,  quem  in   Commentario  prxvio  dedimus  num. 
14. 

p  Posl  vnsnulum  ex  Communi  virginum  sequuntur 
hic  in  Officio  recentiori  tres  Lectiones  ex  Vtia,  quam 
rdhlimus. 

q  Ibidem  :  Sedula,  perfecta;  ac  mox  infra  :  San- 
ctitatem. 

r  /'/  est  :  Calcavit. 

s  Recentins  Officium  melius  habet :  Regionis. 
t  ///  eodan  subditur  liic  versiculus  :  Hurailitatera 
sedulo  sequens  cura  Christo  parvulo,  parvo  est  con- 
forraata.  Sine  etc. 

u  Ibidem  rectius  :  Se  junxit ;  ac  paulo  posl  :  Se 
jinxit. 


x  In  recentiori  :  Desiderans  continuo   ad   coelum  D 
introire.  Deinde  post  pnalmum  et  versiculum  ex  Com- 
mum  virginum  subjiciuntur  trcs  olix  Lectiones  ex  ea- 

dan  fita  cdita. 

y  Ibidem  :  Et  Castigat  se  ferula.  Tnfra  quoque  : 
Venite  pro  vesire. 

z  In  eodem  denuo  sic  legitur  :  Quem  docens,  ipsa 
plangit,  dulci  ferens  pondere  crucem  jugi,  nam  me- 
minit  etc. 

aa  Hndan  :  Vivens  in  coeli  gaudio. 
bb  Ibidem  :  Cura. 
cc  Ibidem  .  Nucleum. 

dd  Seqnuntur  in   recailiori  versiculus  et  tres  Lcc- 
tioncs  cx  Communi  virginum  in  Evangclium  :  Simile 
est  regnum  coelorum  etc. 
ee  Ibidem  :  I  !um. 

ff  Hoc  nonum  Responsorium  non  habei  Officium  re- 
centius;  nempe  quia  m  ejusdem  locum  substitutus  est 
liymnus  :  Te   Deum  iaudamus. 

gg  ///  recentiori  :  in  choris;  et  paulo  post:  Quo 
Dominus. 

lih  Ibidem  ;  Agnus  Dei;  ac  mox  :  Castitate,  pro 
castitatis,  et  in  nuptias,  pro  inducias. 
ii  Ibidem  :  Ac. 

kk  Sic  correxi  ex  reccntion      editio  Cajetani  ha- 
bet  :  Solem.  ///  recentiori  desunt  voces,  sonantibus, 
atque,  et  laudare  Dominura.  Deinde  sequitur ibidem 
capitulumcx  Communi  virginum. 
11  Ibidem  :  Servulis. 

mra  Hic  in  recentiori  sequitur  Versiculut  cx  Com- 
muni. 

nn  Ibidem  :  Scandit ;  et  infra,  l.uirea  pro  lau- 
reata. 

oo  Nescio,  quid  hic  fiscclla  significet,  nisiforte  le- 
gendumsit  flstula,  qux  in  Canticiscap.  4,  v*rsu  ik 
tnter  aromalica  nominatur.  Cctaum  hSRCtOta  anliphona 
non  est  in  Officm  recen  tiori. 


B 


DIES  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


SANCTI ,  QUI  V  KAL-  OCTOBRIS  COLUNTUR- 


S. 


Joannes  Marcus,  Christi  aut  Aposto- 

lorum  discipulis. 
S.  Zenas,  alias  Zenondiclus,  S.  Pauli 
discipulis. 
S.  C;iius,  episcopus  Medialonensis,  Conf  in 

[nsubria. 
S.  Aderitus,  episcopus  Ravennas  in  ltalia. 
S.   Florciiliniis.  i  MM. 

S.  Hilarius  et  forte  Pseuduni 

S.  Aphrodisius,  1         '»  iEduis. 

S.  Gosmas,  , 

S.  Damianus,  Martyres 

S.  Anthiinus,  (  figls 

S.  Leontius,  (        in  Cilicia. 

S.  Euprepius. 

S.  Epicharis  matrona  M.  forte  Constanli- 
nopoli. 


S.  Fidentius  M.  /  Tuderti 

S.  Terentius  M.  \       in  Unibria. 

S.  Eleutherus  vel  Eleulherius  M.,  Csesareaj 

in  Cappadocia. 
S.  Deodatus  conf.3   in  dioecesi   Sorana    in 

Lalio. 
S.  Ceraunius  vel  Ceraunus,  episcopus  Pa- 

risiensis  in  Gallia. 
S.  Hiltrudis  virgo,  Laetiis  in  Hannonia. 
S.  Adulphus,  jfralres  MM.  Cordu- 

S.  Joannes,  I    bae  in  Hispania. 

B.  H.mlilius.  episcopus    Fulginas,    prope 

Cingulum  in  Piceno. 
S.  Elzearius  de  Sabrano,   baro  Ausoysii  ei 

comes  Ariani,  Parisiis  in  Fnncia. 


PR^TER 


350 


ACTA  SANCTORUM. 

PMCTERMISSI  ET  IN  ALIOS  DIES  RELATI. 


Theodote  mamr.  mier  SS.  Cosmx  ti  Da- 
h "S, annuntiatur  fcodffl  <»  U»W*g» 
Qtmamco.   De  ea  agetut   hodte  m  SS. 
,„,„„,,,  DanUano,  jam  brewme  de  ea- 
.  rinauZ  titul,  actum  eet  ad  2  Januar.  • 

^'tsJtju.apuinosiUuslrata, ri  »T  Ja- 

X      ,     ; timb  Sancti  „•'  hunc  Uem  r«f«riur  « 

,,„„„  uilumlaudatmartyrolog ,  /•'•'«<  -L""  us 

fetoymril  -"  ■'' lwm^«»Beatns 

« atur  in  Martyrologi»  HUpantco  £ ^ 

strismundi  depositio  bfto  „,'  to«  «*  * 

depnatttn    corpori.  S.  Sigismund.   regv,   Ptagam 
trlnslali.C ■IsdispulfllAdflS.S.gismundoadi 

S  Athanasius  , I«r  '  '         ''"'"'""' ^  «' 

"  Mhiopum  „,"„'    &«do//«m.    fiidtcar.   aufem   i>. 

Athanasium  A/Rrandrmnm,  colligoex  Fastisalm, 

,„  nuitms  tlogium  additur.sed  .  ■■"""<•  ^ 

,,„„,„„,.    Eginm   de    S.  Atbanasio  ad  2 

Maji. 
s   stanislai  6  marUjris  translatio  annuntiatur 

\Grevenum,Canisium  etinFlorario  MS.  Acta 
ddta  sunt  ad  vn  Maji. 

Gibriani  translatw  ad   hunc   diem  annuntialur t» 
,,   Usuardino  fferiniensi,  et  in  Florano  MS., 
mjam  dictum  est  ad  ejus  Acla  die  vii  Maji. 

s.   Viti   notatur  hodie  Calenaurto 
Pragensi.    De  S.   Vito  actum  est  a>l  xv 

Junii. 

S.  Aurrmundus  abbas  ad  hunc  diem  refertur  a  Buce- 

•,,,,,.  a  nobis  relatus  ad  1X  Jul11- 

C  s.  Ket  II  ts  aut  Chetillus  confessor  hodit  apud  Gre- 
,,„„,„  et  Molanum  annuntiatur,  poniturque  m  Da- 
(.l;ii  „/  etiam  fit  in  Martyrologio  Germanico.  Rec- 
Hus  Ferrarius  S.  Ketillum  annuntiat  Wibargi» 
in  Dania,  ut  videri  apud  ""s  potest,  ubi  deS.  Ketillo 
actum  esty  ad  %        X1  Julii- 

B.  Vinrentii  a  Paulo,  sacerdotis  et  fundatoris  Mis- 
sionis,  et  puellarum  Charitatis,  viri  apostolici  et 
patfperum  patris,  memoria  annuntiatur  Parisiia  in 
Martyrologio  Romano,  quod  anno  1746-  Antuerpite 
recusum  est.  Iia  quidem  B.  Vincentii  nomen  Mar- 
lyrologio  Romano  non  inscribendum  emt.  pi  rmittente 
summo  Ponti/ice,   ui  id  fieret,  quando  solum  Beatis 
odscriptus.  Ferumdum  posteaa  Clemente  XII 
in  numerum  Sanctorum  relatus  est,  festivitati  ipsim 
assignatus  esl  dies  V)  Juliu  quo   habetur  in  Mar- 
tyrologio    Romano,   edito    per    Benedictum   XIF, 
quamvis  ibi  etiam  hodie  elogio,  ut  in  die  obitus,  ho- 
norelur.   Verum  tlliul  ipsum  elotjium  nos  remillit  itd 
diem  cultus,  quo  dabilur  in  Operis  Supplemento  Vita 
S.  Vincentii  a  Paulo  xix  Julii. 

S.  Aristarchus,  Pauli  apostolidiscipulusthodie  memo- 
ratur  a  Qreecis  cum  Joanne  Murco  et  Zenone,  de 
quibus  hodie  agimus.  At  de  Aristarcho  uclum  M  ad 
iv  Augusti. 


Adberti  abbatis  Frislariensis  mentw  fit  m  MS.  Ka- 
lendaria  abbatim  S.  Salvatoris  Antucrptensts.  De 
ill0  \dberto  nihtl  invenio,  nisi  forU  nomen  nl  cor- 
runtunhdesigneturque  S.  Wigbertus,  dequo  acium 

1     ,  xv  Augusti. 

est  ad  .  .D 

Pas^io  nlurimorum  sanctorum  monachorum  etmar- 
'(vru,n   kodie  in  Prussia  annuntiatur  a  Menarda, 
aui  in    innotatu  oslendit,  designare  se  monachos 
cmnoi  nsispropeGedanumin  Prussia:  nam 

astiynal    Chrysostomum    Henriquez    m    Famculo 
Sanctorum   Ordinis    Cistemeneis  part.  1    U .2 
a\  i    39  cap.    13.  ubi  de  MU  agii  Hennquez.  De 
rnagitlaudatusHenriquei  in  Uenologio  CUter- 
ciensiad  HSeptembrisJbique  illorum  monachorum 
abbatemvocat  Casimirum.  Quod  autem  ail  Menar- 
dus  ex  tahula  quadam  Colonii»  excusa  de  patroms 
Po/oniseetSueciaBSfl^apP^^  hos  sanctos mar- 
tvres  inter  Polonim  Sanctoscoli.  invenire  neqxm.  E 
yequeenimnovimust  cujus  aucloritatis  ac  vetustatxs 
sii  Ula  tabula  Coloniximpressa,nectaltasunt  qus 
exillatabula  recitai  ffenriquez%ul  cultum  probent. 
QuarevideripossuntdictadeC^imivoetSocnsm 

„,i  xmi  Septembns. 

Pruurmmieod  A  .       ' 

S  Gernlphi  M.  iranslatio  memoratur  vn  MSS.  aio> 

■mibul  Carlhueue  BruxeUmtie  ad  Grevemm.  De 

s  Gamlphoflrtumssiod  «iSoptemhns. 

S  CaUistratielso^wmmarljfrumfcodu  i«* 

aimdGr* I   afoianum,   «i/  n  m  RomanoeJfm 

,„,,,,.  vem.  m  „s  /„■,-,  egimu,  cm  Martyrohga 
"  xwi  Septembris. 

S.  Jnstin*  virginis.  cujus  corpns  jn  Am  ros   n 
basilicaconditumest,Afstp«s  -''"-""'^ 

Martyrologio  Mediol m!.  Z»  *»""«•<"  '««''""" 

nta «-" »»IHi),,».,«»i«'»^ 

SoBClorum  ditt*  ecclesim  numeratur  corpusb.  Jus- 
tina5virginis.4ie«flua8fluclor«flifspoi«SieM«^ 
Zs  ttnfporu  ,...'...  cujus  auctor  «on«om,natur 

L lfl««r.i«mJrfl/flnrfflrf«m»Amhrosam 

editiannoMCDLMXiv.licetmeo  d.ps  festus iss 
igneturdieivigesimo8extoSepembrm.I>«m«» 

,.,    urorioifl  credil  auctor,  altar*  futsse  S.  Justma  F 
,„  tcclesia    imbrosii Uluique  postea  duuum. 

Adduataiia .<"•""' """;;;;; 

,.,v ,..,..".   S.Jnstmam  -««-    ' 

,,,„„„   die  rogaUonum  tridnanamm    qu*«doV 

latioinl (f«flAmfcr«« '•  W/""-""'"'" "   '    a 

tyral*gus;eedfateiur,seig >.  4 '    1    '„. 

Juatina,  e ,uo  < b  sit  tjus  "-r-    '<  ^ 

t«m  ,,,,«,- « ' "V'"V'"V  I     n 

,„    Martyrotogio   alleguti,  conjiao,  B.  Ju 

M  f«f««    W«m  / taM  Kabndarmm  gg^ 

„,„„.,,,„,,//,,, *»,  «i«fi4««*  '"";^;:,w„,„„s 
,„,,,,o/,,„„,„„„m  ,„.,„,.„„,.  ,„,„„„„„'■  (     '  B. 


/,„,',■  .u,„„„/,„„„«  j„„i.,",..  , freflurt»' 

„„,,,„   opfnfo  ,',•  ,„„••/„.,■<•>„<„,',"«""•  ",'„,,„, 

Mm "'.„'" .  /teS.JustinartCspn"»»'" 

xxvi  Septembris.  .        R„„„„, 

Sabatii  fl«l   Sahbatii  cajwdflm.   >„■">«< "'  ic0 

„„•„"„/"-"»""•'"'"'  '"•"'TT.nmonasterio 
M,wM.:ItemS.P.N.Sabbatu.n^onawoW( 

Solovetskio.   B«md«m   fc««   P"'""  '    .    Mhe- 
TgnatiusKulc^mHinSfecmme^^^ 

„„.,..  imprwo  /,'"">„'  anno  llM.  T?V  „„, 

,«„to  :  De  S.  Sabbatio  Solovecen«. JVjn 

,«.  tempare  Sabbatius  i««  //o'"""'  "'  "  '^re, 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 

tempore,  quo  vixit,    ferre  judicium,    solidamve  for- 

mare  conjecturam,  Catholicusnc  fucnt,  an  scliisma- 

licus.  Quaproptcr  solum  hic  recitabo,  qux   laudatus 

auctordeco  dcdit   ex  Authologio  Russorum.  Tliau  • 

roaturgum  hunc,  inquit,  Solovecensem  et  eremi- 

tam    commemorat  meum  Anthologium,   et  habet 

tale  Troparium,  ut  sequitur :  Declinans  raundum, 

et  incolens  eremum,   bonura  certamen  certasti, 

incumbens  durislaboribus,  vigiliis  ac  orationibus. 

Hinc  post  obiturn  fundis  curationes,  Sabbati  pa- 

ter  noster,  ura  Chnstuiu  Deum,  ut  salvet  animas 

nostras.   Tnm  Contacium  recitat  hoc  mo<lo  :  Mun- 

danam  tempestatem  effugiens,  insulam  maris  in- 

coluisti,  o  Sapiens,  crucem  vero  tuam  tollens.  et 

Christi  vestigiis  insistens,  in   orationibus  ac  vi- 

giliis  jejuniisque  perseverasti,  et  corpus  acerbis 

mortiticationibus   aftlixisti.    Inde    te   colimus  ut 

monachorum  decus.   et    celebramus  peramanter 

tuam  roeraoriam.  Tu  vero,  o  sancte  Sabbati,  ora 

Christum    Deum   incessanter    pro  nobis.    Plura 

de    Sabatio,  forsan  Catholico  et  Sancto,  non  ««- 

vimus. 

Feliciani  et  Benedicti   MM.   meminerunt   Grevenus 

et  auctor  Florani  MS.,  ambo  multa  confundere  so- 

liti,  Si  quo  die  simul  passi  fuerint  /</   Martyres, 
clarius  se  alibi  manifestabunl.  At  ejusmodi  sunt  no- 

mina,    ul  imponi  potuerint  anonymis  posc  corporum 
elevotionem, 
Petrus  Metensis  episcopus  refertur  ut  Sanctus  in  ali- 
quot  auctariis  Marlyrologiis  Usuardini  apud  Solle- 

riumnostrum,  nimirum  in  codicibus  Bruxellensiet 

Hagenoiicnsi,    in    editionibus   Lubeco-Coloniensi  ac 

Greveni.  Petrum  item  annuntiant  auctor  Florani 

MS.,  Maurolycus,  Canisius,  Feltcius,  Saussayuset 

Ferrarius,  Prsterea  Meurissius  m  Catahgo  cpi- 

scoporum  Metensium,  inter  quos  vigesimum  quintum 

numerat,  /»</</.  8i  Sancti  titulum   Petro  attribuit, 

aiti/in ,  nomen  ejus  legi  m  Martyrologio  Metensi  a<l 

hunc  diem,  <//<<'  defunctus  creditur,  Dethum  <le  eo- 

dcm  dicit  :  Corpus  ipsius  portatum  fuit  ad  eccle- 

siara  S.  Uementis,  ubi  etiamnura  quiescit,  et  ubi 

iu  maxiraa  esl   veneratione   Hsec  ultima  quidem 

viderentur  cultum  publicum  importare,  si  translatum 

essel  Petri  corpus  ob  agnilam  sanctitatem,  et  /<"  • 

blic  r  venerationi  m<nio  exponeretur,  Verum  videtur 

auctor  solum  primam  sepulturam  designare,  et  hono- 

rificam  corporis  conservationem.  Si  vero  et  aliquam 

corporis  translationem    sciremus  factam,  cum  ejus~ 

modi  translationes  fiant  <>/>    rationes   varias,  cx  ea 

necdum  probaretur  cultus.  Certe  de  Petro  Metensi 

agit  iii  utraque  editione  Historite  Lotharingix  Cal- 

mrtiis,  agunt  Sammarthani  m  Catalogo episcoporum 

Melensium,  //<//./<  illi  atlribuunl  Sancti  titulum,  aut 

iiliiuii  </«'  sanctitate  mentionem  faciunt.  In  Catalogo 

episcopovum  Metensium,  editopet  Acherium  tom.  6, 

/«'</.  650  laudatus  Petrus  ita  commemoratur  :  Vil- 

lico  successit  Petrus  episcopus  Meteusis  xxv  : 

sedit   annis   x.    Obiit  v  Kal.  Octobris  sub  Papa 

PelagioII,  regnante  Tiberi  i  Gonstantino.  ///  illo 

tamcn  Catalogo,  cui  similem  habemus  MS.,  mulH 

ante  <t  post  Petrum  tilulo  Sanctorum  honorantur, 

ut  merito  exislimemus,illum  titulum  <>lim  Petro  non 

fuissr  datum. 
Ignatius  abbas  hodie  annuntiatur  m  Meneeis  Grxco- 

iiim    im/>rcssis,  ni    Mcnoloyio    Siilctiuno,  m  Si/nu- 

xano  Sirmondi,  et  «i><t<i  Marcum  Cytherseum.  Ex 
iis  tomcu  certo  inferre  nequeo,  Ignatium  illum  cultu 
ecclesiastico  honorari  u  Qrsecis  aut  aliquan  to  fionO' 
rutum  fuisse,  cum  aliqui  subinde  m  Fastis  Gr.rc<>- 
rum  commemorentur,  n  maxime  in  Menmis,  etiamsi 
cultu  caruerint.  Acceduni  et  aliss  rutioncs,  qum  <iu- 


bitationem  de  cullu  ingerunt.  Dicitur  vixissesubim- 

pcratonbus  Nicephoro  etJoanne,  td  est,  sub  Nice- 


351 
phoro  Plioca  et  Joanne  Zemisce,  ut  mors  ejus  lale  D 
videatnr  figenda  nrca  annum  970,  ct  non  satis  ca- 
ptam,  cur  Castellanus  m  margine  Marlyrologii  sui 
assii/net  annum  circiter  999.  Nam  verisimillimum 
est,  ultimos  imperatores,  sub  quibut  abbas  fuit,  csse 
assignatost  non  vero  eos,  sub  quibus  juvenis  vixit. 
Si  autem  sub  Joanne  Zcmisce  dcfunctus  est,  ct  cor- 
put  i  post  mortem  honorificentiori  loco  de- 

positum,  itt  iii   Ms  tur,  polerai  inseri  Me- 

nologio,  quod  scriptum  esl  jussu  imperatori»  Barilii 
Porphyrogeniti,  si  cultum  habebat.  In  eotamen  non 
reperitur  .  nihilo  magis  inveniturin  Fastis  Mosco- 
rum,quipraecipuos  recensent  Orscorum  Sanctos.  Tn 
novissimo  Grxcorum  Anthohgio,  quo  Crrseci  utuntur 
/ioc  tempore,  similiter  Ignatium  abbatem  non  m- 
venio.  Quapropter  etsi  Ferrarius  et  Castellanus 
illumsuis  Martyrologiis  inseruerint ;  ab  Ignatioa6- 
/////.•  hactenus  cum  />'<//.<///</  abstinendum  censeo, 
cum  solum  videatur  Grscorum  Fastis  additus,  past- 
quam  Gr.rri  schismate  u  Lulmi*  se  sc/mrarunt, 
ipseque  etiam  cultus  apu  rit  dubius. 

Romanus  aliquis  martyr  hodie  videtur  annuntiari  in 
vetustissimo  codice  Epternacensi,  prout  laudatur  <> 
Fbrentinio  in  Annotatis  u<l  Martyrologium.  Nam 
ibi  legilur  :  Civitate  Egas  Romani  martyris.  Ve- 
//////.  cum  alti  codices  Hieronymiani  illum  //■"/  ka- 
beant,  omniaque  Martyrologia  posteriora  de  eodem 
taccant.  dubium  saltem  esl,  anexmendosatranscri- 
ptione  Romanus  "<<"  fuerii  ad  litus. 

Sigebertus,    Orientalium   Anglorum    rex,  qui  apud 

Bedam  l,l>.  3  cop.  19  Sighberchtus  dicitur,  h< 

bonus  ac  religiosus,  vilamque  amplexus  esi  m<<u<f> 
ticum,  relicto  regno,  m  Martyrologio  Angl.cano  hac 
dw  memoratur  ut  Sanctus,  indeque  "/"/</  Ferrarium. 
\citiui  astcnscus,  itt  munjine  clotjio  ejus  adjectus  in 
Anglicano  Martyrologio,  insinuat,  nonesst  inventum 
m  Fastis  vetustis,  ut  cultu  ecclesiastico  videatur  ca- 
rere.fFion  m  Li<jn<>  Fitst  lib.  \  cap.  GSigebertum 
cum  tituU) Sancti  ///<■"/<//<//  mici  reges,  <////  facti  suut 

monurlu,  sr.l    rii/tiiiu    rjus  non  probat,  ///'<///"  //'.s///// 
memorat  in  Martyrologio  suo  monastico.  In  hoc  Si- 
geberto  varius  est  Castellanus,  quieum  ad  17  Se- 
ptembris  ut  Sanctum  annunliat  ut  ibi  dictum  esi  m 
Prxlern  issis.  At  m  temempag.  893  Si^herechtum 
vocatin  margine,  eumque  ul  venerabilem  memorat, 
dicctis,  annuntiari  ipsum  ab  aliquot  neoti 
apparentia  cultus. 
Quindecim  martyres  sinc   ullis  loci  aut  temporii 
junctis    ita   memorantur  in  Menologio  Sirletiano  : 
Eodem  die  natalis  Sanctorum  quindecim  m.irty- 
rura,  qui  cum  essent  navigio  impositi,   illo 
combusto,  in  marisuffbcatisunt,  Eadem  /-■//////////■ 
://  Menxis  impressis,  ea  quibus  desumpta  videntur. 
At  nrni  il/os  ui  aliis  Fastis  //<"/  inveniam,  \///</'//</- 
/,///  illis  ntit/iiin  non  assigno.  I  [ctismar- 

ti/rum  fuerint  desumpta,  et  sic  ad  aliam  specUtrent 
c/tisscm.    Quidquid  sit,  plura   de  illis  necdum  "<>- 

vimiis. 

Dedicatio  ecclesix  S.  Petn  Colonise  annuntiatur 
Qanisium. 

Dedicatio  ecclesi  e  Sagiensis  in  Normannia  hodie 
memoralur  uinul  Molanum,  Fenarium  n  Cani- 
sium. 

Eusebii  videtur  mentio  /<■  \fartenium  in  Mar- 

lyrologio  Corbeiensi  sed  cum  ponatur  m  Csesarea 
Cappadocia\  verisimiliter  legendum  esl  Eleutherii, 
de  quo  agimus  :nam  non  pauca  sunl  nienda  in  edi- 
tis  a  Martenio. 

Sancius  Petri   Corvach,  civis  ComposteUaniis. 

sepullus  csset  f  'iterbii  cum  epitaphio  his  verhs  con- 

cepto  :  Hic  jacet  Sancius  Petri,  dictus  Corvach, 

civis  Compostellanus,  qui  obiit  v  Kal.  Octobrifl. 

An.    Domini    MCGLXZIXJ    cum     inquam,  sepultus 

esset 


E 


352 


euet    talcque  cidcm  cpU.^nun  in  v.tusta  S.  Ca- 

S  tato*  ■•<  -''''"•'"•  s'"''""'"  ifS 
Petrus.    ^iHMK    S""<"    "'"'""  ,,C, 

"//>,,,„/ /, ,tro,cuietintcr,pt»sepulcMs, 

Za2*ii«c*.w^-Miya'T^™ 

I  ,   Wius  Petri,  »<».  Sanct.us  Petrus     Sr«- 

;»„,„„/. U m,  nec  noM  Castellanue, 

quantum  existimo. 


PR^TERMISSI. 

abstinuerit.    In  him  dubiis  mihi    tandem  succunit  D 
Epistola  ex   ipso  loco,  ubi  coli  deberet  Amedaeus, 
ad  Bollundi  qusesita  ab  aliquo  e  nostm  data,  in  qua 
hxc  leguntur  :  Respondeo  tertio,  de  Amadeo  nihil 
aliud  me  scire,  vel  seniores  et   ductiores  eccle- 
siasticos,  quosetiamhicdiligenterconsului,  quam 
quod  accenseatur  nostris  episcopia.  Quomodo  au- 
tem  itlera  indeptus  fuerit  Beati    titulum,  qui  ta- 
men  ei  praefigitur.  tam  in  Catalogo  episcoporum, 
quam   ejus  Horailiis  de  B.  Virgine,  nos   prorsus 
ignoramus.   Ex  his  videtur   concludendum§   cultu 
ecclesiastico  earere  Amedamm  ;  quodvcro  spectatad 
Beati  titutum,   ne  hunc  quidem  videri  aniiqmm  : 
neque  enim  reperilurin  antiquior&us  Catakgis,  ut 
centioribus  unus  aliquis  eo  primum  usus  videa- 
cur,  indequead  plures  transierit. 


quanium  edtstim^.  _ 

Baula  martyr  ex  iisdem  FattU  BBnf.nlu.iur  apud  Ca- 
lUUanum.nobiseomltemnommtignotut. 

itadtairtAran  ■< «■"  Fasu ,'''■'"""'• 

MaiWJanuariikhMiiwpreebyterumesdietui 

PanCa  Biguliaw  Corsica ineula,  OrdinUS.  Fran- 

d    „„„;,„,„„,.,„  MortyrologioFrancucanocum 
B      ,,.,„,',  ,„../„  Beati.  M  opuA  Waddingum  ,.  ihh 
l432d«  Panlo  6rei«>  |il  menlio  8»n«  u«o  BeMi  w- 


Joannes,  ex  monacho  et  abbake  Ordims  Benedktini  S. 
R  E.  Cardinalis,  ut  beata3  memorim  fwdie  inser- 
nis  est  Menologio  Bucelini,  ubi  et  alii  nonnutli  ad- 
duntur  cum  eodem  titulot  quos  non  recenseo,  quia 
omnes  pii  eo  utulo  honorari  possunt. 

Galli  elLexuntii,  ut  episcoporum  Trevirenstum,  cor- 
porum  elevatio  annunltatur  in  MSS.  arfdtiioniow 
Cartusis  Bruxellensis  ad  Grevenum  in  margwe. 
Nescunus,  quid  velil  auetor,  neutrum  enim  inveni- 
mus  inter  episcopos  Trevirenses. 


E 


,„/„,   referturque    beneficium  mu 


(   ,;        ,„„,„.  ffocde  Paulopr*  ceterts  observo, 

Laallala  in   Marlyrologio  ""'/«'  ™f 

iu  ingerebant.  Al  nec  Pauli,  nec  aho- 

Beatos*uo  more  vocat,  cultum  probat 

Arl,  ]Xiedecausa  leclores  ad  ipsum  remittv 

muStaLiuritamendeS.Elzcario,quemitemannu^ 

tiat. 

Walterus,  Firmiraculis  clarus  in  vita,  mter  venera* 
,  Qrdinjs  Prxdicatorum  in  Anno  Domimcano 
w/w  lilut0  Beati  honoratw  a  Lafono,  verisimililer 
quia  viilil  diclum  titulum  eidem  ante  datum  apud 
Leandrum  Albertum  de  rirU  Ulustribus  Ordmxs 
Prsdkalorum  Hb.  «  fol.  »88,  uH  Walteri  gesta 
refert,  et  aliqna  viventis  miracula;  sed  nihil  insi- 
nuai  \lr  r(/////,  neque  de  eo  quidquam  invenio  apud 
QaUos  marlyrologos  aul  historicos.  Floruit  Walte- 
rus  Argentorali  seculo  13,  u.  pluribus  exponunt 
scriplores  laudati.  _ 

Gilbertus  monachus  Ciiterciensis.  in  monasterio  Cfa- 

jr-fl/fw  defunctus,  memoratur  apud  Henriquezmm 

et  ChaUmotum  in   Menologiis  Cuterciensibus  cum 


„,,  se„„fcr«m    Gingnriani  —o/» mu i  tato '•"■»'»'■ "/'««' 


&g«ttrdtiro,  Buf«/inam,  Wrronuiii,  5attMdUUffl  el 
Castellanum.  Obiisse  autem  hoc  die  dicttur  tn  Vxla 
s   Gilda  abbatis,dataapudnosad28Januomt  et 
tt'md  MabilloniumseculoiBenedictino.  Utroqueloco 
tinlus  Sancti  adscribitur  nomini  Gingunam  :  rm 
autemin  ipsaS.  GUd*Vita,exquainnotutt,quid- 
quid   de  Ginguriano  compertum  «/.  Kt»i  ■»*•** 
o^/.m^fl«S.G'^'^'!/''-'v'''''-J';- 
rf<m„„„,  i/i  Brtfanma  Aretnoma.   Non  autem  de- 
functuseit  seculo  vii,  ut  i«  ivi^m  MMt  Ca- 
UdbMU,*duculaJi%  ntrecleobservavitMabiUo- 
nius,  quitom.  b Annalium Benedictinomm  pag.m 
m  Ginguriani  oWtuwi  wf<rl  -"^"'"'  f«w,« 

aWflfis,    sub  quo    Vixit  Fruter   conversus.    Abstinet 

ibidem  Mabillonius  a  titulo  Sancti  aut  Beati,  w« 
fl/itt,  mu/ior. '/<■  eattsa,  auaiw  9«od  intdle.usset,  Vi- 

rumvenerabilemcultu  carere.Gingurianum  quoque 
nan  invenio  apud  Albertum  LeGrandin  Sanclts  et 

BeatisBritannisAremork^  nec  ullum  aiHcutus 

indicium.  haque  consuli  potest  Vita  S.  GUdx  lau- 

data. 


ei  Chutemotum  m   Menologits  (Juterctenstouscum  «i».                                                   /V          ^ 

;ittt/0  eeati ;  prior  addit  ^m.abbatissam  Clar,  Sb    A  p  aeus    ^andei        ^         _  ^ 

f0„/i»  {i  ducotu  Luxemburgensi,  quam  stmtlttercom-  Hantm  hodu  m  Qmm  a  wi           J 

~  - ; .»'  *—  !  -  "'^  ^  i^^jS  i  -iii  Septem- 

pttoiici  cu.fus  mdicia. 

Amedmus.  ex  Ordine  Cisterciensi  epistopus  Lausan*  bris.                                                   Carlusiz  M- 

„  S  Umemorarur  aH  ^««ayum,  .1  P«  c(  S.  Lioba  ,„o  mcmora^ur  'f^^^s  et  in 

salllU.  memri„,  Verum  alii  ut  Beatum  et  San-  fro;ec^is,  cl  m  Florano  MS.  ^  ^iil(.ml). 


.'irin        •         „ii  " .«..  —  .      - 

ctum celrbranl,  nimirum  Menardusin  Mariyrologio 
Behedictino  hodie  Sanctum  uoca.,  ffenriquez  simi- 
liter  m  Menologio  Cisterciensi  ad  7  /anuaru,  u. 
apttd  no«  eoate  o/«,'M^/nm  w!  in  Pra?eermis8t«,  re- 
mwsoad  /niwci/ifm  c»r«  de c«i.tttti.erii«  inauirtnrfi. 


iii  Senternl) 
Romano  uv"     .    l     rr/fl. 

Eutici  et  aliorum  sine  aiits  arf/unc/ts  weniio  fM  '" 
rano  flf5.    rerisimtliter  Martyressunt  a  dte  » 
amibi.  e(  forl^  Euticus  cum  5ocjis,  f«i  d«w»Kf 
wigsaadnuncrftemcufadecaimttiieriustnauircnrft.         xxix  Sept.  rirainibus  hodie 

Henncus  Murerus  in   Helvetia   cta  pag.  190     S.  Ga ^ana  V >M. .cum  ^^JJSL^* 

Amadaei,  m  iotrfem  wcaiur,  FOiii  rfai,  M  Sanctum        mhIiu-  i  Cnfittim  owi  »w«  wA»  ^ 

„ol  siictuetlemt/ocalurmCa/aioaoepwcoporum        omntous  t/lfs  Martyrtbus,  m /~lJ2lliii. 
Lausanncnstutn  ../^^"  unno  1724;  cl  «/.u(/  Sam-         rirfale  pwste,  mler  7u«.s  R.ps.me  Mntii  ^ 

marthanos    Beatus,  'l.^«a«lr»0-/U»i    Cl  iu    C«<u%o  sis  m^morala,  aaelur  ad  x x        ^r  ^ 

AfS.,  o/im  a  C/tttflelio  /iuc  ntisso.  A//<  /amru  a  pr«-     Philemon  episcopus,  Fortunat.anus  i_  .ffl- 

diclffi  litulia  aoslinenl,  n/  /^  i^  duobusaliis  Catalo-        tyres,  sine  adjunctts  annunttanlur  jnj  ^^^.^ 


ofl  MSS.,  dudum  huc  missis.  Antjelus  Manrique 
in  Annnlibus  Cisterciensdms  ad  unnum  US8  cap.  5 
multu  collegit  rfe  Amedseo  Lausannoisi,  et  recitat 
nonnulla,  qux  cultum  \nsinuarent,  si  forent  certa. 
Al  ipse  videtur  advertisse,  ea  non  esse  certa,  cum  a 
titulo  Sancti   aut  Beati,  quantum  apparet,  studiose 


tyres,  stne  aajuncus  aununiiun^»-    —  -r«ajana 

pressis,  indequein  Menalogio  SirUliano,  uutv  j^ 
corrupte  scnbitur  Gaina.  Hsc  autem  OiJ» ■  . 
passasii  cumS.  Ripsime,  nobis  hacmuew  j     ^ 

neque  eo  modo  hi  tres  in  Mcnxis  mcmorani^  ,^ 
ex  ea  annuntiatione  de  cultu  consture  possU.  ^ 

bus  versiculis,  quos  uddunt  Menxa,  solius 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 

f\t  mentio.  Hi  autem  versiculi  innuunt,  non  aliam 
essc  Gajauam,  quam  qux  cum  S.  Ripsime  fuit 
passa,  ut  aln  aut  perperam  fuerint  adjunoti,  aut  ad 
eamdem  spectcnt  martyrum  Armenix  classem,  dt 
qua  ageturad  xxix  Septembris. 

Joannes  de  Monte  Mirabili,  monachus  Cisterciensis, 
in  Kalendario  Cuterciensium  impresso  ad  hunc 
diem  rcfertur,  apud  alios,  uhi  de  cultn  inquirctur, 
a(l  xxix  Septemb. 

GregoriusArmeniusfeflifuriM  Fastis  Coptilarum  apud 
tudolfum.  Utrum  designetur  S.Gregorius  ,4 /•///<>//;# 
episcopus,  non  liquet.  Nam  hic  in  iisdem  Fastis  le- 
gitur  die,  quo  de  ipsoagemus  cum  Martyrologio  Ro- 
mano,  xxx  Septembris. 

Lupita,  soror  S.  Palricii,  quam  alii  viduam,  alu  vir- 
frinem  vocant  hodie memoratur  a  Dempstero,  Arturo 
in  Gynarceo,  Ferrario  et  Castellano,  apud  Comera- 
riuni  vcro  ud  10  Octobris,  ut  Sancta.  Eodem  titulo 
ornatur  in  aliquot  Catalogis  Sanclorum  Hiberniee, 
ci  a  Colgano  in  Annotatisad  Acta  Sanctorum  IH- 
bernix  variis  locis.  Fuerit  et  in  prioribus  Operis  no- 
stri  tomis  eodem  fortasse  litulo  subindt  Jmorata,  ut 
certefactum  esttotn.  i  Februarii pag.  787.    Verum 
\>       observavi,  in  Annotatis  ad  Vitas  S.  Patricii,  datas 
17  Muriii,  in  quibus  de  Lupita  variislocis  fii  men- 
tio,   tiiulum  Sanctae  a  Papebrochio  nostro  omis  vm 
esse;  ipsamque.  Lupitam  non  recenseri  in  iis  Cata- 
logis,  qui  Kalendariorum  instar  ordinedierum  con- 
cinnatisunt.  Prsterea  nullus  proferl   ullum  publici 
ciilius  indicium,   ut  de  eo  saltem  dubitare  cogamur. 
Siquis  lamcn  probare  possit,  coii  Lupitam,  de  ea  agi 
poterit  o*i  x  Octobris. 

SS.  Tharaci,  Probi  et  Andronici  MM.  memoria  ho- 
die  annuntiatur  in  Apographis  ffieronymianis  in 
Appendice  Adonis,  in  Florario  MS.  In  aliquot  au- 
tem codicibus,  inquibus  nomina  Sanclorum  non  raro 
permi  scentur,  Andronicusa  duobusaliis  avulsus  fuit, 
videturque  conjungi  cum  Eleutherio,  Cxsareensini- 
miraiu,  de  quo  hodieagimus.  Ea  de  causa,  opinor, 
Grevenus  hodie  ita  habet  :  Item  sanctorum  Eleu- 
therii,  Andronici,  Timothei,  acsi  hi  socii  essent. 
Ferum  Eleutherius  wlus  est,  solusitem  Timotheus, 
supra  memoratus  :  Andronicus  vero  Socios  habuit 
Tharacum  efProbum,  ct  de  his  tribus  agitur  m 
Mariyrologio  Romnno  ad  Xl  Octooris. 

Flavianus,  episcopvs  Antiochenus  cum  Nectario 
tanlinopolitano  hodie  memoratur  in  Synaxario  Con- 
C  stantinopolitano,  non  26  Septembris,  ut  apud  nos 
impressum  esttom.  2  Martii  pag.  9  in  S  Oregorio 
Nysseno,  ubi  Majores  nostri  crediderunt,  designan 
Flavianum  I,  ejusque  apud  Grscos  cultum  illa  an* 
nuntiatione  satis  probari ;  abstinent  tamen  a  titulo 
Sancti  eidem  altribuendo.  Qu&  obiter  ibi  de  Fla- 
viano  I,  occasionc  epistolae,  ad  ipsnm  datse,  obser- 
vaia  sunt,  adoptavit  et  auxit  Tillemontius  tom.  10 
Monumentorum  in  Flaviano  I.  AnHocheno,  cui  ti- 


E 


353 

• 

vehementer  suspicor,  quia  memoriam  ejus   in  nullis   ry 
(iliis  Grxcocum  Fastis  reperio.  Qu.t  vero  pro  sancti- 
tate    Flaviani   1  dcinde   adducit    Tillnnoniius,   ne- 
quaquam  mihi  svfjiciunt  ad  eum  Sanctis  aut  Beatis 
annumerandutn.  Num  titulus  Reati  cfSancti  semel 
nomiai  ipsius  prseftxus,  et  clogia  <j » a>rfu  m  Flaviano 
viventi  a  Chrysoslomo  coram  papulo  data,  auta  Fa- 
cundo  Hermianensidedefuncto  deinde  prolata,  etiin- 
cunt  qnidem,  virum  fuisse  in  multU  laudabilent,    sed 
ea  nequeunt  evincere,  cullu  ecclesiastieo  fuisse  hono- 
ratum,  aut  Fastis  sacris  vetustioribut  pro  tali    m- 
sertum.  Quan  iano   Antiocheno  pluranon 

disputabimus,  nisi  de  cultu  prius  consliterit. 

Nectariua  episcopus  Constantinopolitanus  cum  Flavia- 
nosuperius  omisso  legitur  in  Synaxario.  Redibit  in 
pluribus  Fastis  Nectariusad  xi  Octobris. 

S.  Theclam  abbatissam  in  Germania  hodieponil  Fer- 
rarius.  Esi  in  Marlyrologio  Romano  ad  xv  Octo- 

bris. 

Oranus  vc.l  Orannus  aliquis  hodie  apud  Ferrariuman- 
nuntiatur  his  verbis:lu  HiberniaS.Oranni  episcopi. 
In  Annotatis  laudat  Martyrologium  Carlusianorum, 
et  Catalogos  Sanctorum  Hibemis  is  obser- 

vni,  eumdem  videri  cum  discipulo  et  auriga  S.  Pa- 
IricH,  qui  Odranus  alias  scribitur.  De  illo  autem 
Odrano  jam  aclum  apud  nos  est  ad  19  Februarii. 
Uirum  vero  Oranus,Oraunua  vel  Odranus  aliquis, 
episcopus,  sive  presbyter,  ab  illo  distim  tus  co- 
r  apud  Hibernos,  examinari  poterit  ad  diem, 
quo  a  pluribus  commemoratur,  et  ab  ipso  etiamrur- 
sum  Ferrario,  xxvii  Octobris. 

S.  Eucharii  martyris  meminit  Ferrarius  et  Saussayut 
ad  hunc  diem  Tulli  in  Gallia.  At  nos  in  antiquo 
Breviario  Tullensi   invenimus   Eucharium    xxvii 

Octobris. 

Theobaldus,  ex  Ordine  Eremitarum  S.  Augustini 
episcopus  Veronensis,  in  Compendio  Vit*  impresso 
Ttalice  Beatus vocatur,  etobiisse  dicituranno  1331, 
,/„>  -27  Septembris,  sed  nulla  ibidem  proferuntur 
cultus  ecclesiasticiindicia.  In  Catalogi  >wm 

Veronensium  apud  Ughellum  et  Ferettum  non  i 
catl!,  Beatus,  ibique  dicitur  obiisse  die,  quo  lattus 
de,  The<  baldo  agi  poterit,  si  quis  cultum   docuerit, 
xix.  Novembris. 

Marcellus  hodie,  ul   Sanctus,   annuntiatur  a    Came- 
rarioisedaDempsteroelFerrarioadiJDei 
Posterioresclaredesignant  MarcellumB.   Notken 
Bulbnh  magistrum  in  monasterio  S.  Qalli  in  Hel-  r 
mia   Scotusiserat  natione,    idemquea  Camerarto 
quoquedesignatur,cumisremittatadEkerh*Ttom, 

live  tius  Ekkehardum  in  Fita,  non  ipstus  Mar- 
celli  ut  insinuare  videtur  Cameranus,  sed  B. 
mkeritquamscripsU  Bkkehardue,datamapndnos 
d  6  W;/7//,.  Nullum  vcro  de  Marcello  occurnt 
cunusvestigium,utrursumdicipoteritad 

Decernhris. 


XVII 


Monumentorum  m  Flaviano  I.  Antiocheno,  cut  n-         ueceil,mu;    ,..,„,  Wimbumensis    in  Anqha,  a 
tllllllll  ilhm  vindicatari   9.  Verum  cum  alter  Fla-     Tet  '     '"-         '^         .  „,  (//    ]Ia,ljro. 

vianus  ecclesix     tntiochen*    nrmfuerit  ineunte  te*         Menardo  **™»caie  XVIl  DflCembris. 

;/.:,  lodie  leguntur  in   ^C^mu^ 


v 

culo  vi,  dubium  est,  uter  designetur  Flavianus, 
quemadmodum  observavit  Boschius  noster  tom.  '«• 
Julii  in  Patriarchis  Antiochenis  pag.  63,  agens  de 
Flaviano  I.  Prxterea  ex  tali  commemoratione,in 
Synatario,  qualis  hodie  est    Flaviani,    nequit  pro- 

bari  cultUS,   cam  in   Mcn  ris,   m    Menologio   Sir/eii, 

atque  in  ilto  ipso  Synaxario plufes  reperiantur,  7"' 
numquam  cultu  tcclesiastico  fuerurit  honorati,  ma- 
xime  si  de  cultti  taceatur,  et   elogia  Careant,ul  htc 

f't.  Cultu  untcm  apud  Grxcos  caruisse  Flavianum, 


Tf;Z   neT Zobo  actumeetad  xxv  Julii. 
Ludolfum.  Dcb.  Jacooo  Decembris. 

s  2iJ "::;::;;:::- "^*»*-* 

xxvii  Decembris. 


Septembris  T.   VII. 


45 


DB 


ACTA  SANCTORUM. 


3S4 


DE  S.  JOANNE  MARCO 

CHRIST.  AUT  APOSTOLORUM  D.SCIPULO 

SYLLOGE  HIST0RIC0-CR1TICA. 

gLMcmoriaSancUinFastissacris^estaeiusexaminata. 


J.  S. 


SEC-  i 
joannes 
Marcus  >n 
Fastis  memo- 
ratus,  nl 
Bibh  episco- 


B 


idemqur-  rarits 
diebus  etiam 
tttApoUonladU 
eplscoput 

C 


M       ;:::,;'„;::::;:•,:.:::::::;: 

nommatur.   /»  An*  -   p     «    Epistolis, 

i—*-* ," ;r     „:,,„,,.,,: , i 

* '-»-:::;'::::;::;,,:'.—  .:--■ 

K^»^*1"0"*-1 totoEvangeho 

^o/or-m  pri wf*   <Mr«.   ?«*    '' 

*JXX1  /Mfi  t«  tfff.  *»*■*  fcw*"-1: 
Marcus  t.W,5  ^,-,  -/-  L,m?a  ^n,:  Marcus  qm 

et  Joannes  dictus,  cujus  Lucas  memimt  in  Act.bus 
Hic  factus  est   Bibli  episcopus.   Tn    eodem  catat 
iaVm  Marcus.  ut  certeprobaHtm   estet  Vosteapro- 
babo,  recensetur   M  ■*».'    ^arcus     rater 

,.s/l,  nnsobrinus)  Barnab*,  qui  Apolloniadis  factus 

**ZaIu7&*cos  S.  Marcus  cwm  Ari  '  Zenone 

cammemoraluradvtsMAprilis  *  «"**»- 

ctaliaiaiiiiwgfatoAi^.^ 

IViblus,  hicdicta  Bibiiopolis,  civittu  I 

,,,,,,,,  ,,/,rn>Mv.,w/^,<<<<^  m  Orwiife 
Chrltianotom.  lcoL  821,  uotS.Marcumnodta. 
prtem.  /  aniwepiicqw.iia  locum  «  P»< 
Doror7.ro  |teii«a  *«»</•"""•    ,./,-...,■.  "''""» 

Eeamw.  Interim  Majores  noslri  m  Pi  i 
.„,.„,,  „,,  xxvu   Aprites  aaMrMrwil,    Marcum  eo 
eftam  rfia  »..■».../■'./■.  m  Hagiologio  Lusitantco  el  Mar- 
tyrologio  ffispani  nobis  probari,   juse  ibidem 

ex  Ghronicis  supposUUiis  de  S.  Marco^protoffl  sune. 
Ad  w  Januarii  etiam  aliquis  Marcus  commemoratur 
in  Menxti  ui  Apostolus,  fuiAotiiarntM  aaaapalaai.aul 
5.  Mareusevflffaaflsla,  ut  </'"/<"<  m  Prartermiaifc  eif 
ofcsi .  \/  hwhermu  potius  censendus  esl  Marcus, 

ginodwi  inaetiita   non   sie,   oui   flpud  ^''^cos 

inMenxiset  in   Menologio  Svrletiano  memoratur   ad 
xxi  JunH,    ut  consobrinus  S.  Barnabae  apostoli,  et 
episcopus  Apolomadis,  de  quo  ibidem  in  PrmlermissU 
ofoervavii    Papebrochius    nosier,    hunc    epixcopdtum 
Marco,  S.  Barnabx  consobrino,  'jratis  videri  attribu- 
tumt  nec   viden  atium  a  8.  Marco  evangelista,  quod 
examinabimus  prolixiue.  Interim  Marcus,  S.  Barnabse 
consobrinuSf  quem  certe  Joannem  Marcum    credimtts, 
apud  Grrecos  eliam  repetitur  ad  xxu  Junii  :    idemque 
insertus  est  Synaxario  MS.  Sirmondi  ad  xx  Octobns, 
rursumque  Menaeis   el  Menotogw  Sirleliano  ad    xxx 
Qclobns, 


matremhabitii 
MarUmm 
furtt  Mt 
i  Arljfl  disci 

jnd  (S, 


E 


3  ffuce  ohservatit,  progredior  ad  gesta  S.  Joannis 
Marci    sive  Marci  consobrini  Barnaba,  auem  eumdem 

crkimn." '"'"•''' ""'"!'"  '"::rr  !;r": 

,,,,  s    Joanne  Marco  habetw   dcU   12*    12,  ubi 

s  petrvs  annoii  autii.q Ikic  n namtno,  B 

ndti    careere    dwinitus  liberatus,   venit  ad   domum 

tenatrisJoannis.quicognominatuseatMa 
ubi  erant  mnlti  cnpregatiet  orantes.  De  domo  Ula 
ei  de  Maritt,  matrtS.  Joannis  Marci,  egxt  Papebro- 

,.,„„s  „„.,,,,.  ad  xxix  Jwti.  Sol„m  e,  d aolm, 

,v3,  Bierosolyms  erat,  observo,  S.  Joannem  wrui. 
militer  Hifrosolyms  natum  fuisse  atque  edueatum,  u! 
Christam  Dominum  ibidem    videre    polnertt  ejvsqu 

diScipuli,aggrejari,proutinvari labgis  Mcrsep. 

tuagintaduosrecenseturdiscipulos.Resvermmln 

niHadlectusnont«eTit,q Iforteimmaturammistu, 

iumdis(ipuloselegilDominus.  Ulautem  certc 
„eauitargumenlorrobari,ex  discipult,  Chmti  fm,e 
S  Foannem  Marcum,  sic  paucissmtsunt,  de  qntbm  id 
Mtori  cum  verisimililuiimpotestcon},ci,qutamalrem 
Hierosolyma  habuti  Apostolorum  hospttam.  Qiiar«8<»> 
m,„„s  leviter  agunt,  qui   U  cerio  negant,  quam  qm 

„11, /    Namqui   Bamabm  disctpulum    ex  Hteo. 

„;,„„  affimant,  HUronymi   verba  - recte  mtelle- 

terunt,  ut  sbo  toro  proooWwr. 

4    tctorum  \i  f  25  a,l  proposttum  «os  rum  ' 

Mr^.-B» santem    et  Sau lus  revers 

abJerosolymisr?«tfA»«-or <rant  profectt  od 

apgrtflriss,«<fl;expletommi8tenoIas. 

sun1ptojUne,quicognominamsestMarcus.j>n 
wamAoceSIiterJoannisMarci.?«oa»»nolI«e,  m.«M 

comPelroanreimApeew^P^^P0^'''^ 

,//; baprofectusestAntioc, -"'   " 

im leto    ordinoJieronl    .1  ' 

lcl    13    od   expedition, 

roannes  Seieuoiom.  inoe?«e  in  Cyprum  o»tt* 

5fle?«io«e*   I:    E(   ipsi  (PoW««   •    «' 

quule iaSpiritus Stoab, rt  SeJ 

[odmore.)   et  inde  navigave. -  vprmn    L 

veniss Sal r-'- ^-     "J      , 

antem   et    Joannem    in  i ster.o.      '"'      "... 

peramftoifleseuniversarainsularousque  l  apu»m. 

UnteoemperJoanne,  B«^    13  » m  ■-/»«■"» |    ;    ", 

cun,  a  Papho  navigasseot   Pauks  et  qm 
erant.veneruntPergenParophyl».J«annes 

discedens  ab  eis.  reversus  eet  Jero, 

, s   Joannis  Marci   cum  ApostoU,  «P*™. 

,„„„„,„    ,,.,,„,„,„  p,,R.„nv.i".  etjam 

phylia   longe    aberai    Ht  '     SST** 

locum   allegatum  credit,  Irr/'S* 

longiue  deinceps    iter   .«acipiebant.  .    ■■  

BW/.MCypri««inAcl«S   Bornoo*.  iatu  ad*v  ^ 
/„„  s.  Marci  ""'"'""'"",'     pri9. 

Marcusipse  Apostolos  vidisset,  pro  Bvang   ^r^ 

dicationepericub  subeuntes,  neqne    

tes,  sed  brevem  et  caducam  hanc  S-'1"""1         sus. 

quentes,  ad  bellura    contra    hf«!»«U*. 

cipiendum  properare  j    ipse  ad  pencu.a  ^_ 


Sanclw  c"" 

ffrtj-nalia 
poflcUcU» 

Anttociu;". 


.,,./,,,,»  I» 

"i 

„i.  „.  W«* 

,t.cerfi'. 


D 


AICTOBS 

J.  S. 


redUfUt 

jHerosvlj"""" 
rfcausances- 

nu  ignota 


B 

Rursum,  "' " 
tante  eum 

,01111/""  Povlo 

proflclscltui 
cutn  Barnaba 


\n  i  yprum, 

lutllH 

itrat. 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  355 

claudicare  coepit ;  quippe  qui  Adolescens  erat  forrai-  egredere,  et  corpus  meura  invenies.  Quod  cum  sepe" 

dolosus,  et  infirraior,    quam  ut  mortem  contemnere  lieris.exia  Cypro  etad  Paulum  proficiscere ;  et  esto 

posset.    Derelictis    igitur   Apostolis,   reversus    est  cum  illo,  quoad  Dorainus  res  tuas  disposuerit  :  fu- 

Hierosolymam  ad  matremsuam.  turum  enim  est,  ut  nomen  tuum  per  totum    orbem 

0  ln  aliis  S  Darnabx  Aciis,  quv    Joannis  Marci  terrarura   divulgetur.  Tum  referlw   uedes  S.    Bar- 

nmine  consmpta  sunt,  et  qu&  similiter  apud  ti08  data,  nabse  extra  nrbem    patrata,  corpusque    igni   injectum, 

nonlamquam  S  Joaanis  Marci,  sed  ut   scviptoris  ve-  sed  virtute divina  illxsum.  Subditque  uuctor  :  Marcus 

lusti,  /""/•  /,:il  ll''""l"s  s-  Joannis Marci paulo  plura  igitur,  ut  Barnabas  praceperat,  extra  urbem  egres- 

dicunturjortas&efalsa,  etsaltem  incerta.  His  igitur,  qux  sus  Occidentem  versum  cum    quibusdara  fratribus, 

,/„  legiposBiint,    missis,    solum   allegorationem  disce-  reliquias  S.  Barnabae  clam  abstulit,  et  in  spelunca 

fondi  ibi  expressam,  Volebam  autem,  inquit in persona  quadam,  stadiis  fere    quinque    ab    urbe    distante, 

Marci  auclor,  ad  Ocridentis   solia   partis   proticisci;  sepelivit.  Mox  in  urbera  reversi,  planctuet  laeryrais 

sed  non  permisitmeSpiritus  sanctus.  At  noh  videtur  eum  prosecuti  sunt 

fioc  satit  probabile ;  ei  brevitet  dicipotest,  causam  re-         10  Demumde  reliquis  S.  Marci  gestis  h  ec  Alexan-  demdc  Cypra\ 

•vo,v  innorari,  nudasque  esse  conjecturas,  quse  afferun-  der  narrai ,  Proinde  Marrus.cumeCypronaviirasset,  ^ress"s- 

"  «i  i  l  j  i  A  r»       i  i  i-    i       •  .      ™  Evangtlium. 

iur    Vnde  noverai  Alexander  monachus,  adolescentem  ad  raulum  venit,  qui  erat  hpnesi,  eumque  de  Bar-  tcnptun 

tuncfuisse    Joannem    Marcum  f  Certe  consobrinum  nab®  martyrio  certiorem  fecit.  Id   cum  ille  audi- 

fuisse  S.  Barnabx  novimus,  indeque  rectius  conjicere  visset,  lacrymavit,  et  Marcura  secum  tenuit.  Postea 

possumus,  squali  fere    cum  ipso  fuisse  setate.    Itaque  vero,    cum    Petrua    apoatolus    divina    revelatione 

nihxl  certi  de  causa  recessus  dicimuf^nec  certo  novimus,  jussua    esset   Romam    proficisci,    secum   duxit   et 

an  diu  manserit  Hierosojymse.  Nam  aliis   rursum  tocis  Marcum,  quem  quodammodo  sibi  filium  genuerat. 

Evangelium  prsedkare  potuit,  etiamsi   hac  de  re  nihil  Illi  cum  essent  in  urbe  Roma,  Evangelium  Alarcus 

inScripturts  habeamus.  conscripsit  :  quod  Petrus  apostolus  legit,  et  divino 

7  Ctrca  annum  51   v,  risimilitei    Hierosok  at  Spiritu  scriptum  esse  cognovit,  afque  approbavit.   E 

loannes  Marcus,  quando  habitum  fuil  concilium  dpo-  Itaque  Marcum   ipsum  per  manuum   impositionem 

stolorum  de  quo  agitur  Act.  15.  Nondiuposl  hoc  con*  ordinavit,  et  ut  maxinie  idoneum  in  urbem  ^Egypti 

, ///;  ,  ,..s,  Antiochiam,  quo   ex  concilio  redv  Alexandriam,    Lybiam  et  Pentapolira  misit.    Quo 

Pauluset    Bamabas,   ut   his   iterutn   adhaerere  cum  Marcus   venisset,  Domini  Jesu  Christi  Evan- 

nossel   De  his  Acl.  18  j  36  :  Postaliquotautemdies,  gelium  illis  regionibus  pradicavit,  ita  ut  multi  ad 

Antiochise)  dixit  ad  Barnabam  Paulus,  Revertentes  Christi  fidem  conversi  fuerint.    Cum  vero    novera 

mus  fratres  per  universas   civitates,  in  quibus  annos   Dei  fidem  Marcus    in  ea  regione  docuisset, 

[icavimusVerbum  Domini,  quomodo  se  habeant,  martyrio  in  urbe  AJexandria  functus  est.  Hsec  Ale- 

.    secum  assumere  Joannem,  xander  monachus,  cujus  sententim  dt    Marco  evange* 

nui  cognominabatur  Marcus.  Paulua  autem  rogabat  Usla  noti  distinguendo  a  Joanne  Marco  adhssit  Pa- 

eum,  utqui  di  et  ab  eis    de   Pamphilia,   et  pebrochius  noster  in  Annotatis,  ac   dein  er  in 

non  iSSet  cum  eia  in  opus,  nondebere  recipi.  Facta  aliis  locis.  Controversiam  ea  de  re  agitatam  inferiut 

esj  a iii  dissensio,  lta  ut  discederent  ab  invicem,  examinabo. 

et  Barnabas  quidem,  assumpto  Marco,  navigaret        11  Degestis  S.    Joannis  Marci    etiam   nonnuUa  J^jJJ* 

Cyprum     Ifuttfl  in  hunc  locnm  ratiocinatur  Chrysos-  leguntur  in  Aclis  s.   Auxibu  Solwrum  eptscopt,   da~  ^^ 

Ul  ostendat,    inter  Paulum  et    Bamabam  non  tis  ad  xvn Februarii,  in  iisque  simtltter  non  distmgut- 

im itiasautcontentiones,  sedsolumdissen-  tut  a  8.  Marco  evangelista.  Totam  inmlam  cum  Bar- 

, m  me  dmrsitatem  opinionum,   quod  S.   Paulus  nabapercurris8*dicitur  num.  4.  eaque  ocuso,  cum  ettam 

„,,,.,„  met  mitior  S.  Bamabas  :  separationem  vero  quxreretur  ad  mortem,  fugrne,  ac  triduum  detttuisse 
factam  ess<  muluo  consttio,  quod  illa  utilu  fututa  esset  demumque  incidisse  in  S.  Auxibium.cui  etbapttsmum 
Ecdesix  w  mmetiam  hanc  profuisse,  observat  et  Ordinem  episcopaUm  contulme  dtcttur.  Verum  hmc 
his  verbis :  Plurimum  vero  Mar<  o  profuit  haac  pugna.  nequaquam  pro  certis  haben  possunt,  cum  extgua  stt 
Pauli  namque  severitas  convertit  illum  :  benignitaa  ^nptoris  illius  anomjmt  auctorUas ;  ctmque  certe  non 
:  autem  BarnabaB  fecit,  ut  ne  relinqueretur....  Pau-     constet,  an  ipse  Marcus  ante  obtium  S.  Banab*  ep*-  F 

I enim  videns  velie  discedere,  multum  exterritus.     scopn  faertt  consemtus.  A  credtmus  Alexandro  mo- 

seinsum    damnavit  :   iterumque  Barnabam   videns     naclto,   postea  Romm  ordtnatut  est  a   S.Pelro.  sed 
2    JSSlUJiilta-    diiexit,etex     neque  Alexandri  antoritas  ^^Wj^* 

doctorum  pugna  emendatus  e.t  discipulus  eto.  j ■•  «W  »•   W^to™m     / 

8    Simtlta    habel  Alexander   monacftus  in    Actis     Anonymus  ettam    non  consmtt   cum  Alexand    .   sed 

SBa, :1    de    uo  tubjungit  :  Quamobrem  et  Mar-     eumn  ■ - W^m  ^^«    J^ 

cumsecum    babens    in   Cypr navigavit.    Totum     quidemnave ^^^^^S^ 

■l Utributis,   ut  ibi  poterii  legi  apud  nos   pag.  41/      t*  functus  munere     {  j 

'  """"  ZXlt     tutn    L  -/     M^um  non  mansisse  in 

usque  ad  martynam,  Alexander,  qut  majorem  sqllem     Paulum.  m  primumr+ 

V «returlqvam  Opusillud  Marco   m tun      ^-  u   <  <<    «   ;  *£«££  L  ad  S. 

num.    23,   sed  unice,  ut    videtur,  ex  conjectnm,  axt,     cepertt.  «  \JLLvt «^ 


Bcurnahatn 
wor/y  io 

nptttt, 


su.npsu,  ut  Anonymus   Auxitnanut  sua  ex  eo  jortasse 

adoptaverit. 

WJam  vero,  quocumque  prmutn  ex  Cypro  u  »>•<<-  Fuit  cerie 


oportet.  Tu  vero  exlia  civ 


DE  S.  JOAN>'E  MARCO. 


DE  S.  JUA.v^.  ■»» 

356  ,.,     .         ratonwIt,aW*a»teiM«?«»,*«mWampJtM  fa^ri.  j, 

■    •,  ,„„  A „ v  10  «c habet : Salutatvos  Aristarchus        >            „„„„,,„,,  ufri iltl  opinianem smn,  pntuUrunt.  „„„ 
A  ^'f"",Z  i  meus   etMarcusconsobrinusBarnabae.     rend    -    ■  ,„„„„  T„,,„„„„„„Si  „„„ 

C-  8-         fn,I  Et  Jesus.  q«,  d.citur  Justus:  »*««"      f "    „„„,„,.  „„,,„,,„„  ered«»«,  «'•«"   ****    <M,  f,„„Je  * 


01  m  ina  ae 

vehsii)i'l'ln 
epitcopus 


Fuit  ./ 
Marcus  S. 
Barual'  > 
consobrinus 


eoocaptivus  .^  ™i -InUdvos^  excipite  '  W  «-■ «J^  JS.  5=^=?  SftS 

Ho  nuoaccepistis  manaaia.  m  *cu  .  •  Marcumevungtu»"1'"  ..       *  Afarcwitt 

mul    Et  Jesus.  qui  d.citur  Justus:  qt>  »  •**««  *'„  B,rMta.  „„„.«•„„,  cred«»«,  «*.«m   |W«-    «.  ,«■• 

S*M  ;hi  soli  sunt  adjotores  me.  b*««-Jj*       "  ,„,„„,„„,  .  eam,ue   „, « '"*"    - 

rndifueruntsolatio.  fiure *£**&  ,    ,„„,  ecrip«or««    neotemcorttm.   4*»*«-, 

T     L  ,;,  Marco  et  oKie  »"»"""•  Apoetoitts  «  >  -  ma'  ,  ,->„,,„,„■,,„„  rtoster,  credideniBl  >„,//am 

;;':;::"  SSt  te  Epaphras  concapt.v»e  me»  «~j£*£  '„„„„,„,„.„  „„,,  Marc ,.„„„,„.. 

hisvero»  M-rcu*     Aristarchiis.  Deraas,  et  www  Marcum,  sive  consohnnum  Barnabi  ; 

„S««««"amreto««a««rd«H«m.?«<»S.Marcu8  'Jltf.    ,,,    „„,„„,„  uero  nullum  a  ,,„,,« 

■  Z',u„c  fuerit.  ft.Hl-  «*•!"  '"'<>  '"""' a,iJum      ,,„     „„,,„,  ,„„'  Uaroum    evangebtiam  «  Joanne 

ZHeApostolum   in  ,•<•■» '  '' '""'"'"  '   *  '"       ,  ,„  Tille Ite.    »"''<""  "'"   "''"""'■'•  '""*  '"""■ 

,;„  ,„,!.„  „,  regno  Dei,  H  Col **«  «-*««  *"  ^      .,,  „,,,„  ,„    ,„„,,„„   riM £**«<    M» 

„„,„•,,, «,  *■«-  ""'"■'■' ■!"'"''"""•„„    «.  //,„,-„„„„„.'  *»  Aprita  .«  S  -V„,r„  „.„„,,«,« 

'Pri  jioc  rurem  /„/,„"  ■*  ft***  7"""'V  „.^.  ,      „,,„,„,  .,„a„„e„,  Marcun»  rt.  «M .;"""'-■ 

,„„,/,„„,<•»/„  *,««.  P»«'« '4'"""""'\  ;  '     ■  ■      ,/ , m   aliU  auoqu*    oc«  i .««««•   <•„„,„ 

r„,„/„ ■  ««  «d«  »"■«  '■<•""'■'•  >  x' "  '    ,  ,     is     Papel **•  ■„'  x,  Junii  ,„  S.   Bar»al I  M>  „,,}- 

cum  assun.e,  et  adduc  tecum:  est  «um  «■'«'  ■      s  ,  ,,„,„„„„.„,,,  inler  itta  neceentat,  m  „„„„'.   I 

in  miuisterium.  Em ' ''„„<,  «Tp»« '«   -  •      , .,,,,,„,,„   //„'-"  e» ta.e«,P««r«.retar 

Rw„*scrip(«erf;«nde4 ■olltgtor.postpr. 4,mndriBOr«m,  prte/ixo  «om.vn/anu,  eontrwerewtn 

;>,,„',„  ,„  Aeiatn  M„             ««"  ^^      *»**    <' '■"""""'"   "*■  ''  1    '"  '  " ^ ','"''''  '   n   ' 
B  cotoeee veri UUer,  quo  venturutn  „„„„'  ■■     "  iaw  ,,,,,,„„,„„  jfnrcfe,  ittm  « «oftea,  e  «ere 

Apo!roJ««,e«a«««ptor«M **«««"»'  ""'".  P„„,,   ,,/;,„„„,,,■   socfo,   proftahltorett.    s.6.  ,„',„. 

wroBomo „ •  Apostotoper     „„„'„„".  ■/«'  ^^ ,„„„,,„„„,„,„„„„  opp«re«. 

,,„.„■  ,,.„,,„.  uttdejeret,  J«od  ipee  Aposloius  („,■„„'  yy,,,,,,,,,,,,,,-   „,  Eptstolaad  Phtte- 

,L,    Vmur   io««rMarcus    o   P«««c    m»u  JJ« Ifnl,  Mt  ^Uate,  cftro-  JJ-J- 

L «d  ot. bn    "«'"""'"   '"■"""""  '■'■"■5"'s'    '     noloqieae,  qailme  neoterid  duoe  Mueunt  Marcos, 

L„torel  pro  Po«Io,  ««od   Aposlotas  ,,„,„'.,•„„"'"  ^  sMW  ,,„, ,  ,„,  „,„,„■.  Ceterum  coopera- 

,„„„„    ,„„„,,  Ex  „'«'„  «i«c««n««  <"""'''""'  EvanRelii  et  vinculorum  suorum,  quum  ad 

„,,;,„,„„., S.Joanues   Marcua  fuer,  f»     l  m      ilsl0,alll   „,,,„,„,    Marcum  pont. 

„,,,,,„„„,,,„,■'/.„","'  '"""  /'••-•*■■ B""",h '\  que„,  puto  Evangelii  conditorem  Kc.  Non  ,„„•„, 
.„,,,  „,,  S.  Paulum,  „„  <',„„«»  !„■<■  ^  I  '"'""'■  'i  ',,,„„  ,„,„  s.  //,,„„,„„„,  etimdem  esse  /,■„,„,,/,,■ 
„„„  joannem  Marcun,  preie  nosse  polati  ei  detait,  J  „,„„„,,,,„  ;■„„/,,  »»,«  i«  ««,,,„'  delentt.  A, 
,,„,,,„■„,„„,  ,„„,,'„   KJeratus,  moa,  se  contulertt  aa  .m'em  ,„„,„„,,,,,    „„„,„„„„   ,„„,   io«orar«t, 

AtaWl  ■„,„,,,,„„„,,.,    Adjntorem 

Pauli  Homee  fuirn  e«m  /'««/«  »i»c«o.  Ad«m«n«t«s  „, 
X,,,,,,,,,,,  de  recta  ,„  Dettffl   /„'■'  ■-"'■  '   ''"  f;    M 
sil   s    loannes   Marcus  fuil  consobrinus    ,„ ,,,„,  „„ u  '<""»'  Aposioft  <„'   <£"»"• 

•ttrtSTJ •.«- „-  frxTJEtTSssi- 

lista?  ,„   Unotatis  ofcserwe«,  dts«tnfftt«»dos  eese,  sed  «ine pro- 

,,„„ ,/„,'„„„„„/„„„'.,,wl/„,,„.',<,  <-,"<<"- '"'''" 

( )„o,„',,,<„.' /«""■ • -"""■  »<""""-  ""  2  <««  86  ^r  ''•;;;;' ,.;:;;';;;, 

^e  <<„,  ' • 18 M. «cce.se ee«,  '„„■  toeo  ,„-  Murcus   evattffeltst*,    «   >■>""„,„,,   ,,,,, 

,, ,  anS.JoannesMarcua.miiclteApeeloto.  J/,„.,,„   e«onje(.s«a. <     ."•'""" ''   "         Mal.. 

,' < '<"■   S8.    /'<„'<  c.    B „',„.  !■„„!,  ,„■„  Barnooet. ^^J^eZmsi  l 

,„  „'<„  </<.,../-<<  <«■<"■  "<  '««•«  Soript „.„  ..,-..'  cum  ■  .„  ■■  '<-  «'■'■'«""  ',„    ,s,„, 

„■/ s  Eccieeue  torip.  •„„«-   /'.<■/»•   / '•»' »  -><"»""""  ''"  JJ"  ",;,.„„„„„  „„/,- 

,,„..,.„,„„  ,„,  „,„„  ,„  Mercus,  .,.„„.  «er  ,„  Bptstoits  ,,„„,.  ,„'  el  Ires  flfarooe,  „<  S,  '■'""";'"    ^ 

$  Pauli.omis soJoannis» „„„„„.„„„„„„/<„„  „"„„.,,  „„,.  ,1/  proea  „,„„„.„  nec  it«««rn  iaum         r 

,  ,„  „„„  ,,  ,„,  „,,  Colmentes  Marcus  eoneobri-  „„„.„„•„.  nee    rati „   allegal   idoneae.  ^^ 

nusBarnab»di««ttr.  Ornnee  fere  enditi  coneentuint.  opinione  de  «noMarco ^^J^ntiochenvm, 

/ .,,'. //,!•,       Vlorpiim        i'l    nwflln  1li'llltP 


cnm  tiivniiius  vincuas   iww«*«i  «««*••»•  — 
d(,mumw,flerwS.  Joannis  Marci,  ^ui  necdumeo  tem- 
pore  Hierosolymadiscesserat,  quanlum  nmmus. 


,   quin   fac  ipse  ntt  qu\  erant,  Qaouit.    i^i  qraaem  uuuv,    «-           ^^  Rar. 

(brinua  eju«  aiioto  uocatur, prmsertim cum  utrih-  Apostolorum  Actis  prodituinexstat,  a'  »83    •  Roniani 

quenomineinsinueturHefrsusetsecundariusApo&tolus.  nabffi  cognato    suo  et  Paulo.   Verum,         r;ori  sua 

15  ^///cra    <]ua'stw  maijis  ninbiijun  vst,    utnim  S.  venisset,  secutus  est  Petrum.  Quare  is  in  r  ^^^ 

.Vm/ci/.s  iviinijrlista  nJoanne  Marco,  aut  Marco  fiar-  Canonica  ad  hunc  modum  de  illo    scrioi    .           ^af. 


15  Altera    qumstio  magis  nmbigua  est,    utrum  S.  venisset,  secutus  est  Petrum.  Quare  is  i '    l    galutat" 

Marcut  wangdista  nJoanne  Marco,  aut  Marco  Bar-  Canouicaad  hunc  modum  de  illo   scrim    .      ^  ^^ 

nabm  consobrinOi  sit  diversus,    Banc    facile  decidunt  «<vos  ecclesia,  qua^  estin  Babylone  co  e      '      _ue, 

nunnuUi  scriptores  neoterici,  qui    aut    Baronmm  aut  «cus  filius  meus  ».  Quin  apostolus  rau  ^ 


. 


A 


assunK 


oJo"",f 
Uarco ""' 
obrino 

Barn»1' ' 


•  consobrino 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMT.RIS.  357 

•    ea  tantum,  quam  ad  Colossenses  scripsit.  sed  tins  43.  ubisk  habet :  Marcus  evangelista.  interpres   D 

n°n  nsteriori    quoque    ad    Timotheum    mentionem  Petri,  iEgypto  et    Alexandriae  Christum  annuntiat.    v;CTonE 

!nP,\»t    (,  Margum  (scribit   hicj  ama  *,  et  adduc  Vemm  ex  Eusetni  Chvronico  nequitcertumfteri9tamcito      >  - 

^     lbi  vero  :  «  Salutat  vos  Marcus  consobri-  msEtjijptum  uenisseS.  Marcumt  ul  agnoscii  ipse  Tdle- 

tecu      '      kffl    elc     jizc  stne  sententia   oilwodum  montius,  quiiter  Marciin   EgyptumfigitannoW,  quia 

mU*     ilis  est   habetque  id  commodi,  ut   noncogamur  Epistola  S.  Pelntin   quadeS   Marco evangelista fii 

S    Uarcum  evangelistam  uno  tantum  S.  Scri-  mentio,certoscripta  videturpostannum  .3.  Atea  rursum 

'hro  innotuisse    quemadmodum  asseruni  illi,qui  opinioTiUemontiideannomisaionisMarci  in  Mgy\ 

Prn*mMeiTa\imabevangeli8la  distinguunt.  nullomodofimpotestcertatcumauctoremhabeatexigua 

.'«'  Emhvmrus  tom     19  laudatx  BMiothec*  pag.  auctoritatis,  Eutychium  videlicel  patnarcham  Alexan- 

JlinMJ(nmitap^fatur:Miirc^fi\vxS  fuit  Ma-  drinum.  Sane   Tillen lius  ipse  Notalin  S.  Mar- 

■u)l    '  '    in  domo  sua  u.^neApostolos  excipiebat.     cum  enumerai  varias  opimones  de  epocha  mmioms  S. 

Tl  i1   Vr   autem  et    Joannes,    queinadmodum    in      Marci  in  Mgypi pa  in   Cl xco   AUxandnm 

]£^^m^^^^'m^^     autPaschalifigii 10.411* i annoto 

ve.ut  ad  domum  matris  Joannis,  quicogno-      in  Chronico  vero  Onenta  60  iffer- 

S  abatur  Mairus  ;  ubi  erant   multi  congregati  et     tur.    Htnc  Sollerius  nostet    in    H^tonackronologtca 

Rtcirca   principia  quidem  conjunctus  est     Patriarcharum    Alexand r §   2  Ua    loqui 

SSSL    avunculo  *  suo  ,  et  Paulo,   sicuti  iiber     Quam  vari*.  quam  pugnantes  nnt   circa  pnmam 
^;::;;    .PetPaulu^nEpistohsment.onem     S.  Marci.  susceptam  i  *olican ,  e* 

^facTens    u?in  EpistolaadColossensesetinse:     peditionem   opiniones,  supra  annotavimus    Quol 
2J a  ad  Timothenm  DeindecumPetroRoma  con-  sentent,*;  easque  flu  lavensji- 

versatusest,  quemadmodum  prior  ejus  Epistolade- 
monstrat,  quaetiam  hicsuum  Fiiiumjuxta  spintum 
appellavit:aquoitisupertotumEvangeli]  Bennonem 
Marcus  didicit,  et.  poetmodum  Evangelium  d 
psit    secundum    Clementem  Stromaticum.  hoc    est, 

Chrysostomum  autem  u    .l,..M....      -;"  '     .    „ „„;,,,„,„   («.imomo. 


B 


bus,  qui  ibidem  morabantur  ,  post  decimum  B 
Saliatorisassnmptione  annum-  Simil*  proasmium  in 
Marcum  habetur  tom.  17  Bibliothecss  memoratse  pag. 
422  tamquam  desumptum  ex  S.  Cyrilli  Mexandnni 
expositione,  iWguepr*dicf«  oddftsr, Marcum  demum 
aPctromissumesseAlexandriam.Huicsentmtiseettam 

subscripsit  Alexander  w  Aclifi  S.  Borna&*  .  '</<w<«' 


.  ,,,.  i  mtoambigas  magisflustuesque,  incertus, 
quid  postponas,  qttid  praeferas. 

21  Qunproptei  ex  tam  incertis  chron  |  rinci-    E 

piis  nequeuni  deduci  conse  ution  !  i  fcron  ''-'  ws  cert  ■    ,  m  , 
(7r/,/,,  Wiilde  tempore  missionis  $.  Marci  in   nu  inturau. 

T  11  III.  C'1'l    II  •   '   ' 

ptum  legimr  m  sacm  Utlemt  nxhxi  apud  ultos 
scriplores  ante  E  isebium.  De  tempon  obitus  aut  mar- 
tyrii  s.  Marci  nihilo  cmtiora  habemus  iestimonia 
sanctus    Hieronymusin  S  '<"•'' 

l  ;   Mortuus   est  autem  octavo  Ne- 
ronis  anno  [id  estt  anno  Chmlians  serai  62  et  sepul 

iccedentesibiAniano    Hieron 
pntluxii  Eusebiuslib.  '2   Historiz  cap.  2i,  ubi  ait 
Interea   Nerone  octavum  imperii  annum  agente, 

i:    ..    ....     \    l.,r    ■,ll,ll'IHI>      0C. 


„,,,„„,,,,!  Alexander  i»  Acl«  6.  B«r««M  .  n^»     »"»-  "T       .,.„ H  ec 

p< i — ■ ""." "" "" "'""'".,:: ':;       '       :,,,„ ; p»  i» *  -Deo 


ted  opp 

IWcmoi 
aiityu 


l///(,/,;//,,///,/,„,s,  ,/  Hqueattvenerandam  antiquitatem 

fl  apiwwne  s/ore,  n,m  rbUhi    scnpfor    anttouw 

i  „„M    rn»  confratia  nr^-  fuerii  aUegatus. 

19  rerumtomcfl  Knmwnti^i mus  Baroniusadannum 

konnm.  45  5.  Marcumeuflnffe^flffl  omnino  listinguen- 

dumcreditab  hodiemo Joanne  M:irco5.Barna6*  con- 

Mfrrino.  ffnia,  itfMitfiBiat,  tewtporuw  e<  /o^r/n,  rscta 

f0  exigere  dutinctionem  videtur.  TUlemonttus  tom. 

2  MoniMneRlorttm  Nota  2  w  S.  Joannem  Marcum  Ron 

niniu   fortiter  distin  ctionem  uurUt  aitque  histonam 


ole  iseadministrationemsuaoepitAnnianus,  virUeo 
„,,.,„„>  etomniexpartemirabilis.Seji.uBturAai.1 

m m  Botoi '  Sollmv 

,,,.,„  ,,  Tillmonlius  maltmt  credere,antu>  bHH.  M«r- 

cmnarterieMr .1 :  ■-'  Bemchtmus  et 

„„,,„  SmMio  HieronKmtnoiuitowiiionemi <,'" 

,,,,,„  „„,;„•,.  t7l  omiKom  eliu  vpMonei  ie  epoeha 
morl neli    Warci,   mM  ''"'""■'  '''"' 

/,„/,„■ ,  •«*■•  ■<  '"' '"'.';■■  ^ 

,,,  ralioiw  « 

Rimu   (ortiter  dietinclUM,  rU,  aUque  '-•" »     'v  ,„„„„„  ,.„,„,  mortis epoc/w.  wrtoslfliuelur,  Joan- 

majno, i  impiiconaVim,  nisi  <iuo  admttantm  <tmm.     -  •  v,       .  gMBj«8,(am,  i  '  S.  1 

ZVbn  il ./tcifls,  a  flortis  i«t«  Miris  rflHomw flddue.pio-     n  m  iv  ^ ^  „„,„„„,„„,  ,.,„„.,,„, 

«*««  el  oemimtee,  nequ*  etatui  eentent tUampw-     ■'  ^  ( ^  ,,,  ,. „ ,  , ,,,  S. 

sus  improban  aut   impufnar».  ft«  Iflmefl  .»■■"',  -»»«!«■  J 

«miUUw   /""'""'   '"""  "'"      MmeZ  itS.Mar, 

cert toridietinct m*  '  ".'•"'        ;;,;,„  „;„,,„,  „,„,„„„.  , ■ 

.,„,,,' „„ ',-"' '^1'''""  '''""'"'"' 

I,  „„,.  Qai o  neque «u/ors, i  » /'/""      - ««      ;. ,  /,. ,,..,„  „,„ „„    (acla,   ttmm 

..„,■■■',,."'"«"■'"''"" "'"'""'"'  '  "  „„ ,..i„„„„  / """■"  ';' 

Fmpjsitaittraqueopi 1,'polerit «uiiiftel  «eoui, «uom-  ',',„.„„„.,.,„„/;„,„,,,,,,,"„.  ...■■'■■»- 

, jue.volnerit.  SiquiahtemS.  Ma,  ■"'''-  L '  "     ;  ■ 

, ' i ,,,  M.u,,,. ,,,„,,,■.,„-'.".".."''"'""  "   "• 


tnta 
eAronoIi 

'/".-  oi 
•UT, 


ooiuiemni.  ,, 

20  N/  Baroniocrerftmtwei  Tillemontio,  erat  Mar- 

cut  tvangolista  "•'    ""'    '"  •/''/"/''"-  '"'"" 

Joannes  Mareus  Pauto  ei  Bamabm  adh*rebatt  aui 
poslmodumRom*  erat  aut  in  Asio*  Planetoimr  con- 
Btat,  inquit  Baroniust  ex  temporum,  locoTnm  ac 
rernmdiversitate,  eosdem  inter  se  es.e  uisuncios. 
Verum  quamxerta  sunt  argumenta,  quibus  probalur, 
Marcumeuangelistamin  Mgyptof™**  ''"'^  '''T^ 
quo  Joannes  Marcns  erai  cum  Paulo  et  *a™aba 
Laudatur  Ghronicon  Eusebii  ad  anmm  ...  C hmdn ,  qui 
Baronxo  esl  Christi  45,  TiUemontw,  Pogwaliisquerec 


ine.rsas    tuisse    '"' ■ 

ri 

','»'■ "■■"'"'" ""'"    „,„/;, ,.,.»,"'''' 

;:   , ■        :    =■  *Marou» 

SS.TTWKC ■ 

V»..,«  ".■■'- ■-,.„,,'"." '""  n 


358 


DE  S.  JOANNE  MARCO. 


AU.TOnE 

i.  B. 

0»»»'"'/'"' 

Marcl  """■ 
geUst*  st 
Joanms 
Varci  ge- 
sta, 


•  lllu,  et  interpres  Pctn,  et  ipse  quae  a  Petro  an-  D 
,StS     Marcu* primavto  *    *W'™    ""     ^     ita  eni!lt.  pep  scripta   nobis  tradulit    /^,ro 


B 


■,,M,/.    I 

•■,  ,„  tf  rrco 
j>er<i9<  /■"'"'- 
runt. 


I  X      M'U'CUs     jii ,«  "  'i  "  ■ '"  ■**'  .< 9 r 

?:;^^ ,, Ta 

'■'".;      ,„.;;:„ ,..,.■„.       — •'"'"'•       V  mj ""■'<'""" * »?' • 

, Z •    1 ""  "''■"  7'"'' '!'  ,,JL...  nulla  rat .tid  ,"«",'•  ' '""<  -" 

,„„    ui ' "'"'"  '""   "'"''' ,".     ii  .,//.-«.- S-  ^«'«-  „<.-"""'■•""'"'"'•   |MM 

,,„,,„,,„,„„,,„„■•""' irenecetse     *•  «  Vanasunlluee  raliocmia,  miUtisqneiptm 

%FS£=  ;■=■••       ■■  "=;    ;::;::■:.-■"::■:  -- 

,    c     Pflttfu»  «rffckl    secuwdaw   Ep.stotaw   «      lu"  eiei.e,  ut  Paulum  etBar- 

-" " '         *«* zia,v:n7z*n^z    . 

"1':,,,, ..     * ' - '; ;;; :;,;;;:::     :£v,.- **-■* 

'""""":":"'»,  ,  ;,■  LtNota  8«.S.  ■>/ '   An«q. »  -la- 

i -«&«»  ■/"■"" s-  •"— M",w  "' ,;";,;; ,  „  s.  /,,,,.. ,, «•  •**«  •**«  >  ^;»  • 

/,•„„„/..,.  ■ <•<•■ .'""■' '";.  ,    ,,,„,„„  ,,,„  „„„  bwiiM "■'"•  ■ ''""' '"" 

,/,  „„„,.•,. S*  a  s  ■  ta  ",    ■   i       ; ,      ,, „,„,„.  ,„ „ I  ■ .«»«> 

.,„,,,  /,  '■■  ■  '  -■■ "' ;" '"'",;,  " ;    ;;    „,,„:,;„/,  ,„./  ,././,,..,.•./<-■«■ «  **?  .*"• 

■ -y-""""'  "'■'  ;w  ;  7        ,  „„  „„„ '«.—"■"-  «»"«"«""'■  ;■"  - 

,,,,.,„,,,,,.,„,„    .,„,„,„.■.  qwtcapM.   Jii 

,e'"'  ..         ..  r.       -,r ,■,,,,.,,„■    „/,    „,„,., »,s 


;„,„,„„  n,,„:;  ,„N.  «forc (tow.*( "•"-■ 

,„„.„ ■..,,.,„•••,-/-«-■■    ""«*«" 

, /,,/,,/...•."•-'.-"'•' ;;";/'"■;:, 

;  ,,„„  ,, ,.„'..  „..'",  ■"»•■  "■■'■■v  ■""" 

^,,,,,,,,,,;,. /.'„■■'•/'""  "•'"'"■"'""'""■  """■:■' " 


m///,„,/,,  Au/,c  A,/"  "//""/  amruni,necullns 

HranHqnus.  Verba  igitur  sunt  mamn  .nrrllinixa 

.;  Libenuragnommm.ecdmajm  Altxanarma  Ui 


Epocha 
mortii  S 

jtfarci  u/ii- 
de  Lncerta 
est. 


-27  uoenier  agnoscvmu**  «*«•«- .  . 

;;;:, , , „„  ,„.' - «**. ■ ^^•^^iSK*i« 

S£ «- „ pt,  n~  /.-.;•;.'""■«  j-5  ;";::;:;;;:„;„,  /,„„„.  „  -,  r^-  F 

,„„, ■  Bt :,,«" -"'"■"' '"'";"' jX""'  ,;:■ :,  '    „  ^,  „„„,„„„  ,,„„„"„,  „„„ m**  ■  J""","' 

,,„:„/.  „" ."~  ' '•■"'"""  'u,!'e '"  fS"  '     ;.  ,,„,.„„,,  ,„  ,„„,„„. - —■  '""'"■"," 

«u<  e *  /."'.  "■  ■'  "■"'•"'  '"■■"■  '<■■"•■""'" ;  l " ;       „;,„„,„ ,, „.„■„„  „„«  **»  ,ua«.,s  «*> 

9w„„„. « '■."• "'       '  '"'""■ •  -v  -u ' ;     „,,„■«,„„■„„„„  / '„-.  ■-""'  """"■  '■""', 

',„„/,„„    »'"■  .,,■/«„.""'    „..„„"„«"'»■"""      """     '1"'a         ,„„    7-,„,,,„„„„„s    ,„„,.„„„„.•„'    ''""" 

„  ,„„„ •„„' » /•"•"  ""'" ,,;'■;  „,,„/,„,„ *  *  ~» 

,„, .i,,„:»,M„,',. •/'■• ■"•■'  f "-""""  ;; :;";:: ;„;.s  /„,„;„„ »„'.■'/"«'"  ■-? 

M  „,„/„„.<,„'.„■  M«« „„„,,/,,<„,„/„..'  .!„„"-     '■»'''.""' """;VV,./,"     ,    „,  ,,,„„„  ,,„<S.JoaD- 

n     Macus,  ,,„,„„,,  S.    .>/,„„.   „/•  «hH U toprofectu,  «  .«  Cj,, «m.  «^ "     J ,,„,„. 

aLS.«aj««. lornamJoa, .Marcus     nes  Marous.  EtenmS.  Luca fft^ „,„, 

" ;  ,  „„ n„: .i, ,,„,„  /,'„,„./,„  ,/„„„„<„.. '„„■<  <« i « »"..'"'""■  '■"""'  f ,;;, „,  a„„  „,.'«'• 

<„io,l,„.u.u.  '  ,,,,„„„,„„,    non  „„/„'„     .s,  ,,„,'<(  ..u/ri  .■/,.„«„«'■'■'»'/-".»•'''   '",„„„,,<,„ 

,,,,,,,,,<,,„.„./,,„ <;..<.„,'"• >'"""!' """"™-    " 5 """ •^M"",B" 

„„,„„„■„  „,.s,,i,.si„,.ni..  M«ri(«lam«i  nideMtr  «on  «c    ;i»n»«ntf.  „<-,,si.o  /««</«««>  "'  "'"'C 

,;„,,/„,  „„<„./. . .'.  <.'«/•'".•  """"■>  *  ■"«'"•    28  A""""  TvtSLTSS  - "-""""' ' 

S.  Ire»« «<„  „«',''."•  «""'""■'  "«•  '"  ' <"*  «"*  "'""'  33S  E     T,<„  «.'./'/- 

,  ,„,o,-  S.  War«»m  ,„«<  /V„„„,  «I  Poute*  iMm,     .«'„•'.  crtif*-  m  f**f^ 2«  LtfM    """• 

horum  (Felr,  nempa  .  P«u/i)  exce.sum,  Marcus  dis-     ««•  3>«»ft«M»  IW*  ««.  4"«  •»  „„««- 


J 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


359 


AUCTORE 
I.   3. 


7     nisttatione  illius  ecclesicV.  Annofi%  epistolam  hanc  itrrum  assnmere  socium,  ut  qui  discessisset  ad  eis  de   d 

fi    t  Ttllemontius,  crcditquc  antea  eodem  anno  episco-  Pamphilia,  et  non  lsset  cum  eis  in  opua.   Ad   quod 

i  m  Enhcsinum  cidem  fuisse  traditum.    Atlnmcn  in  autem  opus  non  perreiisset  cum  Panlo  el  Darnaba    ire 

da  (ul   Timothcum  Epistola, quam  laudatus  tcrip-  Joannes,  indicatur  Act>  1U2  \    12,    ubi  missio   Pauti 

Aoit  anno  C5,  cap.  4  mifll.  8  otl  ad  Timothenm  :  et  Barnahx  descnbilur  lns  verbis:  Dizit  illia  SpiritUB 

Festina  ad  me  venire  cito  :  et  ^  21  :  Festina  ante  sanctus:  Segregate  mihi    Saulum  et  Barnabam  in 

h'emem  venire.  Ihidcm  y  12  ait :  Tychicum   autem  opus,  ad  quod  assumpsi  eos.  iXullus  dubitat,  guin  hoc 

•  i  Pphesum.   Qnare  nnno  uno,  ct  forte  non  intnjro,  opus  sil  prxdkatio  Evangelii.  Iiaque,  cum    conquestu 

m*  acci,ptam  Ephesinx  eccimw  curnm  THmothens  ad  sn  Paulus,    quod  Joannes  desiissel  ire   cum   eis  in 

aliaveragenda  Romam  a    Paulofuit  evocatus;et  Tij-  opua,  antea  eum  ewinopue  Bvangeliiin^CyprumivU, 

chieusinterim  illi  subslitutus.  Titum  8.  Paulus  Crctx  et  post  itemm  idem  oput  cum  euaggt  Tertw 

emscopum  consHtuii   anno  63,  ut   vuli    7'illemontius.  quandoPanius  etBa\  .  15J39, 

Nondiupost,  forte  eodem  anno  autcerte  anno sequenii,  Barnabas  ita  Socium  assumpsil  Joannem  filarcum, 
scripsit  ad  Titum  Epistolam,  quo  ipsum  instruit,  qualet  Hcut  Paulus  Stfam.  M  Silas,  qui  >  22  legatus  concilu 
grjLgri  ecclesi»  ministros,  etquomodo  gregm  sibi  Hierosolymiiani  missus  erat  Antiochiam  eum  Paulo 
ammnum  docere  debfirel  etreg  lem     el  I  mque  dicuntcum  J  taviroa 

Wviitolacap   3  f  12  ita  Titum  aUoqvAtur :  Cum    mi-     primoainfi  "        H] 

fero  ad  te  Artemam*  aut  Tyebieum,  festinaad  me  simplex  minister  eo  s  nsu,  quo  voluil  Tillemontius, 
zL  ipolim  :  ibienim  Btatui    hiemare.   Non     qm  leprimaspart 

autemevocabat   [postoius  Titum  e  Gretatut  eomoi  r*     co 

*,„,,  sed  n,  aliis  locis  prsdicaret.  Nam  in  secunda  rerum  temporalinm,  hospitiin-mirum,  ctborum  ahorum- 
ad  Timoiheum  cap,  h  <  10  deeodem  aU  :  Titus(flWit)  que  similium;  sed  u.  p>  edtcator  Evangelu  et  oam 
i«  Dalmatiam.  Quare,  sie  nec  Petrus  Romts,  nec  Tir     UtbarumA  -""  _ 

„  motheus  Ephesi,nec  Titus  in  Creta,  nec  ulli  ex  Apo-         31  H*  '  * 

B  3h    Ixcepto    Fratre  Domini,  aul  ,  maanme     Barnabm  ,  K»     »    pi 

5U*< w,„  Mb.cMMiMi^    i*  -{;;  - 

,  ,„  frustracontenduntBi  ■*     W««  ■* «*»  «J »«i  '    ""  ? 

',,//,,,  tf/tan  debuisseautfecisseS    )farcum.         alieno    kbore    aut    fldel i    sumptibus    vmre;se 

';  quidinsinuare   voiuerit  Tillemontm     eti  HtfiC  B.r»o*  am  u^ 

-' -     ;-;;;::^:r;'rv;i:r;     Ls«  Sl5isi5 

fri(« ******   prethmmt.*^ mm,  wm  orcum du«end       ■                                      ^ 

,«.',w,/ nnmter^ministeriu,,,^™^  taAfl.      s.c  utetceten  Apost     ■;  * 

prm ii peotat  ai  Joannem  Blareum,   i  J«o     Antego  •  I- 1*   ■  ■  ■■  ■  ■         

S.«*5*fllri-B b»ntantem(P,  h°LT   s  d  „                                '       -■  «- 

„„/,,,;  et  Joannem  in  minieterio   ta  -i  Mm  W«"  ';rS^  "°m                       elio   Christi  K 

imffr,vet.Ioannem  minist.um.  Wo«  KtotaM  quod    offend ^tcntan ijmo» >* 

«.<  /; ,,/„.  „"/  CarisH.   Nam  eo  m •**  «•     »'•"«"«  ««    •  "  '  .  '  ' ,,,  „,  „,„,!,  ,„ 

.„„„„„„„:,„„,„„  „,   .i,,,,,„,  ./,„„,„/,„,,„,  ,■;  ,„  Epis-     r« temporahum,  il 


Joannes 
■u"""\  w„„, 
comwo/w  85/ 
Paututn  ei 
'■'  nabam 


tolis  Pauli  quando  proferuntur  de  viris  Apostolicis.  ei 
numjnam  ministerium  pro  famvlalu  ibidem accipttur, 
ut  euriose  investigavi.  Lubetafft  r1*1-  -lr/-  l  * 

C  17  ministerium  pro Apaslolatu  sumiturj  dtmdi  Juda 
dxcitur,  Et  sortitua  est  sortem  miriisterii  hujus. 
EaA  >  j  25,  Accipere  looum  mraisterii  hu- 

jus  et  t\po  tolatua  etc.  Act.  6  <  S  dicunt  Aposiolii 
Noa  autemoratitm]  et  ministerio verbi  instantesbn- 
mus.  Act.  20  >  24  rfwi.  Paw/ua  :  Dummodo  con- 
.,,[,,  m  cursum  meura,  et  ministerium  verbi  b«<  • 
Acf.  21  >  19  iiidtur  dePauio  :Narraba1  per  singula, 
ous  bus-perm 

Act.  2G  vv  16  dlcil  6Vm*(u£  Pau/fl  :  Ut  constituam 
te  ministrum,  et  testem  eorum,  quBa  vidisti  etc, 
Hiscelonge  plura  adderepossem  tx  EpistolisS.  Pau- 
h  :  sed  ea  omitto,  ne  fiam  pralixior. 

30  At  vana   mihi  persuadent-,    Joannem  Maroum 
non    fuisse  alio    sensu  mmistrum,  qum  <"!  P1 
oandum    Bvangalium,    «u.    ffd    instruendas   hon 
quamuis  prianas  partes   detuterit  Paulo  ri    Barnabs^ 
eosque  verisimiUter  u.  magii  ratus  sit.    Ipse 

locusidindicat.  Nam  hiecprsecedunt*  Etcum  veni 
Salaminam,  pradicabant  verburo  Dei  in^Synagogis 
Judajorum.  Tum  eequitur:  Habebant  autem  et 
Joannerain  ministerio,  nimirumquod  obibant,  /"""- 
ma\  uerbum  Dei.  Si  enim  aliud  indkaretur  mini- 
tteriumi  non  adderetur  tmjunctiseb,  sed  solam  dicsra- 
lor:  Hahehant  autem  Joannem  in  mimsteno. 
Sccundo    Act    15  v    18  Paulus   recusavit  Joannem 


aMimifW.  ifj «"' nAatoseuNoannem  Mar- 

(.m„,    cujus    minisl  '    i',nres 

ne°2™Quapropter  non  a\  vocem   i  I     F 

.nfluafu,  P  «""" 

""'"  '     ^  i  o  Idur  tecum 

estenimmihiutilisramin 

Si    Ministeriumtuum  imple.  Omm 

ut  Innoiiiiu.  ,  Fvuwu-ii'1»  ' 

/j''"-,u'"; ;    W-J»r,«i«..s.." 

rs --- ' •'■" - 

■  ,„.,/,•,(„.•  S.  Joanues  Marcus  et  W»         •        „,. 

'T         ,■■.<   ralfo»»-   ««"'"w  ""'"" 


\t<   r<  Rl 

J.  B. 


DE  S.  JOANNE  MARCO. 

360  .    ,         num     16  M*    cla,e    dicat>  m   eum  iW*1  E  van 

Q„hAU    ille     nullam    BSM     nccessitutem      nu    '  cap,  g    elnaium     cvanjclistx  SIC 

B<,W      *"      '  ...  .   __        .l....._..../,._„         f,.,.o..        ...a,. 


D 


rjssrs  ^-rr  s  s^sr»  ^ft  "r  J"am,em 

„.,,    Imi^m*».    4-«   """"„„-  Marcum.  81  ""»•"'   fi'"""''"'   '";"''"'""'   ~«l 

;,„;„„„„   eV  «mstantm,  «frt .  V»  J^n.    »  u/„,  ,,, , /  fecim  •««*■  ""    '  ""'"'"'- 

S  Marcus  ostenditin  serv.tm  SS .  Pau U  et  £ar  f  Mar^8  8     Bllrnbam  ks 

idus, , ......1..,,,.."    t     .„„,„:_„„„  *■*«*■  yv'""" VpV 


:::::::  :'-;::::::  fSjr?.* - - 

„•,;,  iiinSeriplunsdicilm,  «««  •"'"  j^ , „ , , „,,,,,„,,. congwre 

conjedurU  ab  alwilwMtmert .,„„„„„,  ,„ ,, ,,  sacrU  Umru  et  *W** 

34    KUMi    .«««™  ',.<„,,-     «ctatalbft   /''"'"" "" !ss«™'        ^  "S" 


nffAil  1 1 
c«r/.  evtncunt 


iir      tflltnt  m       •  >• . 

S.  Paulut.indeque  proba  J«jT" 

'',,l„"( 
mibcedm.****»  •  «•   /«'«"""'    '"",' 

„„,, n./v  """"'";  ; 

,„„,„„.    S.   fame 0*—*    me  altquo 

3       - -'"""""'"■ ;"'"•;;";:;;;;:; 


S      //,, 

m  U  u  ■ 
<  ,,,„  /-'"'  ""'■' 
dlu  \pulum 
non  Ulcit: 


cum  seuienau,  m  7 F 

himi  '/"■-"" -■""  ''■ MZm 

,,.„„,, Ma,  ./«/../ (oJ>««K«<  8» »"'"'' '"  A"» 

advelterat.  o, ;  S.  Hiermymm  ad .  tempus tmp, 

„„„„,  s    /'„„/,  Epistolarum,    m    .„'''"  &•  Marci. 
0»mta  cMHtrurf.  .,„•«  Joannis  Marei  /,/  »».,•„- 

„/„,,„„,,„,/,■„,',./"«'".7"'''""'  /•:«m'/.,»  »„  ,'.•<",■»»<.»■■<» 

„,,„„    1/,,, „,,„,"»:/.•''-'■■'■■'/"""•'""""""""'"'' 
'  ^7  „   s,  ,„  ,„  erraril   S.  Hitronymut,   ut  m- 

u ti^Tiue /»",' -"■s'-'/"''"-"""";s;;:,;:r 

iwwrru  ™    « ■     „  ,  ,  .,  ,„„  „/,.„s.  „,„„.■  .//.■  //'.•...»'/'»'  '/»"'"    '"""""  ,-''"  '„ 

»„ /,/,„,,,../-,„/.-»■■■  r:!,:>  ,■„,       ,    Se»la«l/a  Hieronymi  d«  ««/am  «i«».«(«tt 

""  ' '  «    Joanne   Marc Ivmario,   tanto  np  ■« 

ln   multis  enim    offenditnus  omues,   ou   AmMi  „.,,,„.,,„/„,/,„„    tfiifMyM  »» ■ 

/„„./„/,v ,.,»..  3  j  2.  »  •' !« '  Z"" ;"'"  '  n8:         ,  „ ,.  .■„»■,,„-  ,//»•  .«1« & .'/."" -  -/-"""'■ 

SHixeri ,» am  peccatumnon^ab  p,     £*«  ^.  h   ^        ,,,  „.    ,  «. 

,,,,,.„.,„.    „„,,/„„,;„«  l«l«m  /,„/„"»»».    «   •»'"■ 

■ ,,».  .,„,  i«  «fftt  /»■■■'."'"'■"■  ■' ""''"""" 

//,,, /,„„„„/„„'',"■«,"."'■"'""'  J":"";-  M""'";,; 

;■„„,,,,  /;..",„/,,  aliquanaocomes.Nihihmagteuau 
S.Hieronymue,   Marc S.   Petri   dmtpulum  m 

„v,,.,„;,/„„,„,„ /.„„/,  „  /,•„,.„„/„■,■„,„",■»»/'"'.' 

,,,,„,,,,„„„,,„„/,/,•„„„„,•/»»,    /«w    »».','"»'."'■    ■'" 

„,„„,.,„„/,„,  „„„„,/,„•»•„,»»  „»/.■".■'  '» '"•"■" ;/;;; 

„,„„„ /,.„■,,„,,,./"../ S.    //,"»», "'"     , 

„„/«,,„. .  //»» •"»'""  '"■""''"■";  "";' ""';;; 

'.rrs  ssaw:    — >' 

■.'■-»- '■"■' "" ""  Tli-.  „.«  -.-  ■„ '■."""",""",,;',:■ , - 

-  ;»»-■ ■•  "■;.■:-  r  stjsrsaar rssi  - - 

,l,,„;r„/ „<  U  amrunt.    Reepondeo,    certum    ann.s  02et6.      t       V  a     {     ,,llor„m  ,/,/i- 

.»,.  S.  .U„,„ „',/ /'""  / '  '""•' '"''■'"''"'    '' "";.:„„,  pLdeempote- 

/.„/ ..„.,,.,»;.,» <"',-"   DucipulU  fuerii   »»»»-     ,/.''»"«"   "-».<"•«"""/-"     »  „,,„„„   A<{8 

«„„»,,•„/,".•.■"',"•»/■«"■" "•''»"  ••"'"'  /'"'  '"   '/"'  """/"""";s  ;;    '„„„.„„, ',„„,„/,«/-«- 

/„„■/ fi  A>,,,„/a.  :  Salutat  vos  ecclesia  in    Ba-  Ormm  '"■   «'  '  •  »    ' '     ,"'r„„„(„,0  Eplieli,  nee 

bylo> llecta,  et  Marcus   fUius  meus.    A»   ,■»•»■„    dtcavil  «ecTtt '";,,;,„,,„.,,„  ,„  ouim 

S.  Hie , Ubro  de  Scriptoribue  cap.  6,    aje».     «'"■"  .»/.»""'""  '»'  "    .  ,„,„ „„,„« 

,/,.,s-.    /;„,„„/,„.    /„„„,   ,/,„,,„,„„»,    ,,.-'»'."/  Joan-     pn» i  '"''"■''""'""""";„,',„    ,„„,,„„„„„,■«„',   * 

ne,„Mar„um.  ,,/»,■„ /„„    dubito:    aut    potios    ma-  t*p*  recmteu    u  (««.,   I»  .«»  ■     I           „„./V„».m 

,,„■/„.  ///,■,■„„,/,„,  „,•,/„, /,■  .'/.'■'»-  -i"  «■«  ««'"■'""/'""/'""'"  ""■ ..;„„„„,„,/,/,»,■„,/,««#- 

/;,„„„/„, :  Hic  postea  propter  Joannem   discipulum,     B te  semper  mtmme,  »«"  i  ^^  j:t 

rmi   etMarcus  vocabatur,  separatus  a   Paulo  elc.  xum  ftasse.    nec  /„„„i/.,'».'«    "P        ^    (,.,//k.„/„t 

.V„„,»„/    /.„„„„,„  termonem  Hieronymut,  poteral-  tedem.  nee  Tttum  m   "•'"■       .„.,.,„„,„..„,„,«("' 

,ae   ff-icere  discipulum  suum.  ti  Burnabz  disdpu-  observtfre possem  »„  wru  -'/";"'      c„,Wl„„„  ,„  ,<" 

/,„„  credebal,  .„»„/  cap.  S  ,/„-.,  ,/,•  Paulo  :    Pra.te.-ea  Ulis,  »/«»  /',„„•,,„,«'"'■'' ««™"«  £"' (/,ssf,„,„„,.„„/.  (/«r 

(«cripsti)  ad  discipulos  suos  elc.  o„.,/„„,/„  ««„"»  flionjSit.  /«(Imu  el  «»  A ««r » ^^ B(B(rf, indiirut» 

studiose    suum  reltquit  ambiguum,    cujus    ditcipulttm     pe  S.  Frunascus    .\„"',  ,«*   P  "         (  („n,/w/,„„.'S,   a<; 
crrdrrcl    Joannem     Marcum.     Cum    aulem     verbis     pruvimtas,  ctiamsi    m  nutla        >  „  - 


01UI&Cll>UU«1  I "       1  L  /.        I- 

nosseducimus,  et  veritas  in    nobis  non  est.    < 
•  em  indicantia  mcr*  S 
u,,,,.    „',   /,n-///    ne^/^iirt*    //"/  in/lfmite/M 
,,(,(///,//(, /;i'„//,s  quidem  probatam, Bwngelulx 
[postoli  dignitatem    alicni   prudenter   - 
Quod  vero  Panlus  cauuerU,  socium  przdical 

^„dMmS.JoannemMarcum,   «wurarwni    jutU- 
aba,ipsoque  Paulo  ejusdem  opera 
utente,  non   magis    evincit,  Joannem 
Marcum    non    fuis  •     1    angelislam,    quam    / 
im  ROf|fiiJtM&  Buruubam,  a  quo    Pfl 


_. 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


36! 


tt  Doronii 
argumenlu 

rtfrllunlH'- 


/(   in  ampla  quidem    Japonw    .nsula,    in  quam  pri-  annum  44,  quando  Petrus  in  carcerem  fuit  coniectus     n 

ms  fidm   intulerat,  mullia  annis    pemansit  ;    sed,  Hic   ipse    carcer  occasionem  prxbere  potuit    aua  ,110 

relictis  ibi   operariis,    qui   bene  ccepta   promoverent,  tmpore  Barnabs consobrino  suo  et  Paulo  se  adjunxerit 

rediUin    Tndiam,    ut    amplmimum  quoque  Sinx  re-  Joannes  Marcus.   Ab  Uli  deinde  se  separa- 

gmm  adiret.    Quare  nequaquam  mcredibiU  estt  S.  vent,  ut  conaretur  ad  Petrum  redire,  eumque  iiuzre- 

Marcum  oliqnando  Alexandnm  el  in  Mgypto  euram  ret,  Gerte  Petrus  quoque  Hierosolymmfuit  quando  ibi 

promovendi     bene    cozpta-  ahts   operartis    ad   tempus  crat  Joannes  Marcus Jempore coneiiii  Hierosolymitani, 

reliquisse,  ei    more  aliorum    Apostolorum    ad   varias  post  quod    rursttm    Paulo  et    Barnah*   adjungere  te 

provincias,   ut   in   illis  similiter  fidei  voluit,  et  eum  Bamaba  Cyprum  petiit.   Tertio  nutlibi 

sminajaceret,  in  Scriptuns  Pauli  aut  Barnnbx  disapulus  vel   fihns 

39    Uliinm     TiUemontii    observatio,     plane    infir-  vocatur  Jonnnes  Marcus.nf  ex  hoc  Pauli,  qui  smpius 

ma,  hsec  est.  Modus,    <juo   S.    Paulus    loquitur    de  adjutorem   vocat,    silentio  verisimile  etiam    f\ut,  al- 

Marco,  roaximead  Timotheum,  parura  etiam  con-  terius  fuisse  discipulum,  nec  primam  fuisse  expediHo- 

gruere  videtur  dignitati  Evangelistas.  Ategominime  nem  ejus  Evanyelicam,  quarncum  Paulo    et  Barnaba 

rbis   Pauli   appareai  Evangelista  suscepit :  nani  alias  filium   vocare  potuisset  S.   Pau- 

dignitati   contrarium.     Marcum  assume,   inqutt,   et  lus,  sicui    Timotheum  ei  Titum.  Quarto  dmum  niti 

adduc  tecum  :  estenim  mihi  ulilis  in   ministerium.  idem  sit  .loannes  Marcus  et  evangelista.hic  unotantum 

Unice  hic  declarat  Paulus,  desiderare  se,  ut   Marcua  loco in sacra Scriptura  memoratus  fuerit,  quodmiran- 

eum  Timoiheo   Romam  veniat,  ac  pro  ratione  allegat:  dum   esi  de    viro,  quem   et  Evanqehum  et   cathedra 

Lnca^  est  mecum  solus.  Noverat    aulem,     Muivum,  Alexandrina   celebrem  fecerunt.    fnterim  de    re,  qux 

qui  ante  Romss  cum    Paulo    fuerat,   audito   desiderio  nequit  certis  argumenlis  probari,    nihit   certi  statuere 


k\  i  ro>s 

s.si 


suo,  hbenter  venturum.  Inepta  igitur    est   illa    i 
vatio :  nam  alioquin    Marcum    magni  fecisse   v\ 
Paulus,  eumque  m  salutationibusEpistola  ad  < 
etad  Philemonem  Lucs,  quisimiliter  evangelistt 
utroque  loco  prseponii     at    ><i   ipsum   leve   est,  cum 
fortasse  Aiiostoius  ad  ordinem    non  attenderit.  Itaque 
nullum    ex   argumentis    Tillemontii    cogit    Joannem 
Marcum    ab    evangplisla    alium     credere:    nullum, 
omnibus    recte   consiforatis,    notabilem   patilur   diffi- 
cultatem.  Ceterum   argumenta     Baronii   ex    Synopsi 
vnl<i<>  Athanasiana  et  ex  Basilio  ///-.  j  contra   Euno- 
mium  et  Isi  oro  lib,  de  I  itis  Sanctorum,  quse  Tiliemon- 
tius  neglexit,jam  satis  refulata sunt.  Basilius et Tsido- 
rushabenl,  Alexandriae  prsedicasse  Marcum  :etlaudata 
Synopsis  addit,  Et  in  iEgypto,  etin  Pentapoli,  et  in 
Libya.  Hocminime  negamus,   sed  credimus    inveniri 


lubet.  Unusquisque  eligere  poterit  suam  sententiam. 
Qui  Joannem  Marcum  cum  Evangelista  eumdem  cre- 
iimi,  habebunl  hic  Supplementum  <><l  ejus  Acta,  xxv 
Aprilis  data ;  qui  duos  credere  malent,  invenient  hic, 

qux  de.  Joanne  Marco  disserenda  fuerunt. 


II.  Joannos  Marcus  non  videtur  Joanncs 
senioraul  presbyter,  imo  lioenominede- 
signatus  videtur  i|>>e  Joannes  Apostolus. 


R 


estni  examinanda  ultima  quxstw,    videlicet,    an 
L         ,,  ,  Quteritur, 

Joanues  Marcu>  stt   itie  presoyter   aut   vottus  sentpr  a   JoanHe$ 


Allunde  vs- 

IIUHU! 

Joanntm 
Marcum 


Joannes,  de  quo  loquitur  Papias  apud  Eusebiumlib.  3  Uarcussit 
cap    39.  Baromus  ad  annum   97  num.     10  itftiil  est  Joanne*  ss- 
tempora,  quibus  Joannes   Marcus  in    illis  provinciis    sentenUx%  ul  exislimet,  Joannem  stmiormautpresby-  mov' 
potuit  prsedtcare.  terum  non  distinguendum  a  Joanne  Marco,  atque  in 

40  Quse  hactenus  disputata  suntt*satis  evincere  hanc  qUoque  opinionem  propendel  TUlemonttus Nota  4 
videnlnr,  >/.-.■  piobatum  esse,  nec  e  Scripluiis  aut  ^  j0.uineill  Marcum.  Fideo  sane  rursum  ambiguam 
antiquorum  scriplis  recte  colligv,  aliumesse  S.  Joan-  *  yn  inqUl$itionem,  el  hominem  in  medium  adduci 
nem  Marcum ,  aiium  S.  Marcum  evangeiistam.  pro  Christidiscipulo,  nullibi [ere  nolum,  et  fortasse  cx 
Qunre  mni  duinto  assereie,  multos  scriptores  neoteri-  V(,rbls  papfa  non  recte  inteiiectis unice  exortum.  Tam 
cos  illam distinctionem  certius  asseruisse, quam  asseri  0D8Curuset  ignolus  esl  Joannes  ilteseniorfquem  Ordine 
meiito  possit  aut  debeal.  Pro  contraria  quoque  opi-  pre&buterumfuisse  credideruni  aliqui  sine  idonea  ratio- 
nionenihil certi  mereperiret  lubem  agnosco,  ut  so-  Ht,  ul  ,„/,.,,„,  ostendam,  )  ut  non  modo  non  eompa-  p 
C  lum  hic  videatur  quserendum,  utra  ex  opposilis  <q>i-  lnll  lN  ri>instis  Martyrologiis,  sed  ne  apud  pseudo^ 
nionibus  probabilior  sit  aut  vcrisimilior.  Primo  ve-  Dorotheumquideminamplissimo  catatogo  Discipulorunt 
risimite  est,  Joannem  Marcum  fuisse  discipulum  Christilccum  invenerit.  Ille  lamen  catalogus  est  talis 
S.  Peti  i,  si<  i.t  Petri  discipulum  antiqui  agnoscunt  Mar-  v[  Ul  e0maximavideatur  adhibita  cura,  ne  qxds  omil- 
cum  evangelistam,  cum  quia  Petrus,  fferodis  car-  teretur  multique  nminibus  modke  inflezis  Ins  reper- 
cere  lib&ratus,  primum  se  contulit  in  domum  ma-  riantur  positi,  ac  non  pauci  inserti,  qui  inter  Christi 
ins  Joannis  Marci  Act.  ic2  j  1-2.  ubi  erant  multi  discipUtoscertononfuerunt.Exhocaliorumtqueantiquo' 
congregati  et  oranfes,  ut  aut  hospitium  ibi  esset  rum  silentio  de  Joonne  presbytero  dubitatio  mihi  orta 
Petri,  aut  multum  certe  in  tlla  domo  haberet  consue-  est  anullu6sitadmiitendusJoannesinler  Christidisci' 
tudinm,  indeque  verisimillimum  fiat,  Filium-fami-  nuios  prxtcr  Apoitoium  :  neque  hanc  dubitationem 
lias  Petri  potius,  quam  ullius  alterius  Apostoli  fuisse  idoneis  rationibus  destitutam,  inferius  probabo. 
cipulum,  nisi  forte  fuerit  ea  Septuaginta  Christi  di-         43  Atpriusquseramus^utrumidoneaaliquaocctirraui 

rati0  qUx  persuadere   valeat,  Joannem  Marcum  essei  ,    rie 

mm  ipsun  Joannempresbyterum,  qum  distinctum  ab  P^f 
Apostoio  se  invenisse  credidit  Eusebius  Itb.  %cap.  J9  ^  p 
Si  rectecollegil  Eusebws,  etinPapix  verbis exponend 
dit  non  erravit,  erat  in  Asia  Joannes  quidam  ex  dtsci- 
puli&  Christi,  qui  Grstce  irpeoS/.Tepoi,  id  est,  senior 
vocatur.  De  illo  Joanne  nihii  dkU  Papias.  mlnl  etiam 
Eusebius.nisivariaes  ipso didicisse  Papiam:non  expo- 


sciputis,  Nemo  non  perspicit,  qmnn  fiat  verisimite, 
Filium  hospitse  Apostplorum,  m  cujus  dmno  congre* 
gabuniur  /nie/es,  aut  Christi  fuisse  discipulum,  si  per 
setatem  Hcuiltaut  S.  Petri,  qui  in  eademdomo  mul- 
tum  versabatur,  si  serius  adoleeerit.  Utrumque  in- 
nutt  S.  Murcurn  enninelistam,  quem  discipulum 
Christi  asserunt  nonnulii,  et  plures  Petri  faciunt  di- 
scipulum. 


'tangeU* 

tfan, 


biSecundo  nemogesta  Christi  aptius  et  cmmodm  nitPapiastubiipsumviderii  vel  audier.it,  sedmlum  4 

ex    Petro  discere   potuil  ad  scribendum  Evangelium,  genter  attendisseadea.qusedkebqt,   aut  eaqu*si\ 

quam  Joannes    Marcus,   qui  procul  dubio  Petrum   in  exaliis,  qui  audieranl.  Erat  autem  Papias  episcopus- 

domomatema  et  alibi    frequeiiter  audierut,    ipsumque  ffierapolitanusinPhrygiatet  flaruit seculo  2,  mentur- 

m  FUius  patrem  sequi  poiuemi  ud  expeditiones  Evan-  que  a  S.  Irenseo  lib.  5  tap.  J>3  Papias,  Joanms  au- 

gelicas,    el    cum    Petro    Hierosolijmam    redire    circa  ditor,  Poivcaqu  autem  contubernalis.  vetus  Iiorao. 
Septembris  T.  VII.  46 


362 


ACCTORE 
t.  S. 


utfr> 

tt  partim 

fals.r, 


.     .1      .      „  Bnrnnio     cur  scmorcm 
Quidmo.10  ratiou.oUr.cur  a  B«»  ». 

,„umJoannem  or«to<  Joann  eml Ua  cu ... 

tempore.  sed  tres  Joannes  m  .  h 

«"""'  "'"  '  ''      ,     .,    ir-raniS.BHMivntisAiraa»- 


DES.  JOANNEMARCO. 

d»//ferw.»«i.tf«'W""«",,M-  "'s'""™"  <iei"*,,",. 
.,      .m  ,„,„  nriaallatwru,  eimex  ffieronymo  ,,«, 

£»**  «**'  '«"»*»:«"'■ T"""" y  "'"*'«*». 

„.„„,  recUatur  ah  Eusemo  lib.  3  cep.  39  pnmun,  hj. 
mn.ftram,  utintettigamu,,  auid HUduM,  ,.,,,„„,, 

AVoo-  ,„<„•"'  '■'""""'  ''""  ""*"  Gra:''"  '"""'""  "■  m 
Tatina   interpretalione  verbum  de  verbo  expnmee, 
,„„„  foterpretM,  dum  ttrmoni»  elegantiam  .ecteni«r, 
Lraenter   s*n«ttm  iwfornm    mtnas    «eprtmtttit,  ,„ 
reverakicfactumeslaFah 

47  Oi*o*v>ioa>«  «'  '""/""<  *="  ""  r'r-1  ™f*  ~w 
„     ,  .    ...~Q„„     v,i   ■/-■lKoc  Euynuoveuffdc. 


D 


«■  '"  "'"„„,„,  /0onn«  Wi  ■„'"''"'■  ''"""  "r™! JL   -,£-'  ihwfat.  S^Satovpv»,  U, 

'' ' ;•,,,,,,,■,  .s,<  S.JoimnesMarcus;  WX^  J^^^U  Xly.u«v  *x«p  oj 

::nr     ^S"  oannes  Marcus  «J £;  —   *tE  &  <*  «0-1  M-~  -? 

tandrinus  non  videtar  omnino  ahenus  a  credu  do       «£»    P        _  w      T       Twa  „£ 

Joannem   seniorem    aut    presbyterum,     epulum  .  rf .   AyJ         g       IWtfw.  ,  „ 


?«•«  rcciton- 
lur  : 


B 


confrai 

/utaittui . 


5= "-■=£-  ri=,s 

solum.    non  apparer    ex  Aflfti^W  ^_ 

SS5?        ::; ":;;::;.:: 

—•■'■'■ ' '"-^;::,tcl 

4L,toK  ffrott.  ,,„„„■  .i,,,'..,' '"■"'" '"■'■/"" ''";'  M" 
;.„. ,„„ «tr«c«omt.«« ■•■'- volvu.  6 

,:: ■;,,■"",'"■". » r^; ;,„*;; 

M9nom..otS.  Bton» "'   '■' '""•'   "'"'"" 

wL««t    Apocoljprim,   et   fortatte    duae   pose 

£hta i-tf.  refutata,  «l per „■„.>, ''"'-" 

./ ,,„,,,„■„..-,  ",""'■■' „■"■"—;'■'» 

,„     ,  .„„  ,,„.«,,■,,',,'—...  MV,,,,,,,"-,  ■'""/■""„"■ 

„„,,„,„„.i„,„„,.„,, ,,„„„,',-""'"."' ■'»'"■"  """""- 

b mtue  q»*rebat.  Poster *    ■,■-,"■■  ■/■';'"'■; 

,,„,„  ,„„(,„,(,■,/.,„.«/.  cm  ,,"««'"■'■ '■"""""' '"" 

om ,„„  ,■■..„'  Seniorem,  et  Joannemajmto- 

lum  credi,  .*■#■..« 

45  /aw   /r,'»    t/^ot/  Joannes  Marcus  m  Am  /«« - 
ritarcaflTrottm65,  tteo&servantBaromtt*^Tt^mon. 
'    titt.   ,(1//  ^flfl^ro,  cum  id  prooctttr  m  /.,-/",,-  6. 
P«„/,  fldTimot/icttm.flttOCttmeumdem  c«pieoat«omflm 
WN(,.  Ateotemporenecdum  mxi&sevideturPapias.nec 
JoannesMarcustnAstamanfiMSCvidctttr.  Pr^crcc  '/- 
deturMarcus  pacstm  dtctMs,  ui  voeamf  '"  intiu  I  aul\ 
mstolis  quxomnesinMinoremAsiam,inqua  fftcra- 
pofii  pflp«  scdcs, /tterttni   dfrfc»,  wt  venstmtle  non 
r  hat  Joannis  ,,"//""m^w""""»  fmsseaPapia.  Ki 
°  mttc  „>H  ^'  rwrsttm,  S.  Joannem  Marcum  fanfo  '.'"'- 
r/,,,s,..  m   superfuerit    s.  Joanni   apostolo,   ul 
icflucrctttr    '.'    '/^'^   Paptff,    si    fome  citpostl 
a0  KuseMo.    Fart-imf/fl    quoque   non   est,  Joannem 
Marcum   dignilate    episcopali   caruisse,    cum   plures 
ejus  expeditiones    Apostolicai     en     ScriptWris    inno- 

,. .,,.,.,,,,,..,    niMi/Jp.MS   dubium.  i.ltin 


E 


«vIkoivov  Aoyovt-   ■■    -"-r  ,'  -  ;        ,«.,.    . 
,w;;r„;i,  t,'0Wp«c.  i     I,,,-;.;- ;^.    fa-wb» 
M«t9«roo-  »  W  "eoo;  tSv  rov  Kup.oo  p^me-  «■ 
Apto.cov^UttpeoevT.p.cI^vv.  I6f.«  P* 

!  Upw».  oi  y^p  t«  b  t»v  |3.6Xr  toffovrov^ 
IA  iTOWp€«vov.  Soov.  rf««C-«1w«* 
„;„.„:.  Nou  pigebit.  motttt,  t.bi,  quacumque  ali- 
,;Kllul„  a  seuioribus  recte  d.dic.  et  recte  memona 
retmu,,  cum  interpretationibus  conscnbere  de 
eorun.ver.tate  certus  redditus.  Neque  emm  del 
cX  multo  diceutibus.  ut  multi.  sed  vera  dooen. 
tibus;    nequecoTnmemorantibusaltenapraicepta 

;,.,!,,„,„,„/„„  ndata)  a  Domino  fidei  trad.ta.  rt 

abip8aproficUcentiaVeritate.  St  qu.s  verc .semo- 
reVsectatus  advenisset,  soiscitabar  seniorum  ser- 
mones  :  quid  Andreas.  vel  quid  Petrus  dmsset  . 
Xuid  Philippue.  vel  quid  Thomas  aut  Jacob»  ; 
veUttidJoann^autMatthmus.autqu.sahusd^ 

oipnlorum  Domini  :  et  qu*  Aristion  et  sen.or   ■ 

Z,  Domini.discipuli.   dicunt. 
conUntatantummihiutUitatieafferrearbttraba., 

quantum  prolata  voce  viva  et  Permanente. 

4  4«  A„„,  ,„,„,/„,„,...,,   '"■'„"    nonnuUas oM 

„ „„/, U """""'";      • 

„,„„„„  "  A,.ostolus.„„    . 

,.,„„.,,'■  /•■■"' I "■  „■""""•-  ■'    „ 

„„„„„,,  ,,  sen.or,,  appellan  Nam    «      ■ 
WMM  a   senioribue.Apo.toto.   ■■■„.■'"■";■' 

,, .-„,,„. ...i,.,,/.',,. ',«"'"'«"";-  ., 

, „, jutsivisscauidsingulidtxermt    '    ■ 

„.,„„■„,„.„,„  ,„/./,■.,„.'■,"■■•;■' '-;      . 

„oporirm.C, '■"'-'   ■""""'" >"'•' "  j,  , 

<.*. , ■"■■""^  '"''""";• ;;;:,:;. 

,,„„  Domini  disciPulos,sed  sen.or.sWtt    '"    ; 

Aristionem.    ■"■■'   -' ■' '"  ;   ''"" 


5,  mper  W" 


F 


«n^M     I  «     Scrtpttt-rts^tnno-     A rnttfl     ' .  "      /W/,MI ftttssc  Apostoitti 

/., till*qut rcttttflttflnt  prudens  dubium,q jd^ftMWi  ^       ^ 

...i  M,-.Mmi«n    fiirti   n,,sr   Barontus.      Apostolumtuissi  joannem  ,  jfl(0i 


/oannes 
prcsl  „ 


/,  ,S.   ,,„,,    ,'(.*''/»<      "I"*        rt  km./c.m.     ,  ,t 

topiccopus,  stcttt  episcopum  fecit  ipse  Baronius. 
At  senior  ille  Joannes  exhibetur  solum  ut  presbyter. 
Mittoalia:  nam  si  senior  iMe   irideatai    .ps.<8fm«s 

,/,,n,„rs     flpOSefl/ttS,     "■     ""'"'    ^/t'"''"'".   Stt6tat«m   6«( 

,,„,„,'  ihibiiun  . 

40  A/.um  a^  Apostoh  Joannem  in  verbis 
invenisse  Ephesi  credidit  EusebiustEusebioqueutcum- 
queadhBsii  S.  ffieronymus  vn   libro  di    Scnptoribus 

.  „..„  /?.!.-•../.,,,...  /.,„.>/, m/  ,,.s„,iii'  stuiuitur. 


■>ideturinsinuarefAriswnem™.>,~ . 

^ostoi  "  •■"'  "';"■  ;   ://;/ 

Senioris  ttm/o,  pauU>  ante  Apostol*  .- 

49^"  /..»/.■.■.- inettsttsstl  <',.i^> 

S.JoannisApostolUquiSemorem 

I Bi^«»^^!Kportilo- 

ottacttmflttedecflttSflSeniorumma-ttertt,flttam^  ^. 

rum,  tttttto  A/^o/.,s  '"./""'•'•    P«rW' 

repettto  ^rtttm /It,  Apostoios  ao  eo  Seniores  ««  ^ 


MO  r'""" 


q«efld/Mrstt  S.  fftcront, Hbro  d,    Scrtptorfltts  repetttfl  cert /,/,     / o     /     «/  «  , 

«asttcis,  iii  quo  Eusebium  frequeni u  sequUurt  B  m   ^^JZo  ******* 

ul   iv8e  dectarai  in   iv(//„v„,  cttm   "'"a/.  //-'«""""  opintonem, flttt  Joannem  tt too  toc  ^ 

FttseWC  maximo  stW  fttisse  adjnmento.    Ztafltie,    rf  rem credunt  ««^^JJ^    ,,,.,/',//'""" 

Jocw  Papt*.  floEttseoio  atleoattts,  «/iu  M-«.s«possit  cx-  CV,/.'  rton  magu  verba    mtm      .  /      ^^jlmM 

poni,oanisflttede  cattsis  aKttd,  7ttam  intellexit  Euse-  Joannem^uamprscedentuinsm       i^   ^^ 

bius,si.,niticarevideatur,j«m  ,wn  modo  auctoiitas  Eu-  tiios  ,  fl    OtttOttS    r"/""^    ««^ "'     '^,,^^,/s    /'"'"'/' 

geoti  rmitem  nooisa/forel necessftatem ampiectendi  .7""""     ""<'"'"!/'"'','"/    el     0»^«»»       philimm,  Thotna* 
nem,qux  ruinoso  nititur  fundamento  ;  sed  nedicla  qui-      mmirum    Andraam,    Fetrum,  jaCobu»1 


ACCTORB 

J.  S. 


pro  ?'•'"'"" 
joanneohjf 

citurj""1"" 
rrpetiti»»> 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  363 

facobum  Joannem  ct  Matthr.um  :  nam  cadem  nbique     ille  Joanncs  est  apostolus,  ct  Joannes    presbyter,    qu  D 
.  l  r,<i    (rr:mi,    el  ubiqUC    eodem     modo     cum    articnlo      ex  fiullo  alio  innotescit    loCO,    plane    tvanescU.   Locum 

r~itosito  juncta.  autem  non  alio  intelligendum  modo,  varia  persuadent. 

r  kq  Qfoewo  secundo,  mutatum  essesermonem  Papix,     Etenim  S.  Paptas,  de  quo  apud  nos  achmest  ad  xxii  prob( 

Ul)ie  ,,[  juanue   loquitur.  Nam  de  prxce-     Februarii,  auditor  fuit S.  Joannis  apostoli,  m  pluribus  deunojoanne 

iilms  ait   se  'ii'  eorum    contitibus  aut  familiaribus,     ibi  probatum  est.  Velsola  S.  Iren  ei  auctoritas  tufficere  aP0Sl(,ln- 

do  occasio  seofferebat,  qursivisse,   quidillidixis-     potest,  cum  S.  Hieronymtuj Irenmum  S.  Papist  dicat 

loauens  de  prseteritis  eorum  dictis   autdocumen-     discipulum  in    Epistola  ad  Theodoram,  et  inScripto- 

\.  faistionem  et  Joannem  seniorem  viventesinsi-     ribus  cap.   35   discipulum  S.  Polycarpi.    Floruerunt 

■     cm  nll  se  inquirere,  quse  illi  dicunt,  in  prsesenti     autem  simul  SS.  Polycarpus  ei  Papias,  et  ambo  Joan- 

"  fjyum  tempore.  Ai  audiamusmodo,  quid  ex  allegato     nis  apostoli  fueruntdiscipuli,  ui  S.Hieronymusagnoscit 

et  omnes  passim  neoterici.  Jam  vero  si  Papias  "u- 
ditor  fuit  s.  Joannis  apostoli,  ut  indubitatum  videlur, 
quomodo  ipsumprxtermittere  potuii  inw  vivenies,  quo- 
rum  doctrinam  audiebal  r,  se- 

nioris  titulonon  designatum  ipsum  Joannem  Apostolum, 
cum    eodem   titulo   generatim    Apostolos  jam  ter  de- 
\sset,  et  numquam  alio?  Frivolum   est,  quod  ait 

HuSjJtrxpOkitum  Joanni  fui*se  Aristionem  :iie<inc 

rnim  ordinem  dignitatis  in  enumerandispersonisobservat 

Papias,  ut  clareliquetex  Andrea,  posito antePetrum  ,et 

,-,  aliU  etiam.in  quibus  recensendis  nullusordo  servatur. 

S3  Vidit  ipse  Eusebius,  Papiam  ab  Irenm  Joannis 


niina  "'"   "      i 

,,„,,  colligal  Wusebius,  cui  ex  data  observatione   respon- 
debimus.  Quibus  in  verbi  illud  etiamobser- 

vandum  est,  bis  ab  eo  positura  esse  nomen  Joannis. 
Et  priorem  quidem  una  cam  Petro,  Jacobo,  Mat- 
tbaso,  et  reliquis  Apostolis  recenset,  satis  indicans, 
sede  evangelista  .loanm-  vcrba  facere.  Pustea  vero, 
adhibita  serraonis  distinctione,  alterum  Joannem 
cura  iis  collocat.  qui  extra  numeriim  sunt  Aposto- 
lornm,  praeponens  illi  Aristionem  Mu.ni-lam  :  eum- 
demque  presbyterura  diserte  nominat.  Quo  fit,  ut 
vera  videatur  essenarratio  illorum,quiduoseodem 


nomine  appellatos  in  Asia  vixisse  dixerunt :  etapud 

T7nhPsi.ni  duo   es  e  sepulcra,  e>.  utrumque  Joannis  apostoli  auditorem  statui  ;  namverba  Trmm  ex  male 

D  Knusnominari.  Ita   ille,  nihilt               .  HM,  mtellectis  Papiseverbis  nfutare  conator                m  ; ^ 

L   urfaU   Papias,  pro  illa  i               rseteiea  alle-  recitans  hoc  modo  :  restatur  h;ec  Papias,  Joanni 

';        ,,       J0                                           mymus  auditor,  et  sodalis  Polycarpi,  scriptor  antiquus  ra  " 

ITubro  de  Scriptoribus  cap.  18  utc ique  assentitnr  :  quarto  Operis  sui  hfaro.    Tm  «l  :  Et  h»c  quidem 

"'           '       Pnln   rerl^  U i«  '    Ex  quo  apparet  Irenams.  At  vero  Papias   Lpse  m  pr ttno  hbrorum 

""'"  relati8  '    r                    '            l\lh'Im  suorum  se  uuidera  sanctorum   Apostolorum  specta- 

ex  ipS0  catalogo  nommura,  alrara   esse    tan,  "                                                  i        ^     ^  ^ 

qUi  """    M'°St0l°%Pr^nera  tumeraT  Tc  o-  ?amfliaribus  normam  fidei  se  accepisse  tes- 

Joannem.  quem  Pos1     ^nstionem   enurae.at     Hoc  ^^    ^^ 

autem    diximus     propter     supenorem   op.n.onem,  ta^.                     «toffc  P^fa,    r-   ,,,    ^.   3 

,  a  plerisque  retuhmus  trad,am    duas     os    -  re£U»e       u                     J                    f 

pistolas  Joannis,   non  Apostoh    esse,  sed  RttperrttfgMusque  ad  tempora  Prajani:«t 

""'• ";  dubitani  r.  p        Hieravolitano  episcopo  eadem  setate 


ud  hujus  " 
nti  irfo- 


re 

Joanne, at  dubitant  r.  'i,lt„   rum*Pania  Hieravolitano  episcopo  eadem  atate 

51   W •  H  /—  /'"/-  «•?* '^r'  iZseZicZ,  nt  nuUum  sitdi ,  f«Ai  Pa> 

mvideturd*               ,ob  quam  J mem  apostolum  ^,  m ''         M 

tnaverit,  «  sic  ^ectura   de  ge >     P  «     ^P^t/i^,  ** 

/0fl„„e  m  r«moa  aWt.  Ostendere  vult,  doctnnam  suam     ^  «      J  ^  ^ 

venireabipsaveHtateChrist                           ristum  mM                      ^ ? ^  p^^ 

'.  nilifttr^rcuadere.eamsi  ""-"  "  Wl«»  rf    fl  N,/(.,,  potemtt  Cumsuos 

m  md'erant,Apostolis    At  cum  e*  hts  unum  vi-  i   _   ^  m  ipsi8  wbis,  ex  quibus  alterum   Jo 

ti  ezplicat,  qua  ratione  Jpostolorum,  .  *      Eusebius  inducere  voiuit,  prxcipuum   magistrum 
profecta  a  Christotsii  doctrina,  quam  tradit.  Hmc  m-  indicavit  ;atque    ita   haud  dubie   locum   Pamm 
iat,seegissecumiis,   qui  olim  aut  Andream.aut  .               /„„,„,,  vir   Apostolicorum    temporum, 
....»  rp,.m„tu     nnt  Jacabnm.  inteiuxu    i<                         r                          ,     , 


ner  eos,  giu  inniiatos  .{/■"> 
dotentes.  Nullus  autem   negare  poterit,  Papiam  acce- 
dere  potuisseauditoreaS.  Joannis apostoli,  »a«e  acau- 
ditores  aliorum    Apostolorum,  ex  iisque  quscrere,  quul 
Joannesolim  docuisset,  ideoque  Joannem  mertto  annu 
merari    illis,  qui  ante  Papiam  docuerant,   *  quorum 


Toannem  prorsus  ignoravil. 
U  Error  Eusebii  ortusestexvoce  rrpeo  ,  ■/«« 

aaniorem  «jb^-   **"^"  i/te«j»»-  ,.,. M, 

tatatiMiriMM*  '"""•  "'■'■'■'■">'■«'■'• ■"'  ';''"7'"'" 

i:::;!:u , .-i*.*"!i:tts 


nicruri.    utis,  iiiu  unu.   a  u /,,«... -  /,,,/,•      \t  nn^rinm  ">"  »<"!  '• 

dMrtmiw  «rftowi  hlilta««.   Burium,   <•«'«  ,_.;,.,„   „,  ,,    Papia;  W  -'■"'  /""' '• 

,  ,;a  Papk,  a,„,  AritiUme """'"-  '"'"""  "'  '""'"''•  1„„„„    Quoi  pro  m  "/'"" ' '"''"'  *f\    '' 

.  ■  modo  Apostotonm  doctrinam^  ««'"  *»**£  ZL  1 V**+  ""'" '   f-JlfHH^H 

iraditam,  per  ipsorum  auditores 
viventes  discipulos  Christi  audi 


docU  inam,  nve  eos  per  se 
h  rrogando.  Itaque  repetitio 
ollicitum  fuisse  Papiam  in  discendo,  quid  olxm,  «- 
mimmantedecem,vigintiautetiam  quadragmta  am 


dmZ7se^uL    Bphes overat  Polycrates, 


■urnm  «iiieaecem,  vri<><"  •••"  •  mril    ,-rat,    .sv/""""     -i  /,'„„/„ 

, n  aliigue  Apostoli  docuisnnt,  rt  ■/««' '"  ,,„,„,  .,„„,„,  /:.>,„, W«.  «J«  ^  ""' 

tempore  .1 ,,'  ArisU iocerent.   lr»l «""""'  J „,  ,,,„,,,,„  Papatn  t '«'  /."■«■'«"<  **!+*; 

ovkretur  so, tor  Pr*ie»tt «"""  ''"'"   "  '' "  ',„„,,„   n««M  •""'"'■'"  "*■ *"'";; 


ri'//.7    iidscriiittim. 

52  //„.    « "«"«/«""■  ''"'«s  Pfl'"*>  Sem<" 


Hl'/«" "  .  n± 

quflBdamluminaextinctasunt. 


SS 


, 


DE  S.  JOANNE  MARCO. 
364  .  ..rvirum  celebrem  omiltere  voluiuet,  cum  /i(jas  d 

.        ^Tvm„ominatPhiUrpum    aposlolum morluum      «««?"«  rxUrmM,u.   Nullus  hie    objiciat,  de 

Tn„r  A  HieLoTcum  binis  filiabus.  Dev.de  et  aham  P I-      PMW«  memmisse   p%cratm.  Nan 

TT       ^am  Ephesi  seP„ltam  ~*%-££.l  J5T  JL, h.  «  ■ *.  < •"  ■"  ftW 

„.„  Pr«6v/«ri  SedetJoannes.quisuprapectusDomin.recumii  Frfrwra  &<*»«  «*;  »«»  •»    Asm   aut 

££.«.        hcdi„quan1.Joan„esinurbeEPl,esocond,tusja     .  JjJ»    j ,„,-,  ^fc™  qurr*at  Eusebius. 

V^l  Peallero  Joa,,ne ,  qu.fuissrl  EVhes,seful.,^     s,  c    -  Ejh'S  ^    ^^    ^ 

tSSSSSS  Ssa-^ttas 

DE  S.  ZENA  ALIAS  ZENONE  DICTO 

SANCTI  PAULI  DISCIPULO. 


B 


rosT  LSlil* 
.s.  /-  nai,  "'' 
^postoto 
memoratus. 


S 


uhnl 

posi 

ni  G3. 


dt  ttUI   M 

^rftlltKJlllttl 


c„M;Cum    misero  ad  te  Artemam  aut 

Tvchicum.  festina  ad   mevenire  Nicopohm  ; 

JoTenlmstatui  hiemare.  Zenam  U?"^  * 

•*b»  <»•■**  wttw  "-" ;"'  b-Au; *vf* 

3    d.M^    A^i,   ffuot«  fW    Apo  o,    «u 

S **.*-*  —  ^teS'?flBSt 

atur    annoU  *r*  Chmtian»,  aut  cere ctrca 

Tertio  Apostolusvolebat,  ut  Zenas  et  Apolh  ante  Ttum 

vmvrentNicopoUmtvemimiUt#r  quod   eos  velletad 

alios  mittere  labores.   Qumnam   dengneturNmpo^, 

«onomnn^iin^n^ 

in  alUgata  wbaait  :  NicopolisautemmThraciaest. 

AtmagisplacetsmentiaS.Eieronymitquimaritimam 

l0L,  scribens  sequentia  :  Nicopolis  ipsa  est  qu*  ob 
Victoriam  Augusti  quod  ibi  Antuinum  Cleopatram- 
que  superarit,  nomen  accepit.  Emc  certo  jam  Ni- 
co,,  t&otur  Apostoft  tempore  :  gtiod  necdtim  ro- 

potttide  .,rm«,.o  TkracixNtcopoli. 
2  p  .,   i,mo(utss6   certts  wonuaentu  de  b. 

Zena     dectarol    Iflttdotiu    Eieronymus   U< 
C  Zenam  vero  legis  doctorem  de  alio  Scriptur»  loco, 
lis  fuerit,  uon  possumus  dicere,  nisi  hoc  tantum, 
Juod    et    ipse    Apostohcus    Vir,     id   open 
Apollo  exercebat,    habuerit,  Christi   ecclesiam  ex- 
struendi.  Quod  autem    vocetur  legisperitus,   Qrmce 
vomxot,  Ghrysostomus  re\  ritiam  legis  Judawm 

putatque  vocaium  ab  Apostolo,  «i  magis  instruerelur 
ipollo.  His,  inottit,  nondumi 
ecclesia  conoreditm  tuerant.  sedcuraPauloeraut... 
Siergo  i\\e  (Zenas)  legisperitus  erat,  non  oportebat, 
llum  ab  aliia  nutriri.  Athic  legisperitnm 
dioit  in  Judaicis   legibus   peritum..   Poferot  n 

mwcoiisfl  :  magis  tamen  credo;  vocatum 
l0Ucis  ejus  laboribus  uteretur  Paulus, 
itcum  Apolh,  n  eidem  prse- 
potitus  :  nom    Apollo  jam   multos   annos  ante  illam 
Pauli   Episiolam   prxdicationibus  insum^ 

pserat.  Qnamdiv  deinde  superfuerii  S.  Zenas,  non  in- 
mu8,  ™<i<«'  de  causa  eju*  obitum  late   ftxi  seculo  l 
post  annum  63. 

3  Pseudo-Dorotheus,  prout  OpunCulum  editum  est 
a  Cangio  posi  Chronicen  Paschale,  pag.  430  Zenam 
mcmorat  inter  Disdpulos  leptttOOinta,  0l  de  eo   scribit 

sequentia  :  Zenas   notarius  (Grxce  vopi/.%;  cujus 


V9U(*4{ 


etiam    meminit    Apostolus,    qui    et  episcopus  fuit 
Diospoleos.  Ex  lutulento  hoc  font<  Uter  hausit  E 

collector   Menxorum    Grxcorum,    qui  ad  huncdiem 
Zenam,   nonnnuns    tamcn    Zenonem.  OTMttnliol   i 
JoanneMarco  et  Aristarcho,  qui  in  catalogo  i 
Dorothei    pmceduni    inter    Septuaginta.    Salis  - 
Kria   Lottno   Menologii    Sirletiani    huc  rret 

quoniam  exacte   cum    Greecu  Memeorum  congrua 
Eodem  die  commemoratio  sanctorom  Apostolorum 
Marci,     Aristarchi   et  Zenonis.    r«m   posi   bn 
aliorumelcgia,  ita  de  Zenone,  seu  potius  Zena,  habei  i 
Zenon  autem    hio   ille  est,  de  quo  n.entionem  fecit 
apostolus    Paulus  in   Epistola,    quam    scnpsit  ad 
Romanos  ri»'o  fl^/   Tttum.J    Hic  fuit  Diospohs    6] 
scopus,  qui  cum  fuisset   habitacuium   sancti  Spi- 
ritus  in  pra^dicando    Evangelio,    migrav.t   ad    Do- 

minum.  . .     t  eD,scopui 

4  Annttntiflntur  iidem  tres  simul  ad  xxvn  Aprias  J^^ 
in  Men  eist  ul  ibidem  apud  rvalum  est  m  Prx- 

temissis.  Adduntw  >'11'- 

Zivnv  vou.i/.wv  *  Apiotapxos  **i  M*PX°5 
Zmv  dptcxYiv  jwti  pi*)wtp^av  ivpov. 
Zenon  legisperitus,  Aristarchus  etMarcus 
Yitam  optimam  et  beatam  invenerunt. 
minpaucisdiversumest.  Primoomm 
ptuaginta  Discvpulis.  Deinde  de  Zena  fiomu 
sic  habet  :  Zenohioille  est,  quam  Pauius  apostolus 
V0„H  lat,  ad  Romanos 

Qui  cumabeato  Petro  inDiospoli  pru 
esset  constitutus,  docebat  prmdicans  Cl  »se 

verum   Deura,    Addit  de  omnibus   tribus  :  Hi  '^i1111 
cum  multasmrumnasabinfide] 
ecclesiarum,  et  eversione   idolorum,  :  ,lt0" 

mmquemiraculorumetsanitatui  esseM' 

ud  Christum  Dominum  o  >'•  .   , 

5  Lequienusin  Oriente  Christiano  tom.  Scol.w 
epUcoposLyddssiveDiospolisA*  Dyddaci-  , 
ni     p  fuitappellata)  primumq 

S.  Zenam,  agnoscens  tamen  rectet  inceri 
episcopatum,    utppte  ea    monumentis   i 
oss«rttttn.  Nitnlo  certius  e«t,  qu< 
apud  nos  laudatis  tom.    i   Januarii   pag.    •,'"'  ' 
Petrode  iVa/u//7-,>  t/,-/c/,.  /-;/.  164,  nimirum  quoa 
scripserit  Vitam  S.  Titi.  Incertum  ■  '"  /m" 

exfiiscipulis  Septuagintat  quibus  Zenam  W«w- 
merot  Potrttfl  de  NataUbus  lib.  ('>.<>'!>■  ,0°-  ^ 
incerttttn   m////  videtur,  an  alicubi  cultusfuerit   JW 
ecclesiastico,  quodde  aliis  Sanctts  peragiM  <"<-'" 
quibus  Zenaa  in  ilfenasu  referlur.ln  vetustxorx 
Grxcorum  Fastis  ejus  memoriam   non  repeno 
in  Fustis  Latinis. 

DE 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


36S 


DE  S.  CAIO,    EPISCOPO  MEDIOLANENSI 

CONFESSORE  IN  INSUBRIA 


COMMENTARIUS  PRiEVIUS 


C.  8. 


De  ejus  cultu,  gestis,  tempore  episcopalus,  die  el  genere  mortis. 


Pbobabi- 

LITF.R  \N- 

ixxv. 

jlodlt  ""- 
nvntlatur  m 
Vartyrolo- 

gio  Romano 


B 


tl  aliquot 

aliu  In  m- 
tptmico  '/"'•- 


std  cum  fa- 

Imlii. 


Addiem  xxv  hujus  mensis  Septembris  dedimus 
S.Jnalalonem,  primum  ccleberrimx  ecclesix 
Mediolanensis  tpiscopum  :  hodie  ejusdempro- 
ximus  in  episcopalu  snccessor  S.  Caius  memo- 
randus  uenil.  EminentissimusBarouius  illum  in  Mar- 
tyrologw  Romano  sic  annuntiat :  Mediolani,  S.    Caii 
episcopi,  discipuli  B.  Barnabae  apostoli.  qui  raultain 
persecutione  Neronispassus,  in  pncequievit.  E 
leguntur  in  ejusdem  Martyrologii,  u  Sanctissimo  Do- 
mino  nostro  Benedicto  XI 'V  Poniifke  Maximo,  nuper 
defuncto,aucti  etcastigati,  nova  editione.  Baronio 
iverat  Petrus  Oalesinius  in  Martyrologio  Romano,  in 
quo  ad  eumdem  diem  ejus  elogium  exhibuit,  quodquia 
paulo  prolixius  est,  et  cum  Lectione  propria,  quam  ex 
Breviario  Ambrosiuno  infra  rrciiabo,  ipsisetiam  verbis 
fere  consonat,  hic  praeteribo.   Baronii  verba  adoptavit 
Petrus  Paulus  Bosca  in  MartyrologioMediolanensi,  sic 
tamen,  ut  initio  inseruerit:  Qui  SS.Gervasiura  et  Pro- 
tasium  baptizavit.  Caslellanus  in  Martijrohgw  (Jin- 
versali  more  suo  hodiernnm  Romanum  secutus  est. 
2  Philippus  Ferrarius  in  Caialogo  Sanctorum  Ilalix 
ndie  ejusdem  etogium  recitat  ex  Breviario  et  mo- 
numentis,  ut  inAnnotatis  ait,  Mediolanensibus  concin- 
naliiin.  Similc  cliam  habct    Constuiiliiius    Gbnitus    in 
Natalibus  sanctorum  Canonicorum,  quibus  ipsum  libe- 
raliler  annumerat.  Porro  hisce  omnibus   eadem  S.Caii 
Vita,  scu  Histona  primorum  episcoporum  Mediolanen- 
sium,  aut  quae  cx  liac  hausta  fucrant,  pr.rlu.nrunl.  Si- 
milta  ctiam  habuit  Joannes  Tamayus  .  sed  cum  in  his 
ntbtl  de  S.  Caii  ante  episcopatum  gestis  legUset,  j>ri- 
mam  ejus    Vitx  partem  ex  Hispanicis  suis  scriptis 
addens  ,    eumdem  origine    Hispanum,  et  centurionis 
illius    Capharnaensis  .    cujus  fidem    Christus  Domi- 
\  nus  cap.  8  Matthssi  laudavit,  quemque  Tamayus  Cor- 
nelium    appellal,  (ilium    facit,  eumdemque  istum  cen- 
lurionem,  qui  in  eodcm  Evangelio  cap.  -7  mortui  in 
Cruce  Christi  Divinitatem  agnovvse  di 
Vere   Filius  Dei  erat  iste.    Vcrba,  quibus  Tamayus 
ipsum  annunliat,  subjungo. 

3  Mediolani,  mquit,  in  Insubria  ,  S.  Caii  Oppii, 
origine  Hispani,  ipsius  urbis  episcopi,  qui  primum 
militiamsecutus,  centurionis  tituloeumfuissetexinde 
decoratus,primuspost  Christi  mortem  videns,  Do- 
mino  moriente,  saxorum  mutuo  sese  coUidentium  rra- 
gorem  et  eclipsi  extra  naturae  terminos  succedente, 
solis  etlunse  defectionem,  Christum  esse  verum  Dei 
Filium,  confessus  est.  Demum  exuto  balthoo,  Cliri- 
inisadhaarensjMediolanensisurbisinsula  indutus, 
ibidera  confessoris  tituload  Superos  evolavit.  Deinde 
inAnnotatisActaejusex  ffispanicis,  uti  monui,  Italis- 
que  scriptoribus  compilataexhibet,  etquidem  [siii 
dimus)  integra  etgenuina,  ut  inposterum  niliil  desi- 
deretur.  Operx  pretium  non  est  ejus  fabulas  refutare; 
sed  dixissesufficiat,  eas  ex  supposititio  fabulosusimoque 
Flavii  Dextri  Chronico  et  ejusdem  furfuru  Hali  Car- 
mimbus  haustas  esse,  Ceterum  hmc  eadem  figmenta  ex 
eodem  pseudo-Chronico  deceptus  Placidus  Puccinclli  in 
Zodiaco  ecclesix  Mediolanensis  adoplavit  ;  sed  Petrus 


Paulus   Bosca  in   annotatis  ad  Martyrohgium  /, 
rejecit. 

4  De  antiquo  S.  Caii  apud  \fediolanenses  qultu  in 
vetustiorifrus  monumentis  nit  reperi.  Antiphonarium 
de  universis  festivitatibus  anni  circuli 

ecclesire  apud   Mabillonium  tom.  i  Musei  Italu 
judice,  seculo  xn   scriplum,  de  S.  Caio  nonmeminit  , 
meminit  tamen  Kalendarium  Mediolanense   II,  quod 
Dominicus  Oeorgius  et   Breviano   Ambrosiano,  \ 
anni,  ut  iiit  \  16S  exarato,  recensuit  in  veteris  Romamet 

\iani  Martyrologii  editiom 
Li  hoc ,  sed  ad  diem  xxw  Septembris,  uttimo  loco  sic 
legilur  :  Et  sancti  Gaii  ep.  el   conf.  Eodem  die 
moriam  ejus   celebrari  in  M  ano,anno 

1 482    typis    e  lito  .   scrii  Ii    Bosca   in 
Martyrologium  ;  ve 
brosiano   insigni,  quod   anno  1522   Mediolani 

in  Museo 
legitur :  Sancti  Gaii  an  ani  ;  uulla 

tamen  de  eo  Missa  v\ 
lcr  diem  xxvn  Officium  cx  Communi  ■ 
scopibabuit  tii  \no,   anno  1839   Ve- 

netiis  exeuso,  q\  mumbus  babco. 

5  Post  '  IIS82  S.  Carolus  Borromeus  , 
S.  R.  E.  Cardinalis  et  archi 

novum  Breviarium  Ambrosiani   ritus  vulgavit,  idque 
Federicus  Borromeus,   \ 
sedis  archiepiscopus  recognitum  anno  162S  - 
i  lypiseditu\ 

nostro  exstat.  In  hoc  S.  Caii  0/  Communi 

rpiscopi  confessoris  ritu  solemni  cum   tertia  L 

ria  .  pro   more  Ambrosiano  .   ■  '  n  dicti 

mensis  m  i 

R  Hnunh,  B  li  IM  epjsco- 

patu  Med  ':  ■  Anolin  ti  jussu 

multasimulcumClateo   B  i  causa 

perp  Gervasium  el  P 

lann  anos,  quo 

tvniim  nobile  extitit,fi  I  ii    d< 
ptiza  nctorum  a  P  Iri  -     Pauli  i  p 

lorui  ,K  •   iter  ' 

in  via  dum  esset 

sioi 

,;  r  .  ib  ul  i    ve    I 

reipsafacti  "  l:  ,'l""l",l,, 

et  casteris  \\  '  '"" 

quibuscum  Bvangelii  , 

[iolanum   vero  revei  n  illo   pei 

Neroniansa   impetu   pro  flde    proqu.  la  sibi 

commissacum  multa  fortiter  divineque  egisset,  de- 
mum  sanctitatis  laude  clarus  quievit  m  Dommo. 
Sumpta  hmcsunt  exFita  inferius examinan 

•  '  Ambrosiana  Liturgia  non  omnib 
est  Cardinalis  Cxsar  Montius,  Federici  Borron 
arcbicpiscopatn  successor,  amw  iMZProprium  Sanc- 
torum  vulgavilad  illorumusum,  qui  in  archidioxcstjua 
Romanos  rttus  sequuntur,    in  coquc    S.  Can  Offnium 
sub  ritu  duplici  prxscripsil,  Leclione,  qum  in  Ambro- 

stano 


Vediolani 
ottm  1 1 

11  Se- 
pt,  mi 

E' 


Mlssa  rt 


■  i  Ro 
matio. 


, 


A 


.M  i  TOBH 


•DE  S    CAIO  EPISCOPO  MEDIOLANENSI. 

Ufc  „_„,,,„„,  semm  Ht.quamvu  vmumiUmm  sit,  ip,i  D 

i  n<  wauartamseiHcel  ttqmniam     monum,      „„,„,„,,.  Utut  ,.-i,  <„.  <'>.''>mK« ,.r AfS. 

'  „,  , ftaf*  /»><«<<«"     "'"' "■'    ,         ,,., „■>>..><  capita  pro  more  no, 

»•  "";,"-"  .,      „ Hm  Ordini,    wmf%  <;;;/,,„„,,„„„,.  ./„  S  Caius,  ,,„„,„,,„. 

,!-,<■• '"—";::;;:;, ;;:;::::, :;;  «j»r?*£§f  """'"x"",m 

:/»>«><» -'""■  -irttfir  ":;::<-<:<" «<<■/"»»< <><  — 

umCfl  Amfrrostani  ww     _     '     mnv5nlfl  haslicaj  san-         »u  ii""'"  __■......   .„„./„_,_  r.««i  anoii«mfl  ,,„,. 


aiano  un 
raela 
assumptii 
Humilia 
mensis  in 

cu 


l0  Ewmdem5.  Am..atom  «i  epMCopafcm  todtoJo 
n£hwm?)ro^os«ocwfit^,  tradw.i.  cuwj  anonyroo  nw-   ,„,„„,- 


•  """ 
,„  l    <<' 

/  ram 

./,,„/ 


""7 :";'"    ;;;,::;::;::.;-:- ^.f®  san-  ,„„ ,  ,,„„., ««• ■  ■«« — - < »-  ^,»,- 

"'""""'  '"     '      .  pelicis  servatur  et  ec-litur.  ,.,,„,  ,,,..,„„„„,  ,„„„<,,„  .,„,„,  ,„,„„,„,,„. 

'■"r;  »-». ;"•;:";;;,  z^Z*^*"**-  ?*•  rr' ■ 

;;:;"'/>«' * jf        ,;::;;„;»»:»:  S.« , ^ 

■•"■<'«•""'•■ ■''""  ;,,;; ,.„,„„,, <«/>«>< <»■ '»"» 

,,,,,„„„    /„  vestuto  Calalogo,  <;>»'»>  Pep-orocAtM  »»'„ 

vii  AfeJi  Ulustravit.deipsosic  kgituriS.  Gaius, 

sedit  annos  «...  depositns  est   v.   Kalendas    Octo- 

.  i   •  .1.  ....,«..    n/i/i       iv     in hlii  il      iivn 


<"'•'""■  «"oa "       ,  ,■/,;„>-/»'•■»>  "■'■'"- 

/•/»/,7."  ,,,,,■„/,„>»»>.«• 

„,;;,„„„  /■■ - 

m irt  '•  ■  ,,„,,„,  ,//»/->». 

■     »•>««<:''"",";: 


,/•,.„„,„•// /'■'< ""''■''    ■;„„,„       :„n .X,   ,„,•„>>■■»'''«»     '■••'■    """-    ""■     "'     " 

■ .  8«  ail  .   >•'•»<  '<""»<•■"'"  <";  . '  „  ,.,.„,„,„> Uediol md  «  >  ¥ «-  "  '/";'  *■ 

■'».■»"  ..•'>-''«•■>.<>"'.<"'•<;« 

'  ......•.„(.,  , ,,/, ,/,//•  •  nisitoni  /'/i<!''         /  Mnxn   Iniii      uarle,    2. 


,,,„,/,,„■„„,.       ,,,,.„„„.  ,„■  ,/,.,„,,„■„/,/'>,>„„„,„ 

„  ,„   instrumento  translationis  ■'■"  ; ,  codice,  ex quo Papebml ,il» 


B 


ilatoonn  •  euai  ao        ^^^.^^  ,,„/;,,-.  eo:  g«o  Papebrochianus,  ut sus-  E 

"'/-•  tettdal  '"   ""'"':•''  "  '  .        j  ,,,.  est.siveexaliofuerit  descnptus. 

-  s.  Caii^in  Apriisdoplex.     W^  gedit  annos  XXUf  de_ 


,,,/,/  ,; 

q     s    ('/>">'„ 

^_.v     /T, ■„>,/<<- 
/,//// 


'"" '""■  ,    fositus  estv.  Ral.  Oet.  a.l  Cencilia   Sanctomm. 

':  ordim.s.  ,  «■«'■'."■  ; .       :  po  !,•„,„,„„„„/<■ '         «'/■■■"".; ;""- 

N,„.,„  i  ■  «•  ■'""""'■;  ' " ■  V  Caio    ••»'•/>.<•>'  ' •  i  /■■■' ■■ i""'"- '"""'  %  '"'»'„ffl' "'" ''" 

Wca  Petrilib.  tHisl   eccles  Mfi  ■*""  .  Sanctus  Gayns  sedit  ..nn.  xxn.   Depos.to  v, 

SoctobrisadsanetumNaborea.,    //.«■»>'>'••'•' 

"   r'""""  ,;     ,^  le,  a     „/,..„.  C./»/^.»..  ■<''  '"'< •1/"'""'""  """'  4    ""''"". 

Septembns,  s.cut  efaam eccies  uj  ^^^    .^.  ^,,,,,,,,.  ,„,,„ 

tfediolanensis.  rw«  Herwmeo     Caius  episcopus  sedit  annos  xxn,  obut  sexto  Kal. 

8  />,  „  "  "  """'"  '    :    ,      octobri    sepultus  ad  Coneilia  Sanctorum.     l>„  »>• 

recognitisibidi  ^J^Z „  >-/, svl  ed.ndse preeter  aunos sedisaUq* 


■ecognilis  ibide,  ';      , „  „„ y&, .  •«>»>-  -<«  <""'""  «"«» 

uiucinbasjUeaFr  ■■       _  lologicas  addiiit.  Sei <>.„>  ,"»'"»""'"<  »•- 


rZui*  M  b  sacello  ™  •  -;  «~T  „s     peractis  in  episcopali 

">•:•  ^rSS»  »t     r;,'o*etvi?in,,  anno, currieulis    ....  g; 

"'';■'•  "";;',//  mgravit  e  mnndo....  Transiit  vero  pnd.e  Calen; 

■''■'"'"'""■'""""■'"'""'     ,;„,.,„, 


■  "  ""  ''"""""■■  .,    A,,„„„,„ 

SS.NaboriealqueFelicis  .„,„/„,„>„.  ae  S.  Malerm 

Mediol „  ""■■  ';" 

"""' ''"•"""•"''/ 

„,„„./,,•.»>■■.'  /'»,»■' <<< s      ;","";",;: 

„„  ,,„„    149  et  sequenti,  ubiex  Pucetinello  refertuu 

,„ /,„,,„„,■,„..,„„>>„"<■»»'»"'»''••-«/"'■""""" 

_.    i.  -•      nM«;«  /Q, •,./,'»»,  nis  tntni 


■     Piinn     cAronologlclJ 
mieravite  mnndo....  Transnt   vero  pridie  uaien-  oslendm 
darnm  Januariamm,  cumaurora  nocti  termmumet 


■  dumiim 


cArU" 


lcto  edt  ii- 

,hi  /«• 
,i,i  s.   Bai 

,,„/,. 

y,„    „S     /„.  ,  |.  . 


diei  Dominioo  initium   redderet.  Demde  num.  16 
„,/,/,, .  Mansit  autemin episeopatu usque  a.l  „,.i.ntum 

,„,,„„  ceesans  annu.n. /'..■,■„»«»'»"'';<",""■ '"'""• 

5,  S.  Caium  anno  episcopatus  suiquinto  Somam  pro- 

„1,      fectiim   in  eo  itinere  de  sanctorum  apostolorum    i  ■"• 

■   ■  ' ,:• ;"'";:,,     Pauu  .,< »>»'<«<" '""•""" """"'  '"'""•  e 

,,     /„/„/„.,,'»<>« '»»>.» "«"""'" ?;.,81  ,„,„„•' "»; 

1571    reversiudem(?uo«S.  Cei ,„,„„,„.,„,,■„„„„<,/»•«"  M  ""  „ 

"""■ ;;"";""        '  nJsJK  fM**;^ ""","; 

'">«"•  """"  ,ll"':'  <  "'"'T"""15-     M"     '           ,„.,„,„„,  ,,„,„,,„„■„„■  >...'„  Chruti  „hj  o, 
Brsuspublic amrecog-    W      ;,';"„„ ,,,,,,„„ nt, 

„  S.  «» chiepiecopi.   De  tvlem  capilu  S.    Bar-     ..'  <"""  ™         ^  „,,  „„„„„,„„  «mtM,  « 

»<•>■,  >■•■>/••'. /»■■  ss.  .v."         w«? :;,;;";  ,,,„:„■ >,. ■ ■  -•  «i: 

S,  <■».»/ /»-">■'»"'  ->/»>■«/>''<"""""  ,/''""' ""     ''"""'  "    '     „,  „„  „„,„„„„  „„„,  ,7,,,.//  88  <■•<'<»- 

" '""'—■'• "«««■'"'"^""^-'  s*-£S3»n--'-3 

„„  ,„,„M,me  r«co.mlo,  „■»  „»»»»"■  '  ,„  ,„,„    ,,.„,,„„-•  .„»'"""" 

9  /■:,.. ■■»•■ « < "/» """  ■""<"" '""";  "  *  '  ; ,' :    „  , ,„,,„ «, /„., »<- »' Cm:. 

jopuscuude  ,v„„. „»,./„  .»'»<»'""".  ■«"■  '"■  's- a""'"'""'" '': , ,,,,  ;xv  ,v, ,„•„,/,«  '»»»  M 

,„.„„,,„  ,,„„„  ,,,,„„,  Papebrochius     mentano  prxvio  %  I  >»>„-  «V?J    ;,,„„„„  ,j  „„„» 

;,>„„,.,„.,.  „  ,/,„■„,„,■  „,, /.»■  >•».  /»>.< -  '""''"'"''."; '"," """  Z'       «',:  Us.  Ca 

..» :.</ 2«« /<„<„•»'.»».»>;/'  °^2£ZZZE^<«»»'*: 

,,,  /■,.,,'..'  •« '"'  ""■""'"  ? <""" : ,,, ;,,.  ;:v ,»,. »■<■"'" r 

•  m  •'»» "■ '  '""»'  >' '•"  "■  "'",„:,  ,,„.,,„ / m  /<"""■ 

«v  /»,„„  „„•„ ■»»»"'  / '-  s.  -I»"-  ""»""""'  ""<" ; '  "''  "'",'„  papeomhiv,  <<»-""' 

,,-    ,.  .„,.„  n bUemied „  MS.  Medic    Adha ^ZZluldtlneZbu*  <"<»  """•/o' 

I ■„,., •'» M •'■<»••    '«  oodemeo-     in .  Sxegesi  de  e, M       '  ,„„,,,,  .W  >• 

,„,.  ,,„.„„  P.  246  .!.'„  s  Caii  /,»/„ f,  o  <<"«<«"<  -»""  /""«  "  "''<""""'   f       At:,„  ,,/,„„/,.  «"<"•" 

„,,„„„,,.„„„,,.  ,„.!/„,  „,„„.,,„™  ,•"„,„,.„,•",■.•  ,„/.<..,  An,brosiano,exq«oU.'i».ii'i  '.,,„  „„„,„„/„„>  •'«''• 

„„/„, ,„/•».              „ «..,  -,■,.„„.,../>.    «/»»<•  p«it,inmarg»neeademmanua «W^  &  '„>< 

„.,  ,,,»,,/„>„,.„,„„.,„/ «.    /,„„„,„„„  .//,,/o».«-  pro  duo  et  vig.nt.    ann». "'            K  Ws.flMtro  «»• 

ri./isS.  (^aio  posterior,  nequil  eucloriletem  ««W  „<•  en-  quatuor  etvigmti  etc.  ,  ess 

tiou             ,,„„,,  nejiM  scimus,  en    et  (iw  .'('11.510  npWrot  ffewcftentM.                                          13 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMHRIS: 


367 


vsqtie 
nem  «»" 


od  /'- 


iZffabentquidemannossedisipsiustantummodoxw  jamdebuitinchoasse.  Contra  vero  quartum   dumtaxat   o 

,,,,„„,    omnes    Catalogi  mpra     memorati;    sed    huic  numerasse  dicendus  est,  si  decessor  ipsius  S.   inatalon 

errori   occasionem    facile    dedisse    potuit    instrumen-  anno  Christi  01  circa  diem  xxv    Septembris,  ut  dixi- 

tum  aliquod  vetustiut,  quod  cum    mutilata    sive  par-  mus,  vita  functus  sit.   Ut  hxc  concilieniur,  adverten- 

Hm  detrita  nltima  littera  Romani    numeri  xxiv   an-  dum  esl,  S.  Caium  ab  ipso  Analalone,  dum   uiveret, 

nos  potius  xxn   quam  xxiv   prx   se  ferret,  incautos  episcopum  et successorem  suum,   eodem  anonymo  teste, 

amanuenses    decepefit.     Sane    minime    insolens    est  ordinatum  fuisse,  Quo  autem  U  mpore  id  coniigerit,  non 

nec  exemplo  caret  hujusmodi  numerorum  mutilalio,  ea-  addiiur    Ponamusergo,  ipsum  vei  tribus  circiter  men- 

quesemelm  vetustiori  Catalogo   commissa,  (acile   po-  sibus  ante  obitum  8.  Anatalonis,  id  est,  mense  Juni 

tuitin  recentiores  transiisse.   Id  vero  certum  est,    ad-  anni 61  episcopali ordine  initiatum   fnisse  ;  sic  quintus 


v  i  ronB 

l       ! 


missa  correclione,  quam  vettts  ille  cn,i,\r  suggerit,  prse* 
dictas  chronologicas    notus  et  secum  et  cum  chronotaxi 

S.  Anatalonis  rcrln  romjriiriy.    Ainitnlon     riiim   USqW 

ad  annum  octavum  Neronis  pervenisse  dicitur  ab  i 
anonymoejus  in  Vita  ;  quod  non  deoctavo  jam  tum 
wclwato,  sed  proxime  inchoando  ibidem  inlerpretati 
sumus ,  ac  propterea  istius  Sancti  mortem  circa 
diem  xxv  Septembris  anni  61  referendam  esse  osten- 
dimiis.  Hisce  igitur  addeannos  ~1\  completos  abaliquol 
mensibus,  et  adfinem  anni  Christi  85  pervenies,  cujus 
mense  Septembri  die  xin  Domitianus  quintumimperii 
suiannuminchoaverat.  Ejusdem  anni  dies  nltimus  erai 


1  ni  episcopalis  ordinationis  annus  jam  fuerit  in 
cursu  dicto  die  xxix  Junii  annp  65,  quo  SS.  Pelri  et 
Pauli  mavlyrium  in  Romano  itinere  divinitus  mtelle- 
xisse  narratur.  Consule  icla   in  Commei 

prxvio    de    S.    Anatatone    num.    80    e/ 
Ceterum    seci  i  C  io    tribuendi    erunt 

anni  viginti    quatuor  cum  dimidio   eptscopalus 
ordinationis    suset    si   ullima   Decembris    obieHt,   ut 
anonymus]  aul  viginti  quatuor  cum  tribus  men- 
sibus,  si  ejusdem  mors  mensi  Seplembri  illiganda 


E 


Dubitarl  />o- 
test,  utium 
mense  De- 
cembri 


17  Pergamus  ad  alia  biograp  H      inte) 

multosperS.  Caiumad  fidem  adductos  ba 
Sabbatum,  in  cujus  postremae  noctis    fine    S.   Caiuin     recensel  S.  Vitalem  ejusque  sanctam  conjugem    Valr-  '" 
^   obiisse  ex  anonymi  sententia   observavimus.  riam  et  fttios  Gervasium  atque  Protasium  q\ 

14  Ab  hoc  tamen    emortuali  die  dissentire   videri     eodem  sancto  Episcopo  sedente,  gtorwso  n  coro- 

possuntsupi  riusadductiCatalogi  elMediolanenses  scrip-     natosait.  De  SS.  Vitale  etValeria  egil  Papebrochius  ad 
tores,  quiS.  Caii depositionemdieiixviSeptembrisaffi-     diem  xxviu  Aprilis,  ubi  martyrii    tem\ 

gunt,  quo etiam  die  sacram  illius  memoriam  Mediolani     -;  inquirendum  distulit  in   kix    Junii,    quo 

olnn  agisolitam  diximus,  qustjam  a  tribus  circiter  se-     SS.  Gervasius  et  Protasius  coluntur   '  quo- 

que  studiosus  lector  intelliget,  quam   v 
de  sanctis  istis  martyribusnarrantur,  quaeque  ab  ano- 
nyminostri  auctoritate nequeunt confirmari.  Idem  ano- 
nymus  Philippum  q  illustrem   inter  Mrdwla- 

nenses  virum,  cum  tota  familia  sua   a  S.    Ca 
fonte  lustratum   scn  e  magno  consensu  tradunt 


culis  die  xxvn  ejusdem  mensis  celebratur.  Galesinius 
quoque  in  Tabula  episcoporum  Mediolanensium  ipsius 
obitum  ad  xxvn  Septembris  reposuit.  Unus,  que\ 
quidem  viderim  dndreas  /Jlciatus  lib.  2  ffistoriae 
Mediolanensis  anonymo  nostro  consentit,  <le  S.  Caio 
hasc  inquiens  :   Periisse  pridie   Cal.   Januarli,  Am- 


07i  Sepfi  mbt  i 

obierit 


brosius  auctor  est,  quotannisque    eo  die   Insubres  Mediolanenses scriptores,  qui  eumdem  Oldanum    i 

ejus  memoriam  celebran  \uem  hic  Am-  nominatum  fnisse,  passim  volunt.Huna 

brositun  laudet  ;  sed  Bosca  in  Annotatis  ad  Martyrolo-  fama  obiisse,  addunt  aliqui,  et  in    i 

giumMediolanensenegat,idin  ullis  ejusdem   ecclesia  horto   suo    sepeliendis  marty.  et  in  quo 

Kalendariis  reperiri,  aul  ipsum  alio   die,quam    xxvn  S.  Caius  aliique  depositi  fuerant,  hun 

iiut  xxvi  Septembris  Mediolani   umquam  cultum  esse.         18  Prmterea  aiunt,   eumdem  ntum  fm 

13  Porro  incompertum  die  ubi    deinde   a  I      i  »    ^bori 

ac  mense  nostrum  anonymum  inter  atque  Calalogorum  qum   nunc  S.  Francisci  app<  l 

compilatores  discrepantm  causa  tit  ;  nin   forte  aliqua  JoannesCastellionmusinAntiquitatibusMi 


Bxplicatw 
alttra  h 
tironolcgica 


Decembris    tam  accurata  assertio,  ut    verisimiUimum 
sit,  ipsum  eas  temporis  notas  ex  antiquiori    monumento 

w  hxc  iiii  ii»t  Catalogi,  si  unicum  ext 
non  aiunt,  S.    Caium  vi  Kalendas  Octobris  ol 

depositum  esse  ;  q  latiori    modo   accepta 

depositionem  sacri  corporis  in  quadam  translation 
Climtianis  imperaloribus  facta,   potest    designare.  Si 
quis  tamen  mqlit  eamdem  de    die  emortuali  vel   pri- 
ma  sepultura  interpreta)  '    anonymx 

asserta,  dummodo  proannis  22  sedis  illius admittantur 
anm24,  quossuptalaudatumvetusMS.  Mediolanensein 
margine  assigna*    Ego  ea  correctione   adhibita, 
ns  aiionynu  dictis  standum  censeo,  doneccertiora  pro» 
ferantur. 

16  Superest  altera  temporis  nota,  ab  anonymo  addita 
dequacumaddiem  \x\  hujusmensis  inS.  Anatalonc§% 


Tempore   quam 
nores. 
Hortus  erat  quondam  locus  i  isque  Philippi 

C0,  :  irtvrium    pro  Christo   passa  pecon- 

den-. 
r  -:i  aliqua  sequitur  : 
Hic  Nabor,  bic  Felix,  hic  Fortuna 
Et   cum 
Philippus  hic,  quem   nullis    )d 


dariis  inscnptum  i 


\ubie    "i""  est,  cuju* 


xiiiUustibellusdeSS.GervasioetProtastorect- 

taturinepistola,  S.  Am 

habesin  Opere  nostro  ad  diem   z\  n     Um- 

mentariodi  iisdem sanctis  martyribiu  §3  et  .. 
19  De  mrtei  mm  s   C  lerit,    non 

atiis  ipsum    natu\ 


intertcriptomMed  ■  M>u  tpsm    namrun,  s.r 

■'  "  """"'•■'  Untativ  ivu  sublatum  etit,  opi-  (jn 

plurajam  dixerim    kictantun,  pauca    -/""""-;"     '^Z  .,„„i U  D HMb  U  8 *u 

tcilicelanonymns,S.Ctanm,dnm   aono  episcopatua     »;'        ,,.,,„,,,,,„„  u  hocargume, 

sui  quinto   SS.  Petrum  ti  Paulnm    uieendt  gratta     S.  --  ■  ^      .gsetj  et  graves 


qul  •  1 1 
riait. 


Romam  pergeret,   de    eorumdem  martyrio     divinitut 
edoctum  fuisse.  Porroduo  isti  Apostolorum    principes 


pro  Christi  tide  pugnas  in  persecutionisNeronianffl 
istinuisset,  accusatus,  Paulino  proconsule. 


ex  cmmnni  Henechenii,  Papebrochii  Pagiioue  i»  »»P«" '  — ^^  ,„.et.  lliar(vrii  ,„,„,„, 
tentia  die  xxu  JnnO  anni  68  pam  (uere  quo  prop.  quoa  oo rpi »™  ^  ^ui  fratribus  sepe|i- 
terea  tempore  S.  Cu.us  quintum  episcopaU   sm  BnnutB     adeptus,  a  uais  tur 


D 


c.    s. 


VITA 

Auciorc  anonymo 


DE  S.  CAIO  EP.SCOPO  MEDIOUKENSI. 

jus  P«fecti.  executione.  .  ab  »       1  ^  cona. 

cote  principis  nece,  reversus  J£  fbgellis 

batur  ;  donec  ab  aecuri                       ,eos  reus>  u„iiolanen$u   collalo  eum  editione 

cmdipermditeoa^q »               ,somdecretum  Ex  «5.    ^S ifarotorii. 

decmriones  Calus  traiisse  .             ,       ni,>amontius  fi                  kaatiwimus  a,    ut  retro  redeam  inter  e 

20,/"  "£  TS                   "^  """"""  JiuB^mol   neS  Wris  discrimioa  o,  velut  tft-- 

*,.,»•  '<'»•' w,s' '          '           ,    »des  habet,    eerte  san-  bujuBcemom  ne»           r                         Ecclesias  .«/»«' 

kFT^ rtvririo  «nartyrem   Caium  optmus  na     .  ed, Um                       ^   M       ., 

c,iUl""  "^uSSE  vefqnia  tempora    fue-  lin trem quam  ad  reg               ationjs  remigi0)  ad 

aftil'""""  """  ";             ,c  non  potueril  .  vel   q 1  faltu    P^^t/perennis  iter    dirigere,  at,,», 

ranl  ejusi ,  nj   ,'",,,,,,,,„,,,  multasa  i  i  per  prsedest matum  viw >  p .              cutionis   turbini. 

""  '"""  ('':";""'  5 :         fi»  <•'<' ■  '''""""     "' ;'"," "  aua  K  a t    nitebatnr  viriliter  defen- 

tnlisse  .psum,  F»™»1™*    ~.                     conwn-  bus  vmtute,   qua  poten  •                   ,       adviveret,         c 

V"    VZlZt«rJoliJpr*fectc  ci    .  dere.  Qnem  J  tar *  S    * M       ^  ^^  ^, 

tftffit,  rnaho  ?bi P  "'"                            „,,  „„„,,  au  sacerdotale  provexei.                  j    ias  status    vel 

gentil tdituit  / ''""'              , ■„   .//-  ennte  ad  Dominnm,  tem  ,  ndu ^  ecclei  itimn. ve 

.«  .  Ni I    P»l»"-  Pe?t  •  .  ""'  ^.  ^  1,;,,,.|;lnSsimumexemplar, 

"  JK3»  sSo^m  — -   Jl5;  SdemCSu^actoKcolesim  Roman» 

J  ^SSSLm «—      * 'X«S "  -d,,m  v,g,lanti  cui. 


scd  con/i  •'-'" 
rf«5  aifj 


•i.l  siiT.i'    pi-ifiiicaiiouw  o«.~n w  ,, 

- 6 ;     Sh=     SSSSSSrat 


,.„. rSi.-S~^'J.  SSsrK^KSSK: 

s»  ■■,;■;;:  ::::;■  ^•■sir^" 

,„,. ! !■•  Antfalili  jlor.o«ojttd,cal   .  Quam  ^-        (  ^       „.„,„  „,;    is  ^ag.saue  msurge 

, „ m« ■    0 ""'"—    J"''"";""-.  ■ .',  , l    :„„en   quotidiann  hostis   mv.  , 

„  s  Cllui  V-  "'"■'"•   ■'"""""  ' "";'',„  1  T  m,  lesuexidololalrimclienhbuslo- 

,  ,  U, 1« no«er  , J I.  Pf-  ««  -  ^1^   e"L  »on  "",,,''e,'  ^  '^'  etiam  ^' 

.,-,: ., '-«  • -  «'"""  B'"'"  "  "'  ^JrtquosmCdi  glori.  reddiderat  dariore,,  ad 

r.rt'N.su^  ft  observovii.  r,      ,    nrr«rtpranter  obsequium  festinabani.  «  •  jftmrt. 

nf:,,  .v,„,/„„,  tonr  Mta.  /-"-"  "'"'"';    J"  C1'Vs'     .  ,  i       ,-•  nm  dtebus  S.  Vitalis.  inagms*  , 

nsmns,  w  <uo  ono  5.  Cieleun,  Memolo ono      nom  honoratus,  una  cum  r«V»    „„„„,„ 

L  /„„,„.  Ponemn.  lomon,  fuisee  oi,««em    9«  ;"-     suo    ,       meo,o  omni  famll,a domns,  mfftty 

S.  Caii  mortj «cudei  ;  quxppe  quem   od    Dom,      unmu  ^   ^  qu.bus  et  Pl.  l'P  I 

q    Vitnli*  sub  Paulino  judtvt  oca&us    di-     ldoioiainoj  cuuu,  COntinuatis  je 

racof  tnqnoS.  Kttafts  .^«      J  conEuerent,  catechizana  illos,  jussit  cou  d- 

rftur.    Con.su/,    (om.  iv  Ji»w.  W-    '2I     ',-     l/fiS       fnn«set  vifiiliis  secum  pariter  oVeram  dare  u 
SS.QervametProtasio.  Ceteratn  Annotatts  Ulus-    ^lv^i  so\Jmtfite  cand.dati  «pj- 
traoimiw.  t       sacri  Baptismatis  lavacro  conbecran     .  ^ 

nuntianseiset  protestans.  quiapau Jpo  nem 

exipSia  per  gloriosam f^25BliWtaB«to- 

martyrio  coronandi.  atque  ad  in*stimd 

rum  gloriam  perducendi.  dem  ur. 

4  Est  autem  hodieque  haud.  longe  ao   J  V>\brt» 

bis  m»nibuBad  plagam  Australemjuxta  v^Q.  ^  ^^ 
ducit  Ticinensem  urbem  g,    ons  quidam,  ^ 

salubres  emanans  aquas.  A.d  hunc  ergc,  P^.^  5 


A.  ANONTMO, 


ln  qua  multl 


DIE  VIGESIMA  SEPTIM^  SEPTEMBRIS.  369 

juniorum  cursu,  venerandus  Prasul  cum  universis,  accipiens.Christianae  sectae  et  nomen  radicitus  evel-   d 

qui    signati    erant,    accedens,    ilex.it  genua  sua  ad  leret,  et  germen   disperderet ;  ita  ut  nec  vestigmm 

Patrem   Domini   nostri   Jesu   Christi  et   invocata  aliquod  de  ea  sub  aatra  remaneret.  Mox  namque  ut 

sancti  Spmtus    ex   rnore  pracsentia,  fontem  ipsum  Mediolanum  metropolim    Italorum    intravit,  jussit 

solemniter  benedixit,    cunctosque  catechumenos  iu  diligenter  investigari,  si  qui    ibidem   ex  hac  super- 

Trinitatis  unicae  nomine  tingens,  manus  impositione  stitiosa  secta  magistri  adventassent. 
aanctificavit.     Postremo  divinis  in  communi   libatis  8  Responsumque  est   illi  ab  tedituis,  quod  multi 

Mysteriis  ae    prece  iterum  fusa,    Conditori  ac  gu-  essent  etiam    ex    primatibus,  qui    non  diebus  non 

bernatori  Deo  suas  oves   commendavit.  Ex  eo  tam  noctibus  ab   istiusmodi   doctrinis    cessare  vellent, 

clero,  quam    fidelium   plebi  toto  episcopatus  ipsius  persuadentes  populo,   ut,  derelicta  deorum  cultura, 

tempore,  quia  ecclesi»  conventui  sacra  domus  ob  in  Jesum  queradam,  Nazaraeus  qui  dicitur,  credere 

adversantiuiii  paganorum  tumultum  non  potuit  sedi-  debeantjadeo   ut  non  parva    tara  nobilium,    quam 

ficari,   ibidem  ad   celebranda  coelestia  Sacramenta  vulgi,  multitudo   consenserit.   Quapropter  nisi   tua 

moris  fuit  convenire.   Cujus  benedictionis  aflluentia  eos,    inquiunt,    praeses  optime,    industria   revocet, 

pristinam   ad   praasens   servavit  gratiamjadeo  ut  totas  ad  suam   pertidiam   Italiaj  concitabunt  regio- 

plures  «grotantium,  si  quos  vi  febrium  aestuantes  nes.  Et  quis  posthac  diis patriis  ac  divinis  subveniet 

fontis   praedicti  undam  potasse  contigit  (nec  mora)  Legibus  ?  Missis  ergo   satellitibus,  extemplo  rapue- 

li  integerrimam  sese  medelam  hausisse,  gavisi  suut/t.  runt  generosae  iudolis  viros  et  pubescenti  forma  ni- 

( ,.„„„„„1  5  [nterea  praesul  Dei  reverentissimus  Caius  ma-  tidos,  alios  arctissimte   tradentes   custodiae,   alios 

"""'''    \imo,  ut  fertur,  ductus  araore  visendi  magnificura  inaudita  saevitia  jugulantes.  Nulla  liumani  visceris 

riMCT  SS.  ^pOSto]orum   principem  Petrum,    et    sui   quondam  miseratio,  nulla  sexus  aatatisque  discretio  ;  cunctos 

magistri  Barnabae  i collegam,  etgentium  lumen,  et     passim  Christi  nominis  confessores  ferro,  flammis, 
/,  paulum ;  seu  etiam  conferendaa  gratia  praedica-     flagellis,  eculeis  ubique  lauiantes,  et  semiustabestiis 
R  tionis  suae  cum   Clemente  sanctissimo,  cseterisque     cadavera  ad  escam  sub  nudo  axe  linquentes.  g 

Apostolorum     pedissequis,    anno     eniscopatus    sui         9   Inter  multos  autem,  qui  iisdem  temporibus  in 
/  quinto,  qui  erat  Neronis  ultimua  i  ad  urbera  Romu-     Ohristi  exercitu  ad  mortem  usque  certarunt,  bea-  martyrio  co- 

leam,  hoc  est,  ad  genitalem   patriam    fertur  trarai-     tissimos  extitis^egermanoscomperi,  Protasium  sci-  ronantw, 
tem    direxisse.  Cum,  ecce,    in    medio  fere    itineris      licet  atque  Gervasium,  sacratissimos  martyres  Do- 
\\  per  spiritum  eos,  quorum  maxime  anhelabat     mini.    Nam  pater  ipsorum,  cujus  supra  meraini,  S. 
Bsiderio,   immanissima  caesaris  atrocitate  recens     Vitalis,  fortissimus  athleta  Christi,  jam  dudum  pro 
fuisse  peremptos.  Concidit  illico,  etobortis  lacrymis,      Qhristi  confessione  diversa  per  supplicia  triumpha- 
graviter  mgemuit ;  cumque   interrogaretur  a  comi-     lem  adeptus  fuerat  palmam.  Mater  quoque  Deode- 
.  Uurai         tantibus  *,  quara  ob   causam   ita  fleret ;  Heu,  pro     votissima  Valeria,  simili  exitu  mortein  commutarat 
Btii-        dolorlinquit,  gemina  orbis  totius  luminaria,  Nero-     ingloriam.  Horum  ergo,  ut  dicere  cojperam,  paren- 
',l""  uiana  extincta  rabie,    R  mana  tellus  intercipit  ;et     tum  beatissimorum  generosum  *  filii  in  nullodege-  •  „ 

sj    subveniat  omnipotentis    Dei  Majestas;  cunctis     neres  exemplar  secuti,  Neroniani  praBlii  constantis-  gloriosum 
iam  nunc  per   orbem  Chfisticolis  diversissimas  crn-     simi  victores  effecti  sunt.  Nec  plumbatis  caedi,  nec 
sar  impiissimus  calamitates  irrogare  incipiet.  equuleo  lorqueri  sat  fuit,  nisi  etiam  caput  spioula- 

dlvinitus  co- 

gnoscil 

lnveliamus  ;  sin  vero  conuuae  iuermi,  sanem    veue- 

randis  tumulis  supremum  flebiles  redhibeamus  ho-  bus,  Mediolani  velut  in  reg.a  urbe  certantes,  mar- 
norem.  Atque  utinatn  nos  supra  eorum  sacratissiraa  tyrio  coronati  suntj  m  quibua  magmflcus  teslis 
busta  hostilis  inveniens  mucro  obtruncare  non  dif-  Christi  Nazariua  cum  asseclaparvulo.  nomine  Celso. 
...  „,  Vel  iu  extrema  tnumphi  eorura  sorte  par-  post  multimoda  tormentorura  genera,  quaaillis  pro 
ticipes  inveniamur.  Etec  effatus,  ul.ertate  lacryma-  Christiana  fide  ssevus  Nero  mtulerat. 
rum   jestuantia   labia  irrigabat,  non  jara   diuturni         10  Namet  atrocissime  fustibus  mactati, ^etman- 


corpuruin  marg 

sciscitari    ccepit :  protinusque    rei  gestas    comperit 


npaenominatua    praesu 

textum  ;  quali ,,  ■■  ■'  -,-■  u lissimus  u„um  eorum     constitutus.   sucept.   Pf**»    «taM> 

cruci,  alterum  spieulatoris   gladio  addixerit ;  ,uin     tenuit,   laudab.l.te.;  rex. , ,  etnuno.d  ***»£ 


/:  ma  ncm 
s  '  Itnu  nte 

'""/-//    in 

utfone 
Verontana, 

'Murat, 
uibus 


et  corum  Deo  dicatas  exuvias  die,  <iuo  eos  ex  hac 
vita  migrare  contigit,  diligenti  cura  fuisse  recon- 
ditas. 

7  Conferens  ergo  cum  m  Clemente  et  aliis  beato- 
riiin  A.postolorum  vicariia  doctrinm  suae  tenorem, 
aliquanto  tempore  cura  ipsisfuil  ;  qui,  licetclaneuln 
ob  perfidorum  insidias,  Bvangelicis  pi  ••  idii  at  onibus, 
quibuscumque  poterant,  persuadebant,  eruentea 
animas  multurura  dajmonibus  '  principis  tenebra- 
rum,  et  filios  lucis  de  reliquo  statuentes.  Sed  ut 
pauca  de  Neronis  crudelitate  subdam,  ad  exagge- 
randam  impietatis  magnitudinem,  suai  nequitia 


zelo  summi  De.  vivi  ac  ven  duritcr  mcrepans,  pro- 
cedebat  in  publicump,  nunc  inflrmia  adhuc  tenellia  p 

i         ,.e  membris  compatiens,  latibula  penetrabat, 
Bon  sibi,   sed  suorum  ...  hoc  facto  necessitatious 

consuiens  filiorum,  qui  usque  '  ejus  inlua  >an1  pr»-  ■  „ , 

sentia-.  ui  n«c  ad  momenti  voiatilis  brevitatem  fore  USqa. 
abaque  suimet  reapectu  Patris  «quanimiter  IM 
...lum.u.llonovaeluc.sjul.a.-inefinei.s.    ac  suae 

^lutis    fontem    puriasimum   resplendidis  vultibus,  >\ 

ulelHtoquegutturepalam  cunctia    digito  pramon- 

St'l  r"  Quamobrem    divinorum    pwedicamentorum 

velut  atllue.itibus  ferculis.  saginati,  DClenon 


r \~o" "  ,      '    .  pIU,iis    velutainuentious  leiL-uus.  aaB...«v.,  —  »— 

unamquamque   provinciam   direxerat   prmsiaes,  ui  h,u"  »,        mi&m  lectionis  atque    instantissiraa  >,<ndcies  con- 

Christiani  nominis  cultores  vario  pcsnarum  genere  BUa^ls8!ro     cu|is   \      x  ferventis  Lyei  pateria,  ra-  ""''  rl  hos- 

dissiparent,    delerent  atque  perimerent.  In  quibua  orauoni  j  , '    astlI8pro  nihiioducebantf  aatiua 

Anolinum  n,  velut  capitalem  pettao.  aecundicenum  eonai ,       i-        .^  ^        illosubire  distoendium, 

aibi  esse  praaceperat,  dataUli  in  Christianoa  consu-  rou.  moi  penuria^,  quam  perfrui   ao 

larioffula.quatenusltalicarumpartiumpotestatem  totiusque  jacturam     pen  i     ^         ^^ 


Septembns  T.    VII. 


. 


A.ANONYNO. 
I 

*  ibid.Cx- 
saris 

t 


ihid 

pltatl 


DE  S.  CAIO  EPISCOPO  MEDIOLANENSI. 

3'°  .  ...  .     .„    aj  medium   ferme  ltinens  anhelans  offen- 

brosio    redolentibus   favore   tuccet.s  ,  aut jnfamh  l^  ^  ^  ^^  ref()cilletur  aUquautulum>  eonfeg. 

regis*annuum    suscipere   donativum.  n«  re>iJuuto    vias  calorisque  jacturam   celeriu,, 

Jro  plebs  credula  ;  verum  et.»m  eorum ^  a^uanU       «»  ^  ^  ^  exolvere   .^ 

qui   necdum  fidei  jura  llbav  er «VJ""J"V  haud  secus  excitata.  Neroniana  fentate  pemcutioni, 

totisprsconiislatum  (anlicosp.nt.  sffipis-in  Neroniana  identidem  clade  lata    temperies    stabilea 

quirebant.  Quibus  ille  ut  prudew  a™'™' ™e"°£  christi  fldelium   incitavit,  et  ad  majora  qusque  ac 

versissimis  valetudimbus  fatlgatos  .uvers    p  (iuri01.a  perferenda  imbecilles  quoque  ac  debiles  non 
plasmatamedicando  revoeara  sosp.tatem .™"°»£  ^se„ti  temp0rum  lenitate  coaluit. 

batur  doctrin»  malagmate,  ■  «tatis  caUgme  para    p^  ^  ^  ^  ^  intendulUi  omissiSj 

..e^osadverumlmn.nn.vnun^.a^co  „«««   oratio,    sa-pe    nominandus 

infldelitategestantesdiv csntatia.g     *        ;  *        »  Caius_  «„  in   episcopali  „mi| 

ut  solicitus  artife*  satagens  ;  quorum  ndb    a 


.■>ro  /1- 

pnlhlli     llli    "H- 

guUnu  habi 

<ur, 

■  md.  recoi  - 
dlbue 

X 


B 


•  ;/./r/.  vero 
nniiora  edo 
,et    Pi  ero 

mttlla 
ftagllia 
aa 


bb 


corum  more  solis  radios  cum  lPso  adventasse  pau- 
debant,  cum  ipsi,  obtectis  ut  ante  Lummibus    lucis 
aurem  yerique  Solie  in  totum  forent  mexpertes  «. 
12Quidam  autem,  quorum  erat  insanior  mentis 
intuitus,  stupendas  ab  illo   in  Jesu   Christi  nomine 
morborum  curationes  effectas  vel  cordis      oculis  in- 
tuentes,  Delphicum  Apollinem  verum  inter  hommes 
apparuisse,  claraabant  x.  Sed  ille,   ut  dicere  cmpe- 
riu,    wmissimam  ipsorum  incusans  insamam,  sedulo 
commonebat,  Deum  cceli  adorandum,   qui    et  soli 
radios   et  cunctis  in  orbe  mortalibus  optatam   sua 
tribueret  censura    salutem.    Idola    deneganda   ut 
monstruosas   miserorura     iraagines,    et    non    modo 
\,H.llinis,  sed  nec  cujuspiam,  daemonis  magw  quam 
dei,  aliquid  valere   pr»sti»a,  ubi  Christi  nomenab 
ipsius  fuerit  cuitoribus  invocatum.  Cur  quaeso,  m- 
quit  prudentius  nequaquam  animadverti  libet,  me- 
talla  esse  frivola  y,  surda,  muta  atque  omni  sensu 
vacua  et  n<  n  deos,  quibusvestras  submissi  cervices 
inflectitis?Non  pudet,  o  generosi  cives,  tanl 
citatis  e1  amentia?,   q1    qua  ad  humanum  condita 
sum  famulatunu.his  miserabile  impendatis  horaines 
insensati  obsequium  1 

13Sed  ut  vere  miseram  fatear  servitutera,  dere- 
licto  scilicet  vestro  *  et  omnium   rerum   Conditore 
optimo.  sepositaque  libertate,  sponte  vos  subjicitis 
dsemonicae  dominationi,  qu»  aa  vos  secum  pariter 
asternali   faciet  igne  cremari.  His  et  talibus  ad  se 
venientes  nunc  invectionibus  redarguens,  nuncquo- 
que  melliiluis  admonitionibus  demulcens,  plurimos 
ad  meliorem  immutavit,  conversis  animis,  admira- 
tionem.  Erat  videre  mirandum subito  factumdivino 
munere  vadimonium,  ut,  qui  ex  idololatriae  saltibus 
bb  veternosa  diu  radice  vitiati,  arbores  infruciu 
accesserant,  mox   per  amplissimam  Christi  poten- 
C  tiam  novellae    plantationis  efficerentur  olivae,  quaa 
sacro  usui   fructus  pedhibentes  pinguissimos,  longe 
dissimiles   inter  suos  cespites   demum  existerent. 


praesui   xyv»«.«. i  * 

sterio  duo  dd  et  viginti  annorum  cumculis,  quibus 

non    tantum    Mediolanensium,  sed   et    circumcirca 

adjacentium  urbium  populis   pastoralem  solicite  ac 

strenue  curam  impendit,  post  varios  victricium  su- 

dores  certaminum  (nam  et  palanter  ab  aedituis  ido- 

lorum*mactatus  fustibus,  et  paganorum    incestis 

manibus    perssepe  ab  urbis  moenibus  violente 

stractus) cum ipse  suasediverso  ad  cmlum attollens 

palmas,  assidue  pro  eis  Christum  Dominum  suppli- 

caret,  etsi  quos  aliquacorreptos  calamitate  videbat , 

iUico'  modis,    quibus   poterat.  subveniret  :  tandem 

expleto  agonis  sui  excursu,  migravit  e  mundo,  re- 

posita  sibi   in   coelis  praadia  possessurus.   Transii 

vero  pridie  Calendarum  Januariarum,  cum  aurora 

nocti  terminum  et  diei  Dominico  initium  redderel  ; 

sepultusque  in  horto  Philippi,  cujus  supra  memo- 

ravimus,ac  diligentissime  ejus  cura reconditus, quo 

in   loco  Christianae  plebiculae  ipse,  dum  adviveret, 

poliandron  fecerat  ee. 

16  Mansit  autem  in   episcopatu  usque  ad   quin- 
tumDomitiani  caesaris  annum  f[,  qui  multa  et  erga 
muitospertotam   Romani  limitis   oram  crudehtate 
exercita    Neronian®  quodammodo  Theomachia?  im- 
pietatisque  hasres  effectus  est.  Datis  siquidem  alt« 
edictisquaquaversura  orbetoto  Christianorum  ger- 
mei,  funditus  avelli  pra^cepit,  alios  videhcel  pi 
in  ultimis  teme    iinibus  exilio  «letrudendos,  aho« 
vero  atrocissimis  et  exquisitis  pcenarum   genenbus 
puniendos,  omniuiu  autem    bonorum  ipsorum    pea- 
ditusoyfisci  mulfta  plectendos.  Qme  res  niaximu,. 
putabatur  profectui  Ecclesiastico  inferre  discnmen, 
dum   promulgata   imperiali   sanctione ,  cunctarum 
jules  ac  magistn  omnes  dis- 
pergerentur  exiiiati,    atque    passim  trucidarentur 
ti  :sed  Domino  Jesu  longe  melius  disponente, 
nui  Loquitur,  «  Nisi  granum  frumenti,   inquiens, 
mor.atur  cadeng  m  tepra>  ipsum  solum  manet,  » 

m ^*T^W!!^"^r^ 


>>"nctus 

">"''»  poitui 

confuttn 

rllta 


U 


'''"•'  nddUur 
rucral 


ee 
anno  quinto 

tf 


!/!/ 


m  oi  i  / 
i,  ,i,i 
paululum  n  i- 
pii  at, 

■   l     r      III 


cc 


dissimiles    inter  suos   cespites    demum  ex.sterent.  .,uo  magis  dmaeoaniui  pei  uu»* 

Sancto  enimvero  Antistiti  ad  id  instantius  exequen-  pliora  lucra  Dominicis  horreis  accummao      . 

dum   otii   pauxillulum   superna,  fidelibus  opitulata  etiam  vigore  animi  et  alacri           «  n,,M  "  t'  4 

suis,    largiri   dignata  est   pietasjdum   eo  tempore  infirmiores  videbantur,  non  modice  »m^Ditum 

incesti  Neronis  effera   rabies  immanisque  impietas  17  Ilac   igitur  causa  persecuUonis    p 

execrab.li  nece  fin             est.  beataa   memoriae  confessoris  et  episcopi  i  w       ^ 

14  Ipse  denique,    u1    pauca  de  multis   inferam,  intercapedine  tempons  prafat»  sedes  e              » 

inextricabilibus  circumventus  undique malis,  et  post  benedictione  sacerdotali  viduata,  el ;pas w     . l       ^_ 

innumera  nefaria  el  impura  flagitia,  quae  etiamad-  mansitcura  destituta  ii.  Namque  Onrist         ^, 

p  psum  *  ipsam  Divinitatis  injuriam  animo  infausto  ajmuli,  nacta  sute  Lnvidia? congruentissim     ^adin- 

conceperat,  opere  nequissimo  perpetrarat,  desertus  nitate,  quantoscumque  sub  hac  praescnp      rassati, 

autera  ab  omnibus,  quotquot  in  obsequio  sui  sceleris  veuire  potuere,  insolenti  more  supei          - 

ladiis  obtruncavere,  quorumdam 
.ievivacorporaautferisautignibuaaD 

sumpsere  .  sed  omnium  in  fide  non  ficta  usque 
necem    perseverantium    Christus,     qui   causa 
certaminis,    evidenter    exstitit    et    bravu    larg 

aeterm. 


Mt*m 

vacat. 
hh 


autem  ao  omuiuus,  ijuuu,uui  m  uuscijuivj  sui  ^ciei  »:>      veuiic  jjui-ucirf,  ni&uiciin  i  auteoi 

complices  et  ministros  habuerat,  eo  quod  esset  non     quosdam  gladiis  obtruncavere,  qu    lHI   \  ;l  w  an, 
Bolum  iii  externos  infandus  homicida,  seii  et  insuos     belluina  pabie  v\ 


acerbissimus  parenticida,  fugit  ex  Urbe,  sui  exer- 
citus  odia  et  conjurationes  vehementer  reformidans, 
veritusque,  ne  prodi  a  quoquam  posset,  sua  semet 
poenamiserabiliter  intereinit  CC,  ilignum  suis  meritis 
vitae  adeptusexituiu.  Quamobrera  parvissimum illud 
roris  ca^lestis  stillicidium  in  medium  ssstuantis  de- 
fiuens  incendii,  extinguiad  tempu.s  ac  tepefieri  fecit 
circumquaque  furentium  fiammas  ignium.  Ac  velut 
viator  quislibet,  diutinis  meridiani  solis  «stibus 
torrefactus,  guttara  si  forte  aqu*,  vivo  de  saxo  stil- 


ANNOTATA. 

a  Alibijam  monuit  anonymum  Hujus    r  % 

rem  Historiam  civitatis  Mediolanensts,  *<»l    >/>u/(J 


ejiisdem  episcoporum  scripsisse  ; 


huic  ista  i"ir 


■liru^ 
ergo 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


371 


.    ergo  additur,  utcum   Vita   sancti    decetsoris  ipsius,  xquo  animo  tuluse.  In  editione  Muralorii  paulo  aliter  D 

*    jinatalonii   tcilicet,    connectatur.   Ajmd   Muratorium  legitur  hoc  modo :  Ut  nec.admoneuti,  volatilis    vitae 

iom.  \Rerum    Ttalicarum  scriptorum,   parteZeadem  brevitatem  iore,  etc. 

fun  sic  incipit  :  Gaius   ergo  ;  ut  retro  redeara  :   ac 


A.   ANONYMO. 


deinde  eliam  per  decursum   Gaius  /<ro  Caius  semper 
icribilur.  Ne  Annotata  fruslra  nimium  excrescant,  le- 
oiores  editionis  Muratorianx  discrepantias  inobservatas 
relinquam. 
1)  De   Neroniana  loquitur  perseculione,    qux  cum 


r  Vocem  jacturam  usurpavit  hic  pro  incommodo, 
quod  etiam  ni fra  fecit. 

s  Lpge  Tucetis.  Esl  autem  Tucetura  camium 
conditarum  genus,  ut  videripotesi  apud  Robertum  Ste- 
phanum  in  Thesauro  lingux  Latinse,  nbi  inter  alio  ad 
propositum  nostrum  ex  Callimachoin  Pisseis hsec  reci- 


u   z/i     »*" -  "i ■     r—~ '      i-~    /""/""""""   ttu&ii  niri  r.i   r_  iitnmucno  in  i^usaeis  nxc  reci- 

prirnum  anno  ChristiM  excitata  fuerit^  nondum  s&~  tal;   \ml.rosio  redolent  tuceta  sapore.  Indicat  itaque 

nebat,  dum  S.  Caius  anw>  01  Mediolanensem    episco-  anonymus,  maluisse  (ideles cum sancto  Episcopo  suo  fa- 

patum  ab  obituS.  Anatalonis auspicatus  est.  mempati,  quam  cum  gentilibus  delicatu  cibis    vesci. 

r.         t i~lnn*c      niiima    am(«Am      l\/f  ,i,l  inln  >i,>  n  v ic        Aftn  ~h,f....„  #...,."..„ i ..    .         i  •••■  i 


B 


c  S.  Anatalonis,  primi  episcopi  Mediolanensis,  Acta 
ex  eodem  anonymo  dedimus  ad  diem  ^->  hujus  mensis, 
[nquibusdeS.OsSo,    velutipsius   condiscipulo,  etiam 

mentto  fit. 

d  De  S.  Clemente,  Romano  Pontifice  et  martyre, 
idem  scriptor  egerai  in  elogio  S  Bamabse.  Colitur  is  23 
Novembris,  ubide  ipso  agendum  erit, 

e  S.   Vitalis  pro  Christo  passus   Ravcnnz  est;  S. 
paleria  conjux  ejus  Mediolani  ;  ambo    \fartyrologk 
Romano  inscripti  die  28  Aprilis,  quoeoncmdem  gesta 
apud  nos  illustrata  sunt.   Per  horum  fLlios   biographus 
hicdesignat  SS.  Oervasium  et  Protasium,    Mediolani 
martyrio  coranatos,  de  quibus  consule  Papebrochium  ad 
19  Junti.  Videetiam  dicta  nostra  inCommentari 
num.  17. 
f  W/  Commentarium  prseviumnum.  17  et  18. 
g  Tiuinum,  a  recentioribus  etiam  Flavia   Papia  et 
Papia dictum,  nunc  Itnlis  Pavia,   olim  Longobar-in- 
rum  regia  sedes,  vetusta  Tnsubrum   in   Gallia  CisaU 
vina  civitas  est,  in  ducatu    Mediolanensi  ad   IHcinum 
fluvium,  vulgo  il  Teemo  sita. 

h  Lege  sint.  Ceterum  qux  d<-  hoc  fonte  tradantur, 
consuli  possunt  Mediolanenses  scriptores. 
•  Vnic  dicta  in Commentario  prxvionum.  9. 
k  Conjunctio  et  melius  abest  in  editione  Muratorii. 
\Annum  quintum episcopatus  S.  Caii,    quo  Aposto- 
ipes  Petrus   et  Paulus  glorioso   martyiio 
Romsecoronatisunt,  fuisse  annum  Christx  65,  diximus 
n  Commentario  prsevtonum  .  16.  Hic  aulem  non  fuit 
ultimus,  sed  undecimus  Neronis,  qui  usque  in   annum 
mum  quarlum  imperavit.  Papebrochius  in  Exegesi 
de  episcopis  Mediolanensibus  credidit,  istadeannoultimo 
Neronis  a  sciolo  quodam   ex  inveterato  errore  addita 
fuisse. 

m  Per  Apostolorum  vicarios  designasse  videtur  tum 
S.  Linum,  quiS.  Petro  successerat,  tumalios,  quos 
tpostolorum  principes  adjutores  sibi  episcopos  ordina- 
q,  verant,  quique  tunc  Romseversabantur. 

n  An  Anolinus,  imperante  Nerone,  prsefecturam 
Mediolani  gesserit,  dubitari  potest.  Lege  Commenta- 
rium  praevium  num.  22,  et  Papebrochiumaddiem  19 
Junii  in  SS.  Gervasio  et  Protasio  §  5,  num.  43. 

o  Acta  SS.  Nazarii  et  Celsi  in  Operenostro  mullis 
examinata  suntaddiem  28  Jutft,  ubi  sludiosus  lector 
hcilt  intelligat,  quam  dubium  sit,  an  h\  duo  martyres 
SS.  Gervasio  ei  Protasio synchroni  vixerint. 
p  Diffkile  crediluest,  S.  Caium tn  persecutione  Ne- 
ana  idololatras  publice  reprehendisse,  nec  tamen 
martyrio  sublalum  esse.  Equidem  hsec  inter  biographx 


Muratorius,  omissa  voce  tuccetis,  in  edilione  sua  la- 
cunam  reliquit,  notavitque. 

t  Idest,  elatiini,  stve celebratum. 
u  I<t  est  inexperti. 

x  In  Actibus  Apostotorum  cap.  14  etiam  Lystreni 
ob  claudum  ex  utero  malris suss  a  S.  Panlo  sanatum, 
Paulum  tfercurium,  Bamabam  Jovem  rati,  iisdem 
sacrificare  voluerunt,  Itnescio,  quo  monumento  hsec 
anonymi  nostri  similis  de  S.  Caio  narratio  innitatnr  ; 
nnm  ipse  certe  junior  est,  guam  ut  sine  antiquo  i 
certani  dictis  suis  fidem  hic  «  tsit. 

y  Muratorius  Pribnla.  Hur  spectat,  <j"<"i  Isidorus 
lib.  QOritjinum,  cop.  S  ait  :  Proprie  autem  Fribula. 
vocantur  fictilia  vasa  inutilia. 

z  Editio  Muralorii  habet  :  Ab  humano  condita 
Bunt  famulatu  :ai  noslra  lectio  meliorest. 

aa    Haec  ex Muratorio restitut,  cum  in  MS*noslri 

ram  legatur  :    Dominica?  dominationi,  qui. 
bb   Apud    Muratorium  :  cultibus ;  sed    leclionem 
nostram  probat  tota  tropica  locutio. 

cc  Nero  a  senatu  hostis  pronuntiatus,  et  quxsilut 
adnecem,  ne  vivus caperetur,  seipsum  jugulavit  anno 
ChristiQS.  Neroni  successerunt  Galba,  Otto  et  ViteU 
lius  post  quorum  breve  imperium  Vespasianus  rerum 
potitusest.  Sub  his  itaque  Ecclesiam  non  nihit  respi- 
rasse  ait  biographus;  sed  et  ipse  Nero  ante  mortem 
siuini  persecutionem  mppresserat aut  mitigarat. 

dd  In  Commentarioprasvionum*  \2monui,invetusto 
MS,  Mediolanensi  xque  antiqua  manu  in  margine 
adscriptum  legi  quatuor  atque  ita   omnino   legendum 

ee  Polyandron  riveitokvxvtipiov,  idem,  quod  camr- 
terium.  iive  communis  sepulturst  locum,  aliqt 
unins  singularis  tumulum  significat,  ut  videri  potesl 
apud  Cangium  in  Glossario.  Indicat  itaque  biographus, 
S.  Caium  sepultum  esse  in  ccsmeterio,  quod  Christianis 
sepeliendis  ipse  fecerant.  Muralorius  legit,  feceranti 
nempe  Christianaa  plebiculae.  [ 

lf  De  lempore  sedisS.  Caii,  <»»<•"/'"'  acdie  emor- 
tuali  ipsius  salis  diximus  in  Commentario  prxvio 
nnm.  iOet  sequentibus. 

crg  Voxre&itas  desideratur  in  editione  Muratorxu 

hh  Eadem  editio  habet :  Praefata?    sedis    ecclesia. 

ii  In  Vita  S.  CastritianitquiS.  Caio  successit; ide_m 
anonymus  tradit,  sedemiltamvacasseusquead  Nervam 
,,„,  anno  Christi  96,  Domitiano occiso,  imperium  obu- 
nuii  porro  DomitianusgeneraUm  persecutionem  non 
nisiextremisvit*  sux  annis  publicisedictii  excitavii  ; 
hoctame*  W.  f«  """">  *"?  """  "'''!'""": 


martynosublatumesse.uquwm  n*c  mm   »v<y»*  noi  wm*n  «  « -         OTOhiberique  potuerint 

conjecturas  repono.    Vemimiliora  sunt,  qu*  mox  se-  principe  Medwlanens ™f*™J™*?^fB^ 

'tur         '  abepiscopoin  S.  Cau  locummoxsubstiluendo.  Bxam 

q  ll'rr  obscura  phrasis   tignificat,   Christianos  ne  n6ri  h*cpoteruntaddiem  iDecembnstquoS.  Castn- 

brevi  quidem  tempore  sancti    Prsesulis  sui   absentiam  tianus  colilur. 


l^E 


m 


ACTA  SANCTORUM. 

DE  S.  ADERITO  EPISCOPO 

RAVENNATE  IN  ITALIA 


J.    P- 


CIKCA 

IMin  II 
-i     i  1,1  II. 

.....  qum 
et  aliquot 
tordt 

tnirin 

B 


;.  I.  Scriplores  prcecipui,  qui 


De    celeberrim*  urbis  Ravennatts  Mftftf* 
etlaudibusfrequensin    Opere   ^osemo 
VoccasioneSanctorumplunnmouo™     - 
[tlustrandaveneruntper  singulos* imenm 

addiesvarios.nominatim  «^/"^Sj 
vt„,  auandofusediscussasuntJcta  6.  Apomm  . 
ZiTpTusepticopi.apostoliet  patrom   singulan. 


COMMENTARIUS  HISTORICUS 

Sancti  meminerunt.  Acta  ipsi  falso  attributa. 


quam  judicium  tulerit,  non  negligat  laudatas  Benedicti 
Bacchinii  observationes  ad  Agnellum  a  pag.  173  ;  nec 
pr3Etereat  Ludovici  Muratorii   Prsefationem  ad  SpicU 

lci/ium   litunnmtit  Instori.vpnrt.  *tom.    \tdescriptO- 

,./,;„,  rerum  Ttalicarum  pag.  527.  Nos  interim  videbi- 
,„„,;  quid  de  Sancti  nostri  gestis  scriptoreliquerint  m- 


tiqui. 


ad  episcopa 

tttm  <i<>  tos 

/IIIS.S, 

traditio, 


,„., «^, tfdictiApolUnam 

iSus   etprimusquxdem   inter  undedm  ejusdem 

,.;,,',- sep pos,v nnes.siveraest 

ivvnit Uaps*  indcio  aa  regmen 

l \fartyrologio  R - smptisuntomnes 

inRavennateeccl  <coluntur  uno exceplo,  tett 

suntapudnos;menseFel ^'f*™?! 

Eteucldius;MartioAgapitus;ApnhLtbmus;Majo 

Uarcianus;JuUoDathuS.Extribmlquisupenuntty 
OctoWiscoliturMamllinus;xNovembm>Probus  ; 
Proculus  vero,quamquamnecin  Romano  locum  ha- 
beat  necinProprioRavennateOfficium^tulo  tamen 
Sancti,  quodexaminaripoteritdie\  Decembm  rn«- 
anitm  tumpassjmalibi,  tumpr*sertimtnoperemusivo 
;cclf,slll  idest>cathedralu,quodttesteBacchi. 

in  Observationibus  ad  Agnellum  partApag.  175, 
annoimconditumest.Ineoquippeconspicituranttstes 
Ule  ncutalHmoxenumeratUcumapparentesupracaput 
,.,„,  in  fomacolumb*Spirilu  sancto  tthac  subscnp* 
twnc  :S.  Procoltjs,  ut  tradit  Hieronymus  Fabn,per 
deansinu  pluribns  laudandus. 

"2  Majores  nostri  de  musivo  isto  seu  lessellato  <  < 

dequc  aliis,  qui   Ravennx  sibi  ostensa    fuerant  tam- 

mmmmta  popularia    istius,  quaUm   ipsi   vo- 

cant  traditionis,  meminerunt  tom    m  Vartnpag.m 

inS,  Agapito:   at    nec  hic    nec   alibi,   licei  subinde 

^  SCript0r\  nnatium  verba  eopertinentiarefenent, 

0  mentemsuan  '■'  traditione  aperUus  declaran 

nedum  defendendam  suscepenmt.    Credo,  quia  monu* 

,„„,  ri  documenla.quatenussaliemproducunturadpro* 

bandam  similem  """  '"   fl/"s  decem  ''rISC0~ 

in  uno  s.  Severo,  minns  idonea 
ad  hocplaneel  prointegro  Eavennalium  desiderio  ex- 
sequendnm.  Negotium  sane  subdifficileest  etssspi 
mattingi  n  "  ecclesiarum  Iradiliones  de 

wlute.  fieri  potuerunt,  sed  quas  reipsa 
factas  esse,  solide  comprobare  nequeas.  Non  raroquippe 
accidit,  ut  quo  stud\  diligentius   accumulentur, 

,,  critico)  nantur  documenta,  eo 

m  debilitatem  ipsatraditio evadut  magis  suspecta  e.t 
dubia  Equidem  cum  Iraditio  de  electione  ad  epi 
tum  signo  apparentii  columbss  non  magis  spectet  ad 
S.  Aderitum  quam  od  ejussuccessores  usque  ad  S.  Se- 
vcmm,  Majorum  meorum  vestigiis  insistens,  aliis  eam 
plenius  discutiendam  relinquo.  Consulat,  silubet,  cu- 
riosuslector  Hieronymum  Fabri  part.  2  Sacromm  mo- 
numenlorum  Ravennst  antiquce  puq.  344  et  seqq.,  ubi 
Lraditionem  totis  viribus  propugnatamreperiet;  sedprius- 


%'primus  se  offert  anonymm  biographus  S.  Apol-  % 
Unaris,   apud  nos  editus  tom.  v   Julii,    et  ita  scri-  mmm(ur 
bens  mw.  345  :  Habitavit  interea  m  domo  tnbuni  m  ictiss 


intra  urbem   Ravennam  ..    el  Missas...  et  Bapti-  "";" *> 

i      ,     Jonn.K  ic     cnio      Itnnnp    infp  i 


iinia    ui  "v-."     -  nitihns  ,i$ 

smata...  agebat.  cum  discipulis  suis.  Itaque  mtra  , 
duodecim  annos  duos  presbyteros  Adheretum  et 
Calocerum  ordinavit;  Marcianum  vero  nobihssi- 
mum  virum  et  Leocadiun,  '  philosophum  diaconos  -«/.Leu- 
,,,„.  Sex  enim  clericos  statuit,  cum  quibus  die  no-  chad.um 
ctuque  psalmos  Domino  canebat.  Dr  pretio  ho- 
ictorum  disputatum  est  tomo  citato  pag.  342, 
r/  anliqua  esse  probalum  ex  eo,  quod  ab  anttquissi- 
mU  martyrologiis  fuerint  adhibita,   Adon 

/,,  nono,  qui  elogium  bene   longum  ea  \ba- 

nl  Quam  Verum  id  sit,  nemo  inlkmbitar,  qui  An,i 
Ula  cum  Adoms  elogio  contulerit.  En  specimen  in 
pauds  verbis,  qum  utpote  huc  solum  spectantia  ie- 
scribo  cx  Adone  ad  diem  xxm  JulU  :  I»  cujus 
(tribuni)  domo  postmodum  intra  urbem  Raven- 
nam(5.  Apollinaip)    Missas  et  Ba  -re- 

bat  cum  discipulis  suis  per  duodecim  annos ;  or- 
dinavit  autem  duos  presbyteros  :  Adheretum  et 
Calocerum  :  Martianum  vero  aobilissimum  vi- 
rum,  et  Leucadium  philosophum  diaconos,  el  sex 
cWicos  statuit,  cum  quibus  die  noctuque  psalmos 

canebat. 

4  Eodem  seculo,   quo  Ado  Fiennensis,  nono  scv 
Uceti   circa    annum   840,  Jgnellus,     dictus    etiam  v 
Andreas,  conscripsit    Librum   pontificalem  seu    Vitas  inAgni 
pontificum     Ravennatiums  quod    Opns  a   se    erud 
ratum  illustravit  ediditque,  semel  ac  iterum  nom 
ius  Benediclus  Bacchii  bas  S    M 

oma    Ord.    S.  Benedicti    C 
.    in  eo   mox  post   Vitam   S.  Apollinaris  part.  i 
i     137  agttur    de   Sancto  nostro  capite   unico  sm 
isto  tilulo  :  Vita    sancti   /^deriti  et   ista   l 
Aderitusl  vir  sanctus  et  tiraoratus  a   bi 
Apollinare  prcsbyter  ordinatus    est,   el   ul       P 
architectus  supra  fundamentum  sui  ma  ;i  tn  et  i 
ctoris  asdificavit.  Pro  suis  ovibus  |,,M"'1 

deprecabatur,  ut    a  cultura   idolorum  discederen  . 
et   Deum   vivum,  Patrem    et  Filium   et   Spintu 
sanctum  contiterentur  ;    et  mulii    in   ejus  tempo   - 
bus    post    tempestatem    persecutioni-  ° 

susceperunt.  Deinde  multos  ad  Deum  sociavit. 
functus  est  in  civitate  Classis,  sicut  asserunt,  ui 
mo  Kal.  Octobris,  quidam.   In  basilica   beati 
bi  sepultus  est  non  longe  ab  ecclesia  B.  ^P0"1" 
quasi  stadio  uno.  Sedit  annos...    mens....    dl    jj^ 
Hactenus  Agnellus,  qui  homo  qualis  fuerit  et  q«a 


DIK  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTRMBRIS. 


373 


dignus,    videsis   in    Prxfatione  Bacchhui  vel    apud     527,  in  eodem    codice  bibliothecm   SstensU,   ex  quo  d 
nos  prscipua  inde  exeerpta  tom.  v  Julii  pag.   343.     erutus  esi  Agnelli  Liber  pontifiealit  eecU  m-       AUCTou 

5   B.  Petrus  Damianus,  qui  et  ipse   patria  /?a-     natis,   contineri  qucque    Vitas  priorum    episeoporum        j.   ». 
vennas,   scriptU  illustris .    et   S.   R    E.    CardinalU     Ravennatium     el    alia    quxdam    Opuscnla    ibidem  ,nserla  sPl- 
et  in  dvobu* ,      .      'M   OstiensU    oMit   anno   1072,  bis  honorifice     enumerala,  qux  e  tenebris  eruta  voluit   tum   aliis  de  c£ff°  *"**' 
admodum   locutus  est  de  S  Aderito.    Scrmonc    pri-     causis,  tum  quia  eorum  tditionem  gratam  f<»c   arbi- 
mum    de  S.   Eleuchadio  et   dein  Sermone  tertio   de     trabatur  habentibus  Agnellum,  eui  inde  et   urbi 
S  Jpollinare  epucopU  Ravennalibus.    Utrumque  lo*     berrimte  major  lux  affulgeat ;   additque  dein,  omnia 
liuc  iransfero  et   priorem    quidem   ob   causam     Uta  Opuscula  profteisci  ab  auctoribus,  qui  post  ipsum 
,   indicandam  paulo    latius,    qnam   alioqui    opus     Agnellum  in  vivis  fuere.  Tta  ille  generatim  rfe  omnu 
.  bus ,    tmn  speciatam   de   Pitis    Sanctorum   :  Quod 

C  Sic  itaque  Sermonem  de  S.  Eleuchadto  orditur     etiam,  inquit,  perpendaa  velira,   sanctorum  Aderi- 
neditione  Romana  anni 11608  tom   2  pag.  16  :  Ho-     ti,  Eleucadii,   Ca]  imen 

Bpetn  j-ernafestivitA8,fratre3charissimi, geminum  sanctse     eo  nomine  donandi   sunt    serraones,  quales  re 

Dawifl"'  devotioni  vestrse,  immo  nostrae,  gaudium  cumulat,      ra   sunt    ejusmodi    narrationes)  aut   argutiis    aut 

ouia   durn   venerandi    confessoris    Eleuchadii     so-      parer  ita   expediuntur,    ut   quando    ad    fi- 

lemnia   celebramus;  necessario    mox    etiam    bea-      n  orum    nomen    vix 

ti  triumphatoris  Christi  Apollinaris  nd   memoriam     aliud  corti  de  illis  assequare    Nimirum  hic  rudium 

ta  reducimus.   Quia  enim,    ut  Salo-     seculorup  mos   fuit.  Laudandus  erat   vir 
mon  ait,  gloria  patris  est  fllius  sapiens,   sie   alte-     cujus    Acta   nulla    supi  I 

rius  causa  pendet  ex  altero  :  ut  quisquis  unius  lau-     toriis  verbis  pingehatur,  qualis   putabatur   fu 
des  digne retulerit.  alterius  etiam   insigne  praeco-  ||,|;   X,M '! 

nium   tacere  non  possit.  Et   quia    I  dicit  :     riis  contortis  toti  auditorum  expe 

B  Non  potcst  filius  facere,  nisi   quod    viderit   patrem     tur.  Nihil  praetei  ;       E 

facientem  ;  sic  iste  beatus  alumnus  subsecutus  est     /"'"'"  ittu  ribus,  auctore  \>< 

paterna  vestigia,   ita   ver»    fidei   prmdicando    re-         9  Mihi    quidem    per  esi  ,    unum    fu 

ctam  tenuit  lineam,  sic  religiose  vivendo  sancto     omnium  collectorem,  et  L3  ;;';; 

i a iceptori   consonam    exhibuit    clientelam.    ut    ei      rwrem.  Primnm  suadeni  \tm    Vita\ 

roerito  succederet  in  regimen,   cujus  imitator   ex-     dia,    in   quib* 
titerat  sanctitate.  Sicut  enim  beatus  Petrus,  prin-     mologia    nominh    Sancti,   de  quo  ag 
,ens  apostolici  senatus,  tres  inter  ceteros    eminen-      credere  me  jubent  i 
tiores  cognoscitur  habuiss.  pulos,  qui    sibi     /""/•   »»2:  Venerabilis   pat. 

postmodum   in   Pontificatus  arce  per  ordinem  suc-     hujus  sanct»  sedis  oliw 
cesserunt,  primo  videlicet    Linus,  deinde    Cletus,     visionibus,  instantib 
tertius  Clemens  :  ita  n.hilominus   et  beatus  Apol-     libus  admonitionibus  . 

linaris  quaiuor     egregios    discipulos   habuit,    post     quarta  feria  i  «o  di- 

eHcem  Sril  2  /oriam  sibiraet  in  ecciesiastico     ctam 
Sinm  ^su  oedentef,   Aderitum   scilicet,    et  bea-     fM 

Z    hunc       cui  praesens    sermo    famulaturus  est,     lo  ad  hon  oc~ 

Eleuchadium  ,     subinde     Marcianum,     postremo     sional  - 

p~   tertio    de  S.  ApoU «£                                                           J 

Magensdtmartymwmtuah,  «    dtssen tB    Pe- 
^trus;  Neque    amen   hoe  dicimus    ut   ,lli  solum 

modo  ccelestibus    digni   pr»mns    habeantur    qu         •        

ner^ecutorum  ^ladiis,  fer  untur.  S.Tpe  enim   multi  concissmmium  etcon 

peisecutoiuiii  ^iduu»,  m                 r  oroDter    traditiombus    popularwus,    conjectU' 

derio  ad  martyri     ^[^ZTT^    ZZTad^  ' >* 

sed«luw  aivinaPr<" Btla   ah  er..sae"81':    "  '        ,,„„„    ,,,,„     , 

graducoactisuntremanaracqu,  et.am  si    n, 

**Z ;  ~  v  '■ ,:;      ZZ,P« 

,■v,•|;, :'::VT7"7  J^  :^Zl;  i  ««■ 

ih   B.  Apolhnam,  Aaneretus  viaeiici»  »«< 

.   Marcianus    el    Eleuchadius,  licel    ne-     ^-J^^   /;/ 
quaquam  carnificu  o  gladio  sint  percussi,    a  ^   , 

tyriitamendesiderionullatenm  credentur  fuisse  ex- 

ensDeus,   qu -   ante  secul       ;  '  ^ 

clementer  elegit,  in  quo    voluit    ordine,    protun        ^^^  sUui    | 


nomfni 


per 
C  sed  qui 


sermofuaes.  Aaemo,    iwrui»  *««"•  • soeeiatim;   vorum  etiammfarta  est  tn  vuam  o.    ;><- 

«•"/"'"""  satis  pro/iicfl,  cui  ftWtw  ts/fi  ^           '       ftfl^   „,  diet0  tom,  pag,  557 ,  quam- 

Incipil  Vita  aancti  Aderiti  arclnei.isjopi  ll  Kaven-  j,                                                          ,,„„•_ 

natis.  Primo  de  nomine  etinterpretationeejus  :  ve-  q      '                                m  spectat  tra  ditio, 

rum  priusquam    inde   aliquid    proferamus,    audten-  jmen  sit  yita   nberii    tertii,    q\ 

est  primum  ipse  editor,  locum   assignans,  unae  .^    Uiuli,   mrit0  hominU  supine  nimu  decepU 

Opus  eruit,    suumque    super    eo  judicium    pronun-  t      ^    mmimllim>    ait    Muratorius.    Videndum 

tians;tum  alia  qusdam   pranotanda  de  auctom  seu  auaimnobis  VitamS.  Aderito  obtruserit   ho- 

potius  cotleetorUt   quantum   novU    vvletur,    *iaie  m  uuibidempag.  B4fl.  Titulum  dedi  num.  7  :  pr*- 


proposito. 

8  Dicit    igitur    Muratonus    in    Prxfatione  pag 


mo  istc  ilndcmpag. 

ludium  de  nomine   Utud  $St 


Aderitus,    id   e 

Deum 


,  |J   sri  nio  i; 
i;tn  Da- 

miani 


i  U " 
chndlo, 


DE  S.  ADERITO  EPISCOPO  RAVENNATE. 

374  Ravennate  mernit  subliman.et  mter  sanctos  archi- 

.    Deum  revoeans,  vel  juxta  Dei  ^ff^J^      ^ulea   Ravennates   columbaB  electione    benigne 

'v   pidus  stans,  vel   associatus   elec tis.  uei  >e*  '     assumt0s  primi.-erius  ai»Pellan.    Primam    uerborum 

exordium  dcnique   hujusmodt:   Hoflerna   h»  .  ^  ^rindustnus  ex  Agnelimogiotalteram 

fratrescarissimi,    geroinum  sanctffl  oevo*  ^  ^     Jbrfaise  proprio  worie  c«./rt  /nxM  Crndiffonem   p0ptt. 

endi  confe  ^deriti   B0lemnia  cele  iaIIIUN  °  Mprztereaextremae  partiSermonit  ejusdem  as- 

necessario  ete.  .    ,    hjj.cmutaio  suit  clausulam  sequentem  :  Migravit  autem    ad    Do- 

II    ptem    «c»  rfeecneo,    </" "   ■■         ■    »    g    _  miRam  beatissimus  pater  nostep  Adentus  m  civitate 

MHiiiM,  p/fl«fl  <'"'/,'/"  5,m''  '"•'  '  'V  Tfet.cAadic     '"  Classis  v  Kalendas  Octobris,  et  in    basilica   sancti 

"'    V    sLmam   ierio-  Probi  sepultus  est;  ut  quidara  asserunt,   non  Lon- 

mUe         Tt  Tta  DiUlo-  geab  ecclesia  sancti  Apollinans  quasi  stadio   utio. 

./„,„,  ,/,.*•  inhuncmoi lum   mutaia  es  .  g  Qut)d  hodie  venerabiliter  cbllocatum  manet,  ejusque 

minusei  beatus  Apollmans  tres  egrej  t^  heneficia florent,  cum  multis  sacris corporibus  San- 

aabuit,    p  '"    !Ii;ir,-U!1    "'     £n!ps  .  istum  ctorum  in  nostra  ecclesia  Ursiana,  in  altan.  qUOd 

inet  in  ec  regimme   succe.     .       .  ^  _sanctow  m  nominatur;  ad  Laudemet  gloriam 

scilicei    Aderitum,    Eleucadiura,    V™™™  Salvatoris  nostri,  qui  est  benedictus  in  secula  secu- 

,erum.  Hxcprimum  adv  bcwi  ^^    ^  7V/(i;vm  (,  //;v,   pcn-orfwTO>    „    dfima_ 

v-  *.* * "'V;";  2    / -     ™ « lt*ramve,den bivindicat    Agnellus: 

Adaritlsei   .■//   f*    W«  ' ,_     uwdec ,,,„„,„  .,,„/,„.  non  inquiro;atcertemelius 

::,;;::,'::::;:■:  Ltr.;:::  -  -  • i ■■  -  •■*-  ■■ ' ■ - 

mm     lectiones    n  Palrum  Homiiiis 

vel  Sermonibus  de  altero  Sancto  aut    Sancta,    muta- 

lum  nomintbus.  Attamen   cum   isto  ducrimine, 

d  in  Breviarm  assignentur  lectiones  ex  homilm 

Ua  desumptx,  ut   omnibus  seu  Marlyribus,  seu  con- 

,-_,«,,  seu  virginibus,   quatenus  tales  fi 
gruant.el  inter  se  aptt   cohsereant :   hic  autem  ap- 
,„,•  S.  Vderito,  qux   nec  ipsi   congruunt, 
him    indi    aliqua  S.  Eleuchadio  propria    omu* 
sa    tinf,  inter    n  eni  :  u(  prewde,    7«o  ; 

rf«  /'■'"■/ 
12  Petrus  quippe    DamianuSt    finito  exordio   su- 
i  „,;•    recitato,  ita   pronuntiat  i  Erat  autem    Eleu- 
us  iste  philosophus,   sicut  in  ipsa  beati  magi- 
Apollina  atur   Historia.   Su] 

Ta  est  pientiaPlatonis  a  discipulo  piscatoris. 

I  Inn  in  e0  potissimum  versatur,    ut  materiam  istam% 
tam  scilicet  in  S.   Eleuchadio  mundi  tapb 

ducidet    et    extollat  :    qux, 

in   ^derito  nihit  significant,    maxime  quia   in  prx- 

,  ejus   Vita   omittitur   propositio    seu  texlus   jam 

lam   dicitur    Aderitus  fuisse   philoso- 

»nus  aut  a  \.    ipollinare  e  gentilitate  ad  fidem  Chri- 

m   conversus,   ad  que   speciatim  alludit  in    ser- 

,  S1I0    Petrus   Damianus.  Hinc    Muralorius  non- 


Adcrito 
proprtlt, 


i: 


recurret  sermo. 


B 


§  li.  Sanctiepiscopalus;  obitus  ;  locus  se- 
pulturae. 


&anctum  nostrum  natione  Grscum  fuisse,  communis 
esirecentiorum    assertio:   additque    Hieronymus  Ru- 
beus  lib.  rHistoriarum  Ravennatum,  a  plerisque  \.b> 
deritura  vocari,  ab  Thma.r  forsan  nrbe  Abdera.  Nihil 
kic  elucidationis  mppeditat  Agnellus  in    mperius  dato 
0    Attamen,  ut   observat   Bacchinius    ad    1/""" 
Zlogium  S.    Caloceri,    persuasum  fuit   Agnello, 
omnes  S.  Apollinaris  successoret    usque   ad   Peirum, 
quifuitordinedecimusseptimus.fuissenatione  G 
quandoquidem    in  diclo  Petro  ita  scribat:  A    tempore 
B    Apollinaris  una    eum   isto    viro    pra^decessores 
sui  Syriae  tuerunt.  Subdit  Bacchinius,  Synx  nomme 
intelligi  partes  Orientis .  assertioni  hujusmodi  tamen, 
aitf  piuriun,    antistitum,  qui    Petrura    prwcessere, 
nomina  mere  Latina  videntur  obstare.    I  '  »<   «'i 
_^r.eAderitus  fuilS.ApoUinarisdiscipulus,ab 
queprimus  Ravennm  Ordinem   presbyteratus  su 
utliquetex  Agnello,  Adone  el  biographo  S.  ApoUmaru 


Apollinarh 
dlscipultu 

futt, 


/,   nulla  rcscindens  in  prstensa   l  iu  :  Qua^   sequuntur,  Btw_opn»(  »•* •    ■ 

uil   amputavi,  nugas  nempe  hominum  Loqui  volen-  §  prsecedente  allegatis. 

Lmmj  (,  nihil,  quodloquerentur,  pro  re   proposita         1G  Primus  etiam  eidem  magistro  suo   successi 

|iahentium.  Procut  dubionon  isla  dumtaxatamputassei  episcopatum,  verisimiliter   circa    annum    ^nStt' 

wdtotameSpicilegiolucubrationemabjecissetvirdoctus,  circaquem  illmsobitum  fiximus  tom.  \  Jultia     > 

mihi  obligil  incidisset   in   B.    Pelri  Damiani  xxm,  sed  de gestis  nihil  nobis   compertum    prxter     , 

'!-■    generatm    referuntur    in     Elogw    ^» 

13 Pono  duplici  loco  in  Sermonem istum  sic  immu-  Unumquidem  reperio  miraculum,  utao  ipso 

dmj)tii  , tatumintrusasuntpaucaS.  Uevito  propria.    Primo  degente  patratum,  sed  cum  id   narret   unus    J«f 

1        Ulb   medium  his  verbis :  Inter   quos  (  S.  Apollinaris  Thomas  Tomai,  exlibfo  de  miraculu  fidm  <  hrtsuam 

tlucipulos]  nimirum  beatus   Aderitus   velut  aureum  Petri Zefferi,  auctoru  mihiignoti,  ahorum   """^^ 

_/ldu8  emicuit,  qui  tamquam  vir  justuset  timoratus,  quos  vidi,  silentium  rem  dubiam    facit.    -'""""    '''.;a 
ut  in  priscorum  invenitur  apicibus  exaratum,  fuit  a     narrationis  compendium    huc   transfero   rr    «m  ^ 

Vpollinare   presbyter  ordinatus,   et  ut     Ravennx  Italice concinnata  editaqueanno  looi  . 
apiens    Lrchitectus  supra  fundamentum  sui  magi6tri     clesiam    Ravennatem   ijubernante  Adento,    u  . 

utiliter  eedificans,  pro  suis  ovibus  incessanter,  ut  a     civitalis  dives  admodum  etjam  ante    ab  ido  o  a l 
i  iiltura  idolorum   discederentet  ut   Deum   vivum,     Christi   fidem    traductus,   repentina   morte  percij   ^ 
Patrem  et  Filiom  et  Spiritum  sanctum  confiteren-     estmediain  platea.  Confluentibus  iUuc  Ch nstia 

.....     \\ ..,..,,,.,  m  ,,\  ,>,•,!. .t      In  ^ninsf   tpmnnrihiis     mnlti        nantilihus      nilfuit   nimniiP.   S.   AderitUS,    QM   s 


rl  ffl  IJ 
patu  I 
tor, 


somno sotulus,  surreant,  lauaes  ueo  e*  ^*"1'     a      ^ 
s,  ejusque  virtutum  excellentiis,  Spiritus   sancti     rependens.  Tum  conversus  ad  turbam,   conspe 
appareati  vocatione  et spirituaU promotione,  in  co-     retulit  locum,  in  quo   atrociter  plectebantur  ""' 

lumba1  speciem  descendentis,  a  Doniino  archisterio      cultores  ct   eos   inter    aliquos    rwmniatim    destg 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


375 


uu  roRi 

j.  i'. 


oWtcirc**»' 
(Hifli  secuU 


vlxisse  mue  ad  annum  circiter  Chris  mum; 

etsane  designaia  hic  verisimillime  secunda    Ec< 
persecutio  desiit  cum    obitn    Domitiani   anno   96,   cui 
proinde  uliquo  tempore  superstes  fuit    Aderitusj    at 


ttpultui  ii. 
dvltate 
i  lasiensi, 


n      nentiles  fortiter  adhortatm  est,  ut,  relictU   pro*  ad  Sanotorum  celebranda  nomina  celeberrima   >ta~ 

f^rvm  simulacrorum  superstitionibus,   Christi  Bap-  tuit  iudefesse  diversorumclericorumagmina,eorum 

.    a  mciperent,  sine  quo  nemo  talvari   queat:    unde  quatenus  obsequiia   Sancti   pro  delictis   exorarent 

t%Sm  modo  adstantes,  verum   etiam   plures  alii   civitatis  Dominum,  quibus  gestis,  plurimi  salutem  a  diversis 

""",'""„,., uiles     stupendo    miraculo    perculsi,   verum  languoribus  eorum  precibus  sunt  adepti. 
'".'"      lanoveruni  et  manibus  S.  Aderiti  sacro  lavacro         20  Prioribu   verbis  sal  clare,  ut  mih\  quidem   vide- 

1  '       ii(It,v  turtinnuit  scriptorille.quod  S.   Probus,   quintus  post  poatea m 

tillllltl  *>""'    oniiirs.  i  '  ^    i'iobus 

17  Non  exprimitu)  apud  Agnellum,  quanto  tempore     S.  Aderitom  episcopus,  eccle  \am,  m  \ua  et  ipsi   vos-  • 
~ncl1i8  eviscopatum  tenuerit,  autquamdiu  vitam    pro-     tea  sepultus   fuit,   primum   erexerit,    verisvmilaet 
*"rit'cumtamen    asserat    idem   AgneUus,  multos     gratiam  ibidem  quiescenti  leriti 

""'"  ,.',,,,„*    post    tempestatem    persecutionis     et  Caloceri:nameldehocscribit  Agneii 
ZJZum  suscepisse,    concludunl    recenliores,    «m     et  sepultus  est,  sicut  aiunt  quidam,    m    Febroaru 

ld  basilica  S.    Probi   coi  ««  autem 

anonymt  verba  sfc  intelligo,    ut   S.   Maximianus,  qui 
floruii  ulo  sexti  ,  cujusque  Acta    dedimus   ad 

diem  xxn  1 

„„„„„,   Jm«I    » '""  '"'"   " maveriUl  forle  auxent,  m   S     I 

„„;,,„,„„„„ i U.    De  im  ae  aie     cvju,    al ,„ , 

>(„,    „„,,,„  .!„„,,/,,,:  |,..f,..,..|,Ise*t   incivitate      oodem    ,„,-/„  expl «I  il  ' *'"• 

Ciasi ssicutasserunt.u Itimo  Kal .  Oetobris   qui-     '  ,.    gut.  m  fallar., ,mam 

t    elinsignando  diene nAgnelU  •     B.P  ,„' ■*« .  *  !""'"'■ 

;     ,„  .  „„„„, ,-„-■-„„<  e, m  Okerv i  ai   I  .1 S.  Probt  AgnelUa, * 

,•,.,„„„„ e  imlrumL  mend leprehen-     , < '■    Rubeus    sepul M    Probumi, 

,,,;„„, , um  guinto  Kal    Octoom  d»    die     templo.  quod  «".Wj   E 

B   ';■,  ,„„„,,   auoohocolituretaliquotManyro.     fuerat.  ,  rtbaudprocul   ^eHusauemmdcat 

w    ' „,',;»  m    8.   Aderitus.    .!„-„„„,  „„/„ sepultum,  I 

.,„.„  „„,,,„„  ■  /,«-,  Ado ,-■  ,-,,,,,„// fuit,  nec  enim  ., ecelesmtn  .,,,!„■,,„■,,... 

SC! '".—:     ■  ■>-'"" » '  r^/iffs;, 

**—— '■ ' p*,n  ;;:;::;;i;:;,;.:,.-.  .."'"■' 

,,,,:/,::,.::;:  u.e,,,,,,..,,,,^,,,,,,  ,,,■,-.,,,,.■.,.  r ;,. 

etconfess,  rup •-     I^^^SlSSS  li    beat» 

,,,  ,„.,.,.■-  tt „,-/,/-•/-„/".  '/""'"   ''";  ";"""'      ,;"*''  '  V8™"  voeaturad  B««- 

y '- •""' ,!""""'- ":;:;:;:  ;;:!;:"":•,.;::: 

BaroniminRo, -/„,/-■,-„'    B  ancti  A.de-     -'„«--,  /' 

ntiepisoopi  el  confessoris  0 •/- tammortvu»     ,,„-■„,.,-/.-      ",     '    / 

,,„„/  „„,,/„-/,  --'-  ip 

Beiei  oo  reverentiam  sepultorm  SS     &a 

.„,,,,,,„■  /,.„,-   /,-.,,..„„  fpsws   „-„»'- 

,,/-„„/„,,„■.,, ','•"•■'   MP»"<"J ''"■/"'■' 

rJ  ,....,    n,.,.l      a«i«m  9      Xi.iiltliih.l      '"'" 


,ia||||  ,  Jtttfl   ,//f'.N/H//''W.W"'"'   ' 

„„„  ftateft,  "/   /'"//    Jornandes  de    * 
Gothicis,  seuquia  Classis   olim   pars    futt  Ravenna  : 
Uave.iiia-  autem,  uer/>fl  suni  Rubei  lib.  4    Hist.  pag. 
224,  quinque  partes  ea^que  nobiles   fuere;    (  lassis, 


224,  quinque  partes  e«eque  nobiles   iuere;    \  lassis,         /  .     .,    V(,„/,//,/'/    non 

,  _,',,.  Lenna,  Palatiolum  etTauresium.  D«M     J-gJJ  , ,  /,,,  S.  Gregorio  Turo- 

hodiedumClasm  Ravenna tribus  cimter  passuummU-     ^f^f  ts    '      ■  H  studio,  guam 


7»"  'oco  ec- 


//.s  biographu 
dem  ecclesia  et  corporibus    ibidem  suo  temporeqwes 
centibus.  Beati  igitur  antistitis  ecclesiam  Probi, 
quam  ipse  sancto  celebrem  in  corpore  statuit,   ve- 
uerabilis   pontifex   Maximianus   devotissime   ejus 
honore  construxit,  devptoque  apparatu  musivi   ex- 
teriusdecoravit:  ibiquesub  altare  ejus  sarcophag 
statuit,  additis  ipsius   duobus  ordine 


mpropalataeteffossa(. 
/.,„■„•/    d,guocun aoretra, 

t=: 

•• ' ;;;:,;:, 


„""""|       itU.IIUO        l|'O.UO  ».^w- 

una  cura  eo,  ut  oportuerat,  .lecenter  tumuloposui 

sed  ut  ne.no  praeterea    sollicitetar    ad  ind  F»"»'  W  is,  vir  sincerus,  nl  arbitror,  certo  afjn- 


«&«    uu    iiciiiu      [Mrtricica       ew'»»' 

aliundeeorumstudiose  corpora  Sanctorum  rasnuic, 

eaque  una  sub  omnipotentis  Dei  ara.  ul  piwdi  umus, 
collocavit:  sed  de  sociis  ambigitur  speoialiter,  quo, 
dum  viverent,  fungerenturnomtne.  Procerto  ta,,"i. 
creditur,  qood  ex  ejusomnimodo  ordme  extiUiin'- 
AutumantdeniquenonnuUi,Aderitumforeet^ioce- 

rum  :  quos  nempe  ut  venerabUem  Probum  veneramu  . 
Utrum  ipsi  sint  nec  ne,  nec  inficimus,  nec  atfrma- 
mus.  Alins,  quem  prajdiximus,  ponUfox  Maximianus 


c    vfnximianuscumcorporeS     /,'"/"   etin  - 
mare,  duo,qu*S.  ^                                     Cl     ,,,„,,. 
,     vnJKoasuil    corpora  futsse  aa».  Auenu    tii>         ,,.  , 

■•■  ;..„/-• «**« 

, /,/-„  / ■ 

"""   '',„,„■,.,-,  i  ■■  ■/'"""■'"""' 

"'"%';';,,■;."'.'■' " "■""'■: '- 

,j,  ,„,--■,'.'/„•-'■'"' '",s''""s'"''"''' " 

"'""'"•""".'         ,      .,,.,„.  ,„,,i,>eutvenera. 


nuni 


,/.-„/-,,  ..•Quosuempeutvene* 


376 

Y  bilem 


DE  S.  ADERITO   EPISCOPO  RAVENNATE. 


\i  (  rOBR 

I    p 


c     itimuum  istic  dice-  dicam  tamen :  quia   merito  pulabantw   honoratiori  ffc 

mProbumveneramur.  Sepulttautem ,  w  ^  a  s.  Maximiano  deposita  futsse    corpora  eorum 

'"'•<"  ■'''''  ali0S'  deVlib"dubteA  'ZTlt  Marcel-  qui  speciatim  ibi  colebantur  etquorumefftgies  cemebatl 
iellus,  SS.  Dathus,  Libenus,  Agapitui     Jf«w  .  ^.^ 


D 


frzni 

«  WU  verbis,  ab  eodem  Maximiano  eodem  lempore, 
auamquamnoneodemlocoe*  ecentw  reposxtx- 


,„<///  //'/« 

<.],ectaiis 


quamquam  non  eodem  loco  ecdesise,  decenttus  reposttt.  g  m     [nYent,0   el  translatlO  reliquiarum, 

UaenimscribitAgneUusin  Vila  S.  Maxtmtam ;  ^or-  (.||||l|s  hodiemus. 
pusveroB.  Probi  cum  ca            inctorum  pont.fi- 
cum  corporibua  iste  sanctus  vir  aromatibuscondidit 

et  l.ene  locavit,  et  in  fronte  ipsiusecclesiaeB.  1  roDi  ■      ^,  g    Aderiti  aliorumque  antistitum  corpora 

etEleuchadii  etCaloceri                vanis   decoravit,  tw^  rin/ti.ir/..liirillssnislllsllllt.lltiSt.cuillllll/ri.lmum> 

et  sub  pedibus  eorura  invenietis...  Sane  per  ce  era  Ravmnam  translatadicunturdepositaque  in  melw 

sanctorum  Pontificum  corpora,  non  tantum  tft»  »  »       ^  ^^  .  ^^  hodiesubaramaxim  himu 

AderitU/  i                                                '"*'  rr  ',,  ,,„„;„„  ,,.,■.  tyimiM  in  ProprioSanctorumejus. 

sepultafuisse,  ante    retulerat,  htc  destgnata  voluent  ^  ^/^^.  jr»ial  ^TiflorJ«  Ciwn«lafi0fti«|Nir.  2  i»n.  | 

<-"/'«*-                                                                .  deScriploribus  rerum    Italicarum  pag,  SMelseqq.in 

23  Ad  fl«Mi  totfM,  «*•_»                                '  V//„   s    7'.w„,  ?«*  rnwria  «l  4*fltfJo  ffftMi 

monetBacchtnius,  deesseinscriptionem.  Perusse  eam, 


Secuk  10  in 
cccksia  s 
Probi 


ta 


inven. 


nntf, 


,  nminii/or. 


mmtil  meideo  magis,  ,  "  """llL    ""   "°" 

lateatmen    \m  in  n  '"'w~ 

nrlli:,  insmptio:  pr<  Ulud  pandam, 

fuvata •  Bacchiniiad  eademverba   Observattonem. 

E(  I.imc  fabella  de  S.  Eleucadii  corporea  Constan- 
tino  Magno  Ticinum  ad  D.  Michaelis  translato 
,,,.,  Cum  Maximianus  laudetur,  quod  corpus 
B.  Probi  cum  caateris  sanctorum  pontificum  corpo- 
tatibus  eondiverit,  et  bene  locaverit,  et 
m  fn        ;  "  B.  Probi  el  lii    et 

Caloceri  effigies  appo  uerit.  Agnello  ignota  qurvis 
alia  Eleucadii  translatio,  ml  »teta 

raa  si  re  minime  omi 

bic  loqui.  Non  animus  de   novo  in 

item  dict#translationis,  de  qva  videripotest  Hens* 
clieniusnoster  ad  di<        n   Februarii:  at   non   i 

robu)  habeant  vedo   Agnclliana   ad    difflandam 

cai  Bacchinius,  fabellam  :  ut  robur   ha- 

ierent,  ileberet  ea  iu  concladi  posse,   inter  corpora,    a 

Maximiano  elevata,  am  corpusS.  Eleuchadii, 

sed  nec  video,  qua  via  id  fien  queat, 

-2'i   a„  ;   ■  ■  i.  /'.      .  deque   ele- 

ne  corpomm  tum  ejusdem  S.  Probi,  tum  aliorum 
sanctorumepiscoporum,  qui  ineadem  sepulti  fuerant; 
tedin  ea  sepultusnonfuitS.  Eleuchadius,  ut  testalur 
Agnellus  ipse  in  Eleuchadio,  inquiens:  Sepultus  est 
exti-;i  mui  is,  ubi  iifque  hodie  ad  laudemest 

nominis  ejus  ecclesia  sadificata  et  Deo  conseci-ata. 


Ruvennatis,  quaeque  idcircoprimosuspensum  metenuit, 
I  erel/ar qvipp*  :l'  ""'"  Spicilegio  S.  Petri  Du- 

iniltlll  sn  iii"  de  Elem  hadio  obtrusus  nobis  estpro  VitaS, 
Aderiti,  i7a  hic  simile quidlalitaret.  Eapropter  perlegi 
integram\et  initium  quidem  ejus,  facta  collatione,  mox 
comperi  non  esse  aliud,  quam  ipsummet  AgnellVde  S,  E 
Probo elogium.  seu  Vitst compendium  :  reliqua  veroab 
homine  sincero  et  recto  profecta  esse,  credere  me  coegit 
scribendi  ratio.  Specimen  habesin  oerbisejus  num.  19 
recitatis,  ubi  ait,  nolle  se  offirmare  de  corporibus  SS\ 
.,,«,  et  Caloceri,  quod  autumabant  alii;  qua  inre 
sniptores  prssertim  rernm  pairiarumnon  semperadeo 
scrupulosisunt. 

2G  Nomcn  suum  non prodil  audor,  sedsecanoni- 
CUm   fuisse  et  corporum  inventioni   adstitisse,  sat  clare 
significat.  hucubratio  ejus  propne  spectai  ad  Acta  S. 
Probi,   iUuslranda   die*z  Novembris  ;  quoniam  lamen 
magmm  n,   ea  partem  habet  S.  Aderitus,  syt 
ri;r   sulficial  ad  inventionis  et   translalionis  notitiam, 
exhibeo,immixtis  htncindeipsiusmel  veibis.  Rem  per- 
ac[am  aitncurante  Petro  juniore  quarlo archiepiscopo 
nnate.quem  postea  nonoT\\ensemnuncvpattet  di 
auosicsmbit  Rubeus  lib.  5  Histor.  Ravenn.  ad  an- 
num  023  :  In  Constantini  locum  Petrus  Bononiensis 
suificitur,    qui    appellatur  in  tabulis   hoc   modo  : 
aPetrusservusservorum  Dei,  divina  gratiaarchie- 
,  piscopus  quartus,  junior,  pollens.»   Domo  Bono- 
niensis  fuit,  et  si  superiores  boc  nomine  arcliiepi- 


\it  seribli  t(- 
Uis  ocvlatta 


IT^Fsli^i»»^'^   translatus     scopos  repetamus,  quintus   ™°^^J^ 
faitadecclesiam  S.  Probif  Idnullibi  dixii  dgnelius,     autem  is  cathedram    ^vennatem    to$     *™  »; 

\xerittusqm  n :inventusesttnecdi  ere     occupavitque  usq  ue  adWO,  quo  sponte  «"™« 

chinius,  ne  argumentum,  quo  utitur  adversus     que  inlra   iilud   temporis  spalium,  etrca  a 
Ticinenses,  retorqueatut  inipsum.  Attinquis,  si  cor-     pe963,  ul  »^iilii«"i^i»Pndj?M^"w 
pusS.  Eleuchadii  noneratin  ecclesia  S.  Probi,   quid     rii  juxta   anonymum  nMtrmn   aliquanti  t 
causa  fuit,cui  eidem  ecclesis  prseftxa  et  a   S.    MaxU     pene  ordinibus   clen  ad  rem  exsequenaamp< 

omatafueril  effigies  Eleuchadii  polius,  quam  quos  inter et  ipsifuit,  ui  hquetex  sequen  i  .  ^. 
XAmiiautalteriusibidemsepultiepiscopifRespondeo,  "21  Ad  ea.ndem  autem,  ""/"".  jain  b\.gnilllUS, 
velex  hoc  capUe  dubitare  me,  aninverbis  Agnellianis  beati  Probi  ecclesiam  devotissime  quuro  ^^ ut 
non  lateat  mendum;  an,  inquam,  iis  inlntsum  non  sit     preces  humo prostrati,  li.ultas  Donnno  °  fo'ret 

nomen  Eleuchadii  pro  nomine  Aderiti.  Dubium  augent     dignaretur  complere,  si   sibi  libitum  nos  iduSj 

pleraque  ante  relata.  Aderitus  jua;/fl  Agnelli  relatio-  votum.  Erecti  tamen  multa  mter  nos  c s 
nem  ibidemomniumprimus  sepultusfuit,  lumCalocents,  quid  gerendum  esset  de  tam  tremen(°  ^g^^uma- 
dein  Probus,  qui  ecclesiam  erexii  verisimilUer  ex  reve*  rantes,  ubi  sacrum(«S.  Proot)  corpusj  ,Qrm  ,,d 
reniia,  qua  in  ipso  ferebatur.  Postea  Maximianus  tum.  Tum  interjectis  nonnuliis,  qut bus  st ^  ^ailt 
eeclestam  instauravii  veldenovo  construxii  ei  amplia*  reperiendum  tlusaurum  conatus  expont  t  terinUin 
vit,  appositis  tribus  Sanctorum  effigiebus.  Quorum  circumquaque  ..  circa  aram  lo  ic  •  »  aitare 
Sanctonimf  Sane  Probi  primi  fundatoris,  et,  quse  mea  lapidem  percutiens,  exiguum  laten  e  amCUBi 
conjectura  esf,  duorum,  in  quorum  gratiam  erexerat  foraraenaperuit  arca.Quo  viso,  al  ain»  ,jmoVinlUs, 
Probus  ecclesiam,  Aderiti  et  Caloceri,  quosque  postea     sacerdotibus  quibusdam  renitentibus»  c0\uni- 

jtuta  testinwnium  anonymiin  Vita   S.   Probi  popuiut     magno   lastantes   gaudio.   lnienorem  sUStuli- 

venerabatur,  ut  vensrabilem  Probum.  Seculo  deeimo,  bellis  quibus  roensa  fulciebatur,  a^  m  noIDina 
sicut  ex  sequentibus  videbitur,  eubaraecclesiaeS.Probi  mus  :  acl  arcaa  operimentum,  Sano w  .  ^  qui 
reperta  sunt  tria  Sanctorum  corpora  sine  inscriptione  invocantes,  devenimus....  ^ernU°._6rttntvas^ 
autnominum  indicio ; credila  sunt  corpora  SS.   Probt,      aderant,   intro   vultu  aspicientes,   vi  e  ^.^ 

Aderiti  et  Caloceri,  Quadecausaf  faUatmeconjectura,     neura,jam  in  inferiori   parte   in   a  iqu 


trtacorpon 

,  ■  a.i.  mtf 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  377 

.    prae  vetustate  consumptura,    superiore  tamen  inte-  cura  ipso   praesule,    ut  praedixiraus,   obviam    venit  D 

rrrum.  Quod  apertum,  tria  ibi  huinata  cernunt  cor-  nobis.  Tunc  quidam  infirraitate  arctatus.quam  me-       AU. 

pora  Sanctorum,  duo  simul,  tertium  ligni  interpo-  dici  maniara  vocant,    durn   Sanctorura  corpora  ad 

gitione    sequcstratum.    Inter  se  quoque    innumera  Ursianam  gestarentur  ecclesiam,  a  suis  filiis  valde 

aeitantes,  quia  nihil  adnotationis  vel  inscriptionis  furibundus  ipse  est  delatus,  quos,  ut  ei  erat  possi- 

repererunt,    qui   essent,    quove   nuncuparentur  in  bile,  vorare  morsu  nitebatur  :    sic  tamen  coactus 

seculo.dum  adviverent,  nomine.  usque  ad   praefatara  ecclesiam  cura  eisdera  est  per- 

28/Estimabanttamen,  quiaderant,  sequestratum  ductus,  istisque  ac  tribus   prioribus    multa   vi  est 

dtur       beatum   fore  Proburn,  unitos  sanctos  Aderitum  et  suppositus  ;  quamquam  non  illico,  suo  praepediente 

ftaiulataqu*     Calocerum.   Summa   igitur   cum  devotioue  Sancto-  delicto,  esset  a  languore  ereptus,    tamen   non  diu 

navennam,  rum  corpora  ex  arca  sustulerunt  cum  ligneo  vase.  illoruin  precibus  protelatum  est  temrus,  quod  sani- 
Ibi  aliquanta  reliquerunt  ex  Beatorum  cadaveribus 
ob  illorum  commemorationem.  Lintearaina  circura 
vas  cupitumque  thesaurum  diligenter,  ut  compete- 
bat,  nectentes  institis  reposuerunt  omnia  super 
sedem  antistitis.   Postpauca  refertduo  miracula,  qui- 


AICTORB 
J.   P, 


tati  esset  redditus  ;  quem  nos  satis  raodestum  post- 
modura  ac  devotum  ad  praedictorum  corpora  San- 
ctorum  supplicantem  vidimus. 

30  Hunc  quoque,  si  bene  valeret,  percunctati  su- 
raus  :  ita  se,  reponebat,  Sanctorura,    non  suo   rae-   c"m  ahis 

oumuue  m 


seuem  »«»••»••■ ' ..,_.-_—...  .  -,  .  .  quuiuue  tn 

bus  corporumsdnctiiatemmamfeslare  dignata  estdivina     nt<»,  prece,    verecunda   facie,  Deo  tavente,   sanum  metropouta- 

r». .-. v.  r„ii   /•/»}«    «.»»>    mancan,  uolionuniihuc       o«co     nf    nihil    Hp    nr*»fpriti    Inmtrnnr  is   imbecillitate    na  ecclesia  : 


oc  deposita 

tul  nlliui 

ipsts  dicaio 


bonitas.  Primum  fuit  coeli  per  mensem  vehementibus 
imbribus   infesti,  mox   ut  elata  sunl  corpora,  secuta 
serenitas  ;  alterum  homini  valida  febre  correpto,  restU 
tuta  sanitas  ad  attactum   sellx   gestatorix.   Exponit 
deinde,quo  ordine  ac  modo  Ravennam  delata  sint  sacra 
Upsana,  quanto  gaudio,  apparatu  ei  pompa  abarchiepi- 
B  scopo  univcrsoquepopulo  excepla   sint    depositaque  in 
metropolilana  ecclesia,    itbi  novis  ccsperunt   beneficiis 
clarere.  Quanti  vero,  inquit,  a  febribus,  quantique  ab 
adversis  corporis  languoribus  eorum  precibus  sani- 
tati  sunt  restituti,  eloqui  non  valemus  ;  duo  specia- 
tim  memorat,   allerum     collatum    suo    consanguineo, 
qui,  violenta  febri  laborans,  firmafide  acceSsit  ad  eccle- 
siam  et  construendo  SanctU  mausoleo  operam  contulit, 
maloque  liberatus  est ;  alterum  sibi,  dumamissum  pene 
auditum  ad  ipsorum  invocationem  recuperavit  integrum. 
_.!>  Tertio  autem.  rursus  sunt  ipsius  verba,  Martii 
Nonas  illorum  felicissiino  pro  honore  a  Bononiease 
praesule   (Petro  nempe,  de  quo  num.  26   dedicatum 
est   studiosissime  perfectequealtare,  ubi  eorura  suf- 


esse,  ut  nihil  de   praeteriti  languoris  imbecillitate  na  eccksia ; 

sentiret.  Horum  sed  denique  quinque   corpora  San- 

ctorum  nondumcondita  sunt  hurao.  Adhuc  enira  sin- 

done   manent  super  quamdam    camerara   involuta 

ecclesiae  subter  testudine.  Corpora  lixc,  ut  ante  inri- 

nuavit  auctor,  credita  tuncsuntaiquehodiedum  credun- 

lur  esseSS.  Proculi,  Dalhi,  Liberii,  AgapM  ti  Mar-  e 

cellini,  pontificum  Ravennatium  ;  cui  sententia  eatt 

uus  adslipulatur  Agnellus,  quatenus  asserit,  quod  suo 

quoque  tempore  in  ecclesia  B.  Proin  dicerentui  sepvUi 

quatuor  posteriores,   ut  videre  esl  in  singulorum  npud 

ipsum  elogiis  :de  primo,  Procuk  nimirum,  saltem  du- 

bital,  aiens  :  Ambiguitas   raihi  est,    utrum  in  basi- 

lica  B.  Probi  sit  conditus  ;  an  in  sancti  Eleucadii 

COIlfeSSOris.  ubideSancto 

31  Haecdequinque   corporum  inventione  et  trans*  nostro /it  offl- 
lationepaulo  lalius deduxi,  quiatsiforte  falsi  fuissent  it,  ciUm  duptex. 
qui,  referente  anomjmo,  autumarunt,  inter  tria  prt- 
mum  reperta  fuissecorpus  S.kteritittumsaltem  veri- 
simiUime  existimari  posset,  fuisse   unum   ex  quinque 


eSt    SlUUIOSI-SIHie  peiicuc^cana.c,  __.  -~. .  ■  ■-#;„*    <?„,,. 

fracia  suppliciter  ab  omnibus  cernua  exposcuntur     postermmventts.Nam  m  ecclestaS.  Protn  alios  *an 

llu»         ,F  ..  ...         ...      _.....-...  ..„.-., nc  „<n„*  .„/  Amwli  tcmnora  tumulalos 


mente.  Haud  ita  diu  post  divina  relatione,  ut  narrat 
idem  anonymus,  intellectum  est,  alia  insuper  quinque 
Sanctorumcorpora  quiesceretn  eadem  GlassensiS.  Probi 
ecclesia  ;  quapropter  missi  sunt  ab archiepiscopo,  quiet 
,n  isla  inquirerent  /Quae  strenueinquirentes  in  prae- 


ctos  aui  episcopos  usque  ad  Agnelli  tempora  tumutatos 
non  lego,  praeter  unum  forte  Petrum  Seniorem,  qui 
in  arca  magna  saxea  positus  fuit,  sed,  dum  scnbecet 
Agnellus,  si  modo  hujus  verba  recle  intelligam,  alio 
translatus  fuerat.   Quiescunl  porro  hodiedum  memorata 


/»  /.s-ni  i»7«/;rrcH/  /yuae  screnueim  uiichico  m  Pi«        •••- -    .  -  ,  mnTima 

dicta    aapin*   beati  Probi  a,de,  duo  multo  tandem  octo  Sanctorum  ^^JZTu^e^eToT. 

sudore  sepulcra  repererunt.  diversoque  cum  studio  *******   -',„,.  e     '^     "•;.,,  ^ 

latentia.    ingeniose.ue    aperta.  el  in  altero  horum  lum    ul  mnrubm  -r™;  '';"'",,,,:;. 

tria,   in  .Itero  duo    lmmata  videre  oorpora.  H«e  Of[im  «*~r****2; ?£££  w£u, 

uutemexligneia,  quiaadmodum  vetusta,  erant,  cap-  dum  P7f%a*"««S 

sis  abstrahentes,  et  in  sindone  condientes,   Raven-  pvMr  lectwnem  '.,  f*»    "   ''  '     „     „„,„„. 

nam  detulerunt  multis  cum  hymnta,  magno  gaadio  guatn  prc  Sanct «•  ~    ,,;""',',/;,,  ll0_ 

DE  SS.  FLORENTINO  ET  HILARIO 

AC  FORTE  APHRODISIO  MM. 

PSEUDUNI    1N    ^DUIS 

COMMENTARIUS  PR.EV1US. 


}.  1.  Memoria  in  Fa.stisj  palaestra  martyrii. 


PoriTF 
Sfl1  LOJU 
v""» "  iohus 
>!ur"<tt„t  \n 
"^ron.jmi,,. 

niij 


/       /  Mariurologiorum  apographis   locus  iste 

n.annque-  dc  eanclis   Ui  Martyrifus  CFIo-  qua m  m  „»„„,  Umporum icriptoribu*  acce- 

Irentinum  lemper  intelUge  oc  Hilanum,  nam  <.<r»y  '     ,    „,„  „„„  eorumdem  i«m  atiorum 

,„,„,  Apbrodisiu,n  junterim  ^M^  StoSUri  i**«*«-*"  '  «"**  •'""• 

^    bo)  <t  ex,  tpias  mortem  pro  (<■><■  obitam  <    <  «l-  /aar  j      j  fo/;„(,         „„„ 

hi^tS  JLtJ  mt.  «I  aHfPcultatibu,  imphcata  <■  «   <       '  .  ,  „„„,  „u  ,,„„,„„„,. 

alia  tamen  majoribu,  quam  aiia.  Prima  cantrovarm  i<«n<     j  .       I  ^  ^.  ,„„.,„,„,.„  ,,„, 

;.„ nusrtyrUreqnca.iaqueariaeetexd^nitaU.  «ma,  «a  aectan,       l  4g        „„,,„. 

Stptembris  T.  VII- 


Q 


j.  P. 


378 


DE  SS.  FLORENT.NO  ET  H1LARI0  ETC.  MM. 


AUCTORE 
i.  P. 


Adone  imro, 


k  •    „.,„«,   vpm  latius  exvonamus,  huc 

A  mer,,:  ,uveru,  F«»,«.«         fiimlm  ',„   ^dprn 

tratutuKHt,   qu>    ''',/'"'''','„,,,  Ftorenrini.ro. 
mrtyrologiU.tovB»™ »       :'^duiE    civiw„ 

natalis  sancti  Florent.m ;  An ;  rio 

tate  natalis  Flo,—      C W .,  »  ^^ 

Augustoduno   cvt        «**  ^  C(),,,,„.„si 

Firmi.  Potorwn     »■                '  ^  „„„,,. 

«*— *?  s ',,,,„  „ * >"«•*«* 

»w  T2      - ' "'"""""' '"'"",  T, 

co"'"  ":       „,»—  ' '"■ "'"""" ""'"'' 

'"<»""""     ",F^  ;,!(;,'« W*    V* 

!Z5^«5S5^ ;"r""""~ 

n*-p»*« '"""/; ":,„„,■.«/ 

'"" **»  rr; j ;„;:; :  ::; • « <«*- 

"''■''' '■"'"";"„;„„„,,„„/ ■■■,./„■ mss- 

~^*£S2  L - -«*•-. 

•'""""'; ';,  '„„,„,„ »»«,  -'  •>'' " 

H  vl «I tus  est.  Eumtn  finem 

*SZequentema tfH «  «■  " "«•  f oto 

„v,.J—  lu    territorioAuguBtud^ensipa- 

•  Lum  raartyrum   Florentim  et  Hilarn,  qui 

ram  darent,  et  jejuniis  et  orationibus  atque  elee- 
l,v  i-n  enuVnt.  tandem  temptisunt,  pr*ci- 
pi  Croco  rege  Wandalorum,  qui  Galliam  vasta- 
Ct  atqueprcffideChristi  per  ons  contusionem, 
•  J  f  elm^ffrac^ 
cationem  capitali  sententia  punmntur  v  Kal.  Octo- 

br        At    SolleHus    in    Pr*fatione    ad    L dum 

cav'zart  2contendiL,codicemMabilU>nianumnonesse 
Jreacpure  Adonianum,  cum  longtsstme  discrepct  ab- 
edUise  M8S  AdonianiMarlyrologiiapographis,  Inte- 
riMadMabillonii  sententiam  accessii  DomintcusGeor- 

,, n perel iationibus  iltustmo  Roswey 

Zno    w •  «W  addiemwn  Septembrts  eamdem, 

QUam.Mabillonius  dederat  annunlial m,  textut  sub- 

r  Ltea    tribus  Adonianis  i  verum  licet  injl- 

ciari   nolimus,hossimUesquecodices  vetustate  sua 
commendabiles,    hactenus  persuasum    nobts   non  est, 
squales  esse  puritate  el  auctontate  cum  codtctbus  Mo- 

ndri  el  Rosweydi. 

$Ad  Usuardum  quod  spectat,tam  generaltt  e»t  in 
omnibut    apographis  utriusque  Sancii  commemoratto, 
,„  merito  dubilare   nemo  queat,  quin  \ps\  sit  propna. 
genuina  oc  pura  his  verbis    concepta  est  apud 
Solh irium  :  Castro  Pseuduno  sancti  Florentini,    qui 
ana  ,.mil    beato  Hilario   post   abscisionem  lingu» 
eladio  iussus  e^t  fenn.  Ambos  quoque  annunliatAn- 
„,„,S1,    Martyrologium  apud    Martenium    tom. 
Coltecttonis  amplissimse  hac  phrasi:  Intemtono  Au- 
gustidunensinassioSS.FlorentinietHilarii.  Solum 
denuo   Florentinum,  el  corrupto  qutdem  nomine,  re- 
feri   Hagiologium  Franco-  Gallicum   Castro  Seuduno 
sancti  Florentii  martyris:  Mitto   recentiores  Fastos, 
in  qmbus  constanter   Florentino  conjungitur  Hilarius, 
mque    annuntiationes    passim    profluxerunt    ex 
■    Usuardinis  apographis,  ei  hinc  supra  memorata   con- 
troversia  de  locomartyni,    ad  quam  redeo.  Usuardus, 
ui  u-/  huncdiem  ostendit Sollerius ex  optimis  codicibus 
Pratensi,   Hertniensi,  Tcmacensi,  Rosweydi  ei  Gre- 
itscripseral  Castro  Pseuduno  :  verumcum  regionem 
Vel  provinaam  non  expressmet,  posleri,  quibus  locu* 


Passos  non 
tHt  Stduni 
™  VaikHa, 


E 


Florentini 

et  Ihlnni 

Ifi  i  ntardo 
§t  alilt  i  '" 
tur. 


lus  erat    nec  ad  manus  erant  Hieronymiana  aliave 

lLera  mon'umenta,unde  eju*  situm  late  saltem  depre- 

Znderentt  primum  Seudunum,  deinde  Sedunum  scrip. 

<rnllt   ei  sicpaulatim  invaluit  opinio,  desigriari   Se- 

dunum,  GallisSion,  Germanis Sitten,  urbem  Vallesix 

^rihnc   mam    primus,  ni  fallar,    iniii    Sigebertus 
Oemblacensis^uctorsecuUTiet^inChronico.typU 
mlQat0  per Mirmm,  ubi  ad  annum  VI I  Sanclosno- 
stroi  Sedunenses  appellai  ;  quamquam  fortasse  hujus- 
mdi  appellatio  adscribi  debeat   librams.   Eamdem 
muefunt  Petrus  de  Natalibus  in  Catalogo  Sanctorum 
editionis  anni  1493,  Muneratus,  Belinus,  et  Molanus 
in  editionibus   Usuardini  Martyrologh,    Galesimus  et 
(lln     nuiSanctos    Seduno  vel  Castro    Seduno    attri- 
'     quorumquelectionemetiamretinuitEminenlissi- 
ms  Barmiutin  Romano  hodiernoj Sedum  in  Gallia 
sancti  Florentini  martyris,  qui  una  cum  beato  Hila- 
rio   post    abscissionem      linguae   jussus  est    gladio 
feriri.  Saussayus    vero  ut  omnedubium   lolleret,  ad 
jecitnomen  fluvii,  ad  quem  situm  estSedunum  Valle- 
s, ,     Eodem  die    Castro   Seduno  ad  Rhodanum  ei 
Postremum  hoc  observo,  quia,licei  hic  recenstu  auc- 
tores  martyrii  palzstram  statuantSeduni,  mde  certum 
mn  Ht   anomnesintellexerintSedunum  Valksts 
Verotocum  Galli*   ab  illo  diversum.  Exemplumhai 
mw  in    Maurolico,  qui   qtddem  cumalns   aedunura 
ScHpsit,nectamenVaUe8i*civitatemdesignatamvolut>, 

utpatet   exhodiernaejus  annuntiatt i:  Castro  Se- 

duno    prope    Augustodunum    sanctorum    Floreniu 
7tm*Ti\etc.Similed(ibiumformari  nequttdesm 
tnribus   Helvelise  aut    Vallesiz,    nominatm   hau- 

:::JL ».*^.a*  i^^; 

,,„„,  Henrico  Murer  in  Helvetia  sancta  pag.  18.. 
Tiebastiano  Briguet  in  Vallesia  ^na^ 
cap.Z:iiquippe,  quod  minns  mtrum  est   cumd* 

six  martyrii  palxstram  collocant.    Verumnthtlaff* 

titcum   hactenusrecitatis   vetustts  ^^f^u 
quibu8  pame  omnibus  me-morantur   SanatinJE 
Ml  in    Augustodunensi    territono,  quod  pattem 
catus  Burgundis  constituit. 

SMabill* ,qui  hanc  rnatenamoperose  r 

ctavitS*cAparte*Aci r^i?S 

rius  Acta   martyrti,  m  qutbus  legitu  ,   _  ior 

dumW lali  inGalliasm rM^^?J 

rumnonlongeUtumseupagumDus^^^^ 

habitasse,   etpostpavca  stt  pergtturi   ranaem ij 

venit,  ubi   tunc  B.    Florentmus,    in   coiie^ i 
justiti:e   virumH.lanumhabens.vntut 
to\>*t,Demumfusenanatur,quopactoetdem 

jussns,  eum  socio  Hilano  passus,  m  eodemqu 

septtltus  fuent.  Hinc    c iudit   **»»£]& 

locus.  ubi  necem  passi  sunt,  eratinft        ^     vl,l- 
rum,  et  quidem  non  longe  a  pago  Dusmens, 
go  le  Duesmois,  qui  Alesiensi  conternunu,      ^ 
ni,,ne  loco  vocabulum  erat  Pseudumun        n 

num,   utihactenuscredil t   ^gji 

diligentem  in  loci  situm  inqutstttonem,  non 
ait%uin  Pseudunum«(  vicus  **"»«"££ patur. 
cesis,    qui  hodiedum  indigenis   Semonc   n     ^^ 
Raliones  ejusafferam  etiam  inferius,  et  <i 

natur,  propntium.  Mnrturi\  /"" 

SCeterum  auctontatem  pro  statuendamar^nj^ 
Ixstra  in  territorio  Augustodunensitamy  ^ 
certam  censueruni  critici,  oui  post  Mabtuo  ?^ 
qusstionem  dmusserunt,  ftutnarttus  m  SolUriuS  in 
secutionis  Wandalicx  pag.   40(J  el  se q.,  {   nill . 

Observatione  ad  diem  xxvn  Seplembrts  eau    ^mm 
dinx,  aliique,  ut  non  invenerim,  q"1  ea  0})pu. 


sed  fseudu- 
duit, 


tt  oppo^ 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


379 


A  oppu(inare  vel  (ulversam  propngnare  tentuverit,  pr*ter  S.Innocentii   Pap.v   martyris  ;  alne    verbum  quidem    D 

unum  Sebastianum  Briguet   in  Vallesia  Christiana,  unum   reperi,  qun   memoretur    Vallesia,    Sedunum, 

fypisSedunensibusvulgataannoilte.  hitaque  Sec-  Octodurum,    Florentinus    aut  Hilarius.    Idem  con-       A\™1** 

Hone  2  cap.  2  primum  juxta  communiorem  ante  opi-  tigit   consulenti     Gaulterium    pag.     380    et   381, 

nionemSeduni  Valksim  passos  me Sanctosaffirmat  ;  ubi  pertractat  ille   ret  quidem    peractas  secuh  5,  ted 

deinde observai  sequentia:  Sunt  qui  Florentinum  cum  omnino   diversas  a  prxsenti  materia.  Suspicabar  pri- 

Hylario    dieunt,  incolatu  non  brevi  versatum  quo-  mum,  oriri    id  forte  ex   eo,  quod  diversa    mihi    esset 

que  esse  in  Burpundiae  civitate  Pseudin,  nunc  Se-  Operis  editio,  et  eapropter  seculum   idem    discutiens, 

mont  dicta,  dicecesis   Augustodunensis  ;  captos  au-  incidi  in  paginas 356  et  357,  quas   a    Brigueto   assi- 

tem  esse  a  barbaris  Galliara  Celticam  populantibus,  gnatas  existimavi  :quia  pag.  356  col.  1  de  Summis 

et  pro  confessione    Jesu  Christi    occubuisse  xxvn  Pontificibus  referuntm  gesta  S.  lnnocenlii  Papse,   et 

Septembris.    quorum    reliqime  translatae  sint  anno  pag.  357  col.  I  de  imperatoribus  gesta  Honorii  im- 

dccclv  ad    abbatiam  d'Aine  Lugduncnsis  dicecesis.  peratom  quibiu  regnantibus,  juxta  multos martyrium 

Interim    eorum  locum  cruentae    necis  fuisse   ad  S.  subieruni  SS.  Florentinus  et  Hilarius  :  verum  neque 

Petrum    Clagiarum  (ita    verisimiliter  indigitat  locum  hic   ulla  Sanctorum    illorum  aui  martyrii   palxstra 

Sedunensis  civitatis,   ubi  exstat  eliam  nunc  ecclesia  S.  memoria.  Itaque  cum  nihil  uspiam  se  prodat,quodpa~ 

Petro  apostolo   surra )  perpetua  fert  Vallensium  tra-  trocinetur    Sedunensium  tradilioni  et  Annalibus,    uel 

ditio  et  Annales  sacri.  Caute  tublicet  laudatus  auctar,  dubiam   factat  sentenliam pra   JEduissen  Augustodu~ 

quinam  sint  illi   adversarii  sui,  et  qua  quantave  auclo-  nensi   temitorio,  restat,    ut,  qua  parte  dicti   terrii 

ritate  nitatur  eorum  asserlio.  Pseudunum  situm  esse  credant  scriptores  Galli,propo- 

7  Eo  scilicet  rediguntur,   qui  nimio  pairt  e  amore  namus. 
opinionis         abripise  sinunt.    Dum  nihil  est,  quod  opponatur  testi-         10  Mabillonius   Saec.  4  purt.  2   Actqrum    Sancto- 

moniis  et  argumentis   sotidissimis ;  hsc  quasi  levioris  rum  Ord.  S.  Benedicti    locutn    a   se    certo  deteclum 

B  momentinegUguntacprsetereunt,moxquetransiliuntad  arbitratur :  Multis  bac  de  re,  inquitpag.  V.I3,    lit-  j",^"^ 

traditiones   suas,   non  raro   ex  mevis  conjecturis,  ali-  teris  ultro  citroque  missis,  tandem  consului  venera-  ^ 

quando  etiam   ex  erroribus  natas ;  ac  denique  rem  con-  bilemvirum  D.  C.    Broccotum,  Queminiaci   eccle- 

fectam  cupiunt,   modo  citent  privatos  Annales,  quorum  si<e  in   pago   Dusmensi  rectorem,  ejusdemquepagi 

nec  aelas  nota  est  nec  auctoritas,  quique  ssepe  non  alio  archipresbyterum  :    ex   cujus  litteris  deraum  intel- 

fundamento   suffulti   sunt,  quam  iis  ipsis  tradilionibus.  lexi,  in   parceciali  ecclesia  vici,  qui  vernacule  Bre- 

lamen  omni   auctoritate  extranea  destitutus  videre*  mur  appellatur,  adservaricaput  S.  Florentini  mar- 

andatus  Briguelus,  verbis  citatis  mox  ista  subne-  tyris,  qui    uno  fere  abhinc  lapide  martyrio  affectua 

xuit  :  Adon  In    Martyrolog.  ;  Ribadeneira  tom.  2  in  fuisse  traditur  ab  indigenis  ,  eo  scilicet  in  loco,  ubi 

Vita  S.  Innocentii  29  Julii ;  Jacob.  Gauthier  *Saec.  hodie    quoque   annosa  et  arida  quercus  signi  vice 

v,400col.  i  pag.  380:  item  column.  Imperat.  pag.  .  ostenditur.  Porro  angusta  valle,  quam  Sequana  ir- 

381.   Ado    Florentium  norainat :   v  Kal.  Oct.  in  rigat,      interjecta,    situm  esse  vicum  adverso  colli 

CastroSi  n  soapudGuillimannum  I.  4  c.  3;  Casp.  impositnm,  vocabulo  Semont,  quo  nomine  Pseudu- 

g.  1.  1  c.  2a.  9,  Petr.    de  Natal.   etc  Hxal-  nura  significari,   nullatenus   dubito.  Isenim    locus, 
la,  sednequaquam  certeidonea  ad  confirmandam    tra-     ut  et  vicus   Brerour,  exstat  in  dicecesi  iEduensi  et 

dnionem.  pondusve  afferendum  Annalibus  num.  prxce-  quidem  in  Dusmens.  pago  :  et  ex  Pseuduno  factura 

dente  allegatis  Prim0  vocaluilum  Pseumonl  nara  dunumapud  ve- 

SNamgenuinumAdonis  Martyrotogium,  ut  num.  teres  Gallos  montem  significabat  tum  Seumont   ac 

enta       2  dictum  esL  Sanctos  nostros  non  habet.  Demus  tamen,     tandem  Semont  Hic  locus  eastn  nomine(quod  sohs 

Moni  iam    em  annmtiati,mmt  Hv$  hreviorem     urbibus    atque  oppidis  munitis  veteres   tnbuebant) 

illam,  quam  reprobarunl  Mosander  el  Rosweydus  ;  aliquando  insignitus.  nunc  ra  exiguum  viculum,  qui 
v/r  longiorms  quam  utvere  Adonianam  produxerunt  bis  duodena  tuguna  vix  capit,  redactusest,  pen- 
Mabillonins  ac  Georgius;  frustra  eo  recurret  Brigue-     detque  e  vicina  parneu  oppiduli  S.  Marci.  In  sub- 

tus:cum  brevin   neque  locum  neque  regionemmartyrii  jecta  denique  pianitte,   bequana  aquis  imgua.  me- 

exprimat  .  / tior  vero  Castrum  Pseudunum  assignet,     dio  Pseudunum  interac  Bremur   mtervaUo    adhuc 

C  m  Augustodunensi  territorio.  Imo,  inquiu  Ad m     Buperesi  veternosa  illa  quercus,  supenus  m  ato 


volo,  citatnm  a  Guillimanno,  ubi  legilur  Florentius 
cumHilario  martyrio  coronatus  Castro  Seduno.  Res~ 
o  :  Si  adderetur  in  Vallesia  vet  quid  simile,  tum 
!  He  operse  pretium  foret  inquirere  in  valorem  codicis 
aGuitlimanno  a'lhibiti,  et  an  unus  is  prseferendus  sit 
aliis  hactenus  productis  veterum  Faslorum  apographis, 
discutere:  verum  cum  hujusmodi  nihit  addativr,  co- 
dex  iste,   etiam   in  S.  Florentini    nomine  mendosus, 


quse  S.  Florentini  nomen  retinet  a  loco   passionis.   F 
Eo  religionis  causa  caput  S.  Florentini deferre  so« 
lent    Brevis    muri   incolce    ad  pluviam     impetran- 


dam. 


11    ffanc   Mabillonii    sententiam  cum  aliis  ado- 

ium   Castellanus  in   Martyrologio   univer-  ten(enttm 


ptarat  prtmt 

saiiad  diemWiiSeptembris,  Sanctos  noslrosp 
em  notans  Gallice  '  a  Semont;  Latine  vero  ad   mar- 
, ,  .,„  •  Pconduni    Sed  eam  postmodum  deseruit  in  <■<>- 

"'  —  '"/-  VOtest dmemeor Fastomm,     ginem.  P -u        •  V  ^    ^ ( 

m   quibut  Sedunun,   legitur  non  addita  regtone,    «t-     rolkw  ^     a(UlnliJxl,  Seuduni  :  ui  legitur  in 
''"••  "wdum    vetusliora  ac  mehora  monumenta  corri-     vocem  I  seuaini  c  Corbeiensis.  Tn»,  signifi. 

>»*  -  -* « -•  >'■■<"  *>  **»»  sr,nn,,i  KSS;iiS ' *- r— J 

Latalogus,   hic  a  BHgueto   in  substdtum    vocatus,  ad     catfe(  i ^^^    ged  divenum  a  Semont,  qui- 


u'Manlur 


cumdem  ordinem  referendus  est,  cum  regio  nulladesi- 
gnetur.  Tdemque  proculdubio  statnendum  de  Opeu  al- 
terius,  nobis  ignoti,  auctoris, 

9  Quemautem  infinem  idem  Briguelus  Ribadeneiram 
et  Gautherium  seu  Gaulterium  sententis  suse  patronis 
nseai  potius  quam  alios,  plane  ignoro.  Etenim 
dum  et  eos,  licel  recentiores,  consulendos  ducerem, 
"i,  si  forte  antiquum  aliquod  instrumentum  pro- 
duxusent.  examinarem,  adii  Vitas  Sanctorum  tum 
Uispanice,  tumLatine  editasa  Ribadeneira,  et  utro- 
tique.nonad    «IX,  sed  XlVIII  Julii   pervolvi  Vitam     stgmficabat  . 


cesis  Augustodunensts,  se 
aue  Gallice  dicatur  Suin;  Nam  locushicjin^ 
situs  in  Quadrigellensi  seu  Cadrellensi  tractu(en 
Charollois)  Seudunum  appellatur  inTabuhs.ut  vi- 
demus  ii.  Tractatu  MS.  Prioratuum  subjectorum 
abbatia?  S.  Genuani  Autissiodorensis.  Ha  ille.  Sane 
eatenus  mihi  pmplacel  ejus  sententia,  quod  ineare- 
currena-m  non  s,t  adanalotjiam  MabUlomi,  quaper 
conjecturam  longissime  qwsitam  ex  Paeuduno  tactum 
jirSemon,  quia  dunum  apud  veteres  GaUosmontm 
tumea.  teste    todem  Castellano,  Sc- 

mont 


AOCTORE 
J.    P 

Castellani 
sententia 


prxfertur, 


DE  SS    FLORENTINO  ET  HILARIO  ETC.  MM. 
380  Db  „•      rnnt     Uira   antiquior  et  vcrior  est?  Si  ....    utcnmquc  D 

™nnt  locus    sit,  non,  ut   asseruit    MabUlon^    collt  «  ^^o;  IMfta  ftttfe  _U/^crt«r  tod 

niont  «ocw  (fl(lrI«S^.  '"m      cpudunlim  iW  F"««    Pseudunura  juita  antc 

,  , WS    ,1.  AttI«W*>rtM»««  eptscop»  et^     „;'„„,„,„„,„,„   fui««,  Pseudunum,  »<  «„»,   ,,„•,,<._ 

MM  MS.      j «  __,  „„,„„„,  _>.    C«orj,     »';«    J        „.,J„„,„„,„,  M  purl.  «mjrtte.  Marlyre: 

btt"       !•' ,     2  «•«/«  proiifM  «'«P«»  r|,'"""s''     ,  ,,,,  •  a„n  ».«■  paUtstram  statuant  i»  «wtro 

r"""'    :r,,:               -  «*"  « '"'"'"'"'  "";m     S"  ,    no     «S  .«<-*  -  _*-«  -"'"  "'""  8- 
oMre ,_MM "»"  ■  '  ,,,,„,,_  „,««_,  ,p-...(.m      Pseu, no.  ,  ,„„„„„„,.„,  -,.,,,„, 

no»W«or.  Ferumtamen,  si  addidmet,  fortt  itaap. 
vellari  arborem,  quia,  dum  Sancti  reliquia  ad  impe* 

'  .        •  /• _   A„r.>\'untni'        lillrtl    illnin      miy._ 


ss-sc ..- aisas 


r;r;r;r^«« ■_—_—*  Sh^-^.-»* -- 

„  ,,  B«rj««-««,«W  senbtt,  •»«?»«  -"     «     '         .,,,    „„„  „,/,,,,  incote,  ■*•  <«<  «  «-  conmetuim 


fc  ,,,,,„  CIW1  sooio  Hilaro, 

i  .....  «i      , ,  c  c  . . 


xxvii   .',■„„')„''"*<''"""'   '' "'"  •         ,    „„   „„«.  miAt  plaaretemjeetura. 

^;:;,,. ,',.„«■„ //■ '"'-'"  """■  c"'r';  ci,a T-    i»  *«per««< "»"-'  "'"'•""'"' ' "  «f"J ''- 

;r„  „„  Suin  a  Charolois  <''""'"'"""  a  ^u'',„0   ,„  ^mp»»»  «  AcJ_  .««ef«rumflo«tror«m.  od  ?.,od  ,„  ,  ,„ilMum 

[oi^Augustodunensisd,-  cesis    V«  9*—*  __  ',.,,,,„„„„„  „„„  /„„««  o  CaS/W/ano.  Ph  *-  „,  „  <»«-. 

ato„/c  p«W,  Caetellani  MlMM.  „,„„,,    ,;„„rf  m   idta,  ■  M   "'''"'  **«*" 

13  Dtoi  ,„,"'»'  '"""""• '''"'"'''"'  "               rLl-  nomineiw  Dumams  pagus.  ,„  quo  «tom  «I  Smn. 


R0mlM«fiir  Dwmenst.  po$u*s,  «i^uositow  -*/  Semont. 
Textus  Mabillonianu*  hic  esi  :  Dum  rabies  Guanda-  E 
licw  persecutionis  et  insania  circuraquaque  populos 
dirissime  premeret.  et...  raaximara  partem  orbis 
denopulando  afflixisset;  tnnc  temporis  beatus  Flo- 
rentinus,  mundo  adhuc    militiam  exercens,  fimbus 


■Sli .;;'■'::;:;::;;''"',;':;:;,.:::,:':::- 

-trp::::.::::w-nr;r:::;--^  ren_. „. 

uani    Antissiodorens.s.  JV.u '""  '         ,  ^"  ^duorum,  noo  longetractum  [«»]  pagum  Dusraen- 

frw«.  ■*«««-  S'"i'""""  '  M:inusc'  f r,SB  ca-  sem  inhabitabat. B^n«ta. primo,  A, ta  tot  lom  m- 
Uphw,  al  nos  F-mni  tranamimt  U.     ms  w  [ft  ^  rtfaflM.  mn;,„.  ,,„.,.,  ,,„„„.fl/,;„ 

Lilanns  anno  mocc,  etposto.oam  desonptum  furt  r«P  ^.  ^^  ^  ^ 

ad  euradera  reraisimus.    _<~  MfM  ■'«'"«.  «""   ".  ,„„,  „„  ,,,,<„  p0li«S  slondttm  fM(,  V'""'  codtee  -, 

«„.,;„„,  „.«,t/,o  ,',•  Latina  nuneupat '     ^' Su  n  '*  m  AvMtrioioren,i.  ta  ,/«»  ,■„«  *-«*-  « '"  « 

«,„.,,,„.  ,,„„,«„,,,„•,■,'  «««*"  ;.^"  "'•;;'"  c«-«i/«n«i  ,,„!,„.  /?™»'""'"«  2, """"""  "'■''""",;;" 

<ps„,   «««.  «m«i  ""''""•  '"'"""'  """";  '„,  mioobeeur tm,  tU  m "'■"'  "'"'''"/'"""■  °'"' 

,'mlro  L ««-»«-.  _-*  •*  '',-'"■  ZZZSm  ™™ "-'  ''""''"'s  *  -1;"'""""'"'\  ''"''■ '"" ''"'"'" 

M-n «  Suih  HH-I  «5««« «««^" ^SSSTi*. 

Seduno.  C«rt«  „,  /„,/«o„'„-,„7»'"'"»   (le  PouiU*)  A« 

Unm  arehipreebyuram,    «*<««   i«ff«:Cure  de-  sa.nt 

(um„,  ,,„„', ,n/„r-""'"'"""s„'""'a,c,"'s'1    """  '"" 


curi-fw  we  «w ""  V 

MMCtt-f  "«  s«*  «entenli-s  pf//i-  obsit  quam  prosit  : 
r  ,,.,/u  inferl  Mabillonius  :  Itaque  locus, 
ubi  passi  sunt,  erat  in  finibus  .Eduorum,  et  quideni 
non  longe  a  Dusmensi  pago  :  infero  et  ego:  Ergo 
,//;„  dictum  pagum,  ergo  non  in  Semont;  is  emm  lo- 


umen  iieti  archipwbyUraM juruaa  est,    eitnta-     ^    '  ;,,,,„,  Ma;„;/onl-,7  utet  vicusBre- 

bula  geographicaQuiUei b  '  1__  -'""'-'  '"       '-     ^  r  exstat  in  d;-cesi  ^duensi  et  quidem  in  Dus- 

,,„■  „„„„,,„    B«r,«n-.<_   «   '""",""  .,;S'„,.,,!:""'  ^en^i  paSo. 


Iflttdoto  /,„///,'  recen-e-ur;  adeo  u-credam,  Sum 

etSedunounum   .-.«,  cumdewqne  locum,  tmoue» 

CKM   eumdem,    g«i    (■    "^^^^^^1^ 
Peeudunum  recte  «criWtnr,  gutgjie  pwhfnn   M 

fl/eerfl  /„/„„  Seudunum  ac  Sedunura  onpe./an 
,,,,„    ui  diclum   esi  mperius.  Uinc  icaneum 

(„;;N//;//(,  Castellani  monitum,  ikentis,  voci  Pseudum 


mensi  pago. 

16  Corruptum  autem  esse  textum  suspicor  ;quta  m  . 
nostroapographo  ex  codice  MS.  Reginx  Suecix  legitur  r„^«W_r. 
tractum  pagum  Dusinensem,  m  Chffletiano,  quocum 
m   collatum  fuit    Dussinensem ;  nno    alibi,  uf 
colligo   c.c  annotatis  in    margine    nostri    apographh 
Dussiliensem.    Verum  statue,   non  esse  corruplu 

_  - . .. ,  . ..  i  ■'  ,     (,,  i','i!'_  - 


,,;, caitdi - «' ,",■,•«"■<.'""■ «««»»  ;;,;:' ;„„;.„  „„„,„  .,/„,„„ ,„„,„•„',,  i* 


, ,/   hmque 
MabUlonU 


in  jjni "j .7 «■«-««-:/««'  «•"-  ■ .      _  , 

dunum,  u-icumgtw  d. """"  «tum   Mf  ih  Am^us.cc.u- 
nenei  tomtorto.  vera  _i.  patef-W  api-e«a.to, 

14Q(,0»MH//    /'../"''".s/'/'""'^''"''"'"""-'/"'""'' 

.  prseferendam  judicamus,  xquumest,  ut  ralio- 

;uhll/  rquasVrosuaamUi  Mabillonius,  breviter  ree- 

ponde       '"•/'/'"'"' """  ',";':'' 

m    L_IJ „    nmnlnniam      iiimiiiils     iidlllCl 


eumuuc  i./)'i(i««    »■"■•-  _«..■• 

,„, ■.  touttensmsttiCumrabiesfratidaltc* 

„„.,,„,  ete.,  tuno  temporis  beatus  FlorentmusDu,- 
raensempagura,   in  flnibus   -Eduorum  non  long 

«tttem  a-l-Mttm)  inhab  «bat, 

mnndo  adhuc  mUitiam  exercens  :    .««_  "'",' 
wj-uwl-  A«_,S«ncJtt.  ,,,•„,.',»,■■""  » 


7     \-     nisnlicere   tam  nobis,  quam    Castellano,  iraj-W«"^«""""'-"-        „/,„/,""''- 

pondeamus.    Uvspucen  >i  a-mL  tialedixit     ofhciis  misercordise  se  dedit,    /'"""/' 

:,„■,,„„' »"'"" ""'"""""""  ■ '„"'■• """"       •,„,„,„,./  ,/,,,„,,„„,/„,„„.' '•'■•' 

Sen L« -«< Psendunum,  , """:"""'":  ;;,/,„  „•,„„,,„,;.„,■  ,■..,„/„„,„„  „■"'<'„""'.•  '" 

,' ■ '•' '     '""""   ""    """"7?„^.n 2  t.         I     Fl l„ti„usincollegios,1o.,n.„n:.'v«ru,n 

hthIh  ,„  oico  BN_-  •  ' •  """"  ""'"'""  '""•  tUn'  .__,  Vl-s  virtutibus  operam   dabal  ; 

, ., ,  S to.  ■'„.  «" '  """  /"'"'"'  ""  '  P™0  esu;  ":'.',;  ZZic  eoronatus.  Indene  eerto  e '«■'■"  : 

d,  «1  „„.,./  CasUUanus,  „'„„  ..•,„•'  Mempatuennt  tUtci «I     m,        ^ r  ^.   ^  ,„  ,„ 

,uam  ,„  .„,    „,„,  ,„ca,  po»,  memoranU,,    „,„  ■■;««  rm  gJ^^~j2__-__0.  -_--  /"'-""'"  ' 

Sancti  r«Kjui_  ,to,.oran/u„,  nec  tamen  «tateitur  pnte-  '«<_  ! 

v  *  *_.       _.._._-   I-.1    i.,,,  J  i.  ifi  i  nifi/ii-ti..  rw  t» 


stramartym.  Imo.inquit,  accedit  imditiuindigenarum, 
et  arbor  inter  Scmonl  acBremur  usqnc  nunc  Quercus 
S.  Florentini  nominata  ;  quia  ibulem  marlyrio  corona- 
tus  creditur.  Respondeo  primo,  opponendo  tradnioni 
verba  num.  12  cilata  ex  codiceMS.  Autisstodorensi, 
ause  cerle    tradilwnem  ei   opposilam  involvunt  el  indi- 


§  II.  Episcopatus  S.  Florentino    et  diaco- 
natus  S.  Hilario  pcrpcram  adscnptus. 

Cadenre  opimone  pro    martyno  Sanctorumf^  m 
Vallesix  figendo,  sustentaculum  amisit  ac  sim  -        ^ 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


381 


atlf- 


nses 


•  >io   Qua  St  Florentinni  statuebatur  SedunensU     bus  prelo  eommissum  est ;  sed  imperfectum  et  aliorum  D 
^  >tius  Octodurensis  episcopus;  Hilarius  veroillius     additionibus   Interpolatum  itsque  ad  annum  1808,  quo       &ucms 

Sj-t  » •  et  Ua  quidem  concidit,  ut    supervacaneum     Aubertus  Mirseus  typis  Antuerpiensibus  illud  vutgavit         '■  «•• 
%    '     ossit  eam  ulterius  discutere  :  verumtamen  cum     juxtacodicemMS.  antiquissimun  nsismona-  rmuraa 

V"  ''u  huic  opinioni  constans  adhosreal  laudatus  aliquo-     steriit  collatum  cum  aliit  •  MSS.  H  tc  Mirxi  gant 

•     Rriauetus    ne  quid  neijlexisse  dicamur,  videndum     exactior  editiovisa    non  esl  u  Stumphio,    Simtero  ei 
ties      JL  fundamentis  eam  eruerint  ac  typis  vulgarint     Guillimanno,   ncc   uerisimillime  consulta  a   Mur 

^toresaliqui   Hosinterantiquiorem  non  noviJoan*     quapropter  ex   prioribus  editionibus  describin 
SCr'Vt'inn>hio     quianno  1548    Qermanico    idiomate     quibus  niluntur.  Birne  admanumsunU  Parisina  anni 
Mi  Ghronicum    Helveliz,  productum  uequead  an-      lM3e/  Francofurtenm  anni  1583  :  in  utraq 

'  1346    eiusque  compendium  eodem  idiomate  anno     teguntur  ista  ad  annum  411  :  Wandali  duce  Crosco 
ihUi    Innosteriore  sichabet  adannum 441  :  Ploren-     Gallias  pervagati,  multas  urbes   et  e  sub- 

!     t'pDiscopus  Sednnensia  hoc  tempore  martyrium     vertunt.  Croseus  tandem  a  M  iriano  praaa  de  Are- 

wu    in  maionautem   Opere,  quod  ab  aliis  corre-     lati*  captus,  et  per  victas  urbes  ignomimose  retra-  *mrxw 
IZmauctum  et  usquead  annum  160G  conlinuatum  te-     ctus,  ad  mortem  tormentatur.  Subhocturbine  inter  )• 
S;L  teguntur  Hb.  xi  cap.  1»;  Scribit  Sige-     multos   martyrizantur  Sed  Florentmus  el  mm&_ 

"h:     nuod   anno  ccccxi   martyrium   subierit  S.      Hilarius;    Desiderius  Lingonensis   cu 
Florentinus  episcopus   Sedunensis    :  hoc  testantur     arehidiacono ;   Antidius    Vesontiensis*    episcopus. 
l\Z    aliouot   alii    Qnid   scripserit  Sigeberlus  post     Ecce   luc  tbtum  cilatorum   mox  auctorum  fun  amen- 
Zdicabo-  at  qui  sini  alii  illi  testes,  incompertum  mihi     tum  :  putarunt  mlicei  piscopus, 

;    ZbUonihitomvnus,anpostremaverl Ijecta  non     expressam,  tam  ad  Floreutinum   et  Desidertum 

terLn  StumvJdicorrectorii i  continuatonbus,  qui     ctare,  r<-  ad  Antidium ;  quod,  si  nihil  obstaret 

ZaUoS  designare  voluerint  Simlerum  et  QuMman-    jici  posset;  cum  Desiderius  revera  fumi  epts 
B  Zm cum  horum  Lucubrationes  jam  diu  prodiissent,         21  Verum   quoad  Florentmum  obstant  V 

i 2'auam  Stumphii  Chn  et  auctum,     gia  omnia,   in    qutbus  nulla  pron  ,,ertu,n 

«">"i""m  *"""'    n%J  itio:obstant   Acta ,    quorum  auctor,  proctu  -"««• 

''two^sLerus  in  Descripiione  Vallesi*,  vulgata     Sigeberto  antiquior    si  quui    «  *  episc 

JLiSn  to  notat  pag.  43  •  Sigebertus  anno  Do-     minime tacuisset, ned  .    Sanctum  mundo 

epiSC°'  "nccccx'i    F    rent  num    Sedunensem   episcopum      militas  Wandalorum  a  qut- 

^Zr^LTsicauL  toquitur  Franciscus  Guillv     bus  martyno  Mfectus  esi  :  obstat  voxtpsa  Sedune 

fu,sse  te,,a Uir;.fl7    o  owisde  Rebus   Uelvetiorum,     nam  vel  per  e lesignatm  Pseud Augustodu- 

monus   hb.    4  cap.  6  uperis  ut    nwu*                     i                             auae  nostra  sentenlia   est,  vet   Sedu- 
editi  anno  ,51)8  :  Vandalorum  mox  strage  pe    Gal-     nenxsdw  ^  

Ham  et  immanitate,  martyno  adfectum  ab  ns  Flo-  ^£gj^^^«  „/„„,,,,, 

rentinum   episcopum   Sedunensem,  tradidit  memo-  I^JJ^J 

riaa  Sigebertus.  ClwAii   Aoftfrt              •»-    «»-  ^"'         "         ^                                          ,/,, 

stofl  tattr  aytaiMi  Sedunenses  Florentmo  S^««  ^     ;  n    ;        ^            ;  f 

tom  «-„,<  fl^an,  «tnf/«er  fl^Ml.  •*•»  «;"-     "       '^    ".^  , ,  ni  eo  e(]a:n  lMll„,m;i(us 

inductus,  ut  reor,  solius  QuillmanniauctontaU^s  dit                         [^Lntinum)  nuncupet  Se- 

et  eumdem   librum  ci  idem  caput  assignat  Robertum     (A^j»  ^^ , 

tarunt;  FlOrentium  W«e    w»M>«l    ffflnf^     J^" "'   *mliatum  fuuse  Sedunen  Pseu- 

At^lmusflft    ^ifltn     Bistona    c^onologm  »!««•-« 


et  S.  llita- 
rio  dlacona- 

lUlll  illlsci  l- 

bentes, 


•  injo  \\ | 


Hitarii  ,/,„■,„,„„■  «M4  W  '""'  Sfl"s, "    rm     £TfS«  «d  '"'f'' "  S''''"'"'"K  r'TUnT 


DE  SS.  FLORENTINO  ET  HILARIO  ETC.  MM. 


Mjovoni 

J.  I-. 


appeUat  ad 
Sedum 
dubi  >  pror- 
sus  «'"  lorU 

tatti 


Annales  ct 
catalogt  - 


8A8 

'"'""'  '     ...   „,   otmiertu,  Murenu  et  Clau- 

,,.,-,,,„  nim  nonnulli,  ul    Himun»,  r.lfaita 

;,,.,„, m, Lriw  * «*■«■» .*»■■■ 

:.,•,,'„,  piwti »«<■■ ,.*«•*■*•/**•  •■ 

^nmcmmni h*.  reverendittmutac «*£ 

/,  ./„„•,./ '.•'-"»■•""<"•« »»»^<"; 

.,„:.„-».' s.»«*«.  »» ■•'"• 

:,,;. i v,,sv/,-' «.*-« "7;;: 

,,,,„„, 1737  p».  ilttnd^n.. «■  ■ " 

.,„„/.,, » »«<»« '   -V >"£*? 

„,..„,„ xGallice  Htttortam     „««'«- 

" < «w • ''VTr:: ;; ::; 

„,,,„„„   , ruial ft ta   /-„»,„.."«»«« 

cumepitcopit.quiiU »  temponiH. » Ort» 

2  »—  '"""■'" rr;""v „; 

,„ ,.,  „„„,„,,„•  /-„,,'„„.„„„^  '«<"<•"»<"<  •■'  ""'""• 

/„,„„„„„„„„„',-»■  ,'«'•»"<"'■"  ' ■''"'"; 

.<-    U „■„„.,■,■',„,-<"'''"' 

,, rmuiiu  .sv,'-,-„„-.v«- «,,',»'"  ■•■■''''"""- 

,  ,,„,„-,/„,,«„',' /'",''■"»'■ "  '","'"s 

1723ei  17-"'   ,«  /,,«",„"•<  n„/„„-„„  ,'„„,»", ««"'- 
tiatacrttotologivprofestor^ctoloistotemporemu- 

tuamcontttU - tiottem  Habuerttam  tUm- 

„.,,.,„„„  Francim  Josepho  Sopcrtaxo,  Sedmtenttum 

„,„,,„„■.  ,„„-•"»" """ ■'"""■'  :t" 

\£S. /Jistorise.  Binc,  inquam,  m  dubilo, 

„„, ■-  teiptevideril  ' '«'-'  a Bngueto  Annalet; 

arbitror.quos  ,„   Btttom  pag.m 

Anneles  Vnllesiffi  „,./»""'   »'   '"  «""''"''  ''"'''"'    '"''" 

24  /'„,„/,,,„„,  „»„■„"   Catalogo»  epueoporum,  ex 
VaUetiaacceptot.perdecurtumOpcrisaUtgatfrequen- 

.,.,,„,,„..    ,„,,„„„/,i/.  ,,„,„„»-■»,-„  ttntapudte 
,,„„,   ,-,  citant  addil  »--„»-/««■•"  •■  S><  uaes 
iUUhabendasil  .   wi   ,,«„'  «*«.«.;  ''"'"  ''""  •""'"'"''' 
,„.„„„.,,,„„„,,„  pag.  105  -,,„—„„„  -'„»  rCfltolojos 
,,   n„/„„„„„  »o«  «««  -""''"'"  accuratos:  Ne 
!,„■(  exacts.    /',"»/'„'  '/»""  /'""'"   '■''■''" 
,  ,,  .v„„„,.„.,/„„  monutnenlij  ,,,„„»'  ,«• •—»,"'  ■/■■»'- 
„,-„/,■   ,/,■,■/«„"  ,-/•  9   „-    '„""■  »'„•'«'", 
.  ,»1  :  Constat,   Bpiscopatum  fuiese  in  Vallesia 
mediuni  seculum  i\ ;  eutn  aoncilio  Aqutleiensi, 

,,i,  !„■:,'.,  ai clxxxi,  subseripserit  Tbeodorus, 

. , ,,!,,,...,,,  episcopns  Octoduri,  bodiedum  Martigny, 

mod  - »t  in  parte  interiori   illins  regioms. 

Volunt,  huicabannooexjdecessorem  fuiese  Ogermm 

mdaui ;  sed  probationes  non  afferuntnr.  Suo 
,  ,s  Theodori  usque  ad  Constantium,  qui  Epaonensi 
c  mcilio  interfuit,  haud  multum  noti  sunt.  Interim 
„ Jstruitur  (-  orana  FlorenUum  aut  Florentinnm 
,.,li  Octodurensi  prtefectum  fuisse  anno  coxi.ac 
maftyrium  subiisse  in  perseeutione  Wandalorum; 
illi  autem  successisse  Rusticum  cdm.iii. 


D 


111.  Tcmpns   martyrii;  Acta   duplicia  et 
CPUditorum  de  iis  judicia. 


Pleriqw 
Mirtyrium 
ftwtt  ttcvk 
5;  CnsttUa. 
nus  3. 


E 


Tnnjms  martyrii  nullo   ckaractere   prodant  piirum 
rjsnardi  velro  anliquiora  Marlyrologia.  Usuardiaucti 
tditti  Lubeco-Coloniensis  Sanctos,  praecipiente  Croco 
Wandalorum    rege',  peremptos  dicit.  Consonant  apo- 
grapha    Martyrologh,   quod  pro  Adoniano  venditani 
Mabiltonius  et  Dominicus  Georgius,  ut  supra  vidimus. 
Consonunt  ei  Acla  a   nobis  edenda,  el   Sigeberlus  ad 
anvum   '»11.    hinc  recentiores  passim    eumdem  hunc 
annum  signanl  vel  certe  initium  sevuti  5.  Contra  Cas- 
tellanus  hoc  die  in  universali  Marlyrobgio  passos  in* 
iicai  eirca   264:    credot    7""'    J11-1'1'   'v    ('"'iorium 
Turonensem  lib.  I   Historix    Francorum  cap.  30  et 
mq    Chrocus,   quem  alii  Crocum,  alii  Croscum,  alii 
aUier   nuncupant,    tmporibus  Faleriani    et    Gallieni 
imperat0rum  inGaUiis  tyrannidem  exercuit,  sub  eoqut 
martyres  commemorantur  SS.    Liminius,  Antotianus, 
Cassiu*  et  Valentinus,    ac  specialim  passus   asseritur 
s.    priMlti  ut  Gabalitanus.  De    quatuor  prw- 

ribus  egerunt  Majores  nostri  Botlandus  el  Hensche- 
nius  deAntolianodievi  Februarii,  de  Ltmmwxxix 
Marlii  deCassioet  Victorinow  Moji,  et  ubique  pro 
auctoritaie  S.  Gregorii  obitum  illorum  fixerunt  posi 
mediumseculum  tertium. 

26    ididem  tempus  retulerunt  quoque  S.  Pnvatum 
emditipene  omnes,  ei  ipse  Tillemontius  tom.  \Mo- 
nument.   eccles.  pag.    221,  monens  tamen,  non  deesse 
ratiQnes%  ob  quas  differri  possei  martyrium  usquf  aa\ 
iMm  seCuli  v.  J?afi0iiei  ejus,  ibidem  in  Notu  expo- 
W7r  pag    651,  eo  reducuntur  omnes  simul   stimplx; 
guod  in    Actis  S.   Privati  quxdam  narrentur,  seculo 
i,,l0    non    satis  convenientia.    Auctoret    Benedictim 
HUtorix    Occitani*    tom.    I   pag.    638*1  seqq.,   &. 
PHvatumseculoh  passum  esseconte ndentes,  Gregono 
Turonensi,    a  quo  chronologiam  hic  pertnrbatam  orbi- 
lrall!n,.t  opponunl    Idatii    Fraymenta  apud  Canistum 
tom    »   Lectionum    antiq.,  Aimoinum,   Sigebertum  et 
alm  quosdam;  u    iitque   nituntur ostendere,  Croctin 
Gallias  irruptionem  ifon   lertio  sed   quinto  seculo  esst 
majndam.    Argumenta    sattem    przcipua    ulnmque 
atlata  exhibuit  Cuperus  noster  in  Commentam  prxv* 
nt     ictQ  t>jusdem  Sancti  iom.  iv  Augustxpag.  M  « 
ma     tubdiditque,  se  posteriorum   rationibus,  m 
dentioresafferanturi  non  moveri,  ut  ^mopimonm 

amplectatur;   in    eor iem  I *  grai Ubera^er 

adjecit,semartyrinmS.PrivatinotasseVostme^m 

seculi  tertii,  vel  forte  ineunte  secu  0  W»*' 
27  Liberalitertinquam,Utha'cadjecil:namdemus, 

biograpl *S    Privati,   qui  huj irtff J "  ^ 

susenonnulla  iis  temporibns  i ^entia-umj 

etiamtanttsper.ea  Idatio  ceterisque  nomtnatn^obarh 
Crocumaliquemregem^andatorumfumeneune^ 

turobitueS.Privati,cujusne. en qutdem  tegtur* 

tyrium,adquodanimumattendissenonvidentur 

grapko  ac  Qregorio  Turonensi,  sed   ^  <>r»»'\ 
martyrologis,  Floro,  Adone  - ■/.  ui  recenltow»    - 
UsuLoLerte  figitur  s,b  ralen^ 

SaneexmoxliberaUssime  ^.^W 

concludipotest,q i< l™rtm^^^- 

et  Gallieno,  paesui    est  S.  1  nvasus,  ^ 


Proponuntur 


ratlonUi 


qvx  oplnto- 
lani 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 
unus  seculo    tertio,  Crocus  alter  ineunlequinto  sxvic- 

ril  ni  GalM*. 

28    Sed   neque    anctontas,    S.  Gregorio  oppt 

nta  est,  ut  ad  alterulrum  refugiendum  sit.  Nam 
Idatius,  unde  prima  oc  prsecipua  desumitur,  Croci 
irruptionem  non  memoral  ui  Chronico  8U0  ;  atlega- 
ffe  vero  fragmentis,  ut  ipsi  suggerunt  Benedictini, 
nimiB  immixtm  s""<  f"'"li:v>  quam ut  illi  aUribuan- 
tur  Revera  apparet,  eorumdem  verba  suni  ex  Galli- 
cis  Latina,  auctorem  compilationis  ist.us  plura  no- 
mine  Idatii  referre  lacta  seculo  sexto,  qu;e  histo- 
pjcus  isle,  defunctus  ante  fiuein  quinti,  scribere 
non  potuit.  Aimoinus  seculi  x  et  xi  scriptor,  qui 
secumlo  loco  adducitur,  obfrequentet  errores,  frequenter 
arquiinr  ab  eruditis,  et  hic  nominalim  a  Tillemontio 
\oin.    xi    Monum.  ecclesiast.   pag.  648, ubiin Notis 

j  g   Desiderium   episcopum  Lingonensem  Ttllemon- 
,,„,s  adhvrens    Qregorio  quoad  Crocum  regem,  dicit, 

Warnaharium,  S.  Desiderii  biographum  el  hunc 
tecutos  alios  errare,  dum  fFandalis,  seculi  5  scilicet, 
Qrmm  regem  attribuunt ,  et  apertius,  inquit,  eum- 
dem  errorera  committit  Aimoinus,  dum  vult  Crocum 
regem  fuisse  non  tantum  Wandalorum,  verum 
B  etiam  Alanorum  et  Suevorum,  quos  scimus  cum 
Wandalis  l  «allias  devastasse  sub  Honorio  impi  rat< 

ffincpatet,  quis  ipsi  sensussilde  reliquis,idemvelsi- 

„„,,.  quid  asserentibus,  speciatim  de  Sigeberto,  quem 

prsetereapag.  «'»50  hominem  plane  novum  appellat,  m 

liqnificettestimanii   ejus  imbectUitotem.  Idemde  l 

ttamerunt   eruditi   ante   et   post  Tillemontium;   ante 

ipsm  prxte)    aliosmultos  Ulustrissimus  Bosquetus  tn 

Historia    ecclesi*    Gallicanm  lib.  3  cap.  3fl  dicens, 

Crocum   sub  Valeriano  et  Galieno  Gallias  pervaga- 

tum  fuisse,  amplius  dubitandum  non  videtur  :  posi 

TUlemontiumLonguevalliusnosterlib.  \  Kistorw    ec- 
\m  Gallicanm  ;  ubi  non  tantum  <  um  Bollandoet  Hens- 

cheni0  post   mediumseculi  lertii,  smviente  Cro< 

martyriumSS.Antoliani  ei  Sociorum  Arvernensmm, 

sed   el   S    PHvalum  ei  S.  Desiderium  Lingonensem 

nonobsUinUlmsralmmbu.abeodemTitlemontioadduCtls, 


383 

statuas   tuas.    et  probabis,    non  esse    deos...  Cro-   r) 
cus    dixit   :    Habeto    potestatem.    B.    Florentinus 
toto   animo  auxiliatorem    invocans  Christum,    fide 
plenus  omnia simulacra  daemonum,  quie  illo  castro 
servabantur,  contrivit,  et  preeterea  orationibus  suis 
ex    eodem  loco    habitationem    dsemonum    repulit. 
\gruunt  ab  initio   usque  ad  finem.  At  non 
ita    congruunt  fFandalis    seculi  quinti,    utpote  Chri- 
stianis,  quamquam  hsreliciset  Ariana  labeinfectit 
simis  ',  a  quibus  proinde  verisimile  non  est,  captosft 
Sanctos,  quod  Christiani  essent,  aui  martyno  affectos, 
quod  idolis  sacrificare  detrectarent. 

30    Jlmut  contemnendum  quoqne  argumentum  foi 
mari  hic  potesl  contra  Mabiltonii  pro  seculo  5  optnio 
nem  ex  Marlyrologio,  quod  tam  ip&e  quam  Dominicus 
Geonjins    vere   Adonianum  esse   volunt.  In  eoqi 
SS.  Florentinus    ei    Hilarius    capti    dicuntur,  dum 
Christianitati    operam  darent,   el    pro    fide  Christi 
capilah    sententia  puniti  absque  ullo    indicio,  an  ab 
,,  ,-.   an  ab  i  iolol  U.  is    vel  gentilibut ;  quod  tamt  n 
ervant  veteres  martyrologi  Usuardus,   Yio 
kerus    el  striclissime  Ado,  quotiescumque  Catholicos  a 
Waudahs    Ananis     seculo    b*  passos  commemi 
Adeat  curiosus  lector  AdonU  Martyrologium  ad  dies 
ixiu  et  xkix  Martii,  xvn  Augusti,  viSeptembris,  \.i 
et  xvi  Octobris,   xn  el  Jtxvin  Novembris,  viel  z\  De~ 
cembris,  ubi   Sanctos  in  Wandalica   ilta  persecutione 
passos    lcijct  sub    rege    Ariano,   aljeciis    fira-tcrea  /m 
vel  similibus    vo  ibus  :   Pro    cnie-Muiie,  assertione, 
defensione    fidei    Catholicse,    Caiholicae    veritatis; 
Ubique,    inquam,   nam    licel   ad  diem  xvn   Augusti 
septem  sancti  Martyres    annunlientur  in  Wandalica 
persecutione  sub  Hunnerico  rege,  omissa  voce  Ariano, 
hssresis  ista  abunde  involvitur  verbis  sequentibus  :  Pro 
confessione  Catholicas  fidei  etunici  Baptismati 
fensione  :  unde  probabilissime  cona  ra  Mabillo- 

nium,vel  non  esse  Adonis,  quod  ailegat,  Martyrolo- 
gium,  vd  si  sit,  SS.  Floreutinum  et  Hilarium  a 
Wandalis    seculi   S   non  esst  aut  saltem   u 

ab    Adone   non  fuisse  habitos.   Postrema  conclu- 


AicronE 
J  i>. 


faelunt 


cmuniiu  uuui.fc ,  --  ■  ■  tt         j     .,. 

rrndinitium  seculi  sionis  pars  probabiltter  elxam  eruitur  pro  Usunrdo  e.i 

ul  evincerel  S.  Desxdenum  p. :r  >  , ea  -  Wtyrotogio,  ubi  ad  pmcitatos  dte impai 

Scontra   Henschemumt  qm       n      ^    W  ^  '  m  u    dlclis  parliculii  .  Proconfessi 

S.  Desiderium  simxhter  stgnaverat  ctrca  «"««^.  /  h  etc  :  hocvero  die 


nobis  verisU 

miliorem 


29  //««■.  toquam,  ie  causa  Castellatms,  tit  opmor 
etiam  SS.  Flo.-eiitin.im  et  Hilarium  ai  iiem  seenlim 
,,,,„„„    referendo,  tentuU.    Et  sane mUhm opposttx 

tententia  paJroni  vetus  i - mtum  alferv.nt,  nuUum 

sn,ri„,,„,  Sigeberto  anteriorem,  unie  eonstet,  retra- 
heniosesstaiquintum.  MabiUonius  quiiem  optmonem 
smmputal  (uniatam  in  Actis  Sanctarun  nostrrrum, 
quoi  nempe  passi  iieantur  tempon  fFaniattca  perse- 

cutionis,  se IdUur,  ^l>  Crocorege,  jui,  «'««»'« 

iictxs  potet,   iprobotur  < '^f"^      TlZ 

attinetaddi I «  ,e««i« ;  Wandali  «flcata»» 

abhujxiemod%seriplonlmaentes,qussballtasakquando 

populat»  fuerant,  ut  passim  admittunt  ■<  «* 

ter  Crocum  Wandalorum  regem  tmnt,  quemS. 

Qregorius  Alemannorum   regm  oppellavti    /'rwre 

ri     M     ^d,S    „,W,„-m„,/„,,n,,, ■<„,,,-  ur,„ 

CasteUi pinionem.  Nam    oolve,  revotve  Acta ,uta, 

poteris  ,„l„»,,,.   quinjuxta  auctorem *  Cmm 

,,,  ,',   ,„„„,,  ,,,.,.,,„„  einMolatr* Juemte tlom 

ipseiiotorumculu /./.-■/««. /'--™»« <""/»"'  ?"  »«•■ 

Florentinus  dum  nomen  ejna,  ut  Chnstwn..  ad  Cro- 
cum,...  gentili  eaioitate  et  cultoris  .doloru.n  ded  - 

tum.perlatum  *t,  sisti  jusm,  est  <y u>,  el  ab  eo 

nmt gatus,Te,pondU:  Christianua  sum  ;...  W*    ■ 

*««...  Sacrinca  diia  etcan.es   sacnfa; uornm    .1 

Plorentinua  .«, «■«:...  dii  tui  nequ.9.im    unt  «to 

r.  ,  vlt  .  q,  dii  nostn  detestanai  suni 

mones...  Crocus  dixit .  m  un  ""  j-fansio. 

et  deteetahilee.  « ^^t'^^'"'^ 

&1..To4nraC:«atteme.Pconteram 


defensione   Catholicaa    ftdei  etc  :  hocvero  die   n 
,,,,,,■  :  Castro  Pseuduno  sancti  Florentini, qui  una 
cumbeato  Hilano  post  abscissionem  (inguaa  gladi  i 
jussus  est  feriri.    Equidem,    omnibus  Hte  perpen 
magis  inclino  in   Castellani  sententium  ;  cum    lamen    p 

quoque  occurrat,  quod  me  plane  convincal  i\ 
veritate.  dubitanter  signavi  :  Forti  sbi  oloiii. 

31   Duplicia  habemut   Acta  marlyrii,  in  eo  saltem 
diversa,   quodatiasint    atiis prolixiora.  Prolmori  /,„„,,„ 

,,,„',„,  quando  occasione  difficultatumjam  ,< 
tarum  cilanda  fuerunl  Acta  vei  recitanda  eorum  verba ;    '  ""« 
tum    quia    antiquiora    exislimabam  bus,   tum 

quia  perspiciebam.  ea  quoqut   sola   atlegari   ab  ■ 
ditij  '  res  controversas   tantam  m< 

,,,,/,//,,, mtiam.  utalterutri  contendsntium 
amplxusprodessevelobessepossint.  Mabiltonius  S*c.  i 
part  2  AetoniM    Ord.   S.    Benedicti  daturus  rtlatu 
ncm  translationis  reliquiarum   SS.  Florentmi  et  Hi- 
larii, peractam  postmedium  seculum  nonum,  unun 

alterumtextumaffen  exdictis  prolixiorii idfirt, 

dm  mm  ,ie  tempore   uc  loco    martyw  senlentmn  , 
,/„,,„    eorum    auctore  ista  prstfatur  pag.  19*.  B 

m  posteris  commendavit  ejus  tempons(^ 
%cta  translatio)  auctor,  monachus,  (  ut  quidem  mihi 
videturj  Boiuevallensis,  qui  libeUos  duos,  unum  -I 
passioue,  alterum  de  translat.one  et  miraculis  san  • 
ctorum  Martvrum  scripsit.  Utrumque  libellum  «n- 
ve.n  m  membraneo  codice  Remigiano,  sub  initium 
sa^culi  x  exarato,  ex  quo  histor.am  translat.on.s 
huc  adducere  visum  est,  pramiissis  nonnulhs  versi- 

bus 


384 


DE  SS.  FLORENTINO 


j   p. 


ea 
vei 


conficla  cre 
dwxtw 


; 


k   bus  ex  libello  passionis  etc.  Sadem  quoque  Acta  citat 

A  ZnarL    in    Historia    Wandalic*    persecuitoms 

wmsedtam   ipsi  quam  Mabillonxosufteoa au- 

ZeantiquUatemcodicis;  nulla  cura  futt  instnuand. 

ZAnasU  lucubratio.annisferequadnngentts 

ZZualinto^ 

sententia,  post  res  peractas  conscrtpta. 

nTilLontius  lom.*  Monument.   eccles  pag 

544    icta  tadem  MSS.  a  *e  visa  quoque  futsseaf- 

firtat     de  iisque  in  hunc  modum  pronuntiat     Ve- 

:,;,,-  concinnata  fuere  ab  homine,  cu,  nihrf 

«artfcu  atim  de  sua  Historia  compertum   erat.  et 

dtre 
,hus  BonaBvallensis  ;   qui   Vivebat  sub    finera   ■» 
ST^MflWi.  in  tabula  critica  ad  dtem ixitb* 

£t«rf< e:Nunius3unt,tn^auctontati3 

4uctoresHistom  toterari*  Franctxtom.Spag.  398 
CL*o^^ 

5    «*/* p^rant»^ 

fld  nrflwb/0n«  secu/i  S  persecutionem,  m  mtejfra 

Ztra   Mabitl m.   M   iMf»  *    *'-"■"""'  «*■ 

tftMJ MMMfta .  <<"  «*"   ""'''•""""'"  """ 

,„,,/,»■„•;,, »M/M.i.M'.i^« •««•'  "■"" "-<"■<"- 

uurfi  uteort!  ,-/  S KomiiioWlwii.iMetto  Mrqnfni 

,,,,„,.,,<„,/,,,,.    pwtoiu»  sibi  uetustiora  monumenta. 
33  Onfttnr  gaiaVm  '"•<  'v'7"'s  ;  Beatoram  mar- 
majorisaitem  Ivrum  Florentini  et HUarii Hietona ifacti hujnsmodi 
«  par/e,  ,iinem  prosequitur  :  Cum  rabies  \\  andalorum  eU  . 

Sed  quidindeinteltectumVDluitfM  quod  Htstortam 
abantiquiore  relatam  tantum  descnpseni  f  Quod  bre- 
ordinemsecum  sit  et  hmc  inde  amplia- 
rrnl  mrit  !   Quod  gestorum   fragmenta 

parsim  i  i   vetustU  monumentis  eruta  coUegenl  et  in 
wum   corpus    redegerit  ?  Quod   partim  ex    vetenbus 
chartis,  partim  n  tradiliombus  idemopm  conflaverttl 
Non  primum,  ut  mox  widenter  palebit.  Non  ciiamse- 
;„,„  .  nam  in  prologo  suo  ad  eum  modum  scrtbit, 
,  xm  pene  impossibilem  aggredialur  :  Arduam, 
inquit.  pem  et  difticilem  adeo  mihi  revercntta  tua 
aunc  imperavit,  et  ut  citius  imperata  faciara,  jussis 
impellere  non  desistit  ;  cui  reniti,  cum  magnitudo 
rei  suaderet,  tandem  sumpta  fiduciaejus,  qui  dioit , 
Omnia  possibiliacredenti,  in  manibus,  satismoturus 
C  beatitudini  tua,  opus  arripuiefc.  Quis  enim  serio  ita 
loquatur,  dum  pt«   Qcttlis  habet  Opus  breviust  cujus 
ordinem  sequatur,  dumque  omnis  difficultas   in  eo  sita 
est,  >.t  dktio  seu  stylus  exornetmri  et  adjunctU  veri 
milibus  augeatur  narralio  t  Nec  tevtium  denique  nec 
quarlum  videatur  intelleclum  voluisse  :  nam  parslongt 
major   Actorum    constat  coUoquiis  et   disputationibus 
lyranuum  inler  ac  Florentinum.   qu.r  passim  conficta 
esse  censenturt  dum  scripto  commissa  non  reperiuniut 
a  teste   auritu  vel  ub  alio  ,  qui  ex   luli    tesle  accepit, 
Quesra  itaque,  an  biographus  ista  cplloquia  repererit 
in  vetustissimu  ac  (ide  dignis.  monumentis,  nec  ne  .-  si 
sic  ;  ergu  rursus  iucpte  canquestus  est  de  <lifftcul(ate 
Opem,  cum  majur  cjus  pars  tantum  describenda  fuit  : 
sin   minus   rcprrcnl  ;  ujtlur  rudcm  majur  pars   grutis 
cunfictaeenscbitur.  Quid  autcm  dc  reliqua  Operis  parle 
centlbiWUt,  quando,  licet   liberaliter  concedamus,  nun 
defuisse  bioijrupho  documenta,  nescimus,  quo  prelio  hs>c 
dujnu  fucrinl  ct  qVQ  fdc  pCf  illum  ndliibitn ,  imo  juaiulu 
eadem  in  parte  occurrunt  talia  miracula  ac  prodiijia, 
qux  ad  asscnsum  movere  non  solent,  quamquam  rclntu 
ab  auclore  proximiorc,  Sfid  ijnito  et  utcumquc  suspecto? 
f/xc  de  Actis  prolixioribus. 

34  Breviora  nullam  prx  se  ferunt  temporis  notam, 
nect  ut  jam  insinuavi ,  a  lungioribus  differunt,   msi  in 


ET  IIILARIO  ETC.  MM. 

ipsa  suu  brcvitatc  ;  nlcm  cctcroquin    narrationis  ordo, 


i.sfl  sua  brcvitatc  ;   lavm  mervyum    nunuitunts  urdo,  pj 

lQ\em  /"•"i*  "/'"/?"'  tervata  verba  :  ut  evidcntt'r  pateat,  rt 

/  breviora  exprolixioribus  contracta  esset  vel  prolixiora  ra 

..  .        !......<.<.•  /   >  !•  ,   ,11    II    111       )lll/ll        IIDfUI.M,'!,'....        _      .  k.. 


ra  brWwi. 


VCl  VI  i  l<<"  "   ''     I     « 

ex  brevionbus  adornata.  Primummiln  verisimilius  np.  buti  ntr^ 
purct  propter  allegatas  ab  auctore  prolianorum  querelas  d™*auti*' 
ie  difflcultate  Operis,  qux  aiioqui  locum  non  habuis-  °  ***** 
mt.  Gum  tamen  contingere  potuerit,  ut  is  ad  amplio. 
rem  a  suis  ineundam  gratiam  in  diffkuhutc  adstrnenda 
ezaggeraveritt  utraque  dabo%  tamquam  Acta  incertx 
Meit  reliquum  vero  de  iis  judicium  lectoribus  raZtn- 
quam.  Breviora  secundo  loco  exrudam  cx  unico.  quod 
fiabemus,  MS.  apographo codicis  UltrajectiniS.  Salva, 
tuns ;  longiora  pmmiHam  ea  apographo,  quod  desump- 
inni  notatur  excodice  MS.  Reginx  Suecise  .collatumque 
CumapographoMS.  Prioratus  Benedictini  deSaxia. 
co,  sive  de  Seyssieu  in  Bugesia  dicece.  Lugdun. , 
quod  erat  in  capsa  reliquiarum  intra  murum.  Cetc- 
,um  quam  cormptum  sii  locisphrimis  nostram  excodice 
Rcaiiur  Sueciae  upographum,  munifestabunt  Annotata, 
,t  correctiones  juxta  Saxiacense  MS.  margini  adjectx, 
Qarebai  illud  prmterea  auctoris  prologo ;  sed  eum  pro- 
pria  mnnu  Papebrochii  descriptum  habemus  ex  Pruvi- 
nensi  inBrio  Legendario,  collatum  quoque,  ut  ex  va- 
rianlibus  in  margine  signotis  kctionibus  conjicio,  cum  E 
a/to,  Saxiacensi  forlass*,  manuscriptc-. 

§  IV.  Tres  reliquiarum  translatiomim 
Historiae,  et  quo  prelio  dignae  hae  sint; 
judicium. 


N. 


ion  minus  obnoxia  sunt  dif/icultatibus  ,  quss  de 
Sanctorum  corporum  seu  reliquiarum  translationibus 
circumferuntur,quamcetera  hactcnus  disputata  omma. 
Tres  prxcipuarum  diversis  temporibus  factarum  relatio- 
nescommemoratMabilloniussaepecitatoSzculobBcne- 

diciino,  et  unam  quidem,  eamque,  ut  apparet,  prima- 
riam  exhibet  integram  a  pag.  494  ex  membraneo  codice 
Remigiano  sub  initium  seculidecimi  exarato.  Debtnit 
aUis  ita  scribil  pag.  493  ;  Incidit  in  manus  meas 
Historiola  duplex  MS.  de  translatione  S.  Florentmi, 
quarum  una  saeculo  ix  facta  est  in  castrum  S.  Flo- 
rentini,  ad  fluvium  Armentionem  ;  alia  in  Latima- 
cense  monasterium  anno  mxciv,  procurante  Arnulfo 
abbate.  Pvioris  Historiolx  copiam  sibi  submtssam  ait 
exMS.  codicc  Autissiodorensi,  eamque  in  breve  admo- 
dum   compendium  contrahit.   Secundx  aliquot  dum- 
taxalverba  adducit  in  eum  prxdpue  finem,  ut  tnde 
confirmct  suam  de  loco  martijru  opimuucm.  sed  etlllam 
postmodum  impressam  dedit  ex  MS.  cod.  Andre*  Du- 
chesne  S*c.  6  part.  2  pag.  805.  Habemus  et  nos  trium 
dktarum   translationum  Historias  MSS.   Prima.es 
scihcct,  quam  ei  codice  Remigiano excudii  MabilloniM* 
descripta  notatur  cx  Legendario  Carmelitarum  Disca* 
ceatorum  Parisiiset  collatacum  Chiffleliano  apograpno 
ex  veteri  MS.  Benedicti  de  Saxiaco.  Secunfo  exstai 
in  codice  MS.  Aulissiodorensi  domni  Georgii  riole,  u 
appcllure  consucvnnus.  Tcrlia    dcsumpta    indtcatur  e 

tom.  3  Legendarii  PP  .  Coilestinorum  Parisus. 

36  Primam,  de  cujus  auctore  .  st  scribendi  tnoaun 
spectes  et  anliquitatem  codicis  a  Mabillonw  assigna  , 
rebus  narratis  valde  propinquo,  nonnihil  x^UlH  m 
inferius,  eliam  excusam  dabimus  :  atque  ldcirc0  , 
lanluni  aliqua  unlc  delibabimus,  unde  memoratxdiip  ^ 
tates  eruanlur,  dum  nempfi  comparantur  cumns,  q  , 

tn    altis    duabus   rclationibus    udstmuiitur.    SlC   au 
scribit  laudalus  auctor  apud  MabiUomnm,  et  m  no 
MSS.  ut  notatur  m  margine  :  Sanctorum  mar  } 
Florentini  et  Hilarii  corpora   venerabil.ter  qu 
ab  antiquis  curata  et  condecenti  loco  sepulta  su 


Trtt  pr.ici- 
ptiarum 

transtatlO' 

num  Hhto- 
n  <  astigw- 
lur. 


rriii"1.  fU" 

ius  ii"1"- 
ria  daM«- 


'al.  suP'r- 
posita 
•  „/.  dehi- 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 

Sed  eniergentibus  anuis  qiiorumdam  incuria  ipsum 
locum,  corum  venerationi  ornatum,  ad  ruinam  de- 
duxit.  Prucessit  ita  non  parvum  temporis  spatiura, 
i -t  magis  mngisque  structura  corporibusSanctorura 
supposita*  infirraior  [facta  est,]  ita  ut  vetustate 
nimia  soluta  pcene  delitesceret  *  ;  et  pluviisac  ven- 
tis  tumuli  beatorum  Martyrum  paterent :  ac  per 
hoc  veneratio  circa  locum  illura  frigidior ,  oon- 
cursusque  populi  fieret  tepidior. 


385 

Godelinara  vocai)  tt  Lmitta,  sorores germans,  altera 
Carnotensis  comitissa,  Perlicensis  altera,  uUroneam  stbi 
petegrinationem  indixerunl  in  urbem  Romamm  ,  ttin 
itinere  diverterunt  ad  custrum,  vocabnlo  Florentinurn 
a  cujut  domino,  genefft  affinitate  ipsu conjuncto,  hono- 
nfice  sutceptx  sunl.  Cernentet  autem  itltc  exiguum 
sacellum,  B.  Marix  Virgini  dicatum  et  fovendss  pte- 
tali  accommodatum,  amplificare  at  propriis  sumplibus 
ressdificare  fd  stqtuerunt,    reliquum  vitx  illic  cultui 


D 


AUCTORS 

J.  r. 


facladicUw 

Athanacum 


37    IIoc  cum  quidam    venerabilis  abba,  nomine     beatistimm  Virginis  consecraturse,  si  favente  Dominot 
Aurelianus ,    qui    tunc   temporis    Augustudum-nsi     peregrinationem  abtdlverent. 


■ai.  sed 


•  al.  Jam 
,|ui;i 

•  al.  Lug- 
(lam  nscm 
cifKatem 


B 


•  ai.  propc 
tumulum 
illorum  lia- 
bitalmus 


seculo  0. 


ecclesise  arciiidiaconus  datus  fuerat,  cum  diligenter 
gollioitudine   ecclesiastica  singula  lustraret,  pervi- 
disset,  insuper  et  inerituin   sanctorum  Martyrum, 
tam    obscuris  et    ruinosis  parietibus  sepultorum, 
perdidicisset  ;  anxia  secum  consideratione  volutare 
ccepit  ,  quomodo  inde  beata  Marfyrum  ossa  ad  de- 
centiora  loca   transferrct.    Cumque  tam   pium  ani- 
nium  suum  non  modo  clericis,  verum  *  et  episcopo 
rjjcecesis   ipsius  aperuissetj   tandem  quod  ardenter 
cupiebat,  L)eo  auxilium ferente,  perfecit,  et  Sanctos 
Dei  alio,  quo  placuit,  transposuit.  Namque  *  isdem 
venerabilia  abba  postmodum  Lugdunense  civitate  * 
liabitaturus   in  monasterio  S.    Martini  confessoris 
Athanao,  tam  carum  thesaurumnon  contulit  aliubi 
recondere  •/><  Hodut  hsec  varie  legitur  in  MSS.,  credoi 
meliorem  ette,  qum  habei  :  Non  fcalitalibi  requi< 
aed  secum  ad  prajdictam  civitatemdeferre  [tubvnlellige 
statuit)  suoque  Loco  venerabiiiter  patrocinium  illo- 
rum  habitum*  componere.  Plura  ad  prstent  pro* 
positum  non  requiruntvr;  reliqua  enim  potittimum  tpe« 
ctani  ad  partt  m  earumdem  reliquiarum  d\  inde  Lugduno 
delatam  rid  Boneevallense  in   Catnutenti  dimceti  mo- 

natterium. 

38  Sed  quod  hic  observari  meretur  ,  jam  recitatis 
contonat  vetus  auetor,  qui,  judnr  Mabillonio,  breve 
Chronicon  de  Bonsevallensis  monasterii  origine  et 
increment..  edidit  seculo  %  ,  in  eoque  apud  eumdem 
Mabillonium  pag.  808  isthmc  Pradidii  :  Cumque  nutu 
divino  quidam  archidiaconus  Augustudunensis  ec- 
clesim  ,  Aurelianus  nomine  ,  circurairet  ecclesias 
ilhus  provinciss  ,  ut  Sanctorum  corpora  non  bene 
adomata  ipse   bene  adornaret,   contigit,   ut    san- 


40  Reluhi  ad  novm  ecolesist  slrucluram  sufficienti 
pecunia,  disceduni  ei  per  Viam  reliquiat  eidem  locu-     .  c   .- 
pletandm  impetrwe  satagunt.  Rom.v  dunantur  bracliio  Ftorenti- 
S.  ffyppolitt  ;  ni  reditu  hospitandi  gfatia  declinanlet  n"m» 
ad  caslrum  de  Breves   (Afabillonius  Bremur  scrtlnt, 
/i/  i  s/  inquiens  :  Brevis  murifs)  intelligunl  ex  loci  in- 
colis,  translatum  hue  ette  corput  S.  Florentini.  Mire 
earum  studium,  persuadentium  sibi,   non 

ditjniorrs  ajjcm    nd  (•onsecraiumriii  rcrlev.r  cas- 

iri  Florentini,  quam  Sancit  cognominis  reUquiat. 
Demum  pvecibus  ac  donis  evicerunt  ,  ut  dominus  de 
sis  concesserit  caput  et  partem  corporis 
S.  F\orGTit\n\cumquibutdam  reliquiis  S.  Bilariiwdr- 
Ijurit  et  alterius  wor/j/m,  nomine  Aphrodii  mii,  ut 

unt  alii,  Aphrodici  vel  Aphrodisii.  Xotandutn,  ^ 
quad  Mabillonius,  quati  ipsa  insirumenti  verba  exhU 
brus,  dicat,  impelratse  ipsat  caput  S.  Florentini  cura 
maxim.v  parte  reliquiarum  corporis  illfus,  nrr  ullam, 
forte  brevitdtis  gratia,  hicfa<  ial  mentionm  reliquiarnm, 
SS.  Hilarii  et  Aphrodii.  Ubi  in  castro  Ftorenlino  ac 
circumjectii  locis  compertum  fuil  de  reditu  comitissarum, 
deque  allato  reliquidmm,  prsserlim  capltis  el  notalU 
lium  aliquot  ossium  S.  Florentini  thesauro  ,  ingenti 
pietate  ipti  obviam  processum  est  a  cleto  et  pdputo ,  in 
quo  imi  male)  ,  veltementi  mavrort  profligata  ,  qu< 
biduo  tnduove  sibi  morte  ereptus  esset  infans  sejitennis, 
dictttt  Alodius,  Eum  tamen  tepuUurm  mn  tradideratt 
spe  quadam  freta,  futurum,  ut  revivitcerei  ad  reliqnia- 
vm  attactum  :  quemadmodum  revera  conttgh  die  vi 
,,,  quo  illuc advenen.  Puet  autem  diu  post- 
modum  supervixil,   sepultutque  fuii  in  nova  ecclettd, 


qu*.  rogantmtsvr*dicUs ^'^™"**" 

^  «a^rtjruin  Florentini  et  Hilarii  re-     die  vn  Maji  per  Aldncumarchte^copumSem^ 

SXulsecumtranstui.tLugdunoinecclesia      ^«  — 

i  Martini    qu,  vocatu,  AUianao    v.l^  J      tlnO    A,   r^ ,    W«-  jj*     ^  _  ^ 

&T^^^^^  ' LJt obm m "'""'" :'"nh* *« l'-"spccta 

longi 
agente, 
disponente 
turus  apud 


tltera  co- 
mtlo 


ICII.KO        IIIUIIUOIH    .»      v..»'.- r 

lobum   dndum  anu   inhabitavfo  ut  ottendcn 

quando   ad  difficultatn    u&anqut    tollendas    perve- 

m  io. 

3!)  Attaimtranilalmit  Hitloria,\ tanUsmonut, 

imirtatstcodici  nottro  MS.  AutUtudorenn,t«l  Ualiao 
iiiomatt  .  Ldtino  tamtn  primmn  exaratam  fuuse,  cre- 
iere  mejubet  UaMloMut,  •/"'  '•■•"■"  ,i'"'"<"  L'""""" 
tamquam  m  iptamet  ietcriplot,  proferl  :  f*  »-'"" 
prteterea  textioia  tallitto,  auctorm  eodicunoitri  WW 

, , interretatumKUHnoQatlxeiOtq* 

iu-rirconecegomettrici*  Merpr^"1"»  '"' '  "* '"'"' ; 
,  lantwn  narrmii  «*«"»  f  ''" '  '"'  s,""""„ 

, u ::,„,„,.,„,    nonrequkun^..frmermuo. 

BJmuttmm  genm  iUuttret,  Doiehna  [Um» • 

Septnnbns   T.  PU- 


ann I    - ■**•«■  '  *  '"'"  '""'  ™"'""^'      '" 

ium  prtbet ;  verbi*  atio  tl >ctere  mpreaU  nmm 

Ztarn  ette  dedicatianem  per  don.inBffl  Aldencam, 
,,,„„  indu9lrinmetmnl»reHgioni.!3enonen8em 

ZJvit  Bentcneniutl ,ii -**-  »;■»- 

l"m   stnontntmcatltedrmatcendttannomvel 

Zau^LtUviaeradetiitm.adeoni iarreUA < 

aZicatio.nauimuUumaberrarefOt it.uananteam 

,,,,„  83».  Biea,  «  <•<'"'  «''  ■>•«>  (°«°  ut : ''ma  wia. 
Zatiotusp*cta«t.Carte,Hcet rato  debm, --'- 

\tetit  abtelut*  (abut mr ""'.•'""""•""'" 

tL^neofH „:,„,,,-,„„,  u^ran,,.  »0, 


AlCTOBE 
J.   P. 

TerUo, 


DE  SS.  FLORENTINO  ET  HILARIO  ETC.  MM. 

386                                                              .  eonmittUur  Guidoni  abbati  el  Radulfo  monacha,  ,,„,  D 

afrerri  pro  eorum  vtritate  pr*UT  u""m  '          9  slalulll  die,  comUantibue    UnU  laicis,  ex    Pullarienti 

*  dar»mi9not**Ml>«puch>ritatis.        ^,,,^     monasle, I   «utrum  proftci, tur.   S„b  uoctem 

42  TertiatrantlatUmu  Butona,  »  »J"  lhll,s  ,,„„  „„7,,,.,  CUm  eoque  per  ardua 

JLl«~—« ''"'riZXX  1.  -lau,  excelsi  montis,  non  ambulante.  sed  rep- 

rt,  «/«».  dW.«ii  ■*■»  ■''« *  ^  '  ,; *    • ..,    „„.  tontea  Mcei.aen,nt  :  erat  emm  mons  >lle  tara  ar- 

2  w.  805,  fle»?«.  ulla  '„»«■„  ■'"' " -    H/t,„J„,s„,Ml  lluus  et  tameabilis,   quod  nulh  pervms  erat   nisi 

J,  mita.  *«-»  *  '""''  '".",,„  SS  avibus  et  repUntibus  besti.s,  cujus  ardu»  sublimi- 

•ta  «,.  ul  nm  tanUm  «0  e Hff  ■                     ^  fastigiuB1  si  videre  potu.ssent.  nuUius  unquam 

„,„.,  .„«„„■„,„.  oertun  ««««,  "'■;''"    J  VlM.  conductu  ascendere  pnesumps.ssent.  Tanden.  cun, 

„,7jtel  totori  fld  *«««  fere  «  „  djffiCuUaU  ad  sumraa  monti*  pervenientes, 

Umianum,  lubent  abttinutttem  «o  eadem        comp,  •  _        jtiem  inveniunt>  in  qua  quiescentes  pau- 

(/ii(„,  ,„„„„,,,,„,,„  ;  «n   neque  boc  paucu _««  B           ^^  ^^  et  anhelantem  spiritum  re- 

„/.,,-  <»-'<"  /"'<"  ''"'""•  ''"'"  '"""'  "";„''„;„„„  creaverunt,   qui  moras   necessariie  qnietie  prave. 

«flcfenlcr  perrtrinffendfl  «I  et  ie  meptro  ■«   »„  ■';  te     gnrrexerllll,  et  usque  a(l  mCenia  ipsius  cas- 

Uctor  inttruendiu  :  faciam  U  tamen,  quam  potet  perrexerunt.   Uittitur  viVkm  fld  ,'„„„„„,„. ,/,, 

vbrime.  Auctoritaque  prmfalu "f" ''7"  '''"".        .„'.,.  ,. ,„„  ,,»,»  fld  „„,„—,„  intdtal  ;  ,',„„„„,,  ,.,„. 

rfflflfofecenscriflenfli.Sflnc.orn».   Vmt el  mvamu,         „„„„„„,,„  ,   injmmro.  ,«, 

com«endft?«e«c«flnflr«n«i.eor *f ,  -        "-"• 


iJtfM»*    M '■'»"■"'■    " ,  '''■<'"' ''"'" 

monacl ccleria  S.  Columtm  prope   .s,,«.««  *■.- 

„,„„„„„„,  fadtdettatuEccUtitacSanci ncuUu 

eaqutoceai •„,„„„''>„'«  quemdam  tttk*c  ,„„/.;■„- 

,«    „„/„,,<  :  Scio  enira.   esse   in  q..„dam  castello 
B  Buroundi*.  nomine  Blesmudo,  tria  Martyrum  cor- 


•  Mab. 
Haymonis 


cvjus  proH- 
xior 


imoquod  pejus  est,  speluncara  facit  latronun. .  ; 
fitnue  sape  enimvero,  quod  illaa  pecu.les  et  an.raalia 
cubant  super  sancta  corpora  et  volutantur,  et 
quod  auditu  horipndum  est,  stercorantur.  Horum 
unua  i.-.raenbabet  Plorentini  ...  alius...  vocatur 
Hilarins  ...  alter  vero  Aphrodisius.  His  imm 
lHI  aliqua  de  eonmdem  martyrio,  oujun  Acta  vt 
milite,  pra  oculis hobuit auctoi  noster.  Undeperpendi 
osequilur   momchus)  quam   inanis    et 

»•1  i.J *I«         ^»««1     flA    r  a  1 1  . 


Hlstoria. 


HllltUlllll      <-•  > «".      /  ■  .-  • 

nisi  abipso  domino  introductos.  Egreditur  itaque  cum 
wtellite  wo  Milone,  introducit,  ad  ecclesiomperducit, 
eed  omni  nrorsui  lumine  destitutam  quid  agant  in 
mediistenebm?  ffmrent,  conqueruniur,  non  est,  <,.,. 
egredi  ausitet  lumen  accersat. 

4*j  Ailvnni  tandem,  omnium  ignara,  domini  mater,  ^ 

Burgundi»,  nomine  ^™^*^^  ^-     ardontem  gestans  candelam,  sanctis  Martyribus  lumi    ^ , 

pora,  adhuc  in  terra^  pulvere  jacentia  ab  omm  ser  »        pr8ebitura.  Ai  ex  adstantibus,  quid  rei  [„w^„. 

Vitio  fideliura  prorsus  aliena  :  sunt  autera  »  quadam     ™r^sns,nL,  filium,  quamvis  oUm  comenseral  in  n. 
eccles.u  cujusdam  tyranni.   norame  tan',«      J^^  , ■  L  ,,/iv  MM  ^em^rmcre- 
quara  s^pe  intromittit  ille  raptor  pecudes  et  am-  T^  VOcifwetur,  non  exauditur,  ab 

Ll.a.qu.ipsepr.datur.etde^ec^  *£j£Z  X  MU icto  ^ilocumnove- 

rat      «olns  et  nulli   alii  dicere  poterat,  nisi  eidem 
boIi  dominosuo,eum  demonstratt  eatis  pro  con 
loci  honestum  ;  sed  nirais  difficilem   ad  hoc,   qu. 
quaerebant,  investigandum.  Erat  emm  caput  sepul- 
cri  subtus   altari  reconditum,  tinis   vero  mtra  pa- 
rietem  maceria  insertus,    pars   scilicet  ultiraa  pi 
dum  ;  eterat  ab   altan  usque  ad  panetem  arcuato 
oir.,,  Pftnefrnrta  ma«na   lapidum  coementata  conge- 
totest (sic  pros,,,,,,,,,,    „„/,„»;  qnara    inann    et  u  con.t  ucta  n a0  1  jmebat,  et  nelur. 

prorsus  nulla  est  eorumfides  et  devolio,  qu.de  tan-  nes.  ^™»™*  c01.pusMartyris  inde  trans- 

torura  Virorura  ecclesia  feoinnt  pecuale  stabulum,  ma  "^Sff  Quod  cum  viderent  rnonacbi, 

sacrario  sterquilinium.  Si  qnis  igitnr  fide.ium  et  de  fene    ^c  s  ■■          ;  g^»  .g  ,,,„„,,„..,  obstu. 

quolibet  modo  corpora  eorun.  .nde  lolleret  et  in  ad  ^,   1  m.^n.t uduns  raolem   admiranUs  di». 

?««...  digniorera   e,    ad   gente™    Beo   sementera  p      ^^  ^' S  Jssibi.iUlis  ta.n  labori..s«... 

iransfem.t,  quis  ,».  ratiome  mjustura  illud  esse  "JJ^J^!  perducere.  ut  saltera  usque  sd 

"VLlHcA Ifusabbae, Ua  de  sacriUgio  et     auroram  dimidium  -8^   N»  I^J 

Wtt     tcnIetuf9tte,   an  inito  pacto,  Martyrum  corpora  parte  transiu.  «      «  -^         necessitati  idonea.  F 

impei / U  Placel  consilu  ligendo  viro  fus  monachus  nvemt  hgna ^^^  laboil 

Jneo  delii Uur:aderat   colloqu pport ,  Guido  Hu    ei  secun   quam   dem  J^  ^ 

atoPuil *     *e «1   ta    L,„ iW«  HK^r'^^^^Z^^im 

dl^,  vulgo  Poutieres)  lyn bene  notus  etlinea  f»««l,  dmcolunuunn  lap ilea  nco „.a  ^. 

consanguinitatis  conjunctus  :  9«i  -,—,  ,f i  M.  «  "-'-  '-;""-  """     ;, •  "«^  M/// , 

lniS.  Florentini  obtinere tentet; respondett  notnmsibi     eadem congerie,  magnavi  im  »«-w«' '" ■       '  J^ 
««■  Imii.MMft^MMfkii leSedunum.amoder-         46    Aperto  itaque   sepulcc ,,  a ssun .     ■  ^ 

nis  Blesmot  vocitari  ;  Mcteiiam  b««o  ,,',„,,.,„■  mtmi-     Radulfus  raonachus  introspex.t,    e  ^  w 

/</m  ,.,,,  /„„  pars,in  qua  esl  altare  et  inquaMar-     naret,  iramanissiraus  enm  pavor  arnp^ ■        ^ 
tyr«  uspicantur,  utcumque  sii  cooperta : cas-     ab  eo  Guido  abbas,  renuii   "'"i1"'"  '^         toi  ^. 

fe//i  rfommufli  arfeo  ferr^is  ^,i/.s  mfttore,  ei  tam  po-     lere     hinccontentw,  querettn,  recess  ^ 

rum  ramrf  catlestia,    ui  vmsmilite.   votis  eorum  sil     dulfus  demum   sacra   co"rsl°™"TuMom  quijun- 
respon8Urus.   M    |  vmsibiesse,  addii   GuMa,     od   Nimtiitifli»  ;  ossa  exlrahit,    iraau  tinsim, 

iifiid  nogotittm,  ^i/«  /.omineji   r,i/i,.,i.s  tsfiuj  multum     ctam  Us  schedulam,  nemtne  viaen ie,  m    m. 

diligunt  illum  pretiosum  Martyrem,  quamvis  non,     quasi   prssscius   turbarum    inm    ^    ideruDt  0ssa  S- 
utdeceret,  veuerentur,  et,  quia  eorum  comprovin-     tes  autem  (dominus  et  sateltes)  u  n8f  qlKlIll 

ui...  timeo,  ne  iniln  irascantur.  Nihitominus     Martyris,   obstupuerunt.  et  de  con  indo. 

cum  raonachis  fecerant,  pcBmtentes  graviw 
luerunt  :  lacrymantes  igitur  ^capiUosBw     ^ 
profundaabintimocordesuspinaeruinpt  ;    '       ,,    (J  ^ 
runt  monachis,  quia  nullomodonumquara    p 
tur,  quod  S.  Martyr  et  totius  patnae  defenso  ^ 


».  ian>    >i.iiii,     uiih:...,      iic    iiiiiji     iui.'v-uiuu.  ,     ^  ,  ,.,».^,r. ...  «.„ 

operam   suam   addtcit.    Daiu   occasione,   convenit  loci 

titnniuinn,  iniiiii  pactum,  ni  niniinit  complBtw  ;  mon- 

tur  etiam  brevi  posi  mites  iste,  ui  passim  vocatur. 

44  Posl  (fienntuffl  renovatur  pactum  cum  illius 


Pi  iiornlnr  pactum  tuni   illius  fU\Q 

ct  successore,  <i>ii  neesanctun  net  bonorumminus avidus 


(i  succes Borv,  qw  mo sanciwr nec oonorum  mmus  aviaus      lur,  quou  o.  iwanj.  ^«  vOiiu»  p  ^   ,,,;/„». 

erat,  quam  defunctus  parens,  et  dalia  utrimque  obsidi-     transferretur.    Allegant  monaclu  _ntn  , 

bus,   coram   Arnulfo   Trecis    confvrmatur.    Exsecutio     fidem  ;  opponunt  illi  con 


moriaiitt     y>- 


AVCTORR 
J.  P. 


(XponUur, 


•  ol.  obtusa 


(i  tnBptlit 
ac  fabellis 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  387 

(as,quas  pro  tutic  a  moiwchisim)<lcri  nonpom  nnrunt.  conspectum  snbitam  reliijionem,  ridicula  lamenta,  et  d 
Ad  iuvr  Quido:  Sed  utrum  vos,  inquit,  compleveritis  suceedentem  mox  litii  compositionem,  aliaque  similia. 
promissa.  unde  scimus  ?  Quid  enim  si  h«ec  ossa,  Sed  velim,  mihi  aliquie  explicet,  quem  in  finem  mira- 
qu*  cernimus  ,  non  ejus  sunt  Martyris,  quem  cula  illa  seu  prodigia  patrata  sint.  Cur  Radulfus,  <■<- 
quserimus1?  Esse  potest,  sint  ut  alterius  :  (nccu-  olesia  egressurus,  emcitate  percusstu  fuerit :  nam  pauto 
luerat  quippe  soriptum  testimonium.J  Stupent  illi ;  ante  et  reliquias  cottegerat,  et  junctam  eu  schedulam, 
deliberaturi  paululum  secedunt.  Guido  interim  schedu»  ostendente  Guidone  ahlmte,  viderat.  Cur  autem  eccle~ 
lamostendii  Radulfo,  in  qua  scriptum  erat  :  Hic  re-  sia  egressus  visui  fuerit  restitutusf  Anprimum  ne 
auiescit  Florentinus  martyr  eximius,  qui  passus  est  reliquias  auferret  y  Secundum  ut  auferrei  expeditius  1 
nuinto  Kalendas  Octobris.  Redeunl  milile*',  lis  com-  Prsterea  <><i  quid  vuHones  ills,  Pulturiensi  Priori 
mUiinr.  cifnmiilo  factse}  nd  quidpcsna  iiiiiiu  muheri  Trevensii 

47  Suscepit  itaque  Radulfus  in  tunica  palliata  oum  Guido  ac  socius  cr  utroque  loco  cum  retiq 
ossa  S.  Martyris,  sed  solum  caput  deerat,  quod  in  aufugerint,  neque  illis  spatium  relictum  fueritreli* 
sepulcro  minime  invenit.  Cumque  monachi  disce-  quias  honorandi,  neque  huic  irreverentiaminnocenter 
dere  vellent,  milites  illos  detinuenmt,  quoad  usque  exhibitam  reparandi,  imo  neocausam,curpanamincur- 
altare  fuit  redintegraturo,  quod  erat  destructum:  risset cognoscendi, ac veniam  demvcandif Equidemmera 
IJtq.ar.-ito  naque  altari...  discesserunt. ;  sed  Radulfi,  figmenta  me  opinor,  litteris  commissa  ab  homine,  non 
reliquias  gestantis, sic obtunsa  *  erat...  acies  oeulo-  satisperito,  qui  priora  aseerta  cum  poslerioribus  con> 
pum  quod  numquam  de  ecclesiaexiret,  nisi  manu  necteret,  et  fabulosa  adjuncta  verisimUitudinispallio 
tractus   fuissej.   Tandem  transito  castello,    divina    contegeret, 

miseratione,  es1  redditum  ei  lumen  ooulorum,  Tunc        50  Fabulosa,  inquam,  adjuncla    nam  S.  Florentini 
mmsiS  equis  (quos  fld  montis  radices  uno  cumsocio     reliquias,  velsallempro  ejusdem  Sancti  habitas,  w-  i.ntimacum. 
reliquerant)  festmantes  Pulteriacum  oenerunt,  adhuc     culo  xi   Latiniacum  delatas  futsse,   testatw  Btstoria  {J^J£j£ 
jormientibus  loci  illius  monachis  ;  quorum   interim     translotionis  reliquiarum   S.  Theobaldi  eremitse  apud  %u 
B  Ptiori  Burcardoel   Waldrico   famulo  revelatus  fueral     MabilloniumSec.  Spart.Vpag.  175  et  seqq. Etenim   g 
ldventu8  S    Florentini.   Guido  ahbas  post    sumptam     ejus  auctor,  qui  loco  non  uno  indicat,  se  scripsisse  vel 
etim  aUquantispe*  qwetem,  intelleclis  islis  viswnihus,     eodem  seculo  x>  vel  sequenti  non  multum  provecto,  hzc 
Qumt0du\  Trecasperrexit,   ubi  dam  ipseel  Radulfus     habet  :  Nec  desuntinibi   Latiniac!)  pretrosa  martyris 

-  reficiunt  < ersorio, Hm  ignara,  reliq ,     assa  Florentini,  post  Longe  delataab  ipso   Arnulfo 

°Zriin  n »,  cubitos  ei  imposuit  et  intus  concre-     abbate,  fratris   legendum,  credo  fratre)  sancti  Theo- 

,„  ,,     ',,  9icutcremiom  in  frixorio.  Hoc> liter     baldi,  cui  m  mmorem  venerationis  «hibita n> 

,J  cat, sfl,  velociter   Uer  prosecuti     aspera  eihibet  Burgundia   quahs  saneto  Areopagt- 

mdemreliqui* g pparat populi     ta>  Dionysio  nosc  mt  • ^^»»^SS 

„to  Lattniac perlat*  cl  in   ecclesia   8.    Pauli     fa  memHami6Ctordi^ 

r  Ln  collocat  tsunt:  nbi  ejus ctiMartyris) s^s-     immensim  differantab  ».«1 1  iiimfvta  ^  /-- 

,          f    , '.,.,     ,1.,...    ftdvenienfces    ••  n      flundionttw  eodem  ip*o  mvm  «V» Sanctum  ven*ra< 
s,me  resplendent  merrta  .  dum   advemenp      «gri,     .                        ,/orem  fubulatorempenitiusagno 
recuperatasanitate  sentmntipsiusbeneficia..  Acta  '      ;   (  .     ^J  s    Flor^tiDJ  ^ 

-"  h*c  anno  ;'!'  1™""""  "'"""'^  MXGlV;  reg  ;     (  SL32S  «n«Arntt/fo  abbaUtatuatp 

«ante  PbiHpp             ^  p adeni  m  --   r—  ^        Tc^endumde  Guidone  abbate  Pultan 

«*nte   , tue   in    urbe  Parismr Gaufrido •  epi-  J  <      ■   >     ;          ■ 

p0j  et  Arnulfo  abbate  regente  ecclesiam  Latima-     J"  "  «  ^  ^ w ,  pom  Anl^ 

ii  ccDnebii,  anno  siquidem  introitu  ejus  KXViii.  .^      LfliiniflCe„„S|  M  /^nw,,  monfl^m, 

/•-"-""  /''"'-  -'",  "  "'"•  ommo.jam  d«txsynW      l   traxUu8queadan iim.uiassignatisdecu. 

eodemcharactereinserlajpsamet  US.  noslnverbasunt,  <^l  JJ^  ^   .  ^^  r,;/s/,               W4i 

collatacumeditioneMabillomt.  Nunc  inauirendum    an  memoratx  hoc  §  iranslationes 

48  /ad^  woW„  rfudfosfls  «ecrflr,a«  immertto  histo-  J^  ^^^.  pos$inl  „„,,.  „,    ,,  Cum  dictU 

riaminsulsamappellarim,  videatque,  quam  parum sun  <  ^iorentini  hodiedum  servato  in 

istetauctor,  Primo  ait,  vel  alium    dicentem    rodu-     "'"'  '/ 

c  cit.  tria   corpora  in    terra   pulvere  jacere,  raper     urtmw. 
eadem  volutari  et  stercorari  pecudes,  fieri  de  sacra- 

terquilinium.  Postea   unum  corpus  absquecapite            fvni     lri,(^  in  lPanslationuoi  HistOPiis 
,in  inventum  memorat,    loco  satis  honesto,  sub  aUarx     *>  >  .  UlWlCUllBie  


insepulcro  tutissime  depositum  et  cusloditum  Corpora 
t/wttntttraboraniservitio  fidelium  prorsui  aliena,el 
tocw,  quo  latent,  nullinotustpn?terquamsolisateUUi 
Miloni  :  muliet  tamen  caslri  domina  candelam  affert 
sanctii  Martyribus  luminis  obsequium  praabitura 
Uon8i  ,n  quocxstabatcastellum,  nulli  perviusodsfn^- 
tur,  nisi  avibus  etreptantibus  bestiis  ;  inliabitabaMr 

lumen  Q   mullis  homniihus,  qui .  "I  cxcnnlc.it u  rntcl.   cl 

ndebant  ei  ascendebanU  Moles,qua  teclum  ei  wuni- 
tttmciatseptt/crttm,  tflnla  Wflt,  »'•  judicantibus 
chis,  parsejus  mediaamoveri  nonpossel  anleaw wam  : 
flflffj-edittntttr  ^mrn  c/m/n,  cum  nox  ...  parva 
gna  p\  partetransiisset.nw  fflfffwm  amovenda  <■> 


occurrentes  ,  e(  nosier  ad  eas  tollen- 
das  qualiscumqueconatus;translalioali- 
quoireliquiarumadBonevallensemona- 
Bterium,  nunc  S.  Florentino  sacrum. 


'       '         ;    ■  Scrupolui,  inquiU  occumt.  quo    , 
""•  'V"^    u   corpora  ^u^  Plorentini  7« i. 

yallensibui  conceisa  0 fo 


od  extraAeno-fli  mKnilw,  iedd«rrufitomfl^  rentim    •      i  Ml  .lh;l  translationii  ejui  His- 

i  •  ...».'1 .   ..    llin    ■  ,i,i, l,'t)l      l'\\U\     1     n 


....»/.  itd  Pu.lsriacum  pert»Bi»n«,  dormiantibus  a  m«c 
monachis  ;  .,»«,».,-.'.»1   Pulleriacm,  o«m  Pi 
«■cimi.ilm£urjun(««'««C«m/«MiteM*»to  <je«OraPl'>eo' 
dominidt  Visle.diitet  quintotiTciUr  mUliaM  ■•  Bn 
mm.  tiud,  iii  noittr  appellol,  Blemodo. 

49  Muo  impedbnmKi  «  »""""  i  ""''""s  ^ 
i»,»  el  iaii.l«ma«er«atfo»M  :  »»'"»'"  «  reltBM*™* 


^SZVSiemtm »1 • '" 

'""''■,    '    huctenno    «dserv r.     Letm.e(!um 

<:7,:::; », ■- -  j»-tsrs 


L 


886 


AUCTOBB 
J.  P. 


quod  et  hic 
factum  opi- 
namur, 


DE  SS.  FLORENTINO  ET  HIL.UUO  ETC.  MM. 

cwv  m  .  anl(l    S.  Aurelianus  anno  tantum  874    ad 

k  r3lata.  An  S.  Aphrondisii  0*W**>  'SSm  »ta*t*i   *******  ******    df"tor<  *  '""»- 

A  J^ctumab  AnHml  **■*£  ^TSS  S  L»  89»,  *  f*  f~  «*"  H^Xranst^ 

sublatu  difficWmum  es86,  ■'  <"""'"  /M    s             *  rj.  pxn<d/(fl0  jn  Bwrattr,   10  mwtt*  v«i   aoWsa*itar 

«.mflnlttr  :  «  nempi   r«c«  corpora J i  cap  ^  ^^  ^  s,       7Mfl|I|  „„„,„  ^         ^ 

ytaW.  <"  «W  /''7  ^' ;          ^  n%w  tkesi  molesiam  deprehend  .•  ul  *.  «prtr  **•«.  -><<- 

«tfitan  designm  debemt,  At   ****    f        ^  ///m  ^  ■„  ,,,,,„,/„  ,w„/,™<-,  fllg«*  omnto  conftpwa 

f(iflm  recmtiores,  ubi  de  reltqmts  *  ""■     ;  scmis  :  quamquam  eltam  tum  etdem  hypothes.  man 

terminh  voces  suassolent  cncnusrnbeu    ut  expemi  verisimUitudo  tam  pro  reliquiis,  dein    Lffltfmfl. 

SSSSmn.  Q^r-t»  y  *^g  ;.;:;:;,^,  „„„,,-  «*  i»  **  ~  * 

nfln  Wcfln*ttf  corpus   vet  corpora?  (>'""     /        '"/ 

tfe  n™  «00*0  caput  norj  appfilUitar  '  W  tescs  umim  ^  5,<i/N,,w„.<  ..^iie  terlio,  5.  Attrflliflnum,   elap. 

bruchn   non   diaiur  brachium,   mflitifw    si    Wflcw,  .             ^         Zriif&Miti» peirexim,  et ea  Bremut 

Sancn^  eorumve  caput  aui   bracmum  repr*smtanti-  «^  JJf^  lliftsaurum   secum   detuliase,  >/„   lamen 

tufl.  inclusa  sintf  t     rtem  ejus  reliqnerit  in  Bremur,  sive  ad  graHfi- 

52  Nec  longe  qu*rmda    sunt  exempla  :  0«dfotor  «?       incolarUm  pietali,  sive  ad  obsecundandum  m 

traMWoniB  bistomus;  quam  care  can                 dmmsis  apiscopi,  Utrumque  tanctitati 

*anm  r6liquimm  lollllll  appeUeUpatebiiad  octOum  w*       '  ^mtaneum  erat.  Sane  b,   qui  m  i 

j^stnnam  nflffflw^,  f«o fflc(0  SS.  IMorentiiii  et  niia-  AttflusfodttnewM    fiptwopi     transportaverai 

riiwcra.  '•"'."""'""  'u/ tcumdeporlatafne- 


Wlbui  diffi. 
cultalet 


\\ 


riflt.  flddttpflf^    wfttmaS.    Attfc/tono   mm 

,//(1,//;r///,s  LWrn,//,'^/,,*,  ,;/  W0Ut^V  Dedlt 
eisparte.nsanctorumcorporum  praacipuam.  egitque 
pia  caritate,  ut  et  pars  illi,  immo  totum,  maneret, 
et  pars  iVatnbus,  i.nmo  smnlitrr  totum,  retnbuere- 
tnr  •  factumque  cst,  ut  fratres  reverendi  sanctum 
Florentinum  sanctumque  Hilawumad  Bonam-Val- 
lem  totos  secum  ferrent,  et  aaactue  abbaa,  qui  eos 
dederat,  bi-atum  Florentinum  ac  beatum  Hifc 
totossibi  suoque  monasterio  retineret.  Hit 
maxima  difftcultat  uon  eril  in  uomtne  seu  qualitate, 


SancWrumcorpora  e.r  uno  in  ortum  (pcujii  iiuro  eamdem 
diacesim,  cmsmdus  non  est  deportme  extra  dicecmm 
Simili  consmsu;  nec  probabile  est    etiam,  npi- 
mpm  Angustodunensm  tam  pawifecisse  eaide\ 
liquias    xa  \is  dimesim  suam  omnino  frustrari  passus 
sit  Siatuumns  dmiquje quarto,  partem  capiOsS.  Flo 
rentini,  qux  hodiedum   oaput   rtttncupfljttr,  ita  relio- 
iamfuteseinmmurcum  nonnullisalitiejusTeliquuH 
&  his  suas  awpisse  patverii  umlou  AmutfmLaUr 
nsisabbas.  Neque  miv\crfdid*krt,Mum  S.Flo- 
renUnicof0U«.  «rcep:o    so}o  capite,  ad   Latmacenm 


E 


,„„,„„„  d#cttta,  „„„  ,,,,  in  nomme  seu  quattiate,        ^ >  ak.wtore  fabulos»  «,„■,■„,„, 

,«*«itjwi.  div«r« »  ' ™«  <""•'' """'•  >"'  ■  "        „„;  ,„  „mrini  laudata  Bitloria  trandatmto 

,,„,,„„,,  q«o,  et  loco,  cxauo  Mba  »,»«-,„«<-■.  »««.  ^         rf.  J^   ,,„.„,„,,„„„  feesse   (UtaM} 

^anus  corpora  Savclorum  rmtrorum  ieluUt  e*  9M  !'<«  0 .^      ^  ^^  ^    ^  ^.^,    ,, 


58  Cetcnnn  kactenus  dicta  pro  conjectum  tanium 
haben  volumus,  quas  si  minus  approbmi  im  **  -' 
Breimur  et  castri  S.  Florentim,  contmdantque 
caput  rne  integrum  S.  Florentini,  soliMmbus  argu- 
menti&  et  documentis  ostewiemium  ipsu  rehnqwmus, 
via  oounuerint,  probanfiumque,  verum  me  capui 

"  .  .  ...:...     >.    .•«    H/I.C    «nt/rn    rplil  • 


loco,  quo  prnnum  sepultu  fuerunli  ';/</'"'  '■'   PseadmO 

castro.  Juxta secundam  Relationem  ""I1"*  s-  Floren- 

tmi  1  91  fjrol  ni  Breves,  sive,  ut  legii  MnbUto* 

tuus,  m  Bremurctroi  annum  835,  et  cum  illo  verisi- 

militer  etiam  corpora  SS.  Hilarii   et  Aphrodisii  ;  cum 

juxta  eamdem  relationem  dm  wMum  horum  quoque  quamu   im .-■  • '"''  ^;  ;/(m   ^   .;  MS  mtra  rela. 

tsUquiasibidm  impetraverint,  ad  castrumS.  Florm-  JJ^^r*   ^tfttt*   Ltt0dun«m  byiM,    ^""" 

,„„  decoreflndfl».  Hic  latei  nodus,  qu\  s\  uel  per  cm.  tm  ^       Florentini  :  in  noslra,  in- 

**.«*-  -*—   * W    Ottflflr     jUMM  ^^£e%^ 

retotffl  oflsoZufe  fflUi(fll«flf0«endfl  «t,  ce^  Mmh  '/"-">  JW-      J       ;        „„,/,„„„,/„,/,  estcaputinte- 

dismultumco  \.X* n°"     '      )-J Z  ,v  >,r  n<  Bnmm  nec  in-  i 

»3  * W  - "-' ,  *£  Tno::  .:'''""''"/-  MiusMarqris,  ueltUia 

et  conjectu-      suppmamus  primo,  Aurel m  arca  annum  838  cor-  "^™^-|h^  ?J    fe  PMrfmiffiii  N3 

roi  j>roi>oii<-     pwrfl  ex  Pseuduiio  detulisu  m  Bremur,  m  «>«»><>  ea  conjectura  /  lorentini,  ] 

r  Lcn,  dccento  dej mdi  ac   r^tnottondi,   si«e  dflro  A«rrfcj«iiwW  f«ta  <  /       "    ;  '    MM;„,;, 

C  onnort rafe  ir»^  Ito.  S mjecture  eate  BOm*  ^*f™  2^T^^S  U> 

corforaaUo  loco  #*  T  '     ^ ',, tibVateHni  ab  "-,  oui 

Ottfllittodttnttm  It f^renlttr.    Verba   km   sunt:  ^'^'^^~  oi rant. 

Tandemquod  ardenter  cupiebat  [Aurelia i)  Deo  ex  UUe  tntegrum   av tparU  ,        "'  h^.n  , 

auxiHum  ferente,  perfecit,  et  Sanctos  Dei  alio,  quo  Quod  ip«  tat  ad   .„</—,        - 

placuit.transposmt.Jam     quia    isdem    venerabilis  I *,  m ma< W*  j  "'  W      " 

abba8  postmodum  civitatem   Lugduneneem  babita-  idrt  ^aoutdem,  to  <"""    ^''      _  ^J^,, 

turus...  praBel.  d  carum  tbeeaurum...  secum  tt*r^«  pars  hnge  /■'  m  cerlwrst  crom 

deferre  decrevit.  Slatuamus  itaq  lo,   pr^dtclw  il/Ma  ,^.'  dtclo  .cmtmitattm  s,     r 

advmtssein    Bremtti    ctrca  tdem  lemn,^  S.AwMMf»  -; 

«l,  c  NP«<ii0^«W«**    mttti «""        :'('  QM0d  deAlAflnflcen.^  te  dmmu^       f^ 

fM(  ni(M1  ncrum  <•<  hbtimi  ctvWi  S.  Florentini,  p»    fni  rflsptctl  ite,   7^..f^Srii    '/'" 
detn,  ul /"ere  ccnlinfltl,  caput   appellan  cmpiL   Porra    nounsi  dimrn  monacttos   °rd™*°\r*       m   „, 

in  te, to  re/flltone,  Go  Ucet,  hm   fada  vefe-     dicto  secuh  nono partem  relxquiarum  ^  lu 

runim  circa  annum  835,  sed  huncannum    non   alia     trorum  Athanaa  xmpelrarunt  "^"5?^ ni 
decaueaadjeclum  reor  a  colleclore  codicis  nostri^quam     reliano,  et   quorum  unus.ui  vMtut  ■  .larnei 

qma  facta  repnent  tempore  Aldrici  archiepiscopi  s,-     idem  Xempus  composuit  Htstortam  ttam  ^^ 

nonensis,  qui  anno  841  demorluu»  est.  Certe  Mabillo-     JBdumsi  diaicesi  Athanacum,  qnam  AUia'"'ir      lnl. 
mus,  qui  Latinum  imtrumentum  habuil,  annum  non     Fallem,  ei  phrium  miramiQrum  ea   occlsl  ^ 

rimit,  et  tempus  colligendum  relinquit  ex  episcqr  torum.  Mabiltonio  assenUtur  TUlemonitu  .  ^  ^ 
patuejusdem  Aldrici.  Hinc  tam  collectoru  nostri  dictini  Historix  litterarim  Francue  J^^ ; 
circa,  quam    verba   Mabillonii  extensionem  patiuntur     scnbcndi    modo     conjiciunt,     non    luis  ^  minil& 

usque  ad  annum  saltem    840.  *Ea  autem  extensionc     quamquam  el  ipsi  judicent,  talem  fuisse,  q  ^  _ 


utcnmqMW- 
denlur. 


frantl 

nm  "'"/""' 
„■/»/""""'" 

/;„/i""i-'"' 

lem 


ttieffl 

COKVUS,  'I'- 

vtrsus  a  bio- 
gropho. 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  389 

tis  oculatus  ftterit,  saltem  resase  narratas  ex  hujus-  properassent  Aurelianensi  civitati,    dpclinaverunt  ad  D 

odi  tMtibut    intcUcxerit.  ld  ipsum    me    seniuc  ile  ecclesiam    sancti  Anniani  Sablmto.    Deinde    perve- 

te  auctons,   insinuavi  superius ;  altamen  non    adeo  nerunt  ad  eccleeiaro    sancti  Sebastiani   in    villa,  Cui 

nus  *um  in  aliam  iptorwn  opinionem,  qua  ttaluunt,  nomen    est  Balniolus  :   quo  tempore    villa   illa    eia 

?'    eoa>m  quoque  auctore  conscripta  fuisse  Acta  passio-  data  est  tota  cum  eccleaia.  Jau  et  in  occursum  ve- 

0      Duccm  hac  m  re  seculi  sunt   Mubillonium,  sed  ts  nerunt  venerabilis  abbatia  monasterii  Bonavallensis 

U1S  sua  sententia  non   aliud  videlur  habuUne   funda-  cum  agmine  sancto  monachorum    reliquiaa    recep- 

^entum   certe  aliud  non  allegat,  quam  ^ufoutrumque  turi.  Lnde  venerunt  ab  ecclesia  S.  Andreaa  apo 

Tpassionit  et  translationis)   libellum  invenit  in  mem-  in  villa  Danciaco,  quao  eis  data  est  cum  alia  villa, 

braneo  codice    Remigiano,    sub    initium    seculi  x  ques  vocatur  Matguenas,  et...  deveneruntad  ecole- 
arato   <?"0f/  mllu  non  *•*#«*■   NeQUB  <"""    novum     siam  nondum  dedicatam,  quse  duobus  rnilliaribus  a 

Tst   duoOpuscuk  adiversu  concinnata    inseri  uni   tt     raonasterio  distat  in  villa  Givariensi in  illoho- 

A*maue  codici    tt     dufn  "d  eamdtm  materiam  spec     nore  est  dedicata,  et  per  miracula,  qu»  iUic  facta 
'       '       .       .  '  sunt,  tota  villaest  eis  data.    Deinde    vero  venerunt 

^M^ifauidsitfnoneumdemequidemscribendimo-     ad    pra?desf,natum    locum,    dedicatura   in    honore 
dJn    irlvcn]0    in  n,quam   in  Historia      Christi  rmirtyrum    Marceilini    et    Petn,    ubi  depo- 

translationis  s  major  in  hac  apparei  mceritas  ae  sim- 
plicitas  quam  in  illto,  prmsertim  ubi  miracula  refe* 
wnlur.  Biographiu  tnim  sua    fuu    extendit,   Hsque 

adjunclis  c.iornal,  qum  mox  nan  nimnun  credulo  I"'- 
lionissuspiciontm  ingerunt ;  eontra  scriptortranslationis 
miracuiu  sua  quam  brevisetme  proponit,  nec  qmdquam 
addit,  quod  fabulam  spiret.  8ciot  fieri  p 
n  unusidemque  avclor  libere  meditatwnibus  suis  etcom- 
mentis  indulserit  in  Actis  passimisi  scrupulosius  vero 
adhseserit  veritati  in  Historia  tva\  \  ne  a  tes- 

libus  auritis    et  oculatts  elianx    tnnc    viventibus    »<"«'- 


ArCTOBK 
J.   [■ 


nendi  erant  Sanoti.    ffactonns  chronista  dein  enume- 
rans, alia  dona,  qusteidem  Bonsevallensi  rioin 

honorem  SS.  Florentini  ei  H  ttatunt,  qurn- 

quc  apud  laudatum  Mabillonium  videre  polest  curiosus 
.  ubi  simul  conspiciet,  utinjam    datis,  puncta, 
defectum  in  exemplari  designantia. 

60    Abunde  indicat  idem  chronista,  prxluxisse  sibi 
editama  Mabillonio  et a  nobis  reeudendam  transUttio-  uderrorem 
uis  Histariam.  Verumt  dum  animo   uerisimiliter  rei  e 
elucidanda  de  mo  aliquid  adjecit,  magnas  ri  offuditte- 
nebras  :  dum  icilicei  abbatem  8  nsevall  ■  po- 


Zx  ralsitati,    insimulareuir,  cu,  ptriculc    upositus    |MM  Au.n,,,,,,,  ,„ AM  iMimmM 

/  ,-,■ m  urgct,  «I  ili    fact rtdam»,.     cavU   tagdarium,  at,»,  iu /;- 

S  '    „  „„  h„ ■  iumtJat  ie  fffelorte  I latiom ;  Mrntur  ,„  ri  votnm.  Etenm 

„   dUo  Z  o  MaMlomo  :  nam  in  „„,„„  USS.  „r-     «•«»«««  *mmm  Qaumaro,  abbat,  pn ta  «n* 

,  „„  ,;,,.,,,„„„„  w«,  ,„,,  multa  comvU-     scripsera, ,  De to  ,,,   Carolo  [Cauo,  per  aum 


ctitur  miracula,  ei  ejus  loco  subsiituta  pars  alttrat  qu& 
non  tantumcontinei  miraculo  im  etiam  tmns- 

laliooem  reliquiarum  Athanaco  Saxiacum  :  et  hxc 
quidtmsecunda  pars,  meo  judicio,  diversum  apriore 
auctorem  habuit,  quamquam  verisimiliter  etiam  cox- 
vinn,  ut  ostendam  i»  Annotatis. 

58  Laudatum  num.  38  Chromcon  breve  Bonmal- 


compendiutn 


anno  841    fundatum    dixeral   Bonsevallense  monaste- 

rium)  "t  filio  ejus  Ludovico  {BaU>n  succedente,  an« 

irimo  regni  ejus,   fuit  quidam   c  Castri- 

Dnnensia,  Lambertus  nomine,  qui  ob  amorem  L>ei 

et  Sanctorum    ejus   dedit  sanctis  martyribus  Mar- 

cellinoet  Petro  etiomno  abbati  Gaut  I  re- 

fuffinm  infra  Castridunum  deterrn  agripennos  duos 

58  Laudatum  num.  ^  unronicon  orev*  0vnm**~     «uP mra   n  ra  ^  habendos.  et 

,enSls  monaslcrn,  seculo  10  exarai txquo  adcon-      ;;';',  ,,„,    deaique 

annnndnm  transiationem  k* rn , -  ;;;;;;;;;■        ';'     ,„     i2 , 

reliqua  ad  Bonvvallenses  scihcet  nhqum  perUnentw     bona-  n  en   .  ab 

part*.pag.  50»:Cumque  an.mus   ejus i{Au„  l  iam  '  eg 

tthanacensis  abbatis)  ,I,flueretPerqu,r.n;l,  raonacl w  "aZum   Bc 

regulari  ordine  instructos  et  non  ,nven,ret;  eudm  -                             ^^    ^  ,  ^ 

C  faraam    celeberriraam,  quod    I^n^h       =t       ^      ^ 

monachi regulan  ordine  approbati.  gui  concne  i „.,„,„,/,. 

gens  missos  ad  pnefatum  monastenum,  obniKe  ,le-  bo  .«,.,-■                 ^          (  ^.^  ,„„,   3 

precans,  ut  venerabilis   Ingelarius,  sspe  dicti  mo-  "  ,  „,.„„„„„„  s;n    LurWlVmni 

nasterii  abbas  numen.m    monachorum  a,    m,«  e,-e      ^^1    „,;„„,,„,,„;„,..    „„„   ,„,„,,  „,■,„„   — ■ 

non  denegaret.  sicut  penes  nos  scnpto  es  .  Ita-     ^J-J^  , .,„,„,  „.,,„ 

que  vir  Domini,  cum  esset  plenus  camai   , 
rans 


Mii  chro- 

nuta  i 
valUnslt 


exsuogrege  monaoHos  auouecra^  iiw«  *»  j  ,  haHucJnatus  sit,  Athanacensem  ■■    < 

bene  oset  regulari  ordine  .pprobatos  :  mo-  w ■  ■  ^^  ^^  m$  tronslationem 

nens  et  exhortans,  ut  de  die  in  niem   mehus  proh-  m  ^^  /mi/(), 

ciant.  Ahhinc  Athanacenses  normam  nostras  aucto-  quv  ^        ini    m.    S    /"'"•   3,•,7•  M  """  '""'""^ 

rit  itis  exordium  sumpserunt  et  mores.  " s     "  |uVl  ,  v   nl  tixn  Mabillonius, 


/.   ;;:i7,  -  tigissi 

>  ut  fixil  Mabillonius,   ied  annoi 
59    Cnra  autera  ad  nos  redire  proposuissent  fra-       w  ,  ann  ^  ^        ^  n|  ,  n|i  .,,,,, 

tres,  postulaverunt  sibi  a  patrejam  dicti  loci,   ut     aliquoc  P^^,  IIM1Ii;,(,nl.    quod  fundatum 
aliquod  raunus  eis  concederetur,  quod  utlle   patri, 


59 


loco  eorura,  et  fratribus  esset.  Dedit  itaque  eis 
venerabilis  abbas  Aurelianus  partem  corporum 
praecipuam  electorum  Christi  martyrum  Florentini 
et  Hilarii,  qua3  nunc  usque  servatur  a  nobis,  Bicut 
scriptum  habetur  in  codicibus  nostns.  In  adven  u 
quorura  ipsorum  Martyrum  multa  nnracula  iacta 
sunt,  quce  penes  nos  scripta  habentur.  Quanta  ete- 


pundo  Bonmvallen  ■ 

nTt  dumto 

,   „    ,.  etand -  ' '""<  "  ; ""', ^ 

"C        i,,,„  »-«    «««»    r'   """""' 

878  V.  •<""'"'"'s  m "'""'"• '"'";" ;'; 

CausJar,,:.  oibai  ptaH.  Scriptore,  Qalh*  ChrU- 
Hummnachmm  *  Aurriia«m  aW-ranOa^ 


auni,  qua^penes  nos  scnpia  »« ^  m0nachorum  au  awmw»»»  —      » 

nim  per  illorum  merita  huic  loco  salus   vemt,    non  ^  M(,„w  Mabillomo  se  junxerant  : 

est  silendum.  Cum  autem  movissentab  Athanao,  et 


at  tom.  8 
col. 


DE  SS.  FLORENTINO 

ipsepugnare  mdealw  .  bea.  ■    /    Anrpli,inum, 

n*;,nt      nuid    vetat,    Aurenauum, 

Dia  secum  consent.ant     qnw  ab_ 

etsi  episcopum  UB*"»"  ^  i  en,   Athanacum 

ssssl.se ■ -.- - 

?J!to.J " ' -"■"""■ 

,,,,.,„,„,  RMWfwi. ««.«/»<"»  .■;"-■.■■""'' 
"«  n  ., .'""""•  ""  T"',     Z 

"»         h*««ri P«ri«r. <»""""■  *?"•_      _,« 

3  „,„„  *"»;»'-.';'"'' •1"" '"'""'■ «'<"■'*'*"- 

,;;„.      i ,i "-'-""" '",';'• 

«hit twmtaurand qw«< »■• '"""'- 

,,„„ ; , />w.w- -' \rm,r;"m 

■  r**  '""   "   " 

,,,,,/.„,.„,,.■.'.■..'..■.''//'■"'  '»■■'""  '»""»""■•  ?" 

„„„,,„„„„<..  ,,,<"„,"""  ■'"•■■' '  /'"»"""•"'■•'""' 

878   ../  snauerelur  ex  calculis  chronograplu.  M' 
[atemautemfmmAnreli m  anno  889.  conslat  ex 

.„,, tnto  ejns,   <;«'„<   '""   »"""  '■""'''''"""  '*'  '"" 

.„„  rffceto.-Ego  inDai  non 

„  „,„  „  toterii  „",""""  ■ 
,,.,,„„.   „„„.,   todem   testamentam  approbantium,  %n 

„„„,„    v.,„„„.,.l..s  v,r    Urehanus   abbas 

« ■''■"'"■■''' "'■■»""""  ''"'  '""'- 
,„    Mabillonius  Sxc.  I  BeneMclwo  part.  2  pag. 

498  ela ',/,/. 

C3    /„,,„  ,,,«,-,  ,,„/.„  «Bie      '„,,'    ,""""» 

nilinMM  ,,,,„.',.„,,..  ■„,-"""■  <••<- 

„;.„,„„,  ■ tu ,< ...  ,"■•'-  ■■-  -„■,■»"'"'"" "/'»' 

,;„,/„„,„,„,„,„;„..;„,",,„'',„■<  fftstortteSelwaiana 

.     .  0__.,_  -...., ~       ,i„,ii,ii,,,|//,/II      /l/' 


ET  HILARIO  ETC  MM. 


S.    Florentini    nomen  obtinuerit,  illudque    hodiedum  d 
solum  retineat.  Nunc  ad  Saxiacense  monasteriumpro. 

ccdarnus. 

g  VI.   Ecclesiae  Sanctis  consccratae_  l_o- 
diernus  reliquiarum  status  etcultus. 


no  ••". 


( i  iit'  nt  itt""i  iii  i "  /"  '  ■  " 

I  :,  ,,,  lls  enirn  patet,  Saxiacense  monasterium  ab 
Aureliano  Atha\     ■         bbate  fundatum  fvisseel  dicto 

,..,,  889  eo  usque  perduclum,  ul  Remigius  lunc  Lng- 
dunensiumantisiesilU>designaveritBadilonem  abbatem 

nrimum,    Hinc,    inqua  "'-   «'"'    "'"•'  reslau' 

Uhanacense.  Quis   enim   credat, 

lianum  curasse  alibi  novi  fi  erectionemtprius- 

uuam  mum,    '"/   prxerat    abbas,  perfectissime    esset 

'constituium<  el  monachis  sufficienler  instructum  '  Om- 

amntioi   Mabillonio,  referenti   ad   annum 

s :;  1  Athanacensis  monasterii,   adjuvanlibus  Bonaval- 

if.nsibus,  restaurationem  ;  neque  dubito,  quin  error  la> 

;  ,,i  Chronico  •  sed  an  auclor  diu  nimis  protraxerit 

intam    Gausmari  abbatis  primi,   an    vero  justo  cilius 

bstituerit  Tngelarium,  seu  kuie  applicave-- 

///.  qux  debebantur  illi,  utarbitratur  Mabillonius,  iis 

pcidendum  relinquo.qui  alibi,  quam  in    dicto    Ckro> 

,,,,,  alterutrius  nomindtimmentionem  reperirent.  Cete- 

mm  sicut  plurima  a<  insignia  miracula,  quse  ab  £fis- 

toria  iranslationis  auctore  referuntur,  abunde  suadi 

fiianctos  nostros,  moa  ut  eorum   reliquias  in    Bonaval- 

ttmsi  ecclesia  depasitx  fuerunt,  peculiari  iMdem   cultu 

uffectos  fuisse ;  ita  quoque  satis  conslatt  cullum  eim- 

dem  deinde  pmeverasse,  ac  perseverare  usque  adnOs- 

ini  tempora.  Perseverasse  docet  Charta,  quz  exhibelur 

tom.  8  Qallist  Chmtianse  inter  Instrumenta  coL  313, 

ei  ni  ,jua  Atida,    B  comitissa    anno    1100, 

agnoscent  injufiam  a  M  itiatum  BoneevaUensibustait . 

he  hiB,  quaB  fecerarn,   quam  expetieratit  monachi, 

patisfactionem  feci  ftnte  altare  sanctorum  martyrum 

Marcellini  et  Petri,  Florentini  et  Hilarii.  Perseve- 

rare  ihde  cotligas,  quod  idem  tnonasterium,  untioSS. 

Mtnccilini   ci    Petri    vdcabulo   ihsignitum  ,    subinde 


Saxiacus    utscribitur   in   pmlaudato    testamento,  ^^ 
locuseratinpago  Lugdunensi  non  longe  a  Rhodanoftu-  fr,,,,i;,   "» 
rtinens  ad  Auretiani  fralres  el  proximos  consan-  Saxiacnuu, 
gjneos.a  quibus  eum   ipse  cum  aliis  terris   oe   locii 
obHavU  ad  erigendum  ac  fundandum  ibidem  monasle- 
rium  in  honore  Dei  et  sancti  Benedicti  et  beatissi- 
morum  martyrum  Florentini  et   Hilarii.  Eo  titulo 
uiim   semel   etiterum  in  suo  testamento,    eodemque 
lltuntur  Remigius  Lugdunensium  archiepiscopus,  Ca- 
rolus  rex  Provincix,  Lothani  imperatoris  filius,  etvpi- 
M„,„   Sistericensis   synodi   in    littem  sen    diplomatis 
mMr  eadem  fundatione  confeclis,  partim  apudMabillo* 
niumi  paftim   apud    Guichenonum    num.  prxcedente 
mmoratos.  Mabilloniut  et  qni  ?um  secuti  sunt,  agen-  E 
m  ieUiius  monasterii  primordiis,  nihit  aiunt  de  illuc 
translotis  SS.  Florentini  et  Hilarii    reliquiis;  fuam- 
idexpresseindicaveratGuichenonusm  continua- 
iionesecund*   partis  Historix    Sebusianx    inquiens : 
Cum  perfecti  esset  ecclesia,  in   eam  defern  jusse- 
runt  corpora  SS.  Florentini  et  Hilaru 

C5  CausamsilenlUfrisseexistimo^ltmquod  Gui-  inf^^ 
chenonus  ea  sarrc  re   testimonium  non  profert,  mm  ,,,„„,, 
guod  nonviderant  istampartem  empe  citat*  Histon* 
transtationis,  quam  in   MaHUonii   sdUione  deaderan 
dixi  qnmueita  habet:  Emergentibus  diebus  vene- 
PabUiBabbasmonasteriisanctiMartini  ^thanacen; 

sis)  ubicorpora  sanctorum  Florentini  et  H.Umai.- 
quotemporereverenterservatafuerant.quibusdam 

bus  i sciis,  voluit,  ut   sub   silent.o  depor  a- 

pentur  ad  |ocum,  qui  Saxiacus  dicitul»,  ln  eccie- 
siam  Leati  Christophon  martyrii,  donec  eti  conm- 
gna   sepelitio  in   domo,    qnaa   eis    ^nstruebatur, 

, retur,  el  celebris  translatio  diem  «wwt ./■* 

/(/  demo,  S.  Aureliannm,  hic  riemine  abbatu  o. 
Martini  designalum,  .,■/«.-■  primario  Sanctis  nostm, 
aUam  s.  Benedicto  Saxiacense  monastenum  oetceut 
eodesiam  erexisse.  Postea  tamen  sOlws  S.  Bene- 
diciilitniumlocusreiinuit,  pasdmque  etxam  totu '  "P 
petlaturmonasteriumseu  Prioratus  S.  Benedmti  de 
Saxiaco,  vulgo  Saint  Benoitde  Seyss.eu.  Ad  cateen 
,,,,,  altegat*  Histori*  translalionis  apud   nos  manu- 

tcript*  adject >.st  exemplar  instrumenti,  continentu 

elenckum   pi-xcipuarum  reliquiarum,   quszservai 
duntur    in  Saxiacensi  ecclesia.  U   quonxam  prolxtm 

, est,etforU i  esse  poterit.  dum  per  deeursum 

Operis  de  ChrUti  Domini,  beatissm*  Mana  Virg 
si  Sanctorum  ibidem  memoratorum  reliquus  dtspuu 
-   veniet,  integrum  subjicere  visumest. 

66Incassa.qU \^^^^&s% 

pora   Sanctorum   el    reliquiaa   Florentim,  v^ 

eetDamianuReliqui»sanctiJulianieiri 

...  ...  ...  i;„.K,un:r  rrllM.11"-' 


e  e(  uamiani.  Keuquiw  »a,.^„  »■•••■ 
,,,„,„   i„  unoalabastrosuntpretiosissitnsreuq 

vidolicet  quinq pin»  oor ,  Domini  nostriJe»  .,.  nM* 

Christi-.corons  remansit  ertra.  Item  unam      ^ 
vam  flalam  repletam  delaeteVirgm>s  Ma. ..  ■ 

,,,..  panni,  beata   Mari».   Item   rehqua     - 

tinm.  Wem  in  cassa.  quse  cstdesuper  dtotas 

suni  reliquiee  sanoti  Petri  ;  sanoti  M  ""««> . 

Johannis  ;  sancte  Scholastic»;  sanctorum 

etDamiani;    sahot»  Heufemw ;  sanctt  Wg^  .  a,  „„, 

sancti  Pontii  *   episoopi  et  martyr.s  de   «        .||s;  .„ 

qui  vcnit  cu.o  Virginibus  ;  sancta  Saba.  ■»      * 


1 


MJC1   >fl 
1.  P 


novU  M 
nehus  "»'< 


Ecclesia  cos- 
tri  fbrentl- 

ni 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  391 

snnctfe  Albinae  virginis  et  martyris  ;  sancti   Dama-     clesia  ornata  erai    reliquiii  S.    Florentini  ac  aliorum  \) 
rii;  sancti  Poderii  ;  sancti  Hyrenei ;  sancti  Albini.     plurimorum  martyrum  ;  ita  quidem  ut  dttmeeps   cura 
C7  Itera    istud    monumentum    lapideum  et  tres     paetoraUs  afli.ru  fuerU  ecclesisa,  qux  etiam  uunc  exstat 
cassas,  quae  sunt  intra,  1'ecit  fieri  frater  Petrus  de      in  ipso  oppido  S.  Florentini. 
Qornesio  et  fueruntpositae  et  tramutatae  sanctae  re-         70  Nolim  negare,  teriptori  isti  ad    manum    fu\ 
Hauiffl    superius  nominatae  per   dicturn  sacristara,     documenta,   unde    didiceril,   qurn    proferl   $t   daokiu  Ipfiiconse- 
auainvis  indignum  :  et  fuit  reparator  totius  pres-      Prioratibus  ;    nihil  tamen    eet,    quo    ea    confirmem,  ""'"•' 
bvterii  et  luerunt  facta  et  reposita  per  dictum  fra-      Contra  ipsemei  fatetur*  Odonem    oicecomitem  S.  Fio- 
trem  anno  Domini  millesimo  quatercentesimo  sep-     renftni,  eum  in  eumdem  Gervasium  abbatem  ac   mona- 
tuaeesimo  sexto  et  die  xxi    raensis   Februarii.  Se-     clios  Autist  \\  msferrei    omnia,  quse  possi» 

auitur  dein  isthsec  annotalio  :  Huc  usque  MS.  vetus  debat  mecclesiaS.  Florentini,  unius dumtaxai  mem\ 
renertum  annu  mdcxvi  cum  prasdictia  reliquiis  in  nisse  Prioratus,  idemque  fecisse  Pontifices  Romanos, 
ecclesia  Pnoratus  saneti  Benedicti  de  Seys.sieu.  Eugenium  IU  anno  1151, Anastasium  IV  1153,  01 
Quu)  aequuntur  proxima  pagina,  recens  adjecta  Adrianum  /Vll.i.i,  his  uerbU  i  Monasteriura  S. 
sunt.  Continent  autem  ista  relationem  Gallicam,  qua  Florentini  cura  suis  pertinentiis.  Hisjungi  potuU 
dicitur  illustrissimus  Dionysius  de  Marquemont,  ar-  Quidoabbasapudproxime  laudatum  Labbeumpag.tflQ; 
chiepiscopus   Lugdunensis,  assistente  cum  aliismultis     ubiagens  deGervasio,  dicil  im  sancti  FIo- 

Joanne  Petro  Camus,  episcopo  BeUicensi,  die  x.  Maji  rentini,  in  quausqueadtempua  auum  erant  canonici 
1616  supradictas  reliquias  e  monumento  extractas  de-  secularej,  de  manu  seculari  extrahens.  Prioratura 
posuisse  in  arca  abiegna  :  donec  novx  lipsanothecst  constituit,  monachos  in  ea  deconsensa  Senrici  Seno* 
conficerentur.  lis  confeclts,  laudatus  BeUicensis  epi»  nensis  archiep.  instituens;  quod  factum  per  Inno- 
scopus,  a  Lugdunensi  archiprmsule,  aliis  negoliis  impe*  centium  Papam/f/ua  nominis  secundum,  anno  1143 
dito  rogatus,  comitantibus  presbylem  el  canonieis  defunctum)  obtinuit  confiraiari.  Quasdam  etiam 
cleri  Bellicensis  ac  ingenti  hominum  multitudine  sup-  consuetudines,  quas  vicecomites  in  dicta  eccleaia 
plicantium  ritu,    Saxiacum  processit,  et  die.xn  Junii     habebant,  ab.  Othone  vi 

anni  ejusdem  reliquias  transposuit,  ad  aras  fecit,  dixit-     de  consensu  Theobaldi   comitia    Blesensis,  domioi 

que  ad  populum.  S.  Florentini,  obtinuil  condonari,  Alia,  hiclocumpo- 

68  Aliam    ecclesiam    SS.  Florentmo,   Hilario  et     stulantia,  non  dat  Guido ;  nec  similitei  noster, 

Aphrodisio  consecratam  assignavimus  num.  10,  nempe     excipe  hujus  clausnUsm,  quam  i     Ga   ico  in   Latinnm 

in  Castro  Florentino,  sive  utnunc  appellatur,   in  op-     versam  describo  :  fcnno   iidxxxv  Prioratus   direptua 

mo  S   Florentini,  quod  situm  est  in  Campania  GaU     fuil  postobitum  Prioris  Parceval  de  Montarbn,  reli- 

/i*  ad   irmentionem  fluvium,  et  quo  aliquot  eorumdem     quiaa  delataa  fnerunt  in  ecclesiam   parochialem,  ub. 

Sanctorum  reliquias  seculo  nono  transtatas  fuisse  legi*     suntetiam  nunc,  pr»ter  unam....  et  exigua  ahquol 

mus  Restat   ut  et  ejus  Historiam,  quantum  ad  San-     ossa  in  theca  lignea,    rehcta  in  ecclesia  Pnoratus. 

ctosnostm  pertinet,  br<  i  tringamus.  Sat  fuse     Renatus  de  Champs,  qui,  ut  creditur,  pnmus  fuit 

eampropoua  auctor  seu  collector  MS.   cqdieis  nostri     commendatariua  Prior,  htem mstituit  et  sententjam 

Autissiodorensis  ;  sed  hin<    inde  significat,  setradere     obtinuitin  curia    adveraua   aoa,  qui    poat  obitam 

nonnulk  ea  conjeclum.  Pntat  itaque,  ecclesiam  iliam     deceasoris  lipsanotl,ecaS  ac  .uHlecr.lem  Pnoratus 

erectam  fuisse  m  abbatiam,  ei  sk  quidem,  «l  duo  istic     diripuerant ;  vernm  aententia.exsecutioDi  oppoane- 

essent  cvnobia,  S.  Florentino  dedicata,  alterum    n-     runt ^se  incolaa  S.  F! loren tini. 

71  /  ommbus  dubitan  nequit,   qum    ->an- 

ctinostriibidem  festive colantur,  ei  nominatim  S.  Flo-   ubtetu 
rentinus,   tma,uam   loci   patronus.   ffonorari  etiam 
MicreliquiasS.  Aphrodiaii,  auctornobis  esi   Castel-  ''j)hr(ML 
lanus;   at    non  videtui  »"  n,ll,u 


\ 


cum  monas- 
terto 


rontm,  altmim  feminarum  :  at  qust  lapsu  temporis 
tui  secularium  mtn.us  devenerint,  ah  us.jut-  possessa 
fuerini  usque  nd  medium  drciter  seculum  xi ;  '/""  ''"<- 
ponTheobaldus,  comes  Gampanise,  utrumque  dedit  ab- 
batixS.  Germani  Autissiodorensis,  »abea  condiiione,     . 

ial troducermur,  md   ■ achi  d«m(«aal     iumtaxatinCorollarto  «S ■>;-«■         ,.,,, 

quoqueGuidoabbasS.  Germani,  qui  exeunte  secuto  13     S.  Aphronmaiua.cujusre 

J„  abbatum  sui  monastcrii  callegit,  ita  scribensapud     oppido  in  Campania    . b    c      ,.  •   

Lta.  rom.  ,  BIUK  -  MSS.   pag.  573  :  Idem     hirque  ...  M-   ...  --  y       ;„,;.,, (ll/1,,. 

et.amcomes   Theobaldua    ad   instantiam    praBdicti     ^Wj^f^ 

abbatia  (Orfonfej  dedit  Deo  et  sancto  Germano  mo- 

nasteriura  sancti  Florentini  in  Gastro  cura  o 

8terio  sancti  Vetuli  cum  omnijure  et   integritate, 

et  ea  libertatis  privilegio  eommunivit. 

69  Subdit  tamen  collector  noster,    non  reperire  se, 
quod  pia  ilta  comilis  votuntas  effectum  sortita  sit  .<«"- 


V 


deSS   Florentino  et  Hilarioei  hm 

oppidoS.  Florentim)  honorantur  praaterea  reliq 

cujusdamS.  Aphrodisii   martyris,  divers,  ab  epi- 

scipoBiterrensi.quiinantiquisMSS.Aphrond, 

in  recentioribua  Aphrodicua  nuncupatur  :  qua  (re- 

,„,„,,.   aaeculoixdicebantur  inventaa    ,n  Bremur 


'"""'  I ''"'  " *  **««.  effeT<i'aT£  lloren-  umduorurn  aliorura  reliquii 

traconstareait,  quod    tunetn   ecclesiam   b.  bloren  cum                                   \frodius,    »1   tcnbitur   m 

miniroducti  fuerint canonici   Sed  his    conceptam  de  nostrts,   Apnrow ^   ;  ■                   brevioribus,  eodem 

N  «M bvfatfte,   Binri»  S ;/-•  "/ •      ' """";•  y™°  !'    .!(tt  „,,„,.    quo    Floren- 

liatirtffttead  1144  juxta  Sammarthanos Senonen-  "'''"'""''''^'l^  saeria  FastU  inscriptum  reperi: 

sium  archiepiscopusi  iternm  dedii    ecclesiam  GervasUt  Unua  .  iii l                Wn  em  ttUu  junxi  hot  die. 

S.  Germani  AutissiodorensU  abbati,  -'"  fyh*  **+     uteyut  aum  .  ^  iS     ftfatlfft«   m 


dcntiims  canomcis  monachos   substituerett  quam  legem 
complevit  ita,  ui  ex  binis  S.  Plorentini  canobiis 
binos  Prioratus,  abbatisS,  Germani  subjeetos,  l- 
Sed  verisimile    esse  aii  collei  ert    non  duiasse 

diu  illam  Prioraluum  distinctionem,  ei  monachos,  quo- 
ninm  cura  pastoralis  non  erai  consentanea  cum  quiete, 
quam  profitebantur  Benedictini,  juesos  eese  omnes, 
ecipere  in  PrioratumS.  Florentini  veieris,  -/'""/ 
situm  erat  intra  arcem  teu  castrum  oppidi  et  eujus  ec- 


nSuntetinAgaunensiS.    Maurii 

•    t"         r.iinuiz  ss    Florentinif.  Hilarn,  tu 
lu  Vatestareliqutmao.  si  Q„tt*mbris 

unsit*  ineUncho,  a   nobts  dato  tom.   m    Septembru   i 

nnn      JS5  ■  Lipaanothec»3  argenteae   quatuor  sunt   llllinil  rii:- 
oTnus  spectabiles.  iisqne  servantnr  "^*g£  2?*" 
S    Amati.Sedunensisepiacopi    et  abbatia  S.   K» 
Hth-ss    Florentin.,  itidem   Sedunensia   pnesnhs, 
Hiaeoniejuslhl.n.martyrum^     M  «- 
(u  S.  Florentmo  et  d,aconatu  S.  Hil.no 


DE  SS.  FLORENTINO 

IT5i-f»  jsji- 

f^(empMacmtfi«m,  ?*>  Wm  devenennU  Etemm 
111,11  u    l  »q  uo    ffistoria  abbatum  Agaunen- 

riimi    paa.    107    memaraiwittr,   gaod  Geroldus  «*- 

n,i,s.Lug.lunuindivertit:A}-glerius    abbas   Atha 
nacensiSip.idonodeditqua.dam  ,-,1.4-.^?- 
[hmietSociorumejus;S.    Florentim  et  S.   Hilani 
Irtyruni.    ac   particulam   ounarum    ^ton 

nostn.  Opu* i«  manereUeiorm,   pertmere  ■km 

mulum  \Z;ai   quetri   potset,    quomodo  retiquim 

SS    FlorentinielHilarii  dat*  dicaniur  Lugdum  ab 

Athanacensi  abbau;   q_uandoquidem  eorumdem  sacm 

,,,„„  anterelata  Aihanaeo  vransiatm  fuemnt 

ulononoc    i  Itsiam  Saxiacensu  mo* 

Uru.IUsmuUbiturautem^eUUquM^uodv^ 

milhmum   esu  Mhanaci    rttictas   futsse,    vet  Ai,gU- 

rium,  cujus  unus   e  decessoribus  &  *********** 

^  Saxiacensis  comoPii  fundator,  bos  Mc  wpissadanda* 

B  Geroldo    Agaune 

73  S    Florentini    peiiaw*,^"*   <"  sacro  ftaau- 
■7«*/*«"        ro  *«o  o/im  servaAanl    Lattwaceiww  in  Paristna   rfi®- 

Latunan,  COin0Vita      1 IrnrdnUm ,      MI1M    dffMJWM     SU«i,     8** 

H5  insmnisMdemejnscuUut  hactenu*  perseverat,  wut 
cultv*pirse-  ,,,,„„.  \fabillonius  Smculo  6  parte  2  Sanctorum  Ura. 
,erat-  S   Benedictipag.m,  inqmens:  Ceterum    Bacrum 

hoc  pignus,  quod  annorura  fere  qumgentorum 
spatio  in  ecclesia  Latmiacensi  religiose  asservatmn 
fuerat,  in  Eavillas  redegerunt  aaeculo  proxime  elapso 
Calviniani  ha-retici,  qui  Odonia  Castellionei.  ab- 
batis  aaecularis,  et  eummi  naereticorum  fautoris, 
fulti  auctoritate,  omnes  monasterii  iacultates  et 
eccleeiai  ornamenta  diripnere.  Duas  bamen  Floren- 
tmi  festivitatea  celefarare  pergunt  nostri  sodales 
Latiniacenseamonachi ;  unamscilicet  die  xxvu  Sep- 
tembris,  qucu  natalis  esse  putatur  sancti  Martv.is ; 
alteram  vero  sub  ejus  Exceptionis  seu  Tranalationia 
nomine,  die  vu  Maji,  qua  creditur  ejus  Bacrum 
corpus  in  inonasterium  advenissc.  Quo  pacto  vox 
corpus/iic  intelligi  debeat,  colligendum  ex  prmceden* 
tibus. 


ACTA 

dubice  (idei 

Auclore  anonymo 

Ex  MSS.  Inter  sc  collutts. 


ET  HILARIO  ETC.  MM. 
,    ter   noraen    meum.    Continget   autem     vobis    in  d 
»  testimonium.   Ponite   ergo    in  cordibus    vestris 
»  non  prsaroeditari,   quemadmodum   respondeatia. 
8  Egoenim  dabo  vobis  os  et   sapientiam,    cui  nou 
»  poteruBtresistere  et  contradicere  omnee  adver- 
»  sarii  vestri.    Trademini   autem   a    parentibus  et 
»  fratribus,  et    cognatis  et   amicis  :  et  morte   affi- 
»  cient  ex  vobis.  Et   eritis  odio  omnibus  hominibus 
»  propter  nomen  meum  :  et  capillus  de  capite  vestro 
»  non  peribit.  In  patientia  vestra  possidebitis  ani- 
»  mas  vestras.  »  Et  :  d  Omnis  d  quicumque  confes-         rf 
o  sus  fuerit  me  corain  hominibus,  et  Filius  hominis 
» confitebitur    illum.cttram    angelis    Dei.  »    Et : 
„  Omnis  e,  qui  perseveraverit  usque  in   finem,  hic  e 

»  aalvus  erit.  » 

2  Beatorum  martyrum  Florentini  et  Hilarii  hi- 
storia  facti  hujusmodi  ordinem  prosequitur  f.  Cum        f 
pabies  Wandalorum4   persecutionie,  et  insaniaho-  s.  Fiomu. 
stilis  circumquaque    Gallorum   populos    durissime  '"«.rdicfa 
premeret  ?  :  et  cum  *  eadem  gens  ab   ultin.is  Gal-  ^iim 
Liffl  finibus  egressa,  ab  ea  parte  scilicet,    qua  Vin-      '   g 
delicuslkfluvius,  unde  et  ipsis  nomen,  GalliciB     ,  ,^ 
pra^terfluit,   maximam   partem    orbis  depopnlando  (| 
aillixisset;   tunc  temporis   B.    Florentinus    mundo         h 
adbuc    militiam    exercens.    finibus   /Eduorum   non  ■  aJ  ,.„„ 
longe  tractum   pagum    Dusinensem     inhabitabat i.  'AWta 
Hic  post  paululum,  contempta    rejectaque    militia,  I 

quam,  mundo  cogente,  hactenus  tenuerat    cuique*   * 
manuG  armaque  summiseralH  ad  veram  Uhnsti  mi- 
litiameum  mundi  prindpe  spiritalibus  armis  cer- 
t-tturus,  totum  se  contulit,  totum    supposuit,    m  ea 
se  duraturum,  pro  ea  se    moriturum  toto    pectore 

deliberavit. 

3  Prajcinctus  lumbis,    lncernas   ardentes   bono-  llilum  ifrir. 
pum    operum    sempw    in  mau.bus    gestans,  abne-  tutibuicom 
gavit  semetipsum  sibi,  tulitque  crucem  Buam  quo-  ;""• 
tidie,  crucifixua   mundo,  illique   mundus.  Stetit  m 
fi.le:  contrainsidias  diaboli  viriliter  egit,  impigre- 
quesecutus  est  Christum.  Ad   omnecpua   denique 
pietatis  cum  se  extenderet,  permaxime  eleemosynis 
largus,  quibuscumque  oftkia    misericordia?  non  de- 
negavit,  sed  et  verbo,  quos  poterat,  hoc  enim  opus 
pietatis  i.ri.num  est,  edocebat ;    ut,    infidelitate  de- 

u.        .  i>  . »       \.,,.,.-n    nnp 


Proicgus.  i\rduam  a  rem  et  difficilera  adeo  mihi   reverentia 

a  tua  nunc  imperavit  et  ut  citius    imperata  perficiam 

b  jussis  impellere  b  non  desistit,  cui    reniti   cum  ma- 

gnitudo  rei  suaderct ;  tandem  BUmpta    fiducia  ejus, 

qui  dicit  :  Omnia  possibilia  credenti,    in   manibus, 

satisfacturus  beatitudini  tuaB,  Opus  arripui.   Si  quid 

rainus  de«enter  ibi  forte.tibi  iraputatum  credideris, 

qui   tantum   pondus    levibus    cervicibus    imponere 

non    extimuibti.    Victoria   tamen    Martyrura    non 

•  al.  quoniam  idcirco  deperibit ;  quando  *  illam  ipse  corapleverit, 

cujus  solo  nomine  ipsi  fortes  et  victores  fieri  potue- 

*  ol.  certis-  runt,  qui  et  illis  audaciam  certaa  spei  #  in  Evan- 
gelio  dedit  et  cum  eis  se  praeliaturum  etiam  veris- 
sime  promisit  :  »  Injicient  c,  inquit,  vobis  manus 
»  suas  et  persequentur.  tradentes  in  synagogas  et 
i  custodias,  trahentes  ad  reges  et  praesi  des  prop- 


posita,  erroium    *    vias    relinquerent,   luraen  ddei  #  ^  ^ 
amarent,  semitas  justitiae    discernerent  *,  et  viarn  ml 
Ghristi  apprehenderent.   Vitam   vero   Banctss  con- 
versationis  imitabilem,    sicut  ipse  Christum  imita- 
batur,  omnibus  dedit.  Sed  et  ut  ipse  de  parsimonia 
victus  ejus  vel  aliquid  attingam  :  (quippe  qui   Apo-  F 
stolurn  audiret  :  Castigo  corpus  meum  et  in    servi- 
tutem  redigo ;  ne  forte  cum  aliis  praedicaverun,  ipse 
reprobus  efficiar)  tanta  illi  mansit.   ut    pene  mcre-  ^ 

dih.liter  dictum  sit  /..  Hoc  eni.n   genus  pnmi  mar-  . 

tvni  cura  jam  affectus  *  totus  esset,   et  in  amorem  .„,    le, 
Dei  totus  animus  ejus  eiilueret,  adsequenter  aliuu 
quo    pervenerit  ordme.    dicere,     Christo  juvants 

TG^barbaraetimpietate  ntotot^  *  fj  J>* 


simam 


imjjict.tto  ii...... -•  /(/;.. 

paulo  supra  dixi,  cum  liac  illacque  ferocitatis    8         (/  .,,,„,, 
vaginam  «  extendcret,  non  civitati,  non  popnlo  c 
quam  parcena,  aed  castra  dejiceret,  habitatorum  o 
cremaret,     gladio    premeret,    et   terrorem    uW 
spargeret,  tandem  Pseudunura  castrura  cum  ^ 

suo  /  rege  advenit  *  :  ubi  tunc  B.    Florentinus,  ^  ^ 

collegio  suojustitissvirum  Hilariura  habens,  v 
tibus  operam    dabat.    Ad   quein    cum    un(lecu":,et 
fama  virtut.s  ejus   permota  multitudo  convolar    .^ 
beneficium  pietatis  et  sanctitatis  ejus  omniou  _    ^  ^  ^  ^ 
ponderet  \  tandera   noraen  ejus,  ut   Gh H 'f***'^  deret 
Crocum  regem  Wandalorura,  gentili  ^d&ie^  tfe. 
turis  idolorum  dedito,  perlatum   est.    Et  qu      ^ 
cratio  est  peccatori  sapientia,   et  ^etestantur     ^ 
semper  eos,  qui  fugiunt  mala,  continuo   isue        ^ 


*  ai.  n>»rly- 

rii 

•  „1  Miles 

GbrlBti 


.  aJ.  addU. 

milcs 


■  ai.  libertus 


i  hrlsti  mill- 

tm  se  /""/'- 

tetur; 

•  al.  olim 

o 

P» 

•  al  additur 

HlllllMI.I 

•  „i .  »nno- 

n, E  "'  i' 

murc 

•  al.  car- 
Demque 
macerantia 

P 

•  fli.  mortc 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  393 

cusjussit  eum  sibi  exhiberi.    Mox  et  ipse  se  mar-  bellasectari,  discordiam  serere ;  solum,  quod  pium    D 

tyrio  '  flagrans   voluntate  exhibuit :  quem   intuitus  est  et  pudicum  est,  fastidire.   In  hoc  instant  *  dii   A   AM0 

astantemsibiCrocus,  hujusmodi  verbis  a-greditur  :  vestri.    Crocus   dixit  :    Ego   philosophus   sum.   et   wmo." 

Quo  nomine  diceris %  B.  Florentinus  *  dixit :  Chri-  philosophiam   a  primis    philosophis   didici   :  nihil   '<*.  inci- 

stianus  sum,    lioc  mihi    nomen,    hffiC  mihi  prima  stabile,  nilnl  fixum  te  dixisse  in  his,  quae prosecutus    tant  vos 

dignitas.  Crocus  dixit  :  nomen   requiro,    non  pro-  es,   invenio*.    Accede  et  sacrifica  diis,    gusta   de  '  aL  Invenl 

fessionem.    B.    Florentinus  ait  m  :  Quod  tara  solli-  sacrificiis    deorum;  indulgentiam  feret   Deus  tuus, 

cite  requiris,  a  parentibus   Florentini  nomen  raihi  quia  obediendo    imperiis  regis  sacrificaveris.  Video 

est.  Christianus  sura.  Crocus  ait  :  Officii  cujus  es  ?  nanique  te  macie    valde  attenuatum,  et  pallore  ni- 

B.  Florentinus  respondit  :  Miles  sum,    nec  cujus-  mio  speciem  primam  amisisse;  sed  et  gracilis  *  vox  JjfflS 

cumque   principis    miles,   sed  Christi   omnipotentis  te  inedia  nimis  affectum  indicat  :  minime  certe  pa-  Us 

Dei*.  Crocusdixit  :  Esliber,  an  teneris  servilicon-  ratas  poenas    poteris  sustinere  :   tantum   saeritica, 

ditione  obnoxius?  B.  Florentinus  respondit  :  Ante-  ne  cogas  vitae  pcenas  extendere. 
quam  Baptismo  regenerarer  in  Christo,  pretiosoque         8  S.  Florentinus  respondit  :  Si  tu  me  audire  vo- 

sanguineejus    redemptus,    grutiae  ipsius  liberatus  *  lueris,  factus*  Cliristianus,  postquara  verurn  Deum  lingx 

efficerer,  originalique  debitoabsolverer :  servum  rae  cognoveris,  nocere  tibi  immundissirai  da?mones  non  f^JJSjj 

fuisse    peccati    profiteor  :  at   persona   et   conditio  poterunt;   sunt  omnino  impurissimi,  et  oinui  boni-   festjnat0 

creneris  ingenuum  mundo  n  me,    fateor,    profudit.  tati*  contrarii.  Iratus  Crocus  jussitdentes  S.  Mar-   Qerl 

b  Crocus    dixit :  Quod   miles   fueris   et    militia  tyriscaput*  concutiendo  frangere   et   os  ejus  gra-   *  al.  omnis 


stipendiis  aliquando  *    mancipatus,   accepi ;   inter-  viter  concutere  :  Deos,  inquiens,  noli  biasphemare.  hoal 

rogo.  quis  te  solvent.  Vir  autemDomini  Florentinus  Inde  linguam  tuam  praecidi  ;  quia,   inquit,  in  deos     *\  cst 

repletus  Spiritu  sancto  ait  o  :  In  hac  parte  militiae  *  inique  egisti*  :  quod  factum  B.  Florentinus  patien-  .  nl  exeral- 

et  accinctione  *,  exsecutioneque    armorum    stipen-  ter   tulit,    gaudens  et  exultans   in  Domino.    Erat  stl 

diaria  largitione  usque  adcentum  auri  solidoa  per-  erectus  inspem*,  quod  nomen  suumin  ccelis  scri-  flram,a^lpJ;1™ 

veni ;  sed  amore  pietatis  et  amore  Dei    mei,    cujus  ptum  erat  et  in  libro   vita   consignatum  :  veram  |i(Mls 

verba  aurescordis  mei  tangebant     n  Date  eleemo-  fidem.  veramque  caritatem  solura  ampleotens.  Sed  E 

»  synam,  et  ecce  omnia  munda  sunt  vobis  ■>  ut  eum  Spiritus  sanctus,  qui  in  illo  operabatur,   ne  miuus 

perfectus  perfecte  seqnerer :  eamdera  pecuniam  pau-  «dsretur  potens  evidentem  fecit  virtutem.  Nec  defuit 

peribus  largitus,  temporis  miiitiam  et  cruenta  arma,  ille,  pro  quo  patiebatur,  Christus  iUi  ad  solatium  ; 

carnisque  macellantiam  *  spernens  totum  me  illius  qui  suis  et    ipse  patientibus*    fiduciam  se  prabi- 

militia  dedi,  castrisque  ejus  militaturus,  totum  me  turum.  et  scientiam  largiturum  promisit  dicens   : 

ad  imperiaillius  transtuli  p;  ut  glorificetur  noraen  Cum   autera  tradent  vos,  nolite  prameditari,  qu.d 

eiusin  u;e.   et    victor  inimicorum   fiam  ipse   per  aut  quomodo   loquamini;   non  emm  vos  estts,  qut 

ipsumetmortis*victorempotis  itum  regnet  loquimini.  sed  Spiritus  Patns  vestri,  qoi  Ioquitur 

ipse  in  me,    qui  est  solus  Princeps,    Rex  regum   et  in  vobis  r.  . 

Dominus  dominantium,   qui    cpndidit  orania,    qui        9  Mox  prmcisa  lmgua,  quam  JP»^^1^ 


pcrse- 
rerantibos 


luh  iii  mam 
fortlter  tue- 

'  ni  Iseta- 
bundus  et 

l,i  lus  dill- 

que 

* '//.  auclor 

et 


diis  el  carnes  sacriticiornm  ede,  ut  tranquilla  vita 


usque 


di  s  et  carnes  sacnnciorum  ene,  ui  iranquma  vua  "»«•««»        .  -  .    nnaa,_     nilfrt~  min:  >' ■ 

latis  annis*   fruaris.    B.    Fiorentinus   respondit:  uabant :  0  nimis,    inqui,   insensate,  j£*ff    „, 

Nemo  potestduobus    dominis  servire ;    Deus  raeus  ^^^2lSS   ' 

sobrietatis  est  Deus  et  mansuetudinis,  victor'  cas-  Si  linguam  carms  etgutturis  ^^J^^ 

titatis,  amator  pietatis,  et  bumilttatis  doctor,  tem-  Per  ha^c  vtUe  requieni  ^P^^J"^ 

perantue  dux.  signifer  omnis    virtutis,  regendo  et  virtute  feceris  ut  *,  ^»^«5^  '  qui 

ubernando  perducil    homines  ad    vitam   in   cmlis  tiusque  fidem,  q^J^^^~'  *J  : 


laudem 


gucernauQo  peraucu   n»«    ™ --"=  —•--•  m  statuas  tuas  . 

eternam.  Diiamemtui  uequissimi daa nes  sont.  *'   "'  Pe       "  "     M,    qui  in  eis   habitant. 

C  amatores  omnis  malitiB,  omni  bonitati    oontrani.  et  probabia    non  ess.  Moa, 

Idolorum  ergo  oulturam.  et  opus  immundorum  spU  I  »ptione  aeta  Ub..  s.  .u.l .         nocuennt^  tt 

rituumquomldopoteroexeroere.re.iotoDeoet ni  fa.,am  i. *™.^J£XTZ2£it: 

Pie.atisopeiv,,  -u itof  Crocus  di»t :  Si dji nostr.  noeuennt,  me  iloa  bono.at 


ul.    Dcuro 


anctis  Martyribus  am- 


<t  i,l,,:,,  ,  , 

';,,■■ 


djemones  vestros  'tutamen    et    defensionem    vobis     eodem    loeo  ha^^m  g 
priestare;    cum     potissimum    pra2stent  interitura     autera  7>«"|V    '  huic  HUarius  in  opere, 

et   casum.    nec     omnino    reges   et   potestates    ab     plms   «a™TTJ    BOciua   manebat)  Crocu, 
eis   exaltantur ;  sed  ad   ©ternam    pcenam  per  eos     raox  Ma.iu  »  mabffni spiritus arreptos ve- 

inclinanturethumiliantur.  quosdam  mtmstros . 

7  Dei  enim  nostri  solius  imperium  est  :  ip»us 
justissimo  judicio  et  ordinatissima  provisione  yel 
bonis  vel  malis  temporalia  ista  conceduntur.  Nec 
est,  ut  tu  dicis.  hocin  potestate  immundissimorum 
non  deorum  sed  daemonum  :  quia  nec  ipsi,  nisi 
quantnm  eis  a  Deo  vero  permittitnr.  tn  creatura 
et  in  creaturm  rebus  valent.  Vide  ergo,  quiacultura 
vestra 
eni 

teneb.is  siquidem  obscuratuni  babentes  intellectum,     ipsi  m^™™J""sed  "^  assolet  virtuti  esse  con-  lif;; 
lumeu  veritatis  capere  non  sufficitis,  et  quia  in  t-     penter  non  ■  ^  judicis  favoroin  , 

nebris  cornmoram.ni,    superbiam.  avaritiara  q  me-      traru  se  ,  ti         era    Crucum    advei 

ditantes,odiopacemhabet.s:placetoiuneiniquuin,      non   feiente,.  ^  Mar. 

Septembm  T.  FIL 


' 'l""":       '  1  «herius  roborata   cresceret,  oui 


m  Creaturaa  rebus  valent.  Vicie  ergo,  quia  uuit...«  —  -_    .      ....    idolifl     salvatorem   suunnpuu.  •  .  ^ 

«tra    coutraria  sit  Christianiteti  nosti  era  ut  p ,uriml  r   08Cendo  faterentur,  et  Martyres  Dei,  Jj 

nm  lux  est  in  religione  nostra,  quam  vos  nescttis,  tn  u l        *     risti  eH-ecll  • ,  amore  pietatis  reve-  .   ; 

mebrii  H.iuidem  obscuratum  habentes  mteilectum,  ipsimw       ^  vu.t|1(1   ,.vse  (,,n.  ^^ 


A     ANO- 
NTMO. 

*  al.  mira- 
cula 
X 

y 


'  al  ilefli  l- 
mas 

sius,  prwctsa 
etKim  Mn- 

•  «/    kfrau 


ce- 
dat 

*  «/.  iii'li- 
gnum  fac- 

tuiii 

•  iil    ante 


sv  rton " 
Hntu  et  ii i- 
laritu  capite 

pli  ,  hnilin    . 

,,,i  addltur 
fldel 

aa 


•  „/    additw 
yerissime 


994  acta  ss.  florentini 

„0  ,r"  curam  aepernaDtur,   bnttn  >»d>S»e   eren- 

e;  te  aH  Dos?ros  tantum    valere  :  grave  dieen- 

^nfmminet.sidesernntur*abe,s,   qu.busvte 

nostrse  potestatem  summ;simus. 

HCmninhisfuriosusageret.  Afrod.us  quidam 
n,agnns  ordine.  sed  major  Chria  i  eem.ne,  cum 
£SL  eommentariia.  nam  primua  illorum  .pse  « 

Sonaumtalereddidif.Pere ...uiealutem  n« be 

prmatitit,  eat  beneflcium  salntis  ded.t,  et  ment.a  nos- 
trm  sensum  illuminavil,  magnum  nomen  ert  (  l.     - 

toorum.Nolii! .egare,  nec  blaephemum  ah 

q„,d  contra  servos  ejns  jacular,,  ne  for  e 
'  „e  concedatur».  Permotua  Crocua  nd.gnw 
Ua^  dignia  ejus  odnsihis  rependeua,  uas.t  dU, 
utolim*  13.  Florentino  amputare  lmguam.  Sed 
senno  fidei  et  confessio  Spiritus  sancti  repr.minec 
itapotuit  :  necenim  minusm  i.io.quam  m  S.rto- 
rentmoidemSpirituasaiictflsaumcit  opewr. 
espressius  solito  Christum  auctorem  sermoms  z, 
ipsumregem  pro  scelestofectotestis  verus  concre- 
pebat.  etlaus  Dei  elarins  et  facundiua  ex  ejus  ore 

^"Tsanctus  porro  marlyr  Florentinus  gemitus 

cordis  sui  semper  Domino  commendans,  ut  et  ipse 


B 


punttvt  rt 

n  sijnscens 
tyianntu 
,  orpora  sepn- 
iin  curat. 

•  al.  addttur 

\iriiini 

•  (ll    iinpi- 

trato 

bb 

'  al  jussuin 
■  ii.  lumu- 
lata 

*  nl  clareat. 


,,IU1II  digne  martyrium  consummaret,  etpietas 
collegis  non  deficeret,  obtinere  precibus  decertabat. 
lnterhajc  cu.n  iniqu.ssimus   rex  confixos   ventate 
nequaqu;,,..  Bectere  posset.  sed  ardentius  Chnstuni 
fateri  videretofl  :  dedit  sententiam,  ut  raartyres  Dei 
Florentinus.etcum   illo  Hilarius,  quippe   qui   vita 
et  voto  par  erat,  capite  plecterentur.   Cujns  jussio 
illicopercepta,  atque  ad  breviationem Martyrum  spi- 
culatoroccurrit  festmato;  tam  claroexitu  cnsum- 
i  victoria,  regnum    coeh    felices    assequuntur  : 
perpetuo  illi  conjuncti,  quem  in  morte  *  dilexerant, 
Domino  Jesu  Christo,  qui  pro  se    certantibus  pius 
semper  adest  consolator,  et   certus  semper  vincen- 
tibus  fit  reraunerator. 

13  Crocus  vero  pro   commisso,  gravissirao    cor- 
porisdolore  correptus  et  dissolutus,    insuper  lumi- 
^  nibus  captus.  cum  non  inveniret  uspiam  remedium, 
1  divina  tamen  pietate  jam  desperato  tah  ordine   sub- 
ventum  est.    Nam  ante   Martyrum    corpora  totus 
funditur    et  se  male    fecisse   fatetur.    lllico  luraen 
oculorum  meritis  Martyrum,    qui  bona  pro  malis 
potius  rependere  a  Magistro  omnis  boni  didicerunt, 
cum  redintegratione*  recepit.  Utautem  gratias  se 
pro  impenso  *  beneficio  Martyribus    reddere  mon- 
Bl  raret  ;eorum  corpora  cum  reverentia  linteaminibus 
involuta  transferri,  atque  in  eodem  castro   honori- 
fice  sepeliri  jussit  bb,  justumque  *  populi    studium 
lsetanter  subsequitur.  Curata*  sunt    autem    eorum 
corpora  quinto   Kalendas   Octobns   et   ad   laudera 
Domini  nostri  Jesu  Chnsti  clara*  rairaculis  ;  mer- 
cede  percepta  vivere  ipsos  credimus  in  secula    se- 
culorura.  Amencc. 

ANNOTATA. 


a  Piologo  huic,  <junn  ex  Legendario  Pruvinensi 
desumptum  essetmonuinum.  34  Commenl .  praevii,  sit 
tilulus  prj?l'u:us  est  :  Prologus  in  PassioneSS.  mar- 
tyrum  Florentini  et  Ililarii. 

b  In  moxdicto  Legendurio  habetur  :  Ut...  faciam, 


ET  HILARH  ETC.  MM. 

jussis  implerc  :  BQO  excudi   prout    alias  legi   nolat  m  D 
margnK'  Papebrochius. 
cLmc.v21  *  \%etseqq. 

*Luc  ^y*-         ,  ,  ,     ,r   , 

e  Bis  haur  sentenliam  habct  evangehsta  Matth 

nempe  cap.  10  fM>  et  ca)K  24  *  13'  sed  ntrob"l'"' 
omissavoce  omnis,  ric  :Qyi  autem  perseyerarit  etc. 
f  V\dct  quxsuperhac  periodoobservavimusin  Gom- 
ment.  prsv.  num.  33. 

s  IJic  desiit  1'npebrochius  descnberc  liun, 
Legendarium  :  at  cum  varvantes  lectiones  assignaverii 
in  apographo  MS.  Reginse  Suecix,  verisimiliter  ex 
sunt,  quasreperitind\cto  Legendario,  elin  apographo 
gariacensi.  Lecliones  istas  variantes,  neglectis  tamen 
subinde  levioribus,dabo  partim  in  margine,  partimin 
sequentibus  Annotatis. 

h  Vindelicus  seu  Vindalicus  quoque  appellatw  a 
pioro  -  a  Strabom  Sulgas,  et  a  recentioribns  Sulga, 
,.,,,/,„  |a  Sorgue,  estque  fluvius  Gallise  NarbonensU 
in  provincia,  qui  Rhodano  miscetur  propt  \  indalum 
uel  Vindalium  oppidum,  unde  a  Floro  ita  nuncupalus 
credilur  Ejusdemfitetiam  mentio  apud  Isidorum  ffis- 
palensem  lib.  9cap.  2  Originum  seu  Etumologiarumi 
,/  r,0  diversitate  codicum  diversimode  nomen  expri-  E 
mitur  Vandelicus,  Vandalicusef  Vindilicus  :  sed 
auod  kic  observatione  dignum  est,  eamdem,quambio> 
nraplmsnoster.deoriginenominis  Wandalorumibtdem 

opini *    refert    Isidorus.   Verba   describoex  mern- 

braneo  codice  nostro,  notato  +  MS.  170 :  Vmdihcus 
amnis  ab  extremis  Galliae  erumpens,  iuxta  quem 
tiuv.um  inhabitasse,  et  exeotraxisse  nomen  Wan- 
dali  perhibeutur.  Textum  quoque  recital  Hadrtanus 
taleeiusinNotilia  Galliarumt  at  scrjhit  Vandahcus, 
Vandali   ei  Isidorx  opinionem  impugnat,  ut  videri  potest 

ail  vi>'  nii  SULG  \- 

i  Qamhicannotari  possent.  discussa  sunt  Comment. 

prsp.\  ii%\.  ...      ,. 

!  ,  adjectis  correctionibus  colhgo,  legt  ui  atm 
Mss.  .  Tanta  illi  macies  fuit,  ut  pene  incredibilis 
vel  incredibile  dictu  sit. 

1  De  Pseuduno,  toco  martyrii  disputavimus  ^i, 
dtCroco  autem  ac   tempore,  quo  ista   conttgemt,% 

3  Oomment.  prmvii. 

m  AV  nimium  accrescant  Annotata,  dtgnetu)  me- 
mmisse  lector  hic  et  deinceps  pene  semper  inittores- 
ponsionum  pro  B.  Florentinus  alias  legi  Mart.  r, 
omisso  verbo  ait  et  respondit. 

tAliasminusclare  :  A  pueritia  et   quiJem  gratia 

ingenuum  modome  ct(". 

o  lntegrm  huic  phrasi    aUas  BubstMttM  sola  vox 

MaprtII'  Totura  rae  ad  iraperia  illius  contuli,  et  ad 
imperata  illius  totum  rae  transtuh. 

q  Al.  Avaritiara  et  mendacium  diligitis,  odio 
habetis  veritatem   et  pacem.  . 

rMatth.  iOlU-etseq.;**  /^'fV 
Nolite  cogitare,  quomodo  aut  quid  ^^  m 
biturenimvobisinilla   hora,   quid  loquam.ni. 

enim  etc.  ,  ..  .  Fr  ob  sola- 

s   Sequentia  sic  aUas  legt  notantui  .   U<» 

tium    evadamus,   deseramusque   fidem,  qum  i 

cordeetc.  ,      ^an.  mcam- 

tLegituraUas:  Me  ilhs  debere   honorem  ^ 
u  Al.  Ut  justus  autem  Dominus  in  sancv 
tyribus  amplius  clareret.  ;ncT«»minant. 

x  Al.  addUur  :  et  assevemtor,  vocibus  ingem    ^ 
y    Al.    aut   quo  pacto    id    valeas ;    nosi 
silentium  indixisti.  .   nujiti- 

Deesi  hic  confitebatur,  Pr8edicaba;  Jdicabat  et 
\iverbum,ut   sensus  sit  :  Chnstum  P|        habent: 


F 


% 

mod 


regem  increpabat.  Sequentia  autem  aUas  ^ 

Ipsumregera  pro  scelesto    facto,    tesie 

dacter  increpabat.  aa 


s  florenll' 

\nten- 
tus, 


'  forte  toto 
pectore 


*  1.  incredi- 
bile 

nd  tyra 
voeatur, 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRTS.  30S 

aa  ffancperiodum,  qux  innullo  speciatim   apogra-  4  Tunc   Sanctus    omnia  simulacra.    qu»  in   illo   n 

vho  vleiium   sensum  praferebat,  selectti  hinc   et   inde     castro  servabantur,  contrivit,  et  orando  habitatio-  B<r  „cc 
,.,.,/„*.  concinnavt,  m  potui.  nem  daemonumpepulit:  statimque  Croscum  eiquos-  idoia  conu- 

bb    Croci  exitum  ita  memorat  S.   Gregorius    Tmo-      dam  ministros  ejus  malignispiritus  arreptos  vexare  rU,  muitos- 
nensis  lib.  i  Historis  Francorum  cap.  32  :  Cbrocus     cceperunt;  et  diu    torti  ad  pedes  Martyris  dejecti  v^ftdcm 
vero  apud   Arelatensem  Galliarum    urbein  compre-     sunt  ;  implorante   autem  populo,   qui  timore  com-  ct,nvertit- 
bensus,   diversis  affectus    suppliciis,  gladio   verbe-      motus  clamabat   ;  Xnllus  Deus,  nisi  unus  Christia- 
ratus  interiit,  non  immerito  pcenas,    quas  Sanctis     norum  :  ut  Hdes  eorum  cresceret,   protinus   curati 
Dei  intulerat,  luens.  Haec   sane  panm  suut  consona     sunt.  Ex  quo  facto  plurimi,  relictis  idolis,  ad  Chris- 
u,,  quse  adstruil auetor  noster  ;   sed,  utdixi  in    Com-      tum  conversi  sunt,  beatos  Martyres  reverenter  ho« 
mentario  prmvio  num.  Sietseq.,  Opus  ipsius  maxima     norando.  Sed  postea  injusti  judices  regem  Croscura 
saltem  ex  parle confictum  creditur,  ideoque  adnarrala     adversus  Martyres  Christi  commovent,  simulachra 

eos  arte  matrica  confregisse  et  non  veri  cultores  Dei 
esse  mentientes.  Commotus  his  etsimilibus  Croscus 
dixit  beato  Florentino  b  :  Scis,  inquit,  quia  per  te  b 

rey;ni  nosrri  periculum  sufTi»rimus  :  nescimus  quippe, 
quibus  magicis  artibus  vigeas,  qui  diis  nostris  silen- 
tium  induxisti.  Arcentur  ab  hoc  nostro,  quod  in- 
habitabailt,  castro,  forsitan  indigne  ferentes,  te 
apud  nostros  tantura  valere.  Grave  discrimen  im- 
minet,  si  deserimur  ab  eis,  quibus  vitaj  nostrae 
potestatem  submisimus. 

3  Cumque  talia  diceret,  Affrodius  quidam  Chris- 
tiauus  magnus   ordine  ciun    reliquis  commentariis,    s     Iphrodl- 
nam  quia  primus  ipse  erat,  regem  libere  reprehen-  JJJJj^JJJ 
dit  et  arguit.  Cujus  liberam  increpationem  rex  non 
ferens,  jussit  illius,    ut  olim  beato  Florentino,  lin- 
guam   abscidi ;  nec  minus  in  isto,    quam  in  sancto   E 
populos  premerei  gravil  ts  Florentius  miles      Florentino,    Spiritus  sanctus  effecit ;  nam  expres- 

a  finibus  iEduorum  nou  longe  tractum,  pagum  Du-     sius  solito   Christum  pradicans,   ipsum  regem  in- 
em  (    inhabitabat.   Hic   post  paululum  rejecta     crepabat.  et  laus    Dei  clarius  et  facundius  ex  ejus 
mundi  militia,  totam  se  Christi  railitiae  supponit :  in     oresonabatc.  c 

ea  seduraturum,  pro  ea  se  moriturum  pro  peccatore*  6  Videns  sutem  rex,  quod  Sanctos  a  confessionis 

deliberavit.  Ad  omne  denique  pietatis  opus  cura  se     veritate  detrahere  non  posset,  dedit  sententiam,  ut  ss.  Florentt- 
extenderet,  permaxirae  eleemosynis  largus,  quibus-     Florentinus    et  Hilarius  capite  plecterentur.   Quo  JJJ^f^, 
■umque   misericordise  offlcia  non   negavit ;  sed  et     acto,  Croscus  pro  commisso  scelere  gravissimo  cor- 
verbo,  quos  poterat,  docebat  viam  salutis  seternse     poris  dolore  correptus   et  dissolutus,  insuper  iumi 
sequendam.  Parcimonia  quoque  victus  itacastigavit     nibus   caecatus,   cum  non    mveniret  uspiam  reme- 
corpus  suum,  ul  pene  credibile  '  dictu  sit.  dium,  ante  corpora  Martyrura  toto  corpore  humilis 

l  Cumque  gens  pr«dicta  Wandalorum,  nulli  par-  prosternitur,  et  malefactum  suura  se  cognoscere 
cens  ad  Sedunum  castrum  cura  Crosco  rege  suo  fatetur.  Illico  lumen  oculorum  meritis  Sanctorum, 
advenisset,  ubi  tunc  beatus  Florentius,  habensin  qui  bona  pro  malis  rependere  a  Christo  didicerant, 
suo  justum  virum  Hilarium  ,  virtutibus  cum  redintegratione  virium  recepit.  Mox  autem 
operam  dabat  .  ad  quem  undique  fama  virtutum  Sanctorum  corpora,  oum  reverentia  hnteaminibus 
eius  permota  multitudo  convolabat  :  Croscus  rex,     involuta,  transferri,  atquemeodem  castro  bonori- 


ejus  miracula  etprodigia  nihil  observandum<  duxi, 

cc  Notante  Papebrochio,  alias  legitur  .-  Vivunt  in 
seculum  seculi,  et  omisso  Amen  subjicitur  clausula 
de  translatione  corporum,  quam  dedi  num.  38  Com- 
ment.  prsevii. 


ACTA  BREVIORA 

Ex  .!/'>.    UUrajcclino  S.  Salvaloris. 

4um    rabies   Wandalicae  persecutionis  Galliarura 


ejus   permota  multiluiio  convoiaoac  :  uroscus  re.\,  iutuiuw,  ■»•.»■««»«»»■,  -i-»^ 

hujusmodi    fama  pulsatus,  sibi  Sanctum  prasenta-  fice  sepeliri  jussit.  Jussum  illius   populi   s 

ri  jussit :  mox  autem  Sanctus,  martyrio  fragrans,  laetanter  exequitur.   Curata  sunt   eorum  i 

voluntarie  se  exhibuit.  Etcum  diutiusdefide  Chri-  quinto  Kalend.   Octobns,  clara    miracuhs 


tudium 
corpora 
perma-  p 


nentia. 


*  l  Idololliy- 

tis 


ANNOTATA. 

a  Tn  Actis  prolixioribus  nullius  falsi  numin 
exprimitur. 

b  Ita  nominatur  deinceps  ;  ul  liqueat,  librariis  ad- 
scribendum  esse,  quod  supra  semel  et  iterum  tft  dictus 


sti  et  cultura  deorura  disputassent  inter  se.cum  rex 

Sanctum  ad  colendum  deum  suura    Jovem  a  et  ad 

comedendum    de    idoloticij  *    nullatenus    inducere 

posset  ;  sed  raagis  Martyrdeos  regis  despiceret.  et 

contumeliosa  in  eos  verba  jactaret  :  iratus   rex  fe- 

cit  dentes  Sancti  concutiendo  frangi  etosejus  gra- 

viter  concuti  ,  Deos,   inquiens,  blasphemare  noli  ; 

inde   linguara  eius    praescidlt :  Sio  lues ,   inquiens,     Florentius. 

quidquidindeosegisti.  oQuiddeS   kVhrodxs\ofactumsitpostlmgu*p 

3  Sanctus  autem  Domini  orabat  et  ecee  Spiritus     eisionem,  divinandum  relinquitur  iam  m   hts,  quam  m 
Domini  ,  <^ui   in  illo   operabatur,   evidentem  fecit     pyolixioribus  Actis. 

virtutem  :  nam  mox,  prajcisa   lingua,  cum  profun- 
'liores  hiatus  paterent,  et  pauca  '  faucium  via  pene 
'  r°rte  pansa  vorac'"^'^  ventris   proderet,   acsi  merabrum   lllud 
«eu  passn         praecisum   numquara  fuerit ,  fidem  Christi    Mar 

facundc  resonabat.  0,  inquit,  nimis  insensate,  putas, 

te  mihi  nocuisse,  si  dentes  meos  confregisti  et  lin- 

guam  abscidiati  ;  quando  per  hasc  vitaa  requiem  mihi 

paraveris  \  Clarum  virtute  fecisti ;  sed  ut  absolutius 

disertiusque  fidem  Christieloquisuftr  iun    Permitte, 

ut  conteram  statuas  tuas,e(  probabis  non  essedeos, 

qui  in  eis  habitant,  optione  tibi   fecta,  ut,    si   "lliH 

non  noouermt  illorujp   *%£»«*»£  J.5     Sanctor nartyrum  Florentini  et  Hylarii  <-or-  «J^ 

et  Croscus  annuit.  v  ,1,  -  a 


'i  prscctsa 
Itngua,  rfl« 
Wlus  i<  'iia 
toi  . 


TRANSLATIO  ET  MIRACULA 

Luctore  anonymo  cosbvo. 

Ex  MSS.  collalis  cum  edilioM  Mabillonii. 

PARS  I. 


KTWO. 

•  o/.  BUppO- 
•Ita 

b 

*  al.  delites- 
ceret, 


TRANSLAT.0  ET  MIRAC.LA  SS.  FLORENTINI  ETC. 
8%  TKAN^  Deum  ^  fons  hominiblls   monstraretur. 

_        »1  Wn  «enulta  sunt  ;  sed  emergentibus  annis  (ia_moniovexata,  horrendis  vocibus  cla- 

J_£K  ^^>T"3S?S     niePSt  :  F.orentine  ,t   Hilari,   vos   Lug,uno 
:;„atUmadnnnamdedux«.Procert^esno_  ^^-^*^* 


D 

'_. 


ornatum  aa  ruin.m   --"•"; _-    .  stru. 

parvum  tempons  spatmm  et  magw «aff  q 
cturacorporibns  Sanctorum  Buperpo.  ta     * 
[facta  est%itautvetUstate  £-**£ **_. 
hisceref.pluvnsacventn,  tm.  ^ 

HE53SSSSS 


mare  ccepu  .  *  »"« — -■•■  _  --» 

egressa  vix  evasi,  quid  me  iterum  istic  persequi- 
ni  ?  Cumque  his  vocibus  frenderet,  tandem  die 
tertia  Martyrum  ope  curata  est,  et  sic  pro  salute 
«ua  gaudens.  choris  admixta,  Kyrie  BLEISON  con- 
cinebat.  Prospero  itinere  deinde  Aurelianis  /  perve- 
nitur  ;  et  quia  Dominica  dies  instabat,  Sabbatho 
ad  ecclesiatn  Bancti  confessoris   Aniani  m   declina- 

_.»->_»  *  i  T  \  __  ____i  !*-.■..-•  ( i   I  1  1  i  I        t  _  <  _  i  -  W'mA».-.- 


eum 
'  at.  ita 


CMTO;   CUi    »'" 

naste.rio  res- 
taurando 

■  al.  Vim 
quc  is-.m 

B 


•  al.  coeno- 
irium 

e 
f 


nlUibonnii 

fnonarl"  Bo- 


•  al   i 

iii 


*  a/.  con- 

\llll 
ni  Domi 


•  a/.    _i 
eo 


_|    tllKjllut 

reUqvlas  06 
tlm  nf| 


ecclesiastica   singuia  unwvrm.  F~ » -  -         • 

txnerituin  sanctorum  Martyrum.  tam   o  s  un    * 
ruinosis  parietibus  sepultorum.  P^^l1?^ 

Lm  consideratione  volutare  ^'«Jw 
feata  Martyrum   ossa   ad   decentiora    loca    trans 

ricis   yerumel  episcopo  dimcesis  ipsms  aperuisset, 
,;„     lardenter  cupiebat.  Deo  auxihum   e- 

,,,-ecit.et   SanctosDei    alio     quo ;    placm  , 
oPsuit.Jamquiaisdem*venerablisabbaspost- 

mcivitatemLugdunensemhaV/italumsinmo- 

asteno  beati  Martini  confessoris  Athanao  c,  pr»e- 
t^ncarumtbeaaunimalicnbi   recondere,  sed 
Becum  ad  prmdietara  civitatem  deferre,  suo  loco  ve- 
nerabiliter  patrocinium  illorum  habitaturus  compo- 
.,.  TlM1,- temporis  Athanacense   quondam  n_0- 
nasterium*  monachis  derelictum  erat.  Quod  isdem 
niu\virad  antiquitate.n  reiormare  desiderans,  an- 
nitentibus  illustribus  personis.  comite  et  pr__clara 
coniuceipsius  ..  Bollicitus  hucillucque  ccepitexqui- 
rere,  qui  servi  flocum  implerent.  et  hincmde,  quos 
monastico    ordine   fervere  videret,   colligere.    Sed 
cumtotaminde    spera    suam-Deo   commendasset, 
ecce  misericordia  omnipotentis  Dei   consolationem 

in  hac  pnrte  dedit.  g.  ..... 

3  Est  autem  monasterium  quoddam  religiosis  VI- 

ris  bene  fundatum,  religiost.  prmlato  caute  pramu- 
nitl]  vallem-bonamcircummanentesdicunt; 

indeDei    munere  clarum  nunerum    monachoruma 
patre  loci  expostulavit.  llle  autem    benigne   postu- 
lata  contulit,  monachos   regulari   ordine    i 
de,l,t  :   hic  rero  non  segnius   recepit,  et  ut  sacrum 
locum  religionis  *  pristina.  reformarent,    viribus, 
quibus  valuit,  juvando  incitavit,  et  munus,  de   quo 
ardebat,  seaccepisse,  incomparabiliter  Lml  itus  est : 
est  quippeisdem   vir  boni  desiderii/i.   Igitur  cum 
0  eorumdem  monachorum  provectu  *  ac  proposito  re- 
gulariter  incedenti  ultra,  quam    dici     possil 
ctaretur,  eteorumsollicitain  Domini^yigilianimium 
gratularetur,  accidit,ut  iidem  venerabile^  monachi, 
amore  Dei  inflammati.humiliterpreedictorum 

,,,,,,   Fbrentini  et  Hilarii  reliquiasab 

_  ■      i      *.      .. ♦;..,,.     .-,,1    .,i,  ,ii  .  _  t  ,,im  n  iti    ^inllil 


eo 


I  III      inciiijiui..        .•-.._ --       --  , 

expostularent,  qnatinusad  monasterium  suura, 


unde  ipsi  venerant,  transferre  eas,    pignus  maxi- 
mum  fratribus  suis  largituri,  possent  i. 

iSedquid  ex  caritate  viri  non  obtinerent,   in 
quorum  caritate  ipse  requiescebat.    Dedit   eis  par- 
tem  sanctorum  corporum    praecipuam,    e.^itque  pia 
ate,  utetpars    illi,  immo   totum,  maneret,  et 
Iratribus,  immosimilitertotura  retribueretur  : 
imque est,  ut  fratres  reverendi   sanctum   Flo- 
rentinum  sanctumque    Hilarium  ad  Bonam  -Vallera 
totos  secum  ierrent,  et  sanctus  abbas,   qui  eos  de- 
derat,   beatura  Florentinum    ac   beatum    Hilanum 


6  Quidam    omni   corpore   a.ou»i  iuou_»oi    auuu 
unomutus,  Saloraon  nomine,  fide  plenusr  opem  Mar-  rJ 
tvmmexquisivit,  oravit,  mox  sanus  recessit.   Huic 
simile   factum  est    in    Romano,  per   aliquot  annos 
membris  contracto,  qui  ante  fores    basilicas   sancti 
Petri  apostoli  fere  sex  annis  jacuerat.  Anstrudera 
fceminam.  dextero  latere   paralyticam,  meraorabo. 
Haec  cum  magna  fiduciaaccessit,  illico  sana  reces- 
sit    Sed  et  puerulus  nomine  Rodulfus,    cum   habe- 
ret  brachium    dextrum    debile  *,  ut  a  parentibus 
Martyribus  exhibitus  est,  continuo   sanitatem  quce- 
Bitam  meruit.  Illic  Lupus  puer,  a  nat.v.tate  caecus, 
»tatis  trium  annorum,  lumen  inven.t.  Sed  et  mul.er 
QU8edam    nomine    Romana,    annis  xu  4  infirma,  ut 
Martyrummeritumimploravit.valetudinemobtinuit. 
Caecus  Martinus  puer  a  nativitate  sex  annorum,  et 
Balduina  ab  annis  octo  caeca,  gratiam  lum.n.s  sor 
itj  KloriaraDeo  '  reddiderunt.  Ecce  quam  mira  » 
Sanctis  suisDeus,  operator  omnis   creaturm,  opera- 
turtl,u1  visibilibus  miraculis  mentes  hommum  ad 
LnYisibiliaqumrenda  etinvenienda*permoveat!  Sed 
necteOzanna  *  puella  pr^erierim,    genu  corporie 
debil.s.  genu  cordis  prostrata  :  pietaem  M  artyrum 
implorasti,  et  mox  sanitatem  ex  ment.s  Sanctorum 
reportasti.  Senex  Eligius  hic mimstenalis    ex    o- 
moPsalutiferm  Orucis  o,  in  qua  Ghristus ipro-JJ 
nost.-a  pependit,  cum  teneretur  membns  contra-  tus, 
auxiliumMartypumimpluraturus,   opesuorumad. 

venit,  fidem  ad  D inum  *  misit,  pro ^salute  roga 

incolumitatem   de  Martyrum    virtute  iepor 

aV7  Hmc  et  simiUa  stupenda  populis  cum  M,i 
civitate  pMartyrum  venerabilia  membra  extoimn 
tur.Concursuspopulifitinnumerus,    undique  \ 
riam  Christo  prsedicantes,  conourrerunt  plebes^  w 
jns,  Doraine,  haec,  nisi  tua  su,,..  qu,  Pro  te  morU 
ltisgloriamcum   nomine  «terno  rependi^ u Juo 
diepedestrisitinerisperlatmsunt  m**W»^ 
PUmadecclesiam,beatiS  n  ^r^ 

r.am    gestantis  f.  Huc   advemt   muher  de bili  . 
altera  mulier  similiter,   qum  per  annum 
dolorerenum   decubuerant.  Amb»  ^J^ 
dai  hic  occursus   fuit  ve 

abbatis  nasterii  Bon»-Vallis,  ; 

beneficiaetmiracula  munere   ««P0*^1^, 
Martvres  fieri,  processit  cum  agmine  mbok  ^ 
chorum,  ipsa.  ^anctas ^eliquias  receP  hi.H(1 

_erebantur,concinnentibnschonse t  au dem 
personantibus,antecedentibuscrucibu8   '  '"^,,,,,, 
Jrmnitentibus,   et  subito  In  fonbus   beal ,  Andr^ 
apostolir  Herta    nomine,  cmcitate  pe  ■  x 
ioiseras,his,quipra3senteserant,   Vldentibus, 

minata  est.  -„ii_ntiu 

8  Deindesummo  tripudioet  ccetu  psal ^^ 


■  ni  dcbili. 
tatum 


■  al.  annis 
quiaqne 


'ai.Deo 
graliam 

n 

i 
«i  SnsuL- 

na 

•  _i  bic  itu- 

•udus 
aliis 
o 


illustrati 


IIIMI.N      V'' 

aerftri 


•  ai.  ecclc- 

lia,- 


8  Deindesummo  mpsaww-«"-r  ^  basi,i(.;ini 

aerat,"beatura  Florentinum    ac   beatum    H.lariura  vecta  sunt  Martyrum  vJnerab,^afJj^sCa  m .masterio 

totos  sibi  suoque  raonasterio  retineret  k.  Portitores  nondura  dicatara.  quas  duoous  ^^    sll0S 

igitur  sanctorura  Florentini  et  H.larii  cum  aliquan-  distabat  ;  ubi  quid  operatus  b«    p  tis  facerCi 

tum  ab  Athanao  et  civitate    processissent,    tandem  ille  ,     qui   dicit    :  Sine   me         eviter  cotnprehen- 

secunda  die,  cura  quiescendi  gratia  in  confinio  eo-  utfastidium  legeatis  auteram,  dam   muiier  a 

dem  *  beata  Virginis  Mari_2  subtitissent,  Deo  raira-  dara.  Ca_cus  Leutfredus,  caec       ^felicitatis  evase- 

cula  in  Martyribus  suis  operante,    ut  cujus    meriti  tribus  annis,  calamitatem  tant  r(jnt> 


lioti'1 


W0&* 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


397 


nt    Juxta  hanc  ecclesiam  cura  quidam  orbus  ja-  ad     raemoriam     Martyrum    decumberent ,    tandem   d 

A  .    eique  pertranseuntes  dicerent,  ut  Sanctorum  sanari,  et   usum  membrorum  invenire  meruerunt. 

}  senuiis  celerrime  se  offerret,  in  puncto  inlumina-  Multa  sunt,  quae  quotidie  per  Servos  suos  Christus 

t       credo,  quia  illuc  fidc   accesserat,  subito   excla-  Dominus noster  operatur,  ad  quorum   gloriam,  qui- 

avit  "  Deo  gratias,   ecce   jam  video.    Sequebatur  cumque  pervenire  desiderat,  sic  miracula  risibiliter 

terea  dies  venerabilis  Dominica  ;  quando  cele-  facta  miretur,  ut  vitam  illorum  potius  imitari  adre- 

T  ior  eoncursus  et  solemnior  in  toto  orbe  ad  Saera-  tributionem  sempiternam  non  desistat. 

inenta  Christi  cum  fiducia  populi  in    ecclesiam    fit. 


KX  MS> 


t 

*  al.  Alber- 
tus 

•  „/,  OdoliQ' 
disel  Odo- 
lundla 

-o/.  Brane- 
giidis 

♦  ol.  valent, 
exprimuut 


B 


reponuntur 
tt  beneftciii 


Qua  dic  sacra  egitvenerabilis  abbas  praedieti  mona- 
sterii  Bonae-Vallis,  ut  Sanctorum  reliquisa  ad  raona- 
sterium  idem  deferrentur,consequente  et  prosequente 
innumera  populi    raultitudine.   Ut    autem  primum 
ab  ecclesia  eadem  sublatae  sunt,  mox  puer  quidam 
lumen  recepit  :  cumque  jam    resonantibus    choris 
procul  a  domo    essent  t,    Anastasia  ,    dextra  manu 
imbecillis,    sanitatem,    vidente   populo,    subitosibi 
venisse,  mirata  est.  Adalbertus  '  oculia  infeliciter 
captus,  sed  et  Odolendis  *  eadem  passione  inisera- 
bilis,  nec  non  et    Amalberga,  Benegildis  *  quoque 
■    passione  deforme  ,  Sanctorum  obsequiis  dum 
flda  menteinsistunt,  caecitatis  i 
eratulantur,  ac  ben  i   Deura  in  suis, 

,  ibus  el  nutibus,  quibus  valeant,  excolunt  *. 
9  Inde  in  beati  Sabini   meritis  dicatam  ecclesi  tm 
Sanctorura  ossa  inferuntur,  ac  in  altario,  ut  de 


ANNOTATA. 

a  MS.   ParUiense  hunc  titulum  prsefert  :  Incipit 

inventio  ettranslatiosancti  Florentini  <jt  Bancti  Hy- 

Saxiacense  islum  :  Incipit,  qualiter  beatorum 

martyrum  Florentini    et    Hilarii    corpora  translata 

sunt. 

b   Pocesistas  in  nullo  MS.  repertas  adjeci,  utfecit 
Mabillonius. 

q.  Athanacum  ccenobium  eral  Ordinis  S.  Benedicti 
ad  confluentes  Araris  et  Rhodani  q  Lugduni 

,,  nunc  ipsis  inclusum,  ut  scribunt  novoe  Gallise 
Chrislianat  continuatofes  tom.  %,ubi  col.  233  et 
ejusdem  abbalum  seriem  exhii 

\nando  abbatia    ad  canonvos  secu- 
lares  transiit. 
d  Varianthic  omnia  exemplaria%  quorum 

um    fuisse   auctoris   sensum    opinor  :  Cum 


Martyres   reponuntur   u.   Adfuit  mulier  a  quinque  Cl)nlljlK    muin 

annis  luminibus  capta,  adfuemnt  Balterius  caecus  autem  1(|,.m  venerabilis  i  tmodum  praiclegit 

,.,    Christiana    consimili    passione    turpis;  sed  et  Liigclunensem  civitatem,  habitaturus in  Athanacensi 

Wymerna  x  trium  annorum  membris  contracta,  in  g_  Martini  confessoris    monasterio,   non  tulit  tam 

quibusvirtus  omnipotentis  Dei  ad  merita Martyrum  carum  thesaurum  alibi  requiescere;  sed  statuit  se- 

prsedicanda  vim  suam  potentialiter  exhibuit.  Multa  cum  deferre  ad  praadictam  civitatem,  -  irumque  ve- 

,  .juse*  operata  est  et  operatur  virtus  neraomter  componere  tumulum  eo  loco,  propequera 

divina,  prajtereo,  ne  nauseam  legenti   potius   quam  er.l(  habitaturus. 

jucunditatem   fructus  *  pariam.    Credo  vero,  quia         q  fforum  comitum  nomina  assequi  non  valui,  quod 

boniviri  animum  et  pietatis  aemulatorem  haec  paucq  cl  ,/,.  se  fatelur  Mabillom 
de  pluribus  ad  laudem  omnipotentis  Dei,  ad  merita         ,  Mabillonius  legi  srvi   Dei  :  Papebro 

ij  Martyrum  y fcmplius  accendent,  et  ut  meritis  ipso-  in   lectionibus    variantibus      Qu 

rum,  quorum  mira  audit,  et  gloriaa  se.npiternae  par-  iocum, 

ticeps  fiat.  ferventius  et    perseverantius  inflamma-         g  piura    sunt  injam  relatis,  qux    Annota 
bunt ;  et  qnousque  convallem  lacrymarum  et  plo-    dantia  exigerenl,   nisi  suffki 
rationis  evadat,   ascensi  uodisponat,     marem  in    Commentario  pi  i     lpropter  si 

etimitationeSanctorumdevirtuteinvirtutemtrans"i.    pimius  n  "'   l"'"'1' 

•  ai.  transiel  liet*;  donec    pro  factis  suis  coronatus,   mereatur     Uanus,  quo  circiter  tem} \  etunde    - 

Pe  Deum  deorum  inSion.  quias  transtulerit,    el  quam  diff\ 

10  Precibusa  Sanctorum  supervictus  adlaudem     ,.„,„  au  ribus  translationum  historiis, 

facta  miracula 


•  „/.  additui 

BUO! 

•  di  jucun- 
ditatis 

tum 


[iiint. 


omnipotentis  Dei,   postquam    priu 
dictaveram,  haec  compendiatnn  subjunxi.   Gaudius 
C  quidam  aetate  decem  annorum,  ab  ventre  ma 
curvus,  totusque  contractu  Ptyrum  valetu- 

dinera    recepit.    Puer    noraine  Hildradus,   vil 

,  niiii  esset  a?ger  membris,  ad  ambulandum 
cruribus  impeditus,  monitusin  somnis,  quatinus 
mater  ejus  candelas  ad  memoriam  Martyrum  simul 
cum  eodem  nato  deportarel  ;  factum  est:  laeta  mater 
cum  sanato  puero  suo  rediit.  Nec  praeteribo  te, 
infans  Amalgari  :  hunc  pater  a  tribus  annii 
caacuin  detulisset,   mox  quod  optaverat,  in  filii    lu- 


latis  ^  '"  - 
h  f  mnino  persuadenl,   auctorem 

inreli  "//'/" 

insinuet,  Aurelianum  fui 

mu  annum  87»,  quo  *  """' 

mus. 
[Mabillonius  legit  :  Quatinus..  eas 

pignusmaximumfratribussuis  largiri  possent. 

I,   Vide,  '/"■'•  "(/  ista  rim  in  Commeni 

,,,■.,  uio  iii  /"•  ■>'  rl 
1  Aureliani,   alias  ^.ureliaa  el  A.urehanum,   • 

Orlea  '""  ad  ' 


C83CUin   detuli^et,     mOX  qu«».i  opuive.ai,   ...    u...      „.  uiimu --  „„«  (UA    P«ri 

minibus   Martyrum  precibus    inspexit.   Puella    n  iSub  Senonenstphm,  num  sub  Fari 

matris  muta  pariterque  surda,   vigiliia  noctis     siensi  archi 
cum  matre  sua  recipiendaa  valetudini   insistens,  ut 
vocem  canlantis  galli  virlute  Martyrum  exaudivit, 
Deo  gratias,  inquit,  quod  speravi  adepta,    gaudeo. 
Bertohildis  c«ca  et  surda per xvi annos  dememoriis 

Martyrum    sanata  et  Ulurainata  red.it.  Consimile  ^ 

Dei  raunere  cuidara  abannis   c.c  provmt.   Qu>-     scopt; ^  ***  aLrbem  suam  delatum,  in 

Aniani  confessons  sepultum  est  : 
quibus  verbis  hanc  notam  subjicit  Ruinartim  :  Exstat 
hodieque  canonicorum  collegio  nobilitata. 

D  Minus  perfecte  apud  MabiUonium  :  Ecce  quam 
miraiu  Sanctis  suis  Deusoperatur  omnis  creatura). 


m   s    Anianus,   seculi  B  episcopus   Aurehan 
mrii  Fastisinsertusestdie  \\ 
ejUsnomini    consecrata  meminit  S.  Qregorius  Ti 
r((,//s7V  /,;,   g  ffistorie  Francomm  cap.    18,  ubt   n 
oMlm      s      uiit  seeuue    Aurelianenstum  epi- 


dara    mfantulus ;  ut     putabatur,     annorum    v,    cui 

adhserebant  calcanei   in  natibus  conligati,  poene  ut 

ad  fores  oratorii  perlatus  est,  intercessione  Sancto- 

ruin   pedum    merabrorumque  usum  expertus.    mco- 

lumis  degit.  Sed  et  Martinus  nomine,  annorum  x,  a 

cunabulis  contractus,  virtutem  Sanctorura  in  incessu 

suo  ubique  divulgat.  Nec  pneterierim  duas  feminas      ut  v.sib.libus  etc. 

aimili    sorte  debiles,  dum  diu,  credo  minoris  fide. 


VIOIUIH"»"'    -■»• 

o  Ecclesia   cathedralis    Aurelianensis   a 


seculo    4 
tanctm 


398 


E\  MSS. 


nMUllO  ET  Ml.UCULA  SS.  FLORENTINI  ETC. 

I         PARS  II. 


.  wutm  Cruci  dedtcatt  fuU  :  hinc  wr&imiKter  vel  ipsa- 
metdesignatur.veldomusadipsampertmens. 

„  MU0MM  taM  ad  civitatem  :  ?<f  '"""  '"- 

,,,,  „,„„/,.<.,,,„ U>contigU  HHhM.  memorfl  « 

„/,V.n,,.s... »«« ' 4"tSS 

frfl,,/,w«  basMca.rtliqui*  lanlxspeTin  uH UW- 

'"''.l",',,,,,   IMiitafH  gestante,.    ittlf»    « " 

„,„     ,„,„/,„,„/ gestaatem  P ,  tesie  '""'""';'« 

"""avI',1,,,,,/ .fcia  <«',,,<•'-<"-'"  •■'•'"  in  villa 

DTiV^l'Pa^r<.cBft«.I«ffi«Ita.-luminibusperxii 

annos  cassa.  . 

t   u  pesonantibuschorispopuliaccurrerent. 

u  rae/ur/.fc  fuim  translationis   termmus :  certe 


D 


r,mergentibus  diebus  a  venerabilis  abbas  mona- 
steriisancti  Martini  b,  ubi  corpora  sanctorum  Flo- 
rentini  et  Hylarii  aliquotempore  reverenter  servata 
fuerant,  quibusdam  fratribus  consciis,  voluit,  ut 
sub  silentio  deportarentur  ad  locura,  qui  Saxiacus 
dicitur,  in  ecclesiam  beati  Christophori  martyris, 
donec  eis  condigna  sepelitio  in  domo,  qu»  eis  con- 
struebatur  c,  pararetur,  et  celebris  translaiio  diero* 
facerei.  Illuc  ilaque  cura  ferrentur  et  jara  i 
joxtaecclesiam  perpetuae  Virginis  Mariaa  apud  M,,- 
vionis*  villam,  occurrit  quaedam  daemoniaca,  per 
mnos  spiritum  immundum  habens,  quae  juxta 
feretra  Sanctorum  cum  admota  fuisset,  illico  fugato 
immando  spiritu,  sana  facta  recessit;  vocabaturipsa 

ai:i.    .  :.».«.»1.«m    o    mnlfis     in     hpnp.   nnt;i    npr«nna 


Al\a  ,,;,- 
Wawm 
pars, 

a 
b 


'  «'•ctcele. 
brem  irtng. 
lalionem 

monis 


i     .  t        iiuuumu"  op».  !./« t  — — -- •  r— 

iranslationts   temunus ,  .«    >  odila  •  miraculum  a  multis    in    bene  nota  persona 

aliotranslatast >deinreliquias,nullyerbotnstmat  ^  ^ 

auctor:undesequiturjuxtaeumdemauctoi'em,a.*a<>  ^   Jam  advenerant   Sanctorum    memonas   fe- 

Mfrain  fuisse    ecclesiam    Bonxvallensts  cxnobti,   quo  rentes  juxta  aquas  fuligine  et  earecto  »ex  ntraqua 

reliauias  deferri  voluit  abbas,  ui  n                 ""'    "  te  p|       pertectas,    quas  vulgo  carusium  nomi- 
citur.  Sed  h*c   conciiian  nequeo  cum  verbis  Bonxvnt- 


>  lmis   ,  tertio   affirmantis,   sacram    futssse 

SS    Marceltinoet  Petro.  Primo  sichabet:  inno  ab 

ue  Dommi  dcccxli...  constructum  cceno- 

biumBon8Bvallense...inho] sanclorum  martyrum 

Marcelliniel  Petri.    Secund»  :  His  ^iqw  tomj 
inctorum  martyrum  Marcellmi  et 

/,,„„     compcndio     prrslrnnjrns  irnnslalmnan 

SS  Florentini  et  ffilarii,  inquit  ;  Deinde  vero  vene- 
runtadpraadestinaturalocum.dedicatuminhonore 
ChristimaPtyrum  MarcellinietPetn  ubidep^nend, 
erantSancti  /  i  mdum  SS.  Marcellmt,  Petn,  Ho- 
rentini  oi  Hilarii,  u\  prxcipuorum  loci  patronornm, 
nominaexprimuntur  in  instrumenlo  anm  lt09,  quoA 
aUegavimus  num.  63  Comment.  prxvii ;  nec  hactenus 
,„,,,„,  uUum  sm  veterem  m  recenttorem,  qux  S.  ISa- 
binuminter  Patronosrecensuerittprxte\  huncnoslrum: 
mpii  r,i  aliquid  a  descriptoribus  prxtermis- 

hicesse%  velS.Sabininomeninepsissepro  nomme 
S     Uarcellini,   quod  ut  pnmarii   patrom  tuncsolum 
solius  nomine  S.  Florentini  nunc 

insigniri  solet  ecclesia. 

/,,,/u    Papebiochium  alias  habetur muher  una, 

una. 
\t\  merita  Martyrura    non  habet   Mabillonius. 


nant;  et  ecce  duo  fratres  ambo  caeci  manibus 
alioruu)  ad  membra  Sanctorum  adtrahuntur nocte 
personse  f :  hos  subito  lux  Sanctorum  interces- 
sione  illustratos  videntes  reddidit  :  et  qui,  ducenti- 
bus  aliis,  advenerant,  inoffenso  pede, 
agentes  Deo.  ad  propria  remeant.  Cura  itaque  in 
Nflla  t  ,,uara  Tiv<- .  ii-ininant,  in  ecclesiam  Vir- 
ginis  Marias  delata  Sanctorum  ossa,  paululura  de- 
posita  luissent,  raulier,  iraraundo  spiritu  diu  la- 
borans,  curata  est  :  erat  autem  ipsa  non  ignota 
persona  g. 

13  Factum  est,  ut  hi,  qui  ferebant  tam  praecla- 
rissima  martyriaA,  consummato  itineris  spatio,  per- 
venirent  ad  locura,  quo  ea  ferre  disposuerant     abl 
rnulier  quaBdara  de  familia    loci,    genere    passioms 
infelicissima,  ita  trementibus  membns,  ut  vix  una 
facies  Loci  tenere  eam  posset,  ante  Sanctorum  bea- 
tissirnani  confcssionem  cum  decubuisset,   mox  sano 
corpore  convaluit,  et  Deo  de   salute    sua  ardenter, 
prout  valuit,  vota  reddidit.  Factum  hoc  in  basihca 
Christophori    martyris,   ubi  inter  castera  mii 
prasdicabile   nimis  et    stupendum    miraculum    ilhS 
diebus  apparuit. 

n  Aeebatur  tunc  festivitas  beati  Laurentu  mar- 


d 

..!  '//,/„,,,„ 

Saxiatun 
delata, 


E 


*  ul.  Traco 


!/ 

oartis  ilmtil- 
ter 

k 


v    Umerita   Martyrura    non  habet   Mabillonius.  Erant  ibi  duo  adeo  venerabiles  monachi,   m 

C  Ceterum  tam  hicquamini xda  parte  alix  sunt  tn  J\^  raartyris  Christophori    religiose   Deo  ser- 

/'""  "•■>''  discrepantise,  quas  asstgnare  ^^  { . hopJm unM  Heldegaudus  presbyter,  cum 

operse  pretium  non  duxi.  ^.^   A<reret     iu    vitreo  calice  k  obtulit,  m  quo 

z  Miraculorum  uppendix,  hoc  uum.ro  o,,„nttu,  „b  _        •*  .           &.  c      oriset  Sanguinis  redem- 

<d*m  quidem   auctore  conscripta  est,   sed  altquanto  L^  nostra3  partem  ex  industria  propter  migran- 

tempore  post    reliquam    Historiam,    ul   hqnet  : xnde  i       ^          slllllI.  altaro  posuit  et  composuit.  Ves- 

/""""'   """""'   "F  "'"I1"'""  codicibus  '""""  'T  Dertino  itaque  temnore  immemor  facti,  cum  al 

Historta  lantum,  sive  quod  appendut  necdum  confecta  a  diupn0   ^io  nudare*acceS8it  incautus,  ut  manum 

tsset,  sive  quod  ejus  exemplar  cum  omnibus  communi- 


mlracaUi 
P 

I 

d  unam 

/ 


■  »"'  •  i  / .......  ,  , 

catumnonfuerit.  Non  habemusautem  nosdictam  appen- 
dia  iii.  ntsi  in  edilione  tfabillonii,  facta  excodice  Remi- 
giano   seculi  10. 


a  niuriiu  [..ii.i  .  iniw.ii  o    ,*v/^~ 

admovit,   vesteroque  traxit,  vitreus  cahx  deorsu 
cadens,   fracturam  fecit.  Monachus  factum    viaeu, 
adeo   tristis    contabuit,    maxime   propter    sacr 
Sanguinem,  Bicque  recedens,  oculos  lacrymis 
u  ,  lecto  vere  se*  composuit.  m 

Lo    Uter   ex  monachis,   nomine  Adraldus, 
factum  visudidicisset,  fracturas  omnes  calicis    v 
vimento  colligens.  Bde  credo  plenus,  ad  caPal5L 
Florentini  martyris  deposuit.  Ipsa  d.e  sanoti 
rentii   festivitas   erat  :  mirum   dictu  1  UaU*       u- 
gerrimus   ita  repertus  est,  ut  fracturarum  oo» 
datio  nulla  apparuerit ; testes sunt non  obscu _^ 
qui   postea    reparatum     cahcem    illum 
qui  et  nuncad  commendandumtam  clarum im   ^ 
lum    sub    diligenti    cura  servatur.    rua  au      ^  ^ 
Domine,  qui  sic  tristitiam  tuorura  cons0ians;nctoS 


-  „i  nudalu- 

rus  el  ul 
oudarel 


al  lecto 
„,  mbri 
UlustranW' 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


399 


Sanctos  tuos  roiraculis  glorifices.  Non  mtiltis  post         e  Alias  ei  melius  :  Uligineet  carecto  :  uligo  enim    D 
diebus   mulier   quaedam,   quae  erat   toto    contracta     est  .humor  terrse  naturalis  ;  carectum  vcrolocus  humi-      Exuaa 
rorpore  et  a  quibusdam  annis  muta,  postquam  ante     dus,  ubi  nascunlur  carices,  herbm  acuta  ei  durissimts. 


corpora  Sanctorum  delata  est,  fide  plena,  sana 
et  incolumis  recessit.  Altera,  quae  nomen  liabet 
Cristina,  quamque  spiritus  immundus  roiserrimam 
omnibus  membris  fecerat,  a  parentibus  Sanctorum 
memoriis  praisentatur,  quae  mox  curata,  valens 
et   sana  revertitur .  ac   Deo  pro    incolumitate   sua 


1'  Lege  :  Notae  personae  etvide  supra  ad  lit.  d. 
g  Observa  hic  denuo,  non  frustra  hsec  adjecta  i 
b  Alius  tam  pretiosissima  Martyrum  o 
[JDuoisti  religiosi  verisimiliter  eranl    Athanace\ 
ccenobitx,quivel  ecclesist  S.Christophoricwam  obibant, 
vel  reliqutarum  custodii  ,  fuerant,   donec  Sa- 


et   ->»•«<*   »«*•— •  --      --  r 

eratias  referens  [usque  nunc    sana   monstratur]  m      xtaceti  lum  esset  ptene  exstructum. 

"  >  ._      -4.      _.».___-       .«_>..        EnAnUl,        _•-«/.. >lr,         _>«r>n.,.<->    .  \l        1  J .  I     /- ,  I  .  I  ,    I  h  II  v       II I  I  I   ,',  V  I    1 1  III  711  MlCltl 


cui  esthonor  et  gloria  per  infinits  sascula  saeculo- 
rum.  Amen. 

ANNOTATA. 
a  JnMS.  Parisiensi  etvermmiUimi  in  Saxiacensi, 


k  De  calicibut  vilreis,  </////   .//   sacro  sani       \i 
sacnlicio  adhibitis,  disserunt    multi,  nominatim    i 
nentissimus  Bona  lib.  1  Rerum    liturgicarum  cap.  25, 
ubi  observat,  usum  illum  fuisse   p\  i   GaMiii  ; 

,////  iflwen  ///  aliguam  / 
sias  Qalhcanse  comueludinem  referendum  esse,   sed   in 


a  juxm^j.  *  i»i ••••»«—  -- - -  ■      — 

Atiflfium  iiin>i  omiulit  Papebrochius,  cum  notam  nullam     temporum  calamitatem  ob barbarorum mcursiones,  qu& 

I  ■  I II .1        I  __._. I       ,.,,,..,..,...',■/,'.,,      I    ,',.,,,    1   ./'/.,,    r/     /(/    f  ///'.//'/• 


adjecerit,  hsec  secunda  pars  ita  absque  ione  vel 

distinctione  anneclitur  num.  'J  //«r/.s  prsscedentis,  ut 
dicas  univs ejusdemque auctoris  Opusesse.  At  valdediir 
bium  id  mihiest,tumquiaparssecundadeestapud  Ma- 
billonium,tum  guia  adverto  in  iis  aliqualem  styli  dicer- 
sitatem,  prsssertim  in  narratione  miraculorum,  qux  hic 
vaulo explicatior est,  quamillic.  Putemitaque,  primam 
partem,  qux  potissimum  conscripta  vjdetur  ad  decla- 


,,  rant  omne  aurum  ecclesise  pauperibus  et  in  captivi- 

<gentibus  erogari.  Ususilie  obmaterixfragilitatem 
et  pericula,  qualehic  narrat  noster,   postmodum  abro- 
gatus  est:  at  tempus,  quo  universim  id  factum  fuerit, 
neque  determinal  Eminenlissimus,  neque  alibi  sati 
determinatum  invenio.  Universim abrogatum  non\ 

,,„  ,.,„„,  creden  mi  jubel  Vila  S.  Benedicti,    ab- 
batis  AnianensistnOaUia  Narbonensi,  inqua  S.  Ar- 


nurlem.  </"<£  i/uiimimum    i <>uo<  •  <//iu    ..7. ..>...    ■•■•    >.->.. ~        - 

/ ,,„■„/„.  ,,,.-( /    r->   tn,,,!,,,,,,,»,, <__  i»  ,,,„•■■  diecifulu  *«*!  **•*  "  '"■  -    '  '■'■""'■ 

,,,    „,,,„,*,„'.,  A</.fl»« «   Ben*e«./.nM  tmo-  rU  m-  613  :  Vasa  autem  ad  Chmb  confii  ■,-..d»m 

„ ,  cmLnicatam  „„,  Dta  """  -1" '"'""<.  °°T><»  nolebatsib,  esse  argeate»  :  ^e^um 

Z  SaxiacmHbus,  qui  H  annectendam   „,„ I  p«r-     ei  fuerunt l.gnea ,  (fan   «»rej«lfl  «M  «   W •' 

,      ;„„. ,,„„,,■„■,■„„„,  »»>««./«  fact traus-      co„c„ 8'..3  :t  de.nce,»  v.tren  ;  ,u-  tantal  co.. 


/^//^/.•/^/■//s  a^eriusre/ifluiaiiiuj  Lt/ianaco  Saxiacum. 
Nec  tamen  idcirco  partem  secundam  primse  mullum 
postponendam  arbitrtrr  ;  quandoquidem  hujus  etiam 
auctor  loco  non  uno  significet,  se  narralis  suis  valde 

propinquum  fuisse. 

b  Athanacensis  scUicel^  ui  integra  narratioprodit, 
atus  Jurelianus  abbas,  postea  Lugdunensis 

fUS. 


litad  stannea.  Morluus  est  S.  Benediclw  anno 

821. 

1  Commumosubutraqin  ipecie,  hts verbis mstni 

adseculum  12   continuuta  est,  dein    in   divi 

.tii  ab  episcopis   interdicta,  ac  tandem   generatim 

pvohibita  fuii    in   Constantiensis  concttu  sesswne  \6. 

Videlaudatum  mox  Cardinalem  Bona  lib.  "2  cap.    18 

rl  alios  passim  obvios,  ubi  hanc  malemm  contra  nare- 


c  DeSaxiacen .nfl««ri«  ejm™  «*  ■  ^VZmc^inclunevemmililerinalU, 

jamdictoAurel ,  Sanciu  noetm  trecta,  , m-  ^^uZZ.cumeae,  utaliaelec — 

ment.vrsvium  num    64ei  seq.  i  Panebrochius  i  vereauti 

d  Sensue  eet;  Miraculum  feetum  inperson..  qu=e  M« «  "  ;; ,      ,„  „,„,  to. 

bene„otaeratmu.tis.,,«.,,,«™«r^— "'';"  -^J      ,  ' ,  l,,..,,!,   , ,'  ,„,„,, 

auctor,  emtentioue  ;  ne   inepte  «Im  adjecuse  A-  «M«r  «^»^  babet  CnsUn:i. 
caittr. 


400 


ACTA  SANCTORUM. 


DE  SS.  COSMA,  DAMIANO,  ANTHIMO, 


LEONTIO  ET  EUPREPIO  MM. 


^GIS    IN    GILIGIA 


g  1.  Mcmor 


COMMENTARIUS  PRiEVIUS 
•a  Mar(yrum  in  Fastis  Lalinis  et  Grscis,  et  cultus  dicbus  variis. 


PROBABI- 
LTO8  IH. 

CC*<   Ml 


c 


Merrimasemperfumntin    Ecclmasanclo. 

,,„„  Cosmse  «■/  Damiani   .,„»,«««,  quibns  oi- 
jungendisunlaliitresintiluloexpressi.eUamsi 

-    JJumfamamin* tor..ml    Verumde  lau- 

D  ££.£»< h.* » (-"£* 

Cosmeei  Damiani  paria, jwv* ■  ''  ""  ' 

ss.c ;  •■•> "'" ""  " 

-        ,„„,  iacl sexaminarivaleat,p /■■  - 

-: "we-zzzi    r 


tripllces, 


ln  /./.5/1'.« 
CalinfJ  /»'•- 

„,.  ,,//.///;■  ad 

V\MI    StJ^ 


,„/;,■'„.,„■ ,„,„,:, ',W.  •»*»• :«* 

! litadtm/WMMI ■,  .A,„,,...«  «' *•*•*« 

//.,/'1/;/  •iicmnnila  opitliO. 

'  Tln    ipographisH nymianis  apud  Floren tinium 

adhunc  diemxxvnSepiembris  ita  legitur  ;    Adac.a 
civitatenatalissanctorumCosmaetPamiammar- 

tYruill   praAdacia!nCodice5tofan0^ie«rAducia, 

utfl0<aieditorcoUO69.  /■  ;'l,t 

AcneriusrAduciacivitate  aatalis  sanctorum   Cosra. 

r?m&H*,£.«    et  Damiani  martyrum.  ^  codice  i4«merp,en«,    seu 

•*  pote^ernacensi.nac  in  Annotatts dedii  Florenti- 

„■„,  .    Etin  Byzantio  Cosma  et   Dam.am.  ^pud 

MteFAnmlMM  pao.  1052uem^  ^,2^ 

riseodem  die «c  Wct :  SS.  CosmaBetDamiam.Apui 

nos    Marlyrologium   Richi iense    quinque    Fratres 

itflannttn(iae:EtinBizantio,quinquefratrum,Cos- 

maetDamiani,  Antirai,  Leontii  et  Eutropii.  Qurn- 
C  tHS  qui  aiioeEuprepius,  etiam  in  Actis  MSS. 
antiquicodicisEMtro^svocatur.  Cosm»  et  Damiam 

,,„„,„  *„„■  /„,„  ///////'/,//.////  .U//r///n//,»/,/i.s.l«//H./^'". 
L^r,////>.  (.W./i.^M.^^^onCo^!'»^/..'!'"""''""" 
e«r  .1.^«  in  omnltai  Martyrotogiis  et  Kalendanu  on- 
(taufe,  ?u*  <M«f  IfariMiM  coni.  3  'I''"'^""''/«^' 
roruffl  ln  primo  velustissimo  habelur  :  Et  passio 
Cosm*  etDamiani.  7//  ruronensi.-Cosraraet  Dam.a- 

ociorumejus.  SociiinreKauteofflWttntur,  io< 
inomnibus.  Xta  Cosmasei*  Damianue  memoranlur  une 
loco  d  aliis  Socixs  in  tribus  aliis  vetustis,  qua  Uiudatut 
Martenms  edidittom.  6  CollecHonis  amplUsims . 

3  Bedain  Martyrologio,  quod   cum  auctario  Flon 
apudnos  edilumesi  tom.  2  Martiit  adeumdemdiemeos 
prolixiori  elotjio  exornat  in  hunc  modum  :   Natale SS. 
Cosraaj  et  Damiani  sub    persecutione    Diocletiani, 
prasideejiwLysia,  in  civitate  ^gea:qui  post  multa 
torraenta,  vincula,  et  carceres   toleratos.   mare,  et 
ignes.  crucem,  et  lapidationem,et  sagittas  divinitus 
superatas.capiteplectuntur.  Heec  Actis  dandis  phne 
sUnt conformia.  Additnm  est  in  codice  Lxtienside  Sociis 
alus:  Cum  fratribus  Antinoo (alias  Anthirao;  Leontio, 
et  Euprepio.  In  veteri  seu  parvo  Romano,  quod  edidit 


olias  cum 
trioui  Fra- 
tr.bus  : 


Rosweydus,  brevius,  sed  accurate,  hi  Martyresitame- 
morantur:  In  iEgasa  civitate,  Cos.n»  et  Damiani, 
Anthimi,  Leontiiet  Euprepii.  Ado  insuo  Martyrotogut 
lum  de(lii  Actorum  compendium,  quod  totumhuc 
transfero:  Apud  ^Egaam  civitatem,  natalesanctorura  R 
maptyrum  Cosmra  et  Daraiani,  persecutione  Diocle- 
tiani,  sub  prseside  Lysia. 

4  Hi  venerab.li  matre  geniti,  sacns  Littens  eru- 
dW*  professione  artis  raedici  virtutibus  erant  jjj* 
clarissimi.  Horura  religionem  aud.ens  praeses  Ly- 
sias,  mis.t  apparitores,  qui  eos  adducerent.  Quos 
adspiciens  interrogavit.  e*  qua  provincia,  autqua 
essent  eorura  aoraina.  Beatus  Cosraas  et  Dam.anus 
responderunt  :  Ex  Arabia  sumus  :  nomma  nostra 
Cosmaset  Damianus  :  Christiani  suraus :  sunt  nobis 
et  alu  fratres,  Anthiraus,  Leontius  Euprepras. 
Quos,  missoofficio.jussit  sibi  pra.sesill.co  pra.se.  - 

Patione  fundatos  animos  eorum  supra  petrair 1  Chns 
tum  raovere    posset,    manibus  et   pedibus    vinctos, 
11,sitensfort!tertorqu,n.1len,]e,s,cuter:u^ 
catenati,  in  raare  raergi.  Qulbus  statira  angek s  Do 
miniaffuit.et,diru^^ 

Hoc  videntesrailites  renuntiavere  praasidi.  IUe  M 
eisad    sereductis,    Docete,    inquit,    me ^  «jW» 
vestra,  et  ego  sequor    vos,    commun.«:«ns   oper.DUS 
:;.„,;.  Sancti  verore.ponderant:Chri.t..m—  F 
maleficia  nesciraus,  et  in  Christi  nora.ne  ma   hao 
rum  virtutem  contemnimus.  Recepti  sunt, .jubenw 
pra3side,incarcerem.  Bt  sequenti  d.e  proconsul,  se 
dens  pro  tribunali,    fecit    cop.osun.    .gnem .  par  ". 
etbea^Martyres,dercerepro^ 
jactari.  Sed  orantibus Sanctis,  lgni.  virtutemb 

aU;SSuperatus  pr.ses,  et  qu*  circa  Martv^Dei 

proveneV  magicis  «j^  «SW^- &- 

actorquer.  eositerumjubet     Sed  cumg 

lar.  vultu  superiores  tormen  .s  pej^terent  p 
crucibusimp.us  proconcul  gor.osos  Marfji 
pend.atqueextendi,    ac  lapid.bus  1.1    cruce 
persequijubet.  Sed  cu.n  ictus  lap.dum    n  jac.en 
retorquerentur,  prrases    furore  ^cen^       B 
eosaggredijuss.t,  ut  salte.n    levior ■  ^atlSanctoi 
eis  infigeretur.  Verura  cum  nec  in  a^mgtantium 
laBsissent.    plurimi   m.ttentiuir.  ac  es 

vulneribus  earu.n  defecerunt.Cernens  itaj    F    ^ 

u.alitiara  sua.n  virtute  divina  superan,    g  bea(i 

raadverti  iilos  jubet.  Martyrizat.  autera ,  .  ^^ 
Cosraas  et  Daraianus,  Anthunus,  ^JJJ^  Sep- 
pius  feupra  Euprepius  dxctus)  XOT  sepelierunt 

terabris.  Quorum  corpora  rel.g.osi  vin      r         .^ 


utn  -"'"'''"' 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


401 


A 


AICTORB 
J.  8. 


MaiHjrolo- 
(jioriu»  as- 
serta. 


B 


in  loco  venerabili  non  longea  civitate  /Egaea.  Duo-  sepulcrum,  ambiguum  mihi  videtur,  velitne  indicare 
rum  autein  fratrum  Cosrase  et  Daraiani  memoriam  sepulcrum,  ubi  corpora  servabantur,  an  locum  quem- 
i  i  etiam,  templo  preeclaro  opere  noraini  eorum  cumque,  tibi  nonnullx  erant  ieposil*  reliquix. 
tedificato»  solemniter  agit.  Hactenus  Ado,  </»/  de  <he  Qevte  jam  erant  eorum  reliquue  in  Occidente,  et  ex 
martyrii  m  die>  festwitatit  videtur  oonjecluram  Bum-  iisaliquid  m  sua  ecclesia  habebat  Turonentis  ipse,  ut 
Tormenta  vero  Martyribus  illata,quse  breuiS'  poetmodum  dicelur,  ubi  agam  de  Sanctorum  reU<iuiis 
vinie  pcrstrinxit  Beda,  cx  Actis  hausit.  Hsec  autemnon     el  eccl 

esse  tamimprobabilia,  quam  visa  sunt    TiUemontio  et        9  Grseci  SS.   Cosmam  et  Damianum   annuniiant 
Bailleto,vrobabimui  inferiut,  abi  examinabuntur  Acta,     pluribut    diebus.  Menologium  Sirletianum  ad  primum  Qrxci  dt- 
numquam  ab  illis  visa,  ex  quibus  omnia   profluxerunt.     Julii    ita  habet  \   Certamen   sanctorum    martyrum  JJJJ^jJj" 
6  Beda  SS.  Cosmam  et  Damianum  etiam  memora-    Cosmae   et  Damiani,   qui  Etomffi   sunt,  sub  Oarino  ^uanTut 
vit  ni  Marlyrologio  metrico,  omissis  aliis  Hibus  Fra-     imperatore.  Hi   cum   medicinaa  artis  essent  periti,  diversos: 
tnht^  non  aliam  curationis  mercedem,  quam  in  Christum 

Quintas    (Kalendas)   sortitur    Cosraas    sibi   cum      fidem  et  confessionem   recipiebant.  Ad  xvn  Octobris 
Damiano.  ""  breviter  :  Eodem  die,  sanctorum  fratrum  Cosmae 

ffinc  Rabanus,  qui  ex  Be.da  multum  hausit,  similiter  et  Damiani,  Leontii,  Anthimi  et  Eutropii.  Ultimus  . 
duos  tantum  annuntiavit,  repetens  fere  data  superius  pmtm  Euprepius  dicitur.  Adi  Novembris ;  Corame- 
Bedvverba.  Verum  Usuardus  et  Notkerus  addiderunt  moratio  sanctorum  Cosmae  et  Damiani,  filiorqm 
etiam  alios  (ratres,  videlicet  Anthimum,  Leontium  et  Theudotae,  Asianse  mulieris.  In  Menologio  Basiliano 
Eupwpium,  nec  omiltunl  tormentaa  Martyribuslolc  ad  eosdem  tres  dies  commemorantur,  et  longiora  te- 
rata.  Wa  idelbertus  de  omnibus  Uacanit  :  xuntur  elogia,  ted  magis  etiam  fabulosq.  Auctor  stnju- 

lis  diebus  diversos  commemorare  studuit  i  at  Ula 
opuno  diligenter  examinnbitur.  In  Men&is  impn 
ad  i  Julii  item  Romae  annuntiantur  Cosmas  et  Da- 
mianus,  uti  et  in  Synaxario  Sirmondi  MS.,  aliisque 
similibus,  imo  ei  in  Tupico,  Sabx  dicto,  Officium  de 
,n, s  eodem  die  peragitur,  in  quo  multum  celebratur 
qralia  miraculorum,  qua  fulgent,  idque  Officium  etiam- 
„„„,    orgsScribitur   in  Anthologio,   quod  anno    1738 


cum   fratre    excellet  Cosmas  Da- 


Quinto    (Kal. 
miano 
Antiraus    hos    sequitur,     Leontius,    Euprepius- 

que, 
Quinum,   Christe,    tibi  sertum  (|ui   morte 
runt. 
Martyrologium     Aulissiodorense     apud     Martenium 
solos   rursum  Cosmam    et  Damianum   commemorat, 


E 


SOtOS      II     SUJH     KjUXUHtlll      <-'(-     lyamiaiiuiu     iviri  nrt  mui  <",  _,  .  .  tl.,,,.. 

.  imnrpssum  esl    Dicunlur  autem  Anargyn  et  Thauma- 

auod  hi  evasennt  reltquts  celebnores.  Hoc  observo,  m  \mpressum  ?«i.  ,  ,  ,  p  mnm 

1  , ,  n  tnrcri  -»/  Roraa?  vussi  :  at  vix  ilubito,  qutn  per  komara 

mnibut  istis  Martyrologns  expnmi  Mgm&m  eivilatem,  nwg»»*  Koma  pa  ,,,,,'J, 


nullibi  provinciam,  inqua  passi  sunt.  Idem  etiamnum 
,n  in  Martyrologio    Romano,  cujus  verba  ex  Usuardo 


Qraeci  nwre  suo  designent  Conslantinopolim. 

10  Rursum  inMensia  ad  xvn  Octobris  annunHanr  tolitamen 
tur  simut  quinque  fratres,  nimirum  Cosraas,  Damia-  JJJjJJJJ^ 


fluxerunt,  otqni   ita  habent  :  AZgx*  natalis  sancto-  »«  «^  "'""''    >  ""^       \     ^Z   lln  /,,..  ™™  in 

'  \  n  *.  n      •     •  e    *  nns    LeontlUS,  Anihi.nus,  el  butropius.   ui  xui  tegi  uensls  ce- 

rura  martyrum  Cosmae   et  Damiani   ratrum    qunn       ^  ^»  ^.      £  k  {.  Vl/ 

persecutione  Diocletiani  post  multa  tormenta,  vin-  ""  •   am*  »W,CI  M/,MiMmin«ooa.  versteulti, 


Cultuseorum 
in  i  cdeslQ 
Romana  ve~ 
ttmus, 


persecu 

cula  el  carceres,  post  mare,  et  ignes,  cruces,  lapi- 
dationem,  et  sagittas  divinitus  superatas,  oapite 
plectuntur  :  cum  quibus  etiam  referuntur  passi  tres 
eorura  fratres  germani,  Anthimus,  Leontius, 
Euprepius.  Mitlo  alios  martyrologos  recentiores,  qui 
SS.  Cosmam  et  Damianuraceriortm  memorant;  sed  ad 
propositum  nostrum  conducere  nequeunt, 

7  Pro  vetustate  cultus  SS.  Cosmas  et  Damiani  in 
.1,1  Romana  interim  observo,  eommMissns  assi- 
gnari  in  Kalendario  Romano,  quod  edidil  Fronto,  et 
non  modo  in  Sacramentorum  hbro  S.  Gregorii,  tdito 
P  per Menardum,  sed  similiterin  vetustiari,  quemTho- 
masius  in  lucem  dedit,  ubique  ad  xxvii  Septembris. 
Quin  et  canoni  Missx,  in  quoprvter  Apostolos  pauci 
solum  recensentur  martyres,  Cosmam  et  Damianum 
Romana  Ecclesia  quotidie  memorandos  inseruit.  In 
Litaniis  quoque  omniuin  Sanctorum  Cosmas  el  Damia- 
anscum  paucismartijribns,  qnos  novimus  seleclissimo8s 
nominatim  invocanlur.  Unde  exorto  sit  tam  eximia 
Eaclesise  Romanae  in  sanctos  Cosmam  et  Damianum 
veneralio,  c/are  non  pertspicituis 

8  Intenm  S.  Greijonus  Turonensis  lib  de-Gloria 
martyrum  cap.  98  hxc  habet  :  Duo  vero  gemini, 
Cosmas   scilicet  et  Damianus,   arte  medici,  post- 


Ulodie  de  ipsis  non  fa  Officium:  necullaminn 
simo  Anthologio  ad  istum  di$m  de  Cosma  et  Damiano 
inwnio  memoriam.  Ad  i  Novembris  rursurn  menw 
rantnr  Cosmas  ei  Dauianus,  u<  confessores,  ad~ 
Mturque  Ofjicium,  quod  etiam  est  mrecusomptr 
Anlhologio.  //<  ^rsum  vocantur  Anargyn,  rur- 
ium  nrnmdem  miracula  celebrantur.  lllud  quoque 
observo,  cttamsi  ut  diversi  SancM  tribus  locts  dentur, 
malanium  loco  additos  esse  more  Mensorum  ven 
lostnimirum  ad  jmiOctobris.  ubi  memorantur  qumque 
Fratres.  lllos  hic  recito. 

cou  yivmt  'A^6«c,  h  oi  xwlC^wa 
v&py&om- 

Uwriou  TfxwQevros,  &Uxov7dvQC. 

AeovTOf*up/w^j  »« !&&  (3^6Xo€  Hy^ 

'Av9if*Q«,  EuTpoirwj  htTer/ArifMvw 

AyOouac  'i-nxT.'^  '-zi  irocveuirpene*  (****. 

Exgenere  Arabes,  exgladio 

Viros  fortesnovidivinos  Anargyros,. 

Leontio  seuto,  periit  fallax 

Myrmicoleo,  ut  liber  Job  d.cit. 

Anthimuset  Eutropiusexc 

Florentsplendide  et  pulcherrime. 

CUU  dMonibus  ad  nom\na  Marfyrum 


tt  m  nu  n 
ctleberrl- 

i«  iiin . 


\\  H i  <'"'su'    -      a  .n    ]ft,uuls;  sed  hx  tn  trans- 

quam    Christiani  effecti  sunt.  solo  virtutnm  marifio     plem  eunlt ut^ "^J^^    I)ll0    prioTei    celebrani  Z'''"^ 

et  orationum   interventn  tnfirmitates  languentium     latione  neQu*      ."  .  ,a  Arabes,  gladii  sectione  uo. 

Cosmam  et  Darai  ,   __ 


depellebant  :  qui  diversis    cruciatibus  coneummati, 


autem  faapT*?01*  id  est>  Pecu,li;l 


in  coalestibus  sunt  constituti,  raulta  miracula  inco-  martures.     o        _^  ^,^.,/,^,/,/,-  sanasse  "jrotos,  ac 

lis  ostendentes.  Nam   si  quis   infiwnus  ad    eoriim  caTen^B'  hmmedu  inat  sive  mullitadin$  miracubrum 

sepulcrum  fide  plenus  pray.eriiu. atatim -adipiscitur  9wmtata>,   mrtgjn,  fyrUus recensetur   Leontius, 

medicinam.  Eleferunt  etiara  plerique,,apparere  eos  euravunt  V°r.miiQM  diabolum  periissz  significat,  et 

per  visum  languentibus;  et,  qujd  taciant,  uidicare  :  cujus   capt     ^  ^  ^  ^  alludenst  ^eeigwit  voce  compo- 

quodcum  tecerint,  sani  discedunt.  Ex  quibus  multa  hwe%("t7'   le0  et  uAoprk  formica,  qua  mystice  signir 

audivi,  qure  insequi  longum  putavi.  hoo existimans  sitaex  %iapud  Septuaginta,    mmtrum  i 

posse    sutlicere,  quod  dixi.    Cuncti  mleliter  dej.re-  fieatur    ; ',  mmetri  necessitate  iniiertU  poeta,  di- 

cantes,  sani  discesserunt.  Multum  sane  paucis  djasit  fwppn» .      *    J    Duulilis  nllnnl,,  versiculisceMran- 

Grenonus.    Quod  vero   dtcit  de    orantibus    ad  eorum  "iis   ABOV    f*  rr  •  ^  (ur 

SeplemOris  T.    VII. 


Al/CTOHK 
J.   s. 


^ "\     a^jtHIMO  ETC  MM. 
w2  DE  SS.  COSMA,  DAIHANO.  A*T  ^  ^_    ^^  ^  ^  ^ 

a   «i;m,w  «t  Eutropius, aut  polius  Eupre-      cie  t    d  Lysiam  prapsidem  in  civitate 

""  "'""', f  X   »«Si  .crips*.  iY«   -     ^if  t    e-atique  immisericorditer  et   immani. 
KL  ZeTaUudit,  adpr m  voce  ****  «£     £»■  ■       fundom  maris  projioiuntur.  Servattvaro 


phierii  '■'""" 
statwn- 

tur  oi'Uil 
Moscos,  non 
tam  certo 
apud  Arabcs. 


rent,  cum  a  voce  «,.,.  u  -  ~        ,cherrime  :  a  «« 

- """  Z  ZZT22S   Euprepius,    «en 

Eutro,,ms    tf*    ■    .      ^  ,,    .fe  pMlM   ,„„- 

S3T-S - >dtS ""'" rm' 

gtrtom«    Grrc lantes,    Cosmam  ei    Da- 

E*S - t. «.*»•« -* 

•"'     ,       „,     inarqyros,   ut   ihaumaturgos.   llo   '" 
"'  L  Z  PapebrochUm  editU.  1«  Menalo- 

A/''T"         ,    a.lt  NovembrU  Ua  habetu, ■  i„   opo- 

"'" '  ' ''      sV   thaumaturgorum  Cosm*  et  Da- 

r%SJ%£,  illerum  Theodotta,  Pestum. 

£5 /"■  p-- "— ,,  :t:,:: 


divina  gratia,  et  in  sicco  inventi,  rursum  incami- 
num  igriis  projiciuntur  :  itosique  manentes,  in 
crucem  levantur  :  deinde  beatis  h.s  qu.nque  Fra- 
tribua  capita  amputantur.  Hxc  ibidem  ultimo  lo*> 
habenlur:  Oflicium  verodealiis  Sanctis  cantatur. 

s  II.  \cta  varia  Graeca  el  Latina  :  priraa 
examinantur,  reliquaque  deinde  recen- 
sentur. 


B 


RaroM/«s  in  Observationibus  ad  Martyrologiun 
mnum   ad  nxvii  Septembris  de  Actis  SS.  Cosma  n 

etncenuuu, ,„     Damiani,  qu*  lustroverat,  scrioit  sequentia  ^Ferun- 

Octobris  mentio  /</.  <  osmi  etDamian    -    •'  VctaipSorum,Nicetaquodamauctorecoa.scripta. 

Martyrologio  ^^\^?%ZS>     eU>1  apud  Metaphrasten   Kalenois  Novembrs  : 
Latinum  fecil  ex  Arabtcoad'  Juhim  l^      sederroribu8  scatent,  longeque  diversa  agermams 

nostrosiclegitur  :  *r^'!S.    oS  sincerisque  rebus  gestis  ipsorum  Martyrum    sicui 


[cta  pluro 
Sai  ctorufn 

I   buloSQ  m- 


Martyres 

hmlierm  apud 
(,,,,,  os  iimm 

wluntiu 

VXMIl   OC(0- 


medici  sine  argento.  Tm  additur :  Oratioidie 
Novembris.  A^  hM  iw  iiam  ifti  «wil«i«»r  : 
MemoriaSS.  Cosmss  et  Damiani,  operatorum  pro- 
dnum.et.  pernantium.   Oratto stc  «- 

^mieur  0  medici  sancti,  operatores  prodigiorum, 
rt  awntiaspernantes,  respicite  infirmita  es  nos- 
t  as  -gratisaccepistis,  gratis date. Hisce  lociscerte 

Z  dlting tur.    ln  eodem   Martyrologio  ad  kvu 

OctoMseLm   ft*e  lcguntur :  Certamen  sanctorum 
Ptyrum   CosmaB   et  Damiani,  et  trium  frarum 
eorum    nui  cura  illis  martyrium  passi  sunt.  At  ioir 
dem  tantumcommemorantur  lertio  locotnei  videtur 
iiecelebrarif  IgUwr  incerlum  estt  an    auctor 

Martyrologii  illius  Cosmam  ei  Damianum  disttnguere 
voluerit  a  commemoralis  ab  ipsoaliis  diebus. 

13  Hactenus  recensui  tres  dies,  quibus  Cosmas  et 
Damianus  a  Grxcis  commemorantur  in  pluribus  Fa- 
itis  praui  <ih  dies  assignati  fuerunta  Wangnereckio 
Ul^v,  letribusParibussanctorum  Anargyro- 

,,im  Cosmsa  ei  Damiani,  el  ea  eo  assignarunl  Tille- 

.,„,,  aliique.    Attamenin  Mmurit 
m-essisei  in  Menologio Sirleliano  etiam  commem 
iurad  ixvui  Octubris,  additurque  in  Menxis  elogium 
recteconcinnatum.  I  erbo  Oraecaex  Uena  shuc  trans- 
fero  :  -l  »  «ptupwy,  Koofta  **i 

;   ^aaiavou,  wx«  xoiovv  wxois  - 

,.  Eodem  die  sanctorum  martyrum  Cosmaa  et 
Damiani,  etaliorum  trium  Sooiorum,  fratrum  illo- 
,.mil.  Uafere  Menologium  Latine.Tumsubdunturver- 
Siculi  duo  de  Cosma    ei  Dami  mo,  quos  fam  n 

10,  udl    ex  fimn-iuf    suntiluo   jxiorrs.    Deinde 
iatur    elogium   Actvs  melioribus   fere   consonumt  sed 

.  '/'    .       ..       I.  .i ..      f,,i./u,',i    /  '  t"wni  iii      i, //•,,,    ,.,. 


E 


sert  erronuu»  »««"  « -0--1-- 

sincer.sque  rebus  gestis  ipsorum  Martyrum,   sicui 
etea  qua3  inscribuntur  nomine  Metapbrastis :  quje 
cuncta    recitat   Lipomanus  et  Surius  tom.  5    Qu* 
quidem  si  quis  tueri  velit,  necesse  est  affirmet,  .11  m 
diversos  esse  ab  his,  de  quibus  hic  agitur  :  cumex 
illis  constet,  eosdem  absque  martyno  in  pace  qute- 
visse      Rursus  autem  alia  habeutur  horu.n    acta, 
ac  triu.n  fratrum    ipsorum.     Ai.th.mi,    Leontll  et 
Euprepii    jquseexvet.   manuscrip.  edita  extant 
tom     7  apud  Surium  :  quae  parum  differunt  ab  i 
QU83  Mombritius  edidit  tom.  l :  qua  etiaminanti- 
ouis  codicibus  habemus  roanuscripta,  mea  quidem 
sententia  c*teris  fideliora  :  in  his  enim  nihil  nab  i  - 
tur  de  ridicula  illa  et  obstinata  contentione,  mt  =r 
eos  trium   ovorum  causa  oborta,  sicuti  nec  de   ca- 
mel0    voce  humana  luquente.  Eadem  Acta  sumrrn- 
tim  collecta  narrat  Ado,  et  Aldhelmus  Lib.  de  L 
dibusvirginitatis.  Hactenus  Baronius,  mento  xmpro- 
bansActa  Metaphrastis  el  Nicet*  ,  aHaque  omma  »< 
nMsSanctorummartyrium   negatur;  utiet  exa 

\ToUxiora,  qu*  fabulis   inquinata    ^;*™1*. 
eademcenmraperstringitUla.quxediditMombrtUu*, 

aliaque  his  conformia.  . 

leiUtaMii*.  U*.  S  ^»83.«  /'- 
,„.„,  /„,„/,,„„„  ceruuramagisgenerali  «""'- 
ss  Cosmmel  Damiani improbat ;  ewnauesecu 
Bailletus  m  Tabula  critica  ad  hivii  Septemom 

lemtamen,   judici ■   "»**  „. 

.H    mmauam    oiderant,    neque  aliunde 

Quippe  seln  mdieee,  nec »«to»*« 

„„;„'„„  ,,w  TiUemontiue,  dum  att.forle  eadem  e* 
c ^^co.LaanacdidUD^jm.^ 


TtUtmonW 

""" 
i  \ta ; 


,/„/'„■   W'-, ■/' ' *   ''■'•■   ' "-  seii     """""•  '""  ^  ■  '      TLhrast*  attribuU.  FaUaest 

,„„„„  ,„.„„„.  r„„„„   ,„,,  ,„„,„,„  ov.r,„,„.  ,.,,.„,,„,     ,,  que  /„"  Ai/uJtw  Meuiph    . u  ^,,,,,,,,,,,,,,,,. 

,. .,,.„„-..„■.  '».■.."'  ""'""  '"'"""''  r, „,,,,„ 


mtw 
eloglo. 


[S     MKI 11/1111  "*"*-     "■- 

,„  suspfcio,  ^  in  eam  incidere  potuissei  Ti  emon     . 

• * -o/ ^r^Sffl' 

ACta6dtdi«,n07iGr^alouaafl  .-.,■  MW-  ^ 

yjdmt  (^nrc//  /iac«fin«s  imv/i///,  cr  quibus  uan  ^^ 

hniuina    cidentur    composita.  De    I""'1'    Bru  qu_ 

hactenus  apud  ullos  scriptores  "h""""'''''n^  h 

xandurn 

flisto- 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


403 


,rd"",l,ls 

aerii  ratlo 
,„>  profert, 


narrare.  Nihilo  magis  defendi  potest,  quod  de    eis      Quapropter  idem  fere  de  his  Aclu  statuendum  censeo, 

scribit  S.    Aldhelraus  in  Poemate  de  Virginitate.         quod  de  Actis  S.  Soxontis,  in  Cilicia  item    passi,  qurn       \n.Tons 

17  Ita  quidem    inlrepide    statuit    Tillemonlius   de     ad  vn  Seplembru  sunt  data,  nimirum  Acta  proconsula-        ''  s> 
iit  qux  seculo  vn  S.  Aldhelmtu,  seculo  viii  S.  Beda,     ria  hisee  inserta  fuisse,  sed  aliaiis  adjectaa  Chrislia- 
(nam  hic  breviter  eadem  habet)  seculo  ix  S.  Ado  cum     nis. 

aliis  pluribU8,   de  egregio  certamine   SS.  Cosmae   tt         20  Quod  autem  Christiani    icta  martyrum,  prout  addWsalu 
Damiani  exvetuslioribusmonumenluconscripserunt.  Si     scripla  eranta  notariis,  pecunia  sibi    comparare  nite-  JJL^^m. 
rationem  quseramus  tam  acris  censurz,  nullam  allegat.     rentur,  el  exscriberent,  variix  constatexemplw.  Nihikj  bm. 
Nullam  quoque  ex  factis   per    eos  relatis   nominatim     minus  ex  variis  id  genus  Actu  persptcilur,  passim  "/>- 
mpugnat;  nec%edicitz  utrum  laudatos  scriptores,  sancti-     qua  iisaddita  esse,  maxime  in  principk  ei  sub  finem, 

■  aliquando  etiam  in  medio,  Fadebani  id  haud  dubie 
Christiani,  quia  de  martyribus  aliqua  noverant,  in 
Actis  notariorum  prsstermissa,relatu  tamen  digna.  Non 
eratimprobanda  ea  licentia,  quando  illa  tantumadde- 
bantur  initio  el  fnti,  qux  certo  erant  comperta,  ma- 
xime  si  relatio  nolariorum  salis  poterat  distingui  ab 
augmentis Chrislianorum.  Verumnon  eadem  fuitpru' 
dentia  omnium,  gui  prima  notariorum  Acta  obtinue- 
runt  :  .-.,■./  aliqui  eajusto  liberius  interpolarunt,  et  non- 


tatr  ei  eruditione  illustres,  pro  fabularum  mventortbus 
habere  debeamus,  an  vero  credendum  sit,  ex  Aclis  fa- 
bulosis  eos  imprudenter  hausisse.  Si  elogium  Adonis, 
num.  4  recitatum,  diligenter  expendamus,  difficulter 
reperiemus,  quid  Tillemontiumtantopereeommovere  po- 
tueril  prtrtei  varietatem  suppliciorum,  quibus  liberali 
divinilus  dicuntur.  Nam  ex  mari  primum,  deinde  ex 
,./'.,„,,  exivisse  asseru  itur,  ac  demum  contra  lapi* 
des  et   sagiltas    protecli  virlute  divina.    Hxc    mnt, 


mantum  conjicio.  quae  offendervnt  Tillemontium;  sed     nulli  aliqua   ettam  improbabtlta   verts    xmmucuerunt, 

"  ...  i  .1  .• .i  /.   fiflMsni/i      II  „r  ,,ul,'m   rnnt iniis*   irristitnn 


ntc  eu 
tur  ttatim 

sequemln , 


imo  et  aperta  figmenta.  Hoc  autem  contigu  e  existimo 
Actis  SS.  Cosm<e  et  quatuor  Sociorum,  alioquin  bre* 
vissimis,  ei  ex  parte  ftdelibus,  dequibusago.  Pars  fere 
media  videtur  utcumque  pura:  at  posterior  pars  non 
modo  nonnihil  <ii*cedit  a  methodo  noiariorum,  sed  E 
etiam  adjuncta  aiiqua  habei  improbabilia,  qux  certe  non 
enl  scripta  a  notariis ;  sive  illud  contigerii  impru- 
dentia  interpolatorum,  sivequod  Chrutianis  non  oblinue' 
rini  integra  notariorum  Acta,  sed  solum  primam  por- 

tem. 

21  Quocumque  modo  id  contigerit,  suppliciaomnta, 
qu.r  Lysias  Sanctis  inferri  voluit,  aui  mtiscertat   aui  tton\ 

saltemadmodumex  his  Actisfiunlprobabilia,cum  , I  Jjr" 

mme  referantur,  lum  quod  eadem  m  omntlnu  tis  n 
Actis  deinde  magis  interpolatis,  tam  Grsscis  quam 
Latinis,  semper  sine  notabili  mutatione  aui  aliorum 
adjectione  repetantur.  Omnia  etiam  habentur  in  elogio 
Adonis  et  breviter  apud  Bedam.  S.  Aldhelmus  solum 
omittit  lavides,  ouibus  in  cruce  dicuntur  impetiti.  Ejus 

</""'<'"'  ■""«■''"'"""<•  ""'"""  «  "fl     ~  '. ,  .     ictu  Mmbriti i  videtur  componr 

« nligutm;sedquomodoidpru:      %iu   ;      » ff  y. 

ude    WsMombrtttanw,    au*    non     ■**•£ 


frima  <•■■ 

rum  Acta 

videnltn 
onsula- 

i"i.  icd  ni- 
terpolata, 


/,„■  maluit  faciliori  via  procedere,  nullasque  censu- 
rx  rationes  reddere;  cum  non  ignoraret,  idgenuspro- 
digia  in  optimis  etiam  Actis  reperiri.  Si  vero  ulterius 
considerasset  verba  Gregorii  Turonensu,  ali 
„„„,.  8,  credidissetque,  SS.  Cosmam  et  Damianum 
qloria  miraculorum  fulsisse,  cumin  vita,  lumposi  mor- 
tem  non  tam  leviter  [donis  et  aliorum  asserta  rejecis- 
setob  miracula,  quibus  in  ftdelissimis  aliquorum  Mar- 
tyrum  Aclis   similia,  aut  magis  etiam  mirabilia  repe- 

riuntur. 
Ig   z  _  rmm  perpendo  singularem  honorem, 

quo  SS.  Cosmam  et  Damianum  prosecuta  est  /.'•- 
mana  Ecclesia,  dum  Martyres  Orientales  et  canoni 
Missss  inseruit,  et  postea  Litamis  Majoribus,  difficulr 
ler  mihi  persuaderi  sinam,  nihil  singulare  in  eorum 
martyrio  contigisse,  tantoque  silentto  involuta  fuisse 
corumgesta,  utnihil  de  iis pervenire  potueril  ad  M- 
dhelmum,  ad  Bedam,  ad  Adonem,  ei  ad  nostra  etiam 
pora.  Clamat  quidem  Tillemonlius,  nullum  deiis 
supetese  monumen 

dtnter  dicere  potuit  de  Actis  MombritianU,    q 
vidit,etqux  Baronius  viderat,  et  casleris  fidel 

fpsa  Aldhelmi,  BedxetAdoniselogta,recteinvicem 

entientia,  suspicionem  ingerere  debebant,  exstitisses 

vetusta  Cosma  et  Damiani  Acta,   i  c  quibus  Uli  hau- 

serant,  eaque  forsan  esse  ilia    ipsa    Mombritiana,  aut 

aliaetiamnum   latentia.    Certe  tam  absona  non    sunt 

I  „,■  mereantur  censuram  talem,  qualem 

,  ,    Tillemontio  dedi   i  sed  judicium,  quod  de 

Monis  elogio  ferendum  est,  maxime   pendet  ex  Actis, 

qux  ille  secutus  est,   et  ante  illum  Beda    et    Aldhel- 

modo  illa    Acta   cerlo    valeant   inveniri.  Itaque 

.  icipiamus  Acta  vuria  examinare. 

\\)  Prima,  quss  hactenus  inedita  et  quasi  ignota 
jam  dixit  suni  Acta  Grzca,  -/"•'  censeoipsa  esseActa 
proconsularia,  sed  aliquot  locis  per  Christtanos  m- 
terpolata.  Habemus  ea  ex  Bibliotheca  Vaticana,et 
m  margine  notatur,  exi  '  ex  codiceVat.  866 

fi  1.  53.  Tilulus  esi  :  moxioiwx&v  tyiw  Knap&iMu 

ptyrium  sanctorum  CosmaB   et  Damiani  et  An- 

thiniiet  Leontii  etEuprepii.  Znjftuin  esi    I 

AtoxWtayoC  etc,   quate  etiam   est  principium    Vctu 

msularibus  SS.  Tarachi,  Prbbi    et  Androntci,  qux 

xdem  provincia  Ciliciasub  Diocletiano  passi  sunt. 

At  non  sotum  initium,    sed   pleraqm  habenl  Actorum 

consularium   formam,  et   Lysias  proconsul  <  iltctx 

nest,  sub  quo  in  eadem  civilate passi sunt (  laudius, 

nt  Domnina  et  Theonilla  :  quorum  Acta 

proconsularia  ad  xxm    Augusti  data    nnl.   Ve\ 

mendicinequit,  Acta  esse  hxc  talia,  qualtaa  nelartu 

smpta  sunt,   autpura  proconsularia,  cum  ahquaalia 

sinlinterposita,  ac  nonnulla  etiam  pdrum  ptobatntm. 


i  ii  in  .> 

niim, 


bro 
[ncipiet  celebrare  viros  nunc  pa(  va  : 

Quos  maternasimu]  matrixenixa  gemellos 
Edidit  in  u.undo  sortitosndroinadupla, 
Quorum  alterCosmas,  Damianus  dieitnr  alter. 
[mbuithos  pariterseclidoctrina,  medelam 
Nec  non  divina  praestavit  gratia  gratis, 
Utpossentfibrisputresexploderepestea, 
Atque  salutiferam  morbis  impendere  curam, 
Artibushorrendas  pellentes  corpore  clad.- 
Mutos  et  raancos,  claudoa  surdosque  repertos, 
Luscosac-strabos.qnitortalncefruuntur: 

Btes08ac!.all^..iui.caiv»Sv,.rh;i    '"l!"',,s 
Fantescorruropunt:e1   quu  qmd  deb  e    e  t«r . 

CcelitUSil  .Chn.^l.-nM.s.lu,,,,, 

gic  lucem  carnis  trndnnt   medicamme  spurcsa  . 

Nectu n,eximiovirtutummuneredites, 

^uriiall.M^^-ostautnnrsupia  forsa  : 
Sedloculosnummicalcant.ntetravenena, 
0limi:.aonantesgratisproatipesuperna. 
23Mncepsinterea,mundiquiaceptraregebat> 

i-,*;c  miilrat  crudehbus  af.rox.  laetia, 

MartXf ^lTpredictosgurgitefratr •* 

Tum  Geroinoa    » iag'    I  ,.,  m„ 

Merserattol tum  fratoe  vrtute  Tonan 

Xidasedvitreisi mt  «q *fl'"t"8: 

BumdictocitiusSanct IhtoravecUnt 

Sic  eompressasalisacra  virtute  potesl 
T     ida  aoctivagissopivitcerulacampis, 
Sradum    Patria  portnm  patefec,  m  «nd». 
[n.piasidcirco.cerneneverillatropha 
MttraOorgoneismoUh,rdamBavenen,6. 


cliam 


404 


alctore 


J.S. 


i_vn    ANTHIMO  ETC.  MM. 
DESS.COSMA.  DAMIA>0,  ^  ^    ^   ^^   ^    ^   ^^ 

P   MS.  155,  wgue&retHa,  pwA  »Hi   ojttntCo.^ 
sma  <>.  Damiano,  omfosts  «*•*  firalnbus.    IIXC  Acta  «Wn»^ 
dflwvid6ri    pofgrune  reftqUM    probabitwra,    CamteiQ 

'  ,■     i       l-_     ...„,vm'c  /111.1-      7HO.T       HiVMlinmr       ,»,     Jl0rit>US. 


B 

.4c*-  oj"'^ 
Afom&Hfittm 
edrta  Ifem 
dandfi, 


NamWentaferox^marampabolatorret 

Et  Barmentormn  fornacem  *"*•_"**■,, 
ln  ,na_  flagrantem  Sacros  de trudere £» t. 
Ut  rogus  insontes  prnnarom  torre  cremaret 
Artus,  quos  dudum  torg=  gg^ 

Menrere  non  quibat  hmpud.uiii 

„_j_r.sas£. 

Atque  pharetrarum  densas  sufferre  sagittas. 
JKtor  «ternua.  qui  Sanotos  )Ure  trmmphat, 

Spicula  tortorura  confregit  dira  reorum 
EiinMartyriieumpseruntsertecruenta, 

Ad  convexa  poli  migrantes  culmina  celsi. 
jul    s  A,Jln,us,  *cujus  verba  recitam,  u   videat 
L,  grati sanationum  ab  ec  ettam  atmbutam 

riusTuronensis.num.Slaudatus.  In    pnmis  Actvs, 

24AewLertna,    7"*   ««    Mom6ri..«.,  re/i.  u« 
^  inno(Uerant,   Ntai*i*  «^;*"? 

«wM   fjr*ei«    ftwutate,  *    auctor  iis    addideni 
om„ia,  ^oHttndedeSS.Cosma  eeDamiano  AA- 
cenn     _fo    primts    compwto    tm,   colligo   ea 
fl„o,/   omnt.     If*.   /»'/''<"  ■*,*«*- 

,„,,,,,„  re«po»eo,  imo  et  supplicia   omnta,    fere  con- 
,,,„„„   cum    refa.!-   >"   Actts   priortfow,    stc  tamen, 
m   ahnua   modo   nonnihil   diverso   sint  expostta,  et 
nonmdla    ttiam     magis     probabiliter.    Quod   pr*ci- 
Pue  adverto  de   modo,    quo  Sancti   in    igne  dtcuntur 
mansisse  illsesii  ac    de  sagittis,  qux  tw   «aotKartas 
asseruntur   veversse:  Potuit  id    contingere,   vel   qnod 
auctor  puriora  fiaberet  Actaprima,    quam   modo    nos 
ea  habemus,    vel    quod  voluerit    adjuncta   improba- 
bilia,quibus  facta  illa  in primis  Actis  laborantt  lollere. 
Addit  vero   sub   initium    Actorum    graliam    curatto- 
num,  qua  SS.    Cosmas  et    Damianus   ante  marty- 
rium  fulsisse  dicuntur;   sed  mulfo  brevius,    quam 
celeoraturversibus  8.  Aldhelmi.Addidit  prxterea  dicta 
mplura,    quse   Martyribus    attribuit,     partim    od 
orandum,  partim   ad   respondendum    Lysise  prxsidi, 
quemplura  etiam   loquentem  inducit,    quam    h 
Jcta    prima.    Uaque     Latina    illa    Acto     raro    a 
probabilitate    recedunt,     videniurque    priora   amplifir 
catata  nutata.  Daboigitur  et  priora 

t  hsec  Latina,   ac  in   Annotatis  observabot 
M  quibus  consentiant,   aui   modice  dUsentiant. 


,    cnm  ww  pr»H. 

IZrmeant  faMU  aperlU,   ;•'■':  .""■>'  "MeMmu.   ,„  """*«. 

I        „,„„,/„„,/,   /tirjio  propler   tria  ova  a  de 

„,„„'.,,;  loqntntt,    t«m  q»oi  ''i"l'">   minw    probabUia 

«riorum  Ac/or««"  asserta  tmiliter  non  habeant.    I,- 

.„„,/„„„»  MAiUmo,  muUoeste  ,,■,■,„/,„,„.  satpkwqw 

,.,„„,„,,„„  „„„„,  po«l   Acta   ommum  phlmssma,  i, 

'      „„„.    „,„„„.   ltaque    auctor    horum    Actorum, 

,„„„„„„  eonjectwa  assequi   possum,  ante   te  /„,/„„, 

4,„,  „,■„/„„","  ttfa^V*  inqmnata,  «I   ex   ,„    sekgit 

facta    ooa  proftflWKoro  eredidit,   prMermitsit  piuri- 

'  -,  '„„„  tolum    prolmorum   Aetorum   fabulis,    nl 

nonnuMselim  exAclis  v»tu>tis,quseveri<tmiliternon 

/,„/,„,/    Bsecautem  seripta   esse  posi  prolutiora,  , 

.tim  vrime  :  ■!"'"  '"  "»"  '"""""  ''"'""""'  ""'"'' 
■„„s/„/ ,,„,„,,„„/,  x„i.«/  mifttoMetor.AtprelMW» 
,„„,„,„„/„,  in  quinquecodicibutnostris,  exquilmsU 

„,„„„  sunt  oetustiores,  i '•>  ejusdem  fere  ztalu, 

,,,  „„„,„,!/„  eiioffl  «romdeffl  Itabemus  apographa. 
Secumh  omnia  ex  prolixioribus  oidentur  desumpta, 
mne,  „„,„,«»«■,■/.»«.  w   „„/— c lluplane  m-  g 

?rU27    /„  „/,■„„,„,  prin i  <'"'«/""''''    '"""''"  "•**    ,      , 

Theodate,  SaJtor ,"'•,"•'';'""»  '""";";;■  ^  *TU 

,,„,.    n„„„„   ,,„„„/.„■   Gemelli,   ut    eUam  habet  S. 
Aldhelmu,  supro  l latus  :  ol  fcoc   non   M«l  ^« 

,„„„„„„  ,s'„„„/,  „„,  solum  «offline.  mmm,  ■-''"' 
,,„,,„,„.    //„„    ta    proiixiorito    e dut  xnducm 

: ^o-floolorire /■""'■    '" }i«-  » 

tL**»'* '"'s"°r"'T;  vr,  s  1 

„„„  /„„„„,,„„,■ m.,  -"  ''"'"■'  <" ' s  -"'""' 

;  '  e  "tie  curasse  legunlur,  ; '  7»"<<"<  '■''-'""''• 

,,, ,„,„,/ - "-"  """"""•  \ ' '-"; 

,,,,„,,/     „//,-■.    I"     utrisque    eodem   , 

,„„,/,<  Mortjr /- " '  /""";,;;;;;" 

Zio-sedmoxauctor  b.rvior  omtttu   tres    h"" 

££** ■ •""""'""""';„/;:;;:;; 

,,„„,  B    "'  '"•'"""•    ''"""'    "*■    '      ,„/ 

ffli«e«d - '  '■"-"■"'  :''":„;',; 

„„,  proarb,» io  vellet  omitie,  e;  stcutomsU  ,    " 

Lltorumtorturam   abAIMel^  ^Zrt 

- "'"'■    ."<"•"'<■'">""  ""'"/,,„,„■„,„/,,. 

M„fomifl,  omissU  tanun  plur,bus.S*e*        

,„«  posi  s,-,.«l/»r«*  Sflnotoruffl  feferumr.pn 
9dedi'reliq / nisit.Ei    f«*/S 

•/ "-"'"' ' fST-JSAS 


quibus  fere 
timilia  iii 

um  liubemus 
codice. 


quibus  consentiant,   aut   modice  dissentiant.  -y"'"'  '"  /"'"  .      ^nt  fabulosa. 

'VI- .<--■"-"        sriS  "VJSriS - -:»•:- 


gi /.//,///, mus  in  codice  nostro,  notato  P.  MS.iO, 
quiolim  (uitlsaaci  Votsii.  Non  estillecodea  ex  ma- 
vetustis,  sed  aliquoi  seculis  scriptus  post  illos,  in 
quibus  habemus  Acta  magis  interpolata  ei  fabulosa, 
Attamen  collector  illorum  Actorum  passim  secu- 
tus  esl  Mombritiana,  sed  initio  ab  iit  recessit,    sic  or- 

rr\  '11  _  _.___..  m«__m  imi  ti.iriif,!!    li    ill 


Qfirtflflfl    •,"'' 

J,orad«»» 


^;:;::::=::VT, 5*«: 

tar-  /"-'"      '"•"' K,{"  ';,,;,.„:,/, 

„.,/,./ i«y«  •"■7 '"";'"'"'  " '  L,.,s  od« 

l  x  Mni "''"»""'  '"''■"'/:',„:"„/.,,»»/"' 

ft_c„„opro/l ,_«rifWM^;«; „ 


ZZm ; seiinitioai ■ecissit,   sic  „„-  h*cAc,aprofl  ^™^ /» '' 

iiem  :  Tempore  fflo,  omtoi.   ifflperfltoruffl    nofflini-  «'"/' "'  '"'""""„„,;  ,,„,,„.  ,/„„ '  »."'"" 

»„,  „,,„,/  Woffloritioffl  ta io  ,r,„,.vSis  ;  Tempore  p  urito  Oo«n«  /^""'  ,„.,,,„,  ,,,/„ ,/./.»'"  ' 

1, letiani  et  Ma.imiani    imperatorum.    Addere  ^^^^  „,.,„,„  ,V '•;<; 

_£tom   voluit     sepulturam     Martyrum, 


eitam    VOIUU      fqpunimum      m*»i  iy  »«•"»!      '"     ])HOii'ns 

Actis  minime  commemoratam,  eaque  occasione  adop' 
tavit  ex  Acds  prolixioribus  fabulam  de  camelo  occur- 
rente,  ei  humana  voce  consilium  ad  Sanctos  sepelien- 

doi  suijtjcrentc,  ac  tandem  miracula  ad  sepulcrum 
facta,  <iux  snniliter  post  Acla  prolixiora  leguntur  in 
codicibus,  Quare  Acla  illa  fere  eadem  sunl  cum 
Mombritianis,  sed  modicissime  initio,  et  aliijuando 
eliam  in  medio  mutata  sunt,  aucta  vero  in  fine  asserlis 
fabulosis.  Umce  prodesse  poterunt  ad  restituendum 
Jdombritianorum  lexlum,  aliquot  locis  corruptum. 


sila.  wursmwiumm*  • ,  .     .fi  jftornbri 

Scd  minime  dtiMfo,  gtitn  sint  postertora  »        ,llkata, 

tianU,   c ex   his  fuerint  cmposxta^  W ^ 

amtis  multis  ab  initio  usque  ff^  in<w<u>- 
mniat  qtt*  vera  videntur,  falsvs  habeam  ^^ 
ln  Actis  MombritianU  martyrtum  nguu  ^^  g<jp. 
Octobris,  in  hisce  eodem  die,  SIW  X*  (ll. 

tembris.  Ex  hoc  martyrii  assvjnato  axe,q     ^.^ 

verm  est  in  Acns  f^^WZ^M** 
Latina  omniafuissecomposita,ubi  *an  mhns. 

apndLatinost.xa  fuerat    hoc  d»**ZlUgitur,  *«< 
Verum  ex  hac  observatwne  non  magis        »        ^ 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


m  CTOll 

J   s. 

idemque 

terlptU  Titam 

plane  f*b\Uo- 

sam  quati 

»rum, 


..-  occupan*e  etc.  Mr 

\tii;  non  reperiatur,   omniowique  congruat  malribus,  minitdehac  Vita  Allatius  de  Simeonum  scripti 

saltem  incertum  apphret.  Secundo  incertum  seque  est,  an  12i,  eamque  Metaphrastse  altribuit.  Totum  fere, 

Cosmas  et  Damianns  fuerinl  gemini,  ut  habent  hmc  hsec   Vita   enarrat,   esl  desumptum   vel  ea  Vitaprolu 

Acta  cum  S.  Aldlielmo.  Tertio  gratia curationum  nimis  xiore  Lalina,  quss  ultimo  loco  edetu\  ;  velpotim  • 

videtur  extensa   in    his    Actis,    dum   etiam    fumenta  dem  fonte,  ex  quo  hausii  Latinus.  Sanctorum  illorum 

cvrasse    divinitus    dicuntur,    silentibus  antiquioribus,  mater  vo catur  Theodote,    h 

Quarto  incertum sequevidetur,  an adeo gratis  curarent,  cura  (Uioi  erudiendi.  Sanctorumvero  celebralut  gratia 

ui  iii'  ad  victum  quidem  necessaria  acciperent,  cum  <le  gratiscurandi,  indu 

en  rursum  silennt  vetusliores.   Quinto  plane  fabulosum  a  Damiuio  acceptum,  c\ 

, ,/,  quod,cumS.  Damianus  a  Palladia  sanata  acce-  Cosmas,  ut  noluerit  cum Fralre  sepelh 

,7  quoddam   munus,  postea  munusculum  dictum,  posi  mortem  Damiani  camelus,  anteapei  Cosmam  sa- 

de  S.  Cosma  refertur  his  verbis :  Hoc  cum  S.    Cos-  natus,  qui  Damiauum  cum  Cosma    \epeliri  jubet.  In 

ma*  comperisset,  valdecontristatus  est,  etpraecepit,  fine  eadem  naxranlur  post    mortem  miracula.  quss  in 

ne  corpus  ejus  cum  ipso  sepeliretur.  Adjuncta  ibi  ap-  Latinis  Martyrum  Actii  subjunguntur  ;  utnullum  possii 

parilio  Domini,  Cosm&m  ideo  increpantis,  aeque  fictitia,  essedubium,  quin  bx  eodem  monumento  fabuloso  ambo 

Ei  mox  ab  ipsii  fingitur  sanatus  camelus,  ni  hic  post  sua  exscHpserint,  aut  alnr  i                 quandoq 

Sanctorum  martyrium  accurrat,  et  Sanctorum  corpnra  tota   Vita  Grssca  confessorum  nihil  coni 

simul    sepeliri  multis  verbis  jubeat.   //<<    ut  fabulosa  paucis    Metaphrasta   adjunctis,    pratter  ea,   qua\    in 

jam  explosit  Baronius,  explodent  omnes,  qui  sanam  SC'  Actis   Latinis  de  Martyribus  referuntur  anteetpost 

quuntur  ciisim.   Observo  autem,  causam  ficlitiee  offen-  martyrium. 

sionis  ni  quatuor  codicibut  nostris  vetustioribus  munus  32  Alia  quasi  Vita  Cosmn-  et  D  im  ai 

i     , lurn  generatim  tantum  dici;  al  idem  in  Orxco  Latina  i  lita  esl  in  collectiom  Wangnerecl  i  el 

unico  codice  minus  vetusto  vocari  ova   tria,  uti  etiam  Dehniipag.  6,  qu                     udatus  pag.  124  m 

legitui  in  uno  apographo,  et  apud  Surium.  Nimirum  tribuitanonymo,  el  vocatWu 

ova  illa  tria  suggesserunt  Grssci,  ut  videbimus.  Sexto  et  Damiani,   recitam   hoc  initium  :  roO  K 

miracula,  quee  post  mortem  narrantur,  item  fabulosa.  hwoC  XpioroS 

Ua    ratiocinia,   aliaque  his  Actis  addila,  assignabo  tium.  At  apud  Dehnium  titulm  hic  \ 

[nnotatis.  Hactenus  de  Actis  Latinis,  qusi  ex  pri-  uxl   fapd  w/**tos 

Grmcis  paulatim  amplificata  sunt,  et  apertissimis  teiuMtw.  Gratia  ei  donum  curationum  sanctorum 
fabulis  fcedata. 

30  Metaphrasles  etiam  prima  Acta  amplificavit,  sed 

modo  plane  diverso,  quia  Sanctos  censuit  multiplicandos. 

Ejus  Omisculum  Grssce  et  Latine  edidil  Dehnius,  prout 

Graecum  erat   ex  bibliotheca    Vaticana   submissum  a 

Metaphrastess   Leone  Allatio,   et   a  Wangnereckio   Latine  re 

Illud  Metaphrastae  attribuit  Allatius  in  Opere  de  Si~ 
meonum  scriptis   pag.   125    ubi  recitat  hoc  initium  : 

P  AcoxXncuwri  *«<  Mo&uiwri  rwv  hm&m  eti  ■  Si  quii  i  m  i  t,  ex  fab  iloso  hoc  ine\ 

°  hscMetaphrastxActadiligenterperlastret  >    hauserunt   Grxci,  quz   A 

spiciet,  amnia,  qu  i  de  Martyribus  referunlur,  ex  pri-  tradiderunt,  et  auctor  ultimse  I  U 

mis  Aclis  fuisse  desumpta;  sedfactasingulatot  adscitis  tusl 

ornamentis   amplificata  esse  et  extenea,  tantaquecon-  edixit,  fuerintne  C                      Uartyres, 

turandi  Ubertal              i,  ut  alia  apparere  possinl  scripsit ;  Confessores  tan 

propteradjunctacommentitia.  Tormenta  omnia  Sanclii  eorum  morle,  et  hoc  pro 

illata,    videlicet  primam    tortm                   mem   in  33  Legitur  apud  iaudatun 

marefinjectioneminignemtsublationemincrucemtin  fTZlt* 

quaetlapidibusetsagittisdicunturimpetitiMartyr  >£**«  ™ 

ItandemrecisionJcapitum.prolixeesponit.Atom*  tua .                          S^ZS 

nio.utdixi.totornamentisfictm  auxit.ul  forem  tollat  ^ratiam               Sanct i    datam, 

conjectur li  (ne  dicam  fingendij  licentiam   i ttii  eorum  con 

Jquam   Metaphrastse    Acis,  qu*  cum   mtustioribus  etsenteni                                                    '  "     ![ 

Sanctorum  ante  marlyr -  locutus  est  Me-  rum  tmovaa                     /                        fc 

taphrastes,  hoc  tantum  modoS.  Damiauum  detu  respon.  tum              ■  cam   . 

dentem  iniucens  :  Oriund.  sumus,  a»t    ex  Arabia    o  ^^Mt  ob  alil  similite*  relata   Rursum 

judex,  morbisque  medendi  artem   didicimus;   leya- 

raen  n 

afferre 

nost 

pareimonia,  cum  in  primie  Acns  eolum  atcamur  mmm  '^'j^^HHm,  quibue'etiam  hmrei  diuttut  m 

ex  Arabia,  nisi  Ula,  qu*  de  Martynus  •*"  *£  ^certanune  de  tribui  OVi*,OC  vet  ipsum  camelum 

ad   ahos  eosque   confessores,    ut  vult,  transferre  vo-  »aicmo 

luisset.  factl  disertum.                                                           ^ 


dequibus 
atiud  exstat 
n  i  ptum  fabu 

forU 
'  i  tusliUS  : 


1'iiinn 

■  !  iti  in 

amplificavit 


— i 

rura  Cosrme  et  Damiani.  Hoc  aulem  si 

tinn,  sivi   Vitam  vocemus,  sive  \firacula, nihil  continel 
i  ea,    qusein  memorata  tertia  Vita   Latina  sunt 
reliq\  !     ilia,   aul  aperte  fabulosa 

demque   fere,  qux  habel   jam  improbata    Vita  Meta- 
phrast ' .  De  laudai 

e   Allatii ;  Cujua  bm 
tustior  esse  oreditui  •' ''''- 


l/,  III    " 

Ino 
nymt. 


A 

,  i  iohr 

l 
Oralto  Georgti 
Vleomi 

gem  rtiii" 
tolum  i"''1'1 


DE  SS.  COSMA.  DAMIANO,  ANTHIMO  ETC.  MM. 
M  Prtceientitomnilnumlior  eaOratioGeor£ 
%mZnl  <or v/ ,avit  Sanctoea   .•„■<»- 


minem    esse  praeter  illum,  qai    coelum    et  terrara   fj 
condidit  etc. 

37  Sanatur   itaque   Carinus,  et   non   modo   veram 
fidemamplectitur,  sed  eliam  idolorum  templa  e  ves-  quQ 
jussit  dirui.    Rtecvelsola   sufficiuni   ad  Aaa  "'*« 


Pjrfuwfana  /"'"'' ,,.,„,,,.     w,  aannw-im^rafor  moribus  turpissimus,  qui  exiguo 

r"  /,„•,,,-      um*»*mprnU-   Nequis  tamen  dicat,    conversi 

luidem   potuertnt,   Marty       \em\  i       


aJta  soruffi 

/nnf,  I ' 


intelligenti  satis  manifeslat,  fictitias  nugas  se  vendere. 
Sl  enim  tanta  scivisset  de  Martyritus  suis,  quanla  el 
ante  illorum  comprehensionem  de  ipsis  asserit,  -iuanta 
,„  Ulo  congressu  cum  Carino,  quanta  demum  de  secuta 
,,,„„,„  cxde,  mullo  facilius  sciie  potuisset,  n,  qua  pro- 
vinciaprimum  kabitassent,  in  qua  comprehensi  fuissent, 
in  qua  denique  occisi.  De  locu  tamen  et  provincia 
stanter  tacet,    malens  in  tenebris  ambulare,  quam  fa- 


J)ll)ll' 

c 


SXaZia'^ 
imo  et   facta  omnia 
lls  omnilnis  abstinuit 
Oratione,    ne   colligere   qu« 

quor 
lor 

"»'«'"''  •■''  '""'  '""'  ''''77'1V^Z\Z71l',,     Acta  cudit  s<UU   prolixa,  n«    tamen  ultibi indicat,  fn 

clicat,  an  alio,  o jue credidenl  oant   ■     ■  ■     i  MtaU t„gio,ie,provinotacontigerint,  ,„x  narrat; 

nominis    ui  hsc  Orotio  nummi  protil  i»,  ■/"'  ■  '...,,.„„,,  .„,,,  mnnifestat.  tVslitias  nuaai  tc  venden 

IZuvoluntgeminato t  triplicato,  :  quumvt,  edila 

!;,:„,, V- I  illo,,  quo,  creiunt  A 

«7*7mlu,i*st «**»■«-*- 

etali ss.  <■.-■■■ 'l'a.,.iuni  /•„„»,..,,„„,, 

,,,„.,  ,„,„/„„■„„/,,:    A««p« 

««ioW-to  Eril  Oralio  panegynca,  opv,or,  qu* 

>""' !  """"■"",,:;  ;;;n;;,  XZl  t     iT^ape-rtvlucie*, «    Binc,  ubiiimi (U 

'  "7'  '"' '    '    ZrinarSrorum  Cosm*  et     „  Ca ,  mbj l"    :  M  sancti  Mortyres  ,„  eadem  E 

■■'    ' '"""  8M '   •;,„,„  ■  -,  k_iu«rii  regione,  ...  qua  eapti  ante   fuerant.   dcgere  perse- 

Damianj,  cu}u,  prtnci) i   Ut   ..«'«<  ■            .  ™    ■  -                               b     ;„„.,„,  ,,,, 

,,,,„.   ,  marturio  fiat  mentio.  Verum  m  bii     „ hc*,qma  '■  J 

,■,•:;::;,:;'':;.:;;::■■:„;,',  s^iKsasTSSS. 

,; :'""  ,,/,,',     m   pmUt  Vita  adherbaram   collectionem   facto  opus  esset,  alte- 

SSS/^        SS^^li.  iVuta  dW,  ri  Fratrum  monstrasset :  alterum    in  pmcjpiUum 

^MrtJcmto*»^ *.inqua  quoddam    abducens    ut  eodem   modo,   quo  Fra^r, 

yMatUa«g«id^ uui»  ipsequoque    uerbas  in  usum  medicum  «lhgMj 

2  ■  rn  Asia  MtN  ,--  injunidt.  Dumque  illi   dihgenter  open    . n.  . 

1  ipselapidibusmsmgubsc J^S^S 

d     vilam  dllirerintt  ltl  nihil  omnino  corporaque  eorum  clanculum  aufer.  us,  m 

,,/    "" ,/,,. tuvpriusdeMarty.  ei  loco   aquaductum    projecit.   F«   rnt/«  - 

i//,,,o,„ taimillciflif.  quahasunttotaiUasJcta.N     mU  lligo  cunUafi      j 

36  jR^fal  fam«i   rccensendum  Martyrum  sancto-  rumR             m  voluent  Allatius,  cum  «<  ^""'  i 

rum  B  argyr(  rum  Cosmae  et  Damiani  Romanorum,  va  vicinia  in  fabulosis  Actis  non  sit  menlio. 
ui  toquiu  rAUaiiuspag.  122,  ubi  illud  athibuit  auctori 
i,)certo,  i    ',.'/  recitatprincipium  :  Meta tV,v xaT<i aap»ta 

row   .jr.v   IvjcoS  Xpifltoi}  £7rt  yy,v 

Post  Domini   nostri  Je  u  Hhristi  in  carne  appari- 

tionem   super  terri  "    Acta   Grseco- 

Hna  Dehnius  pag.  230.  Non  video,  cwj  hxc  Acta 

Metaphraste  indigna   censuerit  AUatius.   Mihi   certe 

,,  „„.  Metaphrastat  videntur  ab- 

horrere.  Verum,  quisquis  fuerit  auctor,   non  abhorruit  |>                                                   niuttres     auibus  *•"'<"'" 

,   fabulis.   Acx nml   prorsus   improbabilia.  I  fmi  fum»    t<               ictttate    « «m» re s,j 

Primo  Cosma                                 lur  medici,  iique  nomina  fuerunt    Cotmu  *l   Damianus     .    /         ■     „ 

-toF« '  «fto,  «rfatripu  Or« -/"   —  '"'    '    .      ;; 

rtAi               •  toufur,  el   A«flnt  alii,    m    volunt.  In  Menologio,  quodjussu  Basiln  tmperatort *^W 

/,,„,„/,  /„,     ,,„,,„  o-tcunfttrdWaftad  CarAnmi  ""/"'■  '":/'''""  sectt/o  \  cof/ecfum  esf,  ad  xvn  !  cww       '^ 

,,;,,  el  adeumdemad-  leguntur  :  Tria  sunt  sanctorum  Auargyrorui 

io*fflf/auflufnmoui  dtcfa;ua<?nl  Marlyret,  abstinentium  ab  argento    paria,  qui  et  nsi    m       ' 

Sj  credtmu*  fabulatori,  ut  vertatw    facie^  Carini.   Ei  et  Domiani  nominibus   appellati  fuerunt,   ei       ^ 

legilw  pag<  249^   c  hl             pvice,  facies  oin»  artem  tractaverunt,  <           .l^JSdotffreK- 

imp«             ad  dorsura  versa  est,  et  depravata  cor-  men  habuerunt.  Fuerunt  enim  aln                   ^ 

poris  flgura,  auxilii  inops  in  throno  ipse  consedit.  giosissimaa  fo3mina3  fllii,   qui   m    pace  a         ^ 

ConversopopuloetsuppUcanlepi-oCaHno,  ipse  quoque  in  loco   Phereman    I            pulti   aunt.       benteSj 

impi             purpura  eibi detracta,  e1  inSanctos  pro-  Rom«  degerent,  prascepi.              wdum 

jt-cta;  Nunc  plane  agnovi,  inquit,  Deivos,  qui  vere  per   dolum    ab  eo  in   montem,  quasi   a       g  ^..^ 

est,  et  supra  cmlos  habitat,  mi              sse  ac  fide-  herbaa    deducti,      lapidibua    obruti     su    .     , 

lissimos   servos.  Qui  igitur  omnia  animae  sanandae  quorum    certamina   enarrare   instituimu  ,           ^ 

curam   _                     .  commiseratione   etiam  erga  fuere,  qui  terrarum  orbem    peragrantes,   g           ^ 
me  tangamini,  ut  et  ego  perfecte  credam,  Deumne-      sine  pretio  Eegrotos  curabant.  Diocletiani  \ 


§.  III.  Uirum  plures  admittendi  sintSaacti  F 
fratres,  quibus  aomina  fuerunt  Cosmas 
et  Damianus. 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


407 


.    poribus     in    Ciliciam    profecti,    et     comprehensi,  quastio,  si  alii  ab  aliis  nondistinguantur    Eminenlissr  Tj 

:    sistuntur  Lysiae  duci  :  a  quo  variistormentis  excru-  musCardinalis  B<>nu  Rerumliturgicarumlib,  lcap.  I  2 

ciati,  capite  <lemum    plexi    sunt,  una   cum  tribus,  §  3  eamdem opinionem  amplexus  esl,  novumque  ad 

quicos  prosequebantur,  fratribus,  Anthimo,  Leon-  argumentum,   it<i  scribem  <ir  Sanctis  in  canone  Mis- 

tio     et   Buppepio.    Illos,   ul    distinctos,    tribus   di-  stt  commemoratis  :  Porro  omnes,  qui  hic  nominan- 

/s  diebus    annuntiari    in    Martyrologtis,    nempe  tur.  vel  Romas   passi  sunt,    vel  in  locis    Romano 

Romanos    ad  i   Julii,    Arabes  ad  xvii    Octobris,  ac  patriarchatui    immediate  subjectis  :  ex  qua   consi- 

filios  Theodotm   ad   i  Novembris,    fam    vidimus  §  i.  deratione  haesi  diu  anceps,  n  qua  de  i 

Distinctio  eodem   modo  asseritur  ad  xvn    Octobris   in  soli  inter  Orientales  Cosmas  et  Damianua     i\ 

i/,  ii.us    impressis,  et   in  Syhaxario    MS.  Sirmondi  et  in  /Eg*a  civitate  martyrio    coronati,    hoc    loco 

adiJnlii,  sed  paucioribus  verbis.  •  recenserentur.    Sed    tandem    inveni,     tria 

40    Eamdem   fuisse    sententiam    Metaphrastas  tle  paria  Sanctorum  ejusdemnominisCosmaB  et  Damia- 
t,6    binis  saltem  paribus,   constat  ex  Vitis  sive  Actis   per     ni,  unum,    Martyrum  in  Arabia  [aut  potius  A\ 
cc  (jo5ffja«i      iusum  scriptis,  et  commemoratis  §  2.    Nicetas  in  Ora-     m  Cilicia%)  alterum  Confessorum   in  Asia,   tertium 


m  i  i  i.i 
j  t. 


j5,  {■o>iii«i"       WSUm  m  "/"««,•'  ■ ......  ^  -.     »..VW...H  ...  ^.~         ►..    .-...,  ...w>.w...   v -. 

ftjkjmtanvm,  (l0lli.    ,(T  Dehnium ■  edit a  pag.    31    de   ceminis  wcw-  Martyrum,   qui    Roms    martyrium  suhierant.    £ 

,//„/,n //ro;»y-  j      6fIBBI   declarat    his   verbis :  Atque  sunt  quidem  ""'  :  Quomodo  autem  Latini  solos   Arabes   colan. 

l'e""'  alii  duo  Anargyri,  iisdem  plane   nominibus  ac  gra-  die   xxvn   Scptembris, 

fciseper  Spiritum  datae charismatihus  prasfulgentes  :  inscripti  sint,  quomodo  confusa  sinthorumomnium 

perumilli  in  martyrum  palaestra   vitam  finierunt.  Acta,  »>t.   quid  in  Notis  ejus  diei  peccaverit  D 

U  isti  jam  hodierni,   quantum   ad  camts...  origi-  nius.  erudite  pertractat  Reinoldus  Dehnius  in  Prse- 

neni   spectat,  ex  Asi»  terris  familiam  traxerunt.  fatione  apologetica,   praadicto  Syntagmati  prafixa. 
Mox  matvem  iltis  attribuit  Theodolam.   Non   meminit         4B  Credibile  est,    amissa  fu  Roraano- 

n  Nicetaa  de  tertiis,  quos    alii    fi  iieunt,  rum,  et  per  ignorantiam    seu  ne  d  substi-   varixque 

g  ui  atur    ignorasse.    Grsecorum     illam   opinio-  tutos  Arabes,  quorum  passio  illustrior  fuit. 

nem   forte  primus  promovit    Leo  Allatius,    quanlum  professione  medici  fuerunt»  et  dicti  Anargyri,  \0ncs. 

lnveni0l   illamque,    opinor,  persuasit    Simoni    //'«■/«-  sinepretio  aegrotos  curabant.  Ex  qua  professionis  e 

gnereckio   Societatis  Jesu,  qui   composuit   Syntagma  et  nominum  similitu  le  aaquivocatio  et  con- 

historicum,    seu    vetera   (xr&aeiaa    Monimenta,  de  fusiooriri  potuit.  Agit  etiam  de  his    Flor 

tribus  sanctorum  Anargyrorum  Cosmae   et  Damia-  in  suo    Martyrologio   ad  diem   xxvu   Sej 

nl  nomine  paribus.  Certi    omnia  Acta   Grsca,    qua  ubi  optime  a.lvrtit,  Uo-M.-.ms  m  1  rbe   .h.-.-.tam  ec- 

collegil  ncccpit   per   Mlatium,    idque   in    >pso   etiam  clesiam,  eorumque  natalitia  tum    in    veteri   K 

Suntaqmalistitulodeclaraturhis  verbis;    Potissimum  dario,  tum    in  Libro  Sacramentorum  S.    i 

ex  mahuscriptis  a  clarissimo  viro  LeoneAllatioRo-  v  Kalend.  Octobris  inscripta  fuiase.  E 

ma  transroissis.  Consuluit  & angnereckius  ea    de    n  dubio   esse    censeo,   qui   in   Canone    norainantur. 

Bollandum  nostrum  per   litteras,   die    xxiv    Novem-  ff*c  omnia   afferre   voh  quidqmdpro 

annilMdatas.inquibus  ait,   multum   sibi   esse  stinctione  dici  potest,  hic  bremter  dtcttur.  Mitto  atxos 

UUerarum    commercium   cum    viro   i  et   huic  plures  ejusdem  distinctionis  pati 

insinualplaceredistinclionemillam,inMen*is    clare  etiam Papebrochium   nostrumtom.   i   Mojitn   Anno 

meZlltaa  «•   !**    ™«**T^^*'S±^ 

"^rS^n^ ^in  i£2 ***** ^oMariaAstearcf* 

^Htaest     cJcJkZ,:     \ merecUul,  multa   tamen   cum  scopo   Hydrunt in  Awtat»   -J^f-J 

oLuoin      dubitalione     Ouid    illi    responderit  Boltandus,    non  Romanum  dxe  xvmSeptembrs.  Txllen 

-  U    exUtimo    eidl   magit  placuisse  conlra.  83*.  Persecutionem  Diocletxam  contrarxam  opxnmm 

■:■■■„::;      ;r::;::;t      7 :  -. 

;      ii,     nA  xvn    et  xxvui    Octobris,     accuratiusexammandacenseam. 

»;«».   '/"»'«  «"""  1657   pte  oi-i<      '—.  »       J  ctrtedistinguil  a  Martyritm,  ,i  sh 

Wftclur, cepii    11 Mm    D.ftma.  ,,^v„,   So-     ;'',',   ^smam    „„,„ ,,lm:inum. 

— ' rsLis  tsrszz  ssms-s 

(„ri/-n/,    m    sitbnmtend,*    MSS     ixrscis,  syni  i                     ]farturum    altera   ut   Confessorum,   nu 
pcrfecli,    aque    edidil   annc     1660,   Pr, m.     «        ^««  ^  J->  ,.„ „„  u 

smsBP/  Damiani  conator  defeniere.  Placwi  ea  opi      •«,  ,„,„,.,,„;,    ,.„,;,■  oriri   sotuit,   ?«fti 

*  >■■■■■>■■ ' '  rrsr  K,£3L^sv '^«-- 

'"•■ I ■ "'"  ' ""   """""'  ,":      '     r»Za  Sane, pauci diverm d, 

,„w..„„„    /„„„,,„.„„     ,;,-   Bibliolheca  >  tearea  h*.  t     '«    '     '  rffc  „„,„,,„„,  ui  , 


Sijntmiiiia/f 

1  tflacuit 


tatpxinstituuntur  non  soltm   die  natalitia,  sed  i 

/-/•    133,    ,/,   ri ^nat^m^    fl^     JJJ^SS    Zrpor dedicat eccle^   :    tf. 

ri«2Gr*c*A«anortiwcttmaKfltto(  wiracufw,  ow<  -  ^  ^^  ^  ^.^  ^^   //;/,.flru/Mm    flttj  /„. 

vatquein  laudato  Syntagmateprsstermmum^  vxau  u-     ^       ^        ^  lir3.*ntum  nova  in    honorm  alicujm 
lumcodicemJanningusnoster,  ul  notatum  apm  eanca  fe8Uvitas  instituitur ;  aliquando  aliis  eliam   de 

invenio;   sed   non    putavit  describendam    rttam,    -         cauSut  qUa$  pluribus  non    inquiro,  cum   abundt 


tiiqvot  eru- 
ittlt 


,/-•/  calebrium  /"•''    '>•'"'••   Sanctorum,    quales   /«<■- 

w-  jf  ; ';;;  "c;:;;;;;  ;:;,:;  <£!« ,« . .■....—.  r««-  /•'»■ 


polc  mutilam. 
42  Rursun 
declarat  Lambecius  et  pag 


t    204,    aumu»,    •— »  ^^  ^^^ 

illatqu*apudDehnium  ArabUnxs  Mj^Tta  »   ^    «I»    pfem    i 

po(ftt8a«rt&tt6na*acsse  ^rfwfc.   l,n""   wwflW   //a;c 


45   iVcguc    50/um    p/lir«     celebrantur   festlintates 


sed 


\i  |  TOltE 
J .    9. 
Sanctos  avt 
geminox  aut 
(ergeminos 
credere 


n,llTA«A     ANTHIMO  ETC.  MM. 
DE  SS.  COSMA,  DAMIANO,    A-Niri- 
408  ,;r(T„  ,/m„/  DeAwtw  edtdi.  wa//.  6,  7i/o<%e  _i//fl.,-tt,  Q 

tiamalialegunturpassim  in  utta  W*M£  mim  Meiaphraste  anUquius    esse,     nan    dicuwur 

Jgww,  m  ■!*&,  «   «*.  "'"'   '"  l^   ™S!    « lia  n     Asiani  a«.  rYrabes,  e<  im  mo*  omtWrtur   («„  ma* 

in  Translalione,  alia  in  Dedicattone  ecctest**  ^.  80deliarnprovincia.  Si  istud  revera  satis  su  Wwtt. 

futopatn            -<   **    divemtate   »«««»J  stunit  seculoque  v\\  avt  vm  composUum,    tam  LatUii 

deinde   ,n    eadem    etiam  ecclesia   susptcto    o,  Uam  Grxci  ex  lutulento  illo  fonte  fabulas  stm  haurbe 

i.fl.eSanC.or«m.A^  *         nL 

demSanctommcultuindiverstsregtonious          i  &g    ^^   5n,(,  ^.  lMfl    Jcrl/„0    tewwft   a/<c/or 

mvM-fa  «wwtelfl,  -'"'«  *y\":Lt-     LalinusVitmuttim*,  sive  Qrmm    fabulator    Vii 


„;:;;;;:,;;■  7^  «''W ■■  #5 

„, ri,  oratoribu,  geto  parlicularta,    ..  dta 

, btti    •*«--«,   «« '"""" 

LttoMbrilwMjm .,■,„"»„■<,„»».»<"".'"  m. 

M-t*  /^  __*„  -N*  Il'_Mll1tl_l>S 


acceptas,     am              Tntinam  ante   oculos   habuertt,    easdem    ambo    fabu-  ?'">?«<  m 
,/'"'""f""-     faZZrlnt.  Lat sde  Martyribus,   Grsecus  guasi^^ 


<"(.,. 


,/<>  Confessoribus.  Sunt  autem  hx  primo  n 
sanata,  ab  hac  oblalum  munusculum,  sive  tria  ova, 
quodsegrepost  multas  obtestationes  acceptum  a  Damiano, 
jjiac  tanta  indignatio  Cosmre,  ut  noluerit  cum-Fratre 
tepeliri.  Objurgatur  quidem  in  visione  Cosmas,  nec 
tamen  hi   u//,  indicat.    Interim  sanatur    camelus,    ul 


fj  ^toriwj  exprtms9wiaimt  omnino  dmrsQS.  mehina  post  mortem  Sanctorum  prodeat, 

_6Cun>   »M    SS.    CosmasetDamianusjae     £  ^  ^    ^.    v(./Wmk   ^ 


ac 


,  .,,/n  rrror« 
,f  nimia  ■  "- 
duWnte 


13 


„fl|  ..,,,„„„/„  ,,„„,„    Ocadentali ,m 

r.  „  provinc „/'„,„  celebrem  oblmwnn,    rt« 

;„ /,„/,„■,■,„,    „,„„ •   «  ■■/,■,„'.■-■,;,„• 

,„,,„„  „,:  „„„,s ,„,„■,„,, «.^  ieporlat*;    !<•■<>  non  po- 
,,,.„,  ,/„,,„,„■    ,','„,v   e(  ,„•■„.'',"-    4'"«r- 

,„,„,/,„■  ,'„,/„-  "„"  '"»»«  ''"Y,N,S  <■••','"•"'"""'•  •£"c 


|7»/«.M     171      """  " / 

/(//,m/;/-/''<"v  ;«^-'  *«■  ,v,/""    (' 7"/'"    r"'"lli* 

hisce  Confessores  suos  exornat  Gcrxcus,  Martyres  mos 
Tatims  '■'  uterqueduoeadem  miracula,  aeque (abulosa, 
h|  ni/(;,;,.  posi  moriem  Heroibus  suis  attribuit.  Ttaque 
certum  est,  eadem  plane  de  Martyribus  referri  a 
Latino.acdeConfessonbusa  Qrmco. 

50    ILrc    tanivti    nitrr    \nbulat0res    CSt    difjnenua;    b 

1  H.„,.,..,l,„..         n.f.tu.l  /111«     n... 


iriui,    ,.-•■•  ^,  i(((     y/,i(      iiiiinit     <••"•      1 " 

siJfl.gMg/^iwwonminM*djwer«s  «ww»'^  L    •        (7/,m    (/,    ATor^ri_iits    r^/imK,    ?uc  ji/o«f?.e« 


,  //1   m" 
,//,s  ,,/,»r//- 
|f5«0,  '-,///'/'- 
/Mr  ra:  (0, 


'. 


quod  Confes- 
torlbus  suis 
nlAH  a//ri- 
buan(  /  '•"'" 
fabulas , 


tcriptoribus  credulis,  et  fabuloso,  ettam  omma   factU 
admittentibuspro  •       ,    ^mino-  aul  tergemtno 
Qan,   r/    Damianum,    prout  nostm   1 
gmp0ri6u.con/m//«,  Kl  Miuiutfi.  dutn  divina     nw 
„,„„,   Lclu,  eliamsi  illa  fabulis  non  careanl,  ex  Acto- 
mietate  Sanctum    aUquem    contendant  gemt- 

'  17  Uoc  autem   Grxcis  accidUse  in  SS.   Cosma  et 

Damia  "'"    /-'-""'/''"'-     -v"'"    /"" m 

„,.    v,-////./m  omn«  ea  cantate  fuisse 
,,,/,  u/   grar»    mederentur,  quod  certo  fecerunt 
miiemt  multisclarimiraculis  ;  et  in  vita  etiam, 
redimus  S.  Gregorio  T  S.    'Aldkelmo,  et 

Xctis  secundisac  tertiis.    I  itnenlta, 

qua    argentum  respuebant,  omm  suui  Grsce 

B\voimot,  Anargyri,  sive  argento  carentes.    Quarr 
toomnes   dicuntui  miraculis   post   mortem    clarutsse. 
Tanta    et  tam  conspicua  h  ec  sun<    indicia,    eosdem 
ubiquecelebrari   Cosmam  ei    Damianum,   ui  fostfo 
ctionem  prudenter  admittere  nequtamus   sine   argu,- 
meniis  utcumque    cerlis    et  indubitatis.    M   omnia* 
qux  afferuntur,  tamquam    indicia  distinctionis  ei  ar* 
r  0utnen.a,    aui    tam   levia   sunt,   ul    via   attentUmem 
rjantHf|  aui    distinctiani  magis  repugnant,   quam 
faveant.  Nihti  enim  Graici  de   suis  Asianis,  ul  vo- 
tunt,    confessoribuB   dixerunt,    quod   de  Martyriiw 
Arabibus  non  kgatur  m   VUa   ultimat  el   in  codicU 
bus,  quos   et  Metaphraste  et    Menotegio   Ba&iliaw 
vetustiores  cen 

48  Distinguuni  illi  primo  Confessores  suos  per  ma- 
trem,  quam  illis  attribuunt  Theodotam.  At  Theodota 
mater  Martyribus  simUiter  tribuitw  in  Vila  Latma 
l,ls  verbis  .  Fuit  quaedam  mulier  in  civitate  ^Egea, 
venerabilis  ac  timens  Deum  nomine  Theodota 
Hsec...  sanctos  geminos  iratres  Cosmam  et   Damia- 


(iii ii,i  11'    n"< <"•»"    *•-•  •  -  dem  imh- 

„,/„/,„/,■,„'  pi ■••••''•'■    falmlas,    el  paucq   incerta,  (ti_  «.(,«„ 
,i  ,,„a  tint,   Martyribus  debenlur:   qualU  ett  ma-  »iarw_( 

v   ,,,,,„„„  miracuhrum  obtenta  in  vita.  <""•"»' 
/„„„„  sepullur»  PheremmaB  ,'„'«'"  «"  fabulator 
,;,,,,„    ,„,„„„  „/„■,/,  1»   •/„«   *it    provmcta:  loau 
,.  ,„  „,,„.'/,„•,,■  Ma, „,,„,„,„•„  „„„„»„/'"■'"  vetutttoribu 

UHbus  Latinis,  sed  idemassignalurinmmusvetm 
;,„,/,„  ,,,„,/,„,  debuerU   esse  diversm,   h  o< 
,„„„„„„„„„.  ,;„,„/„„„,•.,■„/,«„•.   Locum  ,//„,»  lJlie- 
retnmaa  frnslra  qusesivit  Dehnim  in  /',■.,/,„,„,„•  m 
,„„,  „,   „„  sperasset  ,//„„,.„■,„„,»""«»'■  -,'":/'«"» 

;„„  „„// /„'„,    fabulatoris   melius   habutsset   ,„„- 

,,,„■/„,„.    s,   ,„„„    b    ',"■'"»    »'"'-'•  /"'"'•".''"'; 
,.,,,/„„.„•'.,»•,'.«/«'■'■'"— .1' ,„■„,„•  A »■•"'■;■. 

^osuiUsedSanclossolumdixerutitAsianot. 

51    Q„oJ   R.0-0   speclal    «•'    /,•'»««»'•<•    "'  •   '"  '•'••• 

fa/,«/,,„s •'•■  •/«"«-■:/" ■  3«.  "s  7,'st,::,' 

,„,,„„    „,„,„„   Anargyropum,    et   gratta   mtracui 

,,„„,    A'„,„  „„,«,»  ,/''■'»    ""»     ''"'' '"'         '« 

,,,„„,„„  ,,„  ,„.„„/,.,»  «rtt  »»'"'■'■  '";"■"'"•„„" 

„,,,,„„    „„„/,■,./,„„„•„/«  /'«'»'"   /'"»'""'   ■   *J*   F 
/„„.   ,,„„„,    experienOa   el    «-    ;«-««•«   «   "T 

„„„„  ,„•„„„■  ,/„,„,„.    Restal  „/"»'■  »«'«  (J?_* 
„„„,    M»n«ort l/,„„/„/"    «"»»■"/"''•   "'""" "" 

„„•,/„,„, '.•.■.,,■«'■ A< '» /...-"» ''"""7' ::; 

,//„  „„,",  „.„  mommenta  non  r«ro    ""''"'""' ".„„„ 
,„   ,,„„'„"„„,'  ,',,••■,•«»'■'»    perspectitsimttm  /.«'' 

'.,„,,„„,,',.'«■-»■'«•".»• •'''"'''"''''■•'''■"'"'''";';:  b,- 

<_.  .„'•/, ""'  ■•'■""."  "'"•»»-""""'""■,■ '"  „ , 

„,„,  „,    AnnotalU   ad   ,U„, /,„„/,»/.«»'  *   » 
/,.,„,./,•"•»"•-   Obcelabrem   cultu» .  usdem^ 
„,,„  Martyribus    Rom»  exhiber.  ">*»*^ 

p«* •.-t-°n^ur^rj!frs»l«' 


H_c.  .  sanctos  geminos  fratres  Cosmam  et  Damia-  putamus,  ut  BonnuW  eos  n«  » jf-  ,  ^^.  (j.  „, 
num  anixa  est.  Quos  cum  eimtrisset  et  litteris  derint.  W«  '  "'  '^"  ,/  sanam  ,'"'"  •* 
, -•._,„.      -,.„i-in«     nunnne    arte    asancto     cr«B-il  _fmmentt«sim«s  BonH,   seai    


instruxifset,  medicina  iiuoque  arte  a  sancto 
Spiritu  docti  sunt  elc.  Ex  lioc  fonic  /,„„.„'  forlam 
A-onuro.  3  /,„„/„/„,,  i„„,»»„  »»».,•„  mmllal,  ,/„», 
ila  scii,)si!  :  II  i  venerabili  matre  geniti,  sacris 
litteris  eruditi,  professione  artis  medici  i  tc.  Secundo 
Grxcx  A_iauo«  ,/,„,,„  amfestoret,  martyr.es  Arabes. 


Vredidil  Emmmttssvmus  Bona,   sedjanam  J^JJJJ. 

j,;  liiram,. s/  Mm,//  CeT'.ttfn  Btf.   "'    ^"V    ^Mfi 

^tonlinapoit.onae.   pMWQ^ft"      ,(  Damiau». 

ce/e^rr/m//.s    fi_afi(  n<//«s  SS"  „  °        "  Wlir    utCUffl* 


(hMi  Asianos  dicun.  amfestores,  martyr.es  Arabes.  eeleberrimus  fuent  cutius  ^-  ^^  utcum- 

At  non   exVonunl,inqua   Asix  civitate    jurrml    noti,  eaquea  QrstClS  rnedu  xvi  s.,  ,,<         ^Q^wtitopN* 

in     qua     Ituhitaverint,     aut     viiuu,      fimverinl.     Ex  «SM.  A-hWtan  ^OfMC.  *W"-*^^^^^!^lt£iM«a» CoM»*-» ** 

JBgea  autem  civitate,  qnx  erat  m    minori  Asia,  Bt    m  mdicure.  Al  nec  Bom(t  >"'r     0B. 

qua    Arabes   certe    naii    non    sunt,   aliquis  primum  Damianum  mmlyres  habuHj         rmone   Missse  h°' 

contenderepotuit,   Asianos  fnisse   Sanctos.    In  scripto  52  Etennn  commemoratw    m  ^. 


jd  alia  argu- 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  409 

A  norifica    quidem   est    SS.    Cosmae  et   Daraiano,    ut-  feretur  num.  66.    Etenim    Proeopius    comtructwnem   D 

^        pote    rauassimis    concessa,    ca     tamen    non     evincU,  illius  ecelesix  referens,   non    loquUur    de    aliis    San- 

%Hto  Vmm  em  Rm*'  0erte   Vl  AfnCG  paSS"s    ('sl  S-  C,J~  ctU>  au"m  quorum    corpora    fuisse    etiam   tum   apud 

cardinalU       prianus,    qui    etiam   tn    Canone    recilatur;    Agatlia  Cyrum  in  Syria,  idem  dicet  num.  61,  refcrcnsCyrum 

,i    Lucia     vinjines     in  Sicilia,    pluresque    atii   e.ctra  Uloriim     gratia    a    Justiniano    exornatam.    Ut    mil- 

Romam  passi  in    Canone   mcmorantur.  Si    quis    vcio  tam  alia,  in    Miraculo    terlio     Cosmas  dicitur    pri- 

eontenderit,    omnes    fuisse    aut   Apostolos,   saltem    se-  mus  ex  quinque  Fratnbus :  in  vigesimo  septimo   Mar- 

cundaiios,    aut    dignitate  pares  Apostolos,    aut   reli-  tha,  cujus  refertur  sanatio  in  ecclesia prope  Constan- 

quos  omnCs  saltem    in  Patriarchatu  Iiomano  passos  tinopolim,   dlcitur  fuisse  ex  Cyrestica,...  ubi vene- 

e88e;  respondebo,    id  JortaSse  vetum  fore,    sed    satis  randae    mirabilium  divorum  ac   famulorum   Christi 

appam%    m    conditiones  non    fiiisse    requisitas,    ut  reliquiae    servantur.    Erant  igitur    Marlyres  Ara- 

nomen  aHcujus   CZnoni  insereretur.  Celebritas  Mar-  bes,    qui   colebdntur    in    famcsissima   ecclesia    prope 

tyrum    aut    ijlona    miraculorum,    quibus    fulgebant,  Consianiinopolim ,    ibique    plurimis    clarescebant  mi- 

maxime    effecisse    videtur,    ut    eum    consequerenlur  raculis.   Ubi  vero  illi,  quos  postea   Confessores    Asia- 

honorem.  Nam  videmui   ibi    S.  Tgnaiium  episcopum  nos    voluerunt,  aut   Romanos   Martyres,   ullis    un- 

Anliochenurn,    Romss   quidem    possum,    sed    Orien-  quam    miraculis    claruerint,    nihilo    magis   inveni, 

lalem  putrin  et  uii/iiilate ;  mullos   vero    martijres    Ro-  quam      ubi      rirerint      aut     obierint.     Nam    omnia, 

manosi  atque    eliam  Romanos  Pontifices,  aul   Romae  quae  tam  tft  Occidente  quam   in   Onente   de   Cosmae 

nui  iit  Italia  pas.sos,   in    Canonc  non    invenimus,  Ex  >'[   Damiani    gloria    posthuma     dicentur,     referuntur 

iniJbus   martyrio    coronatis   piures    invenimus   in  ad  Martyres  hodiernos. 
Sicilia  aul  certe  extra  Romam  passas,    quam  Romx ; 


AIXTORB 
J.     8. 


B 


IV.  Locus  cl  lempus  marlyrii:  Sanctorum 
ecclesiae,  reliquiae,  et  cultus  antiquus  in 
Oriente. 


E 


iicet  iinn  desint  atis  virgines,  qu»  Romam   martyrio 

SUO  illustrariiiil.   (Jmire  snla  nuniiiiis  relebrilu\     Ct     nii- 

raculorum  gloria  effecisse  videtur,  utidem  honor%  qui 
ex-Africanis  episcopis  soli  obtigit  Cypriano,  ex  mar- 
iijnhus  tinenialibus  concederetu)  solis  Cosmae  et 
Damiano. 

53  Quoil    vero   ait    Bona,    Acta  Romanorum    re-  ^ 

2J^JJf    mimiliterexcidisse^etsicperigaomtmm   seu   ne-  \^wilnSi    in    gua   pflwi  iUnt   Sancti,    non   videtur  sanctipasn 

rligentiam    subsftitutos   Arabes,   prorsus    improba-  nola    fuisse   mQrtyrologiis   medii  zvi,  nisi  solo    no-  *unt  Mgts 

bileestelincredibile.Nam   sallem    seculo    vj   ecclesia  minCtacne  Lalinis  quidem   illis,   qui    Acta    Grxca  in  cdicta' 

fuit  Sanctis  Roms    dicata,   et  eoden  er-  paniatim   auxerunt    et    interpolarwt,    cum    jiulius 

rimam  fuisse  SS.  Cosm®.*»*  Daraiani  famam,    liquet  expo&uerit,  in   qua  sit  provincia,  Idem  est  sUentium 

n    Turonensi  laudato    nnm.    8.    qui  certo  de    Ara-  de  provincia  in  primis   Actis,    sed  id  ibi  ob  brevUa- 

hibtts  Ibquitur,    cum    et    geminos   vocet,    et    diver-  temminime   mirandum.   Civitas   vero  ibi  sic   expri- 

sis  cruciatibus  eOnsutnmatos  dicat.    Arabes  similiter  mitur :  %Ev  kvyeaut  Tt6foi,  ad  litteram,  in   .Egeis   ci- 

relebrarunt  seculo   vn    Aldhelmus,   seculo  vm    Beda  yitate;  apud  Mombritium,   in   civitote  ^Ega^a  ,•   m 

ct    Anonymus    audtor     Marlyrologii    Romani    per  Actis  prolixioribus,  in    civitate   Egea,  alias  ^Egea. 

Rosmeydum   editi;   secub  ix    Wandelbertus,  Raba-  j\pUli  anliquos  geograuhos   etiam    diversimode    scrU 

nus,  Notkerus,  Ado,  Usuardus.  Nullus  vero  ex   hisce  biturnomen  illius  civttatis,  quss  maritima  esl    in  Ci- 

msinuavU,   dlios    quoQite    reperiti  Cosmam  et    Da-  Ucia,  ut  videri  potest  apud  Cellarium   in   Geographia 

raianura;  quifuissent  Romx   passi.  Quis  modo   pru-  antiqua  h\>.  3  cap.6  pag.  148,  ubi  a   Ptolemxo  vo- 

credat,    adeo    celrbres   et    nolos    seculo    iv    aut  v  catur  Aiyai  Mg&,  a  Strabone  Aiyxlai  Mg'<e&:  a  plu- 

fuisse  Romae    Cosmara    et  Damianum  Romanos,    ut  ribus  tamen  antiquis  ALg&  duabus  solum  syliabis  et 

Canoni  Miss.v  insererentur ;  et   jam   seculo  vi   pror-  plurali  numero  exprimitur ;  sed    a    Constantino   Por- 

susibidem  fuisseighotos?  plujrogenito  deinde  dicia  est  Atyat*  ^Ega^a,  "/  habent 

54  Idem  silentiuni,    ijuoil    apud   Latinos  fuit   de  Latini  martyrologi,    Iu    dicta  autem    civitate  CUicift  ^ 
C  pluribus  Cosmis    et    Damianis    usque  ad   seculum  passosesseSanctos,nec  eam  qunrendam  in  Arabia,nec 

mrtyreian-    xv"»  "/""'    Grsecos   reperltur   usque   ad  seculum    ix  in alia  quapiam  provincia,  colligitur  ex  Lysta   ptsesir 

'"/'"wio/oi      aut  x,   nisi  forie   Anonymits    fabulator  sit  veiusdor,  de,   qui    tempore    Diocletiani  Ciliciss   prsfuit,    ibi- 

misqw  ftgmentis  occasionem  errandi   dederit   Nicetse,  demqueClirislianoscrudeliterpersecutui    est.   Iu  ea- 

Metaphmtm  et  CoUectoribus    Menologii  Basiliani  ac  dem  civilate  sEgis  anno  285  sub   Lysia  pvxside  passt 

Menseorum.  Quscumque  fuerit   occasio    erroris,  non  sunt   Claudius,    Asterius,   Neat   Domnina  et   Theo- 

nisi  ex  fabulis  orta   est  distinctio    plurium   sanclorum  nilla,  de  quibus  actum  est  ad    x^"»    Augusti,  ubi   et 

fratrum,   quibus  Oosmas    ?t  Daraianus  fuissent   no-  plw a  de  ipsa  civitate sunt  abservata. 
minatidee  secundum    sanam   crisim    ut   improbabilis        57  Annus   martyrii  ex  Actmneqwt  certo   assu> 

venit  repudianda.  Non  alium  vero  illius   apud   La-  gnari,  cum  sotum  dicantur  passi   io   consulatu   Uio-  pro 

tinos    opinionis   primum    auctorem    existimo,    quam  cletiani  et  Maximiani.  Hi    quidem    consutatum  ** 

Leonem    Ailainnn ,    qui    apud    Wangnereckium   et  mul  gesseruni  anno   287,    sed  idem  detnde   conitgu 

Dehnium  extulit  auctoritalem  Menzorum   et    Meno-  quinque  aliis   vicibus.    Verumtamen   rnagu   creatae- 


*5   Sentrntiauostra,    de  ciijus    rentate   „c  dulnlare      anno  2*7  Va I  M  Q°^L^?^'    * 

ouiAem   possttm,    confirmabitur  ex   gloria  po.thuma.     usque  adannuml^.  quatterum strmt  cont 

non  sunf^d     *"'"  ''' '  V"UIS  '"lur'-  ■«'• u/"  VI-   et  ''"    tempore,    quo 
""  "/■i'(ll,i,l.  c°nscripto) suftt  Mtracuta,  non  fuisse    Constantinopoli 

coffitatum  dt    alits    Cosma    et    Damiano,    quam  de 

sanctis  Arabtbusl  'HisceJustinianusimperator   spten- 

didam   epclesiam  propd    Constantinopolim    exstruxit, 

postquam    eorumdem  beiiefieio    sanalus  fuerul,     ut    re- 

Septembiis  T.  VII. 


quidem   posmm,    confirmabilur  ex   gloria   posthuma, 

Diocletionus     et    Maximtanw*     prsctectwam    L,y 

sU 'fuissi •proro,,alain,  prxserlim  eum  m   Aclis  S.  Bo- 

nifacii,  datis ad   xiv    Maji,    qui    anno  2<J0  in    C»- 

Uciapassusest,  alium  inveniamus  persecutorem   Chn- 

stianorum,     videlicet     Simplicium;    alium    rursum, 

quand0  in   Cilicia    passi  sunt   Tarachus,  Probus 


52 


An- 


L 


DE  SS.  COSMA,  DAMIAKO,  ANTHIMO  ETC.  MM. 


annis  plur.bus  :  spectatas    enim ""  ,   suos  ,„„,„  ...  _r... 

eX  carnificina  Christianorum    ingentem  aP  q       so/um    loquitur    Theodoretus    de   eorumdem  basilica, 

sibi   gloriara   comparavit,    d.gnusa«e  J  At     ul  darum  est  ex  verbis   ejus  mox   allegandis.  Ex  loi 

nni    eodem    magistratu     diut.us  ^   •     ^     f(llsis  asserlls    fucile   collinet    studiosus   iector,  fidem 

quoque     hnbendam     non    esse   Lequieno    de    eceiesi0t 
quam    sEqu    a    J^tinian0  condiltim     dint    in    honu- 


tres 


anno  m. 


qui    eodem    magistratu 

lcesse     non    est,    ut    mag.trutum    ejus    uttra 

a^e^ 

,,l    mocletiam    admittere,    ne    cogatur    omnes 

ZptlZ aui   eumdem    Lysiam  bis  prxfutsse   C- 

»«»P""""      „..,„     „„,    nlirrum   detmle    Lij- 


rem  SS.  Cosraau  el  Daminni. 

01  Corpora  SS.  Cosmse  et  Damiani,  vii  et  aliorum 
verisimiliter  Fratrum,  depotita  fuisse  prope  Cyrnmvel  ss  em,, 
Cyrrhum,  civitutem  Syrix,  ac  metropolim  iUius  partU,  *  ■*"*«< 
suspicatur   .«<   «umden.    L„,i,m  *«  pr  g«<    «       ^  ^  „,,,„„,,  ,,  „„„„,,,,„„  Cyrrhestiea «,  *&•« 
(iris  <Kw««  temporttu»,  o„l   """"*  ?,  ftOTIJ,      d,rta,na»emu«ea;Prec»pio.  HkeniminOperede^ii. 
siam  ejutdem  provinci*   prefecluram     <  „(  .,„„„„„,„  M.  2  cap.  xi  «</  propo«itam  noefrum 

At  „o«  invenio  ratiants    idoneas   pro    tstu        j  ^     scrioit  tequentia  :  In  Syria  nnllo  fere  loco  habebatur 
m,  nec  utlam  neceseitatem   """'■l'"'"'lDl0cl'eliam0    oppidum,  eui  nomen  Cyrus...  Progrediente  tempore 

sroam  <•(  Daroian td  generalem    suo  *>  ^     ^    ^^   yenjt   contemptum  Cyrus,   ut  ommno 

neculionem.   Quapropter  neauil   uiw  ^nj      muros  amisent.  Verum  Justinianus  Augustus  simul 

,„/„,<  /„,<  marturium  «anclorum  L0Bm*  ler[     providoin  rempublicam  studio  adductus.  simul  exi- 

eorumque    Fratrum,  ,/<<<<»<    >""">    »  •   «  mia    jetate  in  ss.  Cosmam  ac  Dsmianura,  quoruin 

(ium     Diocletianu,,    /„» ^'"'''"^J,,  aM     corpora  etiamnum  proxime  condila  sunt.  muri  o,,- 

eonsulatum.  Eui  entm  nd  wneuioJum  Oio,  lett  tiJ  firmitate.  valido  prmsidio,  Pnblioorum  «dittcio- 

Bpotuuset   tertium,    hoc    lamen  mtnw    "     ;  rum  nla gnitudine,  ac  caeteraruro  rerum  ir.agnificeu-  '• 

era(;r„m  «oli.  dietingueretur  ab  altu per      «|         ^.^  _  Cyrum  ful.tunatam  in,iglie„lqllH 

afoaimianum.  Sic  in  A«m   CJwfl».  ^"  •   aumodum  urbem  fecit.  Scripsit  h*c  Procopiu,  seculo 

cferumtn/tneeoJumdicitur.-Augusio  «_»  ^  ,.„,/„,„„„.»,,  Quorum  corpora  etiamnum  pro- 

consulibus,   eisi   - ta    «"<   "^^lSmI     xiroe  condita  sunt.  oiunde  eo//i|«ur,  eo  Im  diu  anle 

"«'"•  Al  "'"   C""S"U"""   l)7     "  e    ,ts"        e>    Iposita  fui.ee.  Fuuse  jam  ioidem  ,■„/<■ «„«•-,«< 

„«.,/„,„  „„<»<„<  <(«<</<<o".  »»'   <"'•<"""      ^   rA^oreli(   ,/(„  ww/o  v  Csruj»  «dminulrei/il 

n"s9 '"i)T"nmo"fflSo„r,or ^JtaCE     *S*  <„  CelWfone  Bpieiolomm,  «di(a prtmun, 

n.lmfl  «.»      A«f««i»«    "»<""••    «    "'    '"    /'<-'"'""'"-''"','"  '  B«i«»«m  i„  iVora  «d/e-  1»»™«^ 

•«.•«1     >f„„„,  ,„„  po«ee<,   <„  Mm  ««/<<   M        ''    ;  ,„,„„„,„,„,,,,„,„„„<•„/. 885*«/«i««t.r:  S 

rr    '" '« esse sa"cios'  T  ttrtf»  „,;„«<<  to^mUMi- •»««» »°s «»»1^^^^. 

M  ,.,«;,< <««<  «nl    ineerto,   P^ZJZ^         gan.es,  incemlere  minabantur  sauctornm  bonorum- 

essent,  ut  corpora  per  amcos    aul  ,/<<       ■•   e«     g         .  athletarum  Christi  Cosms  et  Da- 

,„„  j&  ,„,„,  «u,    ,„   «<»<<„.     .„//»'•<   «*  P»_     ^an  '      mcam  :  et  quod  minabantur.  iorsan  opere 

(««'«l.    '."»'"/""   """"    """'"   '""    '         ,„    Z       neroetra.sent  nis,  occursuro  nostrum  reveritomul- 
Mmue,  <'»'■/'«'■«  Sanctor futeee  ,,„«,„•  Cymm  ,     ■    -        '       ^;  £j:  ftfe  „„,. „„„,„„  ;„,  amiieM„, 

•'-''"'> '■""'""'•           ;'',,„,-,■„«/,■     poro    „'■-•   '-"■"""""■   '"""«e  MCttto  ,v'  '"""" 
nm  post  mortirtum.   Mto  «■•/  JJ. /     „  J     ^  ,.,  ^^.  „„,  „,,, 

cUdJ      ,  .     „„„„    „„„„.     Mpna,a    Grxca     erui    minue  eliam  «i  dirtfe  TheodoreU,  «ut  ae  <»'/" 

^T  \   oU'Teruntq  die    xxvfn  ac  !  t     rihls (■  /'„«  otiam  potest,  nt  eo  Xoco  ,„<        . 

dHn  R„man     Mar.vr..|..»i»  et  Breviario  perpe-  „„/ "<««  exstructa  :  seiid  ""«"-"";,„ 

ra,V  ;„,»„'   martyrinm   obiisse  ^ge»  in    urbe  Contraexo iius  Actu  altuaue """'"" 

ArabS  eua.  aneqnam  eKtitit.  Qnamqnam  alia  mo-  /<'.  /„«/«  '''/„„«  ""-  r"°™-  Md  -*" 

mimrnta  urodunt,  Banctissimos  Fratres  ambos  Cyr-  licia. 

r»T  hn.unsiprovincia    passos,   imprimisque         03    PMpAflfti    tffiwni  ***** *•  £    ,,„ 

t       i  Im  ,  t     nn-P  ex.tat  cao     133    collect  toW-  admodttm  a  Ct7icifl  dis.anfi  ifl  Occtdentem.  I  "'•- 

Theodoretus  Epist.,  qn®  exsiac  cap.    i*o  toueti.  pnorn»  *#  Damiani  ecele-  \be\ 

ex  Tragadia  Iren»i.   Multa   hic  , ts    dtcuntur.  vetustumtn  Pamphylta  SS.  Cosm®  ct  Dami   ^  g^ 

At   mnitnn,    ut   scriptores,   qm   magua    componunt  siamt  instnuat  laudatm   I  rocopusb  .  .        •    •         (.  .. 

0peratpotiuspaucaaccurateProbata    de  Sanctis    di-  inte,  ,,,„ *ushn™°  "ZTil   Tenim   -  "' ^ 

Zent .  qut ,  memori*  parum  fideli  obvia   ■lux-  SS.  Cosm®  et  Damiani  »n  P^phyha.^ S*  entm 

libeteffundereni  « "' | fb*\  mul°V\lZZ ,1  e cclelia  SS. 

^amde^a/ustini n«M,  '/-'»"-    l*wi    -  m  CosmaB  ,f  Damiani  Eter ^YlZum  m  Pn» 

corrigumur.     in  honorem  sS.  Cosmse  et  Damiani    w»ft  u«rfl    atit  cinia,  de  attfl   fU   wenfw  a»«d  i«»wqf 

r„«aurar,m(.    //a7^,    si  ^aii  ^  ecclesia   San-  Spmtualicap.  127,  uW  /iic7«m  "^2tT5ir^« 

,„,,,,,,„,   guod   nuMioi    invenw,  nec  invenitt    opi-  quojudiciumFudenttleclortlubenspermtM. 

nnr,  Lequicnus;    illa  fuerit    multo  vetustior,     cum  nobiB,  inquit  auctor,  eadem  abbatissa  w« '        rflp 

aiitu  nanpatica«repenflmtM  yem«(iore«.   N.T/n/-/M   »o«  dicens :  Die  sancto Parasceves,  antequam       ^  ^ 

dicunttir  Sancti  in   Menxis  passi   xxvi    Octobris  ;  sed  abii  ad  sanctum  Cosmam  et  Damianum,  danl 

ibidem  commemorantur    ad   xvn  et  ad  xxvm    Or/o-  tam  noctem  peregi.  Venit  itaquesero  an     4    ^ 

bris.  Terlioin    MartyroLogio   Romano   non    dicuntw  ex  Galatia  Phrygi*.  et .dabatomnibus,  q  ^ 

passi  iEgeBB  murbe  Arabi®;et  ne  in Breviario  quu  erant,  duo  minuta.  Die  igitur  quadara  n^p^  ^^ 
jem;  licet  ex  verbis  Breviarii  colbgendum  esset,     jE-      et  fidehssimi  imperatons  Mauntn,  vem  ^ 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  411 

A  ctam  civitatem  orationis  gratia.  egit  ibi  annum  in-  si  nnn  etiam  diutius.  De  illo  templo  intelliaenda  exi    n 

fcgrnm.  Assumps.  ergo  eam,  et  adduxi  ad  sanctos  stimo  verba  Codini  de  Originibuspag.  M  1  s}C,iaht>l . 

Cosmam  et  Damianum  etc.  Factum,  quod  nanatur,  Templum  sanctopum  Anargyrorum,  sive  Cosm*  et        TF" 

Otnittv,  '/"'"  ad  Sa»ctoa  """  sl,ec,oL  Damiani,  in  Zeugmate  situm.  aedificavit  sub  Theo     matur  llla 

04  ln  Vita  S.  Sabm  abbotin,  danaa  ad  v  Decembrti,  dosio  juniore  Proclus,  patriarcha  Constantinonoli    ecclr"a  cons~ 

uminCap-     num.  BB  hxc  leguntur  :  Itaque  pater  noster  Saba*  tanus,  discipulus  sancti  Joannis  Chrysostomi   Con    ?"?  "    , 

**iZZm  magnam  aUri  C0IHam  eX  %Zant,°  in,  Muja,ascam  'MitJnonymu*d*AniiquitatibusConstantinopomn&  f^Jta 

'idwam-        vin,m  BUUfD  m,s,t'  Ut  8Ua  eX  Parent,bus  domus  ,n  "P"<1  Anselmum  Bandurum  lib.  <2  pag.  35,  ita  saibens  ■  sinus  CeraticL 

ecclesiam  rfanctorum  martyrum  Cosmaa  et  Damiani  Templum  sanctorum  Anargyrorum,  quod  in  Zeu^- 

.edificaretur.  Quod  et  factum  est.  Erat  antem  Mu-  mate  situm  cernitur,  conditum  est  a  Pmclo  patria°r- 

talasca,  ut  in  eadem  Vita   num.   3  scnbil   Cyrillus,  cha  Constantinopolitano.  discipulo  magni  S.  Joannis 

yicusignomisinCappadocia^nbmetro^olxOmsavee^  Chrysostomi,    et    cecumenici   patriarohae  tempore 

siuin    constitutus.  Fundatio  illa,  cujus  tempus  in  8.  Theodosii  junioris.  Jam   vero   hoc  ess<    illud  ipsum 

Saba  exactius  examinari  poterit,   contigii  seculo  vi  non  templum,  quod  supra  Procopius  ad  extremum  sinum, 

multum  provecto.  Assemanus  in  Bibliotheca  Orientali  videlicei  Cerattcum,  fuisse  ait,  ex  eo  colligitur,  quod 

ioiii.  icap.  21  pag.  2S7 de Nonno episcopo Ed^sseno  in  Zeugma  similiter   versus  extremitatem   tinut  Ceratici 

Mesopolamia  refert   hec   Chronici   Edesseni  verba  :  fuisse  videatur.  Nam  Bandurus  in 

Reversus  (ad  episcopatamsuum)  Nonnus  aadificavit...  Anliquitatestom.  2  pag.  648  non  modoprobat,  Zeugma 

nosocomium  pauperum  invalidorum    extra    portara  fuissecA  sinum,  sed  etiam  iter per  Zeugma /ufssi  illis, 

Beth-semes.  Exstruxit  autem  in  eodcm  nosocomio  qui  per   terram   circumibanl  sinum,  quando  navigatio 

templnm  SS.  Cosmae  et  Damiani    ffsec  seculo  v,  quo  erat  per  procellas  nimispericulosa,  Hscmihi  sufficiunt 

Nonnus  episcopatum   administravit.  Chronicum  Edes-  deloco,  quempropiusinvesttgarenonestnecesse.  Ttlle- 


montiusart.§9  hanc  .  in  ZeugmaU  conditam, 

non  distinguit  ab  ea,  quam  Paulinus  condidisse  fertui 
sub  eorum  imperatore  Theodosio,  At  alii  de  Ulis  ea  l 
ii  i  de  duabut  diversisloquuntur. 

G8  Laudatus  Anonijnius  tijnni  Bandurum  lib,  Zpag. 


E 


iniii"  516 
laurcnllus 
,  piscopui 


senum,  quod  ibi   (audatur,  deinde  integrum  dat  Asse- 
R  manus,  et   de  eodem  SS.  Cosmsa  et  Damiani  iempio 
cxtra  civitatem   sito,  ilerum  fii   mentio  cap.  26 /wy. 
277,  ubi  refertur  obsidto  Ea\ 

05    Constantinopoli   celeberrimus    fuii    cultus  SS. 

meorvmdem   Cosmse  et  Damiani.  et    varis  ibidem  eorum  nomini  55  ita  habet :  Tractus  Paulinae  dictus nomen  accepit 

,,(;,  fuerunl  ecclesix.  Una  jam  exstabat  et  celebrh  a  Paulino  magistro  tempore  piissimi  Theodosii  ju-  E!"'' '"'  Tfteo' 

erat  anno  51 G,  ut  colliqitur  ex  Marcellini  Chronxco.  nioris,  cujus«rat  familiaris.  Ipsiusautem  eratlocus  ristempon 

Narrat  Ule  ad  annum  816,  plures  episcopos  Catholkos  ille,   et  in   eo  ecclesiara  sanctorum   Anargyrorum  dlciiur  pau- 

ex  Illyrico  Constanlii  i  ocatos  fuisseab  Anastasio  Cosmx  etDamiani  aedificavit.  Tum  refert,  Paulinum  Hnu,« 

imperatore  hxretico,  mortuisque  aliis,   aliis  remissis,  eo  tempore  suspectum  faclum  imperatbri,  o  /"- 

solus,  mquil,  Laurentius  (Lychnidensis  Anastasium  miliarior  fuisset    imperatrici    Eudociae,  jussumque  a 

imperatorem  in  palatiopro  fideCatholica  saspe  con-  duobussatellitibusobtruncari.  Vulttamen,  Paulinum 

vincens,  apud  comitatum,  acsi    in  exilio  relegatus  divinitus  servalum,    hxc  subjiciens  :  Quem  tamen  in 

retentusque  est;  mobiliorque  deinde  corpore,  quara  tenebris    palatium  ingressum,  abscissis  Bolum  au- 

Constantinopolim  advenerat,  eflfectus.  Nam  septimo  ribus,  nonpotuerunt  inierficere  :  etillico  ipsesem- 

infirmitatis  susb  anno  idem  Laurentius  fide  sua,  sed  sidiis  circumventum  novit.  H  porro  accidit  mira 

Christi  gratia,  in  atrio  Cosmaa  et  Damiani  sanatus  sanctorum  Anargyrorura  CosmaB  et  Damiani  npe, 

est,  pedibusquesistere  propriis,  gressibusque  raeruit  ut  eorum  teraplum  perflceret.  Imperator  autem  in- 

confirmari,   suasque   dein  patriaa   incolumis  reddi,  telligens  a  scopo  aberratum  fuisse,  pra3  pudore  nihil 

ubimajor  octogenario  quiescit.  Ba  hiscerto  habemus,  sibi  hac  de   re  cognitum   fuisse  simulavit.  Verom 

ecclesiam  illam  exstitisse  ante  annum  516.  absoluto  templo  sanctorum  Anargyrorum,  ipsicaput 

66  .4/  multo  etiam  oetustiorem  fuisse,  colligitur  ex  palam  amputari  jussit.  Codmus  rn  ium 

Procorm  Ub.  i  cap.  G,  ubi  refert,  Justinianum  impe-  Paulini  vocans,factum  eodem  fere  oonil.  Mo- 

nttorem   ihniem   sanatum,  et  ecclesiam  ab  eodem  in-  nasterium  Paulini,  inquit,  Paulinus    m  con- 

\auratam  perductamqueadmajoremsplendorem:neque  didit,  qui  vratoe  familiaria  fuii  imperaton  Theodosio  p 

,,/m  fiubito,  quin  de  eadem   loquatur  ecclesia.  Ad  ex-  juniori,etunacum  ipso  educatus.  Huncposlea  I 

tremum  sinum,  inquU,  in  scclivi  arduoque  admodum  dosius  zelotypia  occidit  ob  conjugem  Eudociam  au- 

loco  SS.  Cosm»  et  Damiani  templum  erat  antiquum :  gustarn. 

„,„  ,11,     Jusnnnnu,     nliquamlo   tam    gravitep    la-        69  Tum  relata  causa  suspicionts  Thcodom,  ort*ex 

buranti,  ut   jacepet    exanimi    similis,  et  a  medicis  pomo,  ut  vulgo  exponUur    subdtl  :  Constituti  iptm        

lepositus,  pro  mortuo  haberetup,  conspecti  hi  Coe-  insidiatores  eum  (Paulinum)  in  ascensu  ^testudinw  J^  ^ 


tt  detitili 
Justlnianui 
iiiijn  raloi , 
i/iii  illiim 
magnlf  a  n- 
tiw  Instau- 
ravtt. 


,,,,  oempe  u(  inchoatum eorum  templum  exa3- 


plum   nitore,  magnitudine,  luminis  copia  Uiustre     Damiam,  nempe  «m~»^"™^^ 
reddidit,  acmultaalia.qaibus  carebat,  benignissime    difl^aret    Impepator  ,epo   -     -    '  ' 

oontolit   Qu,  mopbis  arle  medica  valentioribus  te-    cu lura  effugisse  ;  praa    udor.     , I .     J  -^ 


l»em  ipsis    bonam  ostentans. 
Hunc  autem  loqui  de  eadem  ecclesia,  de  qua  et  Mar- 


mra  voluerit  pc\  oi   uitos  insidiatores,ntihi  referunt. 
ffociamen  observo,  niortem  FaulM  (n  ChronicoAl 


cemum,  omnino  colligitur  ex  sanatione  segrorum,  qy     ^J^^;^^^^; 

'*£*"  //,v ^''^"""""nt.nuum  fuisse  Justimam     sed  nullam  ibi  mentionem  fieri  de  cxdeper  insio 

0/  Cumautm  ttioatt»  anUquJinn  ^«f/««: m„„tntn    nSau* de  constructa  tPaulino* 


tempore,  uno 


::;;:,:i;;;;;„ z-\; ■**— >  *> «-* **\ >»■"<■"■ 


ss. 


AUCTORl 
J    9. 


additumque 
deinde  mona- 
sterium,  Cos- 
ntdium  dic- 

tvm  : 


DE  SS.  COSMA,  DAMIANO,  ANTHIMO  ETC.  MM. 

4,2  n     , •      f  n/intin  as  ad  monasterium  Slircnsc,  cxjus  fundator  erat  S.  Ln.  D 

SS.  Cosm*  et  Damiano,  ut  hmc  Pauhm  ^  °  m  modo  memoratus,  ut  leguur  num.  13,  et  num.  14 

sertwne  Anonymi  et  Codim,  qm  ■™^__"  .  defesUvUate  hmc  lcjuntur  :  Post   hmc  autem  primu 

MMf*r«v.    no»  videatur  satis  certa    p.mse  ^  .^^   JuHo.   in  monasterio   Phari  metochio, 

locus  a  Paulina  />ote  «^^"''^Xffl   «/aue  quod  Stirisca  dicitur.   secus  mare  sito,  adveniente 

\\no.  IpseAnonymus  scrn,sit  \^^^  solennitate   gloriosorum   martyrum   Cosin»  et  Da- 
ita  Paulin*  diatur  apud  Theopha nemeth  r, ,<o  Anargyros  vocant,   Stirens.que  abbate 

CoiwtanltnapoWafium,   ^^'^XTLc^  cum   suis  monachis  ibidem  annua  testa  colentibus, 
tantinopoli  Christiana  pag.  182.  uottnuua  concurrentibus  cunctis,  venit  Sanctuspa- 

sacra  collegU.  Mn  dcinde  Pauhm  dixcrunt    teiSb.  m  g   ^  ..^ 

Nucphoro  et  Thcophani,  qui  sub  iniimm  sccuu  ix  /  ^   _,^  _    r/,m/or;   Stceo**,   ouae  flfc    p;m  d, 

niiniiil,  mfl$w  rtWur  crfdendttm.  ^Wj^  et  enucleate  scripta  est,  lueulenter  ostendit,  «*"  hfc. 

70  Laudatus  Cangiue  ad  ecclestam,  qum  V     ra  P     r  /;//s,.  Ir„,,,1/„)M,IM  Sancmrttm  nostro*  ££*    , 

tinummdifieatadicitur, ^^XS^      £  -   --<«<*<   "   ■*■   '""<  *  n"*"*  * 

«,11  de  ecc/«tfl  in  **Mfi  pef  &  i  rocmrn,  ^  ^  ^^  Samtlw  Siinrtl  in  m  num   38 

constructa.  Bxislimatprmterea,  xUam  xpsam  ^1;  /|W.  ,nodo  .  Accidit  autem,  ut,   posteaquam 

frequenter  Cosmidium  o  MrqM0ri6w  medn  mvt  mm      ■  '         ionem  suam  reversus  est,  in  morbura  gra- 

!,  Um   Cosmidiu...  opttd   i^^JS     vissimura  inc.deret,  et  sancti  angeli  ad  eura  raise- 

randum  accederent.  Ipse  vero  ccepit  flere  ac  tristis 
esse.  Erat  autem  supra  ipsum  imago  sanctorum 
Cosmse  et  Damiani,  miraculis  illustrium  :  qui  tales 
se  illi  secundum  quietem  conspicuos  obtulerunr. 
quales  ea  pictura  expriraebantur  :  et  accedentes  ad 
eum,  quemadmodura  solent  medici,  venarura  pulsum 


„,,,„.      Mttw    maXim  ********  *~ 

, ,,  addU -  monuteriufn.  Sola  autm  eccUm 

^Zrcondita^bThMj «• «" *_«« 

S  Michll  imperator,  cognomnto  Paphlago,  «• 


„  „,„  ,,„,„  „,  „  ,„  £«.«  .,./;/.»;-  «t«.  «'««' » -;     eu"  •  ^"  ;  inter  se  ita  colloquebantup.  ut   E 


Aa;c  ecclesia 
probabillui 

est  eadem. 
Ahr  (ons- 
tuntinopoti, 


jkflM  :  Sed  cum  male  haberet,  nec  longe  a  dissolu- 
tionecompagis  abessct,  despectoimpeno,  rehctaqoe 
regia  in  monasterium  suburbanum  a  se  extructum, 
sanctorum    Anargyrorum   indito  nomine,    seoedit: 
ibiuue  purpura,    ceterisque   insigmbus  impern  ab- 
jectis,  raso  capillo,  .nitiatur,  et  Chnstianm  sub- 
inissionis  lacerna  induta,  sacro  vellere  voluntanaa 
mortificationis  cingitur,  jam  vel  ingrat.s  mortifican- 
dus  Hacverbamihi  vekementemingerunt  • 
de   monasterio   tum  primum  condito,  cum  ante  hoc 
tempus  ibimonasteriumapudscripiores  non  mvenenm; 
sedsolam  SS.  Cosmae  et  Damiani  ecclesiam.  ILrc  ali- 
quando    Cosmidium  vocatur  ab  iis,  qui  post  comhtum 
monasterium  scripserunt. 

71  Utrum  nodo  ecclesia  illa,  qux  monasterto  post- 
modum  aucta  est,  sit  in  Zcugmate,  an  in  prmdiisPau- 
linrn  vel  Paulini,  non  ausim  certo  edicere.  Magts  tamen 
cxistimo,  camdcm  esse  eccUsium,  camque  in  Zeugmate 
,,,/  aut  monasterium  in  prmdiis  Paulinm 
adjunctum,  aut  ipsam  quoque  ecclesiam  tn  iis  prmdiis 
conditam,    simulque  in  Zeugmate,  CUJUS    Ula    prsdia 

•    .  .  Y~\    I  .__  _._•■■■  mf/a  .<i>/«f(1PI     '■»         ft  § 


de  salute  ejus,  propterea  quod  vires  ipsms  concidi -- 
sent  desperare  viderentur.  Et  ad  eum  conversi. 
dicebant  :  Quid  fles,  frater  ?  Cur  tristis  es?  Ipse 
vero  respondebat  :  Quia  non  egi  pcenitentiam,  do- 
mini  mei  ;  et  quia  relinquo  pusillum  hunc  gregem , 
quinondum  est  perfecte  institutus,  et  magna  mdi- 
getdilicentia.  Tunc  illi  :  Vis,  ut  pro  tesupphcemus, 
ut  tibi  Vululura  adhuc  ad  vivendum  spatu  conce- 
datur«  Si  hoc,  inquit,  feceritis,  et  tempus  mihi  ad 
resipiscendum  impetrabitis,  et  pcenitentiaa  meae  et 
omnium,  qua3  recte  post  hmc  egero,  mercedera  lu- 
crabimini.  Sancti  autem  ad  angelos  conversi,  roga- 
bant  eos,  ut  illius  tantisper  curam  gerercnt,  dum 
ipsi  supplicatum  pro  illo  ad  Regem  irent. 

74  Et  cum  angeli  se  id  facturos  dixissent,  saneti 
Cosmas  et  Damianus  profecti  sunt,  et  pro  Theodon  «M. 
salute  Omnipotenti  Regi  Christo  DeQ  nostro,  qui  in  s.cfo<fl 
ccelis  est,  quique  Ezechiffi  quindecim  vit»  annos 
adjunxerat,  supplicabant.  Itaque  voti  compotes  re- 
verterunt,  m  medio  ipsorum  habentes  adolescentem, 
angelis,  qui  aderant,  adspectu  quidem  simdem,  sect 

°.  '  *««  «nrroln«5  Slfi  al* 


coudnaw,    Hmulque  in  Zeugmate,  cujus   uia  prmata     di.g.u-,  4-  ««"  -»".  — i— -    i  { os  ,ic  ai. 

~  ,, ]mm  cLituunt.  Plurat  qum  UU  ecclesim  et     gloria  praestant.orera  :  qu»  ^*"^Z£ 
P  ',.    _v_  n^idin    A»nule  accidnnut.   videri     locutus  est :  Ab  eo  recedite,  placatu.  enim  est  c 


monasteriOi  sive  Cosmidio,  deinde  accidemut,  vidert 
c  possunt  brevitei  verstricta  apud  laudatumCangium  lib.  4 
pag.  182.  Idempag.  1-1  aliamcommemorat  SS.Cosmae 
et  Damiani  ecciesiam,  qux  erat  in  regione  urbis  Con- 
stantinopolitanm,  Basihsci  dicta  ab  sdibus  sive  palatw 
Basilisd  imperaloris.  Hanc  ait  conditam  a  Justino 
imperatore  et  Sophia   ejus   conjuge.  Aliam  rursum 


L*l_  I  1 ->      ui«/omnuv.v |  — .    r 

locutusest :  Ab  eo  recedite,  placatus  enim  est  com- 
munis  omnium  Dorainus  et  gloriaa  Rex,  etper.n.nn, 
ut  adhuc  in  carne  maneat.  Qui  statim  una  cum  ^0 
inccelum  redierunt.  Sancti  vero  Cosmas  et  Damia- 
nus  :  Surge,  inquiunt,  frater,  et  attende  tibi  ac 
gregi  tuo  :  benignus  enim  et  clemens  Dominus  no- 
ster  preces  nostras  pro  te  suseepit ;  et 


Y 


imperatore  et  Sophia   ejus    conjuge.   Aliam   rursum  ster  preces  nosiras  pro  »  ou^ y-    ^       ged 
mmorai  in  traclu  Darii  ex  Menxis,  si  tamen  diversa  tibi,  ut  vivas  paresque    cibum,  «      F         m 
s,t  fl   prima.  Nam  de  ea  apud   nos  actum   est  tom.  i  manet  in   vitara  aeternam,  eJ.mu,.taru"        ,erlint. 
Man  pag.  464,  ibique  observatum,  forte  eamdem  esse  salutem  cures.  Haec  locuti,  etiam  ipsi  u 
.■ a,  hnrurr,  ..rrLxinrum  rMmnhsrura  sitme-  Sanctus  vero  Theodorus,  contestim  vinu  r 


Aiitf/uaeo- 

i  ilindnhCC- 

clesKtin 

Phocide, 


Sanctus  vero  Theodorus,  confestim  v.nbus  recup 
ratis,  surrexit  sanus,  et  laudabat  Deum  etc.  w 
hmc  videantur  mtrabilia,  et  dificulter  credenda  ■ 
tet,  rbferrisomnia  mgrotantis:  mirandaquepasstm 
nianlibns  objfcl  :  sonationem  tamen  non  fuisse  som 
sed  verum  bcneficium. 


cum  prima.  At  harum  ccclestarum  cumobscura  silme- 

moria,  de  illis  plura  non  addo. 

7_  Vetustam  fuisse  in  Gracia  SS.  Cosmae  et  Damia- 

r»i  ecclesiam,  colligitur  ex  Vita  S.  Lucm  Thautnuturgi, 

data  apud  nos  ad  vn  Februani.  Etenim  num.  3  auctor 

in  Phocide,  Grmcim  provincia,  memorat  maritiraum 

quemdam  montem  Joannisappellatum.  Deinde  num. 

17  de  S.  Lucn  dieitur  :  Ante  dictum  montem  illum  -_l,miia>  et   cul- 

petit.  quem  loci  incolaB  sic  rusticana  voce  Joannitza     §•  V.  banclorum  ecclesiiv.  peiiqui;  ^ 

vocarent,  ejusque  partera,  quae   mare  respicit,  lus-     tUS    RomSB,  «'t    in  reliijua  llalia  el  IH 

trans  (ubi  etiam  germani  fratres  Cosmas  et  Damia- 

nus,  Anargyri  vulgo  dicti,  delubrura  habentj  in  ea 

ipse  monastic»  exercitationis  tabernaculum    fixit.        l  papa  W  £fc/«l(J 

Solemniteribi  cclebratam  fHisseSanctorumfestivitatem,      j\^nastasius  Bibliothecarius   in  o.       *     rriaeetDa- 

ex   Fita   S.    Nicolai    Pereyrini,  data   ad  2   Junii,     scribit :  Hic  fecit  basilicam  sanctorum  Oos       yia  ga r  iltaio, 

abunde  perspicimus.  Nam  dicitur  S.  Nicolaus  venisse     miani  in  urbeRoma,  in  loco,  qui  appe  cfa 


Roffl* 


DIE  VIGESIMA  SKPTIMA  SEPTEMBRIS. 


413 


.  cra,  juxta  templum  urbis  Romae.  Joannes  Diaconus  in 
Vita  S.  Gregorii  Matjni,  data  apud  nos  ad  xn  Martii, 
lib.  i  num.  I  de  S.  Gregono  hxc  scribit  :  Gregorius 
genere  Romanus,  arte  philosophus,  Gordiani  viri 
clarissimi  et  beat*  Silviae  iilius  etc.  Et  mox  :  Iste 
senatoria  stirpe  progenitus,  tara  nobilissimam  quam 
etiam  religiosissimamgenealogiamdnxif,  ita  ut  quar* 
tus  Felix  Apostolica;  Sedis  Pontifex,  vir  magme  in 
Christi  Eceleflia  reverentiae,  qui  basilicam  SS.  Cos- 
m*  et  Damiani  martyrura  via  sacra  juxta  templurn 
Roinuli,  sicut  hactenus  cernitur,  venustissime  fa- 
bricavit,  ejus  atavus  fuerit  elc .  Leo  Ostiensis  /•'<  //- 
cem  IV  similtter  duit  atavum  S.  Gregorii,  seoutus 
allegatum  Joannis  Diaconi  locwn.  Gregorius  ipu  Ho- 
milia  38  in  Evangeha  Felieem  Papam  sibi  atavum 
fuisse  dictt ;  sed  non  addit,  fueritne  tertius  «»  quar- 
tus.  Verutr  Baronius  in  Annotatis  ad  Martyrologium 
observavit,  Felicem  III  potiui  fuisse  atavum  S.  Gre- 
aorii,  cum  quod  Felix  IV  nun  fuerit  Romanus,  tum 
vel  maxime  quod  non  tanto  tetnpore  anle  S.  Grego- 
rium  lixeril,  ut  credibile  sit,  atavum  ejus  ftiisse.  At 
tam  tempus  >juam  patrta  opttme  congruunt  Felici  III, 
ut  tlla  Baronii  sententia  passim  umnibits.uc  numinatim 

Majoribus  nostris  placuerit,  et  prorsus  certa  videatur. 
B  De  Felice  III  apud  nos  actum  est  ad  xxv  Februarii, 
ubi  plura  videri  possunt. 

70  Verumtamen  construclio  ecclesim  SS.  Cosmse  et 
quxaFrtice      Damjani  non  Felici  I II,  sed  Felici    IV passim   attfi- 

Svrea        buitur,  quemadmodum  eidem  adscripta  est  apud  nosin 

structa,  Felice 'IV  ad  xxx  Jauuurit .   Inscriptio  vetustat  tbi- 

dem  snb  imaginibus  posita,  sic  habet  : 

Aula  Dci  claris  radiat  speciosa  metallis, 

In  qua  plus  fidei  lux  speciosa  micat. 
Martyribus  medicis  populo  spes  certa  salutis 

Venit,  et  ex  sacro  crevit  honore  lucus. 
Obtulit  hoc  Domino  Felix  Antistite  dignum 
Munus,  ut  «therea  vivatin  arce  poli. 
Jlos  versiculos  etiani  repctitt  Blancltiuus  in  Annulatis 
ad  Bibliothecarium  ex  Ciampino,  qui  in  Opere  de  Ve- 
tenbus  Urbis  monumenlis  part.  21  cap.  7  prolure  agit 
de  laudata  SS.  CosmseeJ  Damiani ecclesia  sub  hoc  n- 
tulo  :  DeecclesiaSS.  Cosmae  et  Damiani  in  Via  sa- 
cra,  sive  in  tribus  foris  aut  tnbus  fatis,  sive  in  si- 
lice,  aut  in  foro  boario  Urbis,  aFelice  III  dicto  IV, 
beatissimo  Pontifice  anno  uxxx  in  eorumdem  San- 
ctorum  honorem  dicata.  Dedi  hsec  verba,  ut  lector 
uno  intuitu  videatdiversa  nom\nat  quee  eidem  ecclesiae 
c  tribuuntur.  Deinde  Ciampinus  prolixe  investigat,  qui- 
busgentilium  deis  ecclesia  illa  olim  videalur  fuisse  ii- 
cata.  Existimat  emm,  non  ftusse  a  Felice  IV  exstru* 
ctam,  sed  a  superstitioso  cultu  translatam  ad  verumt 
dicatamque  SS.  Cosnue  et  Damiano.    Nolim    qti 

ehementer  opponere  viroeruditos  non  tamen  inw- 

»10  iii   verbis  Anastasii  opinionem    illam.   Anastasms 

enim  ait,  Fecit  basilicam  etc. 

necsolm  11  At,  inquit  Ciampinus,  vox  fecit  hic  pro  dica- 

«ccomraorfo-     7jt  accipienda  est;  cum  in  hoc  sensu  apud   Biblio- 

SSL.        thecarium  s*pe  intelligenda  veniat.    Verum  quomir 

rum,  niis  sic  exponi  possint  Vtrfa  Anastasii,  obstat  Joannes 

Diacunus,  cum  noii  mudu  dtcnt,  venustis^ime  fabrica- 

vit  :  sedetiam  addal,  juxta  teu.plum  Romuli,    utt  et 

Anustastus  juxta  templum  urbis  Roraa3.   Non   capio 

qua  ratio,,e)uxt&  templum  sacra  illa  atdes  SS.  Cosmae 

et  Daraiano  dicaturexstructa,  si  non  fuerit  altud  xdi- 

ficium,  nec  locus  diversus;  sed  ipsum  templumt  sive 

instauratum  credalur,  swe  solum  iflfttl  Clitisltanorum 

usibus  accommodatum.  Quapropter  nequeotam  faeiU  "i 

animum  inducere,  ecclesiam  olim  geminis  fratnbus, 

Romulo  et  Remo,  sive  Castori  et  Pulluci  dicatam,  a 

Felice  ir  solum  fuisse    consecratam    SS.    Cosmae    et 

Damiano,  ut  existimat  Ciampinus  pag.  56  ;  sed  credo, 

novam  fmsse  sedificatam. 

78  Nescio,  unde  hauserit  Blanclnnus,  quod  ait  in 


dlnalis  dia- 
cont. 


Annotatis  ad  Bibliothecaiium  :  Sanctorum  Cosma?  «t   D 

Damiani   ecclesia  a  Christianis  erecta,  et  a  Felice       utaon 

IV  raagnificentius  restitutaet  ornata  fuit,  additia  u  • 

eliam    ex    muaivo   opere   sacris   imaginibus,    //  WrH 

quidem  de  se  improbabilia  non  sunl;  sed  carent  anti-  ^otsxeulovt, 

quo  auctore,  ideoquemagis  rejiciendo.  sunt  quam  adop  • 

tanda.  Atecclesiam  SS.  Coamaeii  Damianijamceie* 

In.ni  juissc    anle  pnem    secttli  VI,  dnvi  S.    G 

Papa  ob  lawientem  pestem  supplicationes  publicas  in- 

stituebat,    colligitur  ex  Historia   Turonensis  tib.  lo 

cap.\t  ubi  S.  Gregorius  hxc  mundat  .-  Clerus  igitur 

egrediatur  ab  eoolesia  sanctorum  raartyrum  Cosma; 

et  lamiani  cuin  presbyteris  regionia  sextn.  In  ea- 

dembasilica  etiamnum  statio  habetur  feria  quinta    \ 

Dominicam   tertiam   Quadragesimse,  illaque  feria  in 

Breviario  et  Missali   Romano  dicendse  prssscribunlur 

oratwnes  tteSS.  Cosma  et  Damiano,  esedem  nimirum, 

qux  in Sacramentario  Menardi  proprscipua  festivitate 

ad  \wii  Septembris erantassignatx.  Plura  debasilica 

SS.  Cosma?  et  Damiani  exponit  Bernardinus  Me    <- 

dri. 

79  De  illa  ecclesia,  qux  modo  est  Franciscanorum 
..«,..  ,  ,  estque  modo 

tertu  urdtnts,  plurt^  observat  laudatus  Otampmus,  ni-  tttulus 

niiruvi  instauratam  fuisse  ab  Adiiano  I.  iterum  "/j 
Urbano  VIII  \u  nobiliorem  splendidioremque  for- 
marn  restitutam,  atiaque  plura,  quxibidem  B 

terunt,  Varia  de  ecclesia  illa  eliam  referl  Martinellus 
in  Roma  Sacra  pag.  93,  rujus  ullima  solum  verba  huc 
transfero  :  Est  diaconiaS.  R.  E.  Cardinalia  subcura 
fratrum  tertii  Ordinis  S.  Francisci.  Bartholomxus 
Pvizm  in  Hemerologiosacro  Urbis  ad  uvn  Se 
testatur,  in  dicta  ecclma  wlemniter  i  ilebrariSS  i 
smae  el  Damiani   festivitatem  nam^ 

que  partem   corporum  eorumdem  ibi   depositam  i 
Pancirolus  in  Thesauris  absconditis  Urbis  Romszpag. 

98  non   in.  ra   SS.     Cosmffi    ti  K.winani  yr.r- 

dictx  ecclesix  liberaliter  attribuil  ;  sed  etiam  trium 
Fratrum  et  Sociorutn  Anlhimi,  Leontii  et  Euprepii. 
Verum  laudati  scriptores  in  recensendis  Urbisreliq 
liberaliores  fuerunl,  quam  vellem,  neque  idoneos  de 
hisce  tam  liberalis  asserti  testet  pnducunt.  Mox  ta- 
men  de  his  plura  venieni  txaminai 

80  Assignantur  et  altx   SS.   Cosma  m   |*JjJ*J 
ecclesix  in  Urbe.  Pancirolus  pag.  579  a 

SS.  Cosmfe  et  Damiani  trans  Tiberim,  qu  i   modo 
monialium  Ordinis  S.  Francisci,   el  vulgo  nominatur  ""''""" 
S.  Cosmato.  Observal  autem,  otim  fuisse  motiach 
Ordinis  S.  Benedkl  lea  concessam  monialibus 

S.  Francisci,   ac  pro  his  etn 
Sixto  Papa  IF  instauratam,   Deeademagil    i/ 

.  jUllj  94,  PiQ  q  eidem  assignat  insignes  SS. 
Cosmae  et  Damiani  reliquias,  tettaturque  Sanctorum 
feslivitatem  ibidem  sotemniter  celebrari.  Vetuslum 
Ulud  monasterium,  tiquel  ex  innalibm  Benedictinu 
Mabtllonii,  ,ui  tom,  3  pag-  7,s  exfiibetcatatogumab- 
batum  monasterii  SS.  Cosma  :.-m.  II  -m.x>  in 

Mica  aurea,  ut  alios  vocatur,  upto  vocabulo, 

uivult  Martinellus,  Vici  aurei.  Oregorium  ra 
primum  anno  881,  ultimum  Beginaldum,  uaque  ad 
annum  1234,  quo,  inauit,  mense  Septembri  datum 
fuit hoo  monasterium  a  Oregorio  Papa  IX,  bulla 
datadie  jivmen8iaSeptembris,pontificatu«aniiovui, 
abbatissaaet  moniaUbus,  seu  aororibus  incluais.O^ 
dinis  S.  Daraian. .  id  est,  Ordinis  S.  Clamt  qm  m 
eeclesia  S.  DamianiaSS.  Francitcoet  Clara  Assutt 
erat  instilutus.  De  Mo  monasterio  primum  agens  Ma~ 
billonius  /""/•  600,  ait,  Quod  a  tempore  Johannis  Pa- 
pa3  V  extitisse  creditur.  El  revera  tom.  4  pag.  756 
dat  alium  catalogum  ab  anno  685,  sed  initw  minime 
plenum,  cum    duo  tantum    abbates  ponantur  ante  an- 

num  881.  alia  ibidem 

81  Tertiam  SS.  Cosmaa  et  Damiani  ecclesiam  Ro-   ,„  „/,„  eirum 
mx  assignat  Pancirolus  pag.  791  et  Martinellus  pag.   rellqutm, 

93, 


P 


414 


DE  SS.  COSMA,  DAM.ANO,  ANTHIMO  ETC.  MM. 


i „> 

j.  i. 


Corpoi»  ss 
i  ..„,,„•  el 

l>, >>»>>>»>. 


B 


DE  ao.  w^»">.  ""' 

14  .  .  procopius  uum.  61    luwlalm  atttrat,  W  lemporr.  ,d 

93    nominatu   ittam,    Barbitonsorum  in reg  ^  ^  ^,  V|>  ,.,„.,„„.„  ,„  ,,,.,„„„„  ,„„,,„.„  ^ 

S   EastacWiinvicodomi '"' ,le  ,     °  ,'SS      Osnun   fuisse;nec  ftwenwmtMj  .,..«  owatioiu  ,,„„,„ 

1,'ac  quoqu,:  -,»>  ",''""     r  rrlrbrar,    «-  ,»"'<  M«  *"""""  f"'S"*'"'  '''''""''  /""'"'' '""'" '" 

Cosmffi  el  Damian.  ,,.,„<»»""  ""'""""  ,   ,M  „  3S3  „•„„.  „„  »«<«  S.  Gwyorii  lempera  Rom*  fuennl.  Hoc 

uatur  Piowo.  Mom***'  Moriwetfw  W-  •  ,(  ,„„„.„  „„„„,,,  „„,„  „<,,„„,/,„»  „,,,„,  m  probabiU  de  mltt. 

■I Ki<  locis,  ?««  "'""  '",'"';'  '  '  '         p  ,.,,,  crpormn  porte.  £f«nim  Mietorrtmw  „„/<„,.  ,,»,,  „ 

,„,„„„„,  .,„,,.„  r«ertin(,  ""''"''''" '".':''''"  ,'„'  "    ,„,„  ,-,•,„,„  n,  >>  forlama  >.«'»'«•'«,  »>m«  fren.nl 

,„„,  ,■„„,„„/,„,  ,„„,■  WO"MI  "•/;.":...:  w,,„„  ,,„„ tt\  n imittimnmffl««.no(«»tfe.  eor „/„,„„„ 

s    ,/,„■„■//,  braohio  SS.  *  osm«  ««  Dam.ani  sem  ^  ^^    ^ f  „„ ,„   W8,  ^^ 

;;,,'„,  «;•„,  ,.„'„■.•  ,■»'>,/>,'»'»•"  ""'"""",,""|,";' ;.„,,„  ,.  „■/„, , wnmim  fuine  S.  Oregorio  T,„ „,,, 

capita  cccleri*  S.   »»»"""  ■'"»'"'"  £  TlaZine  ,,  ,,/„„„  SS.  Cosmm  «I  Damlani  in  Occfefem  ■  , 

S.   Jforia  «**« „"»„/«»"    ""  <le,      -„,  „:  ,„  vi   ft,«ee  reiionii»,  ,•„"„,>   verwimtfMer  ,„,/,,,  m 

cerebro  et  cilicio.  ff«*w  *  «£■  «™  «  eir/e„,s,  ,,„„,  Mem  iientee  (fei.ee  videtW. 
,,,„„,  .s'„„,/,„„»'  "'""'"'"'"  '"'''•       ''.,,/„,  88  ProbabiU   itaque    est,    Procopium    ..„„    ,„,,„, 

.  Damiani  «tfounu  ablivm  »„>  „  seo    •  ^  ,„„„,„,■„.,„,:■,/„,„,  etfonwi  „„,/„„■„>„  „„„■,  oorpora 

„„.  «  >»n»  celeberrimo  !>•  ''•™'"''''"''     ; ,,„,,  .  ,ei  .„,,,„„  ,,,■  „/„,„„,  r«(i?uiie  „,  eccUma  ,„„,„■ 

82  Pelriie  de  Natalibusltb.Scap.  'p'  Bu_  ,.„,„„,  „,,„„.,„„  ;  an(c«rl« partematiquam  ,„,■,„,■„,„ 

„„„„  ss,  Cosm»,  Damiani,  Anthimi,    ,eo      •  mjum  ihhlt.in  ,/„„„„„„  ;„„„■.  «ive  itfepliu  rive  „,„„„■ 

prepii,  >»  !<"'■  '''•'   '"'''"'      , ''"'7,".  „.„„,.,  K„„„m  ttieere  voiueril.  Ex  dietis  igitur  conrfndo,  ,„„„„„,„  ,>,„■- 

imfratrum  ■''""'"•-•' """"""   "',,,, ,  „■„,   ,,„,„„■ SS.   Cosma   ri   Damiani  „/„,„„,„,„ 

„,  iranslata,  ■' """  """  ""  "' .  ,    '.„     ;, ',.„/„.,  „,„,,,„ ;  eeo  lon.iore  te  /,„,- 

*-*-  1—»//""' ';''';:"':,  t         ,,„.,.  „„„,/„, , .-  »> -•"/'"•  /"""'"•""'» ' 

,„..,■,,,„>    / Sancl '■    ^         ,      ,„      '„„„  „■„„„   ><»''■>»» "'■    <l '"'"'"''•'"  ''•" '' 

B    '  """'/'"" 'S „>>  .l/>"'/''"'"'>-  „.„„-,.„„„,„„.  „„„„„ ,//„.■„„./,' .-.■/„.•.■„./>■>.//.. 

././>>  „.  Martyrolc.  >>-.  fi  i '»  ' "" '""  '"  "■""""'         '^      ,    s    1/(„  „,„-,„  ,„„,.  2  enumeral  „  >■">- 

,  ., ta  R »  " '"'»  '"■'   "'''' "" ,    :,,„„.,„   SS.  Cosmm  «(  Bamb »■/„.■.,..,,- 

'-„/, p ■»»■''""'"'  ''»'"'■'■»'"»"; '"•;  '       ";J    „,,  ,„,„,„  ,,„,,,.„,  , /,,,-  ,■„,,■,„,/„„■ 

»<»■><»■«» '•• »' ■ "'" ;"""'" '", """;.'"'■:   ,,„,„, ;„„,.,„,.„„. F,-.„n„n ,„„„,,,.,„,■„/, ..„>■/ - 

I  "'"'"'  SS.  Cosm»  >/  D« ,,■,>,/...,,'>.,,>  " ,„,.„„  v;;,  „„„„„„.  „„„,.,.,, 

>>»."> '»"""»■  •" '"''""'r  '**?" ■'""";  '„„,„„„,,./"„/„ /,.... ». »■' '"•« •»""«- 

ie.m  ""'  §7-  ";■'"". 7", "".'X      ,,,„„,.     .,,,„■,.    E>  n idallegata  tabula 

■/.,."  .'•'.'/ ■  SS.  Cosms  ,/  Damiam,  quas  Bre-    ■  M  „,„,„  ,„,,, „„„  „„,„„„„„. 

».  .' »"''"  B bergenses  ,„,„„„„„/,'>•...».  "'.".;„„  U;„„„  ,„„,,„„  „„„,„,,„.  „„„„,, 

..>,.„»  ss.  Cos ei  Damianiper  S.  ffonncvm  m    >    ''™' 'V  "' ',„„/'„„„■„„',.,,„, ss  Cosmieel 

,,../.»,.»  a ■  ."••■>/•"' ' -"'  f '•■•""'»'  "•""-  -;;;;;;;;    ;"■     ;    ,', ,  „,„!„„. ,, , 

„.  Hecquidem  Petri  assertioni  de  /,■„,„/>.,„»., /><-     Damiam,  •">«■         '         N|   ,.„,„     ,„„,„„ 

,„,„,„,.,„„„  „,„,„,„/  /,'„„,„,./„.  „«„,</.■,.'.     '«'""'""   ,»','"»-'■   Jii"»'1'  '"'■    ;  '„.„,„ 

„,„  ,,,,„„,„,.,,„,„„„,-,,„,„■„„,/>■.../.»".     S.    Daman,      .u.u  ^ 

-»' '„,«'""■-'■■'»'-  /">'>■„■..„    .,«••  ".•■•l-ba.u.  S      ■—       nwrq 

„■„■„,  ,„■„/,„ .•"■>■,•  /»»■"»' - '»»' '""'"»" y' -" "'":;"";' ";""  ':„„„„„  ,„,  x  v,,,, ,/,  />>„»- 

-"" "" ' •  """""• "' "" "-  JL1£*!££t S ./»'/>.»" ''» "" .""- 

rum  quoque  trmm.  pnom»  ftt  namiani  niartYinim  Translatio 

\vi iRPMi«rdii«  Metzadri  in   Diswtuitone  iam   ante     tio :    SS.   Iomd*  et  uaiiuain         . 

,,„!;;:;::;'":.„.,»■""."'" , *«»  ^y^T^lZ^S^^- 

,/  Da, , '»■-.  »'  /«■■■  '■'/'""» '"  teno  S^  Gregor.  ,„:.,..,., .  anno  D   mn. 

,  „., '.-' ,»» »«.,'.»'"„','  I     tione  2,  collocatorum,  refertu   ..   M  ■ 

.»   -">»':'/> ' ''" '"»-  "'"""-  rentinoCaroi.Stro.z.  senator.s   ■  '»  •    .          Sa„s. 

,>„>„  /„.->■   I. ■'»'»  .»"«  Maurolycum.Molanum,  Cans.um.t     .... 

C     ;  „•// „.,'>„.■,«>.' "»,"».  ,,e,'a.,,,ua     Saiun,.V„" ^'^^^7^ 

ulaRoi ,■!»„.'.  • ""' *^*S  S * 

■  ■/ / „/„.  ■-  Sub  „l.»„  re. w-     ZM ■.'"'«■  ""»  '"»"  '"»"  "  "       fl  (,„„ , 

„.  sanctor artyr '■   I  D, ■„„.  ac    vo >  translai ,,  Venetm  ,  „  ^ 

„„„An„n„,  L,-unlii„tKu1„„,„.l.a„-umge,-     «,   eno  ioco  v«iev« -    /.«■>/»'  ":',",„   ,„„„,„. 

«orumeorumdemeanctorumCosmmetDamiani,     (mneioi i  Ventl '";'■;'""•"■;„„„,„,,,,„/',■- 

>«..  !■» ■ lv ■•  ' ■•"'"  u ";'"  :";■''"'"■'  ",'"'"''  '     ■„,„„„„„/ ' 

/„,„/„/ ■,.,»,»■.  enjn.  -„.",  sil  ,»»  perantiqna  .„-     trum  deNaialtbus,  ./».  "/.«« »'  J/  '  '   ^,,,,,, 

,,,    ideoque  m „  /„»..'„„  .».'»'«,  "■'  /'•"»"  /«''.»»  "*'"'"  >"lv-  "'  '""'"'""  "  '"  '""'"'",          ,  ,  .y,  ;  eiiel 

,„.  /■•',,/  pera ,ua,  etiamsi  irecml '„.„„.„  .«  „>»»>>  Vefietiis,  ei   ««  permncrunt  am      ^^  ^ 

,,„,„,„„  ;  „„„,„,„,„„,  ■„  „'.'.„'.    ■„>„'.    "»•  '„'„'  '»»'«»  ',...."..''>.'»'"  Venetam,  etaom 

,.„,„,„„,,„,,„„■,,„,„:„„/,„■„„„■-,„,/„„•/„'/  ,/,,,„,.»1.82.                                               V,H,,„„, 

/„„/„,„    „„/„■<  ,„„■,/„„„.„.  „.,..„„,  «i  ,„„',„■        87   /.'/„„„ „„„  ' -  ";"'iS    „,„„„„,,,. 

,„,„„„.  ui  „„//  ,„„„„.  »""  '»  „''./'''«»  »"•/"«».     '"  "/»'"'  < "'  '■"''■'"    !  '"""■"    '"'  ',',;,,;,„„/>'„„- 

„„,  ipgamel  ebrumdem  ac  Fratrum ipsoi?Om corpora,  „„„„„„„„  S.  Oeorgn  Majom,  ''"""",       „,,„„,  ,„ 

.,,„/,„„,„,,,„,',,,.„,/,„  ,/„,„„.,„„,.    121   .-/„„"   '""■""'■"'„„,;„„.  unde 

84  /  ,,„,„„,„„„„/,',,„,/„/„/..,/"„                 ,„„„„,„„,  ni.,naster.i„i-„lin,„li„.|iui„]il>nii,  ,,»..            menKrtm 

,  /„/„  ,),  ,,,„/„ •.  ,,,,„  „„<"„  ■-,'.'„  »  ■,','>■"'  />.".  et  a  c.uo  trdhslala  sitil  „„,„..»    «»    ^.  _v„,;,„,„„ 

npirirSS.i  oamteel  Liamiaui,i/„,„„..„',.  /,'„„„„„,„„„•  „.  „„/,„„„  ,„„,„„  utta  cum  „'„»                          „„,„ 

lni      ,/i-     „„'.,/,1  /..,..        ,,,,l     r,,i'l,i      (n»n        tlul.ilu  I  ,■ ,,,    r,  \  iiim  u  ni        ,i,,t/,'rn        I/f 


SS  Cosna 

61   '','//,  nni^ 

nonntd 

'/""  '„//.,„■„, 

5ia. 


Corporn  SS 

> 
I 


rjjcimj 


!nt 


/„,    ,/, 

:     „//! 


,  flycnrSS.Cosm-  -•/  Damiani a.^uowd(o iJflrwom /tivw  '"  arc/riwio  /""/""  """  ''•""  w««»"f  te      ,„„///'/.  '"'" 

,,/„/,/,„>,/,,,/,•  /„,/i    rtotabi/em  corporum   parttM;  ut  nonmtiJam    eiroris   suspiciomm  ingeri  i         y^  s. 

,    ,/„,,,/    junil   vocadi.  An  rrinjum  I,'i,:n:r  luiinil  lim-  ad     i-atndcm     abhuluim     (ninsliilinii     JUe  p^r^dk 

r,nc,  S    Gregorii  Magni,  sive ante seculum  vd,  nnvjis  Gdirhk  ertmiik;  tntftu  tfttnilationen 

vulftur  inrcrlum.    Tnntnm    inceit.r  XldllS  tnhuln  fulcm  Natalihus   lih.     8  cap.  26,    et  fuS 

nun  vieretur,    ut  ul  aikfrere   rrhmu.s,    prseseftifh  cum  ex  labulario  Veneto    S.     thvnju 


,U' 


DIE  VIGESIMA   SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  415 

i    cum  non    offeratur  ulla    meutio   trouslalionis  SS.  Co-  vino   S.    Mari®   de   Misericordia   sanctimonialium 

sm*e  et  Damiani,  nisi  tiihus  fere  seeulis  posi  tempus,  mona^terio,  in  quibus  praecipua  veneratione  colun- 

quo  veracta  eretlitnr,  snsjncio  orni  polest,  uniue  forsan  tur.    Antiquissimum,  et  a  majorihus  receptum  1110- 

:n.r  reiiquias  a>l  aiterum  ex  errort  fuisse    transLa-  rem  adhuc  servant  monachi,  qui  in  festa  aanctorum 

tas   ut  subinde  eontingit.  Fratrum    die  curn   vase,    sacra    ossa   continente, 

88  P erumtamen  talii  suspicio  solidum  non  prnbet  aquam   benedicunt  :  de  qua   plorimi    febricitantea 

tnottUi  arijiiiiirnhini  nmlia    (ranslationrin ,  si  illa  aliundc  satis  devotc     sumere    consueverunt,     plurinnque    eorum 

pflr,  aUqua      fifmetur,  Jtaque  audiamus,  quid  de  illareferat  lauda-  (  ut    exnerientia     prohatum     est  )  a     febri     libe- 

«»i»"».  i"'le    iUs  Corntlius  pag.  127.  Novum,  inquit,  decus  eccle-  rantur. 
"'.'"'/,'  '          siae  S.  Georgii  accessit  anno  mcljv    ex  deductis  ad         91   Laudatut   Cornelius    tom.  6   a  pag.  19 

eam  sacris  lipsanis  sanctorum    fratrum    marlyrum  fundationem  monasterii  SS.  Cosnue   et  Damiani  Ve 

Cosma:  et  Damiani,  cujus  translationis,    unde  et  a  netiisiil  Judaica.  Fundalumesl  Iwc monialium  ' 

quo  peracta?,   nullum    quidem    extat  in    monasterii  S.  Benedicti  monasterium  senescente  seculoxvi,  utlr- 

archivo  documentum,  nisi  tempuset  nomen  Pascha-  tius  ibidemlectorvideropoterit.  Deconsecrationetempli, 

lis  abbatis  praedicti  (Jiunc  anno  1149  abbatem   /"<-  quod     magnificentia  et  ornatu  decorum   Con 

tum  dixerat.)  Verisimile  tamen   est,  Venetias  ex  testalur,  ham  pag  .53  afferlt tpigi aphen  .  Diex.w  Maji 

Qrientefuissedeductas,idqueetiamarguitur  exvase  MDLXxxuiillustrissimua  et  reverendissimua  D.  Julius 

quodam  argenteo,  Graucanicoopere  elaborato,  in  quo  Superchius,  episcopua  Campulanus,  illustrissimi  ac 

inter  cineresetossa,  ([uibusrejiletumest,  duaeextant  reverejadissimi  D.  D.  Joannis  Ti 

lamineeplumbeae  Grfflcischaracteribusincisae,  inqua-  Venetiarum  suffraganeus,  consecravithanceccle 

rumunalegituir  :ossaS.  Cosm^,  inalteraveroossA.S,  inhonorem  SS.  Cosmssel  Damiani,  concessitqu 

DAMIANI  :quae  quidem  ossaet  cineresconfuse  jacent.  gulis  Cliristi  fidelibus,    in  die  anniveraario   conse- 
Dequantitate  horum  ossium  subjungit  laudatus scrip-     crationU  ipsam  visitantibus,  xi.  diesde  veraindul- 

tor  :  NMitamen.iis  orbia  Christiani  ecclesiis,  qni  de  gentia  in  forraa  Ecclesiaa   consueta.  Tum  enumerat 
B  horumMartyrura  lipsanisgloriantur,  aliquas  ipsorum     reliqu  mibus  ha    spectant  ad  propositvm   n 

reliquias  concedere  abnuam  ;  eiquidem(ut  intrans-     trum  rPars  humeriS.  Cosmae,  parsque  cranii  S. 
lationibus  compertum  est)  non  integra  corpora,  sed      Damiani,  martyrum  titularium. 
et  talis  quulem.  qua?  corporis 


\i  i  roBi 

J.  8 


Monasterium, 

Sam  (fj '//.-/- 
t  iuii  i  tnetils, 

i»  quo  relt- 


lata 


iiia^na  ossiura  pars 

titulo  congruenter  appellari    potcst,  in  hac  ecclesia 

asservatur. 

80  H.rc  ultnnn  observatio  de  parte  ossium,  qux 
etdetndead  fyrte  tertiam  aui  quartam  unius  corporis  partem  via 
"""""  S-  consliluent,  utcumque  lolia  difficultatcs  contra  transla- 
MtAu  ece{9m  tionem  ex  sitentio  scriptorum  nascentes,  side  integris 
Hamirans-  ageretur  corporibus.  Nam  aliquot  reliquiarum  Iranslatio 
multo  facilius  silentio  involvitur,  quam  integrorum 
inni.  praesertim quando  acceptx fuerunt,  non  tibe- 
raii  dono  eas  possidentium,  sed  ex  civitatibus  aut  pro- 
vinciis  bello  subactw,  prout  hse  verisvmiliter  obtents 
fueruni  m  Oriente,  dum  crucesignatimultas  in  Syria 
ct  iii  Pal&stina  urbeset  provincias  occuparunt.  Quare 
neque  haec  aliquot  reliquiarum  translatio  pugnal  cum 
Romana,  neque  cum  ilta,  qua  eodem  seeulo  in  Galliam 
facta  traditur,  inferius  exponenda,  neque  cum  pluribus 
reliquiis,  quee  aliis  locis  servari  dicuntur,  maxime  si 
consideremus,  non  statim  fidem  habendam,  si  quicor- 
pora  M  i.ah,  ii'  dicant,  i  um  frequt  nter  solumaliquotossa 
q  habeant,  et  aliquando  eliainpauca.  Prsedictas  reliquias 


92  Demiiin  ditigentissimus  scriplor  tom.  13   iet  ii 
Menologium  Venetum,  in  qua  ad  s  Maji    annuntiat 
SS.  Cosma)  et  Damiani  translaUonem,  et  prmcipuam 
festivitatem  fldxxvn  Septembris,  ibiquehas  de  San 
subjungit  annotatsones  :  Habent  sancti  Fratres  eccle 
siam  monialium  in  Judaica   positam.  Corpora  au- 
tem  ipsorum,  sive,  ut  verius  loquamur,    oonnullae 
partes   corporum    in   ecclesia  S.    Georgii    M 
quiescunt:  quorum  insignes  reliqui®  ad  ecolesiam 
S.  Joannis  in    Oleo   translatae,    ibidem  honorifica 
asservantur.  Candida  haec  expositio  facit,  utpossi 

\  netorum  minori  laboret  difficultate.  Quia  tamen 
suspicionis  oriri  possit  de  omnibus  ex  Oriente  per 
crucesignatos  allatis,  dicam  postea. 

93  Feronenses  scriptom  aliquando  etiam  corpora 
SS.  Cosmae  et  Damiani  attnbuunt  Veronsstsive  Vero- 
nensi  ecolesim  S.  Proculi.  At  siomnia  recte  expen- 
danturtossa  aliquot,  quseolim  Roma  autVenetiisiUuc 
transferri  potuerunt,  non  corpoi  ipossidere  i/tdeouftfttf\ 
Variis  locis  de  horum  Sanctorum  reliquiisfii  mentioi 
Qpere,  quod  Augustinus    ralerius,    episcopus  I 


uti  rt  "i  altli 
, ,  cUilli  Yt- 

m  tii  ■ 


1 1  ron  i  SS, 
i  osm  i  -' 
nnmiani 


liaveant,  et  alviuanoo  ttunii  paucu.  ir-tuiiiu>  irit<i«<«o  ^, ,-         -*  - 

„„  ctZlius,  Ua  «rO»  :  E  ve.eri  eccU,,,  ,„  ,,ua  tUa 1576,  tftarw*.  ■  > **m  W 

iaoebant.  ad   ,,„v„„,  „;,,l,ncu.u„,  templum  dainde  Veronensinm  anttqna  »on»mento  *    "JP^ 

ranslate  («t  suo  loco  dicetnr  )sac™  exnvuc,  in  ara  terea  sacrarnm  *?«»M»'    «*« 

Crneifbtis  martyrilns  dieata  „, fnerant,   ut  dem  emtat,s  repennntar        "         L" 

«**«« • ■***  -""""- "°c  saiasiySfl 

CS  ™L»*  mediens  divo  enm  Fratre  ouiescit.  Pr N  :*i  * +*  ---  '•««■  -JJ^j 

Deleto  carmine,  insenlpU  fnernnt  hme  verba  ,  .  Gor-  tmUUu  t*£   ^     ;J'Z'    '\  ,  ZZ  i 

poraSS.CosmmetDamiani..rr lai «m-  ^^^T^^^^ 

• «" W  '99  ''"  "  '"'■'""""  d,e  "  Al'ri"s  "nn  ,      '' I,',    s  Proonl,,  ut  e,  tabnto  lapide. 


nnoMDLXxxxm.  ™h,<n»  ex  membrania,  de  qnibus  ( toeo 

numia  :   Extru,!,,,, recep t.  abbatem  «pra  cHaU    nb.de 8.  Agrt»  ^^ 

[uemdamhujus  monasterii  particulas  ex  saeris  ossi-  etorui .Tncrvotaseuconfeas dietw 

abetulissn.   ut ■ U>  -'■  7«-»«»^       ;  '      ,      e  l;,p„,,.„  „„.„,.  ,„■ 

entiumdevetionisatianeret.  J^^JftSS   mAttera.   «t   ■„- 


aliquot    6 

\ttdata    9ueniaamhuj 

bus  circa   annum 


MDC 

monialium  Vicentiaa  degenti 
Cum  vero  iter  coepiaaet,  bia  ex  equo  prolapsus,  ne 
in  se  ulterius  divinam  provocaret  ultionem,  retro- 
cedens  ablatas  reliquias  suo  loco  restituit.  Rem,  ut 
fertur,  exhibeo.  Hoc  autem  magis  certumest, 
archivi  schedis  testatum,  cx  sa. .  korom  Maiiy- 
rum  ossibus,  a.l  hanc   ecclesiam  translatis,  partea 


cissa. 


100« 

94  Latcras  hasce  considerandas   subjicw  :  Hic  crro 

GONSBiroUAW    mh   PHABCBDBT  L0NQI0R  AETAS  m. 
0,0    BBUORIBUSANNIS.  PR0CUL1    EPISCOPI   CO» 
,H.  oOOffttM    DABffJANI   SBD  BT  00 


non  corporc. 
sUqut* 

habenti" . 


rum  osaibus,  ad  banb   ecclesum  M».  T™     ^ 

ahquas  donatas  fuisse,  tun,    Venehe  S.  Joanm»  in     mab,  gjm|rl|W 

Oleo  ecclesi*,  in  qna  ipsomm  adest  ara.  tnm  Pata-     pns  , ■/,...  colh,j,uu ,  p  ^ 


DE  SS.  COSMA,  DAMUNO,  AOTHHIO  ETC.  MM. 


DE  SS.  UU5M»,  im*p»—- — < 

416  niendam  Enzinas  Corbie  inter  Arragomam  et  Cata- 

,    S    Proevli,  trium  vero  ationmi  Sanctornm    "'"''•'  ;          ,lbi    ipse  commendatarius  fuerat.  ityerf 

"nE     «,,■,,«,,•»  RkM  «»""'   <Btel  '■"""'7  "    ,    ' ',  ,„,  8«  nfe  8.  Joaoni,  BUmo^nmm  m  IMmnn  part.  3 

m»,-       ff«  ,*""'  fiTC  ».  12  w-  ««.  ■-' •  **■  »p*»»<r««* 

«M  „,„„„„/„,,,.*,'/««■''"<""  "'  ■  '"  "  .^uii^on.lita  *,,,,•  *m**<    /""""•   ''"'""   ''"'"'""•  -*.?»■ 

culi,  s„  «,««•'«»'»'  •  lB  .ecC'e    u-;':     Arabii    Pro-  (tottew    "»•'■•'■  ''""■'  ""  '"s"m  f'"ss<,,  "»***"»«•  h 

.suntcorporaSS.  Euprep,,   Cncn.n,       g       •     m_  ^   ,„._„„„   ,„,,.,„„,,,   (WMtjwJ». 

cul,,  Probi.  Valent.s,  Cerbomi et  LuPer      P  fa#  Enzina  Corba  „ofu(„r  f  Im*|M  «*•  rri^ft 

.-umVeronensiumetconfessorum    asenan  ^^     utpopuh   clrcomviclni>    ,„,,„.,_ 


T.  srSrrD  mTani  ■n.rtyrum,  et  brachiom 

Y„/ Tscncir»,  nOmmmul >. MiMjtaM  -*•; 

,  ,„    inv«nio    4(de«ortt»7i   fcsto   ol.  2\) 
^«r-AZamcentumindulgMtiaooT,- 

:;:;:':;;  t-ant.i»,- ,,,,,,,  s.  .n,,,,.,,,,  ^,0 

SS   Cosmse  et  Damiani.  . 

Vs. ■ »»"-ss-c"s ■;■'  a;i:;"'; 

^t^Xt^r^1^ 

:„//„,«/'-.,".• 1 t*s-  rX" 

1 ,*nrf ***••*■ *■  •' '.«  ",'  ;u"" 

B  ,,,,„,,/,,/,,/-«.-» ''«-- ",i,iii":""  "''";:    " 

„„N  Swpftant.  «.  IgnatiielJtsualonm.    Rellqutot 

WroS.  Anthimi   nertjiri.  «««*»'<  «"*■"'  '"';"'' '"'', 
S   af«ri*deCer«e«  infloua  S.  Feltcts.  Otmnt 

.;.,,,,,„  SS.|  ,  Damiani  f«">"«'""    ''«''"» 

,„,,;,,,,■>,„„,,„ ,.,-,/, .,„,„. ■'-■.,<"  /•" '»"'""" 

„,„,„„„,„,,/„/ /.«.«• '■<  ,»,■,/'<■'»«■."'»''/ »  ';•""; 

,,„„,„„„,,„■„/„-  i»«Kh  ,,,,', -^.   •/«■'<""•' '"'" 

'" ",■,',■,',''•','"'"'■•'■''''"'"'•  .   ,  R7- 

96  Ughellui    m  /"-''«  -""'   '"""  -  '"'■  67.2<ra" 

■,„.,■„,     S.  V,,.,,,;,  „,/,»-■„«"     1 /,""■.'•'««•  «" 


s    r„s //(■'. 


Amalphl 

jilures  reli- 
quUt  : 


I1 


.,,.  lralii    uon  tamen  addit,  cujus  sit  S.  Cosma».  Al 
inbrevicatdogoSanctorumlmotensiun^qutanmW* 
em    officiis  SS.  Oassiam  et  Petn 
Chrusologi,    prsscribitur  festivitas  hodierni  S.  Cosm» 
mutyHs.rtudupM   celebrmda,    additurque: Caput 
in   catbedrali.    PapebrocMus   noster,  qm  avno  1660 
calhedralem    Imolensem    luslravii   cum    Benschenw, 
m  hineraRomanoMS.pag.  S.U   «Y,    supra  tt«um 
,,   „//a///",s  S.  Cosma  caput  decenter  collocatum. 
Ifansonti»    m  Hifi.ortn   cpiscopoPuwi  rwo/enstuw  d« 
Mdem<sapt«S.Cosim«  in  ///,///.■  wemtnte,  etpag.61X 
,,,,/,/,    BacellUm  affabre  elaboratum  saucto  Cosmae 
martyriin   catbedrali   excitaium  fume  posi  medium 

secull  xvi. 
,        97     Amalplntant     in    recjno    Neapolitano    a 
.sna-  wetfopoKetcffl  m/i'/»,////    attribuunt   partem   reli- 
quiarum    SS.    CosmaB    et    Damiani,    "'    /"/'"•'    m 
/,;/„//,  /„///.  7    .o/.  241,    ufti  reemMl  socro  ptflnoro 

m,/;,r„;,M,M  ,„/,,,/,■  Amalylulunr    S.   A  BOJ  ^    "/"  - 

|M|0  ,/,,,,,;,.  9ut6ufl  flfiMfWfltttT  maxima  pars  cor- 
porie  sanctorum  Cosmae  et  Damiani...  martyrum. 
Quantum   reliquiarum  ibidem  habeatur,  aliunfa    »nh> 


lebrem  evasisse,  utpopuli  circumvicini,  inquit, 
andique  magna  cum  devotione  eo  concurrant  ad 
eas  venerandas  in  diebus  festis  gloriosorum  horum 
Sanctorum,  uidelicel  Stepliani  n  Cosma».  Milto  aliat 
reliquiarum  pdrtkuks,  qumprocnl  dubio  aliis  halim 
et  Sicilise  locis  servantur;  sedquaiS  nequeo  omnes 
ifwestigare;  aut  quas  breviter  quidem  tnemoratas 
to„gnit  sed  nontam  distincte,  ut  necessario  hodiernit 
Sanctis  veniani  attribuendx. 

99    De   aliquot  ecclesiu   adjungo   nonnulla,   qust 

se    obtulerunt.     Taliacotium    (vuUjo    Tagliacozzo) 

oppidum  esi    Ajprutii    ulurioris   in   regno   Neapoli- 

tano,   ubi  defunctus  et  sepultueest  B.  OdoCamsia- 

nus*  de  quo   apud  nos   Wffh-i.  Januariipag.   260«« 

201       Erat     autm     i&Cttlo    xm     Taliacolit  mona- 

sterium   SS.  Cosmajet  Damiani,  eique  prseerai  Alu- 

fcisa    abbatissa  .-    et  ante    fores    ecclesi»    SS.   Co- 

smaa  et  Damiani    eepultum  esl  corpusB.  Odo.m  de- 

funcli      rerum,    apparente    BeatO,     abbatissa,    con  - 

gre-ato    clero    castri,    corpus    ejus    in    ecclesiam 

SS°Cosma3  et  Damiani  transferri  curavit...  Sepul- 

tus    est   itaque   honorifice  prope  altare  SS.  Cosma? 

et  Damiani    ffsec  abunde  doCent,   eccleHam  et  mo- 

nmterium    wonialium    Sanctis    dicatum   seculo   xm 

fause  Taliacoliiin  Aprutio.  Gattula  in  Htstona  Cas- 

slllt,isl  pag.  80»    aitt    betustitsimnm   esst  sancutno* 

nialiUm  illud  casnobium  ;    incertum    tamen,  quopn- 

mm  e   sll    wtruclum.    De   alm   Sanctorum 

esriesia   in   temtorio    Bergomensi   mentto   jU   apud 

Maffeium  in  Vtrona  illustrata  cot.  383  et  384. 

100  Inler  pHma  dnudecim  monastena,  qust  B.  Be- 

nemus   condidtt,   ttnwndo  degebat  in  specu  5u ba- 
censi,  teste    S.    Gregono   in    Vita,   a.pud   Mabxlk- 
nium    tom.    i    Annalvm    Benedictinorum   pag. .    J7, 
ex  sententia    Angeli    de    Nuce   el  ipsius   Mabtllomt 
secundum  erat,     Sancti  Cosrnas  et  Damianus   nunc 
sancta*  Scolasticaa.    De   eodm  monasterto  tm.i 
paq     41    ad    annum  855   itascribiti  Denique   [Leo 
Pava    IV)    raonasterio  sanctorum    CosmaB   et  Da- 
mianiapud  Sublacum,    quod    ab  urbe    Romaqua- 
draginta    fere  passuum  mUlibus  dista  ,  M .* 
crara    et  vela  obtulit,    teste    Anastas.o.  I  oc  u      » 
est    ex   duodecim    monasteriis.  qu»  sanctus ^  pater 
Benedictusin    ilU  solitudine    erex.t    hactenu- 
perstes   sub    noraine    sancti   Benedmti   at  sanct» 
ScholasticaB,  adjunctum    habens  oratonuni  sancto 
rum  Cosraa,  et  Damiani.    Laudatus  aucior  i 


Ecclesia  Ta- 
haeotii  in 
Aprutio, 
nltti  ln  l>rri- 

menii, 

E 


monasterium 
a  S  Rtne- 

dlCtOCOWiillM 

\lsdem  ,'ic- 
tum 


(juantum  reliquiarum  ibidem  habeatur,  atmnae   mtat  rum  cosm®  et  uami.un.    ^»-                     rf 

fgnotum  est.   Orlendius    in   Orbe   sacro  et   profano  pag.  <m  mentiom  m  facit .  de  rehqutu  ;  ^     ":    Vc. 

parl.    2  lib.   4   rop.    13  «fMrHiM    quidem    Ughelit  Damiani,   guas  Carolus  Magnus  ded,ss<t  «             .Q  . 

repetiit,    sed    nihil   addidit.    A"    prsterea   Ughellus  nliciensi,   sitx  ad  radices   Alpmm  1«              ssi.ri. 

col.    244  vi   monatteno  montuhum.  quod  Safictissimm  sed  fatetur,  Chronicon  Novahaense,  m  q 

Tnnitati    intraurbem  Amalphitanam  sacrum  est9  Ao>  llllt  fabulis  seatere. 
ben  braeluum   S.    Cosm«  raartyris.    ln   translatwne 

S.   MargariU    virginis  et    martyns    data    post  Acta  Carw,lmMim   ppUfluiflB     eeeleSl*,    "u)" 

tom.  v  Julu  pag.   43  0  mentio  de   duabus  cosUs  §  VI.   banclo.u.n  icliqtiM  .       ■■ 

sanctorum  Cosm*  et  Damiani.  cum  corpore  S.  Mar-  naslcna    10  baillB. 
gardx  posilis,  ul  forle  cum  eo  Montemfaliscnm  depor- 
tatx  sinl. 

98    Plrrttt   i»    Sicilia    sacra    tom.  2  pag .    620,  k                                                   gs    Cosrr)8e  el  Da- 

alixinMsula   agens    de    ecclesia    MelUensi,  enumeransjue  reliqmas  ]\ntiquissimus    ^^J^^J^MU^ 

MelUensi,          pW«pua    Ordinie   equUum  Melitenmim  ecele,ix,    us  miam  m  Oallia,  varusqtu  nuj  .      t        ^^  ^  v 

quarum  part    anuumera(>  c\ormn  CosraaB  martyris,  cujus  partem,  eorttmdem  re/tflut*  aeseruntw  .**                gs_  Cosma} 

£11.            *H*    ^que    os    S.    Stephani   martyr.s    raagnus  ecelestom  eummonasterto  t^un^          ^ 

raagister  Horaedes  transmisit  anno  mdxlv  in  Cora-  et   Damiaui  dtcatam  a    «.   b*m*                     epl. 


^s  cstttt 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


417 


K\  CTORC 

i.  8. 


I   episcopn.  Certe  auctor  Anonymns  Histonx  cpiscoporum  dara  deinceps  in  suum  consortium  asciverunt.  Rur-  D 

y/utissiinhrcnsium  apud  Lnbbeum  in  Btbliutheca  tom.  i  sum   col.  1013  :  Anno   Domini    mui,...    factus  est 

pag.  415  de  S.  Germano  ila  habet  ■.  Fecit   et  raona-  prirao  conventus  m  ecclesia  S.    Cosm®  de  Insula 

sterium  inhonorem  sanctorum  roartyruro  Cosraa?  et  quindecim    et    araplius    canonicorum.    Mabtilomus 

Damiani,    ubi   et  inonaehos  esse  constituit,  eorum-  tom.  4    Annalium    Benediclinornm  pag,     155    rcfcrt 

que  stipendiis  haec  praedia  delegavit,  id  est,  villam,  imtium   illius  monasteru  per  Herveum,  aluematnu 

cui  Monticellus  nomen  ost,  ad  vinum  colligendum  ;  post    mortem  Ilervei    datum  fuisse  monaclns  Majorit 

Fontanetuin    vero    ad    fruraenta    serenda  ;  agruin  monasteru   Tnronensi.s,    idque  prubutur  ex  charla  per 

autem,    cui   Mioigik    vocal.ulum  est,  ad  bucularum  ipsum  edita  pay.  W5;    nnnc  vero  obtineri  a  canunicis 

ceterarumque    pecudum  nutrimenta   servanda,    ubi  Rcjulanbus.    Hxc    omnia    confirmantur   ex  laudnto 

postmodimi    sanctus    Mananus    a    iVatribus     ejus-  Chronico    Turonensi    col.    999  ad   annum  1022   At 

dem  munasterii  inissus    est  ad  eadem    pecora  cus-  monachi  locumnon  lonyo  tempore  possederunt  serubxi. 

todienda.     Monstratur     hodieque    in    eodem     mo-  nimnnm    micr    mortem    Hervei  et  annum  4092,  ijuo 

nasterio  oratorium    ejusdem   S.    Germani    nomine  ibidem  rursum  hnbitarc  cojperunt'  canonici.    Ceterum 

consecralum,    ufai    incunctanter  novimus  fuisse  cel-  insulu   cst  Liijens  in   conspectu  cwitatis    Tvranentm 
lulam  alflictionura  ejus  et  cruciafuum  consciam  etc.  105    Exstitit  etiam  vetus  SS.  Cosraae  et  Damiani 

102  Dc  fundatione    hnjus  monasteru  eliam  ioquitur  monatterium   prupe  Cubilonem  in  Bunjundia.  Dc  illo  ajil"lProPe 

monasterium      Qonslantius  presbyter  in     \  itu  S.  Germani,  data  apud  donato  a  rcijilnis  Gallim  Odiloni  abbati  ct    Clumaeen*    aliu&in  At* 

dicaL  nos    ad    XXXI  Julii,    cap.  2,  (alias  XI  ;)  sed  non  ihcit,  sibus  mcniinit  Mabilloniut  tom.  4  Annalium  poa.  258   vemia,  ubi 

quibus   fuerit  dicatum.  Hinc  Boschim  noster  doeo  in  ad   annum  1017,    vocatque   quamdam   abbatiolam,  e/mmrfiim 

Annutatis  lixc  ohscrval  :  Hoc  monastenum  censetUT  in  honOF6 saiictorum   martyr um  Cosmae  et  Damiani 

primuin  difJBCeseos  Autiasiodorenaifl,  ad  ortura  urbis  dicatam,  juxta   moenia    Cabilonensis  urbis  sit.un. 

aestivum   aliquando   positum ;  at  pr.dem  jam   diru-  Pluscnla  de  antiquatg    ille    monaeterio    coUectasurtt 

tum.  Superstite  S.  Germano,  appcllabatur  mona-  tom.  4  Gallve  Christiunx  recusse  col.  950,  ex  iisque  „ 

^  sterium  SS.  Cosmae  et  Damiani,  in  quornin  honorara  liquetf   ixstitisse  monasterium  istud  antc  annum  925. 

fuerat  institutum  :  at,  illo  defuncto,  S.  Genmajli  De ■  alio  rursum  iisdcm  Sanctis  m  Qallia  dicato  mcmi- 
nomen  habuit,  donec  seculo  yi  S.  Mariani  nuncu-  mi  MoMlloniui  tom.  i  pag.  353,  dicens  :  ccenobiufll 
pari  ccepit  ab  hujus  sepulcro  miraculis  ibi  Irequen-  virginum  Benedictinarum,  sanctis  Cosmae  et  Da- 
lissimo.  Dc  S.  Mariano  etiam  apudnos,aclum^esta<l  miano  unncupatum,  in  Arrcrnm.  Dc  godemoosnobio\ 
xx  "  Apriiis.  Qum  dicta  sunt  de  *  ypwpe  Au-  qwdhucmquesuperest,  ptsirarcornmmar»Dumy 
iissiodorum  construclo,  verisimile  faoiuut,  jam  tuncali-  Sdrnmarthdnus  Xom.  2  Gallix  Christianse  col.  382  et 
quid  reliquiarum  SS  Cosmae  et  Damiajtti  1'usse  in  segq. ;  ubi  dc  patmtitita  loquUm.t  Ecclesia,  quae 
Qallia,  simul    parochialis  est  et   maximam  redolefc  antiqui- 

103  .1/  certiori  testimonio  S.  Grtggm  Turonensis  tatem,  dicata  est  B.  Mari»  sul»  titulo  Assumptio- 
Eorumreli-  lib.  10  Historise cap.  31  fiabemus,  eassaltem.in  Galltil  nis....  Patronos  etiara  speciales  a^noscit  SS.  Cos- 
piashabuit  jnlss,  Unte  finem  seculi  VI.  Nw  4e  se iladcm  hxc  mam  et  Damianuiu,  quorum  unius  occiput,  sinciput 
mibit:  In  cellula  S.  Martini.  ecclesi*  ipsi  couti-  alferius  Imc  ftllata  (ut  fertur)  a  Radulfo  de  Scorr.dia 
gua  sanctorum  Cosmae  et  Damian.  uiartyrum  reli-  milite,  ibi  raagna  veneratione  adservantur.  Ilujus 
quiasposui.  Ibidem  antea  refirtfniultorwn  SanitfiWtn  monasterii  fnndiitio  attnbuitur  S.  Tdlom,  de.  gua  o,,ud 
reliquiasse  invenme.  Initw  Ub.  10  ci,om  w<Xti,  dfa  nbs  actnm  eti  ad  vn  Januaru  :  sed  fundatorem  lnc 
conum  suumRomarediissa  cum  Sanctorum  pignori-     eariasiuB  non  mquiram.  aaMaUmin 

bus.   At   non   m r.  ex quibus  futrinUeiiquix  88.        106  Qucmodmirimn  mvdtata  monastam  adacnbw*  gJ^J. 

Cosraa)  et  Damiani.  Crevisse  deinde  vMm  apud  tuv  notabiUs  reliqirix  SS.  Cosm» «tDamianv^icaw^  m„/((/l.;,w. 
Turonenses  veneratio  SS.  Cosrn»  ^amianu  Nam  nutta  cxsiumscorunidum^jooribiisdclatadwuntur 
in  Cnronico  Turonensi  apud  Martenium  Hm,  5  CaU  in  paanm  ditiom*  *******  Nemra.cum  aut 
lect.  amp.  col.  995  ad  annum  Qtumis  III  vupera,  MBmmfoniii  tHetum  ad  scelesmm  ft  Murtim.  licfcr^ 
tons  19  lt  Roberli  regis  8  (id  cst,  *m  Clrisim»  l«t&)  **  hoc  in  Actis  S.  AgM  archupucom  tonensm 
Z  rcountu,  :  Sanctue  Herveus  Leecieei«  V>  M„-  **  ,  Januarii  fag  180,  M^  MP.  ' 
tiniTnronis  thesaurariue)  apud  Deum  et  hom.nes  5.  *****  ****/*  mU '«>um> ,t>< ''^m*« 
vitaet   conversatione   laudab.lis,     in    insula,    qme      *****  ret,.,n,.nnm  penuta  dicitur  anno  Incarnat.o- 


.S.  Greijoruis 

Turom 

dtmdr 


abstractus  consortio,  uniua  vel  paucorum  contentus     »« ,,//ll(,    in*umdiemin&    .  Flo- 

raancipiorum  consortio,    oratione   jugi   et  jejunio,     di<t,,,,t,,l,>i^tadhunciPsu 
nec  non  et  lacrymis  irremedicabil.bus  Do.n.n.  mise-      rcntmo  ct    lilorio  „i in  ot.. 


cry. 
ricordiam  lmplorabat. 


107    Maijis    notubilis    est    translutio    nHqumv*   rraiulatlo 


^    Cosmae  et  Damiani  in    Gallmoi,  modo  non  fucrit  corporum  ■  i 

mHocprincipium  fuit  monastem  SS.  Cosmffl  et     SS.  Lo*m*""*  (]uam  r,ferl  Saussayus   in  <»  • "" 

***    Dam.an,     m     insula   prope     Turoncs.     Lt W, supraccrum    i    a     e       ;        a  I  „,„„    ^  GotU .  ,„. 

Sen ipse,    ut  subjungitur,  ob  preces  c fi  orum     ^^J^JTA  -*  «  **  «° 


nonasterlum 

iisdcm  sacra- 
tum  ; 


sterium  ab  ipso   inchoatum,  et  de  eodem  variis  locu     /<''.</«  «  •  *      .  r&  ex  0rieute  joaI1_ 

mentio    in  laudato  Chronico.  Ad  annum  1011-2  hmc     cum   sacr.it.: >  mic  ^  Alexan(Jro  1U  ad 

luntur:  Quidam   canonici   beati Martini,  relictis     nes  i  *>        *^J m  Franoigenia  agmini- 


deinde  in  urbem  redierit,mansil  tamen  ecclesia  etmo- 

na 

fit 

Inj 

suis  hononbus  et  pr»bendia,  in  vigilia  XaUlis  Do- 
raini  se  ad  sanctorum  Cosm»  et  Damiani  insulam 
contulerunt,  vincti  eompede  Chri.sti,  et  sub  diBOl  ■ 
plina  canonicaa  regula?  Domino  wrviturl  Quorum 
ooroina  ha  c  snnt.  Letardus  canonious  et  secretanus 


,it  subinde  in  Galha  eorura  cultus, 


Tarra   sancta  vindiciaa  cum  tranoigeni 

bus  ...  Pateatinam  p«'oiectus  .uerat,  redians  ...  pa- 

U-iam  niagna  rcl.g.one  advex.t  :  atque  m  cstrojle 
Luzarcluis  (quodregim  urb.s  sacro  su.es  nnper.o) 
ffidkfloata  ad  illorum  cultum  ms.gni  bas.l.ca  r«po- 
suit     COmmiMtqua    canonics  a    se    illie  COHSUUltH 


B.   Martini,  Rainar.lus  succcntor,  Umbertus  sacer-  su.t.  *        ^h^   ol)3crvanda  ;   -lemptis  atiquot  pi- 

dos    matut.nal.s,    Jobertus    adolesocns    l.tterarum  IW?         Quae  a(i  testamlura  devotae  mcnt.s  ohse- 

sc.cntiaerud.tus.   et  Hugo  phys.cus.  Isti  s.mul  sua  gno  i     ^    H  .  ■  ecclc,ia3  donavit,  ad»r- 

conlcrentes,  oflicinas  construieruut,  et  ahos  quos-  quiuinraatr.u  ^  ^ 

Scptembris  T.    VII. 


AICTORF. 

y  s. 


DE  SS.  COSMA,  DAMIANO,  ANTHIMO  ETC.  MM. 

418  innnibus  duCOm  seCuh  XII  hactenus  non    MMtMHIO    ne    /es/em 

k    nata  gemino   comlitorio  elflgaatu  operae  .  m         _  ^        {  antiquiorm  geculo  XN11  (/i,  „.^ 

A  2.5«  conservata  hodie  n eUu»,  o  ^.  fi  ,,,.  /M.  i.  Mto H  i poritus.  « 

-«m  Patronorum  pie  poscentu.m,  Nene.au  ,lC/,..s,„„.  Lu«orcfta  eoMfi-Mti,  „  ,//fl  $S. 


D 


modisnonnihil 
divemis  re- 
lata, 


orponbus.  Si 

rum  Patronorum  pie  poscentium.  ven ™»°          ^  Btttj  m  ^«totai  Luwrcfta  mrtnwil,  ncc  ,//fl  SS. 

bentur.    Trantlalionem  referi  *****   '        'um  Co8m»  ,■/  Damianodicalaf«tt;tti/>fli«ttr  m  BrpvJai« 

.riii :    Ipso  die  translatio   ^"Jco[.  prioribus,  atque  apud  Sanssayum  etBailletum;  ;  ,„w 

Cosmteet   Damiani.   quorum    sacra pign                g  Mfifti  /«cer.t.m  /./.  fiualM              rw    ,Te,/ere 

wiata   ipsorum  ecclesia  do   Luzarcu    '  defcamtie,  wdp/trei  de  auetore  ei  iempore  translationis, 

Pansiensis,  in  pretiosis   ttW^^onieo.     flC  de  7' **"  re/ifltttartim  Lusarch*  ei  ?«*«,*. 

potiori  parte  condita.  ingenti    u                     basilica  postiarum, 

luntur  Pars vero altera  Pansiisin  maxin  >  ^  Tillemontius  maluit  simpticiter  edicere,   ,,„„! 

Banctiasima  Dei  Genitricis  duobua  10  teretn      g  flf|erMf||  Sa^yua^ttamttattK/toraattaJrere  ImMm- 

teieauroobductis^^^  wifl  .  ,JM/.  8l  forte  au**iverU,  vetustnra  certe ,  a,n, 

ipsorum  oatali  exbibetur  pns  ciienW fi  ^,^  primui ,it0T  estSaussayus  aui  ejm 

Hactenus  Saussayi*,  fl«i  cur  ZVfl uteM «  *            ////(/„    ,.„.,,,.  ,,,,.,,„,,,„/  ftjfa  ffmdt/i,  /akre 

ad*  3/,y.    '</""'•"-  "'-/-''"'-''' "™Zjtisin8erta:  omniatranslationis  adjunctat    neque  de  tempore  aut 

quod  translalio  Veneta  eodem  xlto  tf«  wr o*             ^  ^  trans(nllllllis  quidquam  certx  a  me   asseri  posse. 

neqne  enim  asserii  Saussayus,  f«  "'"  *J  «    d  ,,,.„,,  <r/u/  fl//  ip«fl«  reliquias,  facile    admisero, 

,,„,,,,/„„,,    ln  indke  MartyrolognPamten^    ^  V  Cathedrah  Parisiensi  esse   aliquid   reliquiarum  SS. 

foudandi  ad  rranff/fl.tonem  notatm  am  \  ^    ^  ^  Daraiani,  i7/«dfltt<!  r.w  eayriwti  i)i  u//tmo 

Mcn  iUo  ipso  die  memoratur.                  Septembru  Breviario  vocibus  portiuncula  una,  atteram  quoqueesse 

108  Martyrologium  P"™"m(  ''            v-(^ii:r  ,,  vortiunculam  ibidem  in  ecclesia  parochiali  S.  Cosmart 

teWfi  ;  Nataliaaanctorum   raartyr   o^          ^  ,^               ^  eccksia  Sanctmm  festivitas  SOm 

Damiani,    quovmuv^Vu,r  \n  v  lmnitei  ar  cum  expositione  dictarum  rehquia- 

olim  cooditea,  lo  Gallias  tempore  cathedralit  instructo  supphcantium 

cham  n,  ecclesiacollegiali  sancli  ...  „„„„■„„/ m«»la««r.  SoiHetw  ttiam  partKulam 

nulla  in  ec,  V  'W^  ■  a  uw  _  ^ ^  ,,,., ,.,„  ,„  ,,„.„ 

vantar.  ^fttoM  N*    "" '  Ie^'  "f  Z«S     t        ^o  w  »«/oo  les  Bons-h nes.  ffm 

r«" '■■•"'■■•'■■■''■'■'■■  fe«" " , 2,,  // ■■■"'.  ' 

£      sri^s  ■ = 

, ,',.,-"«'-  ■-"'■■ 

'  v""  ";"■"":;"'  ■"" 
,.;,„ ^;""'" 

■"' '"'"'"  "«/"';"  ,,„.,„,/,  V .< 

,  i   ,„,„,  I(i36    td  fl'^  '■••/"/""•s  ,ss-  ( 

Martyrobgu  '  »an  credid*  ^bns  doeu- 

i 

« ""; 

:.;  „  ; 

.M ■-■■  L 

,  ftrrnn  pum   reven •"  ■  ■  '  ,         i«? 

0  3«^     .:  1-  SW4Q. 

SS  tDaraiac  u  Scp/em  " 

ra)!4W  -'-•  "'  Breviar     ,  ifi  «««o  fcre/i/  mentio. 

,,,,  pflrtffu  nsi,fl«od  iwij  ■'  """"  1(i<s0- 

109  /  <■'•«"'  '"  Breviario  Parisu  nsi  postn  mo, 


'"  RiAH  cerii 

'ntibut 

/'  nnedoou. 
men/lj 


.;,„/,.■  adillum  locumfien   asserai 

tus.  , 

ill  ' 

■ 

.     T^.  .      ' //     1         /,.,,,  C 


rum  "' 
,.  GaUto, 


carei 
di/jlcultali- 


109  /  ■•"""  '"  Bretiiaito  ZJarwi*n«  postremo,  \  .      •       r  .nianim 

/wp,lw,,  ,"/m/  L736,  cuwi  mnttfl  «iw  m  Offiao  §  Vll.  SS.    Cosmse  el  Damiani  reliquiai     ^ 

ss.  Cosmaa  ei  Damia  li  w«ifl/fl  s«nt,(i(i«  uMriajam  magna  seculo  \  Bremam  transiata  • 

"'"'"-  "-/"'^  h:,'r  '•'•""'/'"' ;  11,,nlm  '           '"""  inHeaiie  seculo  xvn  Monachium,  ubi  cum 


Bellomoote  eques,  du 

ore  Alexaodri  Papaa  ti  rtii  peverteretur,  aspor- 

tavil  m  Gallia8,el  apud  Lusarcamiobasiiicasancti 

,  nl  gbroicensis  i  piscopi  sub  custodia  caoonico- 

ruii.  deposuit.  B-  quibua  portiuocula  uoa  Parisios 

U1  ecclesiam  cathedralem  B.  Rlariaa  allata  est, 

■  ,;,i  m,  quse  circa  anoum  millesi- 
nuiu,  d  n  aotesio  uin  riu  idecimum  Lo  eadem  urb 


ieculoxviiMonachium,ubicurn 

eapiiibua    olim    BambergiE  servatis   in 
ecclesiaSocietatisJesusuntdeposiUc. 


1 


■,SS.  C„m .<Dan.iam*o 


Mrum    oomine   coodita   est.    Recurril   hit  quidem  r               "'•  Adamus    Brem«wf««J  ^J^copi 

Joannes  de  Bellomonle,  quem  vellem  in  Historia  crit-  siastica    lib    "2   scribit    gesia    Aaa     g  ^^  .^gm 

cesignatorum  no/iorent,  aui  saltem  anttquo   aliquo  «v  Bremensis,  ejusque  iter  in  Uaham  cu  ctorum  H- 

nto  indicalum,  ul  etdem  translulionemduorumsa-  ratore,  variasque  ibidem  ab  eoobtenas  ^ 

erorum  corporum  indubitanter  possem    attribuere.    At  liquias.  Hasce  vero  demum  enumerans,  H^  ^,  (,s/ 

Joannem  deBellomonte  invenioquidemseculoxminter  set  corpora  Cosma.  e/Damiam.  -  ca»'pcrtfi»cor" 

ducet  bellicos  S.  Ludovici,  quocum  ad  expeditionem  sa-  dttMam,  quin  more  multis  usitato  par  <  .^  ^r«?- 

cram  profecius  esi ;  sed  celebrem  aliquem illiits  nominis  pora  oocaverit.  Henrkus  Wotterus  '»  fnensi, 


transtof' 


'  lcge  indu- 
lntata 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMHRIS.  4I9 

men*i,  rdita  apud  Meibomium   tom.  ±  Rerum  Qerma-         115  Q,,a  vero  de  causa  .  et  quo  modo  in  Bavnriam  n 
nicarum,  p«<jM*  eamdem  rehqutarum  ex  halia  trans-     anno  1649  translatat  fuerint,  exponit   Joanne»  Adh- 
lationem  per  Adaldagum   asserit,  reliquisque  simiUter     reiUer  tn  Annalibus  Boicm  genti  ' part  im  Ucap  7        TT* 
annumerat  corpora  SS.  Cosmae  et  Damiani.  Ex  ailatis     ita  ordiens  :  Caeterum  visus  est  Deus  to(  malorum'  ***«•  ««■• 

diquot  corpora   altts  ecclesns  donata  narrat,  sub-     quibus  per  annos  superiores  vexata   fuerat  Boica'   l049' 
Htque  ;  Alia  vero  corpora  Bremaa  collocavit  in   glo-     facere  velle  medicinara,  adductia  ex  Bremensi  ec- 
na.  ffocintelligendumdereliquiisSS.Co&maiet\)*m\*     clesia  Banctorum    medicorum    Cosmaa  et   Damiani 
ui:de  illis enim donatisnulla  fitmentio. Recitat etiam     sacria  reliquiis, qu» menae  Aprili  Monachium  fuere 
dictus  JVolterus partem titterarum A  s  acceptis     delata  eum  flde    etdubitata*    testificatione  cultua 

in  Italia  reliquiis,  meminitque  nominatim  Cosmae  et  publici,  quo  Brem®  fuerant  affect»  a  tempore  MaW 
Damiani.  At  eainter  Chronicalaudata  et litteras Adal-     dagiarchiej  Bremensis.  Tumexponit  transla- 

,/,1,11  estdifferentia,  q  odin  Chronicis  vocentm  corpora,  tionemjam  relatam  per  Adaldagum,  ./t  non  recledi- 
Adaldagus  vero  reliquias  solum  nominet,  Conligit  illa  cttur  ddaldagus  cura  Ottone  III  Romam  profectus, 
translatio  anno  964  aut  965,  quo  Adaldagus  Bremam  cum  eo  profectus  sil  cum  Oltone  I ;  et  reHquitt  non 
rediit,  secumque  <in.ni  Benediclum  1  Papam,  jussu  solum  per  annos,  ut  ille  numerat,  sexaginta  tres 
Ottonis  imperatoris  conservandum.  De  iisdem  Rdiquiis     supra  sexcentos,  sed  annis  fere  684  Brema  fuerunt 

nimirumab  anno  968  usq      ad  1649.  dddit  laudatu* 
auctoT  .',','/'///,1//,///  Bremensem  modoexpositam. 

116  raffi  mbjungit :  Casterum  Maxiroilianus  Eleo- 
tor  in  conquirendU  Sanctorum  lipsanis exiroie  reli-  mufata 
giosu  o,  istas  DD.  Cosinaa  el  Damiani  exu-  Bremmmt- 


Roma  in  Germaniam  per  Adaldagum 
Krantzius  in  Metropoli  lib.  '-'>  cap.  23. 

iiZCum  veropostea  dicts  reitquis  metubarbarorum 
qwc  tbidem  _  tu  turri  quadam  fuissent  abscondil  i .  mirabili  modo  fue- 
onnol335        ruut  gnn0  4333  ;,,  publicumproductx,  ul  refert  f/en- 
ricus  Wolterus  in  Chronica  Bremensi  pag.Qfi  i 
chardo  archiepiscopo,  cujus  virtutes  multum 


1  basilica  haberi  in   minori,  quam  {SS*"11*" 


B 


ma^m  ctlffl 

Uvat 


par   esset,   veneratione    ob  heteroduxum    Lutheri 

fnr.  Et  cuiu  placuit  divinae  boriltati,  inquit   auctor,  dogma,  quod  per  istam  dicecesim  maxime    inva- 

ut  reliquiae  sanctorum  CosmsB  ei  Damiani    pubhca-  luerat,  per  branciscum  Wilhelmum,  tuncOsnabur*   ., 

rentur  toti  mundo de  murof  ubi  antiquitus pro  insul-  gensem,    Mimlensem  et   Verdensem,   hodie  etiara 

tibus  barbarorum  eran  ,  etmaxime  per  cae-  Ratisbonensera  episcopum,  aliosque  viroa  illustres, 

sarem  Ottonem,  qui  fuitnatus  dux  Brunsvicensis,  egit  cum  iis.  ad  quos  ista  spectabant,  ut  liceretpro 

et  duce  Henrico  ibidem,  pro  quorura  insultibus  aliae  majore  Divorum  istorum  lmnore,  eorum   sacras  re- 

reliquisetuncibidem  absconditaafuerant ;  sed  quaudo  liquias    Monaohium    asportare.    Voto   potitus    est 

placuit  divin»  bOnitati,  sunt  publicatae.  Hujusmodi  eorumdemillorum  consensu.  penes  quoserat  id  per- 

[uiaa  Cosmae  <jt  Damiani  maximo  miraculo  pu-  mittendi  facultas.  Ergo  vigesima  quarta  Octobris, 

blicabantur   archiepiscopo   Hnrchardo.    Nam   cum  an  mdcxlix,  quibus  res  erat  commissa,  acceasere  ad 

semel   m  festo    Paschas   ascendere  voluit    chorura  locum  extra  chorum  summae  aedis   Bremensis,  una 

ad  Austrum,  tunc  raurus  crepuit  medius,   etsonitum  cum    quodam   Sac.   Caes.   majestatis  commissario, 

maximuin  fecit,  et  inde processit  odor  suavissimus,  aliisque  testibus.  In  eo  loco  erat    armariuro   tribus 

quod    nemo    unquam    odoravit.    Statim,    cum  sibi  seris   firmatum,  quod   Sanctorum   ossa  continebat. 

lioc  signura  apparuit,  locutqs  est  cum  capitulo,  et  Eo  clavibus  0  tisuetis  aperto,  inventafuit  arca  Go- 

concordavil  cum  eis,  [uod  a  futuro  festo  Pentecos-  thici  opens,  pondo  circiter  quadraginta,  ex  argen- 

tes  ulterius  pei  annum,  anno  Domini  uc  gxxxv,  de  teia  la  ninis,  auro  el  Sa  ictorum diversis  imaginil 

loco   veliet    1  seu  transJ  sliquias  crystallinisque   bullis   scite    ad    antiquum    morem 

SS.  Cosmaj  et  Damiani,  qui  etiam  sibi    per   %  su  1  exornata.  Hanc  aliis  sens  clausam  ad  bibliothecam 

apparueruntj  el    hoc  fecit   in  regnis  et  provinciis  ecclesiae  contiguam  deportarunt  viri  eam    ad   rem 

circumquaque  publicari.  Et  fecit  omnes suffraganeos  delecti,  indeque  in  domum  urbanam 
invitari  ad  istam  solemnitatem,  duces,  comites,  ba-        H7  Ulic  aperta,  deprehensa    fuil  in  sui    medio 

rones   milites   et  mihtares  in  propinquis  terminis  assere  quodam  esse  in  duas  thecas  divisa ;  et  a  parte  recognitto 

etregnis,  etorones  virgines.tam  intus  quam  extra,  d<  xtra  claudere  saccum  ex  pretiosa  materia  pulyi-  hu  > 'i"'«<™ 

c  cum  quibus  tum  con  ilium  maximum  babuit,  ette-  nari    impositum,    in    quo    c  atmebantur  tredecim  J^SJ  ' 

nuitmaximara  curiam  quasi  regalera  ante  curiam  ossa,   pleraque  magna    et    .nte,ra.    «-.....    hmella  p 

M.am   in   curia  domus   Dei   cum  nobili  apparatu,  plumbea,   nomine  Cosiw    inscnpta :   simditer  ex 
etibifuittriduo  tripudium.  l  in  altero  loculo,  eodem  modo  .nvoluta 

114  Et  feria  secunda  Pentecostes,  dum  ipse  ele-  oct  decim  ossa,  cum  plumbea  lamella,  sign  «...  no- 

vavit  vel  transtulit  reUquias  SS   I  et  Damiani  rnine  Damiani.  [n  i]  ntahoa  repraisentan; 

cura    episcopis   suffraganeis  el  multis,  tur  ex  argento  deaurato  iroagmes  utnusque  Sancti, 


Missa  6uita,ante  prandium  fecit  duodecim  ante     mter  ahas  pracipum.    intus 
aulamsuaminhonoreDeietsolemnital             rum     illorum  effigies  . 
cleoptimis  suis    ministerialibus  ec  are.  Et     in 1 psanotheca  fascia 


[ntua  depictaa   cjuoque    sunt 
ues  B2grorum 
e  1  ubro  panno,  in  qua 


Na[11     as8Uta  septuaginta   tria  anathemata   argentea,  vo- 


G40)    deportari. 
j  |S  |:|um   ,,t    a  cepil    Maximilianus,    antequam 


Ueiropolt  iio.  9  cap.    17,  el  ■  uodecim    iltos,   q 

«mH1 rea^^inhonoremsa """  l         .     .      mii|ii,;i.  venerationi     exponerentur. 

martyrum  ChmtL Manseruntdictxt-etqu                 <  sac  •          j       latissimfl  a  8aopi,  hominibus,  et   pu- 

Bremensi,  quamdiu  religio  catholica  tbidem  prm U.  eaa  quam 


ad  '  i- 

lldi   u 


acctore 

1.9- 


B 


Deinde  ju- 
bente  BUctore, 
una  cum  capi- 
titms, 


lolcmxipompa 
transferunlur 
ad  ecc  eftom 
Capuctnorum, 


adductum,  adcononesiaimaui  »uv.v.«...  ........unira 

elebritalero,  ut,  quibus  estcommune  cum  D.  Sebas» 
subtrahi   communi    hdel.um     ^.  ^  •   ;'„   etrare  salutem,  peculiareforet.sarri 

pnnceps  nolut  d,u  tum  corporum.     t.ano  ■* r!eSe„t,ahonorari.  Antehujus  fere,,. 

tT'  t,m    m  non  multo  post   ipsius   adventnm     J^Sffltur^SanctorBBi.lattd.s  .ympuoni» 
Statueratqu.demno  ssere   CAnsx,    cur     lul"  ."       A|ia  deinoeps  ex  aulico  sacello  Divorum 

MhibTt«rd      eriumcredevet   esse    differcndum     ~t 'i' bus  cranttergcmina  SS.   Innocenliura 
suum  .stud  °»«"         Wi      uo  sanctius   faceret     hpsan    e     I  ^    honMci     D 

^^XTc^e     u:primumq  elegit  D.  Michae  s  ^^fuC  comitali.  Tum  specfcbatur  D. 

8         leli  ten,ph.m,    Monachii  a  seren.ss.mo   suo  Petr.s  ,  is  e)tigies  ar{,enlea  c„„, 

;SSuSo  Bavari*   duce     «£  jgj  Bff;  ,,™,e  auam  ibat  De.par*  Virginis  Ca- 

Cnine„t,..f«nd».nenti.ex.t™ctu«rton2™,  nomcon',m  collegiura. 
SCUMM  i"   qno  Sanctorum  o       ,d<*0^;         12,   Hoc  ordine  poetqnnm  ventum  est   ad    PP. 

Jeta  a=:;L,DeoauSrice,s»gge:eret  Dein  e  r-^-^,   , ,    Divor exprime.  -- 

Livi.  a  Vito  Adamo,  Kris.ngens.  ep.scopo,  velletac  r  e  pendpbant  anUqu»  ple. 

{    mUteretistas  SS.  Co.mte  et  Damian,  J»,  Jj*W 

Ltacci.ratamrerum.quasjamrecensuexam.na  i  b        avitK  religionie  hom.n.hns  oblata 

C  em  prieviamque  deliberationem  sacr,  Fr.s  ngen-  ^    «"'*  theeam   Btip.baot  .«   ephebi  no-  * 

STeentfu..  puhhco    cultui  exh.ber,  :  quod   .psnm  Dhorom    £  ^^   accenso 

^copusdatosuperhacrex.Maj.d.plomate   con-  JJ*^*^     re,inllias    venerabantur.    Tum 

ren,...m,.s    Elector    m.er.m    m   pnnc.pum    .pnd 
D     Michaelem  oratorio  Societat.s  Jesu    praitok- 
hatur.  Ordinem  claudebat  innumera  popuh    multi- 
tudo.  intra  urbi.  n.omia  ,  ex  utroque  v»  later. 
miles  stahnnt  in  armis,  nt  qui  antece.serant  soda- 
ium  ord.nes.  per  quo.  ad  D.  Michaehs   archangel. 
temphponas.  arcubustriu.nphal.ura  spec.raen  refe- 
3nf.orn.tas,  porapa  f,.it progre.sa  H.c a  patr.bus 
Societatis  Je.u,  collegisqua  Mtam,  b.n.s  acbm.s, 
c  ra  ardentibu.  ccreis  excepta,  et  ad  ta*»""- 
•dh  fnit  deducta.  Sexe  patribus  ejusdem  coheg  >- 
dera  SS.  Co.ra*et  Dam.ani  lip.anothecara  m    ume- 
r0s  elataro,  ad  principis  altans  med.ura,   hln(   ei 
ueSS.BennonisetSebastiani    locat.s    rjqun, 
detulerunt.    Dispo.ita    fuenmt    ctera    B « 

ZZSZ  Ua  Dei  in  primi.  ac  seren„mi  E.ec-     corpora    in  J^J^^  «  ^bT»- 
torisMaxim.hani  voluntatefacturo,  utposttot  tero-     quo.  var.a   e.nblemata,    gn 

porura  even.oruraque  ambages,  capita  SS.  Co.mie     »™a™n*-       cantatie  Ve.pera  solemnes  q«am   ee-  F 

et  Damiani  allati.  Brema  OSBibus  j.mcta,  ad  Soce  ■         Mt.  Inne  can lane  m    f,.e.  ^   ^ 

«ati.  Jesu  Monacense  terap.ura    ceiebriter   trans-     ££™£g  S?B-«    F-   ^  ^ 

fT0Eamad  rem  uon  sine  in.igni  apparatu  om-    pietate  etgaudio  '*^tfZJT& 
riumque  ordinum  accursB,  Qeoad  laudem  Divorum     non  deiuerunt,    qn.  me    e ,   .       .  .0 

LPi supp tio  Ibit  decreta,  c„j„s  initium  de-     bonores  erecta    suar...,m o  aliect u  a        ^  ^ 

dit  aereni..ima  Eiec.rix  M.ri.  Ai.ua,  qua  propri-     qu.nu  Sanctor , tona  ■  i 

die  festi  SS.Csnue  e.  Damiani,  eorumdem  corpora     te  n  tems  reycrentm  IV,  , 

, tam..**» i„„,  UR.  PP.   Canuei-     Ambrosianus,  tergemtno  homha.doium        ■> 

militibusinfor platata.  tum  dende  cn ■  »P 

ti  applaumiatfestomnearummachnawm^» 
bo    ,„•,•  urbis     munimenta    celehnor.   0 »*      ^ 
eadem  atigelorum  principis  »de  usqua  ej_ 

vesper.mdictasnnctoramicorpora.lnt     P^ 
cubias  egere  inte.-dio  pf*tonam   Elec  o  ■ 
Noctu   collega.     Socie.atis  Je.u    contnent  ^ 
precatione  egere  sacraa    vigilias.  eamdera 

ipsodte  instauratu.  f„it  totius  c.vitatis i  m 


erf  lt  anno  1606  M  ^«^«.  *-  »f  *5f 
jLnn    capUum  snnut  et    Bremenstum    *H£W 

aiI1n|ll^/«^-^r,etqua9ic(Blitus    Deo   subm.ssi 
munerisgratiam.  non  parum  ex  eo  access,  .    quod 
bina  capiU,  alterum  6:  Cosmae,  alterum  S.  Damian,, 
nua>  diu  antehac    in  Maximiliani   sacello    religiose 
culta  fuerant.  tandem  ad  Sancta  eorumdem  c.rpora 
reverterentur.    Utrumque  caput  S.  Henr.cus.    cum 
anno  Mxivimperator  inauguraretur,  aBened.ctoRo- 
mano  Pont.6ce  dono    accepta,   Bambergam,   impe- 
ratoristuncsedem.intuleraf.  qua  postremo    Gm- 
lielmus  V  Maximiliani  parens,  a  Joanne  Godetndo 
Bambergensi    prjpsule,     praestantiss.mum     raunus 
dono  accepit.  lta  Dei  in  primis  ac  seren.ss.m.  Elec- 


exaula,  Bubnoctem  ad  feemplum  KR.  PP.  Capuci- 
noruro.floribueac  frondibu  eleg  mterorn  itum  ,  inter 
,mi,i  moeniael  vaJla,  cum  BeretJiseimiaduobus  filnset 
potiore  parte  auli^s  nobilitatis,  est  comitata.  Ad- 
vigilarunt  ea  nocte  Beatis  sospitalibus  ejus  familise 
religiosi.  Sequenti  antem  die  }><»st  meridiem  clerus 
in  iEde  D.  Virginis  principe,  sodalitia  vero  praeci- 
pua,  miliiesqne  sub  signis  in  foro  convenerunt. 
Unde  sodales  digressi  longa  serie  secuudi.m  sere- 
nissimi  Biectoris  regiam  per  Schwabingensem  por- 

tam     n^  PP      r.anncinnnim  »>flpm     nrncessere.     Aff- 


iim 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 

k   tniano  gratularetur,  quod  tandem    post    tot   secu-     scepit.   Ambo    raox  sanati,  admirati 

lorum    divortium,   sacra  ipsorum  capita    ad   alias     tam  repentina   salus  advenisset   ;  demum  qui   salu 

corporis  partes    rediissent.    A    meridie    vespertini     tis    ipsis   autores    fuissent,   edocti.   gratias    egere 

psalmi  quanta  potuere  arte  et  pietate  fuere  decan-     utrique,  curaruntque   votis   fieri    satis.    Consecuta 

tati.  Post  eJusce   generis    per    Divnrum      intercessionem 

123   Visi   sunt  Sancti    cultum   honoresque   sibi     multa  beneficia    liquido  ostenderunt, 

ibidem    exhibitos    probare,  et  Deus  ipse    gratara    habere     briter    eorum     auxilium    implnretur. 

Y  religionem.  Cum  enim  pestilitas  jam    glisceret    in- 

tra   moenia,    mox  ubi  culti  fuere,  pro    eo  ac    de- 

cebat,  sancti  Medici,  desiit    ultra   vulgari,  taraetsi 

in   c«tera   Boica,  per  regiones   praesertira  Trans- 

•  _    __    __  *    __  n  ±        **rm*f\f9*\r*  AHAnn  \      Y.  Ili       il,-\lll  HIMlA 


421 

ambo,    unde 


quam  salu- 
briter  eorum  auxilium  implnretur.  Ne  egrediar 
limites  propositse  brevitatis,  sufficiet  de  multis 
haec  pauca  retulisse.  Hactenus  /tldxreitlerus,  ad  cw 
jus  retationem  nonnulla  veniunt  observanda. 


AIT.TORK 

J.  s. 


Sonctorum 
patroclnio 


$btenta 


et  airox  4UIUC111,  _•_  1«»^'.  «_.u_*-_...  ,_.._..., 
irrepsisset.  Hinc  non  dubitaverunt  aequi  rerum  ar- 
bitri  quin  factum  esset  sanctorum  Medicorum 
patrocinio  ac  favore  singulari,  ut  lues  tam  subi- 
to  depulsa,  e  civitate  actutum    proscriberetur. 

124  Ut  autem   in   communi   periculo    ln.nc  ur. 
bi  universa?  favorem  exhibuere  sancti  Medici,    sic 


v  erai  prsterita,  eaquede  causa,  o^inor, 
annum  Iranslationu  non  sed  solum    dixit, 

perGuMietmum  V,  Maxi  itrem,  obtenta 

a  Joanne Godefrido  Bambergensium  antistite.    Ai    in 
documentis  MSS.  ,  qus  \fonachio   transmissa 

sunt,  ipse   Joannes    Godefridus  epUcopus  Bambergen- 
■ "   prsposito    decano  >■:  seniore    canonico  capi- 

i/ipro/mcK         nrn<i\pi\lp.      jplideHcO      Funifl'    Sl)t- 


bi  universa?  tavorem  exninuere  sancu   Meaici,    sic  si_  cum    /'•  vpomo,    aernno  ei 

uni  privatim  di^s  ipsa  translationis  candida  fuit  et  tuh  Bumbergensis;    accedenle 

^  salutaris.  Erat  puer,  qui  ante  annns  aliquot  e  rhe-  scopn   suffraganeo,    testalur,    duo  capita    sanctorum 

da    qua    vehebatur,     praeceps  effusus,   in    costis  martyrum  Cosmae  et  Damiani,  quae  per  sexcentoa 

crande  vitium   contraxerat  :   distortis  enim  ex  eo  annos ,  inquinnt,    in   mem^rata    imperiali     antiqua 

„„„.,  «A-foTinm  mnrpllis.  non  deforme  tantum.    sed  ecclesia     Bambereensi      debita     cnm     veneratione 


*»«f/i 


lcio. 


periali  antiqua 
rnm  veneratione 
Bnvtirix    duci    con- 


crande  vitium  contraxerat  :  aisiorus  enirn  ex  eo  auuua,  itm/ucwi*,  m  uieuivuau 
casu  costarum  cancellis,  non  deforme  tantum,  sed  ecclesia  Bambergensi  debita 
miserura  etiam  corpus  evaaerat.  Prominebata  ter  asservata  fuere,  Guilielmo  V  jaavanse  autn  con- 
go  costa  una  digiti  longitudine  :  ex  adverso  pau-  cessa  fuisse  anno  millesimo  sexcentesimo  sexto, 
lo  minus  extumebat  ulcus  :  quodque  erat  durius,  et  a  Jodnne  Philippo,  qui  tunc  ecclesiam  Bam- 
malum  jam  inolitum  desierat  in  perlinaciara.  quae  bergensem  adminUtrnbat ,  Joannis  Godefridi  de- 
omnem  humanrn  manus   opem    industriamque    su-     cessore. 

peraverat      Quamobrem     parentes,     voto     conce-         128  Ifoc  teslimonium    Maximiliano   Bavarim    du- 
pto    ccelestes   Medicos   invocant  :  nec    mora,    au-     ci,  qui  documenta  de  acceptis   olim    capitibus roga-  aJoanM 
diuntur  supplices,  maliim  continuo    reraittit,    pau-     verat.   anno    1614  *dederunt    Joannes    Godefridus.  Bambergnsi 
looue  post  costas  redeunt  in  stationera    et   forraara     episcopus    Bambergensis  :  Joannes    Christopnorus  episeopo: 
nristinam  puero  prorsus  incolumi.  Hanc  fiduciam  in     Neustetter.   dictus  Sturmer.    prmpositus     Bamber- 
Sanrtos   et  cultura  etiara  tempus  auxit:  quod    ana-     gensis  :  Hector  a  Ko/aw   decanus   Bambergensis  : 
themataprope  quotidiana    demonstrant  Fridericus      Fornerus    suffraganeus      Bambergen- 

125  Plurimi  enimvero  se  horum  Sanctorum  sis  :  senior  et  totura  capitulum  ecclesi»  Bamber- 
beneficioconvalu.ssetestantur.Itaexaulee  gynaa-  geusis,  qui  documentU  "f^^'**™^ 
ceo   nobilis  virginis   tuber,    quod  exitiali    vomic*     ilta.  qum  idiomate  npta  fuerunt,    «0- 

prorsura  affine    medicorum   artem    frustra    sense-     Ms  anno  1757    mumkii   Antomus     Luidl 

eTcuratura.   Unus  turaore   pedura.    alter    ce-     tatU  nostr*  sacerdos,    ah«    o r"<^*<£ 

ph  laigia,  plures  inveteruta  hernia,  al.i    aliis  raor-     hostrobem tmentus,     e     om fMm    Latw 

bis  sunt   liberati.   Haac  aperte    rairanda.   Praaceps     reddidit.    Ex    m    nonnulta,   omisrn  itei,    ne    t><"» 
C  Sd.m    p-r    scaias ^bene  'longas  delapsus,  animam      prolixior,     kuc     transferam     K,    ~     ~ 
sibi    prope    eliserat.    E.p.rant,    simihs   in   vicinas     Fornerii,    altero  seorsum  dato    a b   „,  • 

asdes  defertur,    arraatur  soprem»  luctrn  colnmella     te« 1    erat     suffragan eus         -  - 

cerea,    quam    mos    est  apud  Cathohcos    adh.bere     J.    tj 
moribundis  ;  extremum  sacro    oleo    ung.tur,    con-     atm      iquw  / 

clamatur,  convellitur  ea  corporis  agitatione    qum    ;-•/--;      ;        '■ 
medicorum  opinione  lethalis   est.    Bscita    «nfausto     mazme  f.,«  exp>      . 

ca.u  nxor,  L  imprimis  Deo  lacit :  monita  a  pra,     gemm.s  auro  .  Jm^  ^     ^ 

sentibus.  preces  paulo  post   addit  ad  SS.    Cosmara  "^^^ eratf  ita in testimon nni E 1607  fuerantante 

et    Damianum,    et  vovet   in   eorum  honorem    se     deputatusi '  '  ''"  ,,„..  ,,,„ 

curaturam  Miesm saormcium,  unum   pn ea  ;;-     ^^  ex  ,  *ft 

reum.  Res   raira  !  v.k   ea   promiserat,   oum    raan-     rni,  reuquias.  , a   u    ^   ^    ^     ^^    ^^   ^ 
tus  salutem,  illa  maritum  incolumem  rec.pit.   cnm-     nomina,    tw  j  .  ^  a,fmJm  s   Cosmas, 

que  eo  postridie  gratiis   ex    voto    persolutis,  do-     tffl»  P«^™  ,  uJsnuu  tituIo  prmnotabatur 
mum  revertitur.  a7.rum '',        lt,   !Chedula    cum    capitibus   inventa, 

126  Eadem   Sanctorum  heneficentia    matri    cm-     Adatt    qu ''J^^  habait   r{  nim   iapilibus  reposvit 
dam  Monacensi  lmta,  ejusdem   vero   fllio,    in  cce-     quam  tn    m"  /;/   uj(.ro   testimonw  si<    expmsit 

nobio  degenti,  fuit  salutaris.  Hic  crebra  et  co-  Eadm^T.  .  Cm  capita  sanctorum  martyrum 
piosa  sangninis  per  nares.  una  cum  purulenta  ma-  anno  >  ^.  |ni  fl  d()|lo  qu0dam,  in  quo  mult»  a 
teria,  profmunne,  ad  ultimara  prope  vitsa  lineam  U»m»  w  SanctoriinI  reliqui»  occultabantur, 
perdurtns,  matrera   per  internuntium    ultimuro  va-     muito  ^V  ente>  eruerentur,  vidi  egn  pul- 

lere  jusserat.  Tlla  tam  tristi  perculsa  nunt.o,  ad  SS.  m^"'  , '  rutlrum  Caput  affixum  erat,  insertam 
CosmaBet  Damiani  aram  Sacrificium,  cereamque  viiio,  ™  .  Um  vetustissimo  charactere  in 
iconem  spondet  :    pro   illa  ipsa  matre    paulo    post     quoque  m  ,  g  Cap|lt  gancti    martyris 

ardenti  febre  correpta,  jamque  sui  non  compo-  hunc  se  od  una  cum  capite  sancti  martyris  Da- 
te,  etcum  morte  luctanti,    maritus  paria   vota  su-     1  Cosm»,  qu  miani 


DESS.COSMA.PAMIANO.ANTHIMOETC. 


MM. 


M  l  I 

I    s. 

bronensis.  etc.  ni»«tlmRamb 

,.,0  vxa\nobns  vetustm  rehquiarum  i 

.1  s    // 


;::;: 

.";;  :;; 


::;:::;■;.:.,.,;.,. 

;,;„:;; 

rum.   i 

H        tsanctiCosnHBcapnt,! 


•  buciu  -— .  —8  «wnfoMii 

militi»,  et  collegio  Societatis  Jesu,  cujus  perhiben-  '""'''"%«. 

tur peculiares  tutelares  et  patroni.  Quapropter  ££ 

,,,.,.,  i;.,  "di  licet  utriusque  capul 

r(    p0tiores    partes    corporum,  in    pe<  uliari  desi- 

,,,„,,    descriptas,   vigesima    sexl  i    Sepl bris 

:  Md<  xlix  cum  licentia  et  appn  admo- 

di    Frisingensis    episcqpi,   solenniter 

ad  dictum   S.    Michaeiia   templum    fecimus  trans- 

i/,.,^  ei  publicflB  fideliuni  devotioni  exponi,    earum 

cura>  procuratione,  e1    custodia  prsefati  collegii  re- 

i  uisque   successoribus  acceptanti,  et 


amme  venerabiUum  rei  per  nil|,ls  traditas  consentienti, 

indutn  verum    pi      tyj  /  *       nua0que  depositi  titulo  deraandata,  nobis.toe. 

exhibelw  effig  es  statuae  S.  I  osm»,  •  reQlbus  ac  successoribus  nostris  proprietatem  earum, 

.,:  i '.  ,..■!_.   .v.nilt.   sailCLl  , i-  ;;    ,.i..    • !• 


B  Z7,4s"copusB  mm.  prxpositu*,  decanu  ,  wflte-  sritiproutinlitterisreversalibusanno  R 

,  Mi  ,,,,  nominfll».  rt  V««Ate  Qra   ■•*"''  (XUX<  XX1  Octobris  datis,  prolixius   exprimitur. 

'    multorum   documentorum    /<  <     u  ^  ^  0mnium  fidem  |  manu 

/:...„'..  „k.imv«  wmutti6w  wMicw  mciiii   xvi,  ^^.^,.^  e,   QiGCtorali   noatro  unitas, 

in  hUtorm  noli  sunl.  dari  cuvavimus.  Monachii  xxvin  mensis  Septembris 


Haxi- 
mtti  ""  ' '  '  - 

tons 


,  yui   A!n  q  n  de  translatis  ad  eccle- 

siam  Societatis  Jesu sacris  ossibus:  cukus 
ibidem  el  miracula. 


^v  translatione    dicl  rum  capilum  el    una  reliquia- 
„,„(  quas  Maximilianus  Elector    Brema    acceperaU 


miloudcxlul.  Subscnptumerat  Miximilianus,fltf/gcfo 

monogi  mmale  variis  calami  ductibus  involuto.  Lt  m- 

.  gie  onymus  Storf  J.  U.  L. 

\i$ Servaninr  eliamnum  hx  litterx,propria  Maxi- 

miliani  manu  subscriptx,  et  electorali  ejussigillo  ■»-  ^««y 

,,„,.    in  coiUglo    Societatis  Monacensi.    Recte  tamen 

observavit,  qui  eas   nob  micavit,   P.    Antomus 

i„    Hs  laudari    mense    septembri    reversales 

men  n  datas;    has    vero    non  ra  Octohris, 


:..:::: ;::::;,.  ;:;;,;      -™,?-~„r.„r'»^ 

,  ,v,  Seulembm  in  veroigitio  SS.Cos-     Joanne  S  «»  Monacensu  tura  W 

,.„;/,,,;,„' ,,r,    r««,u,-M     ctore.    r,  ri UC  — •   • 'f^' 


XXVIII    0't>U"i~  Stil  tJJlUllfUt     (<><••       ■ . 

ru 1649    dae«,  9«fl VU   :  MaximilUnua     d I»  ^««r   «  i ^«JS^J 

lei  Kratia  comes  Palatinus  Rheni,    utriusque   Ba-     ,^r,  fuennt,  obstgnatxque  et  expedi ». Qtaq  «• 
variaa  dux  S   R.  i.  archidapifer  et  elector,  omni-     cnm  «u««rw  ''""•'•  V""  '•' '  '"«  ' 

m;  litteras  lecturia  vel   legi  audituris     „„„ •, lAimfi  <"' »       /e 

a\utem   Cumapr vis  Christianaareligionistem-     muscnlum  e em,  qut    negltgentw   ™'P^iS 

,m    receptum,   sanctorumque  Patrura    conse.n-     irrepm    potest,    principum    diplomata,    uui 
0     .  „  sacrorum  conciliorum   decretis  sancitum     Uti  natim  improbandas 

^perimus,  el  indubitate  credamus,   Sanctos         134  Nunceliam  nonnuUas  dubo  obsem txones 
IM,  (;,,  iantes,qui  pro  horainibus  ora-     reliquiarum,  brevxlei  num.  HUei  n/   an  ^  v;i,- 

uessuaa  D Berunt,    b ira  atque   utile  esse     descripta,  inquaetiam n  servantui   •>-■  ^ 

uppliciter   invocare,   atque  ad  eorum  opem  auxi-     Damiani  reliquiz,  w m  capi tibus,  q <  ^_ 

iumqu    (M.nri:-.T.-  :  .ih.hi-i  ,|mm.,i.,.    ,,ris    ips.Tum     ,cliquU   fuerunl    adjuncla.    De    illa     J         N(jtiliii 
reliquiis  venerationem atqu  em  :  eadecausa,     ter,  vir  eruddus,    jam  aliquoties  laudatus,  ^G 

anctia  Martyribus  Po  ►amiano,   eorum-  e?1  miscis  ila  sc  i6il  :Arca3  forma  ea         ^ 

[Ue   sacris  exuviis,  quas  rite   approbatas,  et   ma-     est,  qualis  describitur  ad    Adlzreittero.     '^^^ 
i  sumptibus  aliande  ex   raetrupolitana  Bremensi     est  e  ligno     ui  luctis  e xtenus      ^^  ^ 

uomparatas,  el   anno   infrascripto   Mona-     argenteis  iisque  inauratis  laminis  contec  o.  ^  ^^ 
ir.u.u    translatas,    penes    nos    habemus,   debitam     perior  in  moduin  declivis  tecti,  cum  turn        eg-op- 
erentiam;   n  bis  ve  imaa   uostraa     Gothiciex  inaurato  argento  utrimque  am     ^f  ni;i. 

ijugi,   iilus   nostris,   totique  nostraa  domui,  di-     mata  est.    Supra,   in    medio  et  mtra  si*        gtam 
Libus  quoque  uostris    atque   subditis,  dictorum     joris  et  minoris   formea    bullae  v itri  ^ 

uctorum    patrocinium,    favorem    et    praesidium  mbfl avi  au  ^nt8Cto 

conciliaremu    :  e  rumdem  reliquias  loco,  qui  nobis     tralucente,  admodum  incondito  et  ex  a  .   s'ostiolis, 
isest   bonestissimus,  el    Bdelium  devotioni   ac-     seu  parte superiore  arcas,  uti  ef  in     ^      Virginia 
latissimus,  voluimus    ad   publicara  venera-     de  quibus  mox,  duodecim   imagines    e      ^  ^^ 
tionem  exponenda    curare  len,  ut  semper  in     Mariaa,  sa       ntj  aupef* 

Lra  ac  hasredum   nostrorum    potestate  sit,   eas,     tyrum  opere  anaglyptico  ex  inaurati ^a  6ostl0iB sunt 
quandocumque  Hbuerit,  iterum  repetere  et  alio  re-     ficie  effictaa  sunt.  In  parte  infenore  .^^  ^uj. 

ponore.  ex  eadem  materia,  el  cum  iisdem  orna       ^  ^^ 

132  Quamobrem  templura  S.  Michaelis  archan-     bus  reliqua  arca,  Lnhorum  ostiolorum  P         ^ 


.,  rtiiqtti 


ftnui"""" 

iucrlptlo 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMHRIS.  423 

piore   praater  aliaa  quatuor,  imagines  sunt  utriusque  incisi  leguntur  litteria    valde    informibus.    Parietes    p 

Sancti,  quas  Adlzreitterus  praecipuas  vocat :  interea  interiores  serieo  subflavo  vestiti  aunt,   Dixi   supra, 

;|  niinl    differunt   a  reliquis.  Ln  parte   eorum  ossapatere  omnium  oculis,  quoniam    remotis  jam 

depicta  duo  miracula,   (nimirum   ex    /lctis  ostioh-   quso  tamen  sollicite  asservantur,    et  quam- 

sumpta,  ut  addit.    Pictura    penicilli  est  valde   sira-  primum  cardinibua  suis  inaeri  possunt)  sub- 

niici-  et  antiqui.    Atque  haec  externa  arcae   facies  stitutum  est.  per  quod  sa  [uiassuba  pectum 

;::  esl   ex  utraque  parte,  anteriori  el  posteriori,  cadunt,  Capita  incumbunt pulvillis :  gestant  coronas 

L3*SIntus8acraossa»  in  fundo  velad  arcae  parietes  ex  puro  auro   cum    msertis   un  mibus   ei  pretiosis 

rerreo  filo  affixa,  nuda  e1  sine    ullo  tegmine  e  tela  lapillis.  Vestita  sun  id  cranium,  neseio  qua 

ndone,  omnium  oculis  patent   ln  medio  asser-  tela,  eadem  vero.qua  pulvilti,  colore  violaceo  Telae 

cuiug  ,.-,!.,  .,111  uniu  rius  sancti  nuic,  I  im  incapitibua  quam  in  pulvillis,  multi  m 

Mart yris  ossibus  ac  capite  dividit.  Ex  parte  dextera 


• i 

i.  - 


sunt  S.   Cosmae  oa  a  tredecim,  el  ex  parte  sinistra 
octodecim  ossa  S    Damiani,  pleraque  majora  e1  in 
,,._,.,...  Adsunt  adhuc  ambas  l amellae  plumbea?,    in 
quarum  una  Cosmas,  in   altera  Damianus,  scalpro 


nes,  minoris  tamen  molis  el  formae,  assuti 
//  ,■<•   de  arca,  cujns  i  iia m    deHneulioiiem 
laudatus    Pater.    1  ignram    p/ita,   si  itii    ■ 

pro  /'  )tuil  chalcographui  nosler,  ocui  i  cio. 


136  Collocafa   esl   dicla    arca  in    m  dio    tempi     in 
aliart  usdcm    altari   Sanetu    dicato,   ad  quod  e  s 
ossafueruni  unno  L630  tra 

altnreante  eneam  Christi  Domini   crucifixi  imagmem 

ipsos  gradus,  quibus  a  '    •    "        ,nmm 

altare   ascenditur.    Transfertur   quotanms  arca    cum 

•   m  reliquiU  in  annua  s«j 
Monachii    instituilur    die    Domitiica    intn 

um  &  inclorum  <>l>  parlam    anno  1620    wc 
Pragi  Palatino 

rebellibus  Bohemis,    Feslivi 
Damiani  ibidem  celebratur  solemnitei    ritu  dupi 

,,w:,   cum  Pesperis  solemnibus    in 
Officioqm  wlemm  ei  conaone  in  ipso  festi\ 
ffm  63  litterh  laudati  Luidelii,  qui   eum    Monachtx 
in  collegio  nostrodegat,  exactas   de   stngulu    submtnu 
strare  notilias  poluit.  „  ,, 

137  Addit  ille  de  aliis  duabu*  SS.  Cosmaa  ei  Da- 


mianipa. 
Monacensidufeossium  pa 

rum    martyrum    l 

Qaa  annoMoxciex  N  i    o 

riomonialium  i 
nachium  delataa  sunt.  Litte. 

b  fundatore  nasten.  atque  al 

boi  do *eptas,el  in  d 

im  reliquias,  tamquam  pi 

,  duciOuilielmoexeopotiasi n,  nealiq 

inus   ac   potestatem   hsretic  ru  n   di  iren 
Monasterium  boc  reipsa  anno  mdxcvi  a  Norim 
nsibus  inprofanoa  usus  conversum  e  t. 
,;;s  [tidem  es1  Monachii  templum  S    Sebastiani, 
quodvulgoduralemFerdinandeamwpellamvocant,  aUxjn  , 

quippeaduce  Ferdinando  exstructura  :  dequo  Aon    naill 


AICTORE 
J.  9. 


Reliqu"  ad 
altare  San- 
etli  licatum 
translatx 


\ 


m  SS.  COSMA,  DAMIANO.  ANTHIMO  ETC.  MM. 

4  .„  07    int«>r  alias  reli-  (scilicet  in  ecclesia  cotlegiata  Beattssim*  Vir9ims)  i9  ^ 

reitterus  part.  12  Llb.  M  nu..i.37   In te r  . I  a  ^  Bennone,eapopu,ipietale  et  successu,  utcredatur 
,jlliils.quil.ustemplum.Stu<laU"U...           l.       *  n|3xime  pact0    placatum    Numeu  manifestara 

Oanabragensi,   Franeieeo  GM'^l^",Jty-  opem  attuli.se. 

ditatu.nest,suntet,amduo  ossa  "n,t" ""      J         Vm  Ai  aun„m   1631    h*c    siqumtw  :  Eo,  quo  le„e,„, 

rum  Cosm»  et  Dannan. .  OM*^£j£  conUgiosa  lues  serpebat,  tempore  .nstituta  solem„is  ^ 
wruimiliter  fuiue.  ex  trauslalu  Bima  -                >  rbcm  suppi1Catio  est,   qua  sacra  corpora  SS. 

„J|/,mi*.«»'*/««-»»«'w  ,    Ltune  Coanua  et  Damiani.    cranium  item  D.   Sebastiani 

Vrancitd  Guilitlmi  fFartemhergu,  pairuem      ■  (FbersDel.ga  allatum)et  sacra  S.  Bennonis  lipsana, 

ZahrugentU,  «**-*  **?Z£T2Z  SlgPetri  ad  div*  Virginis  delata  «J  tota 

,„„„,   fotuto******  •>•  «•  «-T  '      ,all.  propemodum  urbe  con.ilante.  Non  tamen  satis  fuit 

rtliquias  mpenndas.  Ftturat  /«  '**■,-  ivlbus  semel  hio  supplicasse,  sed  singulis  praHerea 
iatittimm  anlutis,  «  sutnma  PoaUfict  imoce       - ■        ,  ,       dibus  divino  Off,cio  interfuere  .  quod  prima 

„  impelraveral  p«r  Uttera,  Ponlifcm,  ••'    "     '      _  quidemheb,lomadei..templonostrodesa„ctismed.cis 

rtlin »««   h  tt bu,  h*rtlt ««»■"*£  qCosma  el  Daraiano  ;  secunda  in   eodem  de  sancto 

«rui»  tmpelrar»  po»«e«,  od  /">''"     »""'•"  marlvre  Eberspergensi,  ex  cujus  venerab.li  cranio 

,.n  ,  »i   «•  ,,/   , esoriout,  , /«  "«'^     S  dijpufi  nostri.sed  et  a.ii  pie  libarunt. 

,.,,„„,,,.  .  „„,  ri  ,11,  m.  .ff«ol«,  «■  <•<<«  /"  ' *  £  de|nuln  hebdoinade  in  B.  Virginis  deS.  Ben- 
""'  "'"  tccUsias  """^'""'-  ''""■'"'  "","'"/',,,,  „one,  ..olemni  ritu  decantatum  fuit.  Qua?  quidem 
rum  transmisit   Luulelius  :  sed   tas    irevt  ./  pietatis  officia,  tametsi  initiumsumpserintannoprx- 

prxtemitto.  Damiani  «tf-     cedenle  sub   Autumnum.    producta  tamen  sunt  in 

,39   //,    oenefia  i, f-J»™  ,,,„,.„  ,,,     ,„„,,  annlira  „i  Februariun,  us,,ue  meneem   acvel 

</'<«  !■">'  '"■"" "'  ■"""  """,.,  ,„,.„',,  ,„  ,/,.„„.     eadeosusa  non  videbantur  omittenda,  q Inecde 

,„,,„„  Monacensium  m  Sanctas,  el  horum      m ^^  ^.  ^ 

'"     L«  '""■/","""•  '"  W« '»    """:  w  ;2  SStoff  V>»  '"—  civ,tas  mamfesta!n  saa-  ■ 

H  «*   «— J  J7  *TS  VuTuTvuils  M  Patronorum  opem  experla  fuer.t 

delius.  Cum  antem    Litleia    itl*    «««"«.         /  \nnectere  iuvat.  nuae  sancti  martyres  Cos-  7«.r6r«.rf«* 

, <«r.  ««.( /"'  ""/'""'  ' ""("  •  " '  ,„.;•,        Tara  s   "liquo  Li  dsoursn,  tam  in  cor- 

"■" " '"- ;-;" """"";;"";:;,„      pura ,„ 1,  \ -„ iang«orib». ^n» *» 

toris,  sed , I »■"  Mectn  scnpta.      "'     "         ^         qAffli  ebatur  d.ra  phrenesi  pcr  tr.duum  pr*. 

""'"'""""  irunslationem  sm  ad  annum   \VW,     ce  u  i.a     ,,  '         ,,,oKciebat  indefessa 

Z£££S  J.T1  i  DimSni  lipsana:  ^SSKSS 

,c  e  summo  altari  solemni  cum  pompa   translata  et,  mox      „  ££££%  llll||ial,a       destituU, 

,;,,,„  ,„.„,„,,„„  reCsns  sreotum  ad  majorem  ^Sa^mdtZ^ren?,  nisi  a.bvisMedicis 

pnpnli   atq aorifloantium    commodltatem.    l^ns  de  ^^^^Sasssnt.  Votoenimvix 

Variis  , 'bis  laborantibus,  oonfsrr,    magna  benefl-  ^«^221»  melius  habe- 

eia    testanturqnotidisna  anathemata,  quorum  facle  nunoupato,  p.*teromn.um  o p  n.o, 

-,e„ta  hoo  i ariis    ex  oausis  ob.ata  speo-     -^S^^fSJ*^  ~ 

^IWPnBter  <,,.,n,s  sensere  luoulentam  Divornn.     illorum  fuisaent,  soiret  quin  prodigium  agnoscew 

■ fcrxrsirrr^ 

Sanctorun,   reliquias  sacris  operanti.et  ibidem  pie     medicorum ope mav 8f«^'c^^D^;ili. 

unicandi   votum  concep.t.   oam   febris  conti-     voto  **f^™*™^ 

nuo   remittere,   valetudo  sensim    redire,   et  totus     tdirom  dictu  I  Vovit ^™*V^^^B|  qai, 

deniqueadolescens.conyalescere,  ut  l*tus  brevi  vo-     mis  medeUur  **™^^^  aliqua  in  F 

tum  suum  expleret.  Alter  periculosa  phrenesi  ^epe     cum  a  se  obtmere  non  posset  a    de  »0^       e>1|agc 

correptus,  quodie  certo  voto  D.vos  hos  ad  ferendam     confessioneexponeret,  omma  wutam,         ^^ 

opeiiisolliciUvit,eodempr8eteri,.edicorumspem.  ple-     peccatorum  veniam  a  Deo  »mPe"V    'aljisque  bene 

namsanitatemestconseeutus.Apertequoqueeorum.     Nec  enim  eleemosyn.s,  neque  bacris,        h^^ 

dem   Sanctorum   auxilium   expertus   est  nonnemo,      actis   inorsicantem    perpetini    « cons 

qui   sine   iulciraentorum  grallarumque  adminiculo     valuit  compescere,   donec  Div  s   vp  ^^ 

moliri  gressu...   ultra   non  poterat.    Quamprimum     fac.litatem    obtinuit   diu    occultata 

autem  l.ic  suam  necessitatem  cereo  anathemate  ad     detegendi.  ,  Sauctorum 

Sanctorum  aram    est  professus.    itidemque   procu-  1U  Ad  anmim   U,b"  ;'f 'f''^  "  m_ima  serenis- -"" 

rato  Missae  sacriiicio,  eorumdem  opem  imploravit,     Cosmaa  et  Damiani  venerat.o  longe  max        ^^ 
absterso  brevi  post  vitio,  pedes  firmos  et  ad  gres-     simorum  principum  nostrorum  sustenta(ur. 

sum    idoneos  recepit,   hodieque   se    tanti  benef.cii     sima3   Electnc.s  v.duae  msigni .p »"  „1 

numquam   imraeraorem  fore  fatetur.  Ea  enim   praaeipue    divis  Med.cis  de >  ^ 

niur^L,  141    lisdem    Sanctis  debent  pedes  integros  pra3-     ipsorum  aram  rem  dmna.n  l.en,  se  p  ^  ^^ 

terea  aliqui.  par  conjugum  non  tantura  pedum,  sed     musicia  ev   ^J^^L^J^n  cum  sere- 
etiaraoculorurarestaurationera  ;  quidam  dehrussa-     dubus  recurnt.  Enitu.tUla  tunc  u  ^   Sabaudia 

nara  mentem  ;  sartor  visum  receptum  ;  puerpera  nissimam  tunc  sponsam  A(  el,iai  d-e  adtenipluni 
vitara  retentam  ;  toU  civitas  incolumitatem.  Nam  adventantem,  quarto  post  adventu  ^^  Hpsani» 
cum  circa  Autumnum  pestis  grassaretur  passim,  noatrum  adduxit,  et  horum  Divoruni  ^  solemnis- 
jamquein  ipsa  urbe  contagium  rainaretur,  singulis  in  sumraa  ara  collocatis,  rem  ^V"^,.,,^  prin- 
fer.is  quartia  usque  ad  anni  tinera  decantatum  est  simo  ritu  voluit  pro  auspicato  seremss^  ^  ^Q$ 
alternatun  solemne  Missae  sacrificium,  primum  qui-     cipum    connubio   celebran.  Quod    e  testantur. 

dem  de  S.  Sebastiano,  alterum  de  praedu-tis  marty-     secuti,  multis  cereis  argenteisque  s.gi 
ribus  SS.  Cosma  et  Daraiano,  tertiura  in aede  pnncipe     quantum  his  confidant  ac  debeant. 


145 


425 


r.niorum 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 

145  Ite  se  foemina  vitamque    suam  illis  debet  ;  eorum  altari  res  divina  illo  die  haberetur,   phona 

qua  subito  ita  omnibus  viribus  defeoit,  ut  ante  alla-  cis  suis  accinentibus.  I  >rnatui  eorumdem  ars  acces 

lam   sanctissimani  Euchanstiam,  ,,,, ,  in   via  jam  sit    lampas    argentea   el  et  curiosi   operis 

erat,  monturacrederetur.  Sed  divmo Viatico  refecta,  pretio  ducentorura   tl  .renorum,  pro   qua  iam  aliua 

sacroque   oleo  inuncta.  voium  a.l  sanctos  Medicos  superiore  anno  in  totiua   anni  uaumoleura   adiun- 

emisit,  ac  vitae  secura  penitus    convaluit.    E   disci-  xerat. 


AlCTOnE 
J  .    B. 


B 


pulis  nostris  quidara   pertinaci  catarrho  ita  urgeba- 
tur,  ut  a  medicis,  post  artem  nequidquara  tentatara, 
prb  deposito   haberetur.  Qui,    ut   primum  Divorum 
opem,  adjecto  voto,   imploravit,  e\  integro  aanita- 
tem   recuperavit,     miraeulique    fidem    picta  tabella 
testatus  est.  Sed  prodiginm  longe  clarissimura  est, 
quoddoini  ecclesiastaa  nostrocontigit.  Is  enim  altero 
die,  quo  celebranda  erat  anniversaria   sereni 
Electoris  Maximiliani  memi  ria,  concionem  funebrera 
habiturus,  in  ipsanocte  tamviolenta  coepil  dian  haea 
laborare,   ut   viribus   penitus  exhausto  de  medico 
potius,  quam  conoione,  cogitandura  esset.  Et  jam 
111  humanis    mediis  nulla  spes  erat,  eum  in  id  tem- 
poris  restitui    posse,   quo  dicendum  erat.    Ergo  ad 
Coelites  conversus,  cum  bona  Superioris  venia  votum 
divis  Cosmae  et   Dami.mo  nuncupat.  Quo  facto.  alvi 
profluvium  sisti.  et  ipse  recuperare  tara  valentesad 
concionandum   vires    coepit,    ut  in  alteram    usque 
uoram  eadem   contentione  dicere  posset,  acsi  num- 
quam  ejus  valeimlo  fuissetpericlitata.  Addit  sequeri' 
tem   annotalionem    Luidelius   :    Concionator    hic    in 
templo  nostro  erat  P.  Carolus  Piscator,  cujus  ha^c 
ipsa  funebris   concio  dein  typis  edita  est.   Eleclrix 
rrr<>.  cujus  pietas  supeHui  laudata,  ct  mox    laudanda, 
debuit    esse    Maria   Anna     Austriaca,    Maximxliani 
vidua. 

14G  Ad  annum  1653  de  Sanctis  nostris  hxc 
nt  dictse  Annuse  :  Inter  templi  nostri  Ccelites 
magno  in  pretioatque  constanti  veneratione  Coelestes 
q  edici  DD.  Gosmas  et  Damianus.  Borum  cultum 
serenissima  Electrix  vidua  exemplo  suo  ac  bono 
propagat.  Quippe  solenne  illi  est,  quoties  aut  pie- 
aut  necessitas  movet,  ad  eommdem  aram  rei 
divinrn  s-upplicem  adesse  :  cujus  exornandae  causa 
aulici  cantores  illius  jussu  plerumque  accinunt. 
Variasunt  horum  Coelitum  m  mortales  beneflcia, 
variia  cereis,  quin  etargenteis  sigiilis  ac  monumen- 
ns,  testata  ab  iis,  qui  eorum  ope  convaluerunt. 
Primumlocum  serenissimmElectricis  junions  Adel- 
!.  lidis  beneficium  et  munus  obtinet,  quas  gravem 
dentium  dolorem  argenteoprimum,  dein  aureo  dente 
redemit.  Vir  quidam  perhonestus,  dum  dentes  aci- 
cula  scalpsit,  eam  imprudens  deglutivit.  Quae  cum 
intra  fauces  haesitans,  nulla  chirurgi  arte  prpmo- 
veri  posset,  extremum  ei  vitae  periculum  attulit. 
Jamque  inungendus  ad  extremum  spiritum  erat, 
uum  sanctos  Medicos,  in  opem  vocatos,  attulisse 
medicinam  expertus  est.  Confestim  enim  acicula 
eri  deorsum  ccepit  :  quae  dein  mispiam  impe- 
nec  viscera  neo  valetudinem  viri  amplius  laesit. 


148  Ad  annum  I  (>:>:>  :  Magnum  beneficium  divis 

'  sel  Damiano  in acceptis  refert  puella  quaadam,  tanationtou» 
cui  m  secundum  oculum  acrior  distillatio  omnem 
prope  videndi  usum  aderaerat,  propinquo  insuper 
poricul  i,  ne  alter  quoque  oculus  eodem  malo  mvol- 
veretur.  pDstquam  m.-dioorum  opera  nihil  pro- 
fectum  est.  divi  ^rehiatri  uostriin  vota  vocati,  in 
tempore  adfuere.  Vixdum  enim  Deo  ad  Sanctorura 
aram  litatura erat,  '-11111  ilHco  laxari  vismali  cmpit, 
'•1  paulo  postintegra  sanitas  consecuta  est.  Duobus 
sequentibas annii  nifiil  notalumde  hisfuit. 

149  Adannum  vero  1658  legunlur  sequentia  :  Duo 
coelesies  raedici  Cosmas  et  Damianus  in  nos  esse  , 

,  ,  .  in  atiiores 

■  '  n  »n  desmunt,  peconbus  juxtaac  hominibus  suos 
propitii.  Fuit.  qui  facto  a  1  illos  voto,  non  tantura 
jumento  suo,  tabe  lueque  jam  prope  fatiscenti,  vi- 
gorem  pristinum  impetravit  :  sed  et  ipse,  semel 
iterumque  periculosius  ilecumbens,  eorum  beneficio, 
quoa  interpellavit,  aalutem  conaecutus  est.  Correp- 
tus  nimirum,  nescio  quo  arthritidis  seu  alterius  ge- 
neris  malo,  inter  artus  ac  nervos  penitus  insidente; 
postquam  in  aliis  medicisnihil  opis,  nihil  spei  su- 
perfuit,  ad  hoa  confugit,  cereum  promittens  donum, 
atque  illico  sanitatem  recuperavit.  Sed  enim  voti  sui 
deincepa  immem  ir,  cum  promissis  non  staret,  ver- 
tente  anno  rursum  in  veteres  dolores  incidit;  quorum 
acerbitatequiasensitcastigarinegligentiamvel  verius 
ingratitudinem  suam  (quippe  adeo  vehementes  erant, 
ut  aegrejarn  corpus  moliretur)  idcirco  ictus  sapere 
ccepit,  et  qu  1  potuH  conatuad  nostrara  aedemaram- 
que  Sospitatorura  suorum  adrepsit,  illisque  gratus  ac 
supplex,  dona  el  promissas  preces  persolvit :  ne- 
que  ita  diu  isthic  moratus,  sensit  sibi  jam  melius 
esse.  Domnm  deinde  reversus,  restitutam  ex  toto 
sanitatem  cum  conjuge  derairatus,  Medicos  suos 
praadicareac  venerarino  1  nuraferehuic 

est,  quod  mulieri  ex  plebe  accidit  :  qus  obrigescente 
brachioet.  maiiu,  postquam  frustra  fuereomnia  alio- 
rumconsilia,  illud  reperit  saluberrimum,  ut  adivis 
Medicis   n  raitatera  efflagitaret  :  quibus  ut 

primum  cereura  anathema  appendi  jussit,  extemplo 
convaluit,  idque  syngrapha  sua  testata  est.  F 

[50  Ad  q  1662  annotata  sunt :  Sacra 

lipsana  sanctorura  martyrura  e<  Damianiin  et  in  totam 

antiqua    \-  mit  :     nec    m.-.li  m-ii   maniim 

retrahunt     1  iti.  A.d  eorura  aram  solemnis 

supplicatio  ,:i1"  Blectore  Ferdinan- 

do)  el  eam  lem  coraitante,  cum  fructu  ducta  est,  ne 
[ntempestiva  cosli  inclementia  per  crebriores  prui- 
oas  frugibus  nocere  pergeret.  Eorumdem  diem  na- 
i;i|(.,ii      ireni  sim  rum  no  trorum  a<  copi 

sentia  reddidii  celebriorem.  Addo 


morborum 


Pia  cujusdam  benefactoris  liberalitas  tantum 

ita  est,  utex  annuo  censu  oleum  pro  alenda  ad 

aram  sanctorum  Martvrura  perpetua  lampade  com-     p **«i  I  ' *  '  <^~ 

SS  Cosmai  el  Damiam  1  tiamnum  perseverare,  etaa 

^WAtLmtmkmh^r:^,,^   Cos      eor 

mas  et  DamianuB,  uti  cultu  constanti  hucusque  a 

c  vibus  honorantur,  itapietati  beneficia  resp lent. 

Quanta  vero  in  hos  CoBlites  omniura  ordinum  pietas 
ac  fiducia  vigeat,  tum  quotidiano  ceraa  ac  aigillsi, 
tum  sarcerdotum,  quistipendio  ad  sacrificandum  in 
eorumdem  ara   conducuntur,    litantium   multitudo 

itur.  Ab  exteris  enim  Bacerdotibus  octingi 
ai  decies  Bexies  inibi  factum  est.  Fovit  horura  Cceli- 
tuin  cultura  servnissiina  Klectnv  vi.lua,  q 
8  nostris  moneretur,  Romae  leria  v  post  Domim- 
cam  111  Quadragesimai  stationem  ad  SS.  '  osmam 
et  Damianum  celebrari,  vpluit,  ut,  se  praasente,  m 
Septembris  T.   VII. 


\      rii)     quotidiana     aflm-n     d.u.a    m 

,,  ,.  qua    accepta   beneficia  loquan- 

tnr  .  t, 

151    Adannum   1679  hxc  de   Sanctisfil  meni 

Cum    Bavari»  conflnia  1  !  i'"'  con-  atMatm 

ur,  multaa  per  varias  urbis 
ecciesias  excludendo  comn  uni  m  irboreligiones  in- 
stitutae  sunt,  Nostrum  i  iitem  templum  id  sibi  pro- 
,„,„11,  hBbuit,  ut  singulis  diebUs  hora  septima 
Sacrum  musicum  in  tribus  aris,  ss  Cosmaa  el  Da- 
miani,  S.  Sfibastiani,  etS!  Francisci  Xaverii,  al- 
ab  Unoe  lVitribus  dicere-" 
54  tur 


AUCTORE 
J.  S. 


benevolos 


nE  SS    COSMA,  DAMIANO,  ANTHIMO  ETC.  MM. 

426                                                                       m  lapide  (passibus   fere  1S00)  templum,   celebre  illud 

,ar  •  constititque  sacro  isti  ritui  suus .IM.  n  f          ^^      inajgenarum  advenarumque  fre- 

A  tu/  Jc   usqUe  tempora  plena  populo  civitas  q        .^  cttle8libu9beneficiis  per  eos  impetran  vulgo 

!,      «L«t                                                   T7  •*  LiitU  insicne.  At  iniuria  temporum  ruinosum  ideio, 

uUer    qu*  pedis  atrophiam  «"»Plor*,n*n^  „.  n  exutum,    neglectumque   usque    adeo,  ut  peco- 

La^utnervisubgenucontra  — ;  U  J^  ^  ^^          e    oca  pascenUum ,    receptacu- 


ruriungBi 


ic  exhibent. 


«niiliAr     auoe  peais  airuj"»—"  — -  *  .,,  •  xos  exutum,    i«rB.w« n-~       ^    ..  '     "  r^- 

passae^utnervisubgenucontraherentu,.  UW  P  per  ea  loca  pascentram    receptacu- 

oTm  cer^um  anatheraatis  loco  ad  aram  Sb.  U*  ^   raro  sac,,leg0  abusu  praberet :  donec  ,le 

rt  Damiaui  in  templo  nostro  suspend.t    .  a  m  ^  memorav,Blw    p,a  matrona  et  qui 

curatam  sens.t,  ut,  vel  omn.no  *f*£™*L  consihis  ejus  accesserant,    sodales  aln,  ma.gn.tate 
dXmus,    libera  incedere,  et   ad  longuni  te„  1  ^  ^^   induxere  annnum>  „t 

!^I^»-^^HS!SKr!  reparatis,   qu*    lubnssent    mdis     pnrtibus     red- 

J^A^^^J^KTet  diloquecultu    ac  n.tore.  rehgmnem    loc.  redmte- 

^roZb^e^^tniumineornmdem  ara  p-j-t^  ^  ^  e8set  neri,  ^ud   dubic 

Sunm.exvotofieri.  ,      ,    _     ..,   ,,..  Numine  nccidit,  ut,  qni  consul  civitntis Lutheranus  tni»a»«,  „ 

S JSV '  ' "  173*  **f  ss  Ci«e«  erat,  nooturno  itinere  id  templom  equo  pnetervec-  ~K 

s„M,,,„„„:No»inmi„ore  (,/«.»  ^-  t      lnMtttto  omnin  luminlbus  collucent.n ra.b.  v.de. 

AV, ,/,  ,»«*»  m f»«'<.')  ^»t,0"ea()rum  rft,  miroque  veluti  cmlentium  vocum  concentu  per- 

raSS    Cosm*  et   Dnminni  rel.qua :  quorum  r  ,        4  Jg   .^.^  submile  ^.^ 

^Splw-i^^^SJ^riS     Sesim,   cum    et  soda.itio  iUi    nomen  dediss, 
rtoupernsse  nfflrmnnt.   Umvers.m  »™»  a°  einguleriter  ornnndnm    mdem  suscep.t.  ceterisq 

hornmSnnctorum    nnntbemnte  non  wlum^e  ce  ^  ^   exemp,o  suoinldemconsihum  mduot.s, 

eflecit,  ut  sumptu  sodnlitntis non  modo  B  Inbentque  E 
asquelorelocuspenitusvindicaretur;  verum  ornnta 
etiam   ac    splendore   auctus  tribusque    instructua 
altaribus    religionem  pietatemque    visentium  ma- 
gnopere  augeret.  jEdituo  quoque  tum  exstructe  8 
domus     Cumque   per    Suecicum  demde  bellum  ea 
domus  exusta,  templum  ipsum  tede  iterum  vaste- 
tura    esset.    injuriisque  omnibus  tempornm  atque 
hominun,  derelictum  ;  ex  ea  quoque  vastitete  locns, 
atque  ex  cineribus  domi.s  beneficio  sodalium  emer- 


BLm«  Mieri.  ««-»«'"""''  "'"""'  ' 

,:,,„„„    mm    Snncwr Mm***  --<«"' 

J,,n «rumden.  m  Monaccnm  beneficenUam. 


c  IX.  Ecclesia  Sanclopum  Kaufbur»  inSue- 
via,  ubi  plurima  miracula  et  benelicia 


clientibus  pra?stita. 


K 


M\  aufbura    t 
Scc    \a       .  Alaea    nta  ad  JFertachium  amnem,  qui  prope  Augus- 


dicatn, 


varlli 

,'s  vae- 
tata, 


aique  e\  tiuonuu^v -  

sit  •  ac,  nequando  in  eamdem  labem  ruinamque  ex- 
positum  opus  recidisset.  ipsa  aedes  auctontate  an- 
tistitis  Aucustani  non  modo  in  cu.am.  sed  plane  in 
jusatquein   potestatem  sodalitii   legitima  cessione 

magis,  impensiusqueexornata ^^^  —  t 
usquetempora    sic  tenuit  suam.  u    mJSno  sf3   ^iUnda- 
et  esset   adjumento    ad  publicam  pie  atem   et  n    -  ^ 

rum,  supplicationum  solemmtaUbus,  conc.  n  m 
frequentia.  concursu  hominum,  religiom  W» 
accedentium  celebrari.  Valuitque  ea  popu  i  « e  g^ 
iuprimiscontramorbospopnlares^tumve,    eU  m 

adJersus  alias  calamitates,  v.x  ut    JUS to 
COmprehendisanationes,etqumsnnt  aliad    .    u    p 

acceptabeneflcia,  .,"■■■'"'•  ^cd«'r  /"^" 
miani    memservarentur^edniMldetlltstnte^ 

Quapropter  Miracula   m     *^tf*™£ 

Iqueadt »  1670,  huc  sol ,■  I hW 

reL,preul   Lote  f^d -/-    P^ 

gx   dirtb  drei  — "  1630  con^,  etinj» 

raculofio ■  ^^"ZffZ 

consulis   Lutherani    visio    contigent,    an lequa 

stauratioecclesixfueritincl ^«^£2. 

recteexpri i^f«lfM f  ^fi  s J^   ^ 

158  Anno  mucxxvhi.  0rnatl881^^    d0ID   ev  l^* 
toKaufbur*  institutaest  sub  Utulo  Jesu,  Mavix     nes  Waller,   consul,  adhuc  Lut  ieranu^_^  angelos 
et  S.  7</mjm.  fittnioR  teroen  Mifala  /""  ecclesia  tem-     Helvetiapecuniaonustusproricis        »ergus  casuiam 
porebelli    Suecici ;  sed  ex  hacquoque  calamitate  per     in  hac  ecclesiola  canentes:  hinc 
dictos  sodales  emcrsil.   De  hisce,quz  in  MS.  brevius     byssinam  obtulit.  Lutheranus  scri- 

dicuntur,  in  Histona  Provincis  Germanim  Sup&ioru         mdcxxix.   Michael   Schweyer  ^emandarat 

Societatu  Jesu  plura  leauntur  Decade  ix  num.  429.      niarius,   cui   houorabilis    consl  ia       t  grandineni. 
IJxcprouta  Luidelio'sunt  exscripta,    liuc  transfero :      turrim  tegere,  imprecabatur  tu  gu  re  promit- 

Ejusdem  Sodahtii  beneficio  insignis  viget  sanctorum     Vespere   fulgurat ;  atque  ille  turrim     b 
martyrum  Cosmas   et  Damiani  apud  Kauflduranos     tit :  ignis  incendit  dumtaxat  ejus    °mcgecUS  factus, 
religio.  Steterat  his  dedicatum  tertio  fere  a  mcenibus         mdcxxx.  Hujus  ecclesiolae  aedituus,   «  ^^ 


autem  exlra  mozma  exstat  etiamnum  ecclesia 
SS  Cosmarf  Damiano  dicata,  in  qua  Sandi  mutta 
clientibusdkunturprxstitisscbenefUAa.  De  hisce  anno 
4750  P.Joannes  Baptista  Pamet,  presbyter  Soctetalts 
jesu  ibidem  habilans,  ad  me  transmisit  Relationem  MS., 
idiomate  Qermanico,  quam  alius  Societatis  nostr*  pre- 
sbyti  rmanico  transtnlii  in  Latinum.  Pr&m\U 

tilur  brevisexpositio  devario  illius  ecc\  u,quam 

hm.  compendiolransferam  el  aliunde augebo,  relationem 
C  beneficiorum  mox  integram  datums.  Ecclesia  dicitur 
xdificari  coepta  anno  1496.  quando  religio  Romano- 
Catholka  ibidem  vigepat,  et  necdum  nata  erai  hseresis 
Lutherana.  Sita    esl   extra    civitaten  ut  mihi 

perscripsil    Luidelius  ante  laudalus,  vh  mtlle  et  quin 
gentis   passibus  a  manibus  dissita.    Verumtamen,  ubi 
per  Oermaniam  invaluerai  hseresis  Lutherana;  dere- 
licta    fere    fuitilla    ecclesia,    vastataque  et  censu  suo 

privata, 

155  Deinde.  reducta  Kaufburam  religione  Catholica, 
ubi  modo  Catholici  habitant  cum  LutheranU,  cogita- 
tum  fuit  de  instauranda  SS.  Cosmae  et  Damiani  ec- 
cksia.  Hoccirca  annum  1030  exsecuta  rs/  Sodadtas, 
sive  congregatio  civium,  quse  ab  aliquo  Societatis  Jesu 
tacerdote  Kaufburs  institutaest  sub  titulo  Jesu,  Marix 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  427 

i    visum    reeuperat.   concepto   voto   ad    sanctos   Pa-  , ,xy.    Filia   Tobiae  Bertholdis,   quatuor  an- 

tronos.  norum  puella,  multos  et  alternos  dolores  in  pedibus, 

mdcxxxi.  Dominus  Joannes  Georgius  Steck  libra-  manibus  ac  brachiis  patiebatur,  quse   membra  ita 

rius,  tribus  mortiferis  tumoribus  afllictus,  ab  uno-  torquebantur,    ut  certo    moritura    crederetur  :  de- 

quoque  pro   mortuo  reputabatur:  at,  facto  ab  ejus  fertur  in    ecclesiam.    ac    subito    sana  evadit,    et 

conjuge  voto,   convaluit.  raembra  in  pristinura  statumrestituta  fuere. 

mdcxxxvi.  Sebastianus  Glaser,  dum    puer   erat,  mdclxvi.    Quatuor   liberi    Joannis  Unsin  turaore 

infirmabatur  ad  raortera.  Facto  a  parentibus  voto,  omnino  simili  in  collo  afflicti,  ut  timeretur  struma, 

sanitati  restituitur,   et  hodie  vivit  sacerdos  religio-  post   factum  a  parentibus  votum  bibunt   singuli  ex 

sus  in  laudabili  iuonasterio  Ursinio.  Nomen  mona-  fonte  S.  Cosmae,    atque  ab  omni  turaore  absque  ci- 

gfgfti  Germanicum  difliculter  legi  potuit  ab  interpretc  catrice  liberantur. 
Ursinium     prope    Kaufburam    Ordinis    S. 


D 


AUCTORB 
I.    » 


brevissime 
scrtpta, 


Videtur 

Benedirti. 

1!)(.)  mdclvhi.  Nohilis equitis  Caroli  Andrese  Von 
Schlecht  eqniis  morsu  serpentis  pene  interierat, 
jamque  carnifici  traditus  erat  :  at  statim  post  con- 
ceptum  votumconvaluit. 

MDCLVHi.  Procurabebat  humi  ex  mala  incisio- 
ne.  utdisrumpi  deberet,  equus  nobilis  ac  generosi 
Domini  Joannis  Ottonis  Von  Schlecht ;  post 
promissas     duas    candelas    omne   periculum    eva- 

nuit. 

mdclvui.  Joannes  Ulricus  Franciscus  superioris 
Bavarise  arcularii  tyro,  ex  gravi  iigno  super  genu 


mdclxvi.  Christiani  Unsin  filia  annorum  triura 
venenatam  aquam  pro  muscis  positam  biberat,  ac 
statim  procubuit  lmmi  semimortua,  post  factum 
continuo  a  parentibus  votum,  illa  venenum  evomit, 
et  mdemnis  evadit. 

162mdclxvi,  Georgius  WeisabAplstrangcum  vi-  cum  pauds 
cino  suojacebat  infirmus  ex  dolorealiquo  interno. 
Uterque  adhibet  pharmaca  opportuna,  qtiaedara 
etiam  minus  bona,  al  aingula  in  vanum.  Georgius 
ducatum  aurenm  promittit  ecclesine,  acetiam  defert, 
sanatur  ipse,  alter  vero,  qui  nihil  promiserat, 
aeger  perrnansit.  Post  hoc  sequuntut  nonnulla  prio* 
rum    rursum    annorum  beneficia,    Quod  verisimiliter 


collapsograviter  vulnerandus.  post  promissura  genu     fuctum.    quia    collector  omnia  conseqttentet  scripsit,  et  E 


pTOUt    l.nlu.c 


cereum     sanus    surrexit,    et    anathema    ipse  huc 
tulit. 

mdclix.  Glodita  Curirin  Burgunda,  ubi  menses 
duos  nec  pedem  movere  potuit  sine  ingenti  dolore, 
post  conceptum  votum  plene  sanata,  detulit  ipsa 
promissum  anathema. 

mdclx.  Joannes  Geiger  aeger  sensirn  insanit;  ac 
statim  cummorteluctatur:  votum  concipiunt  ejus 
liberi,  atque  illesensibus  et  sanitati  restituitur. 

160  MDCLXin,  Barbara  Reischin  toto  anno  in- 
explicabiles  dentium  dorores  passa  ;  usa  quibuscum* 
que  remediis,  at  frustra  ;  accedit  hos  Patronos,  et 
ab  his  integre  incolumis  redit. 

mdclxiii.  Chnstianus  Unsin  calcarius,  frequen- 
ter  damnum  patiebatur  ex  fornace  ;  qui  cum  de- 
mum  corruere  inceptabat,  aliquod  anathema  pro- 
mittit  ;  atque  is  tamdiu  integer  stetit,  dum  omnis 
ignis  esset  extinctus,  ac  deinde  corruit  sine  ullo 
damno. 

MDCLXIV.  Maria  Schollhorin.  ex  Germania  In- 
feriori  puella  anni  nnius,  huc  cum  equo  a  matre 
deducta  fuit,    cum  gratiarum  actione  de  tumore  ad 


illa  prius,  quorum  notitiam  primo acceperat.  Snsptcor 
tamen%innumerisquoquesubinde  erratum  fuisse,  nisi 
ipse  collectot  in  assignandis  annis  aliquando  erraverit. 

mdclx.  Georgius  Glaser  in  gena  patitur  tumo- 
res  rubeos  accrescentes  :  devovet  se  sanctis  Patronis 
ac  sine  ulla  macula  sanitati  restituitur. 

mdclx.  Conradus  Hilebacher  dentibus  ac  uno 
pede  multum  laborabat  :  intercessione  sanctorurn 
Patronorum  ab  utroque  dolore  liberatus  fuif. 

mdclx.  Joannes  Eschelauer  laterarius  simul  duo 
corda  detulit :  primo  quod  fllia  sua  afflicta  fuerit 
periculoso  tumore,  in  mamilla  accepto  :  secundo 
quod  equus  SUUS  in  stabulo  subito  quasi  exanimis 
ceciderit.  Utrumque  cor  dicavit  sanctis  Patronis  : 
ac  de  nocto  tumor  disruptus  est  sine  ullo  medica- 
mine,  ac  evanuit  ;  equus,  sicut  ante,  laborare  per- 

rexit. 

mdclxi.  Barbara  Reicbard  ex  Schwabraunchen 
annorum  septuaginta,  ex  defluente  humore  visura 
amisit.-moneturaMaria  in  Lechfeld,  Kaufbnrara 
pergeret.  Post  institutam  peregrinationem  mox 
\  i-iiin  recepit. 

163  mdclxi.  Joannes  Georgius  Espermillerlanio 


ovi     magn.tudinem,    post  votum    factum,    penitus      ^~  ^  ^  ta  ^.  ^ 

LtLx„,    Joannes  Kolhundt.  passus  tota  hieme     Hungaria  in  ™fc^J?^  £  ^ ■ 
ingentes   pedum  dolores,  ut  munere  suo  tungi  non     ^£*X^£%^M mimim 

posset;Post   promissumSacrum.appensumquece-     MtonU ™ ,    u,  impemm  «Mni  ,„,,,./,„ 

contra  Turcos,  de  eorum  reditu  verisimittter  h,c  (U 
„„.„„„.  Qmre  non  anno  l6M,ffri  txeunte  1684  ml 
anno  1666  m  contingm  debuit. 

mdclix  Michael  Mayer,  civis  et  hgulus.  laborabat 
plurimum  unopede.  vovet  pedem  cereum.  et  appen- 
dit  ecelesi*  muns  ;  pedisque  doloribus  ex.m.fnr. 


reum  anathema,  plene  sanatur. 

mdclxiv.    Anme     Mariae  Hossin  intumuerat  ma- 

milla,  undesex  hebdomadis  incredibiles  dolores  pat.e- 

batur;  adhibuerat   pharmaca  varia,   quibua  dolor 

is    intendebatur.     Facto    voto,  tumor  disruptus 

est,  Mc  relicta  quidem  cicatrice. 

mim  ixv.  Mariaa  Kocherinpuellffl  intumuerat genu 


reddita  tunt, 


quinque  septimanis;  ne  ab  acatholico  curetur,  vo- 
vet  cereui.i  all.um  ;  ac  statim  omnis  tumor 
evanuit. 

101  mdclxv.  Joannes  Vilher  septennis  ne  pe- 
dem  quidem  movere  poterat  :  ubi  parentes  san- 
ctos  Patronos  invocant,  voventque  anathema,  ille 
gressum  plene  rccuperat. 

HDCLXV.    Philippus    Laurentius    Magg    i 


MDCLix.Dominu8MichaelKreitroan,magnascon 
siliarius,    promittit  pro  -T^-"" 


m 


,„:     n     «cuer.1  per  Um  uuatuordecnn.  contmue 
ptorr9:adbancdefert0r«oleei8m,e*eaque8an« 

:;::;,.   Mag,.a,e„aYe.er,tre,.acin:a„::::rU,n 


mdulxv.    rnuippui    uBuiw...»   «~oo    -  miiclxvii     Maguaiena   leier,   uw»    * -— 

adhuc  tumore  affligitur:  sanctis    Martynbus    ana-  w               lii|()I.llms  caput  movere   haud   poierat 

thema   aliquod   proroittunt  parentes  ;  atque  ille  an  pue    »*,.    MatthcBUS,  ejue  frater  annorum  un- 

hern.a  integre  liber  in  hunc  usque  diem  evasit.  roro                    pi„squam  triginta    receperat.  Post 

MDOLXV.   Joannes    Unsin  ex  Ebenholfea.    ub.  ex  d«          U.  u   e           q    nMne^  pl„nma.  san.tatem 

lapsu  quercus  humeri  confracti  sunt,  anathema  vo-  ^hlbita^  ^ 
vit,  ac  sanus  et  incolumis  incessit. 


mdclxmi 


AUCTOBE 
i.  S. 


recitantur. 


DE  SS.  COSMA,  DAMIANO,  ANTHIMO  ETC    MM. 

408                                                                        . ,  mdclxx     Religiosa  domina  Justina   Anna,  no-  D 

PTVYII1  Magdalena  Glaser,  in  sepem   incidens  .  .    .     Schonenfeld,   magno  in  gena  tumore    af- 

,  "22?  SSdt  hydropiei  laborare  ccep.t.  San-  Tgm                  .^  pmcipUur>  iHaque  ^ 

£  r^ronJnnn  inJ-ione   utroque  incom-  JgJ^  ^.^                t            >          ru 

ctoriu"  ,      disnaret.    f/ar    umma    i/idenlur   ofc/afa; 

**£T£*  Magdalena  Jagerin  «   ^  £,£££  I-  '  '  '"  - ^ *  *»  * 

zSex^sszzz  -  -*  * i*- -—■ 

^MMDcwvn,.  Anna  vidua  ei  -Jj*^    §  X.  Aliee  reliquia  et  loca  sacrain  Germa- 

jer  artemmagicam  s««f^Xem  sensuum      '   lli:1.  Belgio,  Hispania,  aliisque  provinciis. 
quedoloribus,et.amu  P" 

cssssr;     --*»* 

tasrM^rpras Efi-—: 

sssss     »- 

womittit,  atque  etiam  exauditur. 

;;:•,,.,,,  Christin*  Ficbtler-    Bavar* jjjj-r 
erat  ad  lun*  mutation  «ns  ac  6e(  '<^n> 

^.reaaddieaqua...  '"     ***? 

SmodZ  graves  i wlis.  Post  n  ahquot. 

qtrvoverat.beatissim.B  Virginis  coronas,  utroque 

^t^^^M-^rHaMayr.ion.ote.nporepassa 
fluxum   sanguinis,   eapitie  ac  dentmm  dolores, 

„,,,,.  b ■  san  °.  ^™00 

illo  malo  oaruit.  .. 

«inc.xvi    Petrns  Gerle.  arch.tectus    nosocomu. 
post  promissum  thalerum,  f  tnoneta  Amm  « 

S.L»j  ntotemporisliberatusfhitmortah 

catharro  et  Burdil 

■  **"»"*•  raed,c03 

volu,sse  incidere  puerum  suum  trium  mens.um, 
hernia  lab0rantem,  at  non  decrescenie  luna  :  eariem 
crescente.reperi  rino  sanatum, 

postquam  ejus  mater   clam  pmatam  Miasam   vo- 

vprfit 

.  ,v.v   Una  Hostia  ex  Mauerstadten  in  mor- 
C  talemmorbum  incidit  :  i  r,privatui 

Buum    ac  multos  olamorea  edii  ;  vn  o  malo 


B 


rsster  roejiias  corporum   portee,   fluos    modo  .1/,»-  Smclorm 
„„/„,    diVrimus    consertiflrt,  flures  o/ias    miitores  i»  oswoDjih 

„„,,„  ,;,,, i,rcitiiitttiottsos.eti<l«n«ttr.    Peesina    in  ''"■.*. 

pUosphoroPragensiad  xxvn  Septemdm  partes   1.0- 
,„,„,,;„,/,„,    metropolitan*Pragensiattribuil,   eas 

„,.,, one.-SS.   CosmmetDamianiMM.frusta 

',,„„   majora,   et  alia  tria   minora.de   capitibus 
m;    aHata    per  Carolum    (  IV   mperaurm 

MGCCUtl  ex  partibus  German.a,    Iteu.   ahs 

tres  ,„.,.„,..  partesossium,  du» Carolo mtssa  Bre- 
maaba?chiepiaoopoAlberto„qu,  eratex  dnotbusE 
Bmnsvicensibus.    anno  uouum :  tertta  unde 

allata.  non  constat.  ff*  «■  I  ""  *  '''"/»'' " 

„,,,„„.1    .amlJniiimi    temporteits  Pre? 

™ire? 2>e  »es. W  SS.Cosmatet  Dant, 

diLtoBoiee/e  '-"-' »««»?' ""'"'" 

,,, ,„  i„  8.  Wenwlao,  ante  ejus   pom, 

100   t.eieniiisfo    Colonia  Agrippinemt  vantt  ee   ,i«»«; 
cleMis    ossianot    nKguid    re/itjtttornm     SS.    Casmse 

Dam,a„,    e<    «- Corttte.ee    C*m 

,,„„  4o6duoossamagnadeUtroquemartvreCosma 

S  Damiano.    Deinde   o.«.«d   '"'»'"    *   ' 

,,', ,   267  ecc/eeiee   col/e Ka    S.   Gereenu, 

„','„  289,  .iW,...,-SC«»*rti.    ottfltt,d  p  0». 

3KS  S.   PontUe ,  ffoc  «K -- 

:,,„ e«/poS.Panthaleonism«; mj-*. 

|Uil ,ne«iomSS.Cosmmet   Damiano    ,/<^- 

„,„,/„,«/,"» »'»■'■■■"•'  '"'"■  7"';</u     ;,«   . 

,  .   /i\9  nflfitnMniur    tiesauro  sacro    ec 

^Damiani  ,... ;/   ■  W -   '      -'  ,„_,., 

(./(,s/,,   paracw/tiS.  Mip»i    «W-  (/   de 

ilm   s.    PaulU   ac  temum  pay.    4bJ  <lU'luul 
S.Cosm*  m&TtyvetribuiturecclMxmonaitic*  u  - 

melitavum.  ,    ,„,,.,•>•. 

,07   r/ieodonie  Rftfl»   .«  Opttsfl./fl,  ■/„„<'   «« 
Mtttr,AnimmillustresJnUm,Cl.v.mec.,   fld^.   F 

septUmi ttt/iflN :  e  ■"•""'"',..  t';:;;" 

t.ui,„,  „„„■,„„,,  ""„■' j  ,/,,,,  nin„,  ,„„lw- quorum  insignes  al^uol  re    „,,,,, 

evertendo  vovet  M  r.flcmm  t.Uasub.totacet  Ijqutmjst.   ^qum    ^    ^  ^  ^  s^ 

acsan  ,  .        „  L    ,■,,.,„,,„  e,  [,,„„■;„, ,„„  m;.rty,vs,  quo.u. iir 

"'■"'■ elM"  f-°i  ,„, labens  inter  rara  hpsana - 

,.,.,,,„ duas  mater   voverat  propr.de  sua.  d,„s  ist.c  sa.i  „  ine    ,  ..  m 

t  i  „,,  t,,.  rante,  ,„„■  lacryma,  „nata-  stratur.  "^J^^Teeend s.e.    •>'  ''" 

annum  ex  genu,  post  factum  votum  san F '■'"'     '"'    "  ,,„.  ,,,,„„„,„■  :  SS. 

m,„-i  x.x   Ca tharina   Hnrn  ej    M .rstadtan   in     6ue  renera  fld   kvh  Se-1  temvr iu, 

S2 onranriatseque  rehq  emhm  .nri=g  ^ 

ipsa  hic  -,.,„  cum  I       ,  *.  1      naieon  ,,„ 

MDcmx.DominaM  '^"lua      Cr"       w  L^i* Tn  dimcesi  Coleniensi,    et  „' 

p, ta   sua.   hebd adas  sex   mgr ,  rel,qn«   Essen  ,.,    .      „     -  n 

actoUdebili    etproalteft    fllia  Magdalena,    gut-  eorumdem  San,  toru  „  ba*.  c  fi  ,„„,. 

:„:;;...,,■  :,,;„'■     ,■■•'•  hebd ^^  s. ? ^«jj ■ : ; ,„  ,„„,„.  ««*- 

promittitsanotu.  M>  ""-     ' *  "•       ,,„„,/„,/, 

Pa„-u„,s  ;  atqueutraque  filia  sanitat,  restituitur.  BAflit» *  '"  / ■       [  '         t   „./„,,„".- 

Lu»  Chtistianus  Most,  Bavarite  Superioris;  | "'» ,  '"""'     ';',„,  'S,  nute '"' 

Qeorgius   Lieb,  ex  Frisenreid,   ac  plures  al„  ru-  clest»    *"*"»   [° ^"         „„„,,,„//„«  ■-** 

stic.  devovent  cum  don„  sauctis  Patronis  equos  suos  reiia >  ^  m",-'"\''-,.  ,„., „,  ^er  inslgB» 

peste  infectoa.  ac    indubie  morituros  :    verum    illi  cor,.an.m  portee  »»""""' '"*r     (,,/„„.,*    '('-'"' 

Jenitus  sanantur.  reJt^uifle   no»    multum  s.gn.^au.  ^ 


DIE    VIGESIMA  SEPTIMa  SEPTEMBRIS. 


429 


\i  i  roai 

J     R, 


abbatia  S.  Panihalcouis,  ilum  smrinu  Imjns  thcfinrum  Atrebatensis,  quod  legiturdatum  anno  millesimo  qua- 

fuse  recenset,  generatim  tantum  aliquid  de  SS.  Cosma  dringentesimo  sexagesimo  secundo,  raensis  Octobris 

at  Damiano  invenit.   Essendiensis  autem    abbatia   eal  die  nona.   Tdem  eccle&im  8.  Maria  cathedrali  Torna- 

)bilium  Canonicarum,  eaqueSS.  Cosmse  et  Damiano  censipag.^Kk  adscribit   Sanctorum    Cosmaa   etDa- 

lu-uta    ail  qunm  spcctat  dominium    cimtatis  ct  princi-  miani  niartynim  duo  OBsa.  Abbalim 8.  Autberti  Ordi- 

atus  Essen&iensis.    De  initio   abbatim    consuli  potest  nis  S.  Augustini,  sits   intra   urbem    Cameracensem, 

Gallia  Christiana  recusa    iom.Zcol.   7~A.  pag. 82 intuitdeossibussanctoruroCosmmetDaraiani 

168  Apud  Leibnitium    tom.  i    Scriptorum  Bruns-  martyrum.  Demum  pag.  294  ubbatix  Marchianensi, 

.!>''"" "'  '"'"   uiieensium  /""/•  743   m    Chronico    Hildeshemensi  de  Ordinis  S.  Benedicli,  sitse  ad  Scarpam  fluvium,  tertio 

tronH  >*eun'     Anfrido  Hildeshemensi  episcopo   hsc  leguntur :    [pse  fere  milUari  a  Duaco,  adscribit  ossa  notabilis  magni- 

*jJJrt«.  ;i  anno   Incarnationis    Domini    dccclxxii,  su;e  tudinis  excellentissimorum   martyrum    Cosmm  et 

ecclc'     yero    ordinationis   xxvi,     inchoatum    Hildeneshem      Damiani. 

monasterium,    Deo    gratias,  consummavit,    et    di-         171   Ceterum  oportet    antiquus   admodum  sil  cul   „..,,„ n 

vinas  Majestati  in  honore  sancta*  Mari»,  sub    titulo     lus    &S.    Cosmae  el   Damiani   in   parlibus  Belgicu 

sattctorum<  eetDamiani,Tyburciiet  Valeriani     cum   S.   Monutfus,  seeulo   w    Traj  Mo-  ;;;;•"';;;/;;'; 

et  sanct»  virginis  Cecili»  devotissime  dedicavit  Kal.     sam   episcopus,    dicatnr  eomrn  nomini  oralonum  de 
Noyembris.    Ejusdem    ecclesim  fundatio   ibidem  pag.     dicasse   eo   loco,  quo    di  urbs 

710  refertur  in  Annalibus  Hideshemensibus,    eodemque     celeberrima.  In  gemina  Fito.  8.  Monulfi,  ad  stvi  Ju- 
anno  et  die  veracta  dicilur.  At  non  vocatui  ibi    mona-     Ki  edtfa,  oratotii  UUus  constructio  asseritur.   Prima 


nitnsU 


num    -2  -    Hunc     locum     cura     bi 

Monulphus  episcopus  quadam  die  ''11111  suiscoi 


bus    intrasset,   et  captus    situ   et  amoenitate  ejus 
substitisset,    vocabulum  loci  qusssivit,    el  Legiam 


li;ili  „,,-  tot   recensenlur  patroni  :  sed  haecibi  te- 

gunlw  -  El  eodem  anno,    Indiclione  \,  in  Kalendis 

Novembris   dedicata  est  ecclesia   sanctae  Marise   in 

Hiidensheim  a  venerabilibus  episcopis,  Alfrid  1  ejus- 

G  demtJ  episcopo,  et  Rimberto,  Theodrico,  sed  nominatam   audivit,  moxque  prophetic  spi 

et  Luithardo  cum  interventione    religiosi    abbatis  ritu ;  Eia,  inquit  adstantibus,    locum,    quem    Do- 

Adalgarii   monachorumque  et  canonicorum.  Itaque  minus  ad  salutem  multorum    suorum  udenum  . 

orimariapatronafuitbeatissima    Virgo  Marias   eoque  git.  et  quem  per  merita  cujusdam    servi   sui  post- 

lomine  basilica   illa  apm  r.  S U  modum    magnifice    mustratum  summis  cmtatibus 

vero  Cosm*  ct  Damianu  xserunt   ut  mqnabil  :  statimque  descendit,  et  locum  orationi 

mtroni  secnndarii,   vel   partem    aliquam   aut    saltem  designavit,   constructamque    ecclesiara    m 

S i^re  habuerunt  i   suo  dicatum.    Cum  sanctorum  Cosmaa  el    Damiam  martyrum  Domi- 

„„,,„  iufridlt8t    hvjus  tasilic*  cum  adjuncto  cana-  no  consecravit,    quam  postmodum   b.  I ,ambe,  tus 

ZZm  Lasterio    undator,  dicatur   etfam    fundasse ty.  no  sanguine  nobuitavit.  Eadrn  bremuse, 

,  ••    n;  anntur  in  altera    Vita.   Consenlmnl   etiam    scripto\ 

abbatiam  Essendiensem,  de  qua    mom  egit   vermmdh- 

mmn   esl,     ipsum   /cin    seculo   ix    habuius     aliquas 


iihi/ui.r  in 

bIHj  Si  ' '"" 


SS.  Cosmae  et   Damiani  reliquias,  atqw  harum  causa 

illorum  patrocinio  a  esias  a  se    fundatas. 

169    Reliquias    SS.    Cosmi  amiani    seculo 

m  eliam  invenio   in    monasterio  Schwanacensi 

Herbipolensis  ad    Moenum.    Nam   apud    i 

wjg    hni.    1    Scriplorum    rerum    Oermanicarum   in 

nico  Schwarzacensi  col.    10  Cosmae   et  Damia- 

ni  reliquiae   annumerantur  iis,    qux  \  "•'  iti 


Leodwmes  de   oratorio   SS.    I  osmsa  et  Daraiani, 
nonnuUi   cum    t  ilis  allegatis   votuerunt,  in  ipsoillo 
,,    tsse    S.    Lambertum  ujus 

Actistdatis  ad  vru  Septembns,  aperte  colligitur, 

ise  in  cubiculo  suo,   ut  ibidem  probatum  esl  in 

Gommenlario  pmvio  §  u. 

172    Vetustum  etiam  in  Hispan  Itum  bb. 

Cosma  elDamiani,  eumque  viguisse  ante  inuptionem   ^  s fjj 

Maurorum  in  illas  provincias,  certis  mdicus  habemus  oUm  ih 
rmnncrtum    Vcw  in  concilio  Toletano  xi,  quod  figitur  variisparti 

oratono   S.Benedicti.    Ad   Mamurn    q /-    m    ec     c..«i/«;m;    ■  Gratindus,    ecclesia 

(/(,m  rt  ^ifti    Selingenstadiensistcujus  fun-     anno  675,  m  «"*•'■ 

da^r    /„      DU.»,     ^V-'/,    WC M.      monasteru  sun,,o  ;. 

c*tof^  «if-  /-/  «8  ^ —     ;;;;''':'::,!,,:, ^  pbm»  i 

rflns,  affirmat    altare   S.    Joannts,    ettam    consecra-  Annul xun         .                             jfcrf«i«  .«torllrtfi. 

I M   i"  / vm  fl/«0rH,«  tadon».   u  .•-  f^f^^^L  ToletanU  apud  nosad 

natimGosumet    Damiani.  Mox  pay.    59   r^cws     Zii   ^fl    Udep «  v «V  ^    n^on,M,  adhuc 

recensensai  Mialis  ecclesias,    iis  annumerat  duo  «>ssa  xxm  -/cnirarii,  wi    .                           sS.Cosmffl  et 

B le    SS.Cosmaet  Damiano.  AM.    W  "f^S^ 

OU  rattguiu  parochialis  erclesitB  aliquid   similiter  ac-  Damiani,  qui                                      /v/,  Kft-  M.n_ 

censet  de  SS.  <               Damiano.  Itoialiir  e«ta  P«-  W«u*;  ^ '*  WOBac/|UOT    /((/v,,   dicit  et  abbatetn   in 

pebrochius  noster  in  ttinere  Romano  MS.  pag.   148,  pfor  ,  n«                      ,„,,.,„/,,  ,■,,,.  subscriplionU/m 

se ta» ."/w-^  BS.    C m  el   Damiani.  w^  AfritaML    A            '■  ^ 

1      /  I  r.iurllll     \\     I  ilitlllH       lOIIK   lll<<  , 

Eorumdem  reliquise  rursus  memorantur   apud  lauda-     t 


aliud    esse  J/gaUense 


AV/,7, 
Sanc/ui  um 

"1  Btlgio, 


vinm  pag.  39  '"^''-  m'"'"   /";/'""'"  ecclesia  colle\ 
■ji,  1  8.  Amato    Duaci  dicata  est,    numerat   digitum 
S.  Damiani  martyris,  Bancti  Cosm»,    itidem   mar- 
tyris  germani  fritm;etpnetereapag,  M  a/iud  yuid- 

/"a,«  ,!,■  ss.  Cosmaet  Damiano.  Ecelesiam  item  col- 


mi 
u  t 

conc 
Iu 


i     •    ^cordub. '/ UbusibidemMauns 

'   1/  J ' videatur.qui Uto  sttvetustor, 

Irmltumfuit  corpus  Salomonts,  qui  cum  S.  Ku 

piam  de  ss.  Cosmaet  Damiano.  Ecclesiam  itrn  col-  in  ea  sep         ^   ^    ^^  nnuo^7  mr*  Chn- 

legiatam  S.  Petri  ejusdem  urbUpag.  416  01V  gaudcrc  acnm  i,mUla  dlllasnnl  Ull  x,„  MartiietS.Eu- 

partibuspraBclarissanctorumgermanorum  fratrum  uumm-    aui0us  corpora  dicuntur  in  (lumen   projecta. 

et  martyrum  Cosma  et  Dam.au,  :  redtatque    mHm-  W"  ^^  5>  y ,„,,,,,,,  ,„7„,r,,  tfi  Sflto- 

Mta  rfenalienis,  «m  m «P^«    '''  abbfa  B'  ZZitL  invento  legitur  :  VenerabiUum  De»  - 

JfiiiB  ainniaeensie,  Ordinis  S.  Jugustini,  dtateeni  mone  ttem  9 


Uispani ' 
rtliqul  1  <  1 

iUSl  """'  •'< 

Iji  Iny/Ifl 


sacer- 
dotum 


(multas 


AICTORE 
J    B 


silia 


DESS.COSMA>DAMIAN0,ANn,IMOETCMM. 

430                                                              .    nQmifln;  476  Et  cum  hoc  facere    voluisset  ^multas  enim  n 

moin   in  basilica  SS.   Cosmaa   et   Uamian  voluntates    *    necessit.is)    vidot    Sanctos    in 

S«,   JfaWitoniw  «.«■  3  pej.  ^"  ™'tDa.  duciaergo   accepta  per  exhortationem Sanetorum,  «; 

o  ■      ,  ,„„ral  Legionense  sanctorum  Cosnue  et  J u  g|oriosam  eorum  domum,    et    per  sin-     ■*»». 

'            ona  terium.  h  «wl   '''"'  "T       ftw  gulos  dies  non    cessavit   obeeerare,  nt  liberaretur 

::„,«  ,-««»'  ^  64f  ""   tl"  »  passione.  Porro  cnm  pennansisset  anno,  et  nu.- 

Co  .  m,    ensi  monasterinm  sanctomm  &-  £   visitationem  fuisset  adeptus,  in  fine  egressu, 

DamTani  ail  .  **  *«    ^-fS ^*et  Z  «^«»,   quod  appositum  erat  domu,  SanctorUm, 

T    ,,  M "  ""'"""  *  '"'■"*■,      "1 \acm  et  intuens  in  imaginen.  Salvatons,  qu»  pos.ta  erat 

„,„,•,,*<«  Hispania.   Et  locu  vao  taeru  oreporticu(pictaveroerat  inea  tamsancta 

"":,n"';: Zi            afialseor Um  SanC"" /"  Dei   Genitril    qoam   sancti   famuli   Chri.fi 

ffZn^ZVa,.  Memo, w-  «-»  ■£  ££,  et  Damianns,  et  quidam  ex  magnis  viris. 

Sfctom.  3/onuer«poj.612  lren.le  e  »  i  -  ^^  nom|ne)  deprecationiuus   fectis  prolixi,, 

„„„,„'-,    od  ecclesiam    Ulystif mtntem    '""""*/,  flevit  per   multas  horas  amare  :  atnue  obsecratis 

'%,„„„„„  .,.,,,  r«  Anyl <<""'  '":,1V.""^;1  Sanctis.  ahiit  in  loonm  cubieuli  eni.  Bt  espioit  per 

SSmU* SS                 '  '  ;l"";""\;,  noctem  vonientes   ad   se  famulos   Christi   Cosn.ara 

U        ,-  Anglkan,  tm.  i  W  I «"  et  Damiamlm,  mediam  habentes gratia plenam  Vir- 

S "**••  '""'T" ''T  ginem,  et  dicentem   sibi   (immoipsis:     fcce  ipse 

de  re  qniis  Sanctorum  Cosm»  et  Damian    Ferum     B  g  ^  v.,,„(„,.,.    ., ,,„  „„„,  Mie  ^ 

]L  ZLanl  de  reliquiU  et  locis  tacru  '»™"t  secuta  est,   licet  ibi  Hl   prsetermissa,  «,„„„,,,„„„,„,„ 

& «—"""•'''''^""'"'s' "';"""""" „.!,„,  <<</<'"'  ''"""""  "lwn""  ' '"'""""■ ''"'"  ','"'"'" 


B 

Otsfnollo 

,/,   ,  ,,,,,,,,.,'fl- 
|j  ,,//,/»„*. 


•■'7:t::::Z:,.^ "■rrzz 

■  d  ,.,...    Venetiis    imolsc,  m  Irflt- 

;:';;-;;::;::::'.'''<"<»" «.-^ 

:,,•/ lloaliolocovMnr* »^»^ 

M„SS.Cosm»etDamiani;r«S] /,•<•,>.<<"«•"/'"  "' 

"ffirmsripemo. h*  « ■■••■<«-"•'.«"'""''-, 

„,„„„■  ,„,„.«„«.1/ «„<.<««"'<"' '«■■■■'/";'"- 

,„„,„„.,■,./■,, n r «1 ""<""'""' ' 

;„:„,.„„,,■«,«<«,«<«<■. ■«""""' p™r~fl' 

„,„ mpitibuepartessibiauril '■    !•"■""    "d' 

,,,,,„,  „„// tm  ««■«' "<"■' '"  "'''";:"s "'""'""', 

, „    Fraln«m   Anthimi,    Leont.i  ,t   Euprepn,  «' 

,„.v„, «  , '.  <'«■ «•'</ '  I '","' s 

,,,„,„.,.,,„,,,,,„,  SS.  CosmmoJDamiam,  ocAentm 

nomine  Ulat  fuisse  in  veneratione  habitat. 


re/eruntor,  quzdam  sunt  omissa,  quod  in  concilio  non 
ageretur  de  miraculis,  sed  de  imaginibus.  In  codice 
Florentino  postea  memorando  hoc  miraculum  eliam 
relatum  esi,  ibique  sanatio  in  fme  addita.  £ 

177  Secundo  ibi  relato  hoc  pr&mittitur  '.  Item  ipse 
legit   ex  iisdem   Miraculis,  de  uxore    Constantini  «bjj^* 
Laodicensis.  Tum   tertio  :  Ex  eisdem  Miraculis,    .le  ^0^ 


§  XI.  Miracula  olim  scripta  :  nonnu 
pecitanlur:  multa  edha  a  Dehnio 
m0(jo  htec  a  nobis  danda. 


La  lnc 


muliere  tortionem  {Grxcc    zoyq  axoo^,  id  est,  lor 
mina  intestinomm    habente.   H*c  duo  posteriora  ha- 
bemur  in  Collectione  miraculorumcum  Actu  edita  pcr 
Dehnium,  ubi  primum  iesideratur.   At  quod  hic  se- 
cundumestde  uror,  Constantini\  Laodices.  degentis, 
ut  habetur  in    Grsco,  non  LaodUeni;    in  CoUectume 
ea  vigesimum   oclavum.  sanatioque,  in  concilioo* 
integreibiexponitur.  Quod  hic  tertium,  in  Collectxone 
,,,  decimum   tertium,    ibique  rursum  aliqua  adduntur 
in  hnet  \n  concilio   omissa  ut  minime  neccssana.   tx 
omissioneautemprimi  miracult  aperte  coUigilur,  totam 
ffistoriammiraculorum  SS.  Cosmas  et  Damiani  ad  «os 
non  pcrvcm.se,  et  eUamnum    alicubi   lateret   si  non 


perve/iff, 


Santioiun 
Mn  icula 
olim  terlpta 

tx  hh  '"""" 
recittitt"' 


^irarulh  mu.rnur  inclaruisse  SS.  Cosmam  et  Da- 
miannm,  abunde  probatur  ex  testimoniis  variorum  jam 

...  , .  •  i  •       / .  ,  ,.,,l,,,„/,i    al    c/>fi  nt  ie 


c 


IV 


pei  ierit . 

178  Quisillius  sit  auctor,  non  mvenimus ;  neque 
certo   novimus,    quo  tempore  fuerint  consmpta  fito-  n« 
dasquidem  tom.Zpag.  1153  ad  noment  Chns todo- 
rus.  ablwcMtracula  Sanctorum  noslrorum  smpta  at . 

^nnm,  abunde  probatur  ex  testim variorum  jam     ila  scribens  :  <M*^7^^  F 

redtatis.  Tlla  a  multis  seculis  fuisse  collecta  el  scriptis     de  Aucupio  versibus,  et  Miracula  sancio 

,„ bte.  «o«mt«  nw//.  i'    ictu  concilii  Nicxni  se-     gyrorum  Cosm»  etDamiam.  At^«»  «  dfl 

c li>incu}us    Act 5    II I.  88.    Cosmee  et     mantt  non  minus poetam    ^"^^*** 

Damiani  rer  alleganturad  probondnm  cuhum  sacrarum  Miracults,  qnam  de  Aucupiot  utsx '■»""  '  c//to> 
imaginumt  quod  in  iis  de  imaginibus  Sanctorum  fiat  Historiam  miraculorum.  qum  aU'''a'n  mmulo. 
mentio  Primum  ex  illis,  quod  alibi  non  invenio,  huc  ab  eo  scriptam  esse.  Scnptor  iguui  i  w  ^  ^ 
lraduco.  Titutus  apud  Labbeum  tom.  7  Conciliorum  rumignotus  est.  De  tempore,  quosmptamn i.  ^ 
m/  255  £rattne  stc  exprimitur  :  Ex  Miraculis  san-  tum  «idftar,  /u»w  «awate an«e  ft*r^™  |W  j«»to 
ctorum  CosmaB  et  Damiani.  f>*c«  new  ^rc  &re-  rum  seculo  vui  «atom.  wWW**  „//rm<s 
„#^rt„„/.«     M'  «.,;//  nlitov      Vll|   flH  vi  flUf  V,  CtT/0    uivt  nu  c    nrnneo, 

investigabo.  .  ■    u,-  allJf 

rflCttets,  ^ua  /'o.s/  Acta  SS.  Cosmae  &  u  ^  Bjtf|j 

De/mtU«    r"/r//<r/,  fl//  omnia  crclnuln  uni    » 

Collectionis,    qux  allegata    est    in  conciHo  i 


vitalis groiia,  conferamlamen,  etmonebo,  siquid  ahter 
Gr.rrr  legitw  :  Alius  (|uidam  vir  clemens  valde, 
fistulam  babens  in  femore,  et  multis  usus  medica- 
mentis,  ita  ut  sese  etiam  gladiis  medicoruin  tra- 
deret,  per  annos  circiter  quindecim  miseriis  afflic- 
tus  est  in  passione,  a  qua  superatus,  amplius  crevit 

»  I...:   nnin  nffnntno       nt  ennorioconfii  rllOII. 


tus  est  in  passione.a  qua  superatus,  ampuuscrevit  uoueatoms,    quaa  aueymu    ■-  ,(Hu-m  :  <l" 

languor.  quadratioriseffectus,  et  superjacente  rheu-  Nam,  ut  jamwdimus,    duo  mntf  inveniaiur, 

mat"e  fatigatus.  Sensus,  non  bene  expressus.est,quod  Vero  unum  ex  ibi  allegatit  inter  hxc  pervenisst 

vktus  malo,hoc  ita  auxerit,  ut  per  quatuor  foramina  solum  evincit,  Historiam  illam \ad  nos  ^^ 

flwret.  Frequenter  etiam  immisso  corporipotu  inde  intigram.  Hoc  vero  magis  conprmatur  nQtatur,  ex 

profluHiite,  medicisque  dicentibus,  quod  languor  ita  culis   edilis.  Nam  adprimum  in  matgt  ^Uatius 
dominareturei,  ut  non  posset  manus  hominis    inve-     codice  ncccvn  bibliothecae   V atwan  ^  novein,lcc"n 


dominareturei,  ut  non  posset  manus  hominis    inve-  codice  dccgvii  bibliothecae    Vauca       rQ  novemdeciin 

d         vit  niri,  qua?  passioni  auxiliaretur.    Postposuit  *  ergo  misit  :  neque   alius  assignatur  codea   p  ^^   }iri,ii.rn. 

^e^e               se  vir,  et  accepit  a  multis  consiliiiiu,  ut  ad  sancto-  prioribus,    quibus  addita    est  prseja               miracuti* 

rum  DeifamulorumCosma;etDamiani  sanctificatam  Dcinde  vero  pag.  4S3  aliu  datur  /"•'/"      iliclllliur,  ^51 

pergeret  doraum.  sequentibus,  et  hsecin  margine  desump  a            ^ce 


res  saltem 
iiversi  tunt 
tcriptort», 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  431 

codice  mdcxli  bibliothecfe  Vat.icanae:w«c  alius  codex  183  Deinde  in    eodem  codice    866  ,  ut  annotavil 

notatur  pro  novem  miracnlis  post  prxfationem  sequen-  landatus    Papebrorhuts  ,     seQuuntur   rursum     Mira- 

tibus,  ut  hmc  novem  ejusdem    videantur  scriptoris,  di-  cula  sub  hoc  titulo  :  "Erepa  ^ai^v.y.  x&v  m(w h/tioXfM 

versique   ab    eo,    qui  novemdecim  priora  videtur  scri-  uvaoyCpm   Ko<5pa  xac  Aajxtavov.  Sunt  hxc  edita  rum 

psisse.    Attamen    unum  ex  tribus  in  concilm  recitatis  Prxfatione,  ibidem    etiatn    adjunctu  ,    ui   tiquet    ea 

reperitur  inter  priora  novemdecim,  aliud  inter  novem  principio  per  Papebrochium  assignato,  'H   atiro 

sequentia.  j«y«X66\opo$   etc  .  ;  a  pag.   302  usque  ad  328,  el 

180  Tandem  pag.   B19  a//a  rursum  sequitur  prm-  sunt    apud   Dehnium    tria    pritna.    Hxc  igitur  tria 

fatw,   cujus   hoc  est    prindpium  .- Magna  magnorura  rursum    videntur  scriptoris  ,    qui  alia  non  scripsit; 

ac  celebrium  ccelitum  1'amulorumque  Cbristi  Cosmae  plurimumque    habenl    inventionu  poelicx  ,   \it 

et  Damiani  miracula,  cum  in  sanctaeorumdem  a?de  cio   esse  possit ,  //  w  efiafn   primttwi   afl  «//■/»/,<  poela 

ab  illi*  lecta,  qui  varie  ac  diversis  modis  ipsa  con-  fuisse  composita,  ac  deinde  cum  omnibus adjunctu  ftcti- 

scripserant,    audirem  ;  et  curationes   quovis  die    et  tiU  ad  solutam  orationem  translata.  Addtt  demum  Pa- 

tempore  peractas,   partim  ex  ipsismet,  quos  sana-  pebrochius,  reliqua  miracula  a  Dehnio  edita  in   dicto 

verant,  partim  ex  aliis,  qui  spectatores  aut  ministri  codice  non  legi               \s   videtur  inferendum,  plures 

sanatorum  fuerant,  cognoscerem,  precando  preca-  esse  scriptores  dictorum  Miracutorum,  ideoque  miran- 

tus  sum   et  desiderio  desideravi,  ut  et  inihi  unum  dum  non   esse,   si  alia  aliis  rectius  ea 


ACCTORE 

J.  S 

videantur 
ll  /  ii'ta,  et 
alia  atili 
1  <•  thu 


B 

otque  ita  per 
partes  ea  mi- 
racvla 


vel  alterum  ex  iis  niiraculis,  quae  litteris  hactenus 
mandata  non  sunt,  addere  licereU/c.  Tum  unum  et 
ullimum  sequitur  miraculum  ;  quod  rursum  divt  1 
scriptoris,  quod  videlur  postalios  scripsisse.  Ex  dictis 
jtnn  tres  videmur  habere  scriptores  Miraculorum,  qum 
submisit  AUatius  et  Dehnius  edidit.  Forte  et  plures 
erunt,  si  omnia  accurale  perscrutemur. 


biliora    videantur.    Poluit  quidem    omt  obus 

I  llatius  ;  quod  variorum   Opusculu 
postmodum  in   iis  fuissent  conjuncta  .  sed  ex  eo  non 
possumus   inferre  ,   aut    duos    tresve   solum   UL 
fuUse  scriptores  .   aut  omnia  scripta  esse  eo  ordine, 
quo  apud  Dehnium  tunt  edita. 

184  ln  codicibus   Latinis  etiam  reperiunttir  aliquot 


181  Etenim  Pap  ebrochius  noster  etiam perscrutatus     SS.    Cosmae  et   Damiani  Miracula,   sed   pleraquea 

.  1  on         r*  ..  n •        _.  ...      .„  I) _      ..„         ......  .       /• 


c 

"I  codiclbus 
"  sunt, 

«'  a  /-////  ibus 

ttiatn 


esi  codices  Vaticanos,  inventaque  de  SS.  Cosma  et 
Damiano  cow/mM  cum  editis  apud  Wangnereckium  et 
Dehnium,  qum  omnia  ab  Allatio  erant  transmissd. 
Testatur  autem  in  Collectione  Actorum  Grscorum 
mensis  Septembris  fol.  106,  ubi  observationes  quasdam 
de  hisce  interposuit,  pleraque  se  invenissedi  edilisapud 
Dehnium,  atque  initio  haecscribil  :  In  codiceVaticano 
Gra?co  866  optimaj  fidei,  unde  describi  curavimus 
plurima  Acta  Sanctorum  et  plane  a  Metaphrastis 
lucubrationibus  diversa,  sunt  conjunctae  Vitab  trium 
parium  nomine  Cosmae  et  Daraiaui.  Tum  observat, 
loco  posita  fuisse  Acta,  qum  fabulosa  esse  ostendi 
num.  36,  sub  nomine  Cosmae  et  Damiani  martyrum 
Rumanorum  edita  apud  Dehnium.  Mox  secuta  esse 
Acta  primo  loco  a  nobis  edenda,  qu  e  certo  sunt  Mar- 
tyrum  Arabum,  quos  nos  agnoscimus  solos  Cosmam  et 
lianum.  Tertio  loco  posita  fuisse  Acta  illa,  qum 
Allatius  ct  Dehnius  Confessorum  Cosma  et  Damiani 
crediderunt,  et  qux  pro  talibus  edidit  Dehnius  a  pag. 
6.  Hxc  Confessorum  esse  ipse  quoque  credebat 
Papebrochius  cum  Allatio  tum  vivente  et  auctore  libri 
1  n  1  nfi  /■  editi. 

182  Attumen  observat,  titulum  illi  documento 
li.ru m  esse  ;  Xc*pi«x«t  fcopea  tefuErow  row  xyiw 


ni  ad  epta.    Prmti  1  .1   Pitam 

tertiam  fabnlis  vlena  leguntur,  ti  qux  seorsum  etiam 
habeo  ex  codire  bibliothecx  Florentinm  S.  Laurentii, 
unum  etiam  ex  codice  Vulicano  Latmo,  111  dicto  MS. 
bibliothecx  Ftorentinm  leguntur  Latine  reddita  duo 
pnma  Dehnii.  Ex  codice  Romano  bibliothecx  Valli- 
cellensis  accepimus  ex  iisdem  Miraculis  secundum  , 
terlium  et  quartum,  qus  Cicinnio  quidam  dicitur  a 
Grxcis  accepisse  ,  et  Latine  exposume.  Tribus  hisce 
Miraculis  addita  est   Prmfatio  satis  prolixa ,  in  qua 

niur    Grzci  hsc  Miracula  communicasse  inter- 
preti    secundum     historias    SofTronii  .    qui    liujus 
<imo  horumj  miracula   vidit  et   scripsit.   At , 
nomen    Sophronii  fuerit    satu    comm 

fnus  ,  quis  ille  fuerit  ,  nisi  forte  insinuetur 
auctor  Prati  Spiiitualis  ,  qui  Sophronius  q  multU 
fuit  diclus.  Quod  spectai  ad  interprelem  Latinum, 
hic  Grmca  minus  accurat  .  nec  nobie prodessi 

poteri/,  cum  tria  solum  Miracula  dederit,  C 
Ftorentinus   plura  continet.   Nam  prseter  jam  dicta, 
refert  etiam  tria   illa  .  q  cundo 

concilio  Nicmno ;  sed  ille  auctor,  qui  minus  Gi 
interpretatus  est,  quam  Latina  ex  iis  compostiit, 
pavcos  m  omnibus  rrores  .   ideoque  pri 


E 

Uimrula 

quttdam  etiam 

III   rodlcibllS 

Lattni$i 


'"' '-"  '  r""r7i  "  "   r"-    r,',-,ti-i  Pt  doniim   sana-  nequit pro iis,  qux  Grmca  habemus. 

vucwv  Ko-sva  swct  Aautavou.  Oiaiia  ei  uouum    saua  /       1              ? 

''            '                          rtTiIim  nftornflB  0+  T^amiRni  185  Verumtamen  m  Ulo  codtce  miracula  duo  re- 

tionum  sanctorum  anargyrorum  (  osma^et  uamiani. 


Jam  anteobservavi,  scriptum  illud,  quod  Allatiu*  a 
habuerunl  pro  Vita  Cosmse  ei  Damiani  1  1 
videri   fontem,  ex  quo  apud  Qrrncos   medii  xvi  etneo- 
)s  trtn  Anargyrorum  paria  maximepro{ 
tamen  videri  Vitam,  sed   relationem  miraculorum, 
invita  tumposl  mortempatratorum.  Quammaxime 
autem  fabulosum  videri  scriptum  istud,  jam  dian  num. 


lata  video .  qux  non  sunt  Dehnii,  ■ 

alibi  n  n ,  Hac  de  <  1 

transferre.  Auctor,  qui  se  vocat  Justinum  diaconum 
primum  referi  .  quid   beneficii  ipse  impetraverit ,   ita 

Bfanc  autem  gratiam  prajfatis  sui 

Deus  contulit,  u!  multia  bominibus,  varia  tunc  io 

firmitatis   clade  laborantibus  ,   Balutifera  medica 


autem  fabulosum  md<  m  muu    «»  ;  •  jn  fl  viverenl  %   m 

Zl.Undemihisusp^oontur,expoen^^uChM  - 

Thebani.quiSanctorummiracula    i^J^  Sum    neL  .mpore    aon   differunl   eis 

laudatnmscriptumtraduci  potuxrn  ad  ^umioraHo-  .  ^^  ^.^  8chflmatfl  Vfl, 

nem.    Certe    totum    est  ejusmodtfu  i  magts  videantui  nww.   J*  visionem  ostendunt,  etsecun- 


inventa  poetica,  quam  vera  facta.  Inlerim  observai  Pa- 
pebrocluus,  post  fabulosum  scriptum,  a  pag.  6  apud 
Dehnium  usque  ad23  editum,  sequi  septem  atia  mira- 
culu  in  dicto  codice  N00  Bub  propriis  tituUs,  ea  nempe, 
qux  impressa  sunt  apud  Dehnium a pag.  328  ad  pag. 
368,  ubi,  inquit,  Tractatus  ille  formula  ord.nar.a 
finitur.  Itaqueseptm  hxc,  a  quarto  usque  addeamum 
apud  Dehmum,  non  videntur    ejusdem    smptons,  qm 


ggnrasemi  ,,r  visionem  ostendunt,  e1  seci 

dum  inflrmitatia  qualitatem  unicuique  languenti 
medicamenti  genus  offenmt  et  apponunt.  Deni 
fatebor  ,  quid  mihimetipsi  praastiterint ,  Christo 
teste.  Peccatum  etenim  est ,  si  talium  Viroi 
stupendas  virtutes  silentio  circumtegam.  Accidit 
mihi  Justino  humili  diacono  quaadam  neceasitas, 
ut  Scotiam  *  pergerem  ,  id  est ,  Marchinopolim  " 
ad  Effrodisium  ejusdem   civitatis  episcopum.    Cum 


triapriora  composuit,  sed  Opusculum   partiru  are  a         j~^  ^   eun]   pr0  neg0ti0   ipsius  navigans  perge- 
cujus,  qui   septem  illa  reliquis  adjunxtt,    toique  ^ ^         ^  Ponti  navigatio  compulit,  ut  navi  re- 

bendi  fmem  fecit.  licta 


•  Uqe  Scy- 

tlii.iin 

[ano 
polim 


432 


j   - 
Ipji  tcrlptori 

|  /inn, 


Scythia 


,     niiniNfl    ANTHIMO  ETC.  MM. 
DE  SS.  COSMA,   DAMIANO,  AWir 

189   (?«"''  aulem   '/o''"  tf€  MW0  tlla  beneficto    ,/,• 

moiori  parte  illorum,  f/uas  ae  4fl7atto  ,„■,•,,,/„  ,.,/„/„ 

Dehnius,  conquerendum  videtur.  Neque  cnim  in 

miraculis  ,   qux  producta    sunt   in  concilio   Nicxt\ 

neque  in  sanationibus  Laurenlii  episcopi  el  Justiniani  '"" 

imperatoris  .    quas   dedimus  §  4  ,   lam  prodigiosa  tt 


awsassssg 


D 


sneratus,  eifc-i-i  .j-^   —          rti,iprpnt      invocare.  imnera»».»*     *-                      -                   •        ••         - 

me  eorum   precibus  sanura   redderen  fc.pnrfritfta    reperiuntur  adjuncta,  q » ultts  ,, 

Quadam  autem  die,  ecce  dompnus  Cosmaa .  m  ^    ^^  ^^^  rf              tS,l/(,,,,,s.  cmm  ^ 

mmtudine    Gaudiosi   cujusdam   monacni   pai  ^   #  fl/,paruto  eosdem  sxpw  w,  «uoS  sanafos  t/o- 

advenit    Q'»"'1   l,cne   cognovi  f  cum   non   Ba  /Wi////    ,,.,,/,/„/,.  ,>,/,  ,•/  iwrioruin   feilimoiiio  compro- 

lusi0,   nec  dormirem:qui  n~^  ^  cum  ad  batum.    Verum  alia   in   pluribus  miraculis  displicent, 

est  postmodum   ep.scopus   ordinatus.    ^  ^     fo  ,,s,,„(/,/,,,  m  prwio.  Hydropicus  dmtur 

eum  pro  clade  infirmitatia  me*  deflerera,  a  train  ■  ^^.^   N(„/(,,/M,m  ,,,/„„,,,  m  ,/„  sflnitalem  «m- 

x  eri  os  :  et  cum  aperuissera  ;  tinacam  m  u          •  etuf  ^  iransactis  m  aliquot  diebus,  cum  se  *& 

dteit  :  Amodo  aihil    raali  tiraeas    '            ;      £  ^  ^  /m/,.,v/i  „.,,,,,,,,.  pflrfl6ffll  .  ac  durfl  ,„  San. 

IS  ,  in  suis  Sanctis  lauajw  c   i  ^  ^^  ^^  /(/,/(//.  feritator  ad  „„,,,,„,  ,,„,,„,, 

minum   ketabunde,   qm  sit   ^nedictus  «i  ^  relinqueoaturt  si  fabutatori  credimus,  in  lectica. 

Amen.    ff«  '<''"""  s«<*  Md«"'r  "'"!    ,„;„„„o  S  Jnf«rAn  ftJml  ta^  *aWn  SS.  Cosmas  et  Damia- 

pJ|    incredibMSi   prxserttrncum    mi  roganidiscessuscausam,  hominem  gravitcr  otmur- 

gorii   Turonensis   constet,    55.   (  "M"    ,  „]umn(ei»  wniotenter,  .««n,,,  i«  ad  ferop/.im  Sau- 

raianum  smpe  apparuisse  xgrotxs,  eisque a J    J  ^,    „,/,,„„,,„  ../.../m-,  ,„,;,,„,  flC  tBRte 

,,/r,s„,   /Vou  indicat  Justmus,  cuj y    ••      «  mutuis seipsos  vocibus  alacriter adhortati, mfirmum 

diac v.   Ai   »"'"'"""  /|,|//,,/" /"7  ,  roLanfirio»o/i-  liunc  sem  m  suis  ipsi  manibus  in  lectica  ad  pnstinum 

per   ver Im  * i^^J^^Su     templi locura,  in prius  decubuerat,  reportarunt : 

M„//m.  .v„m  c„„smmn,o,mht  „b,  P'**P™    ^^  M  tum  pepente  qui(lein  illius  se  conspectui  er.pue- 

runt.  Hsc  sqne  incredibitia  mihi  videntur,  sednecdum 


,„     , k  /- •i*'«- 

:„„, , ,' ""'""  s7th,a  '':'"" 


/, ,, its  - 


,,,/,,„... 

patratum 


190  Se?««B(i  norte  i  »'■»'  apparucun,  Saucli  jladio 
„,,„„„,    ei  posl  alia  conquerentium  de   ejns  in  oblo-  ,„,„,,,„ 
Scotia,  «I  eve-nit  ««.  ««  »«  «^g;     „„„„,„  „,„,,„„„,    ■'„„    ato  alteri    SaaCar :  ; 

""""   toiM'  "'"'  '""'"'"'"              ,       ,       Proinde  iotum  validum  infer,  qua, 
Lalin :  nam  liic  el  i»  ato  id  ge irrcm  mcidU.  luses|  „,lt„,.  ;„„ , ,■,„„; 

187   Alierum,  qnoi  mitl ' •"».   «°™*     ,,„„„„    .„        „  ,i,.  nli.li.s  l.umoi nl 

,,,, *.*m  /„.„-,—  ",."■'"  '""'  '"';    ;;      sust/otum0mninotemplumf<»toribuSimpevil 

PaPa,al i  B.    Gregorh,  iu  ^1101'"0'0      '     ,, , ,.„„.  N tm  Mi  faciu, 

«•osmce  et  Damiani  nobilem  erclesiam  Rom«  co  -  m    ,        ,  ,„    ,„  „  ,„„,,,,e  , 

st,Uxit  in  via,  qua  Via  sacra  ant, qurtu s  dicebatu  .     <  »     ^  ,,„ .andem  ven  er 

l„  hac  ecclesia  quidam  vir  s itus  diohs  Martyri  cwdeUt)  vulneratus  ad  in< i 

l,„s  serviebat.  cui  jam   crus  totum   consumpsera      «»  .         ^  ,,.,,„,„,,,,,„„  //  ,  j 

Eteccedormiente,llo,sanet.  Cosmas      em  P     ,„/,,„„,.„„,  „,s,„„„  „,„,.  Al   * 

,„,,.„„ :-mtur  SaMli,   eique  remed Mb* 

quo  perfecte  sanal *.  Nemo  vet  m 

L  videt,  multa  in  liisce  «m   „»,- 

'„',.,,«,.".,.-' n«  /acmm  rj«« b  fw  «J 

„,„,,,,,„„,„„,,,/„„„,.„.,..„„.'.■«'  '""'■''■"'''■""",,, 
nistorias,  quas    carminibu,   celel «   '■»,"""■  ,'•'",' 


(•.■lllUfl     iiimiiii.    *-....-■ 

et  Damianus  apparuerunt,  unguenta  et  ferraraent  t 
secum  ferentes  r  quorum  unus  alten  dixit  ita : 
l  udecarnes  accipiemus,  ut,  abscissa  carne  putrida, 
locum  racuum  repleamus.  Tunc  ait  alteriln  cimi- 
t(  ,,,  Sancti  Petri  ad  Vinculahodie  iEthiops  recens 
Bepultu  deilloergoaffer,  ut  huic  suppleamus. 

Et  ecce  ad  illud  cimiterium  properavit,  et  cossam 


[ui 


qua  i 

fabulosii  <"/- 
,„,,,  t'u  cor- 
i  „,,  ,.,„ 


Pt  rnssfim  *  HSlOrWS,    ,jna^     cuimuw                                               . 

ei  C0S>S.lMl  nclaniH       lil     i'/'"'    pOWf*    "'    P1" 

KSlirrpSS. ^cossaminfirmiloco  ^^T^^ 

Wauriinseruerunt.Etdiligenterplagam  /n////  ' //(/,     ^^ , 

am  infirmi  ad  corpus  Maun  raortu  '                      ^          ^ 

tnlerunt.    Evigilans  autem  ,  cum  se  sine ,  dolore         probaoUiorl  eaque  integr 

seasisset,  manum  ad  cossam  apposmt    ,    aihil  te-  J    £             ^,  , 
sionis  invenit.  Apponens  ltaque  candelam,  cum   in 
(.,,re  nil  raali  videret ;  cogitabal  autem  non  ipse 

e,  qui  erat,  sed  alius  alter  esse   Rediens  autem  Rfecensentur  decem  priora  ex   editis 

B,  delecto  prse  gaudio  prosilmt;  etquod  in  § .XII.    Kecenseiuui                 i 

oni8  viderat,  ei  qualiter  sanatus  fuerat,  omni-  miPaCUia. 
enarravit,   Quod*   conciti  ad  tumulum  Mauri 
miserunt,  et  cossam  priedicti  viri  loco  illius  in  tu- 
iuulo  positam  repererunt. 

18S   De   hoc  facto  non  admodum  favorabilia  erunt 

emdiU  ""   ■"''''''  '/"'•'''"'  '"   rnirabiti 

mni0  salutem  beneficio  sive  pnlro-  r.i?i  rov^ep^vros.  Lvuracuiuu.    ■  jv—  .  ^   /r/(„„, 

c/nfoSS.  CosmaBf<Damianio6/i»ore^uit.^tcoxam  potest  esse   verat   eliamsi   non   prou           (            Dc 

rmo  prvcisam,  aliamque  defuncti  fuisse  substitu-  Secundi   miracuh  titulus   ua  ream                ^^ 

tamtulscHptoriminuarevideturtafferensinfirmicoxam  i.mliere  Hebraea,   quffi  cancro    »            „',,,„„.  v' 

,,  inmttlo  inventam,  difficuUer  credent    critici  etiam  mulieris  sanatw   etconvemo  ad  /w«        babiles.  TertH 

lerali.  Imo  nec  pro  veritate  somnii  ausim  ego  spon-  per  l<»><i<»   ambagest  easque  rn         Lawa{avtyan 

dere  ,  cum    mo»itioni«  /'-v/,r.r    mi///in//  //«/"•'•,•   yi-  miracu/i  titutus  hic  est :  Ilfpttou  t :,     .   Jpw/f^  «I 

r/raMtr,    roiuwaue  faceum  px  ad/ttncCu  uiz  credMibus  De  eo,  qui   urince  difficultate  la         ^j  //(,(///, /„/"- 

■  ,,„,,,•,/,',„  ei  imvriiim.   Quapropur  credibile   estt  nflrratio,  qua   viri  sanatio  ex^°.\abiiibuS.  /»'',"/" 

infirmum   aliquem   Ttomx  Sanctorum    patrocinio  sa-  luta  ambagibus,  iisque  prorsus  wp 

natum    esse  ,    idane    bcnejicium   fabulosU    adjunctis  observo,  ex  hac  miraeuti   relatione     t^ 

deindefuisse  deturpatum.  eorum,  qui    existimarunt ,  mtracut                ^^ 


Pn,«,™...-' ■-' rd,-rtf< 

tione  expositum  ostendi,  hunc  habel  timu  ^  ^ 

jrepiTouu^pirSvTos.  Miraculurn  de  hydropic^  o^ 


quartum, 
mojuvenu 

post'1"1""- 
,,as  preces 


refcrtui  JOnfl* 


-  i/  allt  riw 
tanatio. 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 

Cosmae  et  Damiant  confessorum  ,  quamJMartyrum 
jLrabiun.  Nnm  ibi  pag,  322  Cosmas  dicitur  primus 
xr,$  ntvcxdoc,  x£>v  iyfm  etc.  ,  tive  primus  ex.  quinque 
Fratribus.  Itaque  auciur  narravil  miracula  Arabum, 
et  verisimiliter  alios  non  novit,  quod  necdum  nata  esset 
improbabilis  senUntia  de  pluribusejusdemnominissan- 
clis  Medicis,  jam  refutata  §  3. 

192  Quarti  miraculi  hic  est  titulus  :  jrepi  rofi  7raps- 
tou  vewripou,  De  juveni  paralytieo,   aut  forte  rectius 
imbecillitale  virium  languenle,  JIoc  m(raculumt  cum 
breviuset  probabilius  relatumsit,  ex  Qrxcotextu  Latine 
huc  traduco.  Alius  enira   vir,   ajtatis  admodum  ju- 
venilis,  venit  ad  memoratum  hoc  Sanctorura  taber- 
naculum  (ad  ecdesiam  nempe  SS.  Cosmae  et  Damiani 
prope  Constantinopolim.)  Hic  ab  lioste  humani  generis 
violenter  debilitatus,    factus  est  cxhaustis   viribus 
languidus.  Accedens  vero  ad  domura  Sanctorum, 
noctesque  curadiebus  conjungens,  indesinenter  San- 
ctos  obsecrabat,  ut  solveretur    vinculis,  qutbus    li- 
gatus  erat  daemone.    Cum  autem  mukum  temporis 
uraBteriisset,  et    intirmitas  ejus  permaneret,  animo 
frangebaturjuvenis.rogavitque  deinde  patrem  suum, 
ut  adesset.  Vivebat  enim  pater  ipsius,   canitie  ve- 
r>  nerabilis  et  in  officio  suo  honestissime  vivens.  Ubi 
itaque  hic  advenerat  in  domum  Sanctorum,  juvenis 
pessime  se  habens,  visura  patrem  suum  obtestaba- 
tur,  ut  sibi  cooperaretur,  precesque  suas  ad  Sanctos 
exorandos    conjungeret.    Senex   igitur  ,   ubi   vidit 
flliura   morbo  superatum,  et  ob   miseram  vitam  la- 
mentantem,  paternis  motus  visceribus,  orabat  San- 
ctos .  qui  mala    intolerabilia    gratis   sanant,  ut  sa- 
narent    natura  ex   se  filium,   morboque  liberarent, 
uti  a  srevo  daimoiie  constrictuir. 

193  Sancti  vero  et  marcescentem  aetatem  ipsius 
una  cum  diuturnitate  infirmitatis  miserati,  et  patria 
lacrymis  moti,  divitias  misericordia?  suae  in  a?gro- 
tantem  effuderunt,  imponentesqne  ipsi  manum,  in- 
visibiliter  hunc  sanarunt,  morboque  liberarunt,  et 
araliulantem  patri  dederunt,  dicentes  ei  secimdum 
verba  Domini  in  vicem  grabati  :  Tolle  filium  tuum 
ambulantem,  et  vade  in  domum  tuam,  laudans  et 
glorificans  Deum  semper.  Cum  igitur  ejusmodi  mi- 
racula  gloriosa  quotidie  a  SS.  Cosma  etDamiano 
edantur,  perpetuus  est  segrotantium  ad  mirabile 
hoc  eorum  tabernaculum  concursus.  Hacsanatio  nihil 
plane  habet,  CUV  fulcm  uon  mercalur.  Nam  scriptor, 
cum  dicil  invisibiliter  sanatum  iiifirmum,  satis  <lccla- 
rat,  nolle  se  veram  manuum  impositionem  Sanclis  at- 
C  tribuere,  aut  verba  adpatremprolata.  Dedt  novam  uitcr- 
pretutionem  Latinam,  ul  fuec  Greco  texlui  sii  confor- 
mior,  ct  simplicior ;  proul  faciam  m  aliis  huc  Latine 
transferendis. 

194  Quintum    miraculum   de  aegro,  qui    interno, 
apostemate  laborabat,  simpUci  etiam  relalum  esl  stilo, 
sal  in  eo prodiijiosa  sonatio  minus  clare  apparet,  cum 
adhibiti  fuerint  medici.   Hoc  itaque  solum   compt 
tradam.  Venitad  Sanctorum  ecclesiam  vir  alius,  intra 
ventrem  apostemate  laborans.  Hic  paulo  post  medi- 
cos  jussil  venire,  ut  in  ipsa    ecclesia   curarelur  ;  sed 
nuih.in  crevit,    ut  in   vita    periculo  versaretur.   Tum 
subdJtur  i  Verum,    ut  optimi   gubernatores,  famuli 
Christi  Cosmas  et  Daroianus  jactatam  fluctibus  in- 
tirmi  navem  susceperunt  dirigendam,  commissoque 
sibi   gubernaculo  illum  servantes  circuraierunt,  et 
ad  incolumem  tranquillitatis   portum    perduxeruut. 
Nam  favore  suo  effecerunt,  ut  molestum  et  putreta- 
ctum  aanguinem  per  ventrem  excerneret  :    eumquo 
omni  morbo  raortifero  Liberarunt,  ut  et  nic  sapatus 
perfecte  Deum  laudaret,  et  SS.  Cosmaj  et  Damiano 
gratias  ageret  de  miraculo,  quod  in   se  erat  patra- 
tum.  Jam  monuij  miraculum   non  tam  clare  perspici, 
quia  non  additur,    an  medtcos  ante  sanationem  suam 
dimisertl.  Cum  lamen  faclum    rclalum  sit  uitcr   sana- 
Septembris.  Fll. 


433 

tiones  divinitusobtentas,  verisimillimum  fit,   aut   medi-    fj 
cos  ante  fnisse  dimissos;  aut  malum  immedicabiU  fuisse,       acctorb 
autsanationem  magis  repentinam,  quam  ut  arti  medi-  j.  s. 

corum  posselattribui. 

195  Quud  tequitur  miraculum  sextum    de  eo,  qui  sanantur 
voraitu  sanguinis   conflictabatur,  mirabiUus  est,  sed  Sanctorvmp** 
non  improbabile.  Alius  vir  supervenit   ad  celeberri-  trocinie 
mum   horura  Sanctorum  tabernaculura,  orans  Dei 
Famulos,    ut   per  eos   sanationem    consequeretur. 
Nara  affectione  pectoris  sanguinera  ex  pulmonibus 
vomendo  per  os  ejiciebat,  ut  uxor,  quae  aderat,    et 
ultiraam    viri  sui  horam  praevidebat,  necessaria  ad 
funus,   in  dorao  Sanctorum  curandum,  tandem  pa- 
raret.   Cum  vero  morbus  diu  protraheretur,  et  in- 
firmus  ad   exitiura  tenderet,  atque  hic  natura  ira- 
cunt>us  esset,  levisque  et  temerarius,  indecentosque 
blasphemias  in  Sanctos  evomeret ;   admirabiles    hi 
magnique  medici  Cosmas  et  Damianus,  qui  non  so- 
lum  corporis  infirmitates,    sed   animas  quoque  ho- 
minum    sanant,    nocturno  tempore   apparent,    non 
desperato  illi,  sed  alteri  cuipiara,  dicentes  :  Dic  illi, 
qui  sanguinem  eructat,  ut  deinceps,  in  tali  praeser- 
tim  senio,  cesset  ab  indecentihus  aut  potius  nefan- 
dis  verbis,    ac   desinat  volatilia  edere,   praesertira 
tali    terapore  (hoc  enim  factebat  aegrotus,  volatilia   E 
insanota  Quadra^esima  inaede  Sanctorum  sume 
quaecuraquc  vero  ex  farina   liunt  edulia,  haec  su- 
mat.    Si    enim  utrumque   observavent,  liberabitur 
malaaffectione,  qua  laborat. 

196  Cum  autem,  qui  hanc  visionem  habuerat,  songuinem  ve- 
timeret  pericuium,  si  Sauct.is  non  obediret,  et  daui-  menSi 
nura  laborantis,  si  sileret;  suasit  infirrno,  ut  curam 
salutis  sme  haberet,  et  mandatum  Sanctorum  ul- 
terius  factis  aut  dictis  non  praeteriret.  Ubi  ergo 
ha?c  a?grotus  audierat,  et  abstinuerat  ab  indigna 
Christianis  nefandaque  blasphemia,  atque  ab  esu 
carnis  in  tali  jejuniorurn  tempore,  contentus  diffita 
sibi  prsescripta,  secundum  energiam  SS.  Cosmas  et 
Damiani  aegrotare  desiit.  Itaque  vir  ille  gloriticans 
Deum,  et  gratias  agens  Sanctis  de  insperata  vitse 
gratia  sibi  ab  eis  facta,  completa  gratiarum  actionis 
oratione,  in  pace  domum  discessit.  Qus  subduntur, 
adsequentis  miraculi  principium  spectant. 

197  I/njus  seplimi  miraculiiitulus  est,  De  muliere 
surda  et  muta.  Relalio  tta  habet.  Dum  tales  ac  tan«  surdastmut* 
taa  sanationes  a  famulis  Christi  Cosma  et  Damiano 
quotidie  patrantur,  mulier  quadam  ingreditur 
venerabilem  eorum  asdem,  quaa  a  multo  tempore  p. 
surda  erat  et  muta.  Haic  impense  orans  Sanctos, 
ut  ntroque  malo  benigne  liberaretur.  non  discedebat 
a  sancto  et  glorioso  altari :  sed  ad  hoc  accedens, 
cum  lacrymis  et  fide  rogabat  gloriosos  Cosmam  ei 
Damianum,  ut  temporali  et  acerba  vita  liberaretur, 
utpote  quod  malum  ejus  mveteratum  esset,  et  affii- 
geret  uorpus,  quodque  ipsa  erubesceret  apud  sexus 
sm,  similisque  afiectus  mulieres,  utpote  non  valens 
aut  sermones  aut  societate  cum  ipsis  conjungi. 
Quibus  omnibus  de  causis  cum  lamentaretur,  tali- 
busque  precibus  apud  Sanctos  cum  ftde  insisterefc, 
Dei  auxilmm,  gratiosorum  CoBlitum  patrocinio 
impetratum,  adluit  lamentaque  ejus  eiaudivit,  et 
ipsam  utroque  malo  liberavit.  Qoippe  muta  ha-o  et 
surdaante  sanationem  in  mente  sua  versabat  Tn- 
sagium  (id  est,  illud,  Sanctus  Deus,  Saoctus  fortis, 
Sanctus  immortalis,  miserere  nobis)  atque  per  ipsum 

et  ab  ipso.  sauctorum  Cosnue  et  Damiani  interce- 
dente  favore,  sanataest.  Ubienim  u.  ipsorum  »de  ab 
sulutum  erat  Lucernanum,  [id  as«,  prima  pars  Officit 
vespertinf) et  Tnsagium  de  more  cantabatur,  surda 
subito  audivit  illad  cantari,  et  muta  cum  canentibus 
elamans,  Trisagiura  cum  ipsis  cecinit.  Victo  ven» 
lmtitia,  factisque  in  se  duobus  simul  miraculis,  in- 
terraisso  tantisper  cautu,  Deo  et  Sanctis  gratias  egit, 


55 


cla- 


aictohe 

J.  s. 


laborans  ex 
malrice. 


DE  SS.  COSMA,  DAMIANO,  ANTHIMO  KTC.  MM. 
434  (   ffm  ,,„/,.„  iam«n,  <..>■  negare  veiletmu  sanatio-  d 

clamans,  vociferans,  annuntiansque  omn.fius ma(p  -      ^  ^  ^^  ^^  ^  „„s  „,,.„,  gmm   ^  ^ 
|ia  Dei  et  charismata  SS.  Cosn.*  ei  iia  ni     .  (  ^.^   lll)inillis  .,„„„„„„,  prawia« ;  ,■.,,.,„„„ 

vero  tetante,  sanaque  ex  tabernacuio  o  ^  Mmniantitolum  oblalat.  non  vigilanli    „„(  coram 

discedente,  advenit  deinde  olm,  '"  »•'■/" '"";  _  .     aJ..(   AV,.  improbttUle   videriddet,  immitm  divinitm 

198  B,wtomM»^e»"mw,racuWV''™.    ^^     f0mnt>« dicpoai»*"  (uittead  /idero amplectendam.  Pro 

De  muliere  matricis  dolonbus  excruca     ,  ^.^  ^.^  ^^  ,„„,,,5„,  „„,,.,„,  ,;,,,„,,,,_  ^ 

te««i«l»«i«ri».  «n»r«^' '""'''''        'simitmodo  a,l  eeeleeiam-  Sanctorum   venerat,  „„»  cauta  alieuja, 

scriptum.illoque  bil  tumpto  fuerueam i    . ,  tanaretar,  ted  quod    roijatut   estel  ab  amtco 

Jiimar.  voiuerit,  vi  <f »™f«"  ' '     1     1  Chriviano.  Titulus  m  eo    Gr*co,  De  alio  quopia.n 

retmulierisfuitte  tublatot,  quod  ego  «■"•  Gentli,um.  R  «/alio  profcra,  »ed  eroUlenda,   ,',.„  „„„ 

"""""";;• ,w  sls^ IftSS  ■ «•  *-  "'""""'•  '""""'"'""''^  ""n"""m'al" eMe  "m"- 

KSTilpl  P«M.e».  miraeulum  Ua    culo. 
;;,■„  ,       Alia  qua^dam   mul.er   ad   eam   (eceUmmJ 

wnit  '  non  externis  illa  laboribuB  aut  intolerandis        ^,,,    Aj;a  n0V(,m  m,raCula  ex  COilc.n  co- 
dolorlbus  affliota;  sed  potius  matricis  ineommo jo  ,  l)c,llli(im  ,,(,i|;i 

adecta,  pert.nacem  perpetuo  Bustinebat  erucatum, 
8p  e  ibisque  instubatapud  eanctOS  Christ,  un.ulo 
PCosmametDam-,anum,orans,utm.senco.du  m  ab 
eis  cousequeretur.  At  malo  ...  .ongum  producto. 
^amque  graviter  affligente.  Famu  i  Chr.sU  b  m- 
gue  i,  U  agentes,  ut  cum  alns  ommbus jho 
L»  facere  consueverunt, e.  e„.  mo  e     uo  appa 


111(1     11«-»  »«-»»»      - 

dice  apud  Dehnium  edita. 

fjndecimi  mhaculi  tilulus  ponitur:  ikoi   coC  tw  «5 
ftpafov  tt-ovtoc,  de  bibente  cedriam.   Relatio  prolixis- 


l; 


rueruntin  vUione,  et  praiceperunt.  ut  laser  oum 
pulegio  nnxtuu,  bibat.  S,  enim  id  b.s  fecent,  "- 
Lunt,  morbo  doloribus<iue  liberabitur.  Demde, 
ubibooaecundumSanctorumprasceptumperfeoerat, 

.     .«.    \u ......  ,.ni.i.  Sjiiicroruiu 


drpaiav  Tttovt^,  m-  - """> 

s[ma  habet,quempiam  apostemaie  laborasse  circa  pectm,  ™m 
potuque  cedrtet  qu&  alias  perniciosa  est  bibentibus,  sa- 
natum  me.  Omittitur  ea-positio  tota,    quia   plurimum 
uidetur  habere    inventionis    poeticse.   Talis  qnoque  esi  K 
,,,/„,,„  duodecimi   miraculi,  de  presbytero pai 
auisanatus  diciiur,  non  in  ipsa  ecclesia  Sanctorumtad 


1  „,„n,l„mS-,nclorumi,ra.'Ceptumperfecerat,      qtti  sanaiut  aiatur,  non  m  ./-«  <•■•■ .«- 

Ul,"°»Snter aue      V  nua  L.u.  Luc.oru.u       „„,„,„,,„  ,/„,/,.,  «d   in  balneo   vtc Q..  p/»r. 

",a'';  ?5?  SZT rL  soeoierum  nomineusa    J  , /„,,: lesideral,  libr d.tun / 


malo  penecw  «uci 

morbumeju8  8anavit.etsolospecierumnomineusa 

est   Neque  eniiu  hisce  indigebant  sapientes  M 
adsanationeminfirm®:seduthocetiammodode- 

monstretur  excellens  eorum  donum,  et  mcompre- 
hensibilisgratiaipsisaChristoconcessa.  Quoigitur 
tempore  mulier  in  admirationem  rapta  m  mirabili 

1. «,...«    ,,.    /i\(in 


quam  /'<■  ""  •«"^"••-  •••■•••  ■ 

(/   himduobusdesideralt  librum  edtlum  consulere  A 
oeL  Egoad  sequens,   quoi  credibilias  est,    pr< 

202   Tertium  decimum  miraculum  esl  illud  ipsum, 
auodinconcilioNxcmoexlri  «imt  m 

ibiquelitulussic  ponitur  :  itepi  vk  y-- 
_v-   CTpo  .„.,.,  Demulieretorminaintestinorumhaben- 

*".'..         ..  .- ..'I    ««naMllAHI    ■     llflfl     ifiSffll 


mulier    11  admirationem  rapta  in  mirabiU     TQ^6TPo^.Demunerecoruima  - ~- 

3S: SIS  pergebat  ooi orari.  (non     „  .«—  SS^SZ 

?_.    ..«»J  .,>...-.«    s,.v.  .1.M..U»  adSanctos  etiam     treroores,  7"'^«A   laborasset  ea  muto  a\ 


Bentilis  "• 

,,/  $on- 
m  sona- 

(tu  «*  con- 

rc»«45, 


tremores,  «?uf6Mfi   ?fltorossr<  ea  titulo  opud  Deh 
ubi  pro  aTP6«pov;  ^icur  rP6aou?   ^./-  interpretatwnem, 
m  mpi:   Bene  sapientissimus  Paulus,   columna  1 
magisterEcclesi*,clamat,quodspes  fundit, 

caritateDeiincordibusnostrisdiffusa.  Hancspem 
inmlierqu*damfidelis,  gravibus  morbis  per 
SS  Cosmamet  Damianuro  varie  Liberata,  indesi- 
nentergrati  in  eos  animi  memoriaro  conservabat,  ac 
tVequenter  ad  mirandaro  hanc  eorum  sdem  acce- 
debat.  debitum  honoris  eisdera  persolvens,  acwn- 
demquotidiemaguosadmirandosqueSancos  00 

mamei  Damianum,  in  mente  habens  non  satiabatur. 


enim  satiari  poterat   accedendo  ad  Sanctos  etiam 

postsanationem)  venil  alius,  de  quo  sequitu. . 
199  Miraculum  nonum,  etiamsi  nihit  habeat, 

sitprorsus  incn  polixius  tamen  expositum  estt 

quam  m  neCesse  videatur  totam  huc  transferre  relatto- 

nmt  quam    hac  de  causa  sotum   compendio   Irafam. 

Tinilt  bum  Latine  feddilus,  hic  esi :  Le  misso 

a  Graecis  rtd  est,  Gentiltbus)  Graeco.  Observat  a\ 

multumiinernirutulorumSS.    Cosm83    el    Da.mani  ad 

ipsorum  ecclesiam  ipsos  etiam  gentilee  [uisse  pertn 

ac  nomina  Castoris  et  Pollueis  a  GenliHbus  data  e 

Sanciis  nostris.  Boc   prxtextu    utebatur  gentilis,   de     mam ex  uuuuuiii um  -~-     -~        eosdera 

quoagitur:  1  venit  auid d   «ta    SS.  I ee     Pr^tereain  quohbe    paru te  , dorous  ^ 

n  et  Damiani,  m  1 -  Merareiur;  »ed   CkHmi   ff     depmgens,  non  explebatur  eos  viaen   . 

^  Poltucem  invocabatt  aui  certe    in 1  ee  fingebat.     abundanti desideno  id  ht neba     .1-     ^     .;,,,,/,/,■ 

£,Wem  «ue  tnendodum   ///-/»^  »rrig«ri  po(Herwi.     'oclum  mttljer»  ou(  aan  increowa  a«      ^ 
^m/.',  gui  dicttn/ur  visibilesei  apparuisse,    ritu  me-     ./„'///////»•.  A/  divena  Ml  wc«<  (,;„,,(/ro 

dicorum  iwi«en(e«aatofiajarotas,i/;sumt;erapra*er«un-     sum  tfivercttm,  et  utrague  loco  ooscui a  es         • 
tee,  idgite  Bajaius  /...///(i/^-'.  C/oman(i  ./iv/nt,//,    u<   ad     an7  /M//f  utroqueloco  mendosa.  laeo 

im  quoque  accederent,  res\  dicunlur  Sancti :     non  necessaria,  omilto.  ^ 


I 


ipsum  quvyue  uin«'  "  »«,  i*vr.™.«.»»««...«    ^»,..».  . 

Ison  eniin  ad  nos  tu  venisti,  sodalis,  neque  enim 
eos  nominamur  Castor  et  Pollux.  Iieratum  dicitur 
responsunt,  donec gentilis promilteret,  se  vellecon' 
vein  ad  Christum,  d\ceretquet  quod  ad  SS.  Cosmam 
ei  Damianum  santtetisotoiflenda  gratia  omnino  v>  1 

»  /     ,.,     HHU     I, .mmil t 


,  //, ,  e««ano,  omuw.  vjs 

doloribus  m  domo  sua  conflictabatur,  ,  d 

lectulo  torquebatur    perpetuo  cru.  aato,  nai  iq^ 

nanciscebatur  dolorum  inducias.    Dum    ■ 
igit,utrelictaessetsola.uo 

..   ...;,  ^  ^..;ni,t:,niHin.   repens(  i^lu 


eonversui  Ibu 
,,,  ,„  ,  1  a(iiu 
gentihs 


et Damianum*antf otisoatinenda  j/»-n///i  omntn  habebant,  contigit,  ut  rehcta  es  ^  .  ^ 

200  Cum,  inguii  oucror paa.S52,hocpra3viderent  animadvertit  se   periclitantem,  rp     .eteex] 

,si  serviDomini  Cosmas  etDamianus,  utbono-  cendit,  veniensque  ad  locum,  u  n  1   p^     ^  scipi0nfl 

rum  futurorum  non  ignari,  imponentes  ei    sanctas  erant  sapientissimi  hi  Ccelites,  inuum  suaruffl 

_ /i.i  ,..•/     nucm    ferpMies)    insum   morhn  ntens.  seoue   erigens.    unguious    u 


DIE  VlfiESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


4315 


AICTORB 
J.S. 


A  ex  flgnra   per    ipsam  facta.  Neque  ullua  existiraet,  in  os  quidpiam  immittere  sustinerera,  non    dico  ad  l) 

novara  hoc  69se  miracnli  genus  a  Sanctis  patratura.  ebibendum  ;    etiamsi    necesse   foret  alicujus   mali 

Naraque  vox  Doraini  ad             sanctos  ejua  Aposto-  eapere  experimentum. 

los  proiata,  habet  :  a  Opera,  quae  ego  facio,  et  vos  207   Viam  hxc  sternunt  ad   quintum  detimum,  ad 

facidis.  »  Unde,  licet  ipsiua  Dominiumbra   nnllura  quod  auctoritapergiti  Boc  autem  dixit,  non  ut  res-  ,-t  t,Vus  *oror 

operata  sit  miraculum,  umbra  tamen  Petri  Aposto-  p            l  aliquam  incredulitatem,    sed  patiocmana  mirabui- 

[orurn  primi,  et  morl liasolvil  et  raorbos  pepulit.  secundum   consnetara    mulierum  Dauseara.    Hisce  ter  ,anata- 

Verura  ethaec  Dominus  ipse   per  Sanctos  suos  effi-  autem  mane  ad  sororem  dictis,  illa  ipaa   die  incidit 

cit.  et  miracula  operatur.  in  idem  malum,  quo  et  sororejua  laboraverat.  Cum 

204   Moxsequtiur  miraculum  decimum   quartumet  prolixiorsil  relatio,  et  wmniisinvoluta,  satu  erU  dare 

,,„„,  tumpto  ,/,,„  aiia  sub  hoc  Qrseco titulo ;  irepi  rwy  rpiww  Baujxareov.  compendium.  Dicitur  mulier  illa  pns    dolore  clnmasse 

jntdicamento.    ^e  triDUS  miraculis.    Hsc  eodem   fere  modo   obtenta  contraSS,  Cosmarael  Damianum.  Tum  sequenlinocte 

sunt,  ideoque  ab  au              functa,   quamvis  personse  jussa  esta  Sanctisin             amdictum              medi- 

.,/,//  diversae.  Observat  autem,  in  honorem  Sanctissimie  camentum                            cusavit.  Itaqueper  elly* 

Trinitalis  videri  facta  tria  similia.   Tum   primum  sic  chnium,  alia  nocte  somnianti a  Sanctis  in  fauces  inge* 

refert:  Cum  vir  illustris    in                            iris   et  stum,sanatafuisseassentur.  Habent  duo  posteriora,  et 

fideli^  pritfundum  in 'li^ifn  haberet  vulnus,    raedici-  maxime  hocullimum    nescio  quid  inveni              licae; 

que.  qui  curara  illius  habebant,  maii  gravitate  vin-  ideoquedehocplura  non  addo. 

cerentur,   necessario   ad  Sancfornm    tabernaculum  208    Decimum    septimum,    cui   tilulus:    irepi   rov  ittaduoas- 

accessit,  eumque  meritoconjux  viro suo  compatiens,  Hjtovuoyrrou  De  Exocionita,  idest,  Ariano.Nam   Iriani  serla  w'ra- 

secuta  est,  secumque  duxit  sororem  propriam,  quaa  id  nomen   habuerunt  a  suburbio    Constantinopolitano,  c  °" 

eidem  quoque  compatiebatur  ob  inftrmitatem  affinis  in  qu              m  habuerunt,  postquam  u> 

sui.  Cura  igiturambaa  cum  viro,  ut  dictum  est,  in  aut  t-erte  ecclesiis  in  urbe  privatu  Arianus  autem  ille 

R  miranda  hac  Sanctorum  rede  consisterent,  insana-  paralylicus  fuisse  Jicilur,   sanatusque  in   lectica  an 

bile  hominibus  et  invisibile  humanis  oculis  viri  ul-  ecclesiam :  sed  relatio  hic  omittitur,    quta   mira  magis  E 

cus,  Deus  viro  se manil                          biiitereidem  videtur,  quam  probabilis.  Decimum  octavumhoc  titulo 

se   declaransi  per  preces  el  intercessionem  glorio-  insignitur  ;  moi  xov  ttau                                w  ol 

e  et    Damiani,    paulatim  Syioi.  De  predagogo,  cui  itineris   comites  se   exhi- 

imminuit,  aut  potius  fugavit.  buerunt  Sancti,  Prolixissima  esi  relatio,sed,  utfatetur 

205  Nam  Sancti  data  sibi  a   Deo  sapientia  ma-  auclor,  omnera  humani  intellectus  captum    super- 

ceraSanctc-     jain  s0|;l  disBta  infirmi,  t.erribili  quidem  illa  et  mi-  gressa    Hac  decausa  htoomitttiur,   poterit  a  curiosis 

ntm  tempc      r;. ^  u| ()i  f  ,  mi..|;,..  ,imento  sancta  ipsorum  cera    tem-  uideriapud    Dehnium.    Nam,   etiamsi  probabih  rit, 

nhsclr.         perato,  curarunt,  et  infirmum    doloribua    liberum  quxdam  beneficia  in  pxdagogum  memoratum  collata  a 

reddiderunt.  Ad  hoc  miraculum,  qupd  modo  admodum  Sanctis,  tdta  certe  illarum  benefioiorum  expositio  non 

obscuro  narratum  est,  pauca  observo.    Focem    Orsecam  videtur  probabilis.  Interim  observo,  in  luijus   miraculi 

mmt  interpm  apud  Dehnium,  acsi  expositione  rursumdeclarari,  de  SS.  Cosraa  e/Daraia- 

perceram   Sanctis  dicatam  infirmus  fuissel   sanatus,  no    martyribus  hmc  omnia  asseri,   non  confessoribus, 

,  habet  Latinus  titulus deglutiens bolura  excera  quinumquam  videni                 •  Nam  ilbrum  wclesia 


Sanctis  hisce  dedicata.  Occasionemilliopinioni 

auctor,  dum  disetam  errib  I    o,    qua    usus 

est  infirtnus.  Atlamen  jtyjpoty  nonest  simpliciter  cera, 
sed  medicamentum  cera  temperatumtquodaceranomen 
habet,  quia  cera  prxcipua  est  illius  medicamenti 
Quapropterexistimo,  illa  medicamenta  fuisse  confecta 
excera  Sanctis oblata  autdic  \a  eorumque  usu  sana- 
tum  fuisse  inftrmum.  Nolim  hac  observatione  conlen- 


pag.  'i-'7   vocatur  Martyrium,   uti  ssepe  nominanlur 
[fartijribus  sacrss,   uhi    eorum    reliquis  conser- 
vautur. 

209  Miraculumdecimum  nonum  desanalionefuvenis, 
qui  sanguinem  vomebat,  totum  ex  interpretatione  D.h-  Juvenix>(.x 
tlll^  modice  ex  Grsecis correcta,  subjicio.  Nunc    autem  wmUusan' 
discal  et  audiatvestra  fervenain  Christumcharitaa  tumu 
aliud  prodigium,  quod  nuper  priraum  contigit,   Viri 


71/O  r(  iiiu 

iin  eonva- 
lulsse  dicl  • 

tur, 


dere   ■ - i — >-  Sanclomm  . -sedsol Bjusdamfldehs  fihusmtris ucideral  r *um  . 

,,-,,,, daliquod  medicamenlum  ex  cera  aliiequo  dinem egerere per  i   :   plane  ceu   .nternum 

Jfeaum.  Tdem  hahebit  locum  ta  duo  nlibu  aliquc  I  concepl  .culum  Bangu.ms  l^um  esset    Ur- 

,  gebat  illum  tantopere  mali  ns,  ut  omne  superaret 

2oTl"d  ouartum    ,  **»    <■•  **»**,>  auxili ,  ^Z^^Tl^t 

Deiude.  cumvir  ille  in  multe   Utaril  ratia-  putabanl  actum    esse.    Verum  u  '      _     »8 

r artioneD t  Sanctis  prsstand  .  Uustrare '^1™1  ;  ,     ^, 

omnibusque  narraret  salutem  inexs, tatam   ribi  a  Inel  iresc  ^renl  (  hn  t.  8.  »i  i  nomm 

"-Pe. etDami ■; am,  m.sera,onum  ^jjj^.-»0^ 


Dominorum  meorum  aanctorum  temperato  m  aquam 
immitte,  ac  bibe,  multumque  utilitatis  conse  | 
Hmc  nihil  horum  recusans,  sed  cum  fide  faciens, 
quod  audierat,  continuo  sanos 
percepit :  surgensque de  somno,  dicil  sorori  surn: 
r\udi,  quod  s>  C  amas  e<  I»'  oianus  cera  aua  me 
quoque  sanaverint.    Noati   enim,   he  i"'lv 

meitaaffectarafuisse.utnesalh [uidera  deglutire 

valeremitemperana  autem    es   medicamento 
ipsorumebibi,eorumque  b  aeil  io  nihil  mali  lenbo 


brem  banc  S  tnctorui 
prolixeadmonitosmultocurafleturogatutconsuei 

P  lltatera   in    fil.o  etiam  suo, 

qUe„    humana   jam   omnia    desti  uissent    auxil.a, 

VdHnt  OStendere.   Imle  dora.u»  red.r.  unu...  -x  n 


8jbi  medicis,  non  aC 


sanandum  morbum,  sed  ad  so- 


m    m 


l:i(lll,  mtis,in  tempio reUuquit. 

210    1'ilius  symptoraate,   aunc   lugiuvoru 
moremtai  lente,  aooc   ferocius    msul- 


tante,  vitam  Buam  m 


uln  .s:urjMini-  ■  ■  i i u - .  - 1 .. •  ad  ex- 


Sororveroeiusbmcaudiens.  reposuit:  De  med.ca,     trem.  ^^  , 

mentocermSanctorum  ne  ad   gusl '-'     -'"•  "  "' »"•'"'"'•  ,,„,,, 


adertremi 
fcre 


1 


AUCTORE 
J.  £- 


DE  SS.  COSMA,  DAMIANO,  ANTH.MO  ETC  MM. 

436  ^  .  yatican9t  ut  notat  in  margine.    SUnt    Bat  ut   ,„ 

«  chisci  mihi  antidotum  pornge :    istua  ^  drntWfatiaaliisprobabiliora,nequetanfifaciendarrnsm 

«morbumvincet,  donoqueejusvivam.au   .^  ^   mtegram    eingulorum    relationem   hut   transferre 

«  bet  morbo,  vitaeque  siraulet  tabi  meae        u        ^  ^^   ^z  prxfatione  mox  danda  liquet,  horum  scrip. 

«  finis  » .  Audiens  ista   medicus,   morem        *^m  tQrm  iTqritudinis  sux  causa  fnisse    in    ecclesia    San- 

infirmi  jussis,  an  abstinere   et  ignotum  ^_^  ^^    ^^    e.r  variis  intcllcnsse,    qux    narravlt, 

rei  exspectare  deberet,  multa  soinciiuu  ^^  ^^  q„idem  homines,  inquit  ex  tranelatiotie  Deh- 

tate  perplexus  ambigebat ;    cum    in?T"  tituti  m/,  gratias  Deo  deberaus,   sanctisqUe  ejus  famulis 

Sancti  isti  in  omnibus  sapientes  et  a  Cosm»  gt  Damian0f  maxime  autem  qui  agrotantes, 

medici,  huic  apud  aegrotum  manenti   meuico    ,  PP  ^  ^  confugiunt,  sanitatem    consequuntur. 

rent,  ac  curara,  qua3  ipsiusanimum  in  di versai  ^  ^  ^  profecto>  et  intellectum    omnem 

hebat,  cessarehis  ^erbis  juhent:  Cave,  quiiq  excelunt  miracula,  qum  in  nohis  quotidie  Sancti 
ggrotanti  isti   in    levamen    morbi  exm  lea   .  trant|  cum  eorum  efficaci»    superna  ac    ccelestis 

enim  interno  reraedio  sanare  nobis  curaB  ™-"  ^  ori  Unde  COntingit,  ut  quicumque  mir&culo- 
igitursurgensmedicus,  oum  rai »»««ei&an«»r™  ^  intueturmultitudinem  excellentiamque,  scriptia 
gratiamauxiliumquehominibusadipsosconiu  ie  ^  ^^  protinus  refugiat.  Vincitur  niroirum 
tibuspromptum,  mandatis  illorum  oi.eriivit.  a  omnis  orationis   facultas,   vertiginem  quasi  passa, 

moratus  imperium  inhrrai,  d.e  istam  '0"<gw™  dum  altitndinem  eorum  intuetur,  ut  luce...  solia 
trochisci  antidctum   dari   sibi   emxius    flagiu  m,  ^.^  ^^  non  aui|et  Qu{fi  enim  illopum 

postqu  im  dixisset,  facere  id  s.bi  ^neceiV  m  racula  possit  quis  enarrare?  num  quae  nunc,  aD 
totegrum ,  tandera  ,  1,  pertmacms  **£J^     qua3  olim,Paut  J,  quotidie  :  num  qu.  multis  simul. 


D 

£xPr*A«ioM 

ie(t>mua  m 
racula 


tat7adactus.nuntiat.quid    sibi    in   visione  sancti 

Cosraas  et  Daraianus  de  dono  gratiae  mirabilis  ei 
conferendoaperuissent.  Addit  insuper,  non  jam 
«  humanas  medendi  rationes  illi  sustinendas,  sed 
bonaB  Sanctorum  promissionis  eventum  lasto  animo 
exspectandura  esse. 

211  Haec  cumdixisset  ille,  sanguis  quidem  me- 
MNCii.mira.  diocri  impetu  fluere  perseveravit.  At  paucie  post 
bUissanatio  aipbus,  Bubite  efferoruin  animantinm  ntu  mvadentes 
ffigrum  dolores,  sanguine  copiosissimo  per  os  efluso, 
•vocis  illi  spiritusque  vias  interclusere.  Tum  vero 
Servi  illi  veracis  Dei  secundura  praedictionem  suam 
vere  promissis  stantes,  lacrymasque  et  precesillius, 
qui  «grotum  genuerat,  minimenegligentes,  proxime 
imminentem  aegro  mortem  praeveniunt,  eorumque 
unus  palma  raanus  os  infirmi  obturans,  extemplo 
frerium  fluxui  sanguinis  imposuit,  et  vias,  per  quas 
erumpebat,  abstersit.  Ac  quemadmodum  Josue, 
filius  Nave,  cumpraelium  contra  Allophylos  iniisset, 


quaa  olim,  aut  que  quotidie  :  num  qua3  multissimul, 
an  qua3  singulis:  num  quas  hic,  an  quse  alibi  conti- 
gere;  ut  quidem  ille,  qui  recensere  aggreditur 
omnia,  raare  demetiri  se,  aut  stellarum  inire  nume- 
rura,  existimare  possit  ? 

213  Oranibus    igitur    narrandis    sufficere    cum 

nemo  queat,  ilia  saltera  in  raediura  afferre  conabi- 

ranr,  quaa  vires  nostrasnon  excedunt.  Modulo  cnim 

suosemetiri,  res  est  non  fucati  candoris,   veniam- 

que  facde  meretur.  QuamqUam   hsec    non   a  nobis 

ipsis  irapulsi  scribere  instituimus,  sed  tuarum    me- 

raores  cohortationum,  Florenti  prudentissime.quas, 

dum  raorbo  premereraur,  etinclytara  Divorumadem 

petere  habereraus  in  animo,  nobis    ingessisti.  Tnci- 

tabas  enira.  ut  cum  gaudio  inde  reduces,    Coel.tum 

istorum  rairacula  coraplecteremur    littens.  tibiqua 

mitteremus.  Tuaa    igitur    petitioni   ut  obsequamur, 

ea  qum  in  celebri  eorura  teraplo  degentes   vidimua 

et  audivimus,  nuncprovirili  annotamus,  occasionem 


E 

colllgitur, 
multa  (u 

futise. 


fllins  Nave,  cumpneliam  contra  Allophylos  innsMC,     «  ™.3«  nauoorum  lectione  de   omnibus   rnira- 

Dei  potentiam  precibus  in   suas   partes  pertrax.t,     tibi  dati  ri  ex  pauco,    nl ecuon 

.««.-.  imn»~  Ji   ,,.  ,,r*stite  sib^.  me.isaras  aliauid     culis  judic.um  formsnni.    raci  e   en  m  »    


UUl   UdlUI  I   C.\   |"*«v""  »'" .  c      ,      . 

culisjudiciumfu-mandi.  Facile  en.m  tibi  fimbria 
etiam ,  ista  suggeret,  quid  sit  de  pretio  totms  veshs 
sentiendum.  Populo  ad  pervigilium,  quod  in  «M 
iUa  celebrari  solet,  congregato.  cum  .dlMMWrt 
Sabbatum,  narrabant  illi.  quibus  san.tatera  Dvi 
contulerant,  qua  eam  ratione  fmssent  oonsecut. . 
eterat  sane  in  narrationibus  ist.s  voluptasqu.  I.  in 
et  delectatio,  cum  unusquisque  ea,  qna   dicebn ntur, 


solique  imperavit,  ut  praestitaa  sibi  meusurae  aliquid 

adderet,  dicens  :   «Sol  contraGabaon  stato,  et  luna 

u  contra  vallem  Elom  »  :  eic  et  isti  sapientia  ac  bo- 

nitate  pra^stantes  medici,  datis  sibi  coalitus  charis- 

matibus  numquam  deficientibus  freti,  naturae   impe- 

raruntsuisprecibus,  ut  sanguinis  substantiara   suis 

terminis  coerceret :   atque  sic    aegroto    sanitas  per 

eosredditaest.  Postquam   enim    u.ius   Sanctorum     ex  aeieciauo,  uuu,  uu«o4^       -'" 
-  oriipsius    palmam    applicuisset.   sangninis    ejectio     intuen  seocu lis  pot.us  existima  c i  q. 
C  omnis  cessavit.    Transactis  vero  post   acquisitam         214  Ex   data    pr*fatu>ne   ^^^^JU- 

Balutemin    Sanctoru.n  sde  sufficientibus   diebus.     fuisee  concursum  xgrotorum    aa   <'"    ■         inteWgitur 

corpore  jam  animaque  perfecte  roboratus  ex  prodi-    Mo  '"""'  tempore,  quo  h  tc  smpia  "■  ;v/,,,;, 

giosaoperati ',  quam  expertus  erat,  in  pace   dis      secundoexaUegatisverbis,aoHocscrti  ^  ^^ 

cessit,  quod  Bancti   medicique  Christi    Cosmas   et    «'"-  7-'  "'  "  r''"ll"1" ■;'"''  M  .    non  mgno 

^.      1.  :„....-.   ^...;   £*.«*#     . .  .,;.;..         (uU   mfirmus.   Tertio  eX  dlCtlS  COlligimUS,    Rl 

delectuusummeavxtorem.sedscriptUmand^ 

audiebat  n  quotibet  hominum  genere,  m  ml)Q 
sitt8iquavideanturinceHa  et  improbabiha,  « 


F 

scriptaqM  ih 
auctore  con- 

lm  it- 
lectu 


UC3CH,        IJUWU       OUIIVI/l         lUVUlVIKJUV-         »>■•  »ww«  WOIUWM         \JM 

Damianus  illum  patri  suode  .  acquasi  dixis- 

sent:  o  Fides  tua  in  Domini.m  nostrumJesumChris- 
•  tum  te  aalvum  feoit.  Vade  cum  filio  tuo  in  pace  » . 
Vides  qualiaquantaque  quotidie  ti  int  miracula  ex 
grat.a  a  Deo  Sanctis  concessa.  Pater  itaque  sanati, 
cum  gratia  Deo  Coalitibusque  persolvisset,  fructus- 
qr.e  lacrymarum  suarum  ubertim  germinante 
nisset,  gaudens  abiit  cum  filio  suo  in  domum  suam, 
wPatri,  F.lio,  et  Bpiritui  sancto  gloriam  dans  in 
secula  seculorum.  Araeu. 


t   oper 


rum  somniispotius  altribuenda,   quam  au 
cum  gratia  Deo  Coelitibusque  persolvisset,  fructus-     divinx,  aui  pajrot  inio  vel  apparitit>m    an^    ^^ 
que lacrymarum  suarum ubertim germinantes  inve-     teoromninottaliain  hisce  esse   no     /<  ^  aa>juncta 

~;„....+  n u««  ni,;;t  mim  AiiA  eim  in  ,i„m„w  o„Q.«      nifi.vanue  solum  brevissime  perstrtngam  , 


ne  dicam, 


§  KlV.Reliqua  miracula  apud  Dehni 
impressa, 


n  i  ii 


JXff/anf    apud  Dehnium  alia  decem  miracula,   quo- 
rum  textum  Grxcum  dedit  ex  codice  1641    biblioth 


ecae 


..    ailjnncta 
pleraque  solum  brevissime  perstringam  ,  ^^ 

improbabilia   offendant    lectorem.    *"fl*'       W7w 
vera  (orte  me  singula  beneficia,  ac  solum  imp 

videri,  quod  non   recte    fuerint    exposita 
quod  somnia  pro  factis  fuerint  relata.  s.„;,7,//. 

215  Primum  ex  hisc*.  quod  f»  «*  Jauebatu'- 
agitde  viro  illustri,  quistomachidoloribusi  «  ^ 
Hoc  malo  post  moram    satis    diuturmvn^  ^ 

didtur  in  somno  liberatus;  non  itern  llUero'  jfl  eidetn 
rabal  in  maxilla.  Tumsequuntur  dito  Oen  /i^  ^^ 
viro przstita  pro  miraculo  vigesimo  prim  [u,n0re 

sccundo.  Dicitur  ille  laborasse  penculoso  ^  ^ 


brevlWf* 
tirleU ' 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBR1S.  437 

ffj  partibus  pudendis,  et  ocuhrum  inftrmitatc.   Utroque  Sanctorum  beneficio,  ted  per  multax   ambages  purum    rj 

malo  asseritur  liberatua,  %ed  accedente  cura   humana.  probabiles.  Ipsa  tamen  sanatio  probabilis  videtur,  cum 

Jtfiracnlum  vigesimum    lertium    nnrratur    de    diacono  auctor  pag.  509    de  Martha    sanata   hmc    addat  :  Et 

ecclesise  Constantinopolitanx,  qui  malo  simili  labora-  cum  egisset  Coelitibusgrafias,  domum  suam  in  paco 

bat,  opemque  mcdicorum  frustra  eral   expertus.    Iluic  rediit,  amore  m  illos  multnm  aucto,  onorum  ffidem 

in  somno   bis   apparuisse   Sancti   dicuntur,  virumque  admirabilem,  more  in  hoc  usque  tempus  uumquam 

sanasse  sine medicina  humana.  Miraculum  vigesimum  interrupto,  frequentare  sexta  quavis  feria   pergit. 

auartumjSi  contigit, prout  referlur,   geminum  est,   ut  Deoque  gratamse  exhibens, sanctorura  Christi famu- 

etiam  indicat  tituliis,  ita  Latine  expositus :  De  para-  lorum  Cosraae  et  Damiani  facta   oranibus    enarrat. 

h  ficoet.  muliere  muta.  Eodemtemporedicuntur sanati,  De  patria  Marthss  pag.  197  hsec  dicuntur :  Erat  enira 

scd  mira  magis  quam  verisimilis  estrelatio.  Miraculum  6  lica,  qua3  acl  Orientem  est,  regione  oriunda, 

vigesimum  quintum,  cui  titulus  :  De  manifestatione  ubi  venerandae  mirabilium  divorum  ac  famulorum 
pudicse  uxoris,  geminum  quoque  involvii  beneficium,  Christi  Cosmae  et  Damiani  reliquise  servantur, 
siverumest;  nimirum    quod   pudicitia    uxoris  viro     et    baptismatia  sancti  lumen    in  eodem  loco  acce- 

iypo  innoluerit  modo  mirabili,  quodque  infirmitas  perat  Alqui  num.  61  vidimus,  Cosma  et  Damiani 
oculorum  alterius  fuerit  sublata,  adhibito  lacle  illius  reliquias  fuisse  in  ipsorum  ecclesia  propi  Oyrum,  qust 
mulieris.  Relatio  finitur  his  verbis:  Ac  ista  quidem  Cyrestka  capul  est,  utnultumsii  dubium,  quin  in  fa- 
sic  contigerunt:  ut  forta  relatio   nt  alte-     mosa  ecclesia  prope  Constantinopotim,  nbi  Martha  rfi- 

rius  scriptoris.  At  cujuscumque   sit,  totam  illius   rela-     citur  ganata,  iidem   Sancti  Cosmas et  Dami 
tionem  dabo,  ut  minus  improbabilem,  quam  pra. 
tium,  nolens  tamen  interponere  judiciwn  meum. 

21G  Mulierveroqumdam,  inquilscriptor;  cum  exin- 
mutierismira  sultu  cacodaemonis  ulcus  gi ■;iw,  lapidisque  instar  du- 


AICTOHE 


sonatio  niui,  etin  pejora  semper  de  -lin  an   ,  in  mamilla  con- 

^  traxisset,  acsolatium  invenire  nullum  posset :  medici 


Inttgre  rcci- 
tata. 


rentur. 

219  Quod  sequilur  miraculum  vigesimum  octavum,  alia  mullei 
unumestexrelatisin  undo,  titult  \malo, 

que  habel  :  ntol  xr,$  yuvaixo?   Ktovatcivx  i/ou,   coS  \v 
A y.oo iy.il y.  De  uxore  Constantini  Laodiceaeversantis, 
non  Laodiceni,  ul  lia  lel  ea  conu  ttu.  Totum,  quamvis 
etiam.quodpertinaciusraalumnulliremediosuaviori     prolvciu  ibjicio.  Virura  quem-  n 

cederet  ferrum  illi  mmarentur ;  exhorrescens  ipsa  et     damexploratebello  virtutis,  Constantinum  Domn 
sectionera  ista.n  morti  parem  esseexistimans  ;  .  Si,     fidelissiraum e<  assiduum  Divorom  culforera 
'„  inquit|   non  nisi  periculoaa  hacchirurgia  a  vobia     Christum  amante  et  regia   urbe  peregre  mihtatum 
«  sananda  suro,  melius  profecto  fuerit  me  confu-     pro  raore  proficisci  contigit  :  qui  nulla  non  peregri- 
«  gereadsanctosChristifamulosCosmametDamia-     natione  Sanctorum    efhg.em   ex  concepta   in   .llos 
«  num.  »  Respondebant  illi  cum  risu:  •  Enimvero     fiducia,  sibi  tutelam,  ferre  secum  assuever 
«  abibis  tuquidem  a  nobis,  sed  in  detefius  mutato     postquam   Laodiceam,  qum  cognoroento  rrimetana 
«  ulcere.  etiam  ad  nos  redibis.  »Ipsa  nihilominus,      dicitur,  (  urbem    hanc  m  Phrygia  Pa  oonit 

illis  relictis,  ad  Divorum  aadem  rangna  cum  alacri-      Ortelius  )    appuhsset  :  dura   negotn    nb«   c misai 

tate  et  fide  contendit.  Stud.umque  ingens    mulieris     ergo  moras  ibi  traheret  ongiores,  uxorera  mterim 
intuiti  Ccelites,  raedico.  quo  uti  illa  consueverat,  in      duxit.  Pauci  .  nup  M*™*     "™  *£ 

somnio  apparent,    eumque  sic  alloquuntur  :  «   Si     ponsa  muher  mgr  otare  et  ^~"»f^ 
•  A~~*  ;«      mnTilln  nrodpunfe    ma,rnis  a  t Im  fa  ilnlor  imii»,  in^um 

«  nnilierem  i   am  sanare  vis,  iiete  sanctamabdera.in      maxiua  pioueume,  m.inin 

^rcSt.  et  Ti.iaL  eju,  hocoue.  «  gj--^  -  ^,  "£  %£. 

«  ostondimus,  loco  incide.  .   Simul  mnmillam  pro-  Consolaoatui  eam  nie  q  i 

ferunt,  locum,  in  quo  sectio  peragenda  esset.mon-  tus  quidem  s^epe  ;  cbltue  l,u 

strant  ac  describunt.  Tum  addunt :  «  Postquam  ea,  Bue  udme  tmagmem  eorum  ■  Qu.d.  « 

-qua^ad  incisionem  spectant,  absolveris  :  facvulnu.  qmt,  H ^"°™SS 

.Lat  boc  medicamento  adbibito,  ,uod  ,u  loco  a  te  ^SSS^SS^*  3 

«  lnculeinio  mipones.  »  l 

ostensara  viderat,    dictaque  ab  illis  accurate  nota  n)  (>(  .       riim   m 

,  verat:  n  tamen,  chirurgiaro  tllam  .psosjaro  '-  ^  .„.  ,.„,,, pima   Divorum  tomno 

>  ante  perleeisse.  Post  soranum  ig.tur  ml  moratas  i       -t  .  p 

exprmscriptoDivorumadmulieremseconfert  ulcer;  wtoi  ^  .^  ^,^,,,,,,    quifl 

inc.dendo  operam    daturus     Sed  cum  jaro   d.ssecti  i  •   ■  l  fl   mag „,  iS   ac 

*™  8i6na  invenisset,  acchirargia^  opus  hocab    is  es,e  ,„„„,,„,„,  Christi  Cosroaro   et 

ipsis,  qui  per  somnium  sibiid  ostenderant,  profectum 


Qiusdam 

Martha  iti 
ccclesia 
Sanctorum 
sanata. 


erbis  :  Magnaenim  humanogeneri  per  gratiam 

sanctorum  Cosma?  et  Damiani  prastitit  Deus,  cui  sit  ^^'TU^J^^dignosei  p»  sent,  quove  statu 

gloria   et   potentia   in  saacula  smculorum.    Amen.  J^™     .       snleivi|t  a^IS„„.    Describit  habitum 

/f"/c   (ln'.!!,;»/.!,^!  ^KfriMi   quoiucsit   scrtptoris,  ^H(us    f,r    Mllll|    Divorum   recenset  charismata. 

^MflB«ur.                                  l:  AgaentiturillanBrratocumcharismatissigno:  tuna 


r r ljs  in  locis  pra^sentia  _- 

6w,d«  oui^tM  ai/imus,  non  ad  Confessores  Asianos.quos  ^  ^^  ..^em  Famuli  Christi  adSUnt  mu-   vlsionrm  m. 

prorsus   ignoramus.    Narrctur  sanatio   Marlhx  ,  qux  ^^  qua  ante,  et,  Nonne  diximus.  in-  rabittto 

vitam  prztentam  maculaverat,  sed   ad   meliorem  con-  uen         ^    hic  yobiscum   esse  t  Quid    dolett  Illa    rat: 

vtrsa,  ecclesuim  SS.  CosraaB  et  Damian!.fre''"^j;X  mavinffl  dolorestaraquara  ignorantibus  narrat.  Rege- 

Laborabat  illa  gravi  capitis  dolore,  quo  Itberata  dxatur  maxuiae  runt 


I 


438 


A   ru 


DE  SS.  COSMA,   DAMIANO,   ANTHIMO  ETC.  MM. 

..  ,   u        .c^nmtaxat   aneri.  Tum     et  agresti aermone  gazopbylacium   illorum,  qui  e*  n 
nt  .•  Nihil  mali  habes     os  dumtaxa apen.                    6     divitiarura  sapienti».  et  agnitionis  Dei.  «nU  D 
„w^    in   a«   mnlieri  «lisutum  lmmittit.  w«io         .       „,..■„♦,„,„,„   QVrtft,i«„*:rt  i. .  . 


\l    |     IMKI 

J.  s. 


illorumaUer  in  os  mulieri  ,I,?'fum  |.™Xi  .auxllio  raculaCmlitumistorum,excedentiahominiscaptimi" 

facto,  ingeus  sanguims  putreiacti  "  '  '  •        '      .  ante  ine  exposuere,  paucis  miraculis  aucturus,  .„,,- 

etSS.  Cosma,  Damii gratia    exmax j  ^^    ^  ^  ^^   ^  ^   ^. 

effluxit:atqueeam,  humoreomn    una i      ^  ante,  duos  obolos   gazopbylacio  addidit,    Divorum 

per  os  excreto,  sanam  Pen,tU8fau  curatam  eorumdem  intercessionem  invocans  ,  hinc  exordiar. 

ritus  raane  surgens  invenit,  I     aui       i  ^    ^.^   OTI-rflCu/uw  ,/ls„w  f|fl  ,.r/;/iwj.,  ^ 

uxorem.maritiquoquefideranon  patetace         ■    -  fl^;Conti  itl itapridera,actuariumquem-  £f"»l* 

tmn,sed  etiam  confirraarent  Sancti  ^^  sn .,,.,  ^  Chrigtumam  «Mto^ 

lierem    alloquuntur  ;    «  Habes   propi  capu,  ^. ^ Initi«  w'ii*mwmftrhU«Ar«ni .« 


molestument.  •  ^ '"^1""  '  ,  (>um  non  remitterenl  molestiae  ac  mort.ten  .lolores, 

diligitis,    quomodo   illorum,   M«^»™*   ^i  juxtaprophetiam:>>  Dnlores  inferni  circumdederunt 

:.':„:!  3"me,Ppn upaverunt  me  laquei  mortis :  »  in  bal- 

*P' Qtta   ^^^L^hw  .  neis  noctes   diesque  transigens,  solatium  inde   ali- 

quamcummantoinChristiaman       .'  uuod  dolorum  nilcedontiumaucupabatur:  donecistis 


qUod  dolorum  nilcedontiumaucupabatur:  donecistis 

dicto  .  postquam  et  cruciafus  a   cacodsemone 

ortos   non  leniri,  el  non  suflficere  obsequiis.  eo  in 

-ii.i  exhibendis,  Paraulos  vidit,  domi  suaa  manere 

constituit,  atoue  ibi  interdiunoctuqueinsoliolavare 

n    et    nauiianimi.    es.     imow  iw. -  i  ,  ,    _ 

»«t   mnari     eloriam     perseveravit.  At  bienmo elapso,  malus,  de  quojara 
munificum    humano    se   prastat  generi,    gioriam     p^  ^ lelirium  ei  immisit:  at^ue  sic  tentatio- E 

ie222  toW  wfeiw  .-,//.,-//.,;,  Z)7i„«  miracutum     uibus  auctis,  menteque    emota,  omne*  nervi  ejus 


9imamurbemvenit,gratamroultismodisseexh 

umSanctorura  tabernacul h samtatis- 

,it,  ac  D  raino  no  tro  lesu 

Christo,   i «r  mirabileshosCcel.tesac    a 

suosCosmam  el   Damianura,  ex    misencord.a  sua 


^'  '  l!i'si\    uuirum  excuueciwne  it  nnn   rn»,  <•(-»<"""  -    ,  . 

crebra  fuisse      ---  ,        manuum  quara  pedum,  et  m  capite  instrumen- 

.....       niaesimum  nonum,  cuialius  rursums  nptor  prsfanun-  l  ,   «  ' 

™/Wl<^tfci  tademiraculisin  torum ,  qo»  ar fcer.as   vocant,  paralysim  pat untur, 

s(,  ^  adeo  ut  membrorum  carnes  o«^J*«^«^ 

SJL    W^ae  /,/-  rffl60    rrtu^  ,  ripti  ahsu rentur,  sola  cutis  oss  bus  obtenta,  et  nerv. 

' ""■""'•         '  |ti      PKt  lllf(>s ;,,,,,  uerent,  maxilla»que  contra- 

rsi  ■  Fracmentum  narratioms  de  S  •  ei  Da-  ''  aiuus>  ,v  i '   .  In,    u   , 

°      ,.     ,  n  ,  ,    ,,  hereutnr   imnei  ito  orani  lmur'>a5  usu.    unile  nebat, 

mian    m  racu \\<.  .\uciur  e.r  vc.sioneDcfimisic  inclioat.  nereiuui,  uuj 
mwui  unKiv-u  nuantiimvis  c  amare  se  crederet  ipse,  v.,\  tamen 

,,,  m  [gnorum  ac  celebnum  coelitum  famulorum-  ut  quaniumvia  uaui»  i 

QueChristiCosmffletDaraianimiraculacuminsan-  ore  ejus  exiret  plane  nuila.  • 

4  ,  .....         25H  Tn  aumma  ieitur  necessitate  constitutus,  cum  correp.m 

'! !'" '•  ^11"-1""'  ^  ,.,;,;„,■,„ ,„:  Salvatoris  nostri  Jesu  -%* 

modis  psa  conscnpserant ,  audirem  ,  et  curationes  ex  misencoraia  magui  sonrforun 

•       *  r,hn<ti    nni  neccatores  nos  mnri  ii"U  vult,  sed  con- 

quov  s  ( he  et  tempore  peractas,  partim  ex  ips.smet,  ^nnsti,  qui  p<  c  ainres,  n^  «• 

.  *•  i  •      ««*«*«««„  v>rti   et  vivere    ad  mentem  tantillum  redusset  ,  in 

uuos  sanaveranl  .   partim  ex  ahis,  nui  spectatores  v-'»  et  vlNt;it;'        ""^"    ,  ^       . n  • 

;'nl  „„„.,,,  sanatorum  fuerant,  cognoscerem ;  pre-     sanctam  hanc  medicamque  domum  ^«^«"^ 

candoi iatussum^etdesiderio  d.  .    ut  et     et  Sospitatorum  mundi,  servis  secum  ?^tis,conteii 

inini  Ulllllll  u,1,,1(,.nlm  ,.v  iis  rairacuii  ,  qU8elitteris     dens,  ibi  se  projicit  a  curatione   omn,  ite  remotus, 
hactenus  mandata  non  sunt,  addere  licerel ,  exemplo     nt  et  ( irauli  cuncti,  «le  vita  desperantes  contemptum 
viduaeillius.qua.inDeigazophylaciumdu  sobolosin-     desererent  Jani  ergo  so^ lus  °™~™~^ 
jecit.etingloriamlaudemquemagniDeietSalvatoris     hominesullos   hab.  ns sibi  mims trante  .  l  sa    em 
nostriJesii  Christi  :  qui  uon  solum  eotempore,  quo     insterc  ucul  juratus  nobis,  P^P^ 

aeminduenscumhominibusvisibilem  inmodura     est, confirraavit ) cogebatur volutan  Denique ^septem 

.ersatus  est,  sed  bodier, iara  die  exclaraat,     oaensibus  in  sancta   hac  etveneranda  Bdi  exacus, 

dicens     uPater  meus  usque  modo  operatur,  etego     cum  non   spe  vita  tantum,  sed  et  sensiDu^ »j 
((  operoPi  „  reret  ;  misericors  ille  hommuraque  amans  Medicus, 

223  At  enim  post  creationis  opera  jactis  mundi     qui  ad  sanandura  male  valentes  venit  in  hunc  mun- 

fUndamentisconsummata%utinGen librobeatus     dum,  vel,    quod  verius  est,  m  mfimas  tei  ■ >? 

docuit  Moyses.el  celebris  ap  stolus Paulus,  in Bpi-     descendit,  ut  omnia  vivificaret,   famuios  s 
tola  ad   Hebraeos  jcribi  die     smam  el    Damianum    misit,  qui  sensiO uem 

omnibus  operibusquaa  feceral  o:qoa-     dum  confidenter  accetlentes,  chirurgica  op 
lia    aunc  Salvatoris   et  Dei  no  uo     umbilico  ejusadhibita,  horainem  sanarumt. 

nullalabe  infecto, et sancto, bono,  vivificante,  ado-     etiam  nunc  n<  -busviginti 

rabilique  suo  Spiritu,  nperaesse  dicemus ;  nisi  quot  '!!1"' "r  u,i:i  cura  tenuissimis  vermi         il 

diebus    per  Sanctoa    resuscitare    mortuos,   sanare     quinque  diebus  exivit  eo   foetore  ,  ut  pi<i 
contritos  corde,  et  contritiones  illorum  alligare;  im-     mum  ere  nemo  pos;t.  Conse- 

|ileredeniqueilla,qua?perbeatum  [saiamde  salutari         226    At  vero,  postquam  eulogia  cerati  ^ 

[ncarnatione sua  ipse  prsedixil  ;  u  Confortate  manus  crato  Divis  oleo  inunctus  cst,  mi^-rutione  ^  -  srat,t¥ra\ 
-  dissolutas,etgenuadebilia  roborate.  Dicit.  pusii-  latim  maxillaaejusaperiri.  etexihs  vox  a  .^^ 
lanimis  Confortamini,  etnolitetin  I  :e  Deus  cedens  audiri  deinde sigillatim humer,  ca  ^  ^ 
«  vester  ultionem  adducet  retributionis.  Deus  ipse  musculi  membrorum  consolidari,  neryi  c  c(£^{ 
ii  veniet,  et  salvabii  nos.  »  \r  interrogatus  quasi  mitti,  cutis  cum  unguibus  mutari,  ltafu  retur, 
ib  aliquo,  quasnam  signa  adventanl  itia  Dei     gratia  illein  novum  fer  i  h  iminem  trans  °     ac0u8B. 

um  allatura  esset,  addit  Prophel  aperien-     Ac  corporea  quidem  infirmitas,  qua  cum     famulofl 

c<  tur  ocul,  cascorum  ,  et  aure  surdorum  pate-  mone  irretitum,  benignus  Deus  per  sanc  haDuiti 
i  bunt.  Tunc  saliet,  sicut  cervus,  claudus,  et  aperta  suos  Cosmam  et  Damianum  liberavit, ,  a  -^^ 
«  eritlingua  mutorum.  n  Haa  igitur,  quaajam  .-lnn  Cumautem  et  corpusanim  e,  et  corpore  ,iui|  lllU>, 
per  beatos  Prophetas  praidicta  Aint,  et  adventu  morbissimilessint ;  rogemus  nps,  qui  aueomnes 
Christi perfecta, nunc quoqi  ou-     Deum,  ut, sicut  illum corpore,  ita  hos  'i'"" ^  .t,rltM1tea 

los  Cosmam  et  Damianum  iu  sancta  ipsorum  aede  renovetsanctoSpirituintimoresuo,  qu  conCupi- 
cernimus  consummari.  Unde  et   ego   indignus  rudi     ad  pristinum  statum,   hominem  vetere   ,        entiig 


ln  jufl  /■,  ..■/,>■ 
tiont  tcrlptor 
postremi 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBKIS. 


439 


a   centiis  fraudulentis  corruptum,  exuamus ;  induamus     in  hoc  saeculo  quam  in  futuro  digni  reddamur.  Ita  d 
autem  renovatum  in  agnitionem  ad  imaginem  Crea-     ratiocinatur  auctortqui  multa subjungit ad ostendendam 


toris,  ut  supernacogitantes,  superna  quserent.es,  su-     illius  miraculi  excellentiam.  Al  ea  mi  quod 

nerna  desiderantes,  divitura  miserationumejus,  tam     solumsint  raiiociniat  necubique  accurata. 


ACTA 


Auctore    anonyino 


Ex  codice  MS.  bibliothccce  Vatkanm 
Interprete  J.  S. 


optnor 


f_.y    Vttaxti*   _UOxXr,Ttavov  y.yi  Ma|tfuavov  jr.yeuovevov- 
Toe>at'ov,  rrj  Iv  oet*3  I 


rwv   YpiaTiavwv"    '    i^n    »«w     »"»•"-»" 

bou  xvpte.   o   >,  irev    irotac.  0p«cnwa« 

eore,  ri  irotac,  t$x»w  ruyx^ 
x  itotftc.  eoteitdXecoc,;   Ko 

Jlecoe.  eauev  rije,  apaSi  ;  suwv  efaev  n  I  ;       irpoaa- 

w06;   R.0oua<  W  Koauac.  /.aXovuat'   0  cTe 

rfu&epoe.    ateXcodc.    Aautavo*,    . 
tatpoi 

efaevefaft  «s.  Koauac.  &faev    'MfW8.  A 

Evirpfatoc  ?.eyovrat.   '0   tyeuow  &w  -f"'^  &p»<w«« 
lore;  Itoauae  iTimv-  iptattavoi.  '0 r^p  efaev 
vyfoauevoi  uptwv  tdv  Osdv,   ?tpodeX9ate  xat  Waai 
utevaXotc  tote  ouaitaaav  oixovuevr.v  otyiwpyfoaau 


flt? 


pft<  icat  A^ucavo:  xat  "Av9tU0C  Itfti  AedvtlOC  M        I 
mofi,    fi)C    g.    6V0C.    CtCOUatCC.    efaoV    T0:. C    U€V 

rove.   ua9afcvc.  x.ai  rd  a^aa  *  cov  apvdueta-  ovi 
aVopec  dvouefcovrat  aXXa  «5at'uove^-  o9ev  xai  tovc  taovc 
vucov  cWuovac.  9eovc.  dvouaaere. 

_  '0  »  yeuwv  efaev  ftaavtec.  avttov  -  -  *«' 

r«_  rdvcoe  Paaavr.aate,   exy.pis  duoXoyovacoatv 

C   8fav  totc    9eote,.  ^tovtcov   de    Pacavr.aouevcov,    eSdr.aftv 
).£Vovte:-  Xvaia  r.yeucbv,  i-««  :  "«(oevaov- 

r.fj.itc,  yap   ov  (3aaavti;due9a.  d  f.yeutov  Bfaev   e; 
ivdut&ov  oi2  rcov  |3acavcov  twv  dXiycov  ^ovtcdv   n 
vuac.  eirt  9vaai.   vvv  ovv  7tapv6piaare  rdv  paotXea  xat 
eue.  iteXevwJfi  e>5vai  vuag,  xai  ev  SaXacai 
fMevttov  K  «vtwv,  -y.  tjeaua  £/.ooOy,a^v.  m 
toitov^xovcoiaav,  g9ero 

jreucov  et-Trev   5«at6Xfti  Sue  uftyevetv  m 
vutv.   Koaua?  /^;  Aautavd?  e?irav   » 
ev  ovoa^-t  xjpiou.  Xva('ft<  d  r/euwv  BTiwy-  ev  ^oa^tt 
tov    0eov  uov   'A^piavov  ^./.o).o/;v,oo»  '  evSv? 

?.X9ov    5vd    dVuovec.,    /^i   /^t^/ov    -  ^   "\ 

euaatrywaav    stvrdv.    e-epw9e'vT0>v    «vtov    aiaydvwv,   o 
/yeao>v  Efirev   ^p^-£  ott    oi  U-n    51 

Kare'XtTtov  avtove,.  Koouas)tatol  Xomoi 
oi  9eoi  uudiv  rvcoXol  /^l  tcoc^oi  eiatv  xa«  Xiflivof  xatot- 
xrit/ipift    oaiaovtwv    Tvyxavovo-tv   / J ti   irco?   ' 
uovvtaij  o  0'i  9ed§  nptcov  aBdh/axoi  botiv  xfti  «Xi9tvo«  itai 
cVxzio;  /pi'T/,;. 

3   '0    Jiyeuwv    sfatv    ou/£Tt    av^oaat   6f*d 
fA7aVy,a/,oO/;v?£  rovfi  Btovc.  itoW 

-,.:...'_!"    -.  »*!       •    ..  _«»   itw    nwjrf)i.LC   ax/XO-JC 


V_onsulibus   l1    cletiano  el   Maximiano  a,  prsefe- 
ctura  ia,  in  ci\  itate  /Egis  vn  Kalendas 

i 
tribunali  in  templo,  dixit  :  Accerse  tioraines 

pravaa   1 1  l  hristianorum,  c  i  Ifficium  dixit  : 

Adstant    coram    tribunali   tuo,    domine.    Prasses 
dixit  :  Cujus  religionis  ei  tis,  aul  cujusestia  fortunas, 
autqua.  vobis  aunl  oomina,  aut  ex  qua  estisci\ 
fj  '  i  osmas  el  Daraianus  di  cerunl  :  Sumusi 
Arabiae.  Praases  dixif  i  Qui  vero  uorainamini  1 1  o 
masdixil  :  Ego  Cosmas  vocor,  frater  autem  o 
Da    iauus.  Ex  genere  sumus  praastantissimo,  medici 
institutu  :  habemu  : ioa  Fratres  :  et  horura, 

sj  jubes,  nomina  dicimu.  e.    Praesea   dixit  :  D 
audai  ter.  Cosmas  dixit  :  Anthimus,   Leontius,  Eu- 
prepius  noroinantur.  I'  ujus  relig 

estis?  Cosmas  dixit  i  Christiani  sumus.  Praesea 
dixit:  Negantes  Deura  vestrum,  accedite,  e<  sacri- 
ficate  diis  magnis,  qui  totum  fabricaverunt  orbem. 
Cosmas  et  Damiantls  et  Anthimos  et  Leontius 
et  Euprepius,  tamquam  ex  uno  ore  dixerunl 
Deos  qnidera  tuos  inanes,  el  simulacrum  tuumne 
,US:nequeenimhominesvocantur,  sedda^mones: 
;,„■!,.  ,-t  .ln-m.i  simile-  u  »minatis  Jeos. 

_  Pra3ses  dixit  :  Pedibus  manibu  que  eorum 
vinctis,  vehementer  eos  cruciate,  donec  consentiant 
deia  gacrifiCare.  Ubi  vero  cruciabantur,  clamabant 
dicentes  :  Lysia  praeses,  diligentius  n  is  corripe  : 
neque  enim  nos  torquemur  /  Prases  di 
qmdemperpaucoshosce  cruciatu  lerevo^s 

volebam,   ut  sacrificaretis.  Nuncigitur  injuria 

imp  eratoremel  me.  Jul vero  poni  vos,  et 

io  mare  projici  g.  Dbi  vero  erant  projecti,  vmcula 
soluta  sunt:et  aqua  eos  levans,  iilaBsos    m    terra 
deposuii.  Prassesdixit  :  Doceteet  meartem   n 
cam  /i,etvobiscumcoinmuni  mia 

nUsdis;erunt:Sequerenosmnomine  Domini.  I  .-■ 
praasesdixil  :  lu  uomine  Dei  mei  Adriani 
vos:  acsubito  adfueruntduo   daamo 
henderuntpnBsidem.ipsumq  '-^'"'^ 

factisintirati,   quoniam  eos  derehquenm    Cosmas 

t.enquidixerunt:Diivestric etmul te 

lapidei:  habitacula  sunt   diemonum.  E1   quo  modo 

lapidesirascantur?At  Deu  ^  est 

et  verus  et  justusj')(l<'\. 
3Pra3sesdixit;Nonultrapatiorvositablasphe- 

mantesindeos.  Ubi  igitur  multis  ipsos  subjeci 
cruciatibus  fc,  nihil  profecit.  Cum  non  po 

ad  consensu.M  perducere,  jussit  Virguita  et  l.gna 
adern,  eoscjue  »n  rogum  n.j.ci.  lll.s  vero  mrogum 
injectis,  scissaestterra,ipsosquerecePit  ;  et  conti- 


E 

b 


rius, 
m  1 1  irulclun 

,,-/   ,    01     lUlllM 
■  Hlltlll 


Sjncti  i" 

latl,  /■ 
taptdtbut 

UHjlttUHlt" 

k 


440 


ACTA    SS.    COSM^,    DAMIANI.    ANTHlMi   ETC    101. 


.   nuo  ignisloco  discessit.  ^ftn8^'"/^ra  et     X.  *  «»?*  4*)«fa*  bZM^  *  ,,i  *M. 
— f..J apr.it o.    scissa   cst  tena,  eu        _  ,  foeuwv  iTiwv  fae  note  «vMotaflB. 


A.  ANONTHO. 


m 

n 


«{  .«agi/fi* 
decollantur. 


U 


AXNOTATA. 

ts 

.   ,  ,       c  '      ,,-,, ,,,„,»   anno  297.  <7'>o  pnma  wce  simul  consu- 

"':;:;:::;:,,;,'::;:::.';:::, , < - - »-»--  .«-««'■«-"- 

banljudket.  k    . .  .  aftnt:„m  e«  Eunreoium  afi  Mfe  «"Md  Cttm  F™"''"'s'  "(/,'"r(0*' 

e  V, :Mt«i /,.sM.///,//r,./,-/«i-.Aiit!i.mum,  Leontium  H  L..P  •  pium  «^«ri.  mfimf 

&xz?.sx'cttjszxtt3s. * - 

•-;  7;:;;:::;::::;, 1 ., ** «  *m~»  * <-' * •""""""' '" ""* 

rc.ri  nut  etiam  illassos  conservari. 

.  frfen  ntonda/aiu  /taud  d«M€  ad  mintttros  dtrextt  Lystas.  „immultiat>ud  illos  essent  magv,  ntc 

„  P M  .wii.  fr-llW-t.  «!«•  «'"  fl™  "  ™TJ^  Vobiscum  communi- 

Js  ferspect haberent.quo  utque  magorum  potestas  se  extenderet.  Quod  ven  axt  pra 

rabo    tentandi  gratia  solum  videiur  dictum.              .                                     ,,,/,„„,  tWa  superslitione  in  deos 
"u£-.^ >T •""' f^SiSr^ncTTdriani.    /„ ■'« 

ZL  c«d««   «  Acti,  , '«>"-  »«*•» '"•  ?«■  "*"        *fl"'<«  «fe-  impr.W«to. 

C   ,1   „,  «i  fcoc  /oro  Aclo  0«fc«nt«r  i«(«rp«i«i«,  el  n*«M  «mn«mW«   -'""•"'„,,  ,,„„.,„.„„,.  rr*m««» 
A, *  8W Ii«S «  Ocuntur  /««««  p»  «(•  ««  ^ccrem  - 1«,  ,    p«-«  «c 

„,    ,„L   ueraeta    eodem   die.    NihU  tamtn  cerU    atmrn   auetm,  eum  /""'"'^ '"  ,        ;„„„„„-,  «*■*. 

k  ',,,„,  «rl«  ,,««uc  «d  „„,.«  i«««««r  A«r «.«cc/or, ,,,»,  «  .  ■ ' ""'"'""-      P|flBe»«  ""  ^' 

C„m    ,,„'„•.■-'  «■«.  impro««W««  ««»  «Wi  pr*rip««  ^n  ««.'«« ■  ««  '«"";'"'<•  ''  '.  |(5  ,„„„„  „„„„,.«.. 

-rizttx:T^ ^^r^^zx^ 

t  ejrM««,  om«.««rr«  m«m.  AUW «  A««  ,„/«»,  „,-„„,,  S.n««    «  *"**%**»  —  "°"  P 

s„,„m  ccn«o   n.«c„-„,,,.,,,,    ««onion,    «d;«nci«  prim.    «cnplon.  ««««««(  «.'«.'»,.      1 

tuerinl  vlura  scire.  ,,,.«.  r„  t&. 

m  //>c  non  r/(/.///<n  AcM  Sanctorum,  sed  COlUctOTU  Actorum.  nominandit  aliit.     " 

n  De  8P/«  Coama  e(  Damiano  ^«tar  -/<«■.  (ortasse  quod  non  ^ttuncden  poluf„, 

Wndis  etquartis  Actitdicuntur  alii  interim  jussu  prtesidis  m  caroerem  ductu  Udei*  ^  ^^w 

mro.  Suspicor  eorum  meram  etee  conjfictuvam.  De  lapidattone  non  mcmuut  Aldheimu*  . 

Beda,  Ado,   aliiaue  sequentes.  ,  -    M  non  inttlHSentl    nrni 

0No:aeoaTe^aoa(luatuorcohortes/m/^(?r.rru5.    iMuius  vero  vocem  vov^ov  fo    e       ^  pJocui 

quatuor  milites,  a/i.r  milites  quatuor  numero  militum,    alius  quatuor  nomma    miniu    . 

dubiojussit  adettet  sed  (ortant  nec  integm  Quatuor  colwrtes,  sed  ali,uot  mampulos.  s  certe  supr*  m 

p  Non  est  quidem  incrcdibile,  aliquos  adsianlium  fuisse  Ixsos    aut  etiam  occisos.  Ai 

dum  videtnr  exaggeratus,  uti  et  sanguinis  fluxus. 


ACTA 


ACTA  ALTERA 

Auelore  anonymo 
Ex  edilione  Mombritii. 


Sonctof"" 

ehensto, 
ptimainterro- 

gntio 


»•'  Ubera 
confesslo . 

e 


I  empore  Diocletiani  et  Maximiani  imperatorum, 
sedente  Clinio  a  protribunali  in  civitate ^Egaea,  qui- 
dam  ex  ejus  officio  dixerunt  ei  :  Sunt  hic  quidam 
Christiani  industrii  artis  medicae  :  qui  circumeuntes 
civitates  et  vicos,  varios  infirmos  et  spiritibus  in- 
mundis  vexatos  sanant  in  nomine  ejus,  qui  dicitur 
Christus  :  et  multa  signa  facientes,  non  perraittunt 
homines  templorum  sacrificiis  deos  adorare  b.  Pr®- 

audiens  haec,  jussit,  ut  irent  ex  officio,  qui  com- 
prehenderent  eos.  Cumque  adducti  fuissent ;  astan- 
tibus  dicit  eis  praeses  :  Circuitis  civitates  et  vicos, 
et  suadetis  hominibus,  ut  r.on  sacrificei  t  diis  c. 
Dicite  igitur,  unde  est.is  :  aut  cujus  fortunae  :  aut 
qui  dicimini  ?  Sanctus  Cosmas  respondit :  Si  hoc  dis- 
cere  vis,  praeses  :  dicimus  tibi  cum  fiducia  :  cives 
sniiius  krabes  :  fortunam  non  habemua  :  nec  enim 
estapud  Christianos  fortuna,  nec  nominatur  d.  No- 
i  nostra  b»c  Bunt.  Ego  Cosmas  dicor  :  frater 
meus  Damianus.  Sunt  autem  et  alii  tres  :  si  vis,  et 
illorum  nomina  dicimus  tibi.  Prasea  dixit  :  Et  il- 
lorum  nomina  dicite.  Beatus  Cosmasait  :  Antimus, 
Leontius,  Euprepius. 

2Prsses  ad  officium  dixit  :  Adducantur  ante 
tribunal.  Abeuntes  autera  railites  comprehenderunt 
eos,  ct  adduxerunt  ad  praesidem  e.  Intuitus  autera 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  44f 

bimus  raala  :  quoniara  nobiscum  es,  Domine.  Virga  d 

tua  et  baculus  tuus  ipsa  nosconsolata  sunt.  Parast    A  AN0NTM0. 

in  conspectu  nostro  raensam  adversus  eos,   qui  tri- 

bulant  nos.  Impinguasti  in  oleo  caput  nostrum:  et  po- 

culum  tuum  inebrians  quam  praeclarum  est.  Et  rai- 

sericordia  tua  subsequatur  nos  omnibus  diebus  vitae 

nostrae.  Deduxisti  nos  Deus   in   portura    voluntatis 

tuae.  Et  haec  dicentes  sancti  Martyres  pervenerunt 

ad   locum.    Et  milites  tenentes  eos,  jactaverunt  in 

mare.    Confestim    autem   angelus   Domini  k    Btetit  * 

secus  illos  :  et  dirupit  vincula  eorum,  etejeciteos 

intactos. 

b'  Quzestionarii  autem  cura  testinatione   euntes,  redeuntqmad 
qua?  contieerant,  nuntiaverunt  prssidi.  Pr#ses  au-  Z***9*»** 
tem  jussit  eos    statim  adduci  m  conspectu    suo  :  et  llt(ribuU. 
dixit  eis  :    maleficia  /  vestra  oranes  vicerunt  :  Do-  j 

cete  et  me  etiam  artem  vestram.  Sanctus  Cosmas 
dixit  :  Absit  :  malefici  nos  non  sumus,  sed  Chri- 
stiani  :  et  in  nomine  Dei  nostri  virtutem  deorum 
orum  dejicimus.  Et  tu,  si  factus  fueris  Chri- 
stianus  ;  videbis  per  ipsum  ista  omnia  ;  et  cogno- 
sces  cooperantem  virtutem  Christi.  Praeses  «lix.it : 
In  nomine  dei  mei  Adriani,  sequor  vos,  ubi  eritis. 
Ista  autem  eo  dicente,  statim  insiluerunt  in  eum 
duo  spiritua  mali  :  et  erant  flagellantes  eum  in  h 
maxillis  ejus  per  horam  unam.  Tunc  Praeses  excla- 
mavit,  dicens  :  Precor  vos,  Servi  Dei,  ut  oretis  pro 
me,  ut  liberer  de  ista  poena.  Sanctis  orantibns  pro 
eo,    statim  fugerunt    daemones    m.    Praeses    autem  m 

surgens  de  tormentis,  dixit  :  Cognovistis  quomodo 
dii  recalcitraverunt  adversum  me  :  quoniam  vului 
derelinquere  eos  :  et  quali  castigationi  tradiderunt 
me.  Sancti  autem  respondentes,  dixerunt  ei  :  Quo- 
modo  non  cognoscis,  insensate  :  quia  a  Deo  facta 
est  tibi  misericordia  :  sed  oredis  cajca  etsurda  sa- 
nasse  te  idola  :  et  deos  eos  nominas.  Cognosce.  qui 
prajstitit  tibi  sanitatem,  Dominum  Jesum  Clinstum  : 


C 

In  miciatu 
manent  HUesi: 


'"  • mepro- 
Jtcti,  emer- 
'f""'  incolu- 
mts: 


prseses  eos,  dixit:   Audite  praecepta  mea  :  eligite, 

quod  expedit  vobis,  et  nolite  inobedientes  esse  :  et, 
Bi  raels  verbis  acquieveritis,  grandes  honores  ac 
magnificos  ab  imperatoribus  accipietis.  Nam  si 
non  acquiescetis  mihi,  diversis  modis  pmnarum  af- 
fligam  vos  :  et  cum  multa exercuero  in  vos,  nega- 
tibis  f  Christum  vestrura.  Sancti  Martyres quasi  ex 
uno  ore  dixerunt  :  Fac,  quod  vis  :  Christum  enim 
habentes  adjuto-rem,  non  formidamus  de  tuis  pcenis. 
lolis  non  sacrificamus  :  sme  oculis  enim  sunt, 

et  sine  sensu. 

3  H39C  audiens  Prmses,  jussit  eos  extendi,  et 
nprvis  caedi  g.  Sancti  Martyres  in  ipsis  poenis  dice- 
bant :  Domine  refugium  factus  es  nobis  a  gcnera- 
tione  et  progenie.  Priusquara  montes  fierent,  el  for- 
maretur  tri-ra  et  orbis,  a  sseculo  et.  in  saeculum  tu 
es  Ne  avertas  nos  in  humilitate.  Ipseenim  dixisti  : 
Convertimini  filii  hominum.  Convertere.  Domine, 
etdeprecare  super  servos  tuos.  Haec  antem  orantes 
permanserunt  intacti  h  m  pmnis,  Dixerunt  autem 
adpraesidem  :  Majora  horum  adhuc  inler  torraenta, 
ut  agnoscas  fortitudinem  in  nos  virtutis  Dei  esse. 
Qua>  enim  nobis  intulisti  tormenta,  non  nos  conti- 
gerunt:  sicut  vides.  eorpore  sani  aatamus  tibi. 

4  Prajsesdixit  :  Ego  quidem  Bperabamvos  cre- 
dere  :  propterea  non  graviora  tormenta  intuli  vobis. 
Video  enim  vos  in  impietate  vestra  permanere  ;  et 
non  velle  sacrilicare  diis  :  ideo  jubebo  vos  alligatos 
cathenis  mitti  in  raare.  Sancti  Martyres  dixerunt : 
Fac,  quod  vis,  praeses  :  cognoacere  habes  et  m  noc 
virtutem  Dei  nostri  i.  Tunc  alligaverunt  omnes  rai- 
lites  cathenis  :  et  ducebant,  ut  mitterent  eos  m 
mare.  Martyres  vero  euntes  cum  gaudio  psallebant 
dicentes  :  In  via  testimoniorum  tuorum,  Domine, 
delectati  sumus,  sicutin  oinmbus  divitns.  Et.  81 
ambulaverimus  in  medio  unibras  mort.s  ;  nontime- 

Septembris  T.  V II* 


Sanetl  >>< 
redueti, 


noli  confidere  in  illia  diis,  quos  colis. 

6  Pneses  h;ec  audiens,  et  non  sufferens  eorura 
constantiam,  dixit  eis  :  Perdeos,  quia  numquam 
vobisacquiescara  :  sed  diversis  raodis  crunabo,  et 
corpora  vestra  bestiis  tradam  :  ntdiscatw  impi 
torum  obedire  pracertis.  Et  booc  dicens,  juss.t  eos 
duci  in  earcarem  i ;  usque  dum  eogitaret  i  quid  de 
eis  faceret.  Ducent.bus  autem  eos  mihtlbus,  Sancti 
psailebant,  diceutes  :  Cantemus  tiln,  Demme,  ean- 
ticum  nevum,  quia  mirabilia  fec.sti.Salva.Uen.m 
„0Sex  affligentibusnos-.eteos  quincs  oderunt. 
cW  Memor  es  misericordu»  tu»  Jacob  rt 
veritatistumdomui  Israel.  Viderunt  oranes  hne  t 
Lrr»  salutare  Dei  nostri.  Ethmc  orantes,  flmerunt 
noctera  in  hymnis  et  orationibus. 

7  AB.  autin  die  sedens  pro  tribunm.  Lysjus  jus- 
8itinconspectusuoeosa8tore.Cumqueadduceren-d( 

i      „,,t  •  Di  nobis  auxilium  -le  tnbulatione,  ,„„„,  ,„,„-<,, 

nn0r;id„rtv;na.aWbcminiS.InDeo^i. 8 — 

Km^etSad    uihilum  deducet  tribul^to. 

autem  steterunt  ante  pr»a.dem  :  et  tot 

,     ora^ses  •  Acquieaoiti.   saonttcare,  aut   Per- 

ad  eo.  prmses  .  n    i  ,  ,,,a,.,vl.,.s,v«ponden  es, 

sermonemeorum,    ss>t    g      s  ^  ^ 

eendi  ignera  oop nm  •     »    '  f          fece. 
Miuistri   autom,  quod  eu  pr*cep 

nmt  oumfest.nafooe.et  mmm  8. 

Steterunt  au tm  b«t.  Mar^re.  b^ 

SSB,      :i,in,nan.b».do,ninor.m.uoru,«: 
°  ■  «  Zti  anciUte  ■"  manibuadomin»  »um  :  ^ 


bC 


■  itur 


442 


h.«     Miserere  nobis,  Domine,  miserere 
et  sic  steterunt  in  conspectu  ommum. 


ACTA  ALTERA  SS.  COSM^,  DAMIANI  ANTHIMI  ETC. 

ANNOTATA. 


a  Lege  Lysio  :    nam  Lysium  rtum.  7eiD  vocavit 
prxsidem,  vero  nomine  Lysiam  dictum.  In  codia 
tro,  quicum   his   Aciis  fere    consonat,  legitur  ;Resi. 

dente  Lisia  praeside  in    Egea  civitate  pro  tribunali 

etc. 

b  ffmc  accusatio  non  legitur  in  primis  Aclis,   ideo. 

qUe  habenda  solum  est  proconjectura  scriptoris  Latini; 
..#.• ,./  tnnndatum  Lvsim  de   Sanctts   comvrehendendia 


Sancti  i u>- 
sum  dicuntur 

eguuleo  : 


sicsteteruntin  conspectuomnHim.^^^^  utietmandatum  Lysim  de   Sanctts    comprehendendil. 

8  Prases  autem  atupei actus  *  eos  tfovimus,  comprehensos  fuisse  :  nescimtts,  ,,...,,„■,■,. 

viderat,  stetit  ^^^^2^  "" :  «I  c*.  mandato  id  factum  sit. 

"     llc        b        \     *      ,      •  __.  _   n.,: ,     i,vr    wvlni     rursuni    sunl    Rcrtntnvia     «... 


i 


Cosmas  et 

crucem  acti, 
UlpidiblU  tt 

sagittU  frus- 

tra  impetiti. 

. 


Hixit  -Perdeosquia  veliem— 

nno    talem  flammam  artes  vestr*   magic*   device- 

dX  Jubes  enim  nos  lapidibus  sine  sensu  sacnfi- 
S!  Istudsanecognosce.-quianon  recedimus  a 
De„  nec  sacrificamus  deemonns  immundis. 

Iratus  autem  pr*ses,  jussit  eos  levan  in  eculeo 
etcs.diincessanter.AngelusautemDominista 
auferebatabeis  dolorem.  Qucestionanis  autem  de- 
ficientibususquead   mortem,   jussitdeponi   eos  de 
eculeo  P:  etvenire  ante  tribunal.  Venorunt  autem 
B  etsteterunt  ante  eum   hilari  vultu,  et  gratia  Dei 
pleni.  1  lixitadeos.-Perdeosquia  non  vin- 

;,„„  memaleficiavestra  ;sed  affligara  ersis 

modis  pcenarum.  Novissime  autem  corpora  vestra 
avibus  tradam.  Martyres  respondentes,  dixerunt: 
Habentes  in  coelo  ajternum  Regem  Dominum  nos- 
trumJesum  Christum,  non  pertimesoimus  tuas  poe- 
nas  :  Fac,  quod  vis  :  haec  enim  frequenter  audisti  a 

nobis.  _ 

9  Tunc  iratus  Lysius  praeses,  jussit  sanctos  uos- 
,„,,,„  ,.(  Damianum  crucifigi,  el  amultitudine  lapi- 
dari,  Beatos  vero  Antimum,  Leontinum,  et  Eupre- 
pium  flagellatos  in  carceremg  duci.  Quaestionarii 
vero  crucifixerunt   sanctos  Cosmamet  Damianum. 


c  Priora    hsec   verba    rursum  sunt   scriptoris,  sua 
addentis  :  sequentes  vcro    nitcrroijatioucs    _>./•  r 

Actis. 

d  Hoc  responsum  de  fortuna  fktilium  est.  Nam  m- 
ponderunt  Sancli,  ex  prxclaro  genere  se  esse,  ei  arte 

medi 

e  Ex  conjectura  hoc  mandatum  de  adducendis  Fra- 
tribus,  ipsamque  adductionem    scripsii  auctor.    Magi 
ab  initio  prsesentes  fuisse,  ul  dixi  ad  Acta  pri 

ma  lit.  e. 

f  Dictu  prsesidis  fidelius  exposita  sunt  in  Actit  pri- 
mis,  uii  et  responsum  Sanctorum. 

eNervisne  ctesi  fuerint,  an  alio  modo  cruciatit  non 
habeni  Acta  prima.  Td  itaqui  pro  conjecturahabendum. 
Ai  constat,  cruciatosfuisse. 

h  lllmm  mansisse  Sanclos,  verbis  suis  ipsi   insi 
maniin  Actisprimis.  ffaud  dubie  e\ 
tormentis,  sed  quibus  usi  tint  verbis,  nescivil  scripttn 
Sequentia  Sanctorumadpraesidem  verba  (idelius  relaia 
mde  in  Actis  primis. 

i  Quni  prssidi   respondennt   Sancti,   non   habeni 

loto  prima,  ut  hoc  Sanctorumresponsumsithabendum 

pro  conjeciura,  eaque    non   admodum  probabili,  licel 

m  fuerii  confirmatum.  Qus  mox  sequuntur  verk 

tacrvScripturai  Sanclis  atlributa,  sunt  scriplon 


E 


verocrucifixerunt   sanctos  Cosmam  et  Damianum.     sacrx  Scnptur*  oanom  ™,™»,  .«        , 
%£Mntmpwto*W«»   lapides:et  ipsi     tantis,  qmlis Martyribus congrueret oratw.  Vdessuni 
MittebatautempoP  ,      ..'^-      imtt_,    .hX  llcmn,ps   sequc„tlir  Sanctorum  orationes, 


Capita  s""- 
ctisomnibus 
amputata 


lvinieuai.  «uicui  |/v/|'«."-.- "-i — —  j  . 

lapides  super  eos  redibant.  Videns  itaque  praeses  mi- 

nistros  plagatos,  amplius  furore  accensus,  jussit 

Ltuor  milites  r  venire,  el    sagittare   viros  illos. 

Sanctos  vero  Antimum,    Leontium,  et  Euprepium 

it    de   carcere   ejectos   juxta  crucem    astare  s. 

Emissis  autem   sagittis.  non  eos  contigerunt  :  nam 

sagittas  super  mittentes  revertebantur.  Intuitusau- 

tem  haec  prases,  et  videns  sevictum  in  omnem  vir- 

;  tutem  Buam  .  CoBpil  maletorqueri  :  etjussit  capita 

eorum  gladio  amputari. 

10  Statimque  Buscipientes  eos  spiculatores,  per- 
duxerunl  ad  locum,  ubi  futuraeratconsummatioeo- 
rnm.  Euntes  autem  Martyres,  tamquam  -  uno  ore 
laudantes  Deum  ,  dicebant  :  Bonum  est  confi- 
teri  1  »i  .|D i iki.  et  psallere  nomini  tuo,  Altissime  : 
ad  annunciandum  mnne  misericordiam  tuam,  et 
veritatem  tuam  per  noctem  :  quia  magnificasti  in 
nos  misericordiam  tuam.  Vir  insipiens  non  cog- 
noscet  :  et  stultus  non  intelliget  ea.  Cum  exureh- 
tur  peccatores  sicut  fuMium  :  ei  dispergentur  om- 
nes,  qui  operantur  iniquitatero.  Populum  tuum 
bumiliaverunt,  hereditatem  tuam  vexaverunt:  utin- 
tereat  ssculum  BSBCiili  :  tu  autem  altissimus  in  BBter- 


omnes,qus  sequentur   Sanctorum  orationes, 

quod  semel  monuisse  sufficiat. 

k  Divinitus  emmisse  Sanctos    incolumes,   habenl 
,,  Allll  prima,  idque  solum  cum  vinculomm  soluitone 
ndum   videlur.  _ 

1  pro  magicis  auctor  posuit  maleficia,  Ado  i 
4  laudatus,  qui  hxi  Acta  pra  oculis  hobuisse  vuU 
/(n,  dixitetiam  maleficia.  Attamen  quidquui  /kw 
magica  etiamsigravmimum  sii  peccatum,  non  staa 
matur  maleficium  :  neque  emersionem  e  mari  pr« 
d^wsfitmaleficium,  sed  arti  ^nj^.r  more  genttm 
faclum  falso  atlribuit.  ,„„<„„„ 

,„  ,,„,„,  ie    duobm    i*m<milmt   tattr.    '""';'" 
qttidm  ,,,    ,x   ActU  primU,  qwmm  fi*    '- 

Lcta  hunclocum  Mdamplific* m *fj 

,,„,„  perhoramuiiam«erteralw  diciM  ***** 

,11 vatione  HberaM  (uim.  Totum    /■'■"" 

admodum  incertum.  ....    .»  ,-n 

n  De   S / i   oarcerem   reductts  n A ^ 

Ac«s    primis.    Attamen   ad  ea   M.   •  «•'-'  flW^ 
probaUie  nonesse,  Sanctos  fuisse  reductos  ^ 

rem,   quod   auctor   pfimus  tantum   vi 


lereai  SfiBCUIum  88BCUH  ;  tu aucem aiusaiuiuir in  astor-      rmn,    '/»""    uhwui     y  SanCtoruM 

num,  Domine.  Et  hasc  dicentes  beati  Martyres  exten-     Acta    notariorum    usque    ad    emerswn  jia0uitsi 

deruni  manus  suas  ad  ccelum,   et  orantes   intra  se     e  mari,  reliquorum   vero  confusam 

dixerunt.  Amen.  Accedentes  autem  spiculatores,  abs-     notitiam.  tra  ad  Acla 

*.\a*. ♦  ..i.. .i.,_. t ,.,,,,.   .,<.,..  in  f..Q»,rti,;iiit.,t^         0  Consule  deliberationeexignedxcta  n 

primalit.  1.  .. 

p  Quemadmodum    mcerta    ■■""'  '  referunM 

Martyrum,  qua  post  liberationem  <•'    ta         hlC  w 
etmoa  sequentur;  ita  nihilcerti* 
tura  ni  equuh  ,u   n> 

q  Vide  observationem  ad  Acla  /"""" 
r  InprimU  cohortes  quatuor  w»W"w'        B  ffoc 


ciderunt  gladiis  capitaeorum:  etsic  in  tranquiilitate 

cl  paci*  tiailiilcnint  Deu  arnmas  SUaS,  reci|iientes  a 
torecoronam  victoriai.  Passi  sunt  autem  glo- 
riosimartyres  Cosmasel  Damianus,  Antimus,  Leon- 
tius,  Euprepius,  in  civitate  &  ga  a  quinto  Calendaa  / 
Octul  nante  Domino  nostro   Jesu  Christo, 

cui  es1  honor  etgloria  curaPatre  et  Spiritu  sancto 
in  saeculasaeculorum.  Amen. 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


443 


s  Hoc  rursum  non  legilur  in  primis  Actis,  et  saltcm      tuusipsa  nos  consolata  sunt.    Parasti  in  conspectu   rj 
rium  est.  nostro    raensam  spiritalem   adversus  eos,  qui  tri- 


f  ffunc  marlyrii  diem  procul  dubio  fixit  auctor,  bulant  nos.  Impinguasti  in  oleo  capita  nostra  po- 
,„  videbat  Sanctos  eo  die  coli  in  Romana  Eccl&sia.  culo  tuo  novi  Testamenti,  inebriana  nos  :  et  mi- 
primis  Aclis  dicuntur  passi  die  2'i   Novembris.   Tn     sericordia    tua  subaequatur    nos  omnibua    diebus 


,\    AV>\\\I  u. 


quia 

In  p.  - 

,,„/„•,.  noslro,  cum  his  Actis  pasnm  congruo,  aies  mar- 

tyrii  omittitur . 


ACTA  TEHTIA 


Auctore  anonymo 


Ex    Codice  nostro  Ms.    P.  155. 


i 


'"  WOrfl  pro 

Hciuntur,  </ 
si""  etner 
jujH 


quatur  noa  omnibua  diebus 
nostris.  perducens  in  portum  voluntatis  tuas.  Haec 
illis  psallentibus,  venerunt  ad  locum,  et  miserunt 
eoa  iii  mare.  Statim  affuit  angelus  Domini,  et  dis- 
rupit  vinculaeorum,  et  disjeciteos  de  mari  illaesos. 
Milites  vero  venerunt,  et  nuntiaverunt  prajsidi, 
quod  viderunt. 

4  Audiens  tiaec  praeses,    et  cogitans,   quia   nihil  (n  \gnt 
adversus  eos  prsevaleret,  nec  possel    eos  separare  tuermanent 
a  Christi  fide,  furore  commotus,  jussit  afferri 
mentum.  et  ignem  &  piosum  succendi.  et  ibi  prae- 
cepit  mitti  Martyres.  Ministri  ergo   (-'"111- 

preliensos  Sanctos  miserunl  in  ignem.  llli  autem 
ambulabant  in  medio  fornacis,  sicut  in  paradiso 
exultantes  et  dicentes  :  Ad  te  levamus  oculos  no- 
stros,  qui  habitas  in  ccelo  :  respice  in  nos,  Domine 
Jesu  Christe,  ut  non  dicant,  qui  non  noverunt 
nomen  tnum  .  Ubi  est  Deus  eorura,  in  quo  spe- 
:  u.it  ■'  Orantibus  bsec  Sanctis,  statim  nutu 
Dei  egress  mma,  et  combussit  plurimos  im- 

piorum,   et  mortui    sunt.   Sancti  vero  apparuerunt   E 

1,    ut   nec  capillus  eorum  exustus  fuisaet  ab 
igne. 

5  Videns  haec  prseses,  valde  iratus    est,  et  jus- 
sit  Cosmam    et    Damianum  crucifixos   lapidari.  Et  (n  cmcc  lapi- 
crucifigentes,    lapidabant    eos.    Lapides  vero  vir-   ''''""•  et  sa' 
tute    Dei    compolsi,    retro    conversi    vulnerabant  ihni/ 
eos,  qui  lapidabanl  illos.  Videns  insanus  judex  mi- 
nistros    suos   vulneratos,   furore    accensus,    jussit 
venire  quatuor  milites,  qui  eos  sagittarent.   Et    fe- 
cerunt  secundum  praesidis  praecepta.  Et  accedentes 
milites,    expenderuntomnes  sagittas  suas  in  San- 
ctos,    et    nihil    nocuernnt   eis.    Sagittae   vero  con- 
Versse   interfecerunt  plurimam  multitudinem   viro- 
rum  ac    mulierum,   ita   nt    fluvius   sanguinis  vide- 
retur  currens  in  eo  loco. 

C  Videns  praeses  victam   omnem  malitiara  suam, 
.,  c.vnaiH  ngi».   ocucuo  .-H-  -     perturbatus  esl  asquead  mortera.   et  jussit  gladio  £j^^,ft 

1  ,    audivit    vitam    beatissimorum     martyrum     amputari  capita    eorum.  Snscipientes  eos  carnifi- 
Cosmffi   et    Damiani,    et   quae  et  quanta   per    eos     ces,  ducebant  ad  locum,  ubi  decollandi  erant.  Cura- 
I  ominus  circa  mgrotantes  ageret,    eo  quod   essent     qUfl  aucerentur,  tamquam  hx   uno  ore    psallebant, 
Christiani  medicinse  arte  Lmbuti,  circumeuntes,   et     et  dicebant.  sic  :  Bonum  est  contiteri  Domino,   et 
alia  multa  signa  c    in  nomine   ejus   facientes.  Au-     psallere  nomini   tuo,    Altissimc,  ad  annuntiandum 
diens  luec  praeses,  direxit  quosdam,  qui    eos  tcne-     mane  misericordiam  tuam    super  nos.  Sed   vir  111- 
rent  :  et  statim  prassentantur.    Sancti   vero    Mar-     sipiens  non  cognovit,   et    stultus  non  intelliget  ea. 
C  tyres  stabant  hilari  vultu.  Et  aspiciens  eos  prseses,     Et  hasc   dicentes  venerunl  ad  locum,   el    ert 
ilixit  :  Quare  vos  circumeuntes    civitates  vel  pro-     manibns   ad  Orientem,  oculos    intenderunt  in   cce- 
vincias,  quamplurimos   cogitis  recedere  a  deorum     inm,  et    orantes   in   cordibus  suis,    sicut  e\  uno 
nostrorum  cultura?  Nisi acquieveritis  mihi,  diversis     0re  dicebant  :  Amen.  Statim  accedentes  carniflces, 
tnentisconsumamcorporavestra.    Primum  qui-     gladio  amputaverunt  capita  eorum,  et   ■«  in  pace 
edicite  mihi,  cuiusestis  provinci»,  et  qu*  sunt     anjmas  sanctas   reddiderunt,   su  x-orwB 

aomina  veatra  I   Sancti  Martyres  dixerunt.  Hoc  si     palraam.  Tunc  Pi*  raenl      homines  .•;,,.,;,.,■,■  ,-or- 
ris  scire,  Arabi*   provinclm  cives  sumus.    Nomina     poraeorum,  omnibusque  ritegestis  "W^«*> 
autem  nostra  nacsunt.  Egoquidem  Cosmas  dicor,     fratres  germanos  spiritu  etfide,  ubi  usqu ra  pr» 
frater  meus  Damianus.  Christiani  autem  sumus  ex     sentem  diem  cmlestia  beneficia  largiuntu.  m  eodem 

T^^:u.»^^-ii  10-      ^S^ 

iimpietatibus  vestris,  nolentes  convertiad  deo-     ee  I  •■">  ' 


I  emporibus  Diocletiani  et  Maximiani   erat    quae- 
Mandunsi?  dam  mulier  incivitate  Egiaa,  venerabilis  ac  timens 
gnes,  gratis      Tjeum,     nomine    Theodote.    Haec    omnibus    dii 
mniaPr*~      serviens  Deo,  et  piis  operibus   insistens,  et  faciens 
B  mandata  Dei,  sanctos   geminos  b   fratres    Cosmam 
a  b        et  Damianum   enixa  est.  Qnie  cum  eos    nutrisset, 
et  litteris  instruxisset,    medicinre    arte    a   Spiritu 
sancto  edocti  sunt,  curare    secundura   Evangelium 
omnem  asgritudinera  et  omnera    infirmitatem,    non 
solum  in    hominibus,     sed    etiam    in   jumentis,  ut 
impleretur    sermo    Propheticus  :  Homines    et  ju- 
menta  tbis,    Pomine.    Passiones    vero,    quas 

curabant,  haa  erant.  Caecis  visum  in  nomine  Jesu 
Christi  restituebant,  claudis  gressum,  surdis  au- 
ditum,  mancis  restaurationem.  Spiritus  immundos 
repellebant  ex  obsessis  corporibus,  et  omnem  ama- 
ritudinem  corpori  huiuano  detrahebant  per  gra- 
tiam  coelestem.  Ha?c  facientes  a  nullo,  tam  divite 
.,111111  paupere.  aliquid  accipiebant,  mandatum 
Jalvatoris  custodientes  :  Gratis  accepistis,  gratis 
date. 
compil,  2>Ko  tempore  facta  est   persecutio    Christiano- 

iati,  ium  111  civitatfl  Egia.    Sedens  itaque   pro  tribunali 


mpietatibus  vestris,  nolentes  convera  aa  aeo-     egressus  mi  «*«.••--        Hpdisset     et   apert..    ore  ^'"' 
sratorum:  propter   hoc    prjeapio  vos   v.nclos     dormirrt,  serpens  aff 


n  ,-, ,  la  nobU.  El  vincti  cathen.e    secundnm  pr»-  Uque  a  ,  w                                (  e(  ,„lpl,    Et  ,,„„ 

sidis  pr*ceptun.    pergebent  gaudentes  et    psallen-  red.sset                                                          in. 

w:I»    v,a   testi              ■   b» WaoWi     n-  se  cub.tc y '               „  ...„„„„,.„,„, .,.,lllura  e.„.i- 

" ine,sicut   in   o ibus  div.t.»     Propto      estet.one   to^ner..  et    ^^ 

nomen    tuum,   Domine,    .i    embulemus   in    med.o  ,..,., .  Qui  ve.o   . ... 

br*   i,,    I U «>«.    q« «     I T.    X:  t;-]l' Jr losma,   . 

Do.nine.  Virga  tua  et  baculus  voce  magna   aixit  .   ue.                               ^ 


tu    nobiscum   es, 


444 


|«4  

A  Bamiani.  adjuva  me.  £«-■  »*£,  ~ 

*  gisacmagis  torqueretur •   e»0""'1,  dicebat 

«•-7—    frant  corPora  r  Sandorum   ^  chn ^    me 

t  ad    SS.   Cosmam  et  Da™  a™"amuli  Jenim  Chri- 

Exaudita  est  .taque  vox  eju  .     ™  in. 

rti  eum  dormire  fecerunt,   ut  eo  ora         4 

gresSus  eSt,    m.K Pn^^ZU  erexit 

pulsusitaque,  ut  ex.ret,  per    0     q  H 

L  Videbanthffic  omn^popu  ..  q  »  PJ^  ^ 

oomparuit. 

ANNOTATA. 


ACTA  TERTIA   SS.  COSM*.  BAMIAKI.   ANTHIMI  ETC. 


, 


ACTA 

Partim  fabulosa 

Ex  codivibus  MSS.  inler  se  collatis. 

CAPUT  I. 

Sanctorum  gcsla  ante  martyrium,  pariim  fa- 
bulosa,  partim  incerla. 


n,hisce   Actis  prxmonui  in  Commentario  tium. 
„  vUentur  detumpta   m  Aetu  quarM-   fl«   «« 

Ttal 1  -  1-  -  '""",s /3"';::  p 

«»n    //(/r//n'   /«    civitate    /tigis,   ml    ^%ia 

ZonZuni   S ti,  non  recte  dicitur  futsse  mm 

Zatn,    ibique  Sanctos   enixa,    cum    nati   iml    A  ra- 

^«epr^ite,  A d M «artis,  el   1^ 
«rdocumen^  Gr«a  fa  Arta  fliwrte. 

b   ^    aemtni    ftartM    Sancii.    educatique    modo 
hic   relato,    non  est    ommno    certnm.   De  utroque  ta- 
men  consentit  S.   Aldftelmus,  in    Commentario   num 
22  laudutus,  qui  et  gratiam  eanandi  lisdem    attnbui. 
At    non  loquitur  de  jumentis,  quod  vtdetur    fabulo- 

)Utl'  His  similia  etiam  leguntur  in  Actis  secundis,  nec 
tamen  ilta  causa  compreliensioms  videtur  certa. 

d  Non  debet  lectorem  movere,  quod  hic  auctor 
omittat  trcs  Fratres  :  nam  multa  alia  pro  arbitrio 
omisit.  Forte  tamen  id  fecit,  quia  de  iie  non  agit 
S.  Aldtielmus. 

eH*c    responsio  jam,    ul  inccrta,   improbala   est 

ad  Acta    secnnda.  At    hic  auclor   dina   omnia    acce- 

c  pit  ex  Actis  quartis.   Ideo  de  iis  plura    non  annota- 

bo. 

f  Quemadmodum   auctor    omisit    fabulas   de  sepul- 

tura    excogitatas,   ita   et    hoc    miracutum    omiltere 

debuerat,  cum  mera  videalur  fabula.  At  fabulam 
potiut  aunt,  dum  hominem  deduxit  sanandum  ad 
corpora  Sanctorum,  ut  etiam  habet  Gr.rcus.  Au- 
ctor  vero  sequentium  Actorum  id  non  habet,  sed 
sola  Sanctorum  invocatione  serpentem  egressum   nar- 

rat. 

g  Quis  vel  ex  solis  his  verbis,  quse  alter  eliam  liabet, 
non   videat,    narrari    fabnlam    indocte   excogitatam. 

Plura  non  addo.  Atcollalio  seqnentium  Actornm  doce- 
bit  studiosum  lectorem,  unde  liorum  auctor  sua  omnia 
exscripserit . 


Sanctoru* 
natalts,  l««. 
lutto,oratia 
curatkrmm, 

E 


j^icet   omnium   Sanctorura    gesta   veneranda  re- 
verenter  piis    animis  legantur   et  nuntientur,   nec 
quisquara  possit  seu  legendo    sive   audiendo  gesta 
sanctorum   piger    ac    fide    tepidus   remanere  :  et 
non,  discussa  mcntis  infirmit.ate,  alacer  ad  eorum- 
dem    Sanctorum    venerabiles    palmas   festinare  a.         a 
Igitur  *  temporibus  Diocletiani  et   Maximiani  fuit  'd.Mm 
quaedam    mulier    in   civitate  Egea,    venerabilis   ac 
timens   Deum,    nomine   Theodota.    H*c   omnibus 
diebus  vitae  suae   serviens    Doraino,  et  piis  operi- 
bus    insistens,   ac  faciens    mandata   Dei,  sanctos 
geminos  fratres  Cosmam  et  Damianum    emxa  est. 
Quos  cum  enutrisset  et  litteris  instruxisset;  medi- 
cina  quoque  arte  a  sancto    Spiritu    docti   sunt,  cu- 
rare  secundum   Evangelium    omnem    aBgntuJinem 
et  omnem   infirmitatera,  non  solum    in   hominibus 
sed  etiam  in    jumentis ;  ut  impleretur  sermo  Pro- 
pheticus  :  Homines  et  jumenta  salvabis,  Domrae. 
Passiones,  qua  curabantur  haa  sunt.  Cec.s    v.sum 
innomineJesuChristi   restituebant,  claud.s  gres- 
sum,   surdis  auditum,  mancis   restaurat.onem    Spi- 
ritus  immundos  ex  obsessis  corporibus  repellebant, 
et  omnemamantudineraacorpore  huraano  detrahe- 
bant  Per  gratiara  ccelestera  :  ethacfacientesanullo 
al.quid,  tara  a  divite  quara  a  paupere,  accip.eban 
mandatum  Salvatoris custodientes, dicentis  :  G.at.s 

■TttCI^t-^^ "»"F 

Palladia  b,  olinica.  Haec  omnem  censum  proprmni 
cu...  erga  medicos  expendisset,  et  nih.l  »M 
cognita  opinione  Cosm*  et  Damiani ;  festma 
rit,  complexaque  pedes  eorura  postulabat  ut  eorum 
visitationem  mereretur.  Qui,  fide  eju  «pjnj 
prompfo  animo  eam.  Domino  juvante .  «"«» 

Qu»  agnoscens,  quod  per  eos  Dommu 

dignatusest,  laudeoMlM.tDeo.MUMll.shnc 

naivirtutisfetcurationumcontuitgrat^ 
c  autem  quia  a  nullo,  neque  a  divite  n eque 

pere,  quicquara  accipiebant,  occulte  ^^, 
Daraiano  quoddara  raunus  d  :  etcura  n^£££ 

libus  constrictus  ,    suscepit   ^^.^0"1^^;'^^ 
spernere  videretur  nomen  Dommi,  per ^*J 
tusest.  Hoccura  sanctus  Cosraas  compen.s      v 
contristatus  est,  et  praecepit,   ne  corpus  eju 
cura   ipso  sepeliretur  e.    In  eadem  nocte ^  ^ 
servo  suo  CosmaB  Dominus,   dicens  .  w  tia; 

cutus  es  propter  illud  munust  Non  merced    g^ 
sed  per  nomen  meum   adjuratus,    su.cep 
Multis  igitur  mirabilibuefactis,  quadam  d « 
runt   camelum  f  debilitatura   arte  diaWica 
sanura  restituentes,  illmsam  abire  jusserunt. 


sonalionts 
fabutoi*- 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


443 


ANNOTATA. 

a  Brevis  illa  ptwfatio  in  aliquot  codicibus  omittituv, 
et  sensu  mintis  petfecto  cum  sequentibus  juntjitnr.  Va- 
riantes  non  assignabo,  nisi  prsecipuast  nim  Acta  tanli 
non  sint,  ut  prxcipua  cura  hic  oporteal  Annolata  ei- 
tendere. 

b  Hanc  mulierem  Grxci  a  suis  Confessoribus  sana- 
tam  dixerunt  :  sed  Ponadia  vocatur  npud  Dehnium 
pag.  8  aut  9  ,  sed  ibidem  pag.  2b'  ct  apwl  Latinos 
passim  Pallarlia.  Attende  ,  lector ,  quam  belle  cohx- 
reat  fabula.  Nam  figmentum  esse  inane,  non  dubito. 
Dicitur  clinica,  id  est,  xgrota  lecto  affixa.  Moxtamen 
ait  aiictor,  festina  cucurrit,  et  tamquam  recte  ualentem 
in  actione  reprsesentat.  In  memorato  monumento  Grxco 
eadem  reperitur  contradictio. 

c  Idem  rursus  dicit  [nbulator  Grxcus,  acsi  voluisset 
dare  mulier,  quia  illi  nolebani  accipere. 

d  Tria  ova  habet  dictus  fabulator  Grxcus,  quem  et 
„1,1  Cr.ici  secutx  8unt.  Tria  ova  item  legitur  in  uno 
ex  codicibus   nostris  minus  vetusto  ,  ei  in  apographo 
u  aliunde  acceplo. 

c  Imprudens  fabulator  hoc  suo  figmento  non  laudat 
S.  Cosmam,  sed  impatientem,  iracundum,  impla 
Jcm  exhibet.  Accedil  pertinaciu  in  n»n  revocando  in- 
jnsto  mandato  ,  postquam  in  visione  finqil  a  Domino 
monitum.  Eadem  fabulalur  Grascus,  ac  iiserte  addtt, 
nemini  indicatam  a  Cosma  visionenii  sive  mandatum 
non  revocatum . 

f  Camelus  hic  m  fabvlam  inducitur  pro  catastrophe, 
nimirum  >tt  in  [ittc peroret  humana  voce,et  Sanctos  simul 
sepeliri  jubeat. 

CAPUT  II 

Marlyrium  Sanctorum,  ex  primis  Actiscom- 
positum  et  interpolalum. 


bx  uqa 

b 


Sancti  delatl 
et  compre- 
hensi, 


Oed  ut  eorum  vita  amplius  passione  claresceret, 
facta  est  persecutio  Christianorum  in  civitate  Egea, 
proconsule  Lysia.  Sedens  itaque  pro  tritninali,  au- 
divit  ab  officio  suo  vitara  beatissimorum  martyrum 
Cosmaeet  Damiani ;  quae  etquanta  per  eos  Dominus 
Q  circaaegrotantes  ageret,  eo  quod  essent  Christiani, 
medicinae  artis  in  primis  imbuti,  circumeuntes  civi- 
tates  vel  provincias,  inflrmoa  curantes,  et  omnes 
oppressos  ab  s[iiritibus  immundis  in  nomine  ejus, 
qui  dicitur  Christus,  curantes  ;  sed  et  alia  sign  i  in 
nomine  ejus  facientes.  Hjbc  a  ridentes  cul 
rum  nostrorum  recedunt  a  sacratissimis  immolationi- 


respondit  :  Nomina  eorum  haec  sunt  :  Anthimus.   pj 
Leontius,  Euprepius.  Praeses  dixit  :  Facite  eos  ad 
me  venire.  Euntes  vero  beati  Martyres  b  cum  officio, 
adduxerunt  eos  ad  praesidem. 

5    Videns  eos   pra?ses,  dixit  :  Traetantes,   quod   ,„  tomentU 
expedit  vobis,   accedite  ,  et  sacrificate  diis  nostris.    manent JJteri; 
Si  v.to  nolueritis,    cruciuns  vos  tormentis,  negare 
faciam  Christum.  Sancti  Martyres  sicut  ex  uno  ore 
dixerunt  ;  Tormenta  tua  valde   contemnentes,  non 
timemus  .-  tac  ergo,  quod  putas  :  nam  idola  surda 
et  caeca,  quae  sunt  lapides  et  aeramenta,  deos  dicere 
non  possumus.  Audiena  haec  praeses,  praecepit  vinc- 
tos  manibus   et   pedibus   fortiter  torqueri.   Sancti 
Martyres,  dum  torquebantur ,  «hcebaut  :  Domine, 
refugium  factus  es  nobisageneratione  et  progenie. 
Priusquam  fierent  montes,  et  tirmaretur  orbis  terra?, 
a  saeculo  et  usque  in  seoulum  tu  es.  Ne  avertas  nos, 
Domine,    in   humilitatem  :   et  dicas  :   Convertimini 
filii  hominum.  Convertere,    Domine,  aliquantulum, 
et  deprecare  super  Servoa  tuos,  e1  libera  dos  a  la- 
i|iie<i  diaboli,  et  filii  ejus  Lysire  praesidis  .  quia  in 
te speravimus,  Domine,  et  tu  es^  ...  smcufa. 

Et  dixerunt   :  Amrn.   H;rr  ;m  iii.-iin  lianl. 

inlaesi.  Et.  dicebant  ad  praesidem  :  Si  babes  crude- 
liora    tormenta,    infer   nobis,   u  quia  E 

nihil  nobis  tormcnta  tua  pravalent,    adjuvante  nos 
Christo. 

G  Praeses  dixit:  Ego  quidem  putabam  per  parva 
tormenta  suadere  vobis,  ut  applicarem  o-  _, .,,.,,„/„,, 

pitios  deos  :  sed,  ut  video  ,  pei  <mer- 

impietatibus   vestri»,  nolentes  converti   ad   d»M>rum  T^ntineo- 

...  Ito» 

nostrorum  sacrinYia,  ut  impleatia  praeceptum  impe- 
ratorum.  Propterhoc  prasoipio,  vinctoa  voscatenis 
in  mare  praecipitari.  Sancti  Martyres  dixerunt  : 
Expecta  paululum,  et  videbis  Deinostrlvirtutem  fieri 
in  nobis.  Vincti  autem  catenis,  secundam  pra 
praeceptum,  pergebant  gaudentes  et  psallentea  :  In 
viis  testimoniorum  tuorum,  Domine,  delectati  su- 
mus.  sicut  in  omnibus  divitiis.  Propter  nomen  tuum, 
Dominc.  siambulemus  in  medio  umbra  mortis,  non 
timebimus  mala,  quoniam  tu  nobiscum  es,  Domine, 
Virga  tua  et  baculus  tuus  ipsa  nos  consolata  sunt. 
Parasti  in  conspectu  nostro  mensam  spiritalem  ad- 
IIS  eos,  qui  tribulant  nos  :  impinguastl  io  oleo 
capita  nostra,  et  poculum  tuum  novi  Testamenti 
inebriana  nos  :  et  miaericordia  tua  subsequetur 
omnibus  diebua  nostris,  et.  perducel  noa  in  portum 
voluntatis  tua?.  Ha?c  illis  psallentibus,  venerunt  ad 
locura.  Et  accipientes  eos  ministri,  secundum  quod 
fueral  praceptum,  miserunt  eos  in  mare.  Statim 
angelus  Domini  affuit,  et  disrupil  vincula  eorum, 
et  ejecit  eos  da  mare  inlapso 

7  Euntes  veremilites,  nuntiaverunl  quas 

eiderunt.   Audiena  vero   praeaes,  jussit  eoa  ad  se 


r»,on,>str„r„m,t, „.  aeacrau...,..,*  ,. - ""-     perfuci  :  el  ads.ant.bu. e,s d>»       I  m  deo    jno 

•«'■-«'e"    buseorum,  hismagie*consentientes.  Aud.ens  igitur     Hercul tf  Jovem,  maleflc»    rnc.tie  ,, 

_    °      ,  i       __«£_:_.       „.,.         »«    «Aii.omni    IS.    Pt    ni.iir  DOCete   eTBQ     Wl" 


tnterro/jatlque 
"  /'/'//i  con- 
A«5i, 


praeses  h«ec  verba,  dirigit  quosdam  deofficio,  <i'" 
eos  tenerent  :  et  statim  ab  apparitoribus  praosen- 
tantur. 

4  Sanctivero  Martyre  ut  bilari  vultu.  Et 

aspicienseosimpurissimus  praeses,  dixit :  Quare  voa 
circumeuntes  civitates  velprovincias,  quam  plurimos 
cogitis  recedere  a  deorum  nostrorum  cultura  ?  Nisi 
adquieveritis,  consumam  corpora  vestra.  Primum 
quidem  dicite  mihi  :  cujus  estis  provincias  ,  et  quae 
sunt  nomina  vestra,  vel  cujua  sitis  fortunaat  Mar- 
tyres  dixerunt :  Hoc  si  vis  scire,  Arabicae  provinciae 
cives  sumus.  Noraina  autem  nostra  haec  sunt.  Ego 
quidera  Cosraas  dicor,  frater  meus  Damianus.  Fop- 
tuna  autera  quid  sit,  ignoramus.  Christiani  emm 
auraus  ex  magno  genere.  Habemus  autem  et  ahos 
fratres.  Si  vis,  nomina  eorura  dicemus  tibi.  Praeses 
dixit :  Dicite  ergo,  nihil  metuentes.  Sanctus  Cosmas 


menta  contemnitis,  ei  mare  sopistis.    Docete  ergo  y 
etme   maleflc  "'  al  ''-"  ''"ra- 

municana  operibua  vestris,  Sancti  vero  Coama 
Damianus  dixerunt :  Nos  maleflci  aa    Chri- 

stiani  enim  sumus,  et  in  nomine  I  Ihristi  maleficiorum 
virtutem  ad  nihilum  deducimus.  Si  vis,  eato  Chri- 
stianus,  et  videbis  Domini  oostri  Jesn  Christi  virtu- 
tem.  Prmaes  dixit  ;  In  nomine  dei  Adriani  sequar 
Vl  ,,,„  huncsermonem  dixit,  Btatira  advenerunt 
duonequiasimi  spiritus,  missi  ab  angelia  c,  et  code- 
bant  eum  m  faciem.  Prases  vero,  cum  diu  torquere- 
tur,  dixit  ad  sanctos  Martyres  :  Deprecor  vos,o 
boni  Milnes  Christi,  orate  pro  me  ad  Dominum  ves- 
trum,  qup  possim  ab  istis  daemonibus  liberari.  Sancti 
vero  Cosmas  et  Damianus  oraverunt  ad  Dorainum 
nostrum  Jesum  Chnstum,  ut  cessarent  d«emones, 
ne  eum  torquerent.  Cura  autem  recessissentdaemo- 

nes 


F\    MS*. 


ueti  "i 
erem, 


ACTA  PARTIM  FABUL.  SS 

Ai«t  ■  Videtis .  qualiter  dii  indignati 

k   sunt  ..iversu...  ■».  <«■  dara      ," .  ^* 

,,,,«-   & ti  M.rt,r«  *xarunt;N»  B^ 

"'   T  '    ivv,,...   intallaatum.ateo. 

^".,,,'V ;-';ir;;;;;:::;:,,r  :s::; 

Eg  .:;;:;::::; 

8fc  ''  ,     >Warderet    Dum  autem  duce- 

1    TZtvZ  TsXbanl   dicentes  :  Can- 

■      =     :.;"-;:::-:'';:::. 
r'v:;r::r;::.::T:.'; -:™:: 

1* Cutn  autem   auducerentur  ,  dicebant .   Da  noois 

r-     ,,    J  uxmumdetribulalione,quiavanasalu3 

B   2Sta     l»    Deo  facierous  virtutero  :  et  ipsejd 
Siideducettribulantes  nos.    Et  h*c  diurtp 
rruntanteprassidem.  Videns  autero  eos  preases 
^^to.5.Tobtaoa»,   autadhucpermaneus 

,itatis:ll  tmn.^mus 

Lue  in  finem  pro  veritate  dimicamus   Et  non 

Zus .iumDominum.quinosfectidumnon 

!CVanasimagine8,deosnominarepos- 

Ls.Nun  iquidcoj  - «J 

,,.,.    Udiensh*cprm,  .gitans ,  quia  mhil 

adversu i  provideret ,  nec  posset  eos  separare  a 

Chri8tifide,furorecommotusjussitanerrisarmenta 

.  a  etignemcopiosumsuccendi:etibipra3cepitmitti 

Martyres.    Missi   autem  in   ignera  sanct. 

ibulabantim lio  fornaois,  sicut  in 

paradi  o  ;  enim  psallebant,  dicentes :  Ad 

,e  levamus  oculos  nostros,  qui  habitas  in  ccelo.  Ecce 

cutoculiservoruminmanibusdominorumsuorum, 

icutoculianciilBB  in  manibua  dominae  suae,  ita 

oculi  DOstri  ad   Dorainum  Deum   nostrum,  donec 

P    nobis.    Miserere  nobis,  Domme,    rai- 

C  serere  nobia  ,  quouiam  multum  repleti  sumusdes- 

:..  _  Respice  m  „,..     Domine  Jesu  Chnste, 

ut  non   dicant,  qui   non   n runl    nomen  tuum  : 

ubieal  Deu   eorum,  in  quem   speraverunt  ?  Oranti- 
bus  autem  Sanctis,  statim   nutu  Dei   egressa  est 

flamma,  el  c bussil  plurimos  impiorum,  el  mortui 

sunt.  Sancti    vero  apparueruut  inlsesi,  ita  ut  nec 

illus  eorum  exustus  fuis  igne. 

jo  videns  hsec  pr®ses,  obstupuil  in  mirabihbus, 

.  ,1;1.  fiebant,  el  in  3emetipsura  conversus  .  dixil  ad 

I  inc1   j     per  deos  magnos  nuror  super  hanc  novara 

aero.   Dicite  mihi  .  usque  quo  magicis  artibus 

ista  Eaciatis,  ne  sacrificetis  diis,  salvantibus 

,,i terrarum.    Sancti    Martyres  dixerunt 

„„.,.   inimice  Dei,  usque  quo  existimas  artem 

.,„„.   Dei  nostri  virtutem,   ul  praecipias  nobia 

idibus  Burdia,  aquibus  dicis  possecon- 

,,  ,„!„.,,,  terrarum  :  Nos  autem  non  recedimus 

.,  Deo  omnium  Creatpre,  gubernante  nos.  Audiens 

hajc  praeses  iniquiasimu      jussit  suspendi  Sanctos 

in  eculeo/"et  torqueri.  Staba!  enimangelus  Domini, 

i  m    eos  custodiehat  inlessos.  Fatigati   snnt  autem 

ininistri,  et  facti  suut  quasi  motftui.  Videns    aaec 

ussil  deponi  eus.  Stabantenira  bilari  vultu 

c^ram  praaside,  tamquam  si  nihil  fuissevl  perpessi. 


.  COSM^,  DAMIANI  ETC. 


'  maleflcla 

'"'" '"  cruce 
tapldibut  tt 
laglttn 
tra  Irnpum 


(lemiim  rapiti 

ttcantw, 


,ii. 

!,,,,!.' 


rursum  dlcun- 
i,n-  eguuli  •> 
\mpoitti 


f 


Praases   dixit  :  Per   deos  victoriam  obtinent  male-  D 
ficia3*  vestra?. 

ii    Nunc  autem   tormentis  atnigam   vos ,    quo- 
usque  adquiescatia  imperatorum  voluntati  .  et  diia 
sacrificia  reddatis.  San$ti  vero  Cosmas  «,   Damia- 
nus    dixerunt  :   Nos    imperatores   tuos    contemni- 
mns    Habemus  Uegem  ccelestnn  Christum   Filiuro 
Dei    Tormenta   autem  tua  quod    non    timeamus, 
tu  melius  nosti.  Au.liens   haec  praases.   valde  ira- 
tus  est:et  jussit  sanctos  Cosmara  e!    Damianum 
crucifixos   lapidari    :  Anthimum    autem  ,  et  Leon- 
tium  ,   et   Euprepium    vinctos  duci    in    carcerem. 
Carnifices  vero   fecerunt ,  quod   eis  fuerat  priece- 
ptum  :  crucifigentes  lapidabant  eos.  Qui  lapidabant 
eos      aUerutrum  se    caadebant.    Videns  autem   in- 
sanus  iudex  ministros  suos  vulnerari,  jussit  venire 
mUitesquatuornumero^militum,uteossagittarent.         { 
Reliquos   vero  Sanctos  jussit  ejici  *  de  carcere,  et  .ljlci 
stare  iuxta  cruces.  Et  factum  est   secundum  pr*- 
ce  tum  pra-sidis.   Accedentes  vero  milites,  expen- 

derUn1  omnes         ttas  suas  in  Si tos,  et  nihil 

nocuerant  eis.  SagittaB  vero  conversaa  interfecerunt 
plurimam  multitudinem  virorura  acmulieruro,  cur- 
rentium  h  in  eum  locum. 

12  Vidensautem  praeses victam omnem  malitiam 
suara  pertUrbatusestusquead  mortemi  :  etjussit 
Kladi0  amputari  capita  eorum.  Suscipientes  vero 
eos  carnifices,  ducebant  ad  Loonm,  in  quo  decol- 
landi  erant.  Cumque  ducerentur,  tamquam  ex  uno 
ore  nsallebant,  dicentes  :  Bonum  est  confiten  Do- 
min;  teenominituo,  Altissime,  ad  annun- 

tiandum  mane  misericordiam  tuam,  et  veritatem 
tuam  per  noctem  :  quia  magnificasti  mi 
tuara  super  nos.  Sed  vir  insipiens  non  cognovit,  e 
stultusnonintelligetea.  Et  haec  dicentes  venerunt 
ad  locum  :  et  extensis  manibus  ad  I  h  lentem,  ocul.s 
respiciebant  ad  cclu.n.    ovantes   in  cordibus  suis, 
et   sicut.    exuno  ore  dixerunt  :    Araen.  Etstatm 
accedentes   carnifices,  gladio  amputaverun   capUa 
eorum  :  etsicin  pace    sanctas    an.mas   Deo  teddi 
derunt,  suscipientes  victoriaa   palma.n. 

ANNOTATA. 

a  nrbasunt  accusantium,  quod  indican  potuUMt 

mb0t   inquiebant.   dUhm    / Aw  hk  annotabo, 

quodpleTaquejamexpositasinlad   icto  V™*> 

bLprobabile   est,  et  ab   hoc   solo  asset  tum        ' 
S.n.m  iverkt  cuntappa-  itonbus  adFmtrc*  accersen^s    p 
IUos  ab   inilio  probabilius  adfuisse,,   ostendx  ad  A 

'TlammonuUasserlum   Ulud   de  d* xtoP» 

sidempercutientil ^»^^^%U* 

additur,  eos  ab  angelU  flntu  mtssos  :  quoa 

Pm™nduobus  codicibus   vetustis  vitioee  legitur,  tof- 

menta.  ,         ,     „-r/- 

aJam». ,  "»""-'   l"'"';T    J  ficendm 

ptoribm  pro  arbilrio  composuas.  Uem  p«> 

de *Hk*rmUb«  ™?°T  ,,»   «« 

fere,al  -"""    '' ""  "  "        ^,,„  «- 

f  mhilcerliemde  ftac   Wivxa.,  ■<>■'  "' 

"""'"  '''•  P-  „,:iitnm.    Ada 

,,„„„  q„:lt„,r    cohortes.   Caneate  Anttotal 

l'1-  o.  1M  1M1  loco.  ki 

hAtoc^/ia^.concurrentiumin    o    ^ . 

tre8alH  magisacceduntadActa  /"•"""''■     e0  loco. 
l.ai1inuv1nssan,un-,-,l—  —  n;/*m,/     m    ,1 

Mrevera  scriptum   fuisse   fMllf"°;"ft    vetustiorej 
parum  verisimilis,   el  duo  codxces    rettqu  ^ 

hnbeant    sensum    Ifl  UXtU    pOSitum  .  ««  ^ 


DIE  VIGESIMA.  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


447 


tertia,  clare  ex  his  compotita,  habeni  illum   sangukiis     SS.  Cosm»   et  Damiano  commendavit   me.  Si  vis,    \j 


Stpultura. 


Miracula. 


Sanctts 

f 


fluvium 

i  ///yd.usque  ad  mortem,  primum  in  kit    \<-tis  est 
additum,  indeque  tertiis  insertum. 


CAPUT  111. 


15 


ut  veniam  tecum  ;  accerie.et  tene  cornu  altaria,  et 
jura  te  xiil.il  mali  facturura  mihi,  et  creriam  tibi. 
Tunc  juravit  diabolua,  dicena  :  Per  virtutem 
SS.  Coamsa  et  Damiani.  nihil  mali  faciam  libi  : 
sed  iD.CO.umem  te  marito  tuoreprasentabo.  His  dic- 
tis,  secuta  esteum. 

16  Etcum  veniaaent  in   quemriam  locum  secre- 
tuin,   voluit  eam    de   jumento    praicipitare    gt   ut  ;, 

Scnultura  el  miracula,  scd  prorsus  fabulosa.     ""  »*«*«*»•*■  Illa  yero,  id  i  mlom  o  kmm. 

"  I  '  '  magna  voce    clainavit  :  Deus    SS.  tvosmae  et    Da- 

miani,    adjuva  me  :    vobis  enim   credidi,  et  secuta 

Tsuni  eum.  Festinate  ad  adjutorium  meum,  ut  libe- 
unc   piaB    mentis    homines    rapueruiu   corpora     retis  me  a  manu  in  u  appa- 

eorum,  et  memores,  quori  dixerat  sanctus  Cosmas,  rueruntei  Sancti  in  habitu  equitum,  el  multitudine 
ne  corpora  eorum  in  unum  sepelirentur,  repleti  ti-  albatorum.  Prjnceps  autem  iniquitatis,  hoc  viso,  se 
more  cogitabant,  ubi  vel  quo  loco  sepelirent  eos.  prsscipitem  dedit,  e1  nusquam  comparuit :  et  impleta 
Subito  cursu  mirabili  camelus  a  venit,  humana  voce  est  Scriptura,  dicena  :  Lacum  aperuit  et  effodit 
proclamans,  et  dicens  :  Homines  Dei,  qui  multa  eum,  et  incidit  in  foveam,  quamoperatua  est.  Con- 
signa  et  mirabilia  per  sanctos  Martyres  Cbriati  vertitur  dolorejus  in  capul  ejus  ei  in  verticemejns 
percepistis,  non  solum  vos,  seri  eiiam  nos  jumenta,     iniquitas  ejus  emChristi  Cosmas 

quce  vobis  ari  ministerium  deputata  Bumus.  Idciroo     et   Damianus  adprehendentes  eam,  perduxerunt  iu 

domum  suam,  el  dixerunl  ei :  Nos  anraus  Cosmaa  et 
tnus,  quorura  sacramento  credidisti :   ni-oque 
festinavimus  venire  a»i  auxiliandum  tibi.  Sed  et  alia  k 

i  mirabilia,  qu»  enarrare  lon^um  est,  <ni;»- 
per  eos  Dominus  ad  laudem  oominis  sui  prastal 
fieri  usque  in  bodiernum  diem  :  qui  cum  Patre  et 


riiiu  omnibus  et  ego  gra  dveni  nunti  ire 

vobis,  ut  non    Beparentur  corpora  Sanctorum 
in  uno  loco  recondantur.  Haac  cum  audisaet  oranis 
multitudo,  qui  exequiia  eorum  tamul  ibantur  b,  lau 
dem  dederunt  Deo,  revelanti   mvsteria  per  animal 
mutum  et  irrationabile. Omnibus  itaque  ritegestia, 


erunt  eos.  Hi  fratrea  germani  uno  spiritu  et    Spiritu  sancto  vh  tn   in     ecula   «culorum. 

fide  usque   ad   praesentem  diem  coBlestia  beneficia     Amen. 


largiuntur  in  eodem  loco  c.  Martyrizati  aunt  autem 
sancti  martyres  Cosma  al  Damianns,  Anthimus, 
Leontius  et  Euprepius  die  vigesimo  septimo  mensis 
Septembris. 


AXNOTATA. 

a  Redit  modofabula,  cujus  gratia  cameli  sanatio  fuil 
14  Post    non   multum   tempus  rusticus   quidam     asserta.  Hoc  interest                i  um  fabulatarem  apud 
egressus  est  ad  metendum.  El    dum  po                a     Dehnium  pag.    \t  et  13  et  hunc  Latin 
tuam,    sumptocibo,   somno  se  dedisset,  et  aperto     commenta    Martyribus   accomn mhI,    quod    Grs 


dormiret;  serpena  ingressus  est  per  os  ejus  in 
ventrem.  Qui  expergefactus  non  inteliexit,  quori 
passus  est  :  seri  inaistens  operi,  campum,  mque 
reliquerat,  messus  est,  Sero  autem  cum  domum  re- 
disset,  cod  lueto  more  comedit  et  bibit  :  et  cum  se 
cubito  collocasset,  coepit  violenter  serpentis  infes 
tatione  lorqueri,  et  gemituscum  clamore  emittere. 
Qui  vero  m  hospitio  ejas  erant,  contristabantur, 
ignorantes  passionem  ejus.  Hleautem  voce   magna 

riicebat  :  Deus  SS.  Cosmce  ci    hamiani,  adjuva  me. 

Exaudita  itaque  voce  ejua,  Famuli  Chraati  dormire 
,  eum  fecerunt,  ut  eo  ordine,  quo  ingressus  esl  ma- 
lignus  serpens,  egrederetur.  Compulsus  itaque 
exire,  per  os  ejus  caput  erexit.  Videbat  autem 
omnispopulus  d  mirabilia,  quae  per  eos  fiebant.  Et 
cum  egressus  fuisset,  expergefactua  bomo  dixit  : 
Nemo  manum  suam  super  serpentem  injiciat,  quo- 
niam  praceptum  est  illi  in  gehennam  e  ignis  in- 
trare  His  dictis,  sernens  nusquam  comparuit. 
ISEratenira   quidam  Melchus   nomine,  qui 


Damianom  priusdefunctumdicat,d  i  osmam, 

ifin  cum  illo  noluerai  sepeliri  .  Latimts  vero  utrumque 
simul  martyrio  coronalum  agnoscat.  Verum  uterque 
camelum  facitdisertam  (femellaest  in  Graeco  |  Uter- 
que  solticitos  facit  Ghristianos  de  sepultura,  quod 
Cosmas  vetuisset,  necum  Fratre eepeliretur.  Utevque 
cameti  m  ibus  obtempi  rantes  facil  Ghristianos,  m  mul- 
titudinem  populi  exsequiis  prmsenlem  Locum  sepulr 
turse  silei  Latinv  .  Pheremm  m  vocai  Grsecm.  At 
neuter  explicat,  mi  provincia,  aut  circa  quam 

urbem.  Quapropter  nulius  vet  mediocrite\  critious  du- 
bitabit,  quin  sini  fktitia  omnia. 

b  Oblilus  esi  auctor,  toqui  se  de   Marlyribus  Dio- 
ani  temp  re    passis  :  nam    eo  tempore   sepultura 
Marlyrum  a  pau*  is  i  lam  ulum  p<  ragenda  -  rat. 

c  Abinitio  collector  dcjprum,  guand 
is  Sanctorum  facil  patriam,  acsiin  Arabia  fuisset, 
manifestum    facit,    ignotum   sibi   fuisse,  ubi  past 
sepulti  fuerinl   Martyres    Qua   iyitur  ration 

tiU<  m   eo  illos   utque  ad  sua  tem- 


«ebatintemplorS tor :«^I-M£     ^5^^^ -  « 


*  ol.  domi 
aut  doml  Iusb, 


pn  fiM.-|  .. 

seri  tecommeudo  SS.  Cosmaa  et  Damiano.  Domo 
tua  *  reside  :  et  erit  ulu  signumhoc  :  oum  volae- 
rit  Dominus,    mittam   et  accer  Posi   h  10 

profectus  est    iter  suum  :  uxor  ejus    domi  resedit. 
Interjectis   autem    paucia  diebus,  sciens  diaboli 
sig 
se 
tuus 


BJ;iuodmrituso«.dederat,    t. gur ■/;;;"- 

i , m.etdisituXoriejua  ■«»  .:'■;■<■•      ,,    ^,       „,  . 

tuueabillaoivit, Ib« >.  '"  '  '  /"'  '"".' '"  '„™" 

eum.  Cui  illa.  uolena  ire,  res] I"  jSignumqui  ta  m    •■ ■■■■  ;      •  ,„  dwMas, 

aBUu:,co,   ,ed  non  poasum    hoc   Eacere,   quoniam        g^j."       '"  '  all 


v 


mm  popuio.   Latinus  vero  omnem  populum  m  domo 
messoris  congregavit. 

e  ffoc  figmentum  protulit  Qrxcus,  quod  vell 

monmt    Al   latinus  animai   rationis 

expers  ridicuh  ad  gehennam  mittU. 
t  //„,  fabutot  miraculun  >i*r0 

micin   insinuare    Grsecus,   in 
,    Sanetis  dicaiam,  et  de 


448 


ACTA  SANCTORUM. 


f\   H88- 


.    ail  Gr^rus  :  qurrn  ctxam  mtnus  c.r^  ««**•■ 

A   tninalioadjuncto.    Nam  ait  G  **monm 

temptum  traheretvim  etexist.mationem  Sb.  Oosm» 
et  Damiani.  Quod   omisil  LaHnus,    reltqua  vero  ex- 


pressit.  At  poterat  tuto  omnia  omittere,  cum  minime  r» 
videatur  dubitandum,  quin  sint  figmenta,  qust   verisU 
militer  originem  habenl  poeiicam.  Ceterumin  hisActie 
cap.  1  Bt  3  studiosus  lector  habctomnia,  qucr  Grsecide 
Cosma  et  Damiano,  quasi  confessoribus,   protulerunt. 


DE  S.  EPICHARIDE  MATRONA  M. 


FORTE  CONSTANTINOPOLI 


ex  Fastis  sacris. 


J.  c. 


i  tam  \n  Fast  s 
sacrli 


S 


B 


de  Sancla 
p<  //.  omnia. 


anctam  Epicharidem,  quam  ad  prsecedentem 
inPrvtermissisaGalesiniomemoratammO' 
,  „uimus,  adprssentemin  Martyrotogio  Romano 
V_A,,  annuntiat  Baronius  :  Romaa  S.  Bpichandis 
mulieris  senatoria,  qu»  in  eadem  persecutione 
miodetioni)  plumbatis  caesa  gtedio  percussa  est. 
E-  •  v  .,„„,,»,■»  nt,  elfl  Grmat  promanavtt 

SanclxvenerattotaqnibusillamGalesinius,Bamiius, 

Ferrarius  aliu[u&   mtotnati   annunltant.    Ln    Mensu 

1  >:/vi:;/o:  ro  Etyo?, 

2v).).v.flTop*  i&oytofaa  T/.v  Qeiav  x*pw. 
|v//'^    I  .  *°7avov    l'/r-- 

Quse  Latinesic  reddes. 
Intrepida  eral  Epicharis  ad  gladium, 
Dives  adjutrice  divina  gratia. 
Vigesima  septima  Epicharis   ensem   suhut. 
Sequilur  deinde  elogium,  quod   Latine  redditum    «il- 
jungo.  Epicharis  Christi  martyr  Roinae,    imperante 
1Mll   a  praeside  Csesario  eomprehensa,   cum 
nomen  Christi  libere  profiteretur,   suspensa  est  et 
rasa,    deinde  contusa    pluinbeo    malleo    a  quatuor 
lictoribus,  qui,  illa  precante,  ab   angelis  exanimati 
sunt.  Cum  denique  capite  condemnata  esset,  saxum 
pedibua   ejus  substratum    magnara  aquarum    vim 
profudit.  (Jladio  autem  a  carnifice  percussa  beatam 
Deo  animam  reddidit. 
J      2  Eadem  usque  ad  ipsa  fere  oerba  leguntur  in  Me- 
nologio  Basiliano,  ubi  pariter  elogium  habet  Saneta  ad 
huncdiem,  ubiquedeejus  reliquiis   subnexa    sunt  se- 
quentia.  Pretiosae  autera  ejus  reliquiee    honorifice  a 
Felice  quodam   senatorio    viro    pioque    Christiano 
sepultaa  curationes  emittunt    omnibus   cura   fide  ad 


eas  accedentibus.  omnemqiie  morbum,  calamitatem 
et  a?critudinem  ad  hanc  usque  diem   statim    depel- 
lnnt.  Hxc    ibi,    Ferrarius  in   Catalogo  universali  ad 
elogium  ex   Menologio  contractum    in  Animadversione 
suspicatur,  sanctam    \£artyrem  non  fuis.se  Romanam,  E 
irl  nativitate  vei  patma,  ui  ex  rationibus,  quas  allegat 
probatum  cupit.  Suni    aulem  illz  ;  quod  Grxcum  sit 
nomen  Epicbaris,    quod  nulla  Sancts    apud  Ladnos 
scriptores  mentio,  nulla  reliquiarum  memoria  usquam 
apud  Romanos  exstet.  Quod  spectat  ad  nomen,  debile 
satis  argumentum  est,  quod  inde   deducitur,    quando- 
quidem  tam  mirandum  non   sit,  ex  Oriente    in   Occi- 
dentem  familias  migrasse,  ut  non  desint   plures  Occi- 
dentales,  quorum  Grscam   originem  nominasatU  de- 
tegant.   Fortius   est  ratiocinium    ex  reliquis  petitum. 
Forte  passa  est  Sancta  Byzantii,   posteriorque  seriptor 
quispiam*  cumjam  urbs  illa  Roma  appellari  coeperat, 
Ulud  in  hoc  nomen  iltustrius   et   suo    tempore    magis 
usitatum  commutavit,  ab  eoque  ad  Fastos  sacros  Grz- 
cos  transiii    variatio  ei  ambiguitas,  ei  ex  his  deinde 
error  natns  est.    lta  sane  opimndum  videtur,  siin 
palastrse  nomine  Fasli  sacri   aberrant..  Jta  sentit  pth 
riter  Castellanus,  Si.    inquitt  eadem  est  Epachons, 
quffl  cohtur  insula  Chio.  Gujus  Sancts,  sive  eadem 
cum  Martyre  nostra,  sive   diversa  sit,  memotiam  cum 
menlione  venerationis  peculiaris   in    memorata  insula 
conjunctam  alibi  non  reperio,  et  unde  hsec  Castellanus 
acceperit  penitus  ignoro,  uti  et  cetera  omnia,  qnx  m   F 
Sanctam    Martyrem    spectant.    Matronam  appellavi, 
non  quod  certis  quibusdam    argumentis   id   assertum 
reperenm,  sedquod  monumenta  Grseca,  quxhabemus, 
id  innuere  videanlur,  sic  ut  non  obscure  inde  accepent 
Baronius. 


DE  SS.  FIDENTIO  ET  TERENTIO  MM 


CULTiS  TUDERTl  IN  UMBRIA 


Die  xwii 

MilKjuionbus 
ftrt  ignoli,  in 
Marlyrologio 
Homano 


Sylloge  de  cultu  et  Actis 


1" 
1 


•nler     Usuardinos    codices    auctos,     quos    Solle- 

rius   nosler   in    editionc     Martyrologii     Usuardi 

reccnsuit,  occurrtl   unui  ecclesix  B.  Marise    Ul- 

.trajecti.    quem    brevilatis    causa   Roswevdinum 

appellavit,  et  ante  medium    seculnm  xu  scriptum  sta- 


tiut.  Jn  hocpost  textum  integrum    Usuardtnvm 
istos  Martyres,  ab   antiquioribus,  quos  vidt,  ma  i 
hgis  prseteritos,  ad  hunc  diem    txvu  Septem ^.^ 

loco  ct  tempore  sic  annuntiulos  repcrio  :  Item 
tii  et   Terentii  martyrum.    Consenliunt 


Car- 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  449 

K  CfirtusifiUUrajeainm  ujm   Qrepeni  apud   lau-     istam  mtion  ,Hi%  xive      d  ead 

'"'"    f!^^"*1?.    '''"'T    '""  !"n"1'1'   '"     ™™P*»<oq lamin   apographu    TrJeltetZ 

(litur:  Fidenti,   et  Terentu  martyram.    Gardinalis     tensi,  aut  denique  iu  ,,„,  unde  ieta  deJZ    t     , 
Xartyrolagto    Romano   kac  etiam     perperam  adjecta  sit.   1  mraphum    nosi 

inserutUaddtttsseu    palmstra  seu  cultus  loco,    et     habemtis  sx  MS.    Ultraiectino  S.    Salvatoris-  auTd 
watore,  sub  quopasst  dicuntur ;  Tuderti,  inquiens,     celerU  quidem  brevius   est,  et  prsedicto  anachronisma 
sanctorum  martyrum  Fidentn  et  Terentii,  sub  eo-     caret,  sed   eadem  inwm  facta  ac  smpissime   easdem 

lem  I sletiano.  Undevero   ista  didicerit,    in  Notis     etiam  phrases  habet,  ut  statuere  I 

sicindtcavit :  Legimus  horumActa,  accepla  ab  ecclesia     eodem  aut  rimili,  04  quo    , 

Tudertina.  lnctptunt  :  In  diebus  Diocletiani  etMa-     Horum  omnium  compendium est,  quod  ex  Officw  e 

ximiani  imperatorum  etc.  •„■„  Tudertino  exhibei  Philipput  I 

l   Est   autem    Tudertum,    antiquu   Tuder,  Italis     talogo  Sanctorum   Italirn,    unde   illud  hic   tran 

Fidentius  et  Terentius  ex  Cappadocia   Syriae   Ro 
mam  prufecti,  Diocletiano  et  Maximiano  unperato- 
ribus,  et  apud  eosdem    Christianaa    fidei    accusati, 


AUCTOHE 
C,  S. 


hodit  annun-  nunc  Todi  dictum,  antiqua  Umbrirn  civitas  r/nscopalis 
tmntuiT"-  \nditioji{  Ecclesim\  non  procul  a  Tiberi  rita,  medio 
dt'"['d,' <<■'■■     fwe  itinen   Perusiom   inter  et  Narniam.  In  eacivi- 


,„„  coiuntor    iate,  tota  "•  ttiaci  si  colt  illos  kot  die  Septem-     cum  neque  minis,  neque  promissis  llecti  posseut.  in 


fitn 


bris  Officio  ntus    duplicis,  a  sacra  rituum   Congregw-  vincula  primum  conjecti,  postea  in  ignem  injiciun- 

tione  approbato,  testatur  Ludovicus   Jacobttlus  in San-  tur,  unde  absque  laesione  egressi,  dun    primssco- 

1  mbfiss  tom,  2  in  eorumdem  gestis.  Prmmiserat  hortis  ©terflciendi  traduntur. 

am,  exstarein  eadem  dioecesi  non  procui   a    Massa         0  Qui  illos  in  locum  abditum  dnxit,  oe  corpora 

esiam  sub  illorum  invocabiom  D  amcum  a  Chrietianh    epelirentor,  a feris devorata. Sed  con-  r  ^ 

■  Ui  monasterio,  olim    Ordinu  S.    Benedicli,  deindi  tra  accidit ;  nam  arsi  e  latebris  egressi,  ducem  cura 

in  abbaliam  clericorum  secularium  convei  m-  suis  interfectum  discerpsere ;  Martyres  vero,  anc 

B  guein  ecclesia$ubte\  iuxta  altare  eonimdemcor-  duce,  in  cryptam  devenientes,  ubi   angelorummi- 

iwa  asservan  colique.  Addit  ecclesiam   illam  corrupto  nisterio  cibo  recreantur.  Inde  in   civitatem  Marta-  i? 

SS.  Florentii  et  Terentii  a  vulgo  appellari,  nam,   Tuderto   proximam,    veniunt,    ibique  a  pia 

cum  SS.  Fidentii   et  Terentii   nuncupanda,    sit,    uti  fcamina  hospitio  excepti,  fiUumillius  a  d:emone  op- 

in  Kalendario  et  L  u  propriu  legi  asseverat.  pressumsliberant  ;  duobusque  subinde  le]  rosis  sana- 

:{  Similia  habet  Joannes    Baptista    Possevinus  in  tisf  plurimos  ad  fidemconvertunt,  magnaque  edunt 

Sanctis  et  Bealis  Tudertibus,  ubi  ait,    illos  secundum  miracula.  Quibus  ad    imperatores  perlatis,    Homa 

'""'""""''  Acta  ie  prope   civitatem   Martanam,   modo  lictores  mittuntur,    qui    Fidentium   et   Terentiura 

destructam.    ubi     bodiedum    est  abbatia   S.  Marire  jam  captos  ad  prajdictara  civitatem  capite   plectunt 

in  Pantams  territorii  ac  dioecesis   Tudertina?,   se-  v  Kal.  Octobris.  Quorum  corporaa  muliere,  cujus 

pultosque  in  ecclesia  sub  eorurndera  invocatione  et  fllium  a    daemone    liberaverant  ,    nobili    sepulcro, 

ritulo  ibidem  condita  ;  prout  hodieque,  inquit,  visi-  quod  sibi  paraverat,  condita  sunt:  quo  in  locoeccle- 

Tur  in  ant.iqua  inscripti  ixo    incisa  ibidem  in  s':l  exlat  eorUm  nomine  constructa.  Mmc  Ferrarius 

ecclesia  subterranea  propealtare.  HUce  addo  I'in-  ex  Officio  ecclesix  Tudertinm,  qum  Aclh  supramemo- 

lippum  Ferrarium,  quiin  Catalogo  Sanctorum  Italim  ral^s  S!C  consona  sunt,  ut    tawen  ea   scribendi   modo 

ex  Officio  ecclesise  Tudertinm  hmc  ait  :  Quorum  cor-  minus  fabulosa  appareant;  nam   in  istis  fjusmodi  ai- 

pora  a  muliere,  cujus  tilium  a  da^moneliberaverant,  juncta  passim  leguntur,  qum  fabulatorem  minimeobsi  ur  1 

nobili  sepnlcro,    quod  sibi  paraverafc,  condita  sunt;  produnt.  Juverit  de  htsce  omnibus  aliqua    observasse, 


1  ,iin 


quo     in    loco    ecclesia    extat    eorum  nomine  con- 

structa.  Ad  hmc  m  quadam  nolitia,  anno  1753  scripta 

l  hunc   diem  seposita   dicnntur   eorumdem    wcra 

corpora  pauds  abhinc  annis  ibidem  inventa  ;  sed  nullum 

ca  de  re  monumentum  prmterea  nactus   sum.    Eadem 

Itia  mentwnem  facit  de  eorumdem  Martyrum  Ofli- 

cio  ritus  duplicis  in  ecclesia    Tudertina  quotannis  hoc 

C  die  legi  solilo,    ita   ul  de    illorum  ecclesiastico    cultu 

nequeal  dubitat  i, 

""""       i  De   Actis,   quorum    tria    exemptaria    habemus, 

MS.  habemus,  '  ""'''  "'"''>'   ""/'"""'  senttre.   Horum  unum,  quod  ex 

P.  Gallonii  tomo  apud   PP.  Oratorii  Roma;    q 

tum  notatur,  eodem  modo  incipil,  quo  Baronium  supra 

.1.  I11  diebus  Diocletiani  el    Maximiani  impe- 

ratorum  gravis  persecutio   fuil  Christianorum  etc. 

AUerumt  &a  MS.  S.  Maximini  Trevirensis  depromp- 

tum,  eollaiumque  cum  MS.  Metensi,   sic  orditur  :  In 

illisdiebus  persecutio  arat  Christianorum  tempori- 


ne  frustra  ric  tensisse  videamur. 

7  Horum  Sanctorum  patria  apud  Ferrarium  Cap- 
padocia  SyriaB,   in    tribus  MSS.   nostris  Calcedonia  etabimperito 

e  bi&  appellatur;  alque  ita  eliam  leg  mnt  Joan*  eonsetlpta. 
nes  Baptista  Possevinus  in  Sanctis  Tudertibus,  el  Lu~ 
dovicus  Jacobillusin  Sanctis  Umbrim,  quoru  n  posterior 
addit,  Calcedonia  -'    m    Cappadocia,   celebri 

Syria3  provincia.  Sed  frustra  quis   Calcedoniam   in 
Syria  vel  in  Coppadocia,  aut  Cappadociam  in  Syria  F 
apud    cosmographos     requirel.    Acta     omnia,    qum 
MSS.  habemus,  qumque  Possevino  ei    Jacobillo  prm- 

,/,/,  Ulos   111  generalt  persecutione  Diocletiar, 
Maximiani  passosaiunt,  et  ex  Syria  Romam  ven 
multos  ibi  martyrio  coronari  audierant.  .1/ 
cum  constet,  persecutionem  islam  anno   Christi    303 
fa  „,  Bithynia  peredtctum  pub 
isitum,  quod  primo  per  Orientem,  . 
Romaniimperii  provincias  tmnsmissum  publl 

,i,i  duo  Martyres,  si   Chalce- 
m 


rum;  )uoad     fuit,  nonerai  ht  duo  ^rtyresf  si  Chaice- 

facta  vero  atque  ipsas  etiam  passim  t  aque  cum     done  in  Bithynia,  aul    in  Syria  habttaoant,    tcomam 

Gallonii  apograp  Uo  appa-     peterent  martyrii  consequendi  causa,   quod  tn  ips 


lem  fonte  prodii  se.  Eo  lamen  vitiosiora 
sunt  MSS.  Trevtrense  et  Mei  od   in    Ins  SS. 

Fidentius    et    Terentius    leprosos   mundaturr,   hisce 
verbis  Deum  orasse   dtcanlur  :  Domine  Jesu  Christe, 
vocamus,  qui  dignatus  es  per  Bilvestrum  Con- 
stantinum  e  Lepracurara.  Quari  veroautS.  Sih 
Pontificatum,  aul  Gonstantinus  imperium  ante  J>/<<i< 


palria  poterant  obtinere. 

s    /•,,,   ignota  antiquis  est  Martana   civitas,    m   Vartana  clvh 
Qm  Sancti  energumenum  liberasse,  mundasse  leprosos,  ta  .  , 
Iptiqueetapudquamcapiteplexiatquesepultilegun 
mnihUs,  consenttenttbus  Ferrano,  Posse- 
lo,   quossupra    taudavimus.     \ 
,s  toi».  10    Ttalis  saa  ■    1  ghelltanm,    m»   m 
i  2  i        sequenti   civua 


Appendice  ad   illam,  1  4.  129  *    sequentt   cm 
i.     Martanam  eamdem  futsse  statuii  Kortula   nve 


Uanum  et  Maximianum  tenueriL 

■i  ln   apographo  Gallonii  sancti  Martyres  tunt 

'  lem  *Lunturtsedquiddi*erinttmetiu*tacetur;     Martula,   eamque  ;;;;;; 

■    quod  hujus  deprehen  ***** :  Martanua  episcopatus.  Inter Tudertum 

Septembiis  T.   VII. 


Martu  inter   ani 


DE  SS.  FIDENTIO  ET  TERENTIO  MM. 


tam  obscura 
*st, 


antiqua  apud    Cluvenura    .        - --  scrjptores,  w».  a 

Tudbrtium.  Huncvicum  seqmo n"  *'         ^loRTU.  ab angelo  confortati,    pubhce   Deo  psallere  hymnos 

corrupto  vocabub.  Mahi  vm.  Mabta H*£  p  canere  ,  o>perunt.  tffl  de  causa  apud  Augustos  accusatiei 

lam  appellavere  ;  nunc  vero  Locus  &.  wa  „,,,„^«.'11,^^'^/"^*'»' ^'^n,m, 

tano  nuncupatur.  penitus  exci.o  jam  u iu         •  ^  /Vs/;;  ,,   Diocletianus,  intribunali  sedens,   roS- 

veteres  inscriptiones,  numismata  ac  aua    e ■  rf(jw  pr0missis  suis  ad  sacrificandum  idolU  indm 

antiquitatis  monumenta  fossorum  lastns  natus  est ;  sed    frustra  :  ideoqm    in   carcerem  remisti 

occurruut.  rtrtn„»mArari  /<«'"'•  Postera die  coram  iisdem   imperatoribus  in  foro 

9  inter  Umbri*  civitates    raeruit  connun    i.     .  i  ^  ^^  flttj  m  ,V5.    Galloniano 

exquoS.Britius.,.  iuibimuma  exercuit  episcopaH».  ^  ^  ffdwM  ;-Mmfi  ,,,„,  demw  ,„,„/„„,„,,„„ 

Deinde  poe/fluflffl  S.    Faftcwn    ,r!""    w """','"..  ^'  a_     r,„„.  Diocletianus  prsfatus,  duos  istos  magos  met  ea 
foct  ipiscopum  recensuit,  subdit  ;  JNulia  Pr**°        .       «^  ^,10«,  ul  /.w„i//n.<  seducerent;  sed 
perest  Mortulanae  cathedrae   memoria,  I0CU,^eus     J  ^  ,,„,  /  adoeratu  d«os  iuai  eorum  arta  valerent; 
Spoletani    antistitis   ditione    censetur.  eosdemignejussitcremari.  Verumillipe)  aromatkum 

Donnola  in  libello  de  loco  maf^L««!m    potius,      rwwn  •   '" '"  '''l1'"""    '"''sl   V^titerunt.   Mandavil 


B 


ri  „,,  deloco, 
ubi  fUertt, 

comd  i 


Martanam    civitaiem    imagmanam 
quam  veram.  deprehendi.   omnibus  antiquis    BCrip. 
Libus  incognitam  :  contrarium  tamen    ex   supra- 
1S  et  praBcipue  e*   Actis    S.  Briti.   suadetur 
HaalnusCoiem.  DeS.  Bnctio  ,jit    Pnnus   noser 

aa  diemn  JuHU  sedbreviter  tantum,  quxadi m 

plurihus   scripserai    Jannvngusin    Tractatu  prselmtr 
lariadtom.  i  Junii de primu  Umbrix  apostolis  intei 
auosS    Bncliusnumeratur.  Ostendii  ibidem  Jannxn- 
Qus   quamcommentitxasintejusdem  S<mct<  Acta,  cum 
Lvdeipsosimulel  sociis,  lum  qum  de    eodem  seor- 
sumtractant.Martulam   tamen,  qum  in  Martyrologxo 
Romano  ParvoRosweydi  addiem  vni  Julii  Maralana 
civitas,  in   Adoniano  autem    ad   i\  ejusdem 
civitas  Martulana,  et  in   Usuardino    ibidem    civil 
Martula  appellatur,  nonalibiquam   in  Umbria  qus- 
rendam  statuit  adversus  Bivarium,   qui   ex  pseudo- 
jPlavio  Dextro  eamdem  in  Hispaniam  transtulerat. 

10  Destructam  eam  esse,  inter  omnes  convenit,  sed 
,/,.   vero    ejusdem    antiquo    silu    disputatur.    Joannes 
Baptista    Possevinus   et   Ludovicus  Jaccobillus   titom 
itorio  ac  diacesi  Tudertina  exstitisse  aiunl,  Co- 
autem,  ui  vidimus,   in  ditione  episcopi  Spoletini. 
m  rectius  Campetlus  a  Janningo   laudatu 
prsedjcto  Tractatu  prseliminari  pag .  12  inler  Annotata 
ilU,    -,,,)  maluii    nihii  statuere.    Juverii   ipsius 
,,,„,,   ,.  Locus  Martula,  inquit,  ubi  Brictius  vitam 


.    cflj/o  defluum    illaesi  perstiterunt.   Mandavii 
itaque   Maximianus  Romano  vicario,  m  stipatus  qm- 


E 


al  moratu 


,,,,„•  militibus  illos   in  deserto    heremi  loco  occuteret, 
corporaque  absconderel.    ne  a   Chrislianis  tollerentw; 
Paruit  Ul  •"  sed  cum  ad  destinatum  locum  \ 
prosilientes  novem  ursi  illum  ejusque  milites  interfece- 
rmt,    Sancti   vero  ab  angelo  jubentur   in  quamdam 
cryptam,  ubi  dracomortuus  ^est.seicedere/ibienim, 
inquii  angelus,  veniet  angelus  Doraini.  et  ducet 
yos  plenum   vas  de  gomor  et  uberatum,  qui  ntul 
yos-  quodei  deinde  factum  ait.  Hoc  modo refectos jubei 
anglluscivitatem  Martanampetere.  Cetera  compendu 
fodimus  ex  Ferrarto  num,  6. 

II  Quis  non   videal,   hsec  omnia   fabulas   spirare  ' 

Enimver n  ea  fuit  Diocletiani  in  illa  atroci  pen 

cutioneindolestutduosignotosadvenasedictosmpak     ] 
nfraaantes^promissis  donis  demulstsse,  nec  nm  te\   ■  tdeniiin 
audtios  condemnasse  credendus  sit.  Non  ea  j 


Rm!B  lUni  tralconfessorummartgrumquepaucitas,ul 
adduosistosplectendosvelutad  singulare  spectaculum 
populuscoramipsis   imperatoribus    convocandus  futsse 
lideatur.Demdequamfntileest  istud  de novem^ 
commentum,quiinheremo,Rom*  sciUcel  propmVia. 

R anumotflflhumc sui ttta    «W 

0« idiculum  tetndpienumyasdegomor  M 

ribusab  angeloi nissum  fotumqx 

iBnctiusvitam     Actorum  scripto.  ■    ff^J,1^, 

:  li;illl  finivit,  tam  obscurus  fuit.  ut  si   I,  pot     libro  * -*.  / «^^  \eiQZerit>  F 

C  annorum  commoratione. . .  celebritatem  ei  uon  attu-     pmferunt,  ^umaUquem  ,     ;  g 

Usset,  nesciretur  plane  exstitisse,  q im,  ut  ego     Hu*« busaddai  leto  B 

quidem  existimo,  alia  ejus  memoria  non   suppetit,     ciam  Syr».  .faa^  '^«~  w   , 

quamqu»legiturinActisteaquetame8tobscura,ut     W/m-,  «/■■  h.sre   Am*  hun  ;)„ 

Lccertononsciatur,ubifuerit,collocantibus8itum     neque  pluns  facere  ^tZmlt - 

eius  aliis  iu  confiniis  agri  Tudertini,    aliis   prope  a     quod  haud  dubie  ea  nsdem  aepromj 

Spoletc  ad  radicem  montis,  qui   hodiedum   vocatur         U    Ez  hactenus  dtc      f^^  ,n  m  , 

MaKTANUs^inilloipso   loco,ubinunc   visitu.  ^*^  '" f^ "^  ,„-,,,,  • 

guum  castellum,    qu...l  nomine    pra-ilicti    pontifici                 /Wei  Ac/M    f^ttll«ttr.  (,il(.(j(liiIlialll    >u, 

appellatur  S.  Brictii  et  conservare  creditur  etiam-     rKtn   potna   quam   anonymu*  nominarwi. 

numsai                  ivias.  #a5C  de  /oco  «if/ldant,  gwi     Ferrflrtus  CappadoCiam   byriss,  forU 

s<  sequiori  mvo  a  Fano  Martis  m  Mariai.au.  mutatus     Hucaccedil.  q i  ■s'/""  /'""'"  "  su0i 


i  iium 
ii  i  \sUnUia 


,,,•  ,  „/,  | ',  /,  tus,  satis  probat,  SS.  Fidentii  oc 
Terentii  Acta  minime  aiitiqua  esse.  Pergamus  ad 
alia. 

11  Ju  iisdem  Aclis  dicuntw  hi  duo  sancti  Wartyres 
tngressi  Romam,  commorantibus  ibidem  Diocletiai 
Maximiano  impi  .  ei  hgrum  fussu  ca\  ite 

idque  v  Kalenda  ris,    ut  additv 

omnibus,  prssterquam  in  Galloniano,   in  quo  martyrii 
dies  ac  mensis  subticelur.  Jam  vero  Diocletianus  n 
Septembri  annt303  non  videtur  Bome  fuisse,  et    eo- 
iitm  quidem  anno,  sed  serius  illuc   ea    Orien  e  adve- 
lia  die  \vn    ,v/    w    No- 


Hucaccedil.  r<<»1  oyna  /-<"""  » m 

illis  assignetur,  quam  quod   l  mbn  pnntw    ^ 

tezSyria  adventasse  arbitrmtur. 
sule,silnbettsupra  laudatum   TracUim  ; 

rem  Janninginostri  ante  lomum  «  JWh 

advenammci  """,;,„ 

prim  "*Ch™am*'SZaW*m' 

finemseculitertii,  tertiam  demque,  qu         ^ 

rum  hominum  faciunt,  secutosea        flUtTerei»' 
lunt;sedinter  nomxnatos  nullns  Fiden 

mt.Jacobillus  tecundam  «^™;;ftea  S|i 
ectm,  ■/'"-  «« U.eZ,sD'M 


I   II  III    U  H"    "    I    '  '"  ,    '/«w 


:.:niha    ihr     Wll         .  |J       IhilnHlt      ItdVeMSSe,       "•''/' 


15 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


451 


1$  Advencrunt    autem  ex    ejusdem  sententia  anno      Terentii  palxstra  et  tempus  martyrii,  donec :  meliori  ar.  n 
rhristi  290,  id  est,  annis  tredecim,  antequam   famo-     gumentofquam  quod  ab  sxpe  dictis  Actis  peiitum  est, 
wer,ai,"!l.„    mmilludedictumprodiisset,  etquo  promulgatot  citius     probelur. 


coruml'"""1' 
po&ira 


C.  9. 


Suria.  auam  in  Italia  coronari   potuissent.    Suspi-  Hi    Cardinalis   Baronius,   qui  eos    in  Marlyrologio 

n  itaque  licet,  anonymum  nostrum   Syram    patriam     Romano  Tuderti    annuntiavit,  et   tom.  2    Annalium  ..«.jjj 


„p   iuobus  sanctis   Marlyribus,  quorum   gesta   non     eosdem  ibidem  anno  Christi  303  passos  nu,    non    nisi 
notuerant     aliornm    exemplo    adscripsisse,    addita     Acta  illa  in  Annotatis  addictum  )iartyrologium  lau- 
liiatn  eadem  adventus  causa,  nempe  martyrii  desiderio,     davit.  Illo  antiquiora    Martyrotogia,  qua  ego  qvidm 


martyrii. 


nd  tiim  hi  quam  illi,  grassante  persecutione   Diocle-  vidi,  et  quorum  vetustius  esl   Usuardinum    Rosweydi, 

tianea  xque  ac  pi'ius  in  Syria,  quam  in  Italia  potuis-  antemedium  ucutum duodecimum exaratum,  nudaitlo- 

tent  explere.  Ceterum  quam  fragili  fundamento  nitan-  i  ina  cum   martyrum  titulo  memorant,  on 

tur   aum  de  tribus  istis  Syrorum  classibus,  in   Ttaliam  lono  ac  tempore,  quo  passi  fuere.  Solus  igitur   cullus 

advenis   narrantur,  vide  laudatum  Tractatum  prxvium  ac  forteinvenia  illorum  corpm  ruderlibus  vin- 


DE  S.    ELEUTHERO   AUT  ELEUTHERIO  MARTYRE 


C^SSARE^E    IN    CAPPADOCIA 


Ex  Fastis  Hieronymianis  et  aliis. 


Eleutheri 
CtaarU  nsls 

hodit  »"•""'■ 
rail 


uamquam  non  defuit  mihi  suspicio,  S.  Eleu- 
itherum  martyrem,  qui  hodie  in  Fastis  Hie- 
ironymianis  aliisque  paucis  celebratur,  a  dte 
suu  avulsum  esse,  et  alio  quopiam  anni  die 
semwliturum  clarius;  nonpotui  lameninven 
mnta   idoneat   quibua  eam   suspicionem  confirmarem. 

Vam  i martyrii,  quidiciturfuisse  Cxsarea  in  Cap- 

\a    videturab  aliis  Eleutheriis  omnino  dxsix 
oropler  pauca,  qu*  de    S.    Eleuthero,  ut    nomen 
plerumque  scribitur,  aut  Eleutherio  hodierno  m  Mar- 
tyrologiisinvtnio,  lectori  com 

Florentinium  ita  habeni  :  [r  i  Cappado- 

,,:  Eleutheri.  Con  entiunl  de   nomine 
ettoco  martyrii codices  \ 
beiensis,  Blumianus;  imo  et  Richenoviensis  d 
tyrii  consentit,  sed  nomen    luxatum  Bule- 

therii.  In  tribusahis  sine  loco   nomen  exprimil 
Gelloncnsinenii»'  Kleullii-rii  ;  "i  Labhe.nm.W 


in  Augustano  corrupte,  Eeutherii.   Appendix  Adonis 
habet  :  In  C<esarea  Cappadociae,  sancti    Eleutherii. 
2  Ferrarius  in  Cataloijo  Oenerali  ad  hunc  diem  ita 
habei  :  Cjesare»  in  Cappadocia  S.   Eleutherii   mar-  «JjyjJJ^ 
ib    Hadriano  imperatore.  In  Annotatis   vero  vjru 
PabulisGraecorum.  VitametPassionem 
scripsil    Metaphrastes,  a  Lipomano   bac  die  rela- 
r.,in.  Ferum  hasceobservationes  non  nisi  hallucinando 
v,  ribere  potuit  Ferrarim  :  neque  enim  Qrxci  hac  die 
i   annuntiant  Eleutherium,   neque    utlum    apud 
Ulos  inuenioEleutherium  I  nsemtotoanno.Nthil 

shujusoul  scriptisa  Vetaphraste,  aut 
...  itis  a  Upomanoinvenit,opinor,  Ferranus.  dtalte- 
rius   cujusdam    Eleutherii   i 

.,     Htaapud  nos  sunt  advtmApnlis 
infn  Iprilis.  Demartyri  idnano 

Os.opinor,  hausil  Ferrarius,  el  sic  ho- 
Meutherio  attrihuit,  qus  erani  altenus.  F 


'  d  non 


DE  S.  DEODATO  CONF. 

1N    SORANA     DlOECESl  1N  LATIO 

COMMENTARIUS  PR^VIUS 
Sanctipauci I. ex  Actis  inventionis  et  transl, *. 


.m,  Castellam,  i«   Martyroto ' 

»    S •'«"<   anuuntial   »u  oeriii  ■ 

*, ■   hac ■perit.  '  ""'"  ''"'"" 


U 


,,„„ MMWfcM < ''"""'"' 

,„,„„/,„,< .VI 

or I  Aeto   S.    ReetUuU 

S m. ■ "  '"■'.'"""- 


J.  P- 


DE  S.  DEODATO  CONFESSORE. 


AUCTORB 
J.  P. 


at'|iie   veruo  velu«'-">'    """ "°"u  J1 

ricietcriptaexliuwitwr"-'  ,   ,„„„,„.„,  attestamnr,  quemadmodnm  nos  <he  decimo  cctavo 

iartv,um  transtulit solem* ipompa.  V  <    J  js   septembrn.  anno  Domim  prox.ms  anteee- 

Sffl *»  "'"■"■"'"'■"';'"''''''':':,■  denti  «„  m  i»  eanetavieitat.onehnjus  parochWU 

Z^*smpo«.Deodati  ,««<-  xx     ,'    ,      x"v  ■  ecclesim  S.  Joannis   a  qua  h.c  locus  eeu  cas, 

,„„,  „,,„■  »    ,'•'  ?«o  '"'"  """  '"'"""  '■'  „,  S  Joannisdenominntur  n.etquoaltar  esub  mvocatione 

*T,  ..</.*,.   ««u.S.  Deodatum    <  •    '""  t  quasi  unitum  cum  altan  majon  hujus  ecclesi» 

,,,s,,»/i .««  '  „  hujus  S.  Deoflati.  vi 

"' :  "   ■  tella.qum,  isT.rb_.vu_.,, 

Uahell '  '"""  consulututr '""■■""'""".   ,,  ,„,„,,,„.    evidens  est.    ibi  axtare  eorpu     al 

•„„.  .  corpora  SS.  D lati  m  martyns,  ncti ; stante etiam,  quod  inantn  iattonibui 

«"""""  "'":"";'';  „/„■»<,  inad-  prmdecessoron,  ,„„,_.,.,,,.■„,,,,; 


vox  martyris  sotum  u//«.*<  .     ,_     prae(iecessoruiii    uv«u«- -• -   — «;n 

_,,„,„;„, ,..,  de    mera    desmben  cm  £ltari  extare  corpus  hujus  S.   Deodati :  juncta  quo- 

^UurJ"T-   «  «I  :  «««  '/'"'    Pfll  aae  antiqua  ti  ■  ac  etiam  quia  die  vij 

que   annisatempore   imn  jh  ^olen nn 


, „,.,„„„     que    annisa  tempore   immemorabui   solemmter  in 
nartyrn.proutmi         *  festusdies  m  uonorem ejus- 


que    aunio  »   w-r 

eademterr  festusdies  m  uon 

dem  Sancti  de  communi  Confessorum  cura  o 


»U  ■■■««   to'.a'  ,,;     pro   abbate,  Missam  praed.cto  die  celebravimus  « 

ftrfc    lfc«  Die   vigesima   septima   ejusaem     i^  ^  g    Deodato  cum  lecun 


B 


«^,    ,,.,.  Die  vige  -l»t»ma_  ejus oem      j^  de  S.   Deodato  cum  secunda  oi 

mensi    Septembris  singulis  quibusque  ^  a  tem-     ^  .^   ac  te,tia  de  B.   Ma 

poreimmemo,  le termeadm  u  «acele  1  pl 

lium  babuimus,  in  quo  inter  caste 

vnn,.  ntionem  nostram  invenien 

•  ii      i  .AnAn.li  ii,   I,,,  , ,  nonont.ini  , 


I 


pore  imineiiiorauu,  ™«, —  —  c,,,,.t;    ,ie 

rfestus  dies  in  honorem  ejusdem   Bnsb  de 
uni  Confessoru um  CoUecta   Pfo  abbate 

riUlMwrB,   le  aliquii  ehciam,  ouodad   S 

,„,,,  mtisgestapcrlinet,  uHH   ';""'"'" 

,d , ■,■'■,"■■„»•;"""■•"•;■  -"'" 

iUM  OmUHw».  ''"""" '"","  '"';'" '""'" 

5o™»„  ,;•  ''  '"  '"'"  '■""''■'"       '■'■;•,!"'     tionissacramento,  iisdem  paramenta  pont.fichli  .us,  , 

Casale  S.  Joannis  nuncnpatur,  9«tqu>  ,-»'»  Atttm  ^^  jncept0  B, ,  gembusfle- 

(ontextum  oalde  ignoiilu  est  :  et  km  /"<""'   '"'"",  '";       fa  Veni  Creator  Swwtus,  cepimus  diruere  a  tare 

piictum  S.  Deodati,  adjuvantibus  presbyteris, 
Lndeclericis;quodiruto,in  panete  altam  sj 
imagine  ejusdem  San.  ^II 


vimus  luvcin  iwu"-  •■--  , 

S    h  -nimoiUudreponen.il  in  loc 

et  ideo  deberentomnesorare  Denm  ommpotentem, 

doriosamvirginemMariamethuncsanctumViri 

pro    hujusmodi   nostri  pii    desidem  bonoac  feUci 

exitu.  ,    .    ,  r„Bfl„m„     inixnloi 

2  Re  divina  celebrata,  ministratoque  Connrma-  ^^ 

t'.         ..,-...t  ifi,.'l  1  i'  illv  ,_. 


Acta  inven- 
lionii  tt 

trunslationis 

hi<    d<> 


sr/      ,n/l/  ^m  recentioribus    Italis,  ei   iis 

ip/8%  nstituto  de   rebus   Sjnn*cmtat} 

iliquiavulgarunt;  excipe  Ughellum,  cui 
nomensaltm} lati  innotuerat,  et  p 

neminem.  ,.     . 

3  D,    lctorum  preUoet  auctorxlate  mAtl 

pnNMmtamj    "' m^^cebere  ex   ipsorummet  lec, 

tsubjiciendisdemore  Annotatis.  Locus, 
nta8untti  {flt„radca^m:Ejttractaest 

'  ._.•....,.  1,       ftvn-tonlD    in 


SSXZZ  pict^sor am,al, 

r~.'««"  ":,"• 

tam   murc  intermedio,   in 

extahal  ferreus  uncus,  antiqmtate   fe  e  ,u  .t » >  e. 

dMita  fenestra  extabat  later.Ua 


""'"" ..—  »—■"  dirti   lenestra  extaout  ww»»»»  —.            -     , 

"." ':'■"""'  »:  l«>.-ta  e  '«      _  (_  ,,„„„, 

,„■,.  "  ,, ititudine  palmi  unius  c 

can„,  «Sanct'  .;.,;■ 

wbum.pi                                           "uc;  taultrocit. 

latione..                                                    ' ",'  ""  „..„,,                                  .sumptis  c 

xx. msisApril  l.aestJose,,,,    >„- 

retta  cancells                                           """;";  21 

gu*  vetutta  Latii  cioit >  adUr m,  fmi 

,,,»  ,.  animo   ,1 

1 ' ""■  z 

ictuUl.  ,,,,,„ 


ACTA 
Inventionis  el  translationis 


altari  el  .  "■|""       '    .   ,  ,  „,  fmore« 

tramdepictam  ^1.     ,,., 

cum  ejusdem  Sancti  imagme  cum  ""    _    '.,, 

nlaet  palliocumins "  ■  ,, 

.saS.D«onATOs:quamob, 

,i,  bis  omnibus  egimus    Sfratia      "              ,,„. 
^usqueMatriVirginiMarimipsmues  ,,,. 

'  3  Cmterum  retro  pradictum  aj»    •    ^  hm(l,,„. 

panile,  eonstrui  mandavimus  saceiiu       ,.fi.&riqli_ 

N«   Sancti,  prout  constructum  -;  ^    j^ 


„/"" 


,  •    •       •       huius    Sancti,  prout  consiruotu^  .    ■  1;itel,. 

Ex  authenltco  mslrumento  .)/.S.  archivt  epi-     aUJare  quod in media  navi  constructum  eri  ^ 

na^is  alterius,  qu*  est  in  sinl9t^Pcaomposita  toW 

:-!__-.  , rt,MM  adeo  apposite  Ci  ni 


scopalus  Sorani. 


U    ep':- 


eccl- 
na^is  alterius,  qua.  esi  »u  —    •- .      p09jta !»»'« 
qua.  quidem  structura  adeo  appo s«e         r^  .^. 

Hutsancti  Viricorpus  a  pnon  loCC >n      ^  adjacen; 
ieronymus  Joannellius,  Romanus,   Dei  et   Apo-      tatum  fuerit.  Visitatione  deinoe  ^   Q&tvo  u"" 
stolicae  Sedis  gratia  episcopus  Soranus,  universis  et      tium  expleta  die  tertia  Octo  i  ,iaria 


F.X  Mss 

bc 


DIE  YIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  453 

,    narja  bt  in  cujus   ecclesia  parochiali  corpus  S.    Ro-  quarta  niensis    Junii,    Indictione  prima,    tempore  D 

niit»  c,  quod  erat  sub   altari  majori  in    arca  lignea  Pontificatus  Banctissimi    in  Christo  Patris   et   Do- 

fere  consumpta,  et  in  decentiori  nucea  arcasolem-  mini    Pauli  divina  providentia  Papas  V,  anno  eju> 

niter  in  eodem  loco  per  noa  reconditum  fuit  ;denuo  decimo   quarl  i                            o  nostraa   annoix 

ad  hanc  terram  seu  casale  S.  Joanni              limus,  f,  praesentibus    R     1>.   Antonio  Ruggerio   Sorano, 

ibiaue  Missam  celebraviraus  pro-  gratiarum  actione ;  canonico  i                    rae  cathedralis 


E\  MS8 


transfi 

.<„/,  altari  w 

Umniin   n 

condtt 


ihiuue  MlSSam  eeiebravimus  pro  grauarum  aiaioue  ;      cauunico   cociusub  iiusu<k  utnueuraus    uc    examina- 

»dificato  altari,  eoque    d  lateritiis  columnis     tore  synodali  ;  Petro    Paulfc   Finorchio    Romano, 

ornato,    nostris   e  imagine   ejusdem  Sancti     J.  U.  L).  canonico  ejusdem  eccle  iria  no 

m  nostra  etiam  id  ipsius  pedes  [speramus     Btrae   audi  co  Venditto  de    B 

enjm  ejusdera  precibus  sic  consistere  in  aevum    de-     huju  dicti  loci   S   Joan- 

,.,.,_   depictam   m    ipso  altari  el  aliam  B,   Marise     nis  ;   D    nin  i    Lama    de  bbate 

eemper  Virginis  in  arcu  supra  columnas   adaptari     terraa    Roccae   Vi\ 

feciraus,  quibus  omnibui  c  m     nonic  tentio 

IjUjU8  sancti  c  lecrevimusferiasecunda     Pompilio 

sanctisshni  diei  I  ^     S.  Vincentii,  e  i  Albo,   hi 

mensis  Junii  hujus  anni  uo  ixviii.  dicecesis  omnibus  |  I  »  bo 

4  q  obtenta  a  sa  oino   qo-     num,   laus  el  gl  da 

-    str0  Papa  V  plena-     ^  '         I     igilU.    H  is  ec- 

ria  omnium    peccatorum   indul- 

eentia  n   duratura,  velut  in  ejusd  '  Ha  w  rtiMind 

D0n  i,     i   ,  tri   Papae  lilteris.sub  annul  rlptl$* 

deciroa   octava  prarteriti  mensi 
Maii    apparel      nos   ipsi  ad    hanc  i    per      Joannellio,   in   prajsentia   e\  imul 

«  reximus    atque  hodie,  feria  scilicet   secunda   P.  manibus, 

tecostes    ouarta  huius  mensis  Junii,  celebrata   per     testor  ego  clericus  Juli  Mbete  E 

nos  Missa   currenti    cum    oratione    seu    collecta     I  h    publicus  ubihb  or-  g 

eius  M,    babitoque    sermone   ad   populura,     bem  Apc  luctontate 

hominum   concui  -    pompa     rius 

rpus    ejusdem  fcti    sub    umbella   a     hisce  null.s  q 

n.l,,v,„I,,      sacerdotalibus     indutis    paramentis,     reatur,    h  meque  ,  hic  • 

ltum  per  casale    |  i   oircum  *d     scripsi o,  quo  in  public 

Idem  ecclesiam,  e!  «n  «- 

titit     Hac   inde  die    sequenti    per  nos   ipsos  sub     qui»-  ■• 

52   ^  psa   oucea   denuo   inciusum,    par-  »W" 

te.  Heca    deaurata  cum    i.  I*m  .     .  .   . 

Sanct   nostris  impensis   recondita,   fu  «to-        Terrenas  erit  opes,  indos, 


ii im  vn  iii  lii 

terls, 


allosqut 


siae  aii.  lau 

dem    et   honorem    omnipotentis    Dei,  ejus 
tricis    gloriosaj    lemper  Virginis   Mariaa  et  hujus 
sancti  Deodati   reconditura  esl  ;  ipsa  antiqua  mar- 
morea   tabula   cum  •  litteris,  ut 

eodi  ire  in   loco,  in  quo  conspici   possit  cura 

i   apposita. 
o  Expectabunl    e  1,UJUS 

sancti  Viri  novissimun 

;,  ;,,,;„,i  ardore,  ad  ipsum  curiosius   mtrospi 
ciendum  ""   'i'1"1 

C  summis    precibus  illum  exor  corpus 

iri    ex    Loco     iuo,     qo  oumili, 

m    illud  ornatum  d 
tiusque  ^  um   recoodal  ;  pro    n 

*  '"v  P?pte  '" 

esse,     illi 

quas  ad 

qui   ,  nt,    populumq 

sancti    Viri    dev  .ti  mem    p 

mua.    [gnoscal     igitur    nobis    quisquis    episcopali 

oo«  n6Vfl   1U"     exunuii  .mnibus  inter- 

mUem   bunc  apparatum   tremulis   mspiciat  ocuiis .     ^.    ^  ^  ^, ,  iil;lM(1   3u] 

quoniam  satis  illustris  est    lo  tanti    Vin         >  ^  Q  or\s\na\[t   ut  su- 

reliquiis  exornatur.   Nos  vero    ...   Locis   longe   an 

civihum   hominum   c  i  '   semotl 

diorem  extruere  nequivimus.   Omnes  Deum 

mum    maximum,    ejusque   Genitricem,    sanctum- 

que  Deodatum   pro  nobis  exorare   non   desinant. 

In  quoru.n  omnium   et   singulorum  Bdem  pra 

tes  per  cancellarium   nostrum  ordinarmm  scnptas 

propriea    manus  et  infrascriptorum   testium   md- 

Boriptione  munivimus,  nostrisque  insigmbus   aea- 

neatis.  c     T 

6  Acta  fuerunt  luec  in  suprad.cto  loco  S.  Joan- 
nis    anno   a    Christo    Doraino  mdcxvih,    die  vero 


Quaerens  ccelestea  hic  i  ,  erit. 

Signam  i  d h 

Acc 
Et   nostri  in   precibus  sis  memor  usque  tuis. 

Ccelitus  hic  P  Li  I:I"'  publica  servans 

Origin 

reverendissirai    episcopi 

■  uiia  cum 

?itreo,   ul    melius 

est  II 

8   E  "'  ** 

;entia  «tcopia 

i  curi«E  '    F 

tis,  q 

dissimura 

«liori 

sentem  m 
etrequisitus;hacd 


pra  etc. 


Loco  f  signi.  Rosellue  etc. 
ANN0TA1 


a  In  tabula  Lalii  Blaviana  haud  ita  procul  ■• 
•„  mtens  est,  varia  notantur  loca  sub 

nomin,  s.  Joannu;conjiciotamen,iUumhic  destgn 
{  textocircit6rmiUiawItalieover*usSeptentrio 

fl  dicta  civitate  durifu*  «'-  Conjectura  funiamentum 

indicabo  ad  IU.  b. 


454 


IX  wss. 


hLm,  M«   Inudetatabula  geographu*   i «b 

S    Toannii,indem<>xdatamconi»cnramfarmav,. 

os umm '•<; ■ ':::-; 


ACTA   FANCTORUM. 

c  »!««  eottig»,   '«»»<•  "l"   s""rh  r"ri"'s,  V^  D 
Kl(,  ,-„„„.„».   ms«  ■  Sorana  cxouat»  et  ».W.  ijn.- 

Wf"p.«to«   I'   """''•"r    '  "'"'""'"    1"S'''''"' 

me„seMajoi H605I   ffieronymusJ tnellm  «c 

"  ,„.  m 1609  Mw   ./-/;;«'-    "«/«. 

'"'M  .  „.«    •  ...!.„„#.,..    <•,•,,*     Pnuh   i  Irrimui 


'•77;:::;::: ■:■  ^jSSTJSWSiSS 

MW ,„,•,■„, uKnm,   ■■'„•'•' '"""    ""       J  •„;    yeapolitani,  comitibu*.   <«•    recenset 

ardl,  s;«d  «.  *  V» ' """'Z'        „     „,  ,„  TimUm  Hoaiern*    Descript ....  821. 

„   ,  „„„    «I  I «1 «  ••  /»"' "'  '"''"",  """"  "'"       „,„„,„„,  c .ripmm  fU  ■'  --'<"''  '''"'\"'""s' l'"'";  "  ' " '" 

'„.,,.  ft,«..Exceptis   quibusdam  parUbus    qu* «I     «J „„„„„„,, ,,,  „,/„/,,«0,«.«/-    «*- 

alia.  exoraandas  Cardinate.  mstenter  /          ^^  pr/tii 
igiverunt,quasqueadpopulumadsMCtiViride 

votionem  promovenduin  desumpsimns. 

DE  S.  CERAUNIO  VEL  CER/VUNO 

EPISCOPO  PARISIENSI 


1N  GALLIA 


i.  r. 


COMMENTARIUS 

, ■ .*-. ■- -^r'— """"""" il,us; 

locus  sepulturse;  reliquiseel  cultus. 


I\ir \  I  ■  1 
1  1   11   \w 

,  /.,/<■. 

geni  1  ■ 
nola   «w. 


c 


I  /  < ," 
I  [orlj 


ictiAa/w   Antistttisw 
Haendii  aliorum  Sanctorum     I 

./.    M/ul   -/<«/</«' 

OMltff  reii 9« 

Vam*. 

(tiMficramn 

normii,  ipsojubente  '     '  '/'"'   '    '  " 

C  ,,.„  uirltt.itou  mu/la  intelligenda 

, ,,„/„,., SicWrt.  Sanc.  ,  el  a  me  pontificah apice 

ur*ferendo,domnoCerauniopap©,Wa 
lutem     Praecipuis  beatissimorum  episcoporu 

SOP 

coi. 

relidone  festinans,    d  vinaruni   Litterarum  I 
studiounivei  iado  »ti : nunc sanctorura 

Martvrumge  ta  ad  laudi    tua  cu  aulumpro   am 
reliKioni  rotus  m- 

tendis    Unde  aancto    Eusebio  Caesariensi  ld  aamu- 
lationisstudiocoaaqu  ,   etpari  gloria  dono 

etualiter  memorandus. 
^2  Da  veuiam  aostraa  imperitiaa,  quoniam  te  tan- 
tum  Laudare  nonsufficimus,  quantum   .  ordi 

,,,i   praeferendu  .   Gi 
m  Geminorum,  qui  in  suburbio  I 
vitatispretiosamadepti  sunl  ci  asumm 
tyrii,  vel  beatissimi  D«  siderii  martyr 
ipsius  civitatis,  1«  ?otionis  studio   imperastis, 

ita  (li  i  imul  Ltionis  obedi 

nos  /„,,.  3  Januan 
u0i  illuslranluT  Acta  sanclorum  l  m   marty- 

rumSj)6W>ippi,EUu$ippiet  Meusippi,  monetqui  I  oL- 


landus  inJnnolatUparperamhicet  in  multis  Martp 
pellari    Eusebium  Ctsareensen /,■,«- 
inonmalemeritussit,dum 

dorurade  -"'■    Vl''"""  ****: 

torfuit.  Siquishancquxstionemplun- 

rochiumtom  •/■•""" 

vaa   ISiSollerium  inO  '  ;  ;    ">nl""  M"  ' 

Tanii,  ?tab    ipsi*  assignatos   aucto-  F 
/.  ,,/  rem  no  tram  potissimum pertinel,  qw 
/„,,   Wa\  laharius  deceptus  fueritin   Eusebk,  regxonxs 
episcopo,  et  seculis   ut   minimum    tnW, 
,  ipse  floruit,    defuncto;    Ucei   hmc   mde  a 
lo  tramite  deviaverit    in   enarrandis   Actis  przai- 
riyrum.nuorumpamonemaiua 

re(erunt,aliiadsecundum;  wm 

m    scripserit  inchoato   septimo  ;  q '  ~    ""/"'< 

.  dul *ca mdebeant  laugles  quas  auri' 

hin   ,  etoptimenotoeviscopoCeviiMO.qvasq 

deinde  confirmavit  cultus   eidem  Sancto  ^hmu$'  tocoj,ui/«« 

3  7V  o  et    Sanctus  noster    el    ipse  /w      .  pflfJjHij 

Warnaharins,  idtamen  P"babilusime 

,,, /  r.  porumParmenstum," 

auorum    omnibus catalogis,  quosvidi,   statuiM ■>.  ^ 
Jaunius  ardine    kxv,  etinte,  Simpliciumac  U^ 
lum    Slmplicinm   iedisse  ineunte  seculo    <   prooa 
epistola  S  ii    Iftfrf. »,)l    adc°^C- 

/s,  t«m    «ammaltm  Simphcio   l     ■ 

episcopo,   inscripta.   Eidem  autem  eccesi*    /-    

^^mdrcaa/mumCSK.a^ati     "'    f  ,- 
■••'  Mi,  ci,   r«ci  Elod lo  Ub.  2   ff«^J 

■'"'s  '^'^   t,ude- 


J     I  . 


ubl.et* 

Iftiffl  ■• 

tw   Intra 

00 1  ft  625 


DIE  VIGESIMA   SFPTIMA  SEPTRMBRIS.  455 

i    ndebertus  Parisiacensis.  Hinc    probabilissime,    vt  consentaneum  non  sil,  tl  ejus  lirniti             \t,  id  non  D 

J  ham    imo  nisi  fallantmemoraticatalogi,  citraerroris  niti    utdubium  seti  ex  conjeclurit  profectum,  aimillen- 

riculum   collocanl  recentiores  passim  omnes  S.  Ce-  dumexittimo.  SHent  de  Sancl<             mnio  antiquo- 

,H     ••  fpificopatum    intra    annot ;  001  e/ 625,  regnante  rum  genuina  Martyrologia.   Breuliut  seu  aucioi 

Clotario  tecundo.   Adduni   plerique,    iptum    ad  Interpolator  Catalogi 

■  im   auod  o  79  episcopis   celebratum  est    Parisiu  num.  prxcedente  citatis  addil  ista     I             |us   hu- 

^j.  annum  614.  sed  quorum  subscHplionet    intemde  matum  esl   in  monasterio  S  Genovefa    xxvn  S 

8  nt   ffvc  tamen  mihi  adeo  indubitatum   non  est,   quo-  tembris,  ut  constal  ex    Mai              •    maouscripto 

"I  miqnoramus,  quamdiu  episcopatum  tenuerit  Simpli-  bibliotfaecse  S.  •                                  legatum  Mar- 

**?.    vel  quana\o  sedere  coeperit  Leudebertus.  tyrologium               uardi  dumtaxai  Auctarium, 

CWk  Scripsitquidem  eumin  modum  Warnaharius;  ui  aliquot  extracta  habemus             rfixa  hac  ffensci 

.   w  nceatt  non  brevi    tempore   episcopum    fuisse  admonitione  :   Usuardus  Parisiensis  MS  sancti  Vic  ■ 

fJauniura  ;  verumponetantisper,  Si               adsti  tori                 ■  >-  Molani  collatus  cura   MS 

.      pari              icilio;  proS.    Ceraunii  inse  Suecisa    Inlei  extracta  ot 

* s.  spatt-UTO  erit  ab  anno  614  usauead625    Pone  «*«  Septembris  non  ponitur  quidem  S.  Ceraunii  w< 

"JJj       ,,„,,,„    concilio  adstitisse    Leudebertum  ;   »<"/  rw ;  wrum  non  ouWlo,  fliii»  /iflocoiur  in   ipso  codiu 

"'"     'fficiens  eril  spalium  pro  I  eraunio  -  <  iflnno*  <.//m<-n/  /,.»/.■  U enschenius,  quia  sufficiebat  iptam  «a- 

AOla/614    Uequidem  nonobservo,  quod  it  bere  in  Molani  editione, 

'      '  .      '  al  MrifMUtnMnierwlo,  re/rflflflri  cupiam,  i             lie  (xxvn  frp/c*    i         ancti  Cerauni  con- 

^wn«ciam,«riifliinii/iie«cwtf«i«fi«d taxat,  fesstris   e1  episcopi    Parisiorun   cmtatis.    i, 

"™     fldLJp,conci/toCeraunium.*ilfa/im6  ne(    avm  ,-/—/„  ./  Pansiw  crm 1400 

Iderantur  indubia   testimonia,  uli    verbit   auctorum  queindemagk  non alns  verbtsexstare m  Vx- 

u  ;:ilhl   Chmtianx  tam  novxquam  veteris:Vi    vide-  ctor icrfice,  qnem consulere potuit  Muneratus 

B  ?*:  wladsum, nimiXariC 1 7* st  mihiexpl  ""  ,*£  E 

U  ,  adannum  614  mhi     36   :   Parisiis   tunc  M  S.   Victorit  Martyrologtum, 

„«t  Ceraunium    qui  Simplicii  successor  acdecessor     Aprilit  H  flM  :  Apud  (  Lumacum  S.    Ba- 

r    mp  -e.Uc-itur  i  multis  ;  nec  eos  putamus  atis  :  Hugoqutppe,i  itabt •</„, 

L*fte*\l  ,.'  sperhib  '• ,1,n  ;"f    M" 

audiendo  paqoiDu   pernioewi  o      mituraplld  Breulium,  in  islo  Ma  ilegeretur, 

COf ;"'"".  ial latusannalista,  m     tumulatum  fuisse  Sanctum  die   mu  Septembrit  ftri 

wow  cJrco  a»        8  ZVonetficri  teuoafM  v  w.  rf|W|  depotttiomt,  cum  «- 

„_,„,  Panstmmm,  fliicm^rctt/ii«ca:/i  .    ^       oflo 


,n  ransiensmm,  v«.«  .  g      .     ,  ,,  (/1/(//    Mt 

,,///,//.^/^                        — y  i.«.-n 

;        I \1 

r!", •  „,,.  RodemdieS  Sertftini  Parisiensis episcopi. Ce- 

SederroriH                                    ^"»2  ^JShSJ»                              4*™*^ 

ppteimpiril muensi  «                       «tojjte-  v 

Uflno ««ori.  rti^   «•"" ;; '«"^  7       r                                              .,   Ferranus, 

imbuto.Nami                                         '"'"   «""  '"^  r,;                flUC/or IMtoii Afar/j 

rtfmifm  ordinew  ac  me                                   -\  ^Zmaueutcultui                                  *** 
M             tvi,  auorum   r/,,/"""- 


rum  eti a   su^auun/ur   Audcocr/us  nvn   </     ■     i 

timcuMXE*m,1**M* >xpretse  dicun-        8«*  S.Vic/om, 

1     f.1!:  i*^         -::: 


5 

ncmne  /'"./"^  nominii  primi  ; 
succi  ssii  a 


tur  sepuUut 

Utei    con- 

Genovt 


•  i  <  >  •  / .i  •  i 

uo  „ ;  ,,„„,    e-tra  /'"'  ''''"'    " 

nno  638,  obiitque  circa  656     ,  '^; 

mniuae  reaina  Chrolii 


!MM(.S8ijflm!o638,oitrt«uedTOi656.  mo  /,,,„„,„„.,  -r,   oloue 

,,.«,.,««/»-■■''■■'■'»"■>  l";"'"' "  '■"';.  /-;■'' •"■■'"■ 

^prooo, «I /'"■'"""■" ' 


■tnn 


P 

9  P 


roiu 
j    r 
meque 
tumvlus  tjus 

ctrnitur, 


456 

nuhrum  sitti  mutatum  /"'<.  "  ""  7 

/"'"""  .  ..      ,.,  „.-.,i ,,,.,,  ,,,„•/.,■  edxlores  tom.  / 

' llS  .     '     i  oosita,  in  hac 


DE  S.  CERAUNIO  EPISGOPO. 


Martvrolojrio  GaUicano  iuscribitur  qumto  Kalendas 
;  ,;.,„,„,.    et  propter  festura  sanctorum    C 
Damiani  colitur  postridie  in  Breviano  Pansiensi. 
BaiUetusin  FM  Santtorum  U>co  anle  cilato  •  Eocle- 
8ia  Pa  j  non  nisi  simplicem  ejua   coramemo- 

rationem  facit  in  Ofacio  SS.    Cosmm  et  Damiam. 

rmuu      /,V7 ///  r     (  liristiann» 


D 


novefaj.  hujus  iumu«»  r*.  i/ni.inpeecclesice,      rationem  iacii  m  wm^.v  ~- 

rtiSJ  B1B^h^/TiI_     Bttffef»     coniononI     ■«**"■     ?*"*     Chmtianm 

^e^Kn,.,-^ ;r  *2*s  In  Breviari0  parisiensi  fit  ejus  commemo- 


verba:  «  &' Ceraum  rar ,edram  tenu.t, 
«numChnstiDcCloto  -    ;__ 

«tumulue.   exq  wra.  . 


BaiUetO       consoiiant      --/"  --    . 

In  Breviario  Parisiensi  fat  ejus  commemo- 
ratio  ad  i  Cal.  Oct.  Sa.  recfc  quidem  Coxntxus  ac 
Bailletusprotemporiset  Breviariorum,  quxbus 

ribebant,  utebatur  ecclesxa  Pamxensts,    d. 

,,/    ni    fallor,    minus  accurate  pro   suo  tem\ i 

>criptores  Galliw  Christians.  Parisiensis  Breviarii 
ediiionesprx  oculis  ■  diversas.  Antiqixwrest 

......      ■      .. ,..,•,,, /,,/„••   /,,>/■  ///)■    utnciitm 


te  eummo  "/'"«'  '""•'"" i    ,,  ,/,„  •     pditiones  vrx  -"""^    "«"•"- 

"::,::;,;:", „'':;:: -•<:■ -«- —■;::::;;,  ::;;::v:::,;;: ; 


/  in 

quia  theco 

argtnti 

clusx. 


•M""1S-    °fmTs»  *      noodie    Bt  « 

HE 
s 

'  -';" " '"Mo,,,e' 

::;:;,;,  „«  /.,— 

1  ., lAhrsLtnr.    Locum 


„,,„,   l.„s:i,     ///    eaum     /—-■•• 

/,,/ nde55.  Cosmael  Damiano 

memoruli  netantumS.  CBvmnii  in  primis  Fesperxs  et 
laudibus  de  Communi  episcopiconjmom. 

13    ut 'ditio   est  anni    1636  ac  terlxa    1640  : 

WfWfrfW/  /,/  hodiedc  Sancto  nostro,  sed  sequenti 
dieassignaturdeipsoOfliciumsemiduplex  novem  lec- 

,„ n,quarumtmpriomd*Scnpl 

auarta   el  qutnta   propri  ^mmrn   sicui 

IteraomniadeCommuni.  Istas   editiones   secu 

Cointius,  cujus    ton 2     innaliumin  lucem  i 

anno\m.diu    nmpe   anteq *  eU  edaw 

Bm i  opud    me   quartat     vulgataque  anno    680 

„,„„ lem,   sicutel  in  quinta   editioneanm   1700, 

„.   tantum     xxvn      Sflrtwiftrij     |U    c nemoraUo 


CVJlU  rmia 

r.i . '  lai  la, 
co///ur  die 


E 


u,a1  "'''"""•    '  /„,;,„   „; W^»U   BaiUem,   cujm   1 3 

rrv;:;':;  z     ^ "«■  p—*r ""  ts 

::;;;:'!:;;;;:;  :;£«,c «d »»j 


c 


::;:::::,:::": :  — <«- »•<■> 

"TZ^TL* <, i«.j2; 

vemimile  est,)   novam  auando 

me  immutalionemintraannos  1736  et  1744,  91M11 

centes:  b  Breviario    Pansiensi  ht  eju 
£rcommemoratioadvCal.O 

wmw,  •'//•:/ -  '  „     dw  ,/,•,/,  flua  in  metropolitana,  non  qux   ia 

H   Preter  fcaceeniii,  ?«aN/o potui itudw,  .  toww»  'lscrifcuntur;  vel denique,  et  hucma- 

Ir.t     ■::.::::;::::::■■;:::  :'.:■;:■:;■;;;,:::"-::;,:.::::-::;: 

.':':::.:.,::::•::::::"::;..::,■■■.■■      --2S: 


'  ;;;";;       „  —-*-.,»■ 

.„  s ,.■  '-■""•■■ '"'"/ ''''"':;;:; 

.■■"■•■"""""• '''; '",  , 

-  "■' "'■""""  "'"■';  " "; 

,  c    ,■,„■  „„  i  ■/,■,'/.■■■.  '■'  "'.',"■'"  ""'''''" 
cojoh,  ,■,„,„„,,'.  o.  l  '  '■■""■'  '     ' 

,1    /.,„.,,,/„„/,■„'-.  ■/.""."■  ,,.■""  s""'""  """'"'"'" 


OlfCio  j,,,i„'«- 

a  ';■■» 

,,„„„„ 


gmaco  et   uxoreiu   ,-j,,.-,  ■,-•  ■■- 

L mmt,  et    fructum,    quem   habebant  et 

„,-,  eran  "' " J1"1' 

„,  Pauli,    s teque   «rg.n.s  Genovefa 

.vi ' i" "';"  m":"- 

uju.damvoti, 
, IsMenenei.,   .ancto  i 

ecclesia  |i 

eDe„  ■■■ yu.  Radulfu    Blin, intor 

neiu.  ii,n.  .   .        -i0.mnsvna    noss. 


.s„„,,„m.    „".■■-,«,■    ■,""    "  .  ,,.,„, 

Operibn  hacte Uecta  propot «:  ea  kw  »•• 

;,/,,■.„...'■• '■•'■ ■■"'""'■'/■'""'"'",. 

Cer -.  post  SimpUcium  ad  reg.men  Par  s.ens 

■:::::-;■■"      > • *«  j^jr  :, 

bem  sibi credil .i.ueret.  &*,.-....■     '"/   -. 

studioet.  -censns     eon,;.    A      • 


/„  uhhatia 

rltu  tolenni 
hodle,  tt 

per    (/' 


"'"■"■• ',;;;: ; ;.;. ;,;,  1;„a„u„, Bim. „—  ",,■■,-  ,■„.!,■, ■■ _«  ~';; ,™ ; ■.-,„,•, ,,„. 

nem.II...ct"       .  .,,... v„,,   ,„„.,,     inde dispersa,  anx.e conqn^.v  t  et  m  un 

^e.      ■•-"/       ;;:;,;::;::;  ::;,:;,„„., PPifE. »^«asa 

:fc ;T  !      =r-3   - r 

,,,,„,/„„■„,  / ',■ "  ■'■  /"""-'- '"      ""'    "",.'.„,,„,■  quintum.ci  ^" 

,,„.,,, /;   ,,"./ *.  ,.'•/.'■■'""    "■'""■''"";     tur.  co..c.lmm  1    .  ^  „„„,,,,.„- 

„,„,,,'„„—.  ■  '    ""V",""|,T,1"„,  i„  .■■.  « " '"'"" 

„„„,  614  >.  86:   SanctueCerannus,   „„,„„,     gregah,  .nb.cnpsernnt.  eilltl 


/,,/'   ",S 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


4sr 

editi  sunt,  quos  statim  rex  edicto  suosancivit.  De-  crypta,  ubi.  in  crypta  scilicet,  sepulcrum  ejus  adhuc 

nique  CeraunuB,  cum  vitam  sancto  praesule  dignam  visitur.  Cctcmm  ne  quid  ad  peculiarem   cultum  spe- 

egisset,  sedem    suam  Leodeberto  reliquit,  qui,  Da-  r.tant  prsetermittam,  in  Litanus  majoribus,  qu  t  in  om- 

gobertojamab  annis  quatuor  in  Austrasiaregnante,  mbus,  pr&stergnam  Mliquiori,    Brtviarii  ParisiensU 

concilio  Remensi  sub  Sonnatio  subscripsit.  Scpultus  edilumibm    nostou  excuam*nnt,  inter  Pontifkat  con- 

estincrypta  basilicae  Apostolorum  a.l  bevamsanct»  festom   invocatur    etiam    nominatim  S.    Ceraunius. 

Genovefae,  ubi  .sepulcrum  ejus  adhuc  visitur.  Ejus  Pnh>  ,„„,  parata  eranl  prxceiehlia,  auando  Parisii» 

vero  corpus,  jam  seculo  decimo   tertio    levatum,  in  hukdouo  tranmiesum  est  PropriumSanctorumimignu 

capsa  solemniter  reconditum   est  decimo  sexto  Ca-  et  regaliiecclesiaS.  Genovefxjypis  editum  anno  16G5. 

lendas  Decembris,    quo   die    translatio   ejus  apud  In  co  confirmantur  dicta  num .  12  dc  Sancti  Ibidem 

sanctam  Genovefam  celebratur.  Penultima    lectionje  festiviiaHbut    Ad  diem  quippe  xxvu   Septembrit  Offi- 

hujus  periodus   in   speciem  ndsiersatur   verbis   Gallix  cium  recitandum  prxscribitur  ritu    duplici  secund 

Cltristunin'  dati  nutn ,  9,  juxtQ  qtr.t'  titmulus  S.  Cerau-  «/»««    ,//.„/„,..,„..  „,....„ /,.  at^ «^    t. ... 


nii  nunc  visitur  ad  dextram  tumuli  S.  Genovefx,  eo 
translatus  onno  1628;  seg\,  nisj  iamen  alterulro  loco 
rnendum  lateat,  verba  dict&s  periodi  sumenda  arbitror 
fwc  sensu  :  Sepultus  est  ad  laevam  S.  Genovefae   in 


elassis,  danturque  pro  secundo  Noctujno  lectionps  tres 
proprist,  generatim  eompleclentes  S.  Ceraunii  yesta 
ae  virtutes  .  ud  dicm  vcro  xvi  Novembris  translatio 
ejnscelebranda  notatur  Officio  semidupUei,  exquosimi? 

liti  r   inhil  lnc  speaatim  trunsciibcndum  se  ofjcrt. 


M(TORE 
J.    P. 


DE  S.  HILTRUDE  VIRGINE 


L/ETIIS   1N  HANNONIA 


COMMENTARIUS  PR^VIUS 


§  I.  Memona  Sanctfc  ih  Fastis  sacris,  Acta  a  quo,  quando  et  quibus  adjumentis  conscripta; 

judicia  recentiorum. 


ClRCA  HM  U 

sbcoli  vin 

Y(  iii'  n 

m  Homano  - 1 

lotjllS. 


leta  rjux 

9lt  ano- 


Lxliensis,    vcl,    itt    scribitnt     alii,    Lescietms, 
uuigo  Liessies,  celeberrima  OrdinU  S.  Bene~ 
(1//,,/  abbatia,  cujus  ob  exhibitam  per  venerabiles 
labbates  ae  Religiosos  Majoribus  nostris  benevo- 
lentiam   prxstitamque  ad  illustranda   Sanclorum  Acta 
operam,  grata  semper  animis  noslris  inhaeretrecordatia, 
sitaesl   in  Hannonia,  Belgii   provincia,  ad  Helpram 
fluviumprope  Avennas  oppidum.  In  ?a   hoc  die  cele- 
hioim  si  lemnis  memoria  S,  Hiltrudis  virginis,  qum  in 
codiceMS.Lsti  nsi  inU  i  Am  tariaMarlyrologii  venerfc 
bilis  Bedse,  apud  nos  editoante  iom,  2  mensis  Martii, 
annurilialur  primo  loco  his  verbis :  Natale  S.  Hiltrudis 
virginia,  qu«  amore  Christi  sponsum  in    terris  fa- 
,  ei,  quem  elegerat,  viriliter  adhaeait,  bonom- 
que  propositum  laudabili  fine  conclusit.  Iistlcm  oer- 
hts,    eodemque    die     Lxtiis   Sanctam    comtnemoranl 
Molanus  in  Usuardo  aucto,  Wion  ct  auctor  Martyro-- 
logii  Germanioi  .  nec  in  redifferl  Galesinius  sic  scri- 
bens:  Laetiis  sancta  Hiltrudis  virginis,  qua  *  hristi 
Sponsi    arobre   exardescens,    contemptis   terrenis 
nuptiis,  in  eo  uno  conquievit.  Brevius  Menardus  in 
Martyrolotjw  Benedtctino,  tt  ad  uerbum  ipsi  con 
emineniissimus  Baronius  in  Romano  •   ln  Ilaimonia 
sanctaHiltrudisvirginis.  Deipsaaguntprxterea 
rarius,  Saussayus,    Bucelinus,    Arturus,Molanutin 
IndicuLo  et  Natalibus   Sanctorum  Belgii,  Mirxus   tn 
Fastis  Belgicis,  ac  plures  aUi,  prmserlim  rerum  />'</- 
giearum  '  ct    Ordims  S.  Benedicti    scriptore»,    quos 
per  decursum  laudabo,  si  quid  in  medium  proditXi 
quod  ex  FUa  S.  Hiltrudis  iidiasse  non  potuerunU  vel 
adeamtlem  illustrandam  amductl. 

2  Vitam  Utam  primum  typis  vulgavU  MabiUonm 
part.  ZSsrc.Z  de  Sunctis  Ord.  S.  Bcncdicti.  deque 
ea  m  huttr  motltim  przfatus  estpag.  420:  Ha?c  VlU 
scripta  est  a  quodam  monacho  Valciudorens.  teste 
Jacobo  Guisio,  qui  eam  in  Annales  8UOS  Hamo- 
nienses  retulit.  Auctor  Libelli  «lo  restitutione  caMio- 
bii  Lescieneis  nomen  monachi  Valciodorensis  desi- 
Septemhiit  T.  VII. 


gnat  bis  apicibus  \V,  aitque  id  opus  ab  eo  susceptum 
rogatu  Lesciensium  canonicoruin  :  proinde  ante 
annum  raillesiu  um  nonagesimum  sextum,  quo  in 
locum  canonicorum  restituti  Bunt  monacbi.  Quibus 
usus  sit  nieniinientisauctor  inhac  Vitadescribeml.i, 
nullatenus  prodit.  Ut  pleraque  vera  sint,  nonnulla 
sane  dubia3  fidei  referuntur  :  ot  quffl  de  Hugone 
Burgundim  principe,  de  velatione  Hiltrudis  per  Theo- 
dericum  Camaracensem  epiacopum.  Sed  tamencum 
alia  nos  monumenta  deticiant.  hffiC  retinere  juvat  ad 
qualemcumque  primordiorum  Lesciensis  monasterii 
notitiam  :  dequo  mirum  est  silentium  Balderici  in 
Chronico  Cameraci  nsi,  utietde  Hildetrude  virgine, 
dequa  uihil  alibi  scriptum  reperiapud  antiquos. 
3  Haud  illubens  assentior  ailalU  Jacobi  GuUii 
auct0] ,,  alterius  testimoniis ;  verum  hU  etiam  stantib  medivm 

aphus  haudobscureprodit,  se  tribut  ferme  eecuiit  •  ■"'"'"  Nl 
posteriorem  fuisse  S.    Hiltrude  ;  ejus  quippe  gesta  tic 
nU,  ut   mortua  censeri  debeat  antc  finem   seculi 
octavii  deinde  narraturus  i  LmliensU  restaura- 

w,  sic  praefatur.  Tempore  autem  Henrici 
gusti.  cum  Cameracensis  msces  prae&ulatus  tir  Deo 
dignus  administrarol  Qerardus,  sancta  virgo  Hil- 
trudiscuidamapparensrtc.;<Kms«W^ 
eaxtructionemacdedicationem%etduomiracula,  quorum 
unm  contigisse  ail  die  anniversario  dedicatwnu  :  „c 
tandemad.tertium  miraculum  piogredians :  Referam, 
innitt.ei  aliud  miraculum,  quod  bonitas  dmna  per 
merita  Virginis  su»  operata  est  nostris  temponbui. 
11  ic  sane  omnia  seculum  x.  nonparum  provectum  de- 
noM  quandoquidem  Gerardus,  rjus  nomtms  pnmut, 
qui  imperantibut  S.  Henrico,  Conrado  el  Henrieo 
tertio  Cameracensem  cathedram  tcnuit,  et  de  quq, 
tamquamde  virononampliut  superslite,  loquiiur  bio- 
graphus,  vitam  pratraxerit  usque  ad  annum  1051  ; 
licutprobavimut  tm.  *  Junii  paa.  488  in  Commen- 
tario  prjevioad  Acta  S.  Lictbcrti,  qui  proMmusin 
tamdem  sedem  successil  Gerardo.   Ihnc  nohm  quidem 

58  disscntire 


AlCTOnE 

i.  I- 


nuUis,  vt  op- 

parei,  scriptis 
documcntls, 


gux  ab  Hun- 
garis 

B 


DE  S.  HILTRUDE  VIRGINE. 

458  .  .  sati-facturus  erat ;  si  pra-teritarum  rerum  licuisset 

Aiamtirt  Mabtllonio,  MHMti    w  '""'«.    v,xuse   ""!"       '    fr.!lcraen(ft  evolvere  :  scribens  namque    Histo- 

;;;::  ZaU,  »««0  *;  ««   •*■-«-  »—  -»■      ^'S    arguit  negligenti*  et  inecithe.  Ego 

•"Mnr-  .      „„,„  rem0l*  acccdti     _ane'po_aem  similiter  conflueri  et  incusare  majores 

i-£7afi  o    SohcI*  temponbus  adeo  umolx  acuat      sai     i  scripturia   instruxerunt,  ,|ui 

m__*_rum    «««    '«»<"•<"'''   a__lor,  ?««m4iie  non  eaeo  ,  v         usqUe  ejectionem   canonicorum 

^■.   tnprologo  suo  stclo,^,,.^   ^     >                               nlonun,entis    defend.    possunt 
(8.  //,„._«•,-)  vita  et  conversatione   et  act^ra,e         n  ,_.  ,,,„, „„„,„    *, „ 

tU:,,  ejus,  et  de  his,  quas  per  menta  ejus  Dommus     *  „,,,,„„ ,.„„„„,„_„-.  ,«,.«..,„ „- 

Jerari  dignatna  «**^££^ta-     X««l  1206.  ««  «.  '"/>»  *««•  ,<•"<'»".  - 
lL' «£ffSw£  to^tifdiL 

,„„m  Jte.  solo   >."»""'  "'"""""■   '""'"*   . " 
'ZpiatCavam  mu  pmmm    aperte  qmdem 

Z  alleaar   verumtamen    tttcumque  lonjectan- 

„„*,,„,,„   alltgat,   <  L  , . 

"";;•  //„„,«„  •»»,  ip«»  ■—*.  p°st  .Ka;,";' 

MaeniflliiqneejoaLndovici  Pii  deceesum  .n  (_«!• 

,„,,;  „„„,„■«  cono...  cunctam  ecdesue  euppel- 
Sm  auferunt,  diaaipant  et  fr.tr  um  clanatra les 
et  en.les  otficinas  ign.  •  loncremanl  ;  luctu  et  la- 
roentisomnia  complent,  et  multos  utnusque  sexns 
S  diveram  «tatis  captivos  abducunt :  qm.  postqnam 
victoria  facta  est  de  Hungns,    repedantes,  mate- 

riam  capituli   hujus  calamo  nostro   dedernnt.  Ab 

Uo  tempore  non  solum  bic.   sed  et  abb,   locorum 

tan.  tempe.tno.ie  successibus  atatus  monaaticus  et 

Ordo   monachicna  ad   aolum    dirutus     et  omnino 

^  _i.__.___    .l;,-r,__nci     cimt      On:_     tftmnft- 


D 


credanhn 

seeulo  10 


E 


ue   com- 
busta  fuktit 


scripsil  _-"«'"«'"  rwid«ti.nt_  se»  r.st«ur«lt(»ii-  ,««««- 
Mrii  Lmtientie,  el  aperte  iniicat,  tmlla  prorm  sibi 
ad  ,„„„„,„  fuute,  unde  ejvsdem  eccletia  utque  ad 
restaurationm  Mtm  editceret,  prmer  quam  Acta 
Sanctm  nottrs  «  monacho  Valciadorentt  exarata  al 
onicorum. 
-  porro    memoraia   a   biographo   Hungarorum   m 

„,,,,,„„.    ,,,,«    occatione  deperiit* „- 

,,„„;     ,/„„,„„„/«    Lztiei ,    '«"":/"  »«»    « 

s,,„/„,„„„, „,.  r.«ii«  M.    »«M«  «I   /«,.-  %e- 

,,„,„„,     Continuatorcm     _.e.tnonis    «itos?«e    «uctoi 

,,,„„;„„,/    I proximut  Fulcuinut,  qui    eca 

„/,,.„,  prtefuit  Laubienti   ejutdem  diacem  <«- 

',„„„„,,„ nastsrio    ,.    in;«rt««   «  demn«   psr 

//„„„„„,    monec/iis    toNMMlw   tnnc   ,.'„.„.    «.„• 

,,,.„,,,„    to«ii«  S.    ^rsmori  apud  not  eiiUt 

, _    /pri(isp«ff.S6-  ,.-/■/■   Fulcu.no  „,/,/„■ 

/,.„,„,„„„,„,„   01 to  Comerocsns.  et  ^rstetensi, 

„„,„  / „„,,'„■  nostro.  si?uid »«;«s  mtatem  recte 

Ittecutil ,i **» -''"'   "•""'''"'"""'"■ 

,/„,„// | * "    iimcet,  erocttate  apprm, 

„„,/,  Uaexoriiem  caput  74  U.  1  :  Sub  nsdem 

npesT.uosis  su.-o-,„  ifJLc  HnncrariDer  reeiones  huius  provincice  maie 

Or  o   monachicns  ad   solom   dirntue,   et  ommno     ^^^SuJ  captivabant,   profauatisque 
^nullatns  etctnnobito  diapera,  sunt.  (Jua  tempe-      *v.Ja M   U  ^  .^,,^,   T      , 

*ute     transacta,     circummanentes     provmcialee,     sacns  cnlt  bm  Incarnat,one  Domini 

8qut  fnerant  aanctm  Hatrndie.  aibi  usurpaiunt.  e      ^  ^^  '^Ue   ipei  Hnngari  promptiore 
Jtaguli  viciniora  qumque    sibl    rapuerunt    Facta     occccl m  «  '  ,;         prlBfere„tes.   Hu.c 

Baldmco  Lmtimu W  "'•""""  ""T'7 

,„,„„,   in/j,iis    a//."'    Imclnius    non    fOtUlSSe    6CN 

'""":"'  """"'  S"  "'"V""- :;"'"'"'"•  qu0d    £%Z*uJmm   ab  ejus  parentibu,  fundatt,  m 

„  „,„  „  ,„  „„„'„.,  ips,««  „„■,■„"«.  /""■  d.e«« .,„  fctud  „,,,„,„ /,  „/,„/ 

0  A-,„,  „.„„  ..v  -/-■'„."«'< ,„,„,„„//,„,„„.     « •"•'"  ,.„„„,„„„„  «dwrsotur,  ?u«ni 

jX-. """"'« « /-";;"" "" -; "-  ":';:;" ;:,,,/ :■///-!/,,'«//,«.'"■■ ■* *^ 

jl/6'.,  )«■«    •-«-»•  »  Muteonottra.    Auetor  ,n     ea.inq „„,„,„„„„  „/ 

n  Chrieto  cum  patnbue   tum    fratnbus   sodahta      J"™"  ,„„„,  ,„„,„,//„„, .«'«'• 

L;„ien.is   Jacobus    Leapee.    .nd.gnue  n.onac :    et    >     ;  J1  hJ,      ,„, , perUim    '"   /- 

«acer  salu.  exoptat  :„,/,,/,„„.•„„,.„-','„  <'/"»'"'*     atterum  aasa  aUumU.   . 

l,H.e„s,..,i  Calend,  J ar.i partn  Virgi-    ^^^Z Jalibutecel sticis 

,,,.,„„„/,„„„„/„   „„„„„/„,/  sui  ,,„„,<„■-    '<•«.'  ,„„-,;s„„„,    1A,narratitquibut- 

'-" |— - - "-,  -  /;";;;„:";;  „;;:    Z» : * ••  -";: 

,„„,„,„„,„,,„„„„„   per  tecuiaret  hommet,  dtcit :    iam  banctm  getu  ra„„ucbu- 

„.:,..  nos  l„ -m  el  Annaliun.  pia    Hmc  habee  ,„  «_«•  Vtfa,  qnam  -u  _e] 

V,  „«" 1   «mporo   *„„,„,./ ■'/„    Valciodorenaiemultoreent  eo  ,,,„.„ 

:„:,.',..,."".'"  ' ' ••S-PpKcant  cano-  -f^^g^^ „.   W -+ 

nici  cuidam  monacho  Wachorim,  ut  ea.  qua  erat...  „<'  ««'».  aa">  «J*-»     .,,;„„„„,„,.   „,, «.",'' 

Txter  tate    proeditus,   ad  delectandum   futurorum  ,,'«<«   -»' ' "    '       ^     est.    uUquot  error,- 

am.,1  V?J  oiv»  Hiltrudia  ,„.„  exa«ret.  Scrip-  sec«lu  JJ^"^ ^"jj,   pondens  <■-„ 

sit   eQu.de.n    monachus   ll,.t„riam    suam,  eloqu.o  bus  obnoi.um,     nec  a »u'  °  ■       l0  et  a 

politam     minus    tamc,  perfec.am  nnmeris  ;  qnod  potest,    f^-^^J^S     Scriptore,  *■ 

l Itet  eum  singuli,  qnibnsque  rebua  non  affixisse  Sanot»  tamponb  .         .  .  ,on  ,,  ,„,. 

certum  temporis  indicium.  At  ai   recogites.    ipsum  .</,„,,/,", /.""""„  „.(,„,  .,,_(,«  "'"'»  w' 

aulasolum,   non  etiamvi.apo.teri.    «rad.disse.  simililer  Mll h****  »»^w  „,,««« 

desines  mirari,  cur  tam  succincte  ecrip.it  de  statu  «.Jorum   *.!«««.«-,  <  .     )rlMo  ac  Pr„<',""> 

ecclesiae  :  alioqui    vir   eruditus  omniUm  desiderio  sigmftcant,  cur   et,    tsererog»  mMW 


sunt  seculana,  qu«=    _.»»»-> —   

'    „„  ,„„j.  „„,„/««,  „'„„,«,/««<■/<»■.  t«tutos,gisi  .,,.« 

;.„,„'„,,„  ,„,,,,«  ,H_lr«mr,.to.  rr/   ab  //«»„„„ 
,,„„«   fuisse,  tiel  postmodum  a    secularibm  bonorum 

,,   ,„,,',,„„/„„,•„„'',,„.'.'«"<.  netis  proieretur 

'  „,,,,,,„.   ,,/;„.,„,,■/',.■,'„'<  „'„',.»v  /„',- 

,.,    ^      lliltriwlw    tt  \tuitir)iln     iiiuhI 


vrl  vetcrum 
scrlptorutn 

/,,/,„/,,".'" 

n  //"' 

centio'"""1 

F 


dicia- 


DIE  VIGESIMA  SKPTIMA  SEPTEMBRIS. 

minus  successerit,  ut  exactam  Htsloriam  concinnarel. 
A  fundamenta,  quiblU  scnptum  nititur,  vera  esse  posse 
aqnoscunt,  at  corrupta  fuisse  conjiciwii  incertU  trn- 
cUtionibus,  quas,  deficientibw  melioribus  documentis, 
auctor  adhibuent  ;  atque  islo  ex  fonte  proftuxum 
opmantur  relata  de  Hugone  Burgundimum  principe 
rtde  Theodonco  Cameracensium  antisHte. 

9    Quod    spcctat  ad    Coiniium,    ut    ut   duriuscule 
pronuntiavit  de.  Actorum    fide  in  plerisque  ;  ej 


459 


LmHentii  ecclesise  fuudatione vellecta  fuerant  vel  audita. 
11  Secundo  biogrupfius  alleqnt  insUumentum,   quod 
ipsemet  verisimillime    non    vidit  quidem,  sed    ex    quo 
propiut   audivisst  poluit   multa    ad  Sanctam  et 
parentes,  primamque  ecclesi,v  Lxtiensis  fundationem 
perlinentia,    Haec  ut   planiora  fiant,   paucis  txpoho, 
quss  narrat  num.  xi.  Sanctx   parenles,   cutn  imma- 
tura   morle  zvivh   subtati  essent hmredes  suiom\ 
vronuntiavit  de  Actorum    fide  in  plerisque  ;  ejusdem     prseter   Quntanlum   fMium,   qui,    vitam    monasticam 
t  men  cum    mox  laudaiis  scriptonbus  videtur  fuisst     amplexus,  LxHensUnu   a\  erat,  et  Hiltrudem, 

°entenhx    quoad  rerum    narratarum    snbstantiam    sen      qnx  swnliter  mundo  valedixerat,   inhanc  d.-mum  hnna 
'rirtifandamentatmmsolanixusauctoritate   biogra-     nta  testamento  transtulerunt   ea    mente,    sicut   innuit 
L     dedicationem     Lstiensis    monasterii   annexuent     biographus,  utpostS.  Hiltrudis obUum   transtrent  ea~ 
,Mn7(Pi    etS    Hiltrudia    Deo  consecrationem,    nee     dembonain  j\  i  Lstiensis,  usumqtie   Domm 

Zvllaminu   impositionem  ab  episcopo  Cameracensi     ibidem    mrnmfim.    Quod  videlicet   testamentum 

"Zhrit  ad n  circiter  768.    Idem   cen  en  de     verba  sunt  biographU  cum  ;Psa   cmlicas  recessisset 

j£m   quisimilitersec ium  unam  biograph  ad    sedes,    plumbo  sigillatum  puseimi   gemtore., 

I       ,m L .cwoM   primordia   ordinaoit  et  S «.     beue  oculata    intentione    „,  futurum      ospiem- 

Ja  Tgessit  .  idemquoque  de  Dionysio  Sammar-  '-  ™  «*  feeerunt.  quod  multo.  po>t 
thanotom.  3  GalUx  Chrislians  coi  123,  ubi,  licet 
abslineat  ajudicio  super  Actis,  MabUlonium  tequitur 
in  designandis  initiis  Lsetiensibus,  et  primum  abbatem 
statuens  Guntardum,  fratrem  S.  Hiltrudis,  ad  hujus 
Acta,  edita  Seculo  3  Benedictino,  remiltil  lectorem. 
B    n.    „„,„ ia„iar    iuilimrp.   nnterant.    non    detnissi- 


ACCTORE 
I.    P. 

rixit  auehr 

et  rr  testa- 
mento  Sanctx 


prospicien- 
illi  consepeliri  fecerunt,  quod  multos  post 
aonostempore  Henrici  Augusti,  qui  tertio  Ottoni 
successerat,  temeraria  curiositate  aperto  Virgi- 
nis  sepulcro,  inventum  et  a  quodam  non  de  haere- 
dibus     sed   de    pervasoribus  eorura,   quee  fuerant 

El   sane  prudenier  ; irant,    Jjfta-  ^    us  ^lm    e      viLm  genlare.    Cau- 

Mrim.inrebumarraMsai „„,<,„,,  ,„-....»  '  ^,,        ,m,ia   M  ,„   ,,„,,,,,„» 

:;:;::::;";:;:::::     '„,:;:::;::;";:;;::.::  ^Ve«afe *.— 

Mabdlonio,  qua  decausa  nescio,  prgetermissam,  et 
testimonia    Lattiensmm   scriptorum    eti  rius  a 

m  prolata.  di  vero  dum  isthsec  considero  conjuncta 
cumgenerali  adeo  antiquorum  silentio,  modum  non 
;nveni0   utvelperprobabilem   conjecturam  alia  Ststo- 

,  adjumenta  assignem  prxter  relalionemt  aucton 
msfactam.  Reslat igitur,  utqualis  hxcfuent,  et 

quotra  n  mpotuerit  pervenire,  indagemus. 

K  II.  Rationes,    quibus  k\ctorum   aactoritas 

'  utcumque   defendi   queat,  proponuntur, 

ei  MSS.,  unde  hic   excudenda  smt,  desi- 


E 


Uno  tantum 
leculo  post 
(locuiin  nto- 
i  itni  combui- 
tionem 


plurimum  emmebant  dieti  iBOMOPii  fcaredei  <l  i'ot 
inter,  m  pastim  tradUur,  ipnat  (IK««,  paulo  pott 
i,  ttiensit  asnobii  mtaurator. 

12  Ex   i">,-    atquam,    UtUmtnto  mulla    proptiu 
didioisto  poteil  I irapAu.  i  /"'"'  """"""  »'  ™"rfi- 

,„„„.,„  ,„„•,„„»«  S.  Hiltrudis,  Umpus,  quo  Ibme- 
,.„„,  ,.,  ,„„,,„,„.,„„  tcclttiam,  bona  ac  pnmlegta, 
,,,„,.  ,„  „„,„  coiiluiomiU,  <i  »«   «toiiia,   o«*  '"  '•»- 

,,„,„  ,,,,, rant,  qumqnt  hommem    tsium  rnove- 

,    ,,'    im   prajieeret,  u   t*  tam  emienti 

,„„ ,    r«ii««< '"    " /"""'"""••.   /"w"'"'" 

„„,„„   U ',""""'    tempore    Henr.o,    Au,„.,. 

qtti  Ottoni  III  auocesserat ;  intr »""„ -• 

Loitoniins «o«..i.5    II  """""    "-  ; 

„„,„„., „ tit,acpmnde  I I* 

, m '■'"«'■   «W*"'  "   ■'""'  '" 

mnt '■''■■ ><"""•'■"  " 

l  •    neque  enim    credendum 

IV.".., '"" """"'"  -  •■■"  •'"""■ "" ""  j"  *;;■„;!":„ r.t:' »'«/«"".■.». ( ■ '•"■; '■  ,, 

„„„,„„,„,„„„  llnmn,  dt  reb "■  treeentos  «r-     eol.ao  ft ,,,  „„„,„     ,,- 

ciior tperacti,,  „<■' "   ■' ""    ''"'""-     „„;.„,,„,„ ! asi ■" '•" f  "' 

l , tam, wi  -  - '""  ;.'"■"  '■";""';•        "  ,       s ■,  .l  i«.r I 

C  liaro  ,v, ,„.„„  lattdatiscriptom  i     ""  -         ■       , ., „,„,„    «M(w  ;-r*tf  -  , 

ZSZSZSZCX:       ::,';:■";„-:".*:,:: 

lst-s  ■-■■-:::- 

:::::'::,::;::     rSt  ' j=.-S=M 

.      ,  ..../,     ,„,/,'v/      litliTlS 


quod  teculo 
\i  (umhustum. 
fuit, 


gnantur. 


Re/a.io  autfftu  tenftM"  ''"''/"''  '/""":    ,"/"'" 


/,/,„,/,  ut  ex 

,n  scrip- 
toiuin 


' ,     ,     ...     Anaiia    ./ouim^  >     — 

'-'"' "".■'•,„„„,„■,„„" «"'""""■■  ■' S 

„„„„■„„„,  c,j„,v.„„  ,"■■'"■:«■■■  ,„„„<„„      tfa»«0SM'/i«    ■'""  ,     Uures  complet 

■ .„..-.■    totUp, ■■' ■''";■"":,„„      „  .l,c,bassucceS51bu..  M 

,■„„, „„■ , ..,■«-»,■/«■■'■  a.««Wfl I"'"a 


460 


ACCToAE 
I.  P- 

tesHmoniis 


14  Qux  omnia  denotant    ipsum 

Lwloncus    fij«"  Analise    requo 

i  ■  ,.,„s-  «10    rhilivvo   Auauslo,   Aiignx       j 
regnanle  tsjU*  JMtO  W»        »       BeWttinui    OTW, 

„„„,,.,„„■  o««««   ««<■»-«     ;  «'■ ,„„„. 

smssziiF* :"""•■:- 


DE  S.  HILTRUDE  VIRGINE. 

,.,_»    ,,r«-      «foiWW  ««tom«»<i»  <?uom  e;u«d«mcom6M.stioncm:  verum 
jam    tum     sexa  Mn^mi     einui,    M;»„; 


iwncm  totnumvmti  -,.—...-,, 

cuw  hiogiaphus  rem  tampaucis  coarctct,  siquit  Mn-.r, 
opinionem  cum  alwrum  asserto    obitu    IVedenci    com~ 
binare  ac  tueri  voluertt,    dicrt,    aprrlum    fuim    ,/./.- 
dem    tempore   S.    Henrici   sepulrrum,    in    eoque    ,,,- 
ventum  aclectumS.   Hiltrudis   testamentumt    al   vel 
denuo    repositum    fuisse    loco  suo,   vel   servatum  oV 
nec  ,,   matilre   examinala  et    imtructa  causa   adver- 
sut  bonorum   eccleste   possessom,   tandem  non  satis 
caute  proilucium   fuit    m   judieio;    qus  omnia   com- 
er   notabile    temporu    sputium    extgunt,    dum 
,„„„„  bonorum  disoutienda,   e\   actio    inten* 

dendaviris  potentibus,  quaiis  erat  Wedeneus. 
\7Quidquid  sit,  aUata  hdctenu*  ea   anonym\    II,- 


D 


,llMlllici  causam  attulerun «.tu    h^u        JK „  ., , ,    ,., 

«**:    eten.m     «P^—JXl  tSme  -      clonLin  /.,,,„  riU  prore»,    pe. ta*  ** 

■*d^  «««^  ",T2ffi   ta^     mentvm,   """«, comburerew,    me   M   fact 

tom....   PrWlegium  plumbo  s.gjUatun     n   ur  g    HeBnoi   ,,„,„  ,,,„,,.  /,„•„„„  /, 

de..iler..»l  ,    *    p8.8  8dverB8,     Bt   conspcx.t  tes U  >,  .  g        ,„,„„_    ,,    ,. 

££    ietud,    "«endens    «M Jg-  £      g^-g    »    ,.„.,.,    ,„,,, ,   „„,„„,„/,„   

tute   rem,   de   qua  agebat.r,    s.b. ^  ^judicanaem  s(]    „,    „,,„,„    ^,,,,,,,.,. 

!Tiirto^«K T ^m?!  m- -  -"""•„'' ""-" ' ' s 

I    ^i.nMO      far 


Me  prWepi 
atfdieranf, 

I  /"silnn   auc- 
'""'-  yiru- 
rfewfia  ef  fr«- 

diflfl  ; 


1-5 


colligimus, 


^"ccresr^tieusis  facuitates  et  .mmuu.ta- 
™      Tvrannicum   istud   ac    flagihosun.    lac.nus 
M  dieitur  Wedencus,  Ad  Batbam  nuncupatus. 
Ilalere  oivetbWI  vi  etliltom-  GellUH. 

«'  /.„„„■  rw.  «m«>m   '-'«•'"   «"''f"""s   "^ 

w,„.,l,f,<  „.  MS:    fiitoto  r/„,„„„or«m,  «ri 

.  „,,„     .„„„„    «rtoprepW  d« ptam,   « 

j„BOr«»tt..  Sic  ftetel  :    Clerici    et    canonu-.    L.et.s 
degentes  o.unium  unanim.  consiliostatueruuten,, 


Ootts  consumi mrat.  Hoo  ego  prtcipuum  censeo  Actk 
uicumque  defsndendit  argumenthm,  mirorque  td  o 
afaotiloniofl.  smptorious  Historix  Mteram   * 

detextumvelcertenonfiimeindmtiimlectoribus: 

.„  emmmogispetsMtissent,  vera  uupom.  ui  taunt, 
Am  quoadrerwm  suvslantiam  sev  fundamenta  sua. 
Sed  neetegoqui&fr**rmitUmt  quod  ad  Acta  mmu* 
coniemnendu  omdwere^timo,   pkne assentm 
m  mmrh  meratii  Fnm 

,,,„,,  im^  prwlcntemacerudnum.  Prwlentem,  quiu 

._.      „_._      JJminetil/  u.       /is      RAIl 


i: 


didicisse  po- 

tuil  " i'  U» 

legeraut 


^gentesonnHumunamuncon.il.ostauerunte  .    -  ^  ^  ^    ^    ..    

po!ses.,oneseccles.a3emanibuSseculanum.  Quaie       ';  ^      .^      ^    mrisimilitudmis    limites 

per^picue  cognoscentes,  catalogum  pr.vileg.orum  et      imm^  « 
bouorum  don.us  in  sarcophago  Virginis  ad  amussim 
continen,  in  curiam  detulerunttestamentuni\  irg.n.s 
ad  bona  ecclesia^  approbanda.    At    ne    mvasor.bus 
bonor.  ecclesia.  daretur  tergiversandi  occasio,  coram 
omn.bus  recitatum  et  indicatum  est,  a   qu.bus  ipsaB 
po.sessionesjurerepeterentur.  W^dencUs,    c^no- 
mento  Ad  Barbara,    sciens   atque   intell.gens,    per 
hoc  testaraentum  ea,  qu_e  bactenustenuerat,  repet. 
ipBum  avuls.t  testamentum  de  manibus  legent.um  et 
ii,  ignem  projecit.  Ibi  s.mul  perierunt  omma  ,ura, 
possessionesetprivilegia,    quibus   olim    magnifice 
dotaia  iuerat  Latiensis  ecclesia.  Hisce  tum  Lespeus 
hnn    an(myirm     HistoriM     restauralioms    subdunt 
C   nonnulla  U  slirpe  Wcderia,  ffC    pluva    de  ipsius    fiho 
riu^.irno.^t^utpatmcriincnitlrinniritiisrrriarct 

novum   heetiismbnasterium  erexit,  ei  canontm   sub- 

StUuii  < m  rtis  S.   BenedtcU,    qux  suo  loco 

latiUi  discutiemus.  w.    , 

16  Umun  tamen    hie    addo,    quod    de  //  eu 
ambo  affirmant,  eum  scilicet  haud    ita  dudum    post 
commissum   fadnus,  ui   habet    anonymus,    vel 
aullisposteatranBactisdiebus,  ut  loquUur   U 

ffocenimsiverumsU    et    itmui  vera 
opinio  Auberti  \£irmt,qui  inNolii  "«"'  Bel- 

rn         bioeumdem  Wedjerxcum    Theodbrici  patrem 
in  oivissuperstitemstatuii  anno  1060,    quk    n 
tjut  subscriptumexislimat  diplothatVBalduim  1 
:i,,nt,d  eodemanno  scriptum    , 
mdm  pag.  metinquo  inter  alia  virorum  noblhum 

1  .         ,_    4.   Ttr_j _._:«;  rTfs.>r.._1._,ii<ii;  •   h  i c 


mmiMuiia    »«'»'"•»•1     — 

„,,„,„,„„,„„,„,  jued  ,■,/„„„/,„-„„„«/•,■„,„"„'. 
.     „„  ,.,  „,„,„„„„/,„»  oecepie  wriple  „„„„/,„■,„„, 
Idoptanle,  eeteue  dUeiationevel  iUUnctione   pmM* 
,,„„„    feeulew,  .»„>    wpe,    •#**  W™   orna; 
„„.,„,„    ,„„„„  „,„„'„'.«    ««  «*"    ''''■"'"""   ''" 
,,,.„,,,,     £,■„,,„„„  „„/,•„,  /,„«„   „'■''■   '■'•""'"•   '''""<• 
UcetadOpu*  mm   rite  ,„,'-„„„"«"'    """"•"'   »» 
„„/,„,,/,„/„,„-•/   „<   iWi   refionibm  peraclas,   nec 
,,  ,■,„,/„«(..,    «ec  a  recta  chronologw  deoiavU, 
„,„,„    ^ueemeiU  compilatow,   m   eeft- 

Lfe  MMtrtt  /"•"'«■   '"■'-'"•    raro   evtont.    Ca>- 

,„„„.  /,„■   ,,„„/,„,   „'•   "liis   ni  uno  •BmM  /"»"•'. 

;„.,,„„„„„,,„,„„,,,.,,„,„,,„„,/,  ,„.rj..s  ""'""'"'ej;' 

.„,„„    „„„   ,«,,„„ ,•    juemedmed»».   i ""''  '"'"" 

el  in  Annolatis  declarabo. 

18  Ceteru.mfacile   adoertet  lector  studtosus,    pro- 

,/„,■;„',•„/ ,  " '    "'''•«■-'"""•    ''" 

/„,.,.„„„  scriptorti  ,„„•'„"""'•  '■"^""''  '"":," 
ee,  iw  »erre(  feele  ueeue  ed  ,','-""'""''  «J. 
,„,S.  Hiltrudis,«erf,  ueat.ee-    „„""'"   -"'"'  »; 

„,„'„,„-  ,•"„»,  itctam  eleval m  "*»??•" 

,„„,„„.  •„-"'••   /'"'■"•'"•   " /"" 

,„,„/„•„,../ i ' "'■  -'/;""■'"'"'■ 

„,„  eupporie-e.  C« H "   »*«     """'";'"   '  .  , 

^.If^uiddeSenelee^uecuIun» 

'„„„,,._,/   moneeieri.   L„ /,„„„- -"•;""' '"'  / 

„„„    iutm    retmraliani    quam    relu,uu  de  „ 

pe«i „."/-"•'  ,',,v,„',„vw,,„,„„,M''-""'"";'";'';   .; 

;/„/„• „„»  /„•■'■""■  •"' -"  •A/"'"" :  uv 

.  e#r.n J„_,  nnnlilltt     ''■'     '«  J  ' 


1 


.1, ■/„  l/)lrf« 

,/„v,/„,„'"    r/ 

gyOflM) 

,/,/,/<'". 


*  /    r  . 


"""" "'-•:"""  b;     ~.C/;,,^     „ «aJ      ZMtai.  coWatumotie    mm    LobiensiMS.iJtt 


sintt   colligere  licebiU    bwgraphum 
nostrumscripsissepaulopost  testamenti  combustumem, 

d  i,n;c  m  co  ad  proposilum  ipSiUS  prrtntmtia    roiitmr- 

buntur.  didicissi  ab  ipsismei  canonicis,  cdmbustionis 
testibuset  recenti  eomm  memofia  etiam  tum  imbutis. 
At  inquis,  conjecturit  isti  obest  ipse  bwgraphus,  dum 
de'testamentoagens,designat  tempus  Henrici  impe- 
ratons,  qui  Otloni   III   successerat.    Non  tn{ictor,   st 

■  ..-_.___-.       ->_.m«ml       _,im       IIIMl't1- 


Acloriim  „,,„„,■„/",„  „--.'■„,  « •    ,       „„,,.„,„ 

/,,,„„„,,<■„//<„«»„/»,•    >'"'"     ''"'"'"",'",   hi,     _ 

ieseriplumexLat inrieeioue  Jacobi  <h» uj 

,,,„.  ilneoaulemdilferunl  apoarapha    '"'„,„„., 
eeorf  ffuieienum  in  coptlodiirieum  «U,  oe  »«»„' 
pro./teeeoooeot,ii«?«e«oreol  Z-ertienee:   ee.« 

,»'■■'-• « ' '■  «'"'''''''r'';,,,  ,„„„„„'» 

rentes,  onneteri  nen  mereoniur.  Sedmim    ,  / 

o.  M  dieerepe.  ^  ^■""VtlTn -* 


;'.;„;;.;r,;ll"o.roni  _■__■  ^mmm.  wo„  ^«or, .,  «»*wM7"az";«>owe-oreMi^- 

Pp. '  rijnott  </> oCo  neceS.ono  reepieiol  <«m  iooen-      foeio  no.elur  ex  i^i.en,.  «mul  ^ 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 

cibus.  Ncque  enim  tantum  in  ea  desunt  pars  ma- 
jor  prolotli,  ac  epilogus  pene  integer  ;  verum  etiom 
vl  ipsa  narratione  omissa  sunt  multa,  et  frequens 
admodum  se  prodit  sive  in  verbis  sive  in  eorum  trans- 
positwne  sive  in  ortographia  dwersitas.  Prxcipuas 
omissiones,  uln  aliam  observatwnem  non  exigent, 
edocebitur  leclor  hujuscemodi  uncis  {  ].  gt  dignetur 
meminisse  omnia,  qux  iU  inclusa  sunt,  legi  in 
utroque  r.ostro  apographo,  ac  desiderari  apud  MabiU 
lonium  ;  verbomm  autem  vavietatem  passtm  designabo 
inmarqine;  sed  transpositiours  ei  similes  minutias 
filinquam  ws,  <V'1  nostram  cum  Malnlloniana  edilione 
conferre  volucnnt. 


4Gi 


PARS   1 


D 


i 

Prologtu 


ACTA 


ie  quinto  Kalendarum  Octobris  sanctaa  vir- 
ginis  Hiltrudis  celebrem  agimus  diem  deposi- 
tionis.  Hanc  psalmis  ,  hymnis  ct  canticis  nos 
oportetcelebrore  festivis.  Hxc  enim  a  Dommo  et 
a  sanctis  angelis  ejus  in  omnibus  honorata  esse 
cognoscitur;  cui  vivere  Christus  fuit,  procul  du- 
bio  et  mori  lncrum.  Dura  enim  post  Christum 
suum  *  crucem  suara  tulit  ;  dum  seculi  pompara  '  Mabll, 
contempsit  ;  [dum  carnem  suam  cum  vitiis  et  ''''' st  suum 
concupiscentiiscrucifixit  ;  ]  dum  COrpus  BUUm  in- 
edia  etvigiliis  in  saoco  et  cinere  oastigavit;  dum 
secundum  Evangelium  Christi  vixit,  nonne   mundo 


mortuasoli  Christo  vixit?  a    Quid    talis   vita  nisi 
Auctore  anonymo  monacho  Valciodorensi    crux est  atque mai  tiproculdi 


•  /•  posses- 
sloneE 


seculo  \i  scripta. 

B  Ex  MS.  Lcetiensi  collalocum  Lobiensi,    innalir 
'  bus  Hannonia  MSS.  Jacobi  Guisii  et  editione 
MabiUoniana. 

VETUS  CAPITUM  PARTITIO 


Caput  i.   Prologus    in  Vitara    S.    H.ltrudis    Vir- 
ginis. 
11.  Qualiter  Pipinus  rex  dedit  Wiberto    temto- 

riura  Lessiense. 

iu.  Quod  Wibertus  proposuit  in  Lesscias  eccle- 

siara  construere. 

,v.  Quod  Wibertus    construxit    de    facto  cceno- 

bium  Lessiense. 

v.  De  Guntardo  filio  Wiberti. 

vi.  Debonis  moribus  sanctse  Hiltrudis. 

vii.  Quod  episcopus   Cameracensis    velavit    san- 
ctam  Hiltrudem. 

vui.  De  testamento  sanctse  Hiltrudis. 

ix.  De  transitu  sanctae  Hiltrudis. 

x.  De  sepulturaparentum  sanctse  Hiltrudis. 

xi.  De  sepultura  primi  abbatis    Lessiensis. 

xn.  De  minoratione  ecclesiae  Lessiensis. 

xiii.  De  vastatione  ecclesise  Lessiensis. 

xi v.    Quod    Passerones*ecclesia3    Lessiensis  ad 

seculares  devenerunt. 
,       xv.Quod    corpus    sanctaa   Hiltrudis   claru.t    mi- 

Y  rl  O  \  1 1  \  *^ 

xvi.  Denotabili  miraculo  parentum  sanct»   Hil- 
trudis. 


Zl    Quod   qu,dam    puella    fonocens «ndivit     regis  PgJ-» 


morilucrum  fuit,  dum  felici  commercio  pro   pai 
magna,    pro    perituris    commutavil   aeterna.    Dicit 
Psalmista:  Mirabilis   Deus   in    Sancti      rais.   Sib 
mirabilis    est  Deus    in   Sanctis    suis,    quos   talea 

icit,  utique honor,  qui  talibus   exhibetur,    i] 
qui  taleseos  perfecit,  exhibetur.  Ipsi  enim  templum 
Domini,  ipsi  organa  Spiritus    sancti.   qui    per  eos 
operabatur  et  in  ipsis.  Q  lo   sancto 

glori»  Dei  Organistes  hsc  Spiritus  sancti  orga 
interest  angelicis;  merito  tianc  in  templis  his 
manufactis  quibuspossumus,solemnizareethonorare 
debemus  emoluraentis.  Decujusvitaetconversatione 
tu  parentum  ejus,  et  de  liis,  quas  per  merita 
ejus  Dominus  operari  dignatusest,  virtutibus,  sicut 
relatu  fideliura,  qui  et  aprioribus  suis  didicerunt, 
sed  et  ipsi  prasentes  viderunt,  audivimus  c,  in 
subjectis  dicemus. 

2  Anno  ab  Incarnatione  Domini  sep  inw 

quinquagesimo  primo  gloriosissimus  princeps  Pippi- 
nus    singularem   Francorum  et   Germanorum  mo-  eippinwrex 
narchiam  obtinuit  d.  Hic  enim  quia  ad  id  dignitatis  d 

idoneuserat,  utpotemagna*  vi  e1  animi  etcorp  ri         .,  ilrest 
praditus,  fide  Catholicus,   sacra  magnti 

Zacharia    Papa  jubente,    primu  »m  conse-     m  m[iul 

oratus  est  a  Bonifacio  p  mtifi  ••■  *■    Sed  e1  pos  ,  QUm 

chan  ,uu  /,  cura  papatus  cathedram'  Ste-  ( 

phanus   Papa  sederet,  et,  quibusdam  cau 
siasticis  exigentibus,  in  Gallias  venisset,  et  sancti 
Dionysii  Parisiacam   '   ecclesiam   dedicas 
iPse*per  seipsum  cum  omni  n   '         rai,_ 

eadera  consecravit  ecclesia  benedictione  | 
Qui  cum  raodis  omnibus  nd  perfeptum 
cunctea  res  ei  prospere  cederent,  etiam   primatum 
et   optimatum    pollebat  nobilitate;  quales  de 


ii. 


\b\&  iu 
caihedra 

F 


9 
nomine  Wibertus  li,  /, 

go  Pic 


xx.  Quod    campanae   e 

1 ;  «««  Per  se  sonaverunt*. 


cumdatui 


xvm.  De  elevatione  corpori.    »nct»  B.uracus.     n>»»»  iui   „.„„„,   Ada 

mx.  Quod  sancta    Hiltradis  revelavit  epi.copo     M«  \M 

«..Q.d^sanet.Hiltradisecdesia^     ^Jusgue^ 

ab  incendio  liberatur.  .  8ibi  collocans,  ab  hostibus  secederet  i  ,  ul 

xxii.    Quod    meritis  sanctaa  Hiltrudis  quidam     ^gj^  ^unifice]  implas 

puer  a  pestilentia  liberatur.  ttsum- 

niii.  Quod  quidam   vir  raeritis   sanct®    Hiltru 
dis  ab  epidimia  liberatur. 


ieinrepatrimonii  sui  impertiens  ilb  r 

S •ascensemiel  Hag imJpagum  super 

fluvium  Helpram  adjacentes,    frugum  feri 

c"ri    abundantes,  pascuia  uberrimas,  el  Bdvarum 

densitate  opacas,   venationis  et  piscal 

nrnm    prsesuntes  :  adeo  ut  cegium  id  esse  doi 

vu,u  perspicue  appareat.  Quid    mulU  T  Accemti  pro 

Teptis  g^ratias    egit.  et    quant,  essent,  «.*£ 


kl 


reoi' 
tione  el  plsoi' 

liouo 


ACTA  S.  IIILTRUDIS  VIRGINIS. 
4C2  .     Silo  metuere  r  :  qoia  et  recalcitrant.es    pungere   d 

A  turus,  iter  arripuit.   con.ideravit  *.  vdttutat. j»      ^  ^.^^  in  vlrga  I)astorea  noverat  Domino 

-  —   Sl^tKSrr- «  locorum  transmi-    Mnu  ■    -       ■     Hlltrudisn0mine,pulc,lraracie 


i/.jc/.  r/rr.sr 

considiravit 
■  ,,,,,/.  f/e«* 
pcrviilit 


satisfactum  m   '-I  '    \       ;dll    „c„r,m.  transmi- 

etm  ut  cum  tota  domo  sua  an  10  > 

grnret,  animo  concepit,    quod  et  ad  eflectnm   | 

dUf  Qnadnm  erco  die  cum  in  venatibus  aprum  agi- 
tait  ntac  venatoribns,  1 «nibos  insaquent, bu  , 

tarel-  fl„whim9nnrascrintuin*Hei- 


nttrahere.  ,.  ,  , .    . 

7   Eratillis  et  filia  Hiltrudisnomine,pulchrafacie 
sed  puldnrior  fide,  nobilis  genere.  sed  nobiiior  nia 
conversatione.   Nam  sicnt  «errum  ferro  acoitL., 
carj*na  caritatfl    fomentatur,    ita  \  irgo ■  [soror  vir- 


suproscrip 

tum 

0l,  I  B  „■' 

u 


''"<<  illeclus 


•  Malnl 

jlorlo- 
Btaalml 


E 

'"'/ /,.„  fwjit, 
'   il'n!    pucl. 


'   ilu.l 

ei  ,  tpensas 


irior  fide,  nODllia  geue.e,  scu  uuu.lior  pia   <-„„,,„  ,.,,. 

nveraati ,.  Nam  sicut  fsrrum  ferro  acnitnr,  et  J***i 

1  Quadamereo  me  cuu,  ...  .« j|ls  ,,„„t„,e    fomentatnr,   ita  \  irgo  [soror  vir- 

Jet   hinc  venatoribus,  hi «nibus  «£•*»»;     £*»**  actns  mmnlabatnr.  DumiUe  hnic  alte- 

owoccupavitenmanperfluviumsnprascriptn.n    uei      b      ^  hibeDatjheronimum,  h*c  ,11,  alteram  Eusto- 

:        lominibus  late  circumductis loc  dliusoport     ita   ,  bal  „„,„.,,..  „,,„   i>„elUe  nob.- 

»'«  '""•"     ~rvidisset;crado»non  fortuito  casu   sed  dmna  ng                                          „„,„,„„„  parenlura 

Srtione,anim «-UtW^  n^  ats^otitia  et  familiaritate.  Diem  connicunt,  " 

bilL  redderet,  eccleaiam  fondaret  «J^VJ™     ,..,,,„„„„„„   c ,,,«„t  :  „«„„',»"  •'-  conjnnc  „„„. 

n.iutilca    ibi   Bdiftcaret,   qnod  ipse  situs  loci  pa  Virgin»  annnus  a  parenubus 

SeUuSut  hodieque   apparet.]   Ad  regem   redU  ill;,t„,.;Qllll,us  ,lla,  Si  meam,  inquit    sn„er 

ffl„Tma  pro  beneflcio  gratias  egit,  »feo*mfmm  ^eritis   sententiam,    id  certe   quodsenUo. 

"       a,„r ecit.    Re*    affectnm  vin    approbav.  .  duduffi            omnia  solum  Chnstum 

.  ,  ,  ,„,.,„,.„.  operam  snam  illi  et  polUc.tus  «      Bd.cam  ^. ,  ^         rfl  et 

,„,„.  ,,„  Tom  de ad  uxoren.  iui>  red.ens  vuhls  ease>  S1  lne  flham 

Cve    ,,,„„,„  A.l. affec a  D, P«*  JJ*?     £  , ,,,si  ,„„  avero  Patre.aia  vero,  que inmavt 

an"„i    sed   e(   «d,    consensum  e   ,  p.tulatm-  ft             VM  milll  ,,,t,es.  me  vob,s 

^  "m  relgiosiasi ,riocipis  '  edicit.  F.unt  ,..,,., ,  e  ««•  .     8             e,       flteor  esse ;  s.n  aUas    ne 

■     n  affectu  concordes,    in  effectu  , sortesj ,   «p.     J«  *     { lopaternitatem,  necmeamvob,. 

n  dictum  locum.  qui  priua  erat  ferarum,  hamtauo  .        derehaDe0  fliiationem.          ,        .      ,     ... 

D  ,,,,,.„„„    bominnm,  [  Leacis ncnpatum      imp««  ( t,  pueuarla  verba  et  nul . 

,„..,•  j indmdiflc, •aton.sevir.hter  ^  ,^e  ,,, t :  mntandam    u^ »*  m  b, 

TCe, plnmDominide— etde-  e  in  --^ff-J^^ 

,     e..e   domun.    illi  orati lel.beran  ;-'  em  animu,n,  neqlie  *  a  Dommo  rem  •  ,',,«,« 

„(„  f,  •, ,,„„.  „,„  S  .pientinm  igit.r  et  religiosornm  agentes  Muher  ^^  caperet]       d      er  t 

w '■         ,       consilio  :  i„  ip.a  alvei  ripa  locu i«  oper.  gen-       »  pa,.,,„tll,us  resist„re  non  poterat,  nec 

,, „..".  """.   '      ..„,„,.(, tsticis  offlcinis  competens  '8"0™"*  «  obedire   nefas  ducebat  :  attamen  .m 

S^i^iS*-*-. ,'•;—;  ?ffinm    aU  SponS  uubere    toto    °esiderio^-  ■ 

• '«"  len(1innm,  pi.trinum.  coquinam.  hortun ivel  "'  afi   tandem   ampu.t.  fotem- 

sumptnsdinnmeranteteSpen.aS     :  ad  normam  ,a-  \                  ,„        xi,oam   silvam  confup ..bique 

„ 2  "undar ta.  et  in  ,, ndo  opere  alterum  collocavit.  In  craatmum  pns  .m.  ge 

,.'„   ,. loeXhibentSalomonem.[Nam  ets,  ,leh.s  '                    carissima3  Soboh.  audientes   tuy 

£r    nontamen    devotior.  Opus  illud   iflr-  _  _        f     modice.    nou    modo   ,„,.,„.,'; 

"     „n  ienobile;  sed  nobile  el  solidum,  nob.l.s  •■' ■■■"""                   .  anctoritatem  et  amictiam        „ 

T„;iont.nrmferens.olidamenta.]Oratorio. m  '"""■   ^ '           !    ula    tamen    demandant,  >    h- „" 

;  J  ;;'  .              „  ,„„.„.,„„,  ereotia.  et  culmine  *£%*%£  <"  verba  iterato  convem.m  : 

1      .'     ,   mtsuorapraelibavimus]claustrobene  ctum  s  „ «        „arentes  in  medium  aflerunt.   H„- 

ffit  ci  cumma ^tes  episcopo^   vel  abbaU»,  — n  **£%&  re,ldentem  inpr^a- 

,. qneTnngrensem    , a,„„„  adeunt  San-  "J .         ,„    perseTerare;  ad  «^"?"X 

!  ,.„,„'„  reliquias,  ad  '  , :rat,ou petunt  e    m-  ^  ,,,., ,.  ^  ,„  ,,,  conversat.omseam  am 

potrant.Pontife^iUep,  „  ,„„„  .  „  .  '  -  luxiase .  ex  eo bdu»>  usu  F 

"'  •  l"""> 1""-mL"  '-•  '      ih».qn»»«  "'"    '"V"""S   hab      vo,     eTs  si 

bertiP;undeet   uteus  n  -      .,.„     ;.  |     ,  oompensse ;  voto  ejus 

,.u,„ b  dedicarent.  familiari  a    sua-  ,„,,  ,,,.,„.,„  limere  :  s.  Uberos 

" -„.i.. "•"•' .,'•—"'■        atdig „.,       -■''"•''";;";;„,- 

oratorium  illnd  respict  d.mces.m  q t  ffl       tiaa  „,„,,..  «lvaffljtj» 

,„,„,,', eac,  "i !»". ,„„„..,„  priorem  amictiam,  «  *« 

riti.et iiUuddedic bd rt.o .„ie  ,,.,,„       .a-.-'1     '•„.,..„ 

rumNovembris».  minna  m ,  principi  lUi  in  coojugium  5 

■    ,.■,,„  fliis   filiua    nomne  Onntardus,  „  |.„ero  minus 

,:,-',  litus,     mona.ticis    disciplinis  -~ ■  „„„„,,„    paren- 

""-    :' -"■■";-     ";:  tespSamPpriucipide.; lent.  princeps J»  £     ^  *, 

snnctaram     Scriptnrarum     rtudens  .     ora-  wsjn         P  t  .p.a  ante  finem       c„ 

I „     '■■ ■'"    '"' '"■;",■'"  ;„„,,■„„,.„ ieaestvitamducere.as« 

ligiliisetjej pervigile,     requeo  l   ioe-  ;■'      ; lice  digest,s     d ^W* 

batnr  monachum  cund,  n.    app  t  „„.  [  so  _til„,„  ,,„,,„,„„„,.  Igituj  » 

nmDomi  tota    2     sc  ■  '" atu?  ^"2  Sp 

,.„>.)   Huic    re  .„,.„„,„.„.     «■      ;  tura  et  ,psa    sedbpo 

„, iord ; :;;;■";';;;:  ,  „;•„.  x„„  ,,.„, '"-;"'";;;;;„ „• 

quibusl •  patremel  rectorem  ,„„■ rnnt  Qn,  Cameracensis   se;  "JJ J     „,. 

,„ liu   „.  „„„  ,„„■„„     ,d.  rheo0°r  ^it  Virgmis  devot,o    q 

,„„,    gralia    Dei   srat.  quodque   d.cebatur,  forma  ■       •  ,.:,„.,,,„,,„'„',.,„ 

,l„  , ■„    i«  factus  diligentiss,me  ,  „„-  .  ^  dens  in  Dom„ .     pr 

Videre     Bel * «  '"  ''■I'1"'-""'  '.. „,. ..   „,„.  Virginis   devoUonj    ^     _ 

masculinum  i tum  Doo ,  generasse  etobtu-  -  „„„,,„, ,;   sanctt.  ^, 

lissa-.videre  obelem  .n  templo  Do-  1"        ;  .,   „t        1,0SlU.m  m    finem  w»»         ^ 

,.„„  ,„„„.,,„„0   N„ne,at1,er,c„lu,nlle,v   „„„,,..t,s  exnortw 


/idrfi- 


v 

sCiftcuiif. 

•  iftid,  mi- 


Ml 


LiIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


463 


\     utoxwo. 


fUttttne 


vivtt: 


wn- 
hxret 
inm  institul- 

lur; 

•  Mab.  sm)j- 

latia 


k  ea  Dominum  orat.  Postremo  infra  Missarum  cele-  tionibus  eorum  commendare,  ipsa  Dorainura,  ut  se  o 
brationem  Sponsam  suam  Christo,  immo  per  eum  in  pace  susciperet,  non  desistebat  orare.  Aderant 
Christus  sibi  tonsecrat,  et  sacrum  ei  velamen  im-  et  piissimi  genitores  ;  aderat  et  familia  :  et  quia 
ponit  t.  Quse,  suscepto  sanctae  religionis  habitu,  pium  erat  gaudere  illi  et  pium  flere  illara ;  ]  tura  in 
qualem  se  exhibuerit,  [  et  in  exordio  hujus  nar-  proposito  eam  perseverasse  gaudebant,  tum  mundo 
rationis    pra-misimus,  et  ]  nunc    breviter    insere-     eam  excedere  dolebant.  ] 

IllUS  13  Taudem   sancta   illa  auima  carnis  ergastulo 

10  Videres  namque  [  alteram  ]  Annam,  non  solutaest,  ingressnra,  ad  qme  anhelabat,  tabernacula 
viduam,  sed  Viro  suo  immortali  vere  conjunctam,  asterna,  de  quibua  meditatione  et  voce  cantaverat  """"" 
vere  praesentem,  de  templo  non  discedere,  jejuniis  cotidiana  Quam  amabilia  sunt,  ;inquiens,]  Domi- 
et  orationibus  die  noctuque  vacare,  uihil  nisi,  qua-  ne  virtutum,  tabernacula  tua  l  [Concupiscit  et  de- 
liter  Sponso  suoplaceret,  [  et  m  odore  unguentorum  ticit  in  his  anima  mea.  Plena  olei  lampade,  virtu- 
eius  post  eum  perseveranter  curreret,  ]  cogitare.  tum  scilicet  piarura  fertilitate,]  in  thalamum  Regis 
Nallus  eam  levia  verba  aut  risum  moventia  profe-  a  sanctis  angelis  introducitur,  et  Sponsi  sui,  quem 
rentem ;  nullus  faciero  suam  ridendo  effundentem  amabat,  [quem  elegerat,  quem  quasierat,]  quem 
aut  audivit,  aut  vidit.  Nam  etsi  corpore  juvenesce-  semper  optaverat,  vultui  prsesentatur.  Fitgaudium 
bat,    ammo  tamen  jam  senuerai.    Post  orationem     in  transitu  ejus  spiritibi  lieis,  ad  humani 

ad  verba  sacrae  lectionis  veniebat;  quae  illi  frater  neris  cuatodiam  deputatis  ;]  fitet  omnibus  Sanctis 
suus  venerabilis  abbas  Guntardus,  quasi  alteral-  congratulatio ;  quianihil  suum  in  ea  princeps  mun- 
teri Scholasticm eructabat  Benedictus.  Post  ad  cnl-  di  hujus  invenit.  Econtra  fit  religioso  fratri  ejus 
tum  jHstitise  redibal  silentium,  ut rationale  de  pra-  Guntardo  et  cunctorum  fratrum  collegio,  piispa- 
sepi  Domini  animal  ruminatura.quadeplenitudine  rentibua  el  familis  mosstitia,  luctus  et  dolor  :  qui 
gustaverat  sanctarum  Scripturarum,  m  loco  vide-  etsi  eam  mortem  perdidisse  et  vitara  invenisse  cre- 
13  licet  orationi  suaB  et  meditationi  aptato  in  eadem  debaot,  absentiam  tamen  pise  vitaa  ejus  graviterfe- 
J  ecclesiainparteaquilonari.postoratorium  fratrum.     rebant   Requievit  vero  mense  Septerobri  \ 

Sic  per  decera    etseptem  annos  cella  Christi aro-     Kal.   Octobris   bb.  Cui    collocaverunt  sepulcrum, 
i.r.t.ra  (.In.v  piaa  et  jusUe    conversationis  fragravit     quale   decebat  Virginem  Christi,  a   latere  al1 
inmundo  exemplum  facta  non  solum  femineo  sexui,     summi  ...  parte  aquilonari  :  [ubi  bon  pelie- 

.         asculino  runt  eam  cum  Hlo  auo,  de  quu  diximus,  paterm  pa- 

IG11    Ea*  tempestate  ntes    ejus.     triraonii    Bibi    donati    testamento.]    Imposuerunt 

cunctis,  uuos  heredes  sibi  asciverant,  [liberis]  etiam  sepulcro  laminam  lapideam,  hoc  modo  ...- 
mmatura  morte  pneventis  «,  privati  sunt :  quo-  scriptam  :  II.c  ,.u,,  II,,..,  d.s  Chkjst.  vmoms 
umcorpuscula  insapedicta   e.  nentur     corpus, qu* obut v K*,  .nCta- 

e  ul  a  Utenim  videre  videor,  nolebat  eos  Dominus     sti  Virginem,    oujua  amma  ...  sanctu  cata 

Z  li  huius  malita   corrumpf,   in  hujus  luti  pro-     est  ccslesti.  corpus  »  terrestn,  mmirum  quiaipsa 
rundo   demerg"      ^emo  adolescere:  ]   ideoque     sanctuarium  erat  Spiritus  sancti.  Fe hces  etiam  vew 
emen  Clvum  in  Vegione  vivorum  eis  daturus,     dixerim  parentes,  qu,  dum  pr*sentiUro  sccleeam 
tuht   o    dfmedio  iniquitatis.  Unde  factum  est,  ut     fecerunt  heredem  possessionum,  libe, 
fiilm  Z  ZZ  HUtrSdi  virgini  possessiontrm  sua-     nitatem  adquisierunt  cmlestium  mansionum]. 
rum    don.i    forfcve    donationem    facerent;   a  villa  annotata 

scilicet  Molihagno  u,  ubi  venerabilis  Ada  ecclesiam  Awm  lA1A- 

Si^e^z;:1  arri:::  .  «*.  ■*.  * , »** -  -  - 

Kjurtti^A^  -^^— *-* .- * 


bb 


u 

X 

y 


Habil 
occulta 


aa 


Augusti  ,  qui  tertio  Ott -^J»™  ZZTa"n22t  IZ  U  m  *.  « 

curiositate  aperto   Virginis    sepulci  o,  invi  ntum  an  h, 

aquodam  non  deheredibus  sed  de  pervasonbus eo-  mutato  soU>  nomne  .,  '    u'tpoie  , 

tum   est   aa.  [  De  quo  maluimus    parum    dicere,  /  pramisirous,  Pat. 

uam  legentibus  vel  audientibus  ***»*^  «  ,     ,",, Ji  aonUntumvi. 

idiam  generare.  ]  Nunc  de  transitu  sanctaa  \  ifgi-  gjg«  ^  J^  ,„„,  quid  •  hocOpuscu-   .  , 


q 

vidi 

nis  dicamus. 


i\. 


afldelibus  audita  acnpsisse, 

■  u4«muu«.                                                       _  imn  legerig,  contrahas  narem  ve\   frontem  nes  m 

12  Quiaergo  non  est   ...  homims    , itata  ju  "*  *  »  ^         lfla    ,,„„„,   (  Elium  Donatum 

1 '"<  "-,,,;.  dicium  vel  vita  ejus.  aliter  quam  ratl   sunt  reiigiosi  P»        '                Grammaticum)  culpes  rainus  justo 

parentes  successit  :  ut  scilicet  praade  tmavera    pa-  urt  "   -           • 

rentumomniumparensDeusant.teui  .-ulana.     ub>ei mnoPippini    regu  inilia  collocant 

Nam  Deo  devota  Virgo,    bono   cerwmine  certaio,  »          ^  ^  (//i(/M(m  M/CB/M  /»r/N,    flfaW«ei 

[  cursu  fideliter  consummato,  ]  fide  Chnsto  servata,  _                 ^.      g  ^  y,     rf^/om    .  nm|  tom6n.  ?UI 

post  modicun.  obviam  Sponso  exitura  erat   et  cum  . ^     e%ntm  ^jiciunt,  stml,  ?ui  in  »^u«nlem  'W- 

eo   m    nnptialem   thalamum   intratura    uiwjbi o-  »   f                ^   wflrgr/fl  i//a./(H/hM(.n .,.„/, , 

dico  correpte  languore,  paulatim  cepit    ^sfscere  ^  ^flWtaiu«,  7'-/'^  in  Critiea   ad  annum 

etcorporeis    vir.bus  n.a^.s  w.v^Vw  "-■si.   u.  7V,  ,„•  „/„. 

que  per  dies  singulos  languor  mgravesceret,^ npm  ^  g   Bonifaciut  architpucotm  Moguntinut, 

necessitate  mortalitatisnostr*  decorpore  cog    _  ^^  ^  ^    (  /fln|..  fl  w<   433  . 


qui 


ACTA    S.  HIl/TRUDIS   VIRGINIS. 

o  Conertius  ibid.  .  Locus  huic   operi  providetur  D 
ptuset...  competens. 


v. 


aptuset...  competen*. 

p  De  S  Lamberto  eptscopo  ei  martyre  [uee  actum 
eatanudnostom^  SepHmbm  tl  ea  occasione  de  ejus* 
,,,„/,„  mmoratisreliqws,SACundum  ea  qu*  tradit 
,     .       i nn*t*b   nc  vrxtcrea  vrofcrt  Plulippus  Bras- 


E 


l: 


464 
,„,„  inr  PiDDtni  regis  unctionem, 

» "TomsLJ*  ew.  *-  -*»  p™2 

,„„,„  759  mentt  •w«""»  "''  "'•'"'" '["'"'       ","'"'     ,,,      dem  kv  m ratit  reaqm*  «w.™*»».^».  ■.»«  »«■« 

;::,;.  &-  !~  ^  ^SSSuS*  SJ53- ? - *^: 

*,,,,/,„„„.  p**».  «.-  ''';'" /m;         (/J      icis  Itatfta  B „..»""/<"-»•  »•"*■  Pf«- 

„„„'  „,,,„„„,„„„„  »./i»<  W  "'//"""  li'  's"'''""""  2         03  ,,„„,  ,„,„  fces,  -jtiem   b/w«  serm    „„„■,,/(,», 

o    /      havtirel\qidcL&  novx  lipsanolhecs  inclusasft 
ITstephMm  /-„  .  ■/<-"  "'"  -''»»'"""  '  ''""V;/'';       'no  1623,  rwitaieu.  e»ra  in  /•»»»'  '"'■  '"'< """"  '<>- 

,,,;,.  s«p .  -» <"■ ' ■•'";;■"; ;":;:;:;:;     WZ£»  »//** ** «■  t""  7  T  Tv 

Zlut  fuil   eppeUanltotMm,  Ponti(Uoiv.m  „,,-„<<<  Dectator,  bie  venerare  reliquias  S.  Lamberti 

-''.,.,,, „'!,,„„,„„,.s.l'"«'/'  Lmgobardorm  reg»       ■       •      ^  roru»episcopi,...  quus  Walcamlus 
'"■•",,   ,„  GaMai  o 783  s  „•,"-•« '•'»     TiC™  II  Leodienses  episcopi.  Wiberto,  Lo- 

:::;;;::: SG DU »*  . ^*»  *  ^iL« ! » A w,.- «« ? 

cc   /-,  „„  ,„■  /'"„'"  apostofo,  regmte  mmxti  i  >v  ,„„„.„  ,„  mrgme  tstam  „6- 

',■;„„/„.  tf»  C /""'    -   Oaroio m£     Satn  adjecU.   Snbstitui  Jorsan ,  melius  posset 

! ' 7" ' ' u,,am  reo       ^-^^SCJ^tiK 

■KTJrSi-^* ;;;;::;;::;  S      ;.-:'-'«'' •■ •<<"• 

ff&SmSSl  *£**  i«  •'"/:;:   «*  ra,,,s„„(  as  Pri "-  «- ■ '-;""""  ■;- 

' :   ;„  „,  ,„„„  „ ..„,„  patotti  nostrum  :  daa  mUem  A,,„,  „,  ,„„„„„  flK   ,,,„  ,„,  ,,■  - 

,,„„„,<  ,""""•  - '"  ''  '";„„       ■„/ ,,/  ,."-. <«'•'■  700,  '/ '<'"  S-  Hutru  ,,■/»- 

„. ,760.  -V i ■'■''« """ '    ' ;     ,,„„  ,„„„„,,„„„  | ■  ecrtt I.  </""-'  """ >""  P"" 

„,,,„,  „„,„,  .,,„„/  „„„„•"„"".  „-,,""'■"'■''<"'  '<""'•  ,„.,„,, .„„,„„,„,„  BannomspagAOett  „„/„<«- 

"',.„,,    ,,„,,.,,,„-„" /' "''  "<"/."<""•'■'<-  -'„   , „,„„  HannonUepag.  122  etgnant  a»n«« 

,„,,„. J '<•■'<  - ■ ""'":";;;;   •    L^ ,-,- .»  h«» ■•'--.'  **• 

,„,',,„„  „„„„„,  7(io  ,„,'„.„„■'""""■  '"•1.'"""-     "  „„  ,.„,,„.,.800.  M  neutra  ,„„.«„,„-„ '„/■/"- 

: ,:, „/.,„  ,"•" "<"•""' ;'" ";'";;;;;,:;::::     :,- , >«.  "••■■'  < w lctt  •■ ";-"  "j; 

,,„,„/■ U • /<■■■" .';:;:'"         ,„.„„„,  „„ » 751.  -» -  w- »»« «v«* "";  " 

b| „„    ,„„.-■'.'«''"' '    '""'■.'"''        „'^I       „,„-,„„,„,.<  „<„'„»,cni,    .,„,,-„„„,«'»""'".'".<     p«?- 

W^barius  dus  ,n  Aquitama.tyraunideit.  exercens  «"  ^  ,,,,„,,  n„„  „,  ,,„x 

J22  eeelesiaJ  Dei    movit,  «'".<-";;-     ^^ „ ,„„„ „„„,„,„„/,»„,,  «^- 

multas  bolt  iwu  ■  M«""-  ^-"l'1''""  ,„,„.„„,.  ,,„„,„,.„„,„,  „/„,«'/  -"'■'"   """"  ' . 

,  ,    .„,„„„  ,,.,„„  tUS,ducto  ...  A,,,..uu„an,  exe,-  •     ,,,  ,,. ,„,  „ ,„„,„• 

StVas   ecclesisrum    Dei  facere   renuente,,,  ,       >    ■                                 „,„,„„„.   ,,   „„,„„,,«, 

:,,„,„•  ablatarum  restitutionen,  promittere  ■'-"'  '""'              „,,„.„,,,,„.,„.„,„„■„-.■  ■,'"  """'" 

,„,.,,  ,„„„       ". '"■" " '"'"",;;  , , >.„  ,„  ,,,„,•'„<-» f '""«"-  ''"''■"■',"'" "• 

„,,„„:. .etfer, igne.c ',„-"_     ^iU «'-<» I « ™°%*ZZ 

Cav.ll „.  ueque  pervanit,  ...  •'•»".  "    '      '     „     ,,.„,„ ,„„„,  ,„•„„<„<  '„' '•'■     ;"        ,.. 

..,„,„"«'.'.  ',"'""'.»■  '"■'"■'"    '  «"""""'     ',,„„„„„    ,„„,.  congrv.il  relatis  .„-,»«  »•'  '"•     *  " 

,,„, taim  Pippi » "«■ ■"'"'"";         /■„,,,,„„„„„,,■,-""- '"  .^/""."""  '"■;■"  °"; 

■,„.!,„.„:,, ■- '<■ 7i;s  aMmf;   ,,,  ,,,  ;„.,„,„,,,„".„„"'"»'•"""•"''•"' '"'"",; 

,  „„,„„  ,„„„„,  m*n •  *  «' '  "'■"'  '■"; '""  ;,,:.,  //"<'■' •  bostilibus  pressuns  creum-  F 

C         ■,,,,„„    Placitu  comparet,  .«  pri.«       »•/'<"       ^  '    ,,„ .„  „,,.,„,„,„,  ,„  |M  „.'.'»/<«"'; 

:„::.„ /<« -  < « '"";.;;;;.     ,::;:,:,„/,„/.  /•«"«  ^. » -, «: ',',;. 

"";,""' " ';,,.  „„/„„„,' „,„,'„/,„»  /..,'„,',.—'''.'»••«»"'.",. 

,„  „„,„, e,  ,/«.•■  ',"'«'  '»'«"',<'"'-  ' ".""'":    '"  "C     f7:5   '      iies   te.rtiu,  Novembris,  „„  »  '»'"«"/'''    ; 

. „'-„,„ m -■,/",,'» ,/••" <«' »•  ™r*z£u  ':.:,-„■.'<■"»' »' d »'•■ •  <<"»■  ":"',":„;;;; 

f         t     „„,,„,,   ex   Aquitams,  qu,    relictonata  .  ,    „,,„„„„„„„„„,„ 

,     m  rebelUonis  in  regem  participes  Berent,  aut  ■"•J*g|  , ,„„,,.  „  „•„,„ b  Ita|«- 

;„ „;,111,I,ntur  a  Waifario,   rippinun,  .1  herun ,t,    a  .« -» J „,   „„„  „,.,,.,„„  /;,,,„,-_. 

quo  beniguissime  suscepti t,  amphss  u.«que mu  g<  ^,,,.,,,,,,,,,,  ,y„, ,    „ 

Lribus  cumulati.  Pra  ceter«  memoratur  ;\  tbertus  «  „„,„„  ,,,,„,  ***/*-* 

e  pa„o  Hctaviens,,  sauct-  BjUrata  pater.         .  ^  „„„„  ,„„,„,,„„,., „  ,''.;"„ 

k  Te '«»'  »»  ''<»"''u  £«"»''<""'"-s   •  T'aaui  neswnor.  «»«<  ,„,«,„"«"<'•"  ""  '     ,„„ 

est  c.iU.a-  ,„  Picerdia  provincie.  .  extond,t»r  mter  P*<    ,,,,,,„.  ,.„,„„    S.  WWeberU  ,'"  - 

h1., ,„«,  Sd  Septentnone,,,     Ca,;,p.na,n  ad  O  -  ,.>-  ,  ,„,  ,„„,„  „  ,,„,,      „,  ftj. 

tu„, ;  Veromsnduos  ad  Occesum,  ct  UuJunei^m  /^  ^  ^  ^  ^^,  „„„„  ,..,  ,  »  ^ 

tractu»,  ad  meridiem.  ,  ,„„,745.  S«»»*«i«i«<tw  «'  "'"'"f  *  *    ,'„, ,„„  ,,„,„ 

1  MobiU -  ■-''•«  Hannomensem ,  •/"'";''  „.,.„,,,  (,„lT„„„s, „  70,i  /,«'.",  «  ''  ""|7o2  . 

I „„ ',„  <«■»<' ."'•""",' "  '  '    2  ;„       ,.„,„,<  apud  labbeum  tm.  6  ConmUorum  "  •     (,„,, 

U.u«i ""'•'••""; '/""'«ll^'-'<-""""  SSL/iita^^^^^i?* 

Valetiui  .„  .\„'-«  Galhavum.  Cameraceniem  eathtiram  occupubut  Alb», 

m  ApM  jfeMbniu»,  S<",«<»"«  '«"  " •  "a  '"     ;,"„,,,,„,  ,„„„/,«  hui*   adecribenda  e.l  «• 

„„„,.  /,„„  ;  Et  cu„,  tota  uomo  ad    ,d   locorum   nn-     £»•*•  ^    „ 

,„:„,  ..  Cnmqne  etc.  prsvidisset.  divina  msp.rante     ntmam  m  V»  ^ 

Cleraentia,  animo  occurnt. 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA.  SEPTEMBRIS.  46S 

m  primus  locus  est,  in  quem  animadvertunt  c rt-  quam  ut  credi  possint  profecta  esse  a  biographo  noslro,   D 

A     •  8-  acsi  lll  verbis  indicare  voluerit  auctor,  penes  Hu-  alias  prudenli  et  erudito  ;  ideoque  txislimandum,  quod  A  ^^^ 

■  'm  istum  fuisse  tolius   Bnrgundix  supremum  prin-  nomen  Theodorxci  adjectum  fuerit  ab   imperito  descnp- 

9°n\um    cum  tamen   aliunde  constet,  id  temporis  regi  tore,  vel  suppositum  nomini  Alberici,qui  episcopatum 

■    e  Burnundiones    At  cum  vox  princeps  varias  Came.racensem  gnbernabat  ;   quando  juxta  verisimilet 

^ificationes  admittat,  non  video,  quid  cogat   hic  vo-  Cointii   et  Mabillonii  opxniones  S.    Hiltrudi  velamen 

!;«  istam  restrtnqere  ad  significationem  unicam.  Ete-  ifnpositum  est. 
Z  Tmiltam  aL  ejus  signifuationes,  quas  dat  Can-         u  MabUlonius  habet  Mohhamio  |  nunc  passim  to. 

Z   IZ c  pes  appelLsunt  i  optimates  m  proceres ,  *f  Molhamura,  vulgo  m^u    estque  iocus  d™ 

TdSar^eve^  Uod"™<>    de   <>uo  plurtiusacLum  tom.    6    AugusU 

iTquifeudapossLant^  vel  W  485   et  seq.  occas.ne  S.    Eimen   vel   Ermetn, 

in   i,rns  suts  ,ta  e.rercebant   —m^^  Tf^HeUamnunc  ea  tradiUo  apud  Molhanunse*. 

,    „  ■„  „  reae.  vel  supertore  prtnctpe  tn  altqutbus  castous  r  ■»                                         «• 

tamenatege.  m,      r          /         r            '     .       .  „,  „>s„,niur   uierm,  mde  ad  no,  mtssx  et  maz  dtclo 

^dcrnH^^moHneanaiyiimaHiimhum  bus  .  Qujnt0    Ca,enda, 

rttfMtaB«.  C,r«  aliaua  *^T  ^Iln^L    S     Septeiebris  in  ecclesiAollegiata  et  matrice  beat» 
,„„,  «rhi  Z«eft.r.«  P°V*   opnd   Labbeum   tm .    «         P  ac  diuscesis  LeQ. 

Conci/.  «Ifc  «16  .»  «"■»««■"* *.,«  . iS.£     *™    fj^a  anno  DCCJ  ab   illustrissitna  Ada. 
mY„nttm  .•Qaodsnggess,st1.quodelegeruntcmU  ^    comitis    pictaviensis,  fundatoris 

tem  nnam  omnes  Fbancouum  mmm.     beto ,  no.  8  ^^  ^^  celebratur... 

SUScipimus  an.mo.  St  Uerm (Wd m     Quod  obse  ^  ErIMW  etCi  awM(    ^,  7/lj,. 

crasti,  ut  Francorum  princ.pibus  vel  cetens  tran  ^^   ^^  ^^  ^.^  ^^ 

cis  SCriberemnS.  ut  petisti,  eis  i»^^**1^  steriuro  in  Hannoniacondenti...  etAda,  ejusconjugi 
„  raus.  £0  «u«M*  "''»/""•"  «/•«""«  fW°r' '"  p' "'  M„|hanii  in  hac  dioecesi  canonicorura  collegiumcon- 
B  «PS  «.«  (Nl  Wflftn-  «■  A  '':;'""'  ;  "g^     denti.  collaU  sy.nbola  no„  defuit  Ptppinus.  E 

;na>,(«  eMUUrim,  Cailo HIIW  tt  Firpinu.  Majote,  MMlmlus  Seanescum  UfM  el    kanc    ,ubnecttt 

palalii,  se  ipsi  Francorum  princ.pes  appetla, un     A c-     J^^^  .  Hajc  villa  modo  Valus  dicitur,  vulg0 

cife  txmptm  ez  lir.rlatto,,e  adtanaiiesSuewonen-  hactenus  raona9terio  subjecU. 

,it  concilii  apud   laiulalum    Labbeum  col.  V »0».   10  ^^^.  .^        ^  ,„,  nlc  aeijjna(„r,  Acta 

Dei  nomine  et  Trinittttis.  Anno   ncatL.v  nb  Incn  -     ^^  ^  ^  ^  ^  ^. 

natione  Christi  sub  d,e  vi  Nonas  Martn  et  luna xiv         ^  Fut,.iaua. ,„,,„  lutamenta  Sanclz n«il« observa- 

vimtu  §  2  Commentarii  pnevii. 

bb  Annum  mortis,  a  btographo  suppressum,    signat 

Cointm,  cnca  785;  UabtUantas  cvca  790,  ulerque  ex 

conjuiwa  tatie  owtjnu  Actis,  ul  rf.xi  «ipra  a<J  1«.  t ;     . 

wrltm  cum  ,,,/,,/  suorfct  KHitm  a,.num  prx  alio  deler- 


Iiaiiuuc   Ksin  ...-v. 

in  anno  secundo  Childenci  regis  Francorum,  ego 
Pippinus  dux  et  PRtNCBPS  Fbascorum.  Ad  hunc  «a- 
„„;  mOdum  verba  hwgra,>lu,  alias  in  rcbus  hutortCU 
latitexercitati,  quida.n  Burgundiorum  pnnceps,  va- 
riossensus  admitmt,  imo  unum  ex  sequcntibusvensi- 
millime  etigunt  :  Quidam    princeps   Burgundus.  i 


l'C(    llll*      !-••"•         '••" 

mimmp  «..yu^  .   ^. r--  „,,■«,«,    /fl^    ego  obilum  fixx  ctrca  finem  seculi  octavi. 

*/,  ex  Burgundia3  optimatibus  ;  Quidamin  partibus 

Durgundiaprincipatus  titulo  ac  jure  fruens ;  Ijui- 

damvirillustris,  Burgundionibus  a  rege  praelectus,  PARS     II 

Qu.dam  inter  proceres  Burgundiones  primar.um  lo- 

cum  obtinens.  ... 

t  Sicut  vanant  rrcent.ores    in    9f"*J£^      Post  dormitionem  sanctas  Virginis,  et,  de  quibus  x. 

LmtiemU  ccmobii,  ita  dtfferuni  ih  asstffnanaoumj      ,      .       diximuSf  lil)erornrai  etiam  Deodigni  par-ntes  Derunctis 
quo,  sancia  Vvgo  *t  Deo  consecravit.  Won  et  alnjn-     sup  Quosvenerabil.s  filius  eorum   SanctojwH 

prorsus  auvl    i;cr«/iiit/«udtri'? ;    n/m  j»""    ""  '  Dartemeridiana,  sicut  decebateos,  sepehvit.  Nara  ms[criUm  a 

narratioms  sertem  velaminis  impositio  poetertor  SU  [un-         i  Uuram  ot  delegerant,  et  se  hic  collo-  r/«amrflu 

IM,    e(    fc*C    afHVm    ^T '  T^SJ  mandavli-ant  :  ub,   et   patrera  in    lecto    exceU  ^; 

j  a«le  miiimi  751.  OnTnfte,  ?«t  eccletim  LmUensu  <u-      ;  ^  hlimilloriseposuit.  Hic  emm  bu-   1" 

HcaHmm  affixerat  anno  765,  wfaniiiiii  mpmtionem    eiu  ^  ^   introRuntos  sibi  orarent  ttd 

,//,(/a/  708,  moriem  vero Sanctx  785,  ?«wjw*J  »;     "_imaruIJ  pequiem.providoruntcarnispauaationem. 
arapta  </„„/,•  ,/x,7  a»»«  septemdecm,  MaMtonm     amma  a4pbUrft0tee>  ,,„,  intra  ecclesiam  dormi . 

acceVn  velamini num   non  exprimit;  tacti*  tamen      nog»  nt  ,Po8tquam frntpibos,  parontibusque 

,nnu,t  annum  nrcer  7T.\.  dum  Sanct*  ohitm  oaUo-  u  ^   , ^.  ventM. l!llh.  aMl,s    quem  ad 

M<eirc«  700.  fJtriMqweonjei ■„»■„    fcnecongrui  .  w  DoDlinU8  8ervaverat<  funensexequl  is  im- 

m»  W«i    ad    IW    "'•''^,-  """"'"■   <r  nendit  et  ipse morti  debitnm  eolvit, .M beatam^cceld 

planeweentwripsieumtqu*.  mbnentibue,  laten  ftcer- 
rorm  in  aomine  Bpiseoyi  Gameraonm.  Theadericus 
qutppeepiscopalum  «w«ttff  «ite'834,  '/""  "'"'"   //('- 

/,^m,/,.  4«  ,/,,•,-,•/'/,".  »c«  i^  '"/""" 

FfrewMei  fltintttn  rf*/fei r  wfwnfti*  impMUw, 

fl«c(tfrtn.im0|;^incrflm  /"-  ' /'/-/'"""  •-"'"'""; 

nnmAiim; ipsa>otwnt*l<«i  -'//-'•'""''  ""'''"^ 

blognpkus,  factavit  fmdatio  monnsterv,  *  -•"/"""•_ 
dam  statuitoeqmt  posiaMitum  mpqnofntPippmu 
/,',.  nvobtemriiadMt.y  Secun<to<Btabsque*Ut>4ur 
btdseqnetnr,  Sancl*   p*n***>  ''"'  """'  """"'"  ,  " 

„/„„,/  /m/v'.,«/  '/''/-'-"""'/"m",'"Wf;'7v;;:;;r!;,/s^. 

O7M0  (Metrl  pitteti  vixisse   ut   mJ" 

autc   i',nn  stnlui  non  pOterH  Si, 

„,„,,,,,  fuerii  annii  teptBmdecim  r^""'"'  -u,  (ienile,r.  ac  mmoran 

,  Jt„.  u  a  parmtM*  kf***  "'•'"",  ^  "'  '    i      S   u.dara  a.t,  d.v.duur  par  raulta,  mmus  t,t  aajhr 

Septembris  T.   VII. 


/,- 


u 

(1 


pendU.rtipsemortidel B.eolv.t  etbeatam  earfd 

a,,,,,.,n. ,,•,„,, .turam.mie.t.Corpu,  ejn. 

aSus.queeeecundumUomiBomrexeret.Cquos- 

SSiSXrt i-  veluitho, I" 

:;";;;;    .:;. 

tf  "  "■-   .      |  mU)VU,  piidecessum,  furasuccessores 
SS*  .  et  plurahtas  re- 

"•«**'  'dM<!limi  '"  M  nuod  .ingularBfuepat  regnu.n  tempope  superio- 

„ r»   «^«0-848i      P"» ■'    m,plim.Hl,itraheVet.  d.npnv,    vendlC»,! 

/„/<•  «MMtff  '"'"  """•     nu"  ^Ranani  impeiriipaulatimdalabijTflagia  ma- 

.,,„  «i  actemm     ma)esli»BfO  \.^Lri  •  CePit.  [  Qaod  enim.  .jrei  la- 

iiiins  fl,  ad  sin- 
59  gu|a-] 


ACTA  S.  HILTRUblS  VIRGINIS. 


A 

A.  ANONYMO. 
XIII. 

Va$tatur  ab 
Bungaris 

*  ibld.  gras- 
sata 

*  ibid.  vas- 
tabat 


466  .       .     t  saCerdotali   officio   pnvata.   Audiebantur 

oula.]   U^ique  Galliarum  bella.  cedes,    vastationes      ainaxi^  ^  ^^  ^    Fragimar0    suq   (    ut 


guia.j    u-njuo  ~. 

Hunerorura.  partes  irrumpens  oa.iiarum  ,h 

Z   et   ecclesiis  Dei  non  parcebant.  Adorator  um 
ul  Ut multorum   Sanctorum  reliquias,    et  sanct» 


,  voces  daemonum  ,  Fragimaro  suo  ,  ut 
equitatum  exeat.  inclaranntium,  sed  ob  sanctitatem 
loci  illum  auferre  non  prajsumentium.  Perter- 
rebantur  hoc  audientes  habitatores  villae  ,  nullus 
nocturno  terapore  ,  quavis  poscente  necessita- 
te,  domurn  suam  egredi  alldebat.  Sancta  virgo 
Hiltrudis  presbytero  illi  in  visu  noctis  apparens  : 
Cur  ,  inquit  ,  "sic  praesurapsisti ,  Dorainice  ,  hoc 
enim  erat  nomen  presbyteri,  ut  cadaver  illud  f©. 
tidissimum  genitoribus   meis    seponeres  *,  quo   ob- 


1) 


'  Mab. 


ienursupi«i"«'"v ,.      .  .t    „^nrtae      tiuissiuiuin  gcuiwi"""    -         «  .   » 

ubiet   multorum   Sanctorum  rehqmas,    «•  sancu»  stante         ueo  ip9is  visitatura  accedere  ?  Scias   pro 

virgims  Hiltrudis,  fratrumque   ejus^ ossa   ™™  .          e   n0nlaturum,    nisi    illud    amove- 

e  ,  •    .^:--.     m.iWa    rpnmescunt.    ae    quiuus      ^       ,  r #  „;  »ccat      nnn 


poneres 


sup- 


B 


*  Mab.  repa- 
trbntcs 


mv. 
bona  (tju*  " 

'Mab.  usur 
parunt 


\vi 

prodigiis 


SSmus,  rirginea  corpor.,  ignem  tectoad  ,b,n 
ad  cremandum  mnltam  operam  nqnta • Sed Mj 
rnm  dictu  I  Isni  virium  suarum  oblito,  mh.l    proU 
SlM*S    enim    Dominus   virginum  suorura 
3Lulum  ardere  in  igne,  quorura ;  .  corpora   ha- 

bUacu »  ntique  sua'  n0D  ai'Seranl  in  *   T      T 
S      tulti/immorer  ,  Januas  ecclee»  effnngunt; 

amphoram   vinariam  illitam  nitro  engunt  ,  picem, 

sZam  et  malleolos  subjiciunt  lignorum  s.coamma 

e  tvaria    igni    fomenta  submin.strant  ;    aed   per- 

naruTsio  nuoque    proficiunt.  Nam,    qunntum  c.r- 

adustum  reddidit,  de  reliquo   nihil  pr»sumps,t   111, 
casso  labore  frustrati   desistunt,   cuuctam   ecc lem» 
auPeUectile,n  auferunt,  dissipant,  et  htmfl  c  .«.- 
traleset  serviles  officinas  ig.„   concremant  .  luctu 
et  Imentis  o.unia  cumpleut,   et   multos  utnusque 
sexus  et  divers»  »tatia  captivoa  abducunt;  qmpoat- 
SqUan,victoria  facta  est  de  Huogns  u,  £*»»-' '• 
materiam  capituli  hujus  calamo  nostro .  dedeiunt. 
AbTllo  tempore  nonsolum  hic.  sed  et  ahb,  locorum 
tam  tempeatuoeis  auccesaibua   etatua  monast.cus  et 
ordo  monachicus  ad  solum  d,rutus  et  ommnoadnul. 
latusetcoenobiUedispersi  sunt. 

46  Qua  tou.postate  transacta  ,  c.rcummanentes 
provincialos  ,  qu*  fuerant  sanct»  H.ltrud..  . 
ribiusurpaverunt*.  et  aingul.  v,c,n,ora  qu»que 
Bibi  ranuerunt.  Facta  suntsecularia,  qumerant  ec- 
clesiast.ca,   maligni  enim  homines,  [quas,  in  cor- 

de  suo  dicentea:  Non  eat  Deus,]   ad,unge- 

bant  ecclos.astioa.nedumecclesiasticis    add.cerent 
sua   Ne  ergo  lucerna  Domini  diutius   in   absconso 
modii  lateret,  ut   divina   bonitas,   quanti   apud  se 
esse,  mon.,,   hominibua    palam  faceret ,  plunma. 
adtumbam   corporis  ejus,    [meritis    ipsius  suffra- 
gantibus,]  cepit  operari   virtutes,  qu»    per    acri- 
Ptoruu.  negligentiametimperitorutndeaidiam  obli- 
vione  Bunt  abolit».  Sed   noque   locus    requietionw 
eius  ad  id  studii  vacantes  tunc  tempons  habebat. 
neque  temporis   malitia    ob  malorum    frequent.am 
assentiehat.   Neque   enim  studium  potest   esse  in 
animo,  nisi  animus  sit  in  tranquillo. 

17  Erat  qnidam  filius   Belial,   Fragimarua  no- 
mine,  homo  equestris,   a   puero   malitiosis  imbu- 
tus  et   assuefactus   moribus  ,    alienorom  raptor   , 
[nuippe  qui    uil    proprii    juria   habebat  ,  ]    neque 
Deum  timens,    neque   homines    reverens.  Is  mor- 
tem  obiit :  mortuum   enim   vere  dixenm,   qui  vi  • 
vens  mortuus  erat  Deo.  Qui  antequam  morte  prs- 
ventus  esset,    dato    caballo  suo  presbytero  eccle- 
sm  Lesciensia,  quemad  prmdaaet  sanguinem  fun- 
dmdumaoUtuaeratsedere,  impetravit  sibi  locum 
sepultur»  m  portiou  ejusdem  eccles.ae  propter  cor- 
poravenerabilisWiberti   [et  conjug»    au»]  Adas, 
parentum  acilicet  sanctas  virginis    lliltrudis.  Ne- 
sciebant    profecto   bestiales    homines,    sacra   loca 
[impiia]  <um  salvationem   prastare,  sed  damnatio- 
nem,  et  quia  nulla  communio   est  Christi  ad    Be- 
lial.Quid  multa  1   Boc   audilo,   edicto  Camera- 
censis  episcopi   clausa  est   ecclesia  iUa,  clericali 


dos 


\vn. 
illutfratur , 


tbli.  nocte 


certo/teimpune  non  laturum,  nisi  ,liud  amove- 
ris.  Perterritus  presbyter  "  cum  evigilasset,  non 
surdus  auditor  comminationis,  domesticis  suis.  ut 
cadaver  illud  efferrent,  imperavit,  et  in  alluvio- 
ne  Helprse  extra  atrium  ecclesias  projectum  snm- 
motenus  terra  operirent.  Sicque  factum  est.  ut, 
cum  victimara  illam  Plutonis  amovissent,  m.ni- 
strorum  ejus  terrificas  voces  ulterius   non   audi- 

f  'l8  Erat  tunc  temporis  quidam   Adelardus    no- 
mine,  Lesciensls  prsedii  possessor  ,  et  uxor  illi  Er- 
mentrudis  nomine,  bene  religiosa  et    frequens  ad 
orationem  et    pietatis   opera  :   haec  cu.dam   bom 
testimonii  puell»  .   Rnberg»    nomme  ,    prov.den- 
tiam  commiserat  infantulse   suae,  Hadu.d.s  nom,- 
ne-  auiaergo  non  est  personarum  acceptor  Deus, 
sedin    omn,   gente,  qui  timet  Deum   et  operatnr 
Ltitiam.   acceptusest   illi,   h»c   puella   quadam 
noctinm  •  andivit  voces  angelorum,  in  ipaa  eccle- 
sia  psaUentium  ;  ejulantis  vocula  infantu  1»   au.li- 
tui  obsistente  aliqnantulum.    Ula    blanduns  com- 
pe«cens  infantulara.  ad  suavem    illam   mtendebat 
melodiara,    cum   ecce  semiv.gilem  dormUat.o  re- 
solvit  in  somnum.  Astatpuell*  puella  et  v.rgosa,, 
cta  HUtrudis  (cellula  enin,  illa  supradict*  matns- 
faraiiias,  unde  i.l  auditum  fuerat.  ecclesi*  cont.gua 
erat)  leniter  suscitatam  alloquitur ;  scisc.tant. ,qu ■ 
sit,  intimat,  Hdtrudem  se  esse,   ejusdem  mhab.- 
tatr.cem  ecclesiae  edocet,   et,    a„    "^Pj** 
qu^rit  ab  ea.  Illa  quamdam  suavem  et  aunbua  dul 
ctter  blandientem  euphoniam  *  se  audisse    espon- 
det   Scio,  inquit,   audisse  te,  sed  non  plene  .  ob- 
UUtenime^IanUsvocuIainfantuI»     Sed  heu, 

mcurret  «gritudinem,  sed  non  ad  ™%*£™ 
quod  talis  *tas  digna  sit  verbere,  aed  ob  tesUno 
nium  et  confirmationem,  quam  audistl  f,  lauU» 
„  Win».  Nam  asseveranti  tibi  de  laudibua  ag  1- 
L.  quas  andisti,  san.tas  ,„fantul»  ill.co  esU  ttta 
^imonium  perbibebit.  Qno  dioto  sancta  Wgo 
«lisparu.t.  Cumque  diluxi.aet  ,n  crasUnum  secu  , 
„u,l„v,rbnmsanct»Virginisquas,qu»dam         * 

v:u,etas  totam  carnis  auper fic.em  m  dU  a  vem 
calcaneo  tenus  corrupit.    Nuntiatun    -t  ^ 
milias,  hujusmodi  incurrisse  .nfnntuto   m  - 
toraalum.  Ipaa  infantulam   ^uam  mala  m« lc 
videns,  et  morituram  ad   pnesens  putan      P 
instuporera,  dohinc  in  desper at.onem^ ^ota    ra» 
fertur  et  dolorera.  Adest  puella.  de  qna    uix 
de  laudibus.quasaudierat   angel.c.^ .  «t, ,V 
tione  id  foreteffectum,   edict  :  ne  ,1 1,    t m,e;  , 
de  vita  ejus  desperet,   ^,^^ 
modicura   ei   sanitatem    reddendara  P 

sanct»  Virginis  confirmat  ;  quod  e   factum 

19    Sunt    perplura   m.racnla  .   qu»   r 
„e„,  suam  Hiltruden,    Dom.nu.  operan ^gn^  ,„,„ 
est;   qu»  si   volnerimu.  d.cere    prmst^ 
capiet    lux     hodierna  quam    verba    y !  .. 

suasus  audUu  Erlinus,   Cameracens.s  eccte 

venitad   locum,  et  cum    multo^  ^ 

sanct» 
Vir- 


•  ii.iJ.  sym- 
plioniani 


jvl.l. 

corj r 


cn°mU  psalienUo"scilicet   clericorum  ^ 
bymnodia,   cum  thimiamalen.s  et  cere.s, 


lii 


•  fli  sancti 
iaml'crti 


XIX. 

reilourotur 

ecclesi"  : 


■  UobU 
erat  auteni 
mulier 


novis  prodi- 
gtu 


MabU. 
deferat 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 

Virginis  ossa  levavit.  et  post  altare  summum  * 
in  locello  novo  composifa  exaltav.tj/.  Videres  tan- 
tam  in  levatione  sanctae  Virginis  laetitiam,  quan- 
tam  fuit  il)  depositione  videre  raoestitiam,  [tan- 
tas  nunc  fundi  lacrymas  pra3  gaudio,  quantas  tunc 
in  doloris  luctusque  suspirio  .  ]  Tempore  autem 
Henrici  Augusti  ,  cura  Cameracensis  fasces  prae- 
sulatus  vir  Deo  dignus  administraret  Gerardus  li, 
sancta  virgo  Hiltrudis  cuidam  apparens  :  Age,  in- 
quir,  dic  Adelardo  et  Ermentrudi,  ut,  quia  locus 
oratorii  ,  quod  fundaverunt  genitores  mei,  per 
temporum  vetustatem,  per  incuriam  et  adversi- 
tatem  secularem  neglectus  est,  et  ruinam  sui  mi- 
natur,  in  loco  liorrei  sui  ecclesiam  raihi  ajdifica- 
re  nondifferant. 

20  Illi,  ubi  de  revelatione  audiunt,  primo  qui- 
dem,  quasi  in  somnis  haec  audientes,  dissimulant ; 
postea  vero  saepenumero  admoniti  adquiescunt.  Ve- 
norabilis  matrona,  utpote  ferventioris  pro  ani- 
mie  salute  [  studii,]  a«i  opus  illud  se  vinliter  ac- 
cinxit  :  talis  enim  erat  auctoritatis,  cui  vir  suus, 
quamquam  suae  salutis  non  magnopere  curans, 
contraire  non  praevaleret.    Erat    emm   *  et    genere 

et  moribus    praeceliens,  erat    et    casti    conjugii,  et, 
n   ut  superius  diximus,  ad  orationem  frequens  et  pie- 

tatis  opera.  In  promotione    operis    illius  Daviticum 

studium  in  femina  erat  videre,<qui  in  area  Ornan  i 

Jebusaei    tabernaculum    Domino    collocavit.    Tan- 

dem  ,    consummato   opere    praenominato  ,    Came- 

racensis   ecclesiae   episcopo    legationem     mittunt  , 

quatinus   hanc  ecclesiara   dedicatum  venire  digne- 

riir.  Episcopus,  ut  erat    ferventis   in   Domino   stu- 

dii,  volnntati  eorum    satisfacturus    accedit.    eccle- 

siam    quinto  Nonas  Maji    dedicat  ,    pretiosaa   de 

corpore  sancti   Gaugerici   ibidem    reliquias  k  col- 

locat ;  sed  et   cum    debito   honore    et  veneratione 

sanctae  Virginis  huc  transfert  ossa,  medelae  et  cu- 

rationis  largissima. 

21    Ecclesiam    hanc,    propter    seditiones   quas- 

dam  in  atrio   factas,    contigit  per  episcopale    edi- 

ctum  claudi  et  divino  officio  privari.  Instante  igi- 

tur  anniversario  dedicationis    ejus,  legatus  veloci- 

ter  mittitur,   qui   ab  episcopo    aquam   benedictam 

ad  ecclesiam  et  atrium   purificandum   deferre  de- 

beat  *.  Legatus   pridie  solemnitatis  dum  tardat   in 

redeundo,   silent    clerici  a  vespertina   sinaxi  ;  mo- 

leste  fert  confluens  [orationis]    gratia    populus,   se 

divinis  frustratum  laudibus.  Quid    multa  ?  Obsera- 

tis    noctu    ecclesiae    januis,  [  cubitum    itur;   cura  ] 

ecceagendarum  vigiliarum  hora  campanas  in  eccle- 

>ia  sonant.    Ecclesiae    aedituus,  [  qui   clave   eccle- 

siam   munierat,  ]   stupefactus  accurrit  ;   accurrunt 


467 


D 

4,  AKOHTUO. 


ibid.  vcnto 


XXII. 

Ipsa  interce- 


m 


E 


tlartt. 

I 


"  Mabil. 
Oinantur 


obviam  habent  incendium,  nec  ulterius  progredi 
valent.  Cum  non  esset  derlinare  ad  dexteram  vel 
ad  sinistr.im,  feretrum  deponunt;  ipsi  in  ecclesiae 
liraen  se  recipiunt,  sic  sanctae  Virgini  inclamantes : 
Si  te,  [inquiunt,]  cremari  permittas  incendio,  luo 
deliberandum  coramittimus  arbitno.  Ibi  miruni  di- 
ctu!  videres,  quasi  venti  flamine  *,  retroactum  fu- 
gere  ignem,  et  in  sese  deticere.  [Poterat  enim  pro- 
culdubio  Vir^inem  suam  servare  illawam,  quae  non 
arserat  in  Libidinis  ardore,  qui  pueros  suos  inus- 
tos  servavit  in  Babilonica  fomace.]  Hoc  viso  prae- 
dones  ilii  miraculo,  desistunt  ab  ecclesiae  crematio- 
ne,  et  clerici  magnificant  Dominum  [super  hac 
virtutis  ejus  operatione.  ] 

23  Referaro    et  aliud  miraculum,   quod  Bonitas 
divina  per  merita  Virginis  suae  operata  est  nostris 
temporibus.    Erat   mortalitas  homimim  hujusmodi  ;  dente, 
fiebat  subito   languor  talis,  quem  qui  incurrisset, 
non  convalescebat ;  sed  in  sequentidie,  vel  in  prse- 
senti  [sine    recrastinatione]  moriebatur.  Hac  coacti 
necessiiate  diversi   Bexus  et  aetatis  homines  ad  suf- 
fragie   sancti  Ettonis,  in  villa,  quye  dicitur  Domni- 
Petri,  quiescentis,    confugiebant   m.  Cumque    inde 
regredientes  aliquot  de  villa  Rancia  n  homines,  ad 
ecclesiam   sanctae    Hiltrudis   virginis    diverterent, 
ejusinodi  languorem  quidam    de  comitatu   illo  puer 
subito  incurrit.  Timebant  ei  parentes  sui,  quia   nul- 
lus  de  hujusmodi  languentibus  in  sanitatis    repara- 
batur    statum ;  unde  ad  sanctae    Virginis   suffragia 
concurrentes,  pro  puero  petierunt  ipsius  orationem, 
[pro  ejus  ereptione]  anniversariara  voventes  se  re- 
portaturos*   singulis   annis  oblationem.    Convaluit 
puer  de    infimitate,    ut    et  in   [hoc    palara]  faceret  raturos 
Dominus,    quantura  apud    se   Virgo  sua  valeret  in 

prece. 

24  Contigitetiam,  quemdamjam  dictae  villae  ha-  xx,„. 
bitatorem  eumdem  raorbura  incidere,  unde  et  lecto  *gr**  """« 
decumbebat.  [Sui  nihil  in  eo  residui  putabant,  nisi 
mortem  solam,  huic  soranus  subripuit.  j  Videbatur  ei 
in  soranis,  sancta-Virginis  ossa  per  earadem  villam 
paulo  posttransferenda,  annuntiari  sibi.  Experge- 
factus  fidem  fecit  visioni,  suis  retulit,  ut  calceare- 
turetobviamduceretur,  [instantissime]  adraonens. 
llli  primo  putabant,  eum  insanire;  sed  ubi  instan- 
tem  viderunt.  [instantiae]  ejus  *  satisfecerunt.  Ubi 
eductus  est  domo  [sustentantium  mauibus,]  ecce 
nolarum  audiri  cepit  sonus,  qu®  feretro  sanctae 
Virginis  anteferebantur.  Transeunti  per  plateas 
villse  occurrit.  feretrum  subiit.  vota  sua  vovit,  et 
nost  modicura  Domino  et  sanctae  V.rgmi  grat.as 
Ut  vigoratus.  Unde  factura  est.  ut  smgul.s  ann.s 
non  solum  hic,  sed  et  cuncti  vilto  ejusdem  man- 
sores  in  die  depositionis  sanctae  H.ltrud.setded.ca- 


Mab.   repa- 


tbid.  ci. 


et  clerici  et  de  populo  quam  plures,  legatum  ab  epi-     ■»    .  ^.^  [suppiiCes]  preces  et  [devotissima] 

scopo  reraeasse    putantes.     At  ubi   eccles.ara    »n-     t.one  ej  ^^   ^^ 

*««„♦     ^;~    ~wi;t,iiiQ    fQiiner  hoc    stunefa-     v,,[d  llu,llc4  .        . .    ,.  .lf-       •„.     rnij 


trant,  neque  enim  aedituus  [super  hoc  stupefa 
ctus  ]  intrare  solus  pra?sumit,  sonus  ille  campa- 
narum  [  sonantium  ]  conticescit.  Quiddam  divi- 
nae  virtutis  adesse  intelligunt ,  Dominura  collau- 
dant,  virtutemfiue  ejus  ubique  locorum  promul- 
gant. 

22  Per  idem  tempus  Bellimontenses  /,  villara 
ipsam  praedaturi  et  igni  crematuri,  convenmnt, 
praedam  diripiunt;  supellectilem  villae  totam  au- 
ferunt,  postremo  incendium  conflant.  Incenduntur 
doinus  ecclesiae  proxim®  ;  ipsi  eidem  ecdesi»  m- 
cendium  minatur  *  :  clerici  anxiantur,^  trepidant, 
festinant,  [discurrunt,]  ecclesiea  diffidunt,  qu.d 
agant.  quo    se  primum   vertant.    ignorantes.   Tan- 


2H  FetVetaliud  indicium   virtutis  ejus,   [quod  Yf'"";'r- 
silentiotegereindignum  dm-imus.  ]  Mulier  quaedara     ™ 
de  villa    quaa  Terluniuso   nuncupatur.   frenesim. 
rfd  est,  alienationem  mentis   [incurrit.  Hancsu., 
Lnibis    vmctisj   vehiculo   imposuerunt,  [neque 
enim  pedesadduci  ejusmod.  poterat.  atque]  ad  suf- 
fral  eauctaa  Virginis  adduxerunt.   Cumque  ad 
OQtn  m  eccles.a.  deposuissent  illam.qu.  ,11,  aper.ret, 
^dtuus    quasrebatur.  Sed  dum   ,lle   dlO    quaos.tus 
lemque     inventos,]    ven.re    d.ss.mularet.    isti 
vero  ,.r.e  foribus    ecclesiae  salutem  ra.sera,  implo- 
ra  ent     et    vota  sua  Doraino  et    sanctae   H.ltrudi 
voverent    ha3C  dorraitare  paululura  cep.t.  Quara  m 


V°  1  ,/tollentes  et  in  vicina  dorao  collocantes, 
dem  duo  ex  ipsis,  in  quo  sanct*  Virginis  ossa  con-  man,  »»  ^.^^  quod  crt)dunt  esse  [in  infir- 
unentur,  feretrum  arripiunt,  obviam  incend.o  por-     so.m  .&  indiciura.  Quae  cum  a  somno  ev.g.- 

taturi.Jara  ignis  hairentes  ecclesiae  lambebat  aedes;     m,Sj      ^  sanitatera  reCuperasse  sensit;  sed  et  ipsa 
cura  ecce   duo  illi  por.itores  inter  duas  doraos  an-     la  .«  .  ^^  saQa  mente  surrexitt  iocuU 

gusta  intercapedine  exitura  ab  ecclesia  concedentes,     re  compro 


est 


»    ANONTIIO- 


f 

9 


B 


ACTA  S.  HTLTRUDIS  VIRGINIS. 

«C8  du    Guntardi>  abbatum  et  monachorum,  qui  usque  ad  D 

A  est  suis,  ecelesiara  intr.yit.  Dom.no  et  «»"«»*£-  .    '  ibidem  sepulii  furranl,  qnosque  virgines 

A     -ni  gratias  egit,  et  qnm  deportat.  faerat  veh.colo,  ***  ^  ^^    ad  morlem  usque.   colueranL 

lestris  remeavit  ad  proprm  cun, MPT1-  aHarum  p„„,,fl,„m  sen  soromm,  qu*  vel  San- 

26  Sunt  et  alia   numerum  «™edent  a  ad  Waem  „„„,x«rint,  qu*  vel  poslea  ad  ejus  exem- 

,-„    insignia,  qu»   ad  lau  dem  nomm. s  .«,  e *  ed  ^  ^  sln( 

,,  clarationem   prmmm-    hujo Jf  Xna  Pietas.  lemimt  biographns.  Cetarum  luet  ,a,  gu,  spec,am 
..peratnr    diligentibus  se  cooperans    *™«  ^  ^,    ^  Wdj,,pfcw    de   Hungarorum   sacnlega 

,.",„  et  nos  ipsi  vidimus  ,.  et  ab  h  s,    q„,  v.dernn  ,  ^  ^.^  ^^  g(  t 

liTimusa.   Quibus  ob  fast.dram   ratuarum  v  r  i^   ^  ,)(!(tt,(to,  m<WIUiBs«io  wmprotow    neanwnl, 
,m  prstermissis.    pauca  hsc   qu»  a'gess'm.    •  '  WBffrnwnl    m,    <?«*  per  iarfaros    istos 

,  pruLtum   *dincationem    ?™~/u,J«*  ,  ^LZulo   deamo   ii,   «   ,-„,«   fM  nnr- 
Nequeenim    hmc  scr.ps.mus  ut,  qu lapnr.  e  ,,„„.„,„,„  aliiquc   antiom CXtaU  ,»    Comment. 

clara  esse   non    possit.  sanctam   V  rg.nem    aaju  ?_ 

«  ;  sed  ut  mirabilem  in  ea  Dommum  prmd  ce-  prmrf.. ««--«Ii  „  ,,,„„,  „,  „„„,„„,  hn. 
mns.  Nam   religiosse  et  p,m  ment, hoc  tontum  eu  ^  m  ^  drcl(f,.       ,„,B 

flcit  de  Sanctis.   qnod  precosa  est  raors  eornm  m  ^  ^  ^.^  ^,,  ^,.,,,, 

conspectu  Uomini.  S.gna  eten.m  *™T™  Zl  Bedi  «d  »««.  7  C'omm«n««rii  pranii. 

cula  tunc  tantum  necessana  erant  qnanoo ■  in  ^   C()„(m,n((ir,-fl  ,„.,„,„  ,,„„,*,  pm- 

dio  nascentis  Ecclesi*  h,s  nwphitorum  fide.  lacta  fl  ^^  (emJMr(.j     (0„(0  (empo. 

batur.  Jam  vero  non  s,c  ;  ,ma  hod, . .  ^I»  ortu  d m  w    .  » ^            (fln(aa„e  „  ^  t,,erUn, 

usque  ad  occasum  omnis  Imgua   confitetur  nomen  <">                          •     s((,  ,„„„„  rfs  ,;„s  ,„  miages- 

Domini.    Nec.  siout  beatus  Papa  Oregonu. ,     «  t.  mo» — ««             j              m  m  j(,  offUrro(.  ^, 

ideo  bujus  temporis  Sancti  v.rtutes  non ,    perantu  m.  J- r    •                        „««  ordinem  «n- 

Wcnt   antiqui,  quod  minor.s   apud   Dom.num    smt  hc  ,    a la                           ^  ^^  ^^  pro. 

menti.sed  hodie  non  est  d.cere  prox,mo  auo.  Co-  gwM             I                    M^Mm  f       ^ 

gnosce  Dominum  :  omnes  en.m  a^ m.  or.  u  quead  ^"   ^^     ko(/(S  ,„  s„,(em  ,„  .ai,   ^nnaii..   ul 

minorem  cognoscunt  Dommum  :  et  «t  idem   n  T  a  mn.  f-r.     p <                        ^  ^^  („„,  ,0„0„((o 

ctatude   Ascensione  Domin,  confirmat    qnod  11,  ^«W  ^L^uk  «rrooomri  cmpii  auctoriUu, 

agebant  corporaliter,  ieti  agnnt  sp.ntua  jter .^ ^uod  «  «g^TJt^  ^,   seoernfnat  faMosa   „ 

iJi  visibiliter,  isti  inv,s,b,l,ter.  S,  ergo  d.» .,  «t ^de  «JjJgJ       „    „,•„  /((s(or(om  se„  ,mpio  mu  re/a- 

bni  i  tibi,  Christe.  ago  grat.as  :  s,   non   ut  debu.,  «™» ™ ^         «                 .„„,„„,  ,,Wem  «  pr«- 

ignosce    TuetVirgotua.  Adm.ttenos.quaesum    ,  (fl^fl    ^™'                  „„„,.  jvo(o  .«/iciari.  Fr.j,- 

Fili  Virginis.  intra  thalamum   tuum    in  consotm     s(an„6,,S    sed  n  m  ul     sl  moriem  corpus  suum 

Jrudentugm   virgmnm,  qui  vivis  et  n(*«N     SS^t     ""■'-•  ^  "  "™pW''  *T  A°m'- 
Patre  et    Spiritu  sancto  per  omn.a  secula  seculo-     conde,  tu     o,_  ^^  fljww^, 

ANNOTATA.  -J  ^S*,,  causam,^,^^ 

a  bi.  r/fluSU/a  ^imu.,  <ru»*rB«m,  *t  md  i»     f^^nflZ  ^ZuuT^uZn^an, 
cuitu  pnWica«ff«««.  /tarll.  »«»»« /<'''"'  '"  ~"    S„»m  "Lmorm  :  ««  «t  -   """''''"   «T^ 
tone    «im.  oiim  «P«i  ^-<"'»"s-  ^'"'"'"s '"  Com;    TTl***  mirti*  apparentit  S.  Biltrnd».  i»»- 

mf„„„-w  prmma  M»>s  Lcpeus,  ««.  «e«/oxv.ron-     J^jJ»    .,,  ,„'„;,,„  „,„„,  furit,  ?«««  '"""'" 

f<ci(   HWtam  e»r0ni«r«m  MM  m.n«.l.r.t    d.  /  „r   „„,„,.„  „,„,„,   rm«« 

eclem  Gumardo  lurc  tradU  :  Deinde  sanc.um  ,1    d     M«  »  ^  ^   ,,,,,„„,,,,„ 

corpnaterrm  maodantes  ta   medio  oraton.  col  o-    *«*»*•    "  J  ,,,„,,„   ,,,„, ,„„, 

carunt    :   super  cujus  sepulcrum   t.tulns   erectus     n-.cor,    o,  guo     p  , 

meritumet. t.tatem  viri  tesU.botnr.  Ob,,t  oc.avo     «««««.».  jfcWhrtmi    "«'-""" 

Uecembris  d.e  ;   relatu.  inter   Divos  :  el  l.cet  non  P»Mu*  **Z  nm  urae„  ad  mortem. 

BitcaiK.nizatus;tamenejusoratiombusoertocred.     Sed   i «     ^  ged  ob  conflrmattonem,  luam 

apud   Deumnos  juvnri.  Jfnrj-ini   adjecta   mi,     uon  ad  pumt.on.m.    e 

mKm.  «n   «6   ipw  Utpeo,  »  «.«to,  »«/«/«,  J««m     etc.  .,„„„     |,>Ul„ul<,  , 

,„,„    „„„,„  ,,  „,„■,-„„   ,„•„,  /«<«   ttficUm,   huc        gK-ln  ';       •         (      ,  „„„„  996,  , ,,,,-<  f» 

« M.-Nunclocu,     epulchri  ejus  nc  b»      ;-'-"  .,„,,,.  ,.„„„.,„,„„,,  «n.   - 

otinamante  nostr.8.gno...     «JIC M.  «»«  /      ,„„„„,,  Wrpr 

«" ; ^r.^r:::.' ,1,1:,:::::  £S?*£2E..* rS'.-" 

,„„,  »nn«   e "•-    "'""   ^lX ■ 

Varturologio  B "<■"""  '"'"""    '''.,„„■,.     frt«- 

.t iiftu.  //"■•" ,•,,/""'','/»"«'"  „„,„,„„ 


C 


muicaaseut,  mj„.c..u    lt '  )' c 

populua  ftdelis...  votaprecum  laBtus  deferret,  Deum 
q„e  in  Sanctis  Buis  mirabilem  pmdicaret.  Hinc 
datur  inielligi,  pecnliarem  iprt  hodiedum  non  defem 
eultum.  AccedU,  quod  nomen  ejus  nulhs  hactenus 
Fastisinscriptum  repererim.  $i  quid  seu  deejus 
,,  quod   tamen  vix   sperare    ausimt   seu  de  certo 


Sa^HjS^  SSSSsAJ 


cembris,    quem  ei  emortualem   assignat  Lespeus. 
I,  Qesta  monachorum    illorum,  et  ipsa  nomina 
huiuin,    Ountardi  '"'.    """    densi*  /','",/'"s' 

obvolutasiint,  ul  spes  nulld  affulgeat,  foreut  aliquando 
lh  iucm   truantnr.  Fide  Comment.  prseviumnum.ti 

nus    ueo  uigoua  opto.  -t (         .  t  ..jnsi 

Mabillo ,W.  Vmginum  .uarum...  «uarum     gno  pretio  ^^gjJJ^tt  wpletu.  tf»- 

oorpora  i  noii ,  ego  lect m. troque  M8.  "-    t°»f  »-■ »  »«™ ■  >  unll  v,r,„.  -'■;""' 

,.„    ,,.„.  M,'„,.,ii„..„«-„»niN.      cratias  ec.t  t).nn,p>tenu.    i       ,  n..„delttW 


,,„(    ,■„',»''"'»">»    //<""„""•'        .        .    „  ,    ,,  ,,„,<• 

,,„„,,■,•„,,■„„,  sett«e»(ia  wteriJ  ,»  '''''"',„ 

'  ''"' '"  /-'•""-';""'/ 

tfS    •■"" '  '" ' 

nobi «««:&  "';,""■':':.„,.,  Brli- 

itit:Annotertioimper..Henrm  g. 

nua   „,.,  ,„,,.,,  episcopus 

nMt!o  hiihitus.  cathedi  ,  ..  „.,„11,.. 


l88it.  Hic  eximio  Spmtui  »n"      r  m|racuioPoin 
-:wflw  —  retinend-     |/(„.  gratiau  egil  Omnipo t^.^W  Quare  die  rt^J» 

'  .„..,.    ,....,. c    uiu.n.     Hti:im  insua  non  deesset  diceces»i.  w  fi^i,um 


rissimt   expressam,  censeo  retmenoam  ;  rrec  a  oio^r»-     B»ua»  ^-  -■■•    r  .r.rpre^i.  Q«are  .     , 

;;;„,,„  ,,,,„„ iritel.  **.»,  «»«m  S.  H,U„,-     etinm  ;».».  nondee.«td.mce»..  fide„unl 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  469 

fldelium    desiderio   satisfacturus,  Laetias  venit,  et  Ranciara  seu  Ranse  proficiscuntur. 

1    o  ac  populi  multitudine  circumdatus,  sacne  vir-  o  Apud    Mobillonium    Terluinus  ;    vulgo    dicitnr 

•■    Hiltrudis  ossa   ex   tumulo  reverenter  levavit.  Terlon,  locus  unoeircitermiUiarioLmtiisdistitusjuxta 

Hnie  solemnissim»  elevationi    turmae    credentiura  mox  memoratnm  tabulam . 

ff  prunt  laudantes   Deum,  at   nemo  omnium  sine  p  Anonymus  LsttiensU  moncchus,  quicirca  annum 

1      vmis  quas  pietas   io  Deum  et  Sanctos  excusse-  1206  jam  tum  sexagenarius  monasteni  sui  fundatwnem 

t    Aderantetiam  utriusque  sexus  graves  person»,  seu  restaurattonem  descripsU%  sicus  ostendi  num.    14, 

in  tali  Virginis  triumpho  dulci  coelestis  vitae  (Hserte  offtrmat,  biographum  nostrum  fuisse  monnchum 

?UaBp   snccens®  sunt.  Ossa  Virginis  in  loculo   novo  Valciodorensis  abbatix,   qux    in  comitatu  Namurcen, 

.ilo    'nllecta*  fuere  super  altare  B.  Lamberti  martyris.  sita  est  ad  Mosam  fluvium  inter  PhilippoUmacDionan- 

forte  collc  collecta     fUBTB      p  tttm,  Hk  lamen  idm  fographus  ahquot  saltem  m+ 


AlCT(-»K 
1       t. 


cata 


COIieui»        »«~ r-- 

Annus  tertius  S.  Henria  imperatons,  diserte  expres- 
hiC  certe  mdigitnt  vel  initium  episcopntus  Erluini, 
vel  tempus    faetcT  elevationis.  Non  primum,  citmcon- 
stet     Erluinutn    fmsse  episeopum    Cameracensem   ab 
anno  99G,  qno  II  evricvs  nec  rex  erat  vec  impcrator; 
est  igitur  ipse  annus  factx  elevationis.  Henricus  coro- 
tiatUS    est    rex    Germanix   mense   Junio  anni   1002, 
imperatOT  mense  Aprili  anni  1004  ;  nequit  nutem  an- 
nus  tertius  imperii  stricte  nnmerari  a  suscepta  imperu 
corona,  sic  emm    inruleret  in  1017,  quamlv  Erlnnnts, 
qui    omntum  eonsensu     elevniionem    cetebrant,    annis 
drciter   quinque   vivere   desierat;  sumendus  est  ergo  a 
suscepto  regno  Germanix,  reeteque  illigabitur  elevatio 
flmU)1004,  qui  mense  Septembri  e.rat  H ennci  tertius  a 
Junio   inchoatus.  De  mensc  ac  die  nulla  estcontrover- 
«fa  •  in  auctnrio  Marlyrologii  venerabilis    Bedx  apud 


tum.  Hictamen  idem  biographus  ahquot  saltem  mira- 
cttlortnn,  verisimUlnne  Lzliis  palratorum,  se  testem 
oculntum  profitelur.  At  facile  isla  componuntur ;  farte 
ex  Lxtiensi  incola  factus  esi  Valciodori  monnchus ,  adeo 
utjuvenis  miracuta  autbeneficia  spectare  coram  potue- 
rit,  eaque  de  causa  ad  scribendum  de  Sancta  rogatus 
fuerit  potius  quam  alius  ;{ortr,  et  hoc  mthi  plane,  ven- 
simile  est.  regatus  ad  scnbendum  Valciodoro  Lxlias 
secontnlit,  ut.quxspectabtint  nd  Snnrtam,  colligeret, 
atque  wternn  aliquot  beneficia  prxsens  aspesit. 

q  Ex  sequentibus  nihil  legitur  apud  Mubillonium 
prxter  hanc  unam  cluusnlam  :  Haec  scripsimus,  ut 
mirabilem  in  hac  Virgine  Dominum  prjedicemus. 


APPENDIX 


K^^v^nsKt  »-...-1. n «i«  — 


H    Consonant  Molanus  et  a/ti,  prout  observavimun 

tom    v    Septembris  inter  Prxtermissos  ejusdem  diei. 

h   Gerardus   S.  Henricx  sacellanus  et  Erluim   epx- 

icapi    proximus    successor  cathedram   Cameracensem 

occupavit  ab  anno  1013  usque  ad  1051 

iSicvocaturiParalip.  cap.  21  *  15, !8rtif«. 
atlRegumcap.ntWet    seqg.    Areuna    dtcitur. 
ffistoriam  autem  luc  paucis   insinuatam  vide  utroque 
locopluribus  expositam. 

bRayssius  in   Hierogazophylacto  Belgicopag.  270 
et  seqq.  dnt  elenchum  rel,qutarumL*ttensntm;al  nulla 

eas 


octavum. 

§  I.  Ecclesiae  et  monasterii  Laetiensis  re- 
stauratio;prelios»lipsanothecBConslructio. 

Cwestn  et  gloriam  S.  Hiltrudis,  duce  anonymo  bio-  sceUsim  ae 

™>h»t,rlttbunnususqueadscculum  undeamum,    vl-  mm*£ 

nueverisimUHmesatisprovectum,  sicutprodunt  mxra-  |MuJox| 

cula  et  beneficia  :  qux    post    corporis   etevnttonem 


„seqq.datelench.mrel,q«mrumL.rn,,l<nl,,,;at»,Ma  ^  ^   „,,,„,    Mograpkm.     V« 

m  mter  ftt  mentio  reliquiarum  S.  Ga,,0n,n  e,„^       r      ^^  .^ „,  ,,,„„,,,„  fjus  „,omm  perli- 

Cameracensis  ;  ul  dubium  ,«,  an  eXdem;«n>  mmarat  ^^  ^^  ^  „„„„,    ,,,r„„0,w 


C 


RtActfe caprtui / :cclmx  rollegiatx  b.   ;"'"<  ,„„,,.„.  M«W««flb 

Aprilis  abbati  L*tiensi    ml  «  «-*     ^.        L«a«/ ' "" « 


IU77J    /'/"'""/'  "'*" —"  ' 

_Mfc.ii.to-tw.-B-" '■».'"■ '••■;:;;r;  ';ri;r 

pidulumBelgiiinHan, ia,  .       ; 

eumcaatr 
distataMontibuse/c.:» 

tam*rt*ti»L*fm -/-;«;»;'"'■ 

/""'  •,/"'"" 

nitiir  sequenti  numero. 

_.  b..« -/- 

,acr 'jmcor, «dftlauUtopr *_**J 

/,// m.d i-pet.         '■•";- ;  ;  „. 


vrrtere  flUC  queunt,  <jui 


m&i    Lauaunensu    > rt^,-r,  .         ■ 

,„.//,./ ■ 

'p""',1;       ,. ta" 

;;;;:;;;,;'::^.-ei,-v. ,d 

osl. ».  «r« « • 

,/,/,„/.,•  N      l/"'""'     f'"" 

s sr. 

laacer 
tvennu, 
nealogia 

con 


AtCTOIXE 

j.  r 


fusc  descripta 
est 


B 


per  anovy- 
^nnii    l.ttien- 
sem.  qni 
tamen  ex  aliis 


hinc  mde 
torrigendtu 


APPENDIX  DE  S. 
470 

conterui,    Ha$  quoque  edidit  MheriusJom.lSptciU- 
V  Rrtfl  ilia  teauntur:  Post  huncWerncum 

.,,;... ' -'«""-  "TuS 

«,    rin  v,-,.,  rt»w»  Jnnolaluad  par- 

uMm """ "-«""■";; 

,„„„„„„„  .■■•»««..■«' »*«*•«. r««««j  ■" 

„„, iH »« ,,,,,.«,'....' ..y«'<  - 

StaU Conrardu,     imperator    (*£.    »«'"""; 
i,,,^,  „,„.;,'/«.' - m-.W- 

Si«c •»' i ' ' ";" """'''';;;;; 

,„.„„,,'„ (i«a «'•""' '»''-"""""• 

Z transferam, /■' I "'  /"-"""; 

,„,,,„ ,,,„„,•„  tamen,  .»»/'"'   '"   "''''/"'"'""'" 

,„,,.,/'■,■,■.;»"".  •/»■'•  » '•"""'";■'' '" 

:::,■./.' t*,w***** zfwZZ 

, ;, /'«/«•■  <•"■""""■"' :"""    ; 

„.„  „ •„;,,„..  a. •»««.  </»'  ■""""';'""'  ;w ,s- 

clZcntariiprtviitemmnUtnSMriKC tat- 

a,     ne   to  mtimonia    <"'"""«■""'    <"'    ''""""'"""" 
■•„„/,■„..•    ta* •    /»■'■:'"    -'     ^ "'" 

.„„.,., ■"-••'« """"';;' ' '7;- 

Zfacinui,  instigonteetcooperanteJduconuge.L* 

Se«Wt«e»di. -Yo. «**"•  ma""e  *''"'/' 

"acensi,  consecravU  Bartholomiu,  cpscopu    Lau- 

, ■. A,i,  consangui „  .,««   -  *- *» ■  « 

„„,,„ s«*mim.(r«n.,  .,„'./,...».;»».'.«•""  m'«»p" 
tioiiiaue  ornomenlii  «ctaiom  <ierarai,i/. 

T  JfcMM  "  .'  ««■  <""  "  Cmmi"a  '""  R'"ner0' 

abbati  Crispiniensi,   etiam   ...  Hannonia  w«n. 

0ui  rum  videret,  ecclesiam  jam  adeo  malttplicatam 

,„,,„,„„,„„,■„,„.<.,«./".•<  n#cienlem  «e»oei(«r.w. 

„.,■„,„,,,.../,»"'.•"."''»'")    '"'    congruum    esset, 

eaperstite  dicto  Theodorico.  abl.atem  tpsi  pr«ficere. 
conatituit  acordinavit  abbatem  Lmttensem  Gunte- 

rum,  „ rat PriorCrUpinienM  monasteiu...    Htec 

ordina.io  Gunteri..  fccta  est  anno  Incarnat.on.s 
„„„„,„  D08tri  Jesu  Christi  milles.mo  nonages.mo 
sexto.  <,„,,„»<"«'  «..'.•.»  t«"«n.ee  Qmtarus  spat.o 
annorum  xx.  uno  anno  vit»  superans  d.ctum  Do- 
,„imlm  Theodoricum.  Ita  «nonpm».,  »*d  non  «»« 
,„.„,,,  „,  ,„■„„,  ,,,'«.«."  perturbatione.  Error  tete 

,„  „„„,„■„„„..„.«».../».  '"'""""■  '""'""""  G'""en 
abllaiU  ■  s,c  enim  iicendus  esset  vitam  protraxuse  neaue 
,„,„„„;„„  ni6,a«odeemmuni  «eripwrum  sententw 
„„„„„„,,•  Cinchantius  quippe,  Brastewm,  Sammar. 
S  ,,;„■,»•  ac  Dionysiu.   Sammarthanu,   Qnntm 

,/,,„„„  „„'.•.."...'«"""  1,0~.  .  r     .•  „ 

S   /,„,„„•„.  l.d.cllaMS.CInon.corumL.cnen,,,,,,, 

JJZ  ».«.'/ • "-' " "" 1107- Gun,en 

SZindicat  too,rli.:Gunterusabbas....upem- 
^Tdtmino  Theodorico  nno  tantum  »nno,  plenus 
l^mla,  concessit  anno  pastoraljs  admintstra- 

t io,  is  duoJecmo.  Uece.nbris  vcro  die  octavo.  fftne 

.",„„,„ /,  -■»/. .;.»» '•« «'"'"."""  °rcf:if 

,;„,»„„„.  ,„,  potia.  «P«a  G«.«'« .»..'«'»  Annolmmum- 

pendioMrem  G«H ,  irrepMritxx  Pra  xu.  //.«,;,„,» 

,„„  „„„,1  lam  «mmymu..  «««m  teepew  Irodunl  de 
BBJjuTtWoriei:  n  enim  G«»'rr„s  onnt.  xx  ,«^r„«- 
r,r  oi*erilOU*proin  «»o«e  i„„unum  1t»6.cti«»i  Theo- 
d0rt„..tori»«.fluein-«»»«nlU8.Sed  ftme  r„„a- 
liarineaueux  «m  iie.  aumeeriW  Herman»|te  ouetor 
ceauus  in  Narratione  Ratauratioms  abbati*S.  Marttni 


,'ican- 


IIILTRUDE   VIRGINE. 
Tornacensis  totn.  \<ZSpicilegii  Acherianipag.  414:  Ab-  D 
has  noster,  inquit,  Odo,  cum  post  duo.lecimum  fere 
conversionia  su;e  annum  ad    episcopatura  Oaraera- 
censis  urbis  fuisset  promot«B,  consanguinei  ejusdem 
Theodorici  contristati,  quod  de  conjuge  sua  prolem 
non  haberet,  consanguinitatja  linea  quarta  eos  pro- 
ninquos  essecoram  eo-lem    «ptSCOpo    accusaver.mt. 
etdie  statuta  jurejurando    conlirmaverunt ;    sicque 
lesiasticojudicio,   cum  jaro   plusquam  xx   annis 
simul  mansissent,  conjugiuin  illuddissolvi  fecerunt. 
Vix  autem  dimidius  annus  transterat,  et  ecce  prae- 
fatus  Theodoricus  in  silvara  venatum  pergens,  ab 
IsaacdeBerlenmonteinstdiiscircumventus.occiditur 
et  ad  cosnobium  Lesciense,  quod  aidificaverat,  rela- 
tus,  in  capitulo  ante  sedem   abbatis   sepelitur.    B. 
OdoabbasS.    Martini  ad   Cameracensem   cathedram 
evectuhestanno  1105  et  ad  tafatem    gloriam  vocatus 
ann0  LH3diexix  JunH,ad  quem  diem  Acta  ejus  apud 
nosdataelilluslrata  sunt.   Si  itaque   Theodoricm    in 
,,„.,,  mamisset  usqnead  annum  1115,  non   anno  tan  - 
tum  medio^  u,  habel  Hermannu$,8ed  integro  et  media 
cem  vixmei  post  dissolutum  uh  Odone   malrimonium, 
aiamsi  certum  esset,    eam  mitrimonii    dissolutionem 
factamfuisseannoOdonis  uliimo.  Sed    credo  taot   /.<- 
dam  esse  sub  imtxum  episcopatti*  Otlonis,  adeo  m  7  heo    B 
dorvm  occisus  fueril  exennte  anno   1 106.   Guntem 
mo  ahbas  mense  Dwembri   anni  sequentis  defunctui 
ni    juxto  mos  allegata  testimonia. 

G  Rerum  geslarum  p  rturbatio  apud  anonymum  se  vel  erplk 
litin  uSi  qu*  referuntnr  de  consecratione  ecclmx  dus 
I  niensu  per  Bartholomasumepiscopum  Laudunensem, 
Uanuidem,acsieadem  comecratio  contigmel,antequam 
QnnlerusabbasconstUutus8ii,idest,unteannumiOM: 
auodcum  recla  chronologm  consistere  nequii ;  quando- 
auidem  BartMomxus  ad  Laudunensesinfulusprovectm 
lonsitante  annum  1113,  ut  videre  est  i»  Gatlxa 
Chmtiana  aucta  tom.  »  tol.  528  et  seqq.  Dxcendurn 
igitur  vel  non  fuisse  consecratam  ecclmam  a  Bartho- 
lom*o,  vel  apud  anonymum  confusa  fuisse  ea,  qum 
prxstititiUeanteet  post  aditum  episcopatum,  ita  salt- 
cetutantesubministraverit  ligna  ac  trabes  construend* 
eccl<si*,Vostverox idem  consecravent     Postrnnum 

MS    ubiconfusifinem  istam  utcumque  evttavit.  i 

enarrans  monasierii  et  ecctesix  constructionem,  menu- 

nit  quoqnedetrabibus  ac lignis  subministratts  a    bar- 

tholomlo,   quem   tamen   etiam    prxmature  epistopum 

V0Cat;deinderelatis   monachorum  ^^jj^* 

stitutione  Qunterx  abbatis,  hujusq™  ^«C(    "      ! 

succmoris,  signatin  margine  annum  1113  et  ita  pro 

seauttur :  Dedicatur    tertia    ecciesta    L*t tensis    ab 

ep.scopo   Laudunensi    Barlholom»o,    salvc ,    Umen 

jureetreverentia  Cameracensis  ecclesta3.  tunc  tem 

poris  episcopo  carent.s  «•#»-** 

7   Sxgnatus  annus  1113  eial    secumtum    j  consrcrata 

Primus  Bartholomzi  episcopi,  eoque  revera,  91  «**    i(CulllVi, 
Lespeus  ito  etiam  studiose  videUr   observasse ,  anony 
J    LeetitnstX    vacavit    e.Ucopatus    Came ace^ 
putaadiemensisJuniixxi   quo  ^  \^°'^$ 
Vadannutn\\^.E,a:imt,n    laudatus    BartholomM 
Admcamobiirestanratricis  ex  sorore    nepos. 

subinitiumepiscopatushocdignitatissu*  mu™* 

dem  functum  esse  in  gratiam  materter*,  qu* 

doricoseparata  sese  eidem  ecclesix  arctm  ^J* 

Testes  hic  habemuj  anonymum    L*ll'us,'m\T'     12 
etHer^annnm^mtm.cu^d^^ 

Spuitegii  Acheriam  Pag.  41b.  bade     ve^  . 

amaritosuo   d.sjuncta.   contmuo  rel.rta 
pompa  ad    ccenobium    pr^fatum,  quod    cum 
suo  construxerat,  abiit.   -ec  tarnen    ex  totej 
pr,etatem    dimisit.   sed    a^d.hcaU    1»^^  d6 
SatJ»  domo  lapidea,   nolens   gravaro   ecclee.an . 


DIE  VIOESIMA  SEPTIMA.  SEPTEMBRIS.  471 

ieil.lit.ihu9  suis  usque    ad   finem  vixit,    frequenter-  «  Justitiffi  fructum  signant  hajc  serta  duorum.  i 

aue  monachis,  quae  necessaria  erant,    tribuit.    Ad-  Ft  in  hoc  latere  stant  B.  Gontardus  et  S.  Hiltru- 

dil    ammymus,  Adam    Theodouco   superstHem   fuisse  dis.   Ab  alio   latere   transversali   legitur  et  istud 

annis    tredecim%  Lespeus   quatuordecim  t    sed  cum  hi  carmen  •■ 
nobis    chronotaxim,     Tlwodo- 


D 


AUCTORB 

J      V 


urtti  initam  etiam  n  nobis  chronotaxtmt 
rict  obitum  innexuerit  anno  1100,  Ad.v  vero  mor- 
tem  1110,  annos  verisimUiter  utrimque  incomple- 
tos  numeravit :  verba  ejus  sunt  tsta :  Domina  Ada, 
mortuo  viro  suo  domino  Theodorico,  anno  110G 
mundum  reliquit ;  quaB,  seculari  pompa  et  hono- 
ribus  spretis,  in  parte  meridiana  sibi  domum  con- 
strui  jussit,  ibique  anniixiv  Deo  bene  ac  constanter 
deservicns,  beato  fine  vitam  terminavit  anno  Do- 
niini  mc.xix,  xvi  Januarii  die,  sepulta  circa  vi- 
rum  suum. 

8  Adx  exemplum   dein   secutse  suntt  teste  Lespeo, 
et  plures  aliz    matronse  nobiles  et  has  inter  Agnes,  filia 
JJnes!  Uidem  Anselmi    domini  de  Ribodimonte,  uxor  vero  Goswini 
Avennarum       j^Vennarum  DominitquiTheodoricoAvennensiavvnculo 
domina-  sv0,  sine   tiberis   morluo,  successit.  Dc  ea  speciatim 

aait  laudalus  auetoi ,  quia  similiter  monasterii  et  cccle- 
siat  Lsetiensis  benefactrix  fuit  eximia,  nos  autem  ejus 
memoriam  renovandam  censt  mus,  quia  insigniter  videtur 
addicta  fuisse  S.  Hiltrudi,  ejusque yromovisse cultum, 
{udiendus  denuo  anle  alios  Hermannus  Tornacenm 
roTO<  12  S\  \cheriam  pag.  4iS  :  Praefata  vero, 

inqnit,  Agnes  uxor  ejus  (Goswini  scilicett  quem  l  • 
Uis    mojiaslicam  vitam   omplexum,  defunctum  etjuxta 


B 


«  Sic  veniet  reprobis  confusio,   gloria  Sanctis.  » 
In  medio  hujus  lateris  visitur  Christus  in  solio  re- 
sidens,  habensque  in  sinistris  crucem,  etadextris 
lanceam  cura  spongia  et  iufra  scnptum  est  : 
Adventus  Filii  Hominis  ad  judicium. 
Per  longum  capsae  juxta  pinnam  tecti  ab  una  parte 
haec  leguntur. 

Cum    tuba    summa  canet,    ruet  orbis,  homoque 

resurget ; 
Et    corrupta    caro,  quod  permanet,  induet  esse.    qnxhicde. 
11  In    hoc  tecto  haec   visuntur    ab   eadera  parte    icrlbttur, 
figur.-r    Deua  ridelicet  in  medio  effundens  utraque 
manu  e  vascnlis  igneis  ignem  m  uiundum  ;  duoitem 
angeli,  unus  a  dextris  et  alter  a  sinistris,  vocantes 
tuba  :nl  juili  uimmortuos.  qui  surgunt  e  monumen- 
tis.  Infra  has  figuras  versus  leguntur  : 
Istiviventes  in  carne  Deumque  tiraentes, 
Mundum    vicerunt,    Chistumque   sequi   studue- 
rnnt. 
Qui  versus  dicti  sunt  de  Apostolis,  qui  sex  numero    K 
distincti   columnis,  ab    una  parte  hoc  ordine  appa- 
rent,  Petros,  /.ndreas,  Joannes,  Jacobus,  Bartho- 
lomams  et  Thomas,  singuli  cum  armia  passionia  suaa 
in  una  manu,  et   in  altera  cum  singulari  provincia 


sancta  rell- 

quils  l 
curavit 


t,is    ™»*stlcamv»am   mpleXlr      TTZr\L      vYurbe    qu  m  sua  prsdicatione  converterunt.  M> 

*vunculum   Theod m    epull ,  an  e  dtxerat)  do-    ^rb^U8™rte  ^ta  pinnam  hi  versus  scripti 

minam    Adam    imitata,  relicta  secular.  pompa,  ad     altera  tecti  parie   j         i 

idem  ccenobium  abiit,  et  de  redd.tibus  suis  vivens,     sunt :  ^  ^  ^^  ^  .^.^  ^ 

v.emia  vel  pmnas  ubi  pro  meritia  capiemus. 
In  ipso  tecti  medio  reprassentatur  judicium  Dei  cum 
lance,    facta  cujusque  ponderantis,  ubi  etscnptum 

legitur  :  . 

Tremendum  judicium  Dei. 
\  duobus  extremis  clamanl  tuba  angeli  suscitai 

mortuos,  ensque  suscitatos  alii  an  10  vicjmo- 

res  mittunt  ad  iudicium  examinandos ;  et  inira  Iioc 


calices  aureos  et  candelabra,  multaque  alia  pretiosa 
ornamenta  ecclesiae  illi  fecit  componi. 

9  Secessum  huncAgnetis  ad  Lsetiensem  ecclesiam 
altigai  Lespeus  anno  1126,  tum  laudalis  plurimum  ejus 
virtulibusac  pia  muniftcenltat  ad  annum  1128  subdit 
sequentia:  Suis  praeterea  sumptibus  jussit  fieriferc- 
trum  B.  Hiltrudis,  undique  tectum  laminisaigenteis 
tcnuissimis,  in  quo  repositai  sunt  reliquiae  ejusdera 

Virginis,  intra  cistellam  eburneam  condus»  Ano-    "|V^3  duo  finales  irersus  ponuntur  : 
nymus  Lztiensis  apud  Guisii  compendtatorem  Gallum    Ju™  .        suffl  monstrans  certamina  ntfl 

sichabet:  PraBdicta domina Agnes confici jussit fere-        ?uTeX4n0ster    erit    et  cum  Domino   residebit. 
trumsanet»HiltrudisetsanctiLamberti  ;  multaque  t         ll(    ,  sex  ^postolicum  i  •'•"1- 

aliapretiosa   ornamenta.   ut  cahces,  casulas.  albas     n    «  J 8Upraf  suppositi  sedentes  cernuntur, 

et  phylacteria,   quffi  omnia  donavil  b:  t«m,     s;ni  «^1  Jac0DaSj  philippus,  Matths 

aliquibus  interpositis,  addit,  Agnetem  ibidem  postsuum  ^ '  ^   ^  VV.^CV}]  i  etin 

a  seculo  sectisum  vixisse  annis  36,  innuttquet  stbi  au-     •  '  n     •  ^     rdurat  Uactenus  Bj 

ctori  notm  fuisseMuiens  :  Ilecte  mem.ni,  quod  do-      »     *      H      ^^  ^^  eLegantiorm  m 
C   mina  Agnes,  dum  res   aliqua  peragenda  erat    con-     ■•  ^^  ^tillu)  proxim  elapsutntfabrtca- 

scenderetequos  Helgoti  abbatis,  suaque  prudentia     ««^ •«  etineamtro  ,  s.  Il.ltrud.s, 

saape  pro  ecclesia  fin.ret  negotia  admodum   gravia,         »  - 


pretiosam 
thecam. 


veniensque  ati  uiinum  **w-,  "--  •   .-- 

citer  hoc  anno  diem  claus.t  extremum  secundo  die 
Martii  :  sepelitur  in  monasterio  Laetiensi  Stnc 
denuoconftrmatw  xtasanonymitquemanteannumi\KI 
natxlm  esse  indkavi  in  Comment.  prxvw  uum.  14. 
Redeo  ad  Sancta  feretrum  seu  lipsanothecam. 

10  Philippus   Brasseunus    in    Lmtiensts  ect 
Cimeliarchio   anno   1645  Monttbus  Hannonis   typts 
edito,  hsec  tradil   ad    prxsens  proposUum  pigAl*  • 


anttquam,  quwmu^ . 

09  Tambertumet Hiltrudem afito,  ''  '"" 

*S ;.',::;;:;„,!;:;:;:; 

S.Etto  episcopus,  Hybernus,  ai 
riansisepiscopusfUdemquemartyr      


LcnptionJ.  „,  pro  . >£*+  I—  •*    Jji  ^^tfffll  I  D^ 

non  abs  re  fuent  hic  produxi^e. 

Descriptio  ANTiQUJJ  caps.«  S.  Hil- 

men 


acujus   ^0  rafl^;r„nedictioneiD  a  Deo  mo- 

:atSJS^«^-___j_*: 


__s^^5_rr=- 

Ab  uno    latere  transversali  leg.tur  hoc  carmen  ,n     J  ^  pfcytewrt|M)|  ,<m,,  #_  •«. 

_  nrriniii—   • 


coronide  : 


472 


APPENDIX  DE   S.  HILTRUDB  VIRGINE. 


u    a  v  nnm  9      invocavit.  cujus   auxihum  citissime  sentiens  super-  D 
„,«,,  MM  «o»ymo  *■*■*  CU{"T^.  T.Llrew-     natavit  atque   a  vicinis,  illuc  concito  gradu  curren. 


AICTO»! 
1.    P. 


w,„   .«iy  flnfltiymoL*lwwi.cu;««wrto  df>™™''  !natavit  aique   a  vicinis,  illuc  concitogradu  curren- 

w.  X«n»«««    ^™  ferelrUVeU    ZZZr\*  tibus.  sanus  extractus  est.  non  sme  ommum  grandi 

,1.,^™^^^^^  admirationeetstupore. 

«^W»"'^"^        „.X«  *8     Anno    MCOOCKlX.    Erat    in  domo    Lfct.ensi 

Imoratuma    Brasseurio  ^S^ZSSl  '  ^^    "*    ^■«"■*™-«*"«*> 


§   n.  Miracula  ;    saccllum    ac   sta  ua   »psi 

*  crcc(a;lipsanolhccrenov;raclmo(lumcc- 

gantes;duplexquolannisfcstivitas;peh. 
quice  aliis  in  locis. 


i- 


'  «&<<».  mere- 
tur 


Aniw    Mtu^AA.A,    — —    —   LaBtiensi  surdoau- 

ianitor  surdaster,  cui    signis  indicatum  est,  utabi-  «endi  racul. 
hZt^m  matron*  p«  —***■  "onument*.     J«  t  ^    ^.   ^^   ampHui   fung.  non  ,fl5  ^ 

poterat.   His  intellectis  supra  modum  tnsUtus  est. 

Qui   cum    in  crastinum  discedere  pararet,  jamque 

sarcinulas   componeret,   prius   tamen    ad  oratiouis 

suffragia    confugiens,    Deum   supplici    mente    de- 

precari   studuit.  quatenus    meritis  Hiltrudis  virgi- 

nis    auditum    mereretur   *    recipere.  Nam    media 

nocte  ima   ex    corde  trahens    suspina,   orationem 

k  ,a  nA      nf\     uatara    Hiltrudem    convertit,    dicens  :  Eia, 

mrocuta         ^seeulo  ,2'  de«"°  §  *"*?!  egm"VTmi     oLstTvil     dudum    speraveram.    me  in  domo 

™Za  «*   **,„,   16   «Ml  qMMi9    *  S""'«  "f  *%    l     ?£ IJZ uram  usque   ad    diem    fatalem  ;  et 

*  ,3  "  ,5'      offol   pr«»r   "«'"'»'  "'»■',f"",•  «"*  •"*'"  "  „'    „,     1 "*  Cluam    lignum  aridum  crastina  die  ejiciar 

i^W«^«»r«Mt^;«Zrrto     ™SI  famuloruu,.   Subveni,   qumso    mW 

^^.-«MW-W'''"'"*^     hi   mUello.    H*c    prolocutus,   obdorm.v.t.   Mane 

«•«.palr»amo/M«^m-^»PWM.*fltam""'^  *  consurgens,    audiendi   usum   acut.ss.mum 

em  hm  S.  Hiltrudi.  «  **•  »"  «■  SXt     te  uTus  es  se  recepisse.  Id  miraculi  divm  HiUrudi 

atnotattoe:   R.  P.  Visum  est  m.h.  «t  le  (nbb, e     tesUtoe  F  ^  ole. 

nostro  annuente)  hic    notab.l.a  nuaedam  miracula     adscn        . 


)       lliiai  i       .iu.io.io      ov^.v. 

'irgo*  ergasediligen-  '»>*•«* 


B 


serenda.Qu*  qUidem  cdllegl  ex  Chronics  nostri 
monasterii  :  ea  olim  fideliter  observata.  conacnpte 
et  annotata  fuerunt  a  pnedecessoribus  nostna,  qui 
etnumerura  annorum  margini  adjecerunt,  prout et 
eeo  hicaddidi.  Eadem,  nec  plura.  adjeclu  suwhler 
„„„»,  inseruit  Lespeus  LMlo  MS.  Clnomcorum 
Lmliemium  :  occurrit  quidem  hinc  inde  wna  lectw,  sed 
levis  momentU  ut  ex  noiatis  in  murgine  videbitur. 


le,      Locorum    in    hac    relallOM    nomtnulorum    noti-   fi 

Uam     quantum   scilicet   eam    assequi  ipse  potui,  huc 

resenali     ne  filum   interrumperem.   Anorre,   ahas 

Anor    rt   Aulnore.    locus  num.    Umemoratns,  no- 

tatur    aoud  geographas  Hannoni*  m   confinm   Pu 

cardi*.  Sora,   locus  ^l^TVZZtl 

is  est.   qui    opud    eosdem  Sorle   n   aliquand*  Sore 

crMurUtatuiturqueuno   vi*   milliano  a  L*mm 

Zia     At    Trivium,    auod   tamauam     ocuspro- 


Tres  energu- 
menx  libe- 
rotr; 


,U  mmenti,  ut  tx  notali»  in  murgme  vMtlur.  wwm    •  ^^   ^  ^^  .   forle  pradium 

14   Anno  «ccxxxi.    Tres  puells  de  v.lla,  qua  f»'«'  "     '  n    perMms,    commitmmque    cur* 

Anorre  nuncupatur.    a   dmmonio     mate    vex.to,  e  «  ^^  ^^  ^,,,,,,,,,,,, 

Dei    mi8ericordiaaomeriti3beatmH.ltrud.8l.be-  .«.w  •»' ■T  dwrtoa^ 

ra„t„r  ,„  ecdeaia  Lmtieuai.  Dignum  pro  M.  «£  ««--  J-J  ^J  — i—  Mrt  .'."'- 

„t  virgo  Hiltrudia  invocata   auppetms  fer^  pue I-  Mt.  ;  ^  ^  „,_  „,  Mr0  ,„„,. 

toribua    miseriis.    Puelte     .taque    ooram    feretro  ^n  aua  m         1  ^  „  ,„..,,,,:,„,„ 

Virginis  statuuntur.  quatinus  comped.bus   m.m.c.  "™"      ™         l(,  n0„   mle0,  c„r  nataraUtfr  ,1 ,- 

solu.a.nrmogressuada.despropr.assanata.remea-  ^JJ  a   „  flJ    ««Mta 

rent.   Patiebantur  iuterim  puelte  ante  sarcopha-  s,    »«;»     •  (6_ 

gum  Virg.ni,   patiebantur  mmere . ;  nec  mortem  -  J,^  ^  (.  , 


timere    noverant,    nec   vitam  sperare   :    jacebant 

confusae,  et,  causam  tormenti    noverat  Deus  ;    Vir- 

'  Uipeusinl  „0   beata   in    COB.is   orat  *  :  puellas  ad  ejus  menio- 

riam  sanantur.   Populus  in  altum    palmas  elevans, 

felices  pr;e.licat   puellas.  quas    Dsus  dignatus   est 

C  oculo  miaericordiaa  intueri. 


rnii.    Venwaa  secnuim  ,1*. 

JrJ  Sanctorumaue    kmm    auaento  IJ»    ^" 


ulo  mi.eri -dto  intueri'  «*- ",„„„.  ^«,«8««  c/mri ta 

15  Anno  mcgoc.  Quidam   aubuloua  porcos  pa,  ctam   nottram   '""'";        ,„„,„,  „,„,,,„  teCr.M- 

«taami   scens,   n(,„„s,   neacio,  qua  impellente  neceas.tate,  cum   $m    ''""^  s,  ,■  .,n.,n  corporibus,  aacrisque 

ingredHnr.  atque  submerpitur.  Qm,  nem.ne  sc.en-  tur    «    ^^'""eratione,  munditia.  M- 

tefiaouit   eo   die  SuffocataS   in  undis:    donec  a  oss.bus  ac  rel.quus  oum  vener  ^^ 

parentibus  qumsitue,  inventns  ert  ■nisnrnl.ihler  ex-  curitate     «"^Srfi  {MiM< 

K  corpl  ac  sparsi,  crinibu.  in  fundovou-     «^"^7! Z     ^.   I »«*,  '*'< 

tari.    Mox    frequenti   popnlorum    concureu    .Une  pafl.    91   quatuor  i              i                 ;uin„  „„. 

Lito,    extrahitur  et  a   sui.  div»    Hiltrudi  devo-  m,    Ttom*  <£%£. Jf „     ^  ^«8,8  5^ 

ve„,r.    Ad   limina    beat.    Virgini.  delatus.  rean,-      XI8H _.  D.  BtoW  erec^  ^     rf    m„,„, 

mato    eorpore,  surrexit   infcolumia.    Tum  vocibu.      «une    pcff.   1  d;      P      *  ^H**t5" 

•  «M.  ou.no ,-  popnlorum.  lauilan.iu,,,   Deum.  tampl m Wm  '■  / ,'""  ,  „      s   tirgo  gener W  '• 

resonnit,   eo   q«od  Dei  dementia  ,.  meri  is  beatm     tmens  *«  •«*».  ^f«*s       « .„,„„ .por. 

Hiltrndii  non  essent  fra.nla.i  a  Suo  desnleno.  er  .  e     Ad^    h ba  dulo.S.>™a 

„„  ,„,,„,,;      t6  A„nn  «occcxxvm.  brfantalu.  amepmm  I»       -,,         ;'  ^    (,ins(„  ,,,.,,„:,.  conr 

H,HI  «"»»»  i'k>na'"'  c;ls"   '"  '"'"  ;,",.,,    eliciteregis8etyitam,tan- 

e,,,,,.    costode    remoto,    pm.cep. Utt.    «tam  wnuv«  * otor «l«*^d    «UonarB jetu.^^ 

ri «  eum   teUelUmtate  Snien..  Qui  illincjnm  n-  dem   ap.ntu «■J^jJ^iawn»*  ^"'"" 

gidu.  ext«etn.ad  btmiUeam  divm Hiltrudi.  d«fer,  w   altar..  fu.t  -';''"       „  ,.„„„,„„„,„  *- 

tnr.  in  quu  sub  omnium   oculis  paulatim  palpi.ans  vero,    ouoi    post    :'"",„„,.  ,„ U* 

vi.in  rest,,uitur.  Bram <  W    ™-fP>        '  rJ.  ^a 

aHer  p«*t*        17   Bodem    anno    in   Sora  monacl.i.s  de  Tr.v.o      V.rj.8.   t ■""''»    <"'  •  *       „,„,„  flucl8. '  « 

"•V"";  sub    veepWem    parum     caute   amlmlan^,    graudi  quam  interton  gr'*W*™     '      -m-  _    tamort.U» 

prrccipitio   actos.  in    foesnm  corruit.  Qni  dum  ca-  m    exluh.l    :    D.va)  11... u  „  beatisslI».s 

deret    pio   mentis  affectu  sancto   Hiltrudis  nomen      Sponsi  cUar.ssime    sponam,  csier  ^ 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


473 


ai  i  roRK 


coeli  Civibus  (quorvim  sacras  rcliquias  ecclesia  Lae-  S.  Hiltrudom.    Elegans  sane  erat  oetm  hpsanothca,   \) 

tiensis  Dei  beneficio  se  habere  piagratulatione  laeta-  ut  patet  ex  iescripione  data   prnced$nte%;  mhilomi- 

tur)    structura    hujus    cimeliarchii    erec.ta   fuit  ab  mu  ali.un  longe  elegantiorem  Parisiis  fabricandam 

Incarnatione    communis    Rederaptoris  Jesu  Christi  euravit\fnqmt  Brasseurius  pag.  146,  nbi  ttiam  hanc  et  rf,l"im'm 

mdXUII.  deseribit,   ut  seqnitur  :  Est   autem  nova  haec  capsa 

20  Blosii  pietaiem  xmnlatns  Reverendm.  D.  An-  insignia  fonnae  et  celatune.tres  pedes  longa,  toti- 

,,uto\'<"      toniusde  Winghe  Leelimsium  abbas  variu  monumen-  demque   alta,   cui   supereminet  angelus,  sedefis  in 

fulaurato        lf,  pmiosisque     ornamentis  Sanctorum    <t    speciatim  ipso   frontispicio ,  qui   suo    situ   et  gestu  foimata 

\aceUo  statua  ^    gutrudis  gloriam  illustravil,  ac  primo  quidem  mox  puelluli,  flores  hinc  inde  epargentis,  refert.  Sed  a 

\p*  ,nl";      'dll.hllll  sacellum,  quia  sacris  rebus,  verba  sunt  Brae-  descriptione  ad  inscriptionem  veniamus  :  duplicera 

mrii'pag.  70,  ibi  roposifeis,  propter  loci humidita-  illa   inscriptionem    ab  utroque  latere  prttfert.  In 

tem  et  situin.  integre  conservandis  officeret,  de-  uno  sic  legis  : 
struendam  curavit,  aliudque  in  eodem  loco  raagni- 
(icentius  el  oapacius  exasdificavit  ootangulari  forma, 
testudme  duplioi  superiori  et  inferiori,  uno  ad  de- 
corem  et  contra  racendium,  altero  eontra  corrap- 
tkmera.  Totum  opus  interius  prorsus  elegantissi- 
muii.  est.  Interjicit  hic  nonmlla  auctor,  quibu 
nftice  d\  s(  ribit    <  ius  cn   picturarum   i              n   atque 

,„   «ergil  :   Hinc   inde   pe. itum   .unt    •  »■ -  fogie 

■    reponendia  I rifice                        d-  •  «               i          ibbas  et  monachi  1 

apte  '-     ^™™"» ■  atannoMDCXxx.., 

rumSancta,                                              '    »'Se-  "Sei               o        $2    q    ,  ,„  „ 

biB,  indido  lap  """" ••  '"'""■"  'v'"'"  '   '""''  b 

,:;;                  ™ **-  »™*a .  u,„,.     .«•> »«. 

8-i,.                                                            "';;•  "<T                        „.   dietequod  Virginia  oaaa 

«*"'■>■                   una  S.  H.ltrudem  refert,  J.             •  ™    ^.  ^               :nlesecull. 

altera  S.  Ettonem  etc.  , 

-l     '                                                      '      T  Nu, 

'     !V"      ♦  ♦!  ffftio  tiidfa.f«               wwiaaO^wriwiftwi^ 

al  '"  statua  ,-..  '              .                 Pitantumfuere                  '"jwrt 


D.  0.  M. 

«  S.  Hiltrudi  virg.  Laatiensi,  post  spretas  carnales 

«  nuptias  rn  ccelestis  Sponsi  thalamum  cura   pra- 

>ntibus  virginibus  admiss»,  cujua  virginea 

condita,  sacrum.,, 

Im  oppo9ito  latere  sic  I ■■. 

«  HiUrudis    virginis,   mortalem    sponsum    Christi 


Hiltri  dis  mi:  um  circa  ad  singul 

ntes,   laconice    sic   legitur 

••  Frater 


mum  miicxli,  aii  .'»".i'/f* 

tibus  recondita    fuerunt    al»   ilL 

Vanderburcharchiep.  Cara  i,  qui 


rginis   referentes,   li  a"      .       di     l;i  D             Q  incidente, et 

•   Vel™    acf,plt  ,',    divai    Hiltrudi 

solatur.  Animamreddit.  Corpusel<  lemniter  admodum  celebravit  j  videlicet  dicti 

_ .  K. ..  ..      .1.^,,-..     i„nm       :it  l\;t        "u    BOieiUUll.c»    «  


Winghe  abbatis  xxxvn  anno  iirawn     ^!J!^t^adrtantfl  simulque  gratulan 
hacstafuaornata  inclusa.  Laudatus  D.  Nicolaus  le 


Francjuxta  Sammarthanos  fratres  et  Dionystum  Sam- 
marthanum  La>liensibus  prsefuit  ab  anno  1578  « 
ad   WiO  ;at  qui    hic  signatur  abbas  38,  a  fratnbus 
Sammarthanis  statuitur  tantum  m,etcontra  a  Dmy- 

uuiur  m  Nicolai 


24Qu*ri  possei  hic,quxnam  anmven 


F 


bal 
ab 


ni.ri  i    uvoqi  .    i-  i  r    •• 

,„,,,„„,,„  DMinicm.  Betponieo.  to  ij 
L  part.  2  .1.',.« •  19  P~ 

»WM  c m ■  »""<""'- ; ';" 


proximo  mMflfiaff,  Z).  Antoit*  de  WingU,  qux  an  ■     l       '  ut  probavi  ibid.  ex  aw U ttenst 

no   miMontibus  ffannoni*  defunctus  et  inecclem     Septem 


prxterea  obbatibus  ibidem  non  annumeratur  Maunltus 
secundus,  didw  Paganus.  '/"'.  ^te  Lespeo,  etectm 
mense  Nqvembn  anni  1331,  prexime Mqurnti  Jonna- 
r,o  in    Epiphania    Domini  amotus  fuit   /■>> 


iiJnerabih  -'  consonant  Molanus 

'  ■rlnr 

mense 
itmdejn 

itlln- 

"""■;;;;!■: ^ <° •#- 

'       1641  in  dictum  diemMaji  inctdebai. 


netn 
minicam 


Ita  m*  docet  Bt***™™ 


rio  m     Jlpipliaiiin     uomvn  «m /••     i  '  h,,  mc  (<>i'1  1>,u  ,      i  ■■  i  ,n      P,imn  nd 

ordinanum    Conlra  Dionytim  ult ,-  calalogo  m.    "^"  Mum  ff«MH«ft»<»  P'm0  ai 

diclu  M ilium  wr«  vigesimum  «cundum.  U  autem.    '"^  elevatm  s.  Hiltrud»  V.  an.  mv.  ua  h 


VKi  m,,r  r/ala  inscriptionu  curnm  liutuU,  vel  areetau* 
raliom  lanum  monaelerii  ordim  eel  etrm  oubatum. 
interque  hosagnovit  Miuritium  velabbain  numrml 
a  primi,  initiie  monaeterii,  etMauritium  etelueU. 
22  Nec  eltiti  laudati  Winnhii  oMolu  ««<"«'«  "»• 
Seplemlms  T.    VII. 


jilur  • 


Elevat  Hiltrudem  .anctu.  Umbertu. ;  in  astra 
r h, tauis  ubi  aacendit.  feata  quoUnm.  agunt. 


Al  ■•   l'»Hl. 

J     v. 


APPENDIX  DE  S. 

■  „„  t>t  m&misso  isto  titulo: 
Dom.  i"^^wJ^;tio's  Hiltrudi.  ;  * 
Lsetiae   praecessio, 

liabet 


festum  vero 
cum  Octava  et 
vigilia 


Of/lclum 
linpresmtn 

pro  alns  forte 
ecclesils 


nunb.   umb.,».  h~  "»"""•  'k 

ftt-=s--«5S-_,rt 

SuV^o.agnifiee  depositi  sint  cum  hoc  supra 
Ctrrh0cti:p0ecn.o.qUibnsestdecorataPa- 

tronis, 
S  Et  quorum  fruitur  Lastia  prmsidus. 

MS   Jr.to'»«¥«»i«  G«,s..An„a/«e«s 
defump      pouca  «djerla  mwt,  nnde  (M  Souci*  »0«. 

ex  Jfi«.fc  pnmrii.  &■*■*  "*"*  """      ^ 

Ll  .1 ,..,/»  .040.  d««i,»«lur  «*--»-< 2ST 
mus  omne.  :dei»   .uMitur  eanttcum  »&,'«l», 

dfcitur  Afi«»«  Di.existi  e<   »«»u«n«  oru,.o  .  Ueus,  qu. 

nos  B   Hiltrudis  virginis  tuas  solemnitate  lst.hcas  , 

concede  propitius,  ut  ejus  adjuvemur  mentis,  cu- 

lus  caetitatie  irradiamur  exemphs. 

26  Hobeo  et  Offirium  ejut  imprettum,  cm  ..  fttulu» 
mAMMr  :  Infestoeanct»  Hiltrudis   Tirgims  non 
martyris.  quod  ce.ebratur  v  Kal.  Octobr.s .  Duples 
ut  in  communi  virginis,  exceptis  iis,  qu*  hic  sunt 
propria.  Oratio  h*c  «I  :  Deus,  qui  dilectam  spon- 


HILTRUDE  VIRGINE. 
sim  tuam  beatam   Hiltrudem  virginem  ad  roundi  D 
contemptum  et  tui  amorem  aceendist.  in  terr.s,  ut 
eamdem  carne  solutam  gloriose  eoronares  m  coe.is, 
da  nobisejus  meritis  atque  intercessiombus,  saeculi 
vanitatem    despicere    et  ad   *terna   bona  jug.ter 
anhelare  Per  Dominum  nostrum  etc.  Ltciwnu  prt- 
„„  Weelurni   toumend-  netantere-  Scriplure  «reu,- 
nnte   tecundi  Nodurni  propri*  sunt,  extracl*  tcilieel 
«  Actis  a  nobu  edili»  i  terlii  vcro  Nocturm  de  Hom,- 
lia  in    Evangeltum    :   Simile  est  regnum  cmlorum 
decem  virginibus  ;  ut  i»  «.mmuni.  A'o»  dec/eralur, 
„*,.  «,ua„do   eet  pro  quilus   fueru  impressum  ,   typi 
tamen  aVporenl  salis  recentes.   Crchbde  «I,   «XCUtUm 
futiteineraliam  eorum,  quialus  in  locu,  CemereceMu 
ataceti*   fettivUatm  e}us  celebranl ;  an  autem   extra 
Warn  dicccesim  (txcipa   Duacenam    amtatem)  aUcub, 
cultum  kabeat  epeciatem,  ftaclenw  no»  comper». 

27   £jcipto  aulem  Duucum,  Alrel»a,ens,s   dl-cens 
civltalcm,    quia  sallem  UUc  ejus  reliqui*  exttant  in  „,„,„„ 

,  //,„„,„    .<?    Petri.Testem   hic  liabeo  Ray*.   Di 

ecclesta  collegtata   _-.  f«"-A  »      ,,„„,ijMi(m 

siuminHierogaxophylocoBelgico   pag.i09.ub,,». 

,er  Sanctonan  reliqwat,  «u_  in  d.cia  ece/eeia  el  .pe. 
(im  in  /,pSanol/.eca  .rjenlea.  AafamJa  extrmsecus  ima- 
,,(„„»_«.,«,-«>«  F*I_*fl  «r- .  Apa«./o. 
'rum.  eeneereanlur,  reeeneetde  oss.busglor.os^v.rg.. 
nisHi.trudis.cujus  corpus  Lmta»  hononflcft  mtheea 
visitur  C-ferum  eiiam  afonliea.  //a»»e.._.  ou.e 
I  Cameraeen».  dia_e«.  civitas.  alm*  refto». . 
S  Hiltrudis  /W«H«m  oeuer.lion.  proponunlur  e<  o/lo.e 
e;.»..ure,«Sdrm  _omi»«  eoo.eer.lum  «»  orolo™  __»■ 

L.e  ienrium  profrii.    .»od  u«»to/o  ,em  »o» 

S*  __ium.ppeH.m_..  Orolor.um  ilM  WM  «* 
£„1039  ifceerendi...  ^»  Tftomas  Lajiene.  d»m 

:,"«    Wtor.meau.ac .ui.  «nMrt.   «  P™ ' 

'':,,  intcHptit  SS.  Lamberto  ac  T/.om*  MjW- 
martjrita.,  a/lerum  S.  JM  "''•"««,  B.  H« 
nroui facnWl  Bra.«euriu.  ,»  Cimritarcftw  p.«?.  1» 

:;;:».; L*iJi^t^.iv---»s; 

grinantibnsad  mensam  e.poni,  ,n  qno  ab  a  tev. 
parte   qu.ddam   prostat  de  SS.  Agapuo,  c 
Hiltrude. 


fttlttjlitX 


et  altare. 


E 


DE  SS.  ADULPHO  ET  JOANNE  FRATRIBUS 

MARTTRIBUS 


C.  H 


CORDUBiE  IN  HISPANIA 

COMKENTARIUS    PR^EVIUS 
De  cultu  et  gestis. 


C11\CA    \NNVM 
DCCIAW. 

,i/,  rjsuarda  Ifl 
Martyrolo- 

gium 


D; 


IU»  hwe    Fratres  Usuhrdus  in  Martyrologio 
itU0  ad  diem  xxvn  Septembris  sic  annuntiat : 
(Eodem  die,    sanctorura   fratrum  Adulfi  et 
»     ^    Joannis,  qui  apud  Cordubara  civitatem  pro 
Christo    coronati  sunt.    Sollerius   ad  nxc  annotavit 
sequentia  .  Martyres   Conlubenses   pure    Usuardini 
sunt ;  nec    de   iis    quidquam    observandura   video, 
pra?ter  id,  quod  szepius  alibi  dictum  est;eos  nempe 
exHispania  allatos,  eta  nostro   (Usuardo  scilicel)s\- 
gnatos,    locum  in  sacris  tabulis  primura  invenisse. 
Occaswncm,    qua  laudatus    Usuardus    tam  hos,  quam 
ceteros  Cordubenses  Martyres,  in  persecutione  Arabica 


passos.  primum  iisccre  ^.^J^Z 
tum  altbi.  <«»  m  SS.  Em.la  et  **«»"*,, 
jus  meneitSeptembrii, ,»«««,.  103,  »•"»■.*'"  „,„ 

Ln  fnitte  iptiu,   iter   ffi.pan.cum,  <" •  «« >*        ,, 
Oditordo   .OCio   a»»o    858   corporo   SS .     » J 
Aurelu,  quos   eadem  persecutto  mtt  «ra^7        ab 
Galltam   transporlavit.    Trant  el«m«   ^^, 
Aimoino  mon.e/,o  S.  e«rmen.  «  Pral « ■  conscj^   ^ 

ex  ed,l«o»e   JMttMI  epud  «o,  «»«  ,,„„„.     nr(,a„ 

.(.emxxvi.Ju/ii.iuSS.  Geerj».  A«r    ^^^ «  ,.  Jj^ 

2  Pnum,  f«ed  ad   argumenlum  »«««      '      4 
Spee,al,,«uer.l  /,.c  oese.oasee  :  menl.onem  o.Je 


non  ab  Adone 


B 


inde  iu  alm 
Marhjrolugia 
tt  Romanum 


Iransierunt  : 
annuntianlur 
etiarn  postri- 
die, 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 

utroque  nostro  Martyrein  eademfieri  pag.  461,  num. 
8  his    verbis:  Post  multos  igitur  exactos   dies  ve- 
niunt  Jesupraevio,  innumerisraundanorumfluctuura 
eruti    procellis,  Cordubam,  quo  tendehatur,  ad  ur- 
bem.    Pergunt    illi  duo  (  Usuardus    et  Odilardus)  ad 
ecclesiam  beati  magnique  testis    Cypriani,  in    qua 
sanctorum    martyrnm    corpora  Adulfi    et  Johannis 
tumulata   quiescunt.    Porro    quamquam  ea  Sollerii 
sententta    eertasit,    non  defuerc  lumen,  qui  crederent, 
SS.  Adulphum  et  Joannem ,  non  ab  Usuardo,se<l   ab 
Adone,    MarUjrologio  primum    inscriptos  esse.    Pctrus 
de  Natalibut  episcopus  Equilinns   in  Cutalogo  Sancto- 
Tum  hb.  8,   cap.    125  sic  ait  :  Adulphus  et  Joannes 
apud    Cordubam,  Hispania?   civitatem,   passi  sunt. 
Qui  pro  confessione  nominis  Christiani  capite  c#si, 
aChristo  Domino  coronari  merueruntv  Calen.  Oc- 
tobris,  ut  ait   Ado  in  suo  Martyrologio  ex  datariis 
Hieronymi  sumpto. 

3  Ambrosius    de    Morales    in    Chrouicis  f/i*panix 
lib.  14,  cap.  icensuit,    non  potuisse  eot  ab  Usuardo 
'  memorari,  sed  ab  Adone  Viennensi,  quem  kac  inparte 
ceteris  marlyrologiis  prxivuse  statuit.  Verumea  Mo» 
ralesii  opinio  non  nisiveleri  illo  errore  nititnr,  ex  quo 
i    uardus   sub  Carolo  Magno   Martyrologium    suum 
scripsisse    credebalur ,    cum   jam   apud  eruditos    >n- 
dubitatum   sit,  scripsisse   sub   Carolo  Calvo,  uti  apud 
Sollerium     noslrum     in    Prmfalione    ad    laudatnm 
Martyrologium   cap.   3.  art.  3  videre   est.    DominU 
m   Georgius  m   Annotationibus    ad    Martyrologium 
Adonianum     Rosweydi  ,    quod   recudit,     etiam    dulnns 
h.nct.    an   SS.     Adulphi   et    Joannis     annuntiatio 
nonpotius  Adoni  adscribenda   tit;  quia  tres   Adoniani 
rodices,   quibus    usus  est,  eadem  verba  habent,  qum  ex 
do  mo.\  retutimus.  Sed  quisquU  purum  ejusdem 
Adonis  Martyrologium,  a  Rosweydo  editum  el  a  Geor- 
„io  recusum,  consutereet  non  modoadhunc,  sedeliam 
ad  muttosalios  dies,  conferre  volneritcum  Usuardino, 
non  poterit  prudenter  dubitare,   quin  Usuardtu  omnes 
,llos  Martyres  Cordubenses,   qui  tub  Mauris  coronati 
fnere,  Martyrologin  suoprimus  mscripserit,  atque  mter- 
volatasint  Adoniana  apographa,inquibusiidem  recen* 
sentur.  Ceterum  ex  tribus  Mis    codtabus    Vaticams, 
quos  laudavit  Georgius,    unus  secuio  ii.aliiduo  x.i, 
,  m  judice,  antiquiores  non  tunl, 
\  Er    Usnurdo     itaque    hodicrni    sunct,     Martyres 
Cordubenses  in  alia  Martyroiogia  transierunt.  Noslrum 
Ms     Florarium  Sanctorum  eos  etiam  ipsis   Usuardt 
wrbts   ixodie  annuntiat.  Eodem  die  illos  quoque  habet 
Franciscm   Maurolycus,   m  inquiens :  Apud  Cordu- 
ham   SS.  Adulfi   et  Joannis  fratrum.  Brevtter  item 
Felicius:h&Met  Joannis  fratrum,  Cordubensium  ; 
ubi  tamen  vocem Cordubensium,  vtverastt  depats- 
,tra.  nou  depatria  accipiendam  esse,  ex  infra  dicendu 
patebit.  Paulo  pluribus  eosdem  celebrat  PctrusGaU- 
smuis  :   Cnrdubw  sanctorum   martyrum  Adulpni  et 
.loannis.    qui  Artemiaa    sanctissimre    muliens    hlu, 
religiose  in  omni  pietatis   officio  instituti.    ob  egre- 
^iam  Christianoque  animo  dignamfidei  tuenda  con, 
«tantiam  nobili  martyrio  in  persecutione  Arabica 
coronantur.  In  Romanohodierno  pariter  locum  habent, 
hoceodemdie  his  verbis ; Cordub» santtorum  mar    - 
rum  Adulphi  et  Joannis  fratrum.qu.    m  persecuti- 
tione  ArabicaproChristocoronat.snnt. 

5  Addo  denique  el  HispanicumTamayi,  «fj» 
brevi   elogio   sic   memorantur:   Cordudm  m  BM« 
Hispani»  SS.    Adulphi   et    Joannis    »».9« 
His  ali    nati    et  oriundi,  cum    matre  Arthem, et 
Aureasororeurbempatriciam  [Cordu bam)  Pe.«e£ 
ubi  cum    tidem   suam   Arabihus  et  ;  istorum  err 
cdicere   decrevissent.  ab  illis  tenti .  prim  tias  mar 
tvrum  in  Snrracenica persecutjone  Agom»  » 
Hdi  collegere.  De  Artemta   matre,    sanct aqu *m < 
Aure*  manyre.qu*  cum    UHt  pau*  non  fuerunt, 


ArCTORK 

c.  s. 


E 


C 


475 

ferius   sermo    recurret.  Martyrohgi    hactenus    re.lali  £) 
omnes  de  duohus  Martlyrihus  notlris  ad  pr.rscute.m  diem 
xxvil  meminerunt ;   sed   Martinns   de  Roa  e  Societait 
Jesu  in    Opere   de  Martyribns  Cordubentibus,  tam  m 
Kalendurio  prxvio,  quampag.  153,  ambos  signat  pos- 
tridie;    quamvis    agnoscat,  eorumdem   memoriam  in 
multis  ecclesiis  Hispaniae  agi  hoc  die  xxvn  Septembi  18. 
Philippus quoqucFerrarius  in  Catatogo  generali  San> 
ctorum  eosdem  die.    xxvui    recensuit  lusverbis  :  Ibidem 
(Cordubx)    sanctorum    martyrum  Adulphi  et  Joan- 
nis  fratrum  ;  laudavitque  in    Annotationibut  Tabulas 
ecclesiasticat    Cordubemet  hac  die,  nempe  xxvm  Sep- 
tembris. 

6  Utroque  igitur    dit    laudati  tancti   Fratres  mar- 
tyres  eccletiasticum  cultum  in    Hispania  obtinuerunt.  colunturdit 
ln  diazcesi  Cordnbensi  dte  xxvm  Septembris,  uti  U-  i%  *n  diacest 
quel  ex  laudato  Kalendario  Martini  de  Roa,  cujusti.  Jjjjjjf8 
tulus  Hispanicus  hic  est  :  Kalendarium  festorumet 
Sanctorum,  de   quibus  in  hoc  libro  scribitur,  dies- 
que,   quibus  celebrantur  in  ecclesia  Cordubensi,  et 
quidem   Officiis  propriis  a  Sede   Apostolica   upvroba- 
lis,  sicui   alibi  docel   laudatus  de  Ron  in  Opnsmlo  de 
Antiquitate  et  auctoritate  tanctorum  martyrum  Cordu- 
bensium    et  de  Breviario   Cordubensi.    AntoMut    de 
Quintanaduennat    in   Ecclesia   ei  Sanctit   Bitpalen- 
sibus  pag.  169   scribit,    istud    SS.  Adulphi  et  Joan- 
nis    Oflkium  Cordubente   ritut   esse  tantum  «emidu- 
plicis,  ejutque    initium  repetii  ah  annoChristi  1581, 
quo,   inquit,    eorum  solemnitatem  concessit  Grego- 
nus  XIII;  id  est,  OpinOT,  quo  Corduhense  Brevinnum 
alaudato    Pontifice  approbatum  fuit.  Eodem  die  illos 
coli  aut  saltem cutlot  fuitte  in  totadiacesi  Bispalensi, 
habemus  ex  ejutdem  metropolitanx  ea  lesis  DirecloriOt 
anno  1656  Hispali  typisedito,  quod  pra  manibus  ha- 
beo,  et  in   quo  Officium  er    commum  martijrum   cum 
rituduplicisecundzdassispr.rscnptum  his  verbis  est: 
SS.  Adulphi  et  Joannis  frat.  raart.  Hispal.  duplex 
2  class.  in  tota  dimcesi.    Tam  peculiaris  cultut  ratio 
non  uhu  videturesse,  quam  qust  ibidem  intinuatur,  nem- 
pe  quod   tancti  Martyres  patria  ffispalentet  (uerint, 
ri  Mdem  civitateveldioecesioriundi.  Quintanaduennat 
OJficium  hoc  cceptum  ait  anno  1624,  quo  illos  a  capilulo 
Hispaiensi  pro  Sanctisindigenis  agnitot  att. 
7  Dealtero  eorumdem cultus die Ambrosius de  Mo-  ac  faruaUbi 

ralesinScholiisadlib.%cap.  ZMemorialisS **-  J« 

rill„S  Eutogiisic  scnW:Adulphivero  el  Joanma 
martyriura  multismodisest  celebratissimum,  Multa 
per  Hispaniam  ecclesia  eorum  festum  dicra  cele- 
brant.Is  est  Septembris  vigesimus  septimus.  Con- 
sonat  Martinusde  Roa  tupra  relatus.  Moralet  m  Chro- 
„icis  Hitpanix  lib\  14,  cap.  4  eumdem  dicrn  kvii 
iltorum  cuUui  timiliter  assignat,  tedpro  multis  eccle-- 
wsrepotuii  aliquot,  in  quo  et  Joannem  de  Manetta 
lU)m2  Hhtori*  Sanctorum  Mspant*  cap.  67  con- 
tentientm  habet.  EgoillisnegarenequeotSS.  Adul- 

%m      JoannemJ odieina liquotBis, *  eccUsm 

tZari;velkmtamen,uteasdemvelearumaU^s 

l *'sent;quamvisenimmulta  vanarum.  — 

Hmanim   Directoria.    qum    ■«    Muteo    notto  ex 

Zt   onsuluerim,   nullam    eonmdem  memonam    d 

TJcitatosdiesiniUUrepe^ 

S   utiiamdixi,addUm™mSeptembr*.N«cwW' 

t     Cir   CordubensesetHitpalenset    «"»*«"" 

1  ,\      ,  ii,  rxvin    e««  eorumdem  mortyrn  dxesnon 

^jiSiir.f- *U «otquoom, 

J,  *sJa,e  Ucet  c.r  paucit  iUis,  qu*  tcrtptor  c*.-  ^ 

Zt   et  gravittimus  S.    Bulogius  pretbyteTCorduben. 


ab  abbatt 


eorum 


geini- 


serat 


■non  am/iluis 
exstant. 


B 


DR  SS.  ADULPHO 
476 

,  cclesi*  sanc.m  .t  exemplum  ^F*    ?£*  * 

in  ,ibr0  primo  >aemmimua  beate »w 
memoH»  Speraindeo   abbas    >         laUor 

,,;t     n?    Sveramdeo   plura    viaeri    \ 
VTs£lsZcUaU,,M  *}«>*,»  Oputevlun.id- 

,„„„„„„  Uahonrt,*  Jeg>««'«    «■«»" 

ri*<«  * ■fcw** 

WfcBBmca  <"»<•  1-  ''''■  6l  ''"''•  7„  ,        ,„  cc    A(lul- 
,     '   foann,     eorvmque  certamimt  lauialore  Spi 

^iSsrasssEj : 

23^2£Bi' ^TIZ 

S !*«. '•^r»:*'KS? 

'„,,,,,„„,  „„,v ,,,,„,.-•,—"'»''";•-"'"'■''' 

;;;::;:,,,,, .»,»',,/,  * * ****»»»*■ 

%H™  „,.»,  ^  *<*-«•*•>>*■ 

„„,,  W,.rr ,,,,,^„,,  ,,/./"»"»«  7„„,,,„,„ 

,,„  ,„  proiulit  Acta  SS.  Adulphi  W  Joamns  «     »»ta 
VS  '  Legeniar «tata   A«tun«n««,  ,a*  taafcto 

„,„, Im  mricam  «.    //„»■/«<  ^«»,//„ .,,/- 

■„„,,,,,„„„  fcMtott:  Buc  usque  l.egend.r,um  As- 
tarLense;quodsiSperaindeo.mag,stroS.Eulog«, 

horumAotor pbresim  tribmmus  ute.v. ,  ,,, 

turinnuereinexordioproculdubmjemOpus   lud 

C.  s.ncto  presbyteroet  mertyre  /,'•»•  lauda- 
tun,  ouod  perierat,  restituimus.  et  iterum  eccle- 
siasHispanicmd u.  Qm »■«««■«*.  «««' 

„„,,„,„„   r,,,,,,,,,,,,    »»»   expHcat.  nmforte    quod 
„,„,„,.  Styluseam,   ,»»»»■»,  redoletantiqui- 

tetem    qu.  et  Eulogiue  utitur,  Eqm n/5i 

„«„„«,  inAclitillitunam  et  aluram  oocrn  barbaram 

occurren.quaS  Eulog •"»» t  ett  ;  sei  '"/""- 

„,,,,,.„  ,■,„„/•/•„„  Sperainieo  este  credam,  nec  liujut 
,.,,„,„,„  ■>"    axaiut   ab   Eulog nu 

permittunt.  Q      . 

11  /yflttdat««flWfl«  oS.  £"%<°  wrto  n«t»,  8dflta 
illustrissimusdoctor.eltn  «M  **«■  Memmatu 
Sanctorum    vir  disertissimus  Wa/tou.r.  taitfe  tte 
eodcm  habet   Alvurus  Paullns  Cordubensts,  ilhus  syn- 
chronus  ei  amicus,  apud  Nicolaum  Antomum  tom.  i 
Bibliothecc*  Hispantc*.lib.Scap.7.Hisceconsona 
sunt.qu*  s.  Eubgiuslib.t  recensuit  velut   ab   ipso 
adversi*  Mahumetanos  scripta,    quseque  ipsisstma   u- 
Uuscelebris  abbatis  dicta  esse,  Ambrosius  Morales   m 
Sdioliis  judicavit.  Frustra  vero  uuiseam  viri  eloquen- 
tiamin   Tamoyuuis  Aclis,    aul  horum  »tili  sinuhiudi- 
nem  cum    relatis  a    lancto  Eubgio  periodisrequiret. 
Deinde  laudatus  abban, eodem  teste Eulogio,  SS.  Adul- 
phi  et  Joannis,    insUr  sideruni   coeli,    raicantia  ad 
^moluraentura  Ecclesiae   sanctaj  et  exemplum    debi- 


ET  JOANNE  MM. 


' 


D 


Acta,  gux 
Tamayus  edi- 
dil  ex  codiee 
Asturicensi, 


ImiiiiUi  abba- 
tU  tioinunt. 


lium...  stylo  latiori  coroposnit.  Contm  vero  Tanw- 
yana  Acia  polius  brevia  sunt  etjejuna,  neque  respon* 
dent  exspeclationi,  quam  ds  abbatis  Opuscuto  concitavil 

Eulogius, 

12  Denique  /lctorum  scriptor,  quamquam  ni  ezonho 
dicnt"  ideo  sese  ista  conscribere,  ut  ab  islorum  exemplo 
discant  Christiani  \Uem  libere  confileri,  nec  tormenta 
horrescere,  ideoque  utcnmquevideri  posset  tempore  per- 
tecutionU  floruisse,  nusquam  tamen  deinceps  vel  ver- 
buloinnuit,  se  SS.   .Ydulpho  et  Joanni,  quibus  abbas 
Speraindeo  certe  convixit,    synchronum   fuUse.    Quin 
imo  ipse  illius  scribendi  modus  contrarium  non  obscure 
significat.  Post  prxfationem   enim  sic  Acta  orditur  : 
[taque  temporibua  Abdera^men  regis  Cordub»,  cum 
ejus  imperium  accipiebat  exordium.   erat  Cordubs 
matrona  qu»dam  ArthemiaeaC.  ;  qui  loquendi  modus 
nequaquam  sapit  auctorem,  qui  subeodem  rege  scripsit. 
uti  fecit  abbas   Speraindeo.   Haud  mitiorem   censuram 
,/,  Osdem  Actis   tulit    Nicolaus   Antonius   in  laudata 
Bibliotheca,    "'".    postquam    dixerat,  Opusculum,  de 
quoagimus,  non  amplius  exstare,   sic  prosecutus  esti 
Reparare  tamen  sese  hanc  nobis   jacturaro,   credi 
voluit  Joannes  Tamayus,  e  Legendario  Asturicensis 
ecclesiaB  quodam  producta    martyrn  SS.  Adulphl  et 
Joannh  relatione  ;  in  qua  tamen  videre  mihi  videor 
plura  Tau.ayame    tela,    de  quo    testes   voco   i 
quorum  palato  non  alienus  sithujusmodi  dapsihura 
epularum  gustus. 

13  Nrscw,  utrum  Nicolaus  Antomus  his  verbis  fidem 
ipsuisTamayi,  an  alterius,  a  quo  is  deceptus  sit,  vo- 
fuerit  incusare  .  egot  si  alterutrum  dicendum  s,i, 
Tamayum  deceptum  credere  malim,  quam  iedxta  opera 
fefellisse  Porro  in  Actis  illis  nihil  narratur,  quod  aul 
conformenon  sit,  aut  componi  nequeat  cum  iis,  qusede 
HsdemMartyribusS.  Eulogiusoccasionematnsillonim 
Artemix  sanctzque  sororis  Aurex  brevitermemwavit. 
/,  mihi  inhstret  suspicio  metusque,  ne  illorum  auctor 
e0dem  S.  Eulogii  Operet  postquam  illudposi  meitum 
seculum  decimum  sextum  inventum  fuit,  usus  stl  ,cete- 
raqueaddiderit,  prout  argumentum  exigere  vxdebatur. 
CerteSanctorumillustregenusArabicumdiscerepotuil 

exejusdemEulogii  Memoriali  lib.  3,  cap.  17,  f tque 
indeetiammuluaritumverbabarbara  ipsiusitata,  tum 
QCCU8ationem  ab  eorumdem  cognatis  factam  :  ut  enim 
EulogiusS  iuream,  qusmnltispost  illos  anms passu 
esttita  etanonymusistos  a  cognatis  suis  apud  judtcem 
de  //,/,   Ch  istiana  accusatos  fuisse  narravit. 

\\  Dubium  tollere  possel,  si   tamen   exstet,   i 
HUAstuncensu,cujus   etatemsiluil   Tamayus,  quique 

n mnino  contemnendus   erit,    ri     ante    mventum 

S  Enlogii  Memoriale  Sanctorum  exaratus  fuent  . 
6ecusvero,si  serius.  haque,  licetea  Acta  abbali  Spe- 

rainde*  neqnaquan  iberepossim,  m 

Opusculifragmentohaberefcumtamenfquxtntism' 

rantur,  partim  S    Eutogii  dicU som i  stnt   p< ,    «, 

n niLstatuieaveUi  Acta  dubiz  fUet  recudeu* 

ln   innotati*   muniturus    lectorem,   qu*  m    eis   c<     , 

itverodubiasecuntLu x  dicenda  ^"gi 

Epigramm*,  seu   epitaphi orum     i /   ;      ' 

mayus>  sine  "/("   dubio  inter    supposttos  ^us^ 
Jciendum  est.  ln  hac  certorum    ^onumentorump 
lLsuperest,ut  paucat'quse   de   sanctis   M« 
mlris  S.   Eulogius  tradidit.  paululum  *P"*^ 
UabueruntillisororemS.Auream  vtrginem,   "< 
aul  amplius  annos  post  ipsos  passam  sub  regi   j 
mado.cujus  Sanctx  Acta  apnd  nos  ad  diem  m* 
datasuntex**pe  dicto  Zfemariali  Sanctorum™.* 
,7/,  n.unde  sequentia,  qu*  ad  proposttum  nostrutn 

taciunt,  huc  transfvro.  .     •  „() 

lb  Ea  tempestate  [verba   S.  Enlogn  sunt)s   ^ 
qu^lam    nobilis,    nomine    Aurea,  SS     A      l 
LnnSi    raartyrura,   de   quibus    m    P^cede^^# 


nec  ejutdtm 

OpuscuU 

fragmt-ntm. 


E 


uti  ipse  crtdi 
voluit,  ut  du- 

bii  tamen 
fidei 


edendo 
,lem  tpita- 
phlun.  i '"' 

,U"I  /' 
S     I'"' 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  477 

.,   memoravimus,  soror,  regum Cordubensium  aula  Christiani  honorificii   1 

quae  a  tempore collisionis * eorum  devotionis  praeniio  fungebantur  etmerebantur  stipendia,  donec   Mahoma 

nttU  r/ ■!!'/'-'"    hingebatur,   cuin    revelatis  saerae  religionis    tludiii  dus,  Habdarrahgmanni  II  tuccessor,  eosdem  in    ipso 

,,,  ccenobio  Cuteclariensi...  commaneret  per  annos  sui  regni  exordio  ex  ea   expulit,  quemadmodum  apud 

triginta  et  araplius,  cunctis  fidei   snae  noti-  Eulogium  legere  est.  dntonius   Yepe  ,  /,.;,•  Tamayo, 


1   ». 


•  an  Incu- 
pare 


land 


matn  1 


.1       ijvlfc  «""0 ' 

in.irty-    i„  C0Bnobio  Ctiteclariensi...  commaneret  per  annos 

ferme  triginta  et  ainplius,  cunctis  fidei   snae  noti-     Eulogium  legere  esl.  dntonius   Yepe  ,  teste  famayo, 
(1UII  donans,  ncc  ullis   adumbrata  pavoribus,  con-     scripsit, SS.  Adulptiom  el  Joannera  monachot  fuisa 
versationem  Christianismi    Bui  patulo  gerebat  con-     quodipse  merito  negat  ullo  veterum  teslimonio  probari 
rjressu.  Et   quia    erat  stemtnatis   ortu    praecincta,  19  De  nuppticu  genere,  quo  hi  dvo   tancti  Fratret    ih 

erandique    fastu    Arabicae   traducis    exornabatur,     coronatifnere,nihit  memoravitS.    Enlogius ;  in  Actis  chruto  mat 
nullus  exterorum  virginis   fidem  incursare*  aude-     edendis  capite  plexi  dicuntur,  forsitan  non  ex  alioar     tyrium  niWe- 
hat ;  donec  quidam  suorum  ex  provincia  Hispalensi,     gumento,  quam  quod  id  fueril  ordinarium  apud  Mauroi  '""' 
im(|,-  genua  trahebat,...  causa  explorandi  ad  se  per-     supremum  martyrum  supplicium,  post  qudo  eomma 
latirumoris  fidem  ac  propositum virglnis venientes,     co)"pora  velex  patibufb  su&pendi,  vei  in  flumen 
cajlide  contribulam  suam  gratia  hospitandi*  sese     consueverant.Ututsil^gloriosumfuissehorumcertamen, 
invisere  mentiuntur,  etc.  Subdit  deinde etiam  judicem     testatus  Eulogius  esl,num.  Srelatus.  Ds  iisdem  denuo 
Cordubensem,   apud  quem   de    Christiana   religionea     meminh  lib.   "...   cap.  L7  in  S.   Aurea  tcribens,  hani 
subdolis  illis  amicis  accusata  est,  eidem  cognatione  ]un-     virginem,  cum  ea  fragiUtatehumana  Christum  orete 
durn  fuisse;  Quiet  ipse,  inquitt]we  nativitatis  eidera     nus  negasset,  pi  reorumdem  memoriam  ad  confessionem 
virginis   concretis   adhaerebal  prosapiis.  fidei  excitatam  ee.se,  nea  consortio  fratrum  suo 

10  / ■',  hisce  habemus,  SS.  Adulphum  et  .loannera     Adulpti  scilicet  et  Joannis  martyrum  beatorum  ar- 
(nuivpe  S.  Aureae  fratres)    exnobili  Arabica  famitia,     cerelur.  Annus martyrii certus stalui  non  potest,  necab 
umafemina,    SiV/,w„r  Mahumetana   ortos   esse,  nisi  quis  sine  uilo     eotamennoslongeaberraresinumEulogiiasserta. 

fundamento  velit,  eosdem  S.  Aures.  lantummodo  itte-     primo  quidem  num.&itlospa  it  in  primor- 

h  rinosfratres  elexatio  palre  natos  fuisse.  Nescitur,  an     dio  regni principia  Habdarrahgmanni  II,  quiabanno 
eorumdem    pater,   de    quo   silet   Eulogius,  Chrislum     Chiisli&2\  usque  ad  852  regnavit.  |.: 

umquam colu.erit ; sed  Mahumetanum  atiquando  fuisse,         20  Numero autem  15  scribit,    S.  Aweamatem- 
aui  saltemcreditum  csse,  ex  supra  dictis  satis   liquet.     pore  c  .llisionia  (sive  martyrii  eorum...  in  ccenobio  ^ab°dar^hg- 
icta ■  edenda    illum  ethnicum  faciunt.    Pauio   notior     Cuteclariensi...  per  annos  ferme  triginta  etampliua   ,„„>,,  \deoqut 
mxmmaterestexS.  Eulogio,  quilib.%cap.%iUam     habilasse,    quando   etipsa  911041.1    martyrii   palmam  tolenthaberi 
summ»    sanctitatis  fosroinam,    Artemiam    nomine     adepta  est;  quodanno&W,  die*\xJuliifaclumscribit. 
aupellal   et  Cuteclariensi  muliebri  monaslerio praefuUse     Annos  igitur  30 subducamus  abanno  Christi  88$,  pro- 
\radit   post  verba"num.  8  dala  sic prosecutus :  Artemia     dibit  ann us  82(5 ;  sed  quia  ultra   triginta  annos  inter 
ieitur    trratia  sanctitatis    provecteeque   aetatis,  seu     Fralrum   sororisque  martyria  inUn  Aatuit,  fu- 

obtentu  Martvn.m  filiorum,  ca?teris  in  eodem  cco-  cile  potueruni  Ulian no  *r:>  vet  824,  ei  nic  propiusad 
nobio  commanentibu^  foeminis  antecellens,  to.tius  exordium regni Habdarrahgmanm  Ihpassxfuisse.Car- 
monasterii  virginalis  conveutus  jussu  auctoritalis  dinalis  Baronius  in  Annalihus  ad  annum  t  lirtsti  Ml 
eius  intendebatur  VerisimiUimum  est,  hanc  nonex  eorumdem  martyrium  primordiis  regm  dtcti  prmapis 
LereArabico  sed  m  Cftriffiaiiti  Hispani*  indigenis  rectequoqne  Migavit,  nulto  anno  determmato;  ledtn 
■  ■  liberosQue  suos,  consentiente   ant  conve-     Annotatis od Martyrologium  Romanum  istudannoSM, 

ZeZmarito    Christianis    prrceptis  imbuisse.  Certe     Dominicus vero  Georg «edtt '.Martyroi 

SAnZ    rfessa  est  coram   judL,  sese   ab  infantia     Adoniani So2  affixi a.  Ab  tuscenon  limg    dts- 

^uacLLc^sr   Quemabinfantiamea.inrjui/,     sensit  Joannes  Mariettatn  8 (U    Hispanm  ttb.  % 

cap.M,  ubiannumm  velproxime  procedentem  aut 
subsecutumdesignavit,  Horum  omnium  vitiosot  cal 
1  diclis  manifeslnm  est. 
2\  Celerum  solenthi  sancti  Fratres  pro  primismar    ,„,,,„,„,,■. 
tyribushabm.  7///  de  Mahumetana  impielate  Cordubx   mariyribus 

""""'    S-    --l" ''V "  ,,      '        ,  uum  L-     mm  necatos;seda I  M  frimi  riM.  < « 

ejusdemcognat,  M  '""''■,.,„     „  '         s,„,  ,„, „ ,„,  Eulagius  1A ' 

"»"■  """  ''' ''"'";„ '"' "         ,     t    LJ„l ,-/  ai  ■ OriUi  850,  ,  auo  Mh 

'' ' '""'""""  ''""'' ,,„,,,„ »,     gngue  !rai n,  uig» Badarrahg - 

cmmT  '"  """"""  7  '    ,•,„,„„■,-     coronaloerais.edu ,  D*   --  Ubr ,■"""-■ 

,„„„„  ,•„,,,„,,,.  ,/,  qua  „■'.•  <>■'">■  -  *m  '"'.'„„  „.  ,,„.,„  „„,„    2  „.,„„  858  Corduba, clem 

'-■"■  Apud ,.„„■/, — ■"•; """;'',;";:,;;,"    ."',■„,„ ,,„„,„/ ,  *m.  <m , 

S.  Mari*  (.•„„,■/„,„„.-.  c«i   '""""""  /"'"'""'•"      ,,,,,„.■,„,.,.,•/•,„„„,„,.„,,„ 

,„  ,,„„  n  Aurcam  habitam  vidimus.  ,w  guo  tmpore,     Act,  ,g,lu,  „       I 

qmve  dtcausa  ex  BtspatensidiacesiCordubammigra- 

eosecumFiliisrecepisslguodibidempluresChnsUani 

florerenl.  . 

isr, „,„„„„,„. -i>'»«»"". '■"""'"" '""; 

,■„,   ,„,„  „,,    fidem  n ■„„.  M    /'•'• •   «'  '"'"'",'  "'' 

,//«  „„,„„„..  ,,,„  .1/,,/ "."'"  »«/»'"";•'"  "'•'""'"- 

,,„,,.,„„.,„,.,('„„.„„  „,'.„<  .'  „„>»,";< "«y/™';- 
,;.„„,,/,a„,  „„„„,  nm  ''/>„^'»"  Cm]Mx  he'°'e; 
ligionis  su*  «,■>«„„.  "  /'"'''""<  «*■*  « ■'  " M!; 
steria  habebant,  ita  permUtentibus  ^***** 

prl  ceuri,  civUatiiu.  aoTnare  ,tudeba«<  «*JJ 


n  clvllatc 

Vel  ilmr  si 

Uispalensi, 
unde  '  inn 

urili  1 


didiceraro  ,  cultum  exercui,  fidem    servav»,  propo- 
situm  tjessi. 

17  Quod  ad  patriam  attinel,  scriptores  passim  sta^ 
tuunt,tllos  Hispalenses  fuisse9si  minus  ex  ipsa  cm- 
tate,  saltem  ex  ejtisdem  dioecesioriundos.  Ita  colltgunt 


Cordnbam 
commlgra- 

runt 


478 


DE  SS.  ADULPHO  ET  JOANNE  MM. 


ACTA 


sublcslae  fidei 
Ex  legcndario  MS.  Asluricensi 

Edita  a  Joanne    Tamayo  in   Marlyroloyio 
Hispanko. 


Auctoris 
prrfailo 

o 


•  propalare 


Sancti  t3 
j,rovincla 
Blipalentl 
dvbam 

vinjrunt, 

b 


tempestivam  legationis  instantiam  et  perfidam  mo-  ry 
mtionis  execrationera  ;  et  qui  corde  crediderant  ad 
justitiara,  ore  confessi  sunt  fidem  Catholicarn  ad 
salutem.  Ideo  Christi  doctrinam  extollentes,  et 
pseudoprophetae  turpitudinis  abyssum  execrantes, 
se  pro  suspecta  fide  tormenta  et  cruciamina,  qua- 
liacumque  immanis  protervia  judicis  in  illos  extor- 
quere  satageret,  perlaturos  intrepidis  edixere  visce- 

ribus. 

4   Hoc  responso  furiis   exagitati  propinqui.  sta- 
tim  ad  judicem  perrexere,  qui  sanctorum  Juvenum  fl/»'rf  judiC«m 
constantiam  in  confessione  fidei  Cliristianorum,   et  accw«", 
perfidiara  in  irrisione  legis  prophet*  percontantes, 
adversus    illos    ut    virga    correctionis    exequatur, 
efflagitant  f.  Judicis  intqui  s»vitia  profana  juvenes  t 

Fratres  ad  ejus  immanem  conspectum  protinus  ad- 
ducerepraec.pit  ;quoscum  nefaria  carnificum  manus 
coniprehenderet,    a<l    tribunal    frequenti  ululatu  et 
aseiduo  clamore,  ut   mos  ejusgentis  est,  perduxit 
instanter.  Quibus    judex,    rognatis  prajsentibus    et 
eos  accusantibus,  dixit   :  Quo  jure  nobiles  Viri,  qui 
parentis  vestri  generositate  gaudetis,  et  illius  gene- 
ris    exemptione   perfruitis,  maternam   fidem  inse- 
qnentes,  patris  vultis  illustrari  prosapta,  et  matris 
conamini  deturpari  perfidial  Quid  lioc?  Si  paternus 
splondor   vestrum   nobilitat  undequaque    decorera, 
cur  non  et  ejus  religiositatis  specimen    vestras    in- 
auper  condecorabit  actiones?  Jurisutique  uostri  est, 
quod  filius,  qui  paterno  illustratur  honore,  parentis 
etiam   dogmatis    insequatur  acumen.    Ideo    strenui 
Viri,   aut  parentis  amplectimini  legem,   aut  diris 
cruciatibusexpositi,  aut  corpora  nostram  experinndi 
sievitiam  delicata  parate. 

5  Tunc   sancti   Martyres  judici    responderunt : 
ISnlta  estprogentes  nobiiitate  decora,  qua?  ducit  ho-  fidmqui. 
minem  in  perniciem.    Ut  quid    nos  patern»  adltav  ttrerm  co». 
rebiiuusdoctrina.,  quaa  ignobtlis   est,   qua3  profana  *    • 
est,  quse  iniqua  est?  Cedat  igitur  splendor  fam.l.ae 
virtuti  veraci  ;  cedat  proavorum  nobilitata  progen.es 
veritati  patentt.  Christus  nobilitat  Deus,  eui  ser- 
vireregnare  est.  Kjns  fidem  amplectimur,   ejus   le- 
gem  cblimus.  Omne,  quodnonestexhac    fide.   ca- 
ducum  est,  nefarium  g  est,  ex  Deo  non  est.  Ergo  ad  g 

verbera  venire  poteris  ;  et  corpora,    de  qutbus  tan- 
tumjudexes,    in  tuas    repontmus   manus,  quibus 
pro  Christo  omnia  nostr®  nobilitatis  stemmata  re 
nuntiamus.  Scanduit  *  judex,  et  cum  Christum  ex  . .  p.ci. 
v.sceribus  Martyrum,  blandimentis  proposttts,  en-  c*nduii 
pere  non  valuisset,  illos  capttali  sententia  daranatos  r 
accusatoribus  tradidit  consanguineis  ;  qui   proteiva 
luporum  voracitate  inescati,  per  carnific.um  *  manus  .  carnillcum 
sententiam  exequi  judicis  nefariam  drsposuerunt. 

6  Quo  fecto,  illustres    Martyres  jugulum   piadto  ^ ,  a 

»r»buerunt/f.  etspiritum  Creatori  v  Kalend.  Octo-  cfl    ,  ,,,, 
bris.  Quorum  corpora  postea   sublata  nocte    obsd-  uPuUlM« 
rante.  et  honorabiliter  sepulta  i ;    ■«■•^    "         * 
immarcess.bilera  glortara  evnlantes.  Chr,»ti  bea  t  u 
dine  in  aeternum  fruuntur.  qut  cum  Patre  etSpiruu 
Sancto  vivit  et  regnat  tn  secula.  Amen. 

anxotata. 


Mirtmtii  c,  fratres  charissirai,  tllustrissimorum 
uvenum,  Adulphi  et  Joannis  fratrnm,  pass.on.s 
expedittonem,  a  vobis  expetitam  et  a  me  Deo  fau- 
tore  digestara.viribuslicetimpanbus,  tott  Hispa- 
,,„,,:  ecclestie  patefacto,  ut  eoruro  croteri  sequentes 
Christicola3anim0sitat.eraun.ti  sctante   stne  ttmore 

adbravinmi fessionts  accedere .  et  to^torum 

crectatuumquehorrorestntreptdtlPerhorresce^ 

sicut  apostoltca  nos  docet  pagtna,   corde  credttur 
ad  justitiam,   ore  autem  confessto  fit  ad  salutem. 
n  Quid  ergO  intcrestlatenterChristuracredereetpu- 
B  blice  Christum   ignorare?  Publicam  confesstonem 
Dorainicus  in  Evangelio  serrao  sanctificat,  qua  sa- 
lutera  confitentibus  promittit  ©ternam.  Corde  cre- 
dere  ad  iustttiam  valebtt ;  nisi  casus  even.at,  quo, 
nuod  corde  geritur,  manifestare    conven.at ;    nara 
tunc  nonsufficitcordis  credulitas,  sed  opus  ertt  pa- 
tula  confesstonts    clamatio,  qua   defictente,    Domt- 
nica  protinus  comminatiosubseqnitur  :  «  Qut  nega- 
«veritmecoram  homtnibus,  negabo  ego   eum    co- 
„  ram  Patre  meo,  qut  m  coelis  est.  -  Igttur  tota  haec 
praesentis  praludii  dtgestio  ad  eum  finem  tendtt,et 
quod  nostroruro  Martyrum.  qui  cordts  penetral.bus 
Christi  dogmata  retmere  ad  justitiam  consequen- 
dara    scientes,   illa  postmodum   occasione  proficua 
popalare  ■  et  fateri  ad  salutem  amplexendara  qui- 
,  sequamur    exemplum  ;  et  quod  verttas  pura 
simplicitate  prolata    animos  sequentium  ad  Christt 
confessionem  acuat  intrepidos. 

2  Itaque  temporibus  Abderagmen  regis  Corduba?, 
cum  ejus  imperium    acciptebat   exordium  b,  erat 
Corduba?  roatrona  qua?dam   Artheraiac  nomtne,  .1- 
lustriumavorum  stigmate  d  decorata.sed  virtutum 
manipults  egregiis  insignior,  quaa  etiam  nobtlissimo 
viro,   licet    ethnico.  uopulata    tres  ex  eo    conjugio 
susceperat  Hberos,  nempe  Adulphum.   Joannera,  et 
Auream  honestissimara  virginem  ;  qui  matris  Chris- 
tian*  doctrinara  sequentes,  dogmatafidei  didicernnt 
fideles,  et  parenlis  errores    respuerunt.   unanimes. 
Ha?c  igitur  beatissima  matrona  ex   provincia  His- 
palensi,  qua  erat.  oriunda  r.,  ut    melius  sacris  fidei 
mysteriis  imbueretur  catholica,   quod  multi  essent 
hic  Chriatian8a   veritatis  cultores,  Cordubam  con- 
redens.  protinus  domum,  qua  demoraretur,  elocans, 
ibidenj  Pilios  in  pintatis  regulis   erudivit.  Illi  con- 
stantia  Christum    Deum    in    veritate    colebant,   et 
licet    a  gentilibus    multoties    lacerarentur    impro- 
periis    Adolescentes,    et    Dorainura    in    corde   ge- 
rebant.  et    Christum  per    ori.  confessionera   lau-         ^  ^  ^^  ^   &  „,„,   * 

a3aSed  cura  consanguinitas  aliquorum,  qui  beatis-  fntstra  tamen  ex  hac  *™»™*?>2u   jTcomtnen- 

rittum    siraisJuvenibus   erant  ex    parentis   prosapia    vin-  ^^^T^^Z 

»  rt   a   culocognationisadstricti,  Adulphi  et    JoanniB  pro-  lannm  pr.rvinmnum.  ™ei**W'         Httb,iarrahgman 

"  "«■    positum  stigmateChristianitatts  signatum  ferre  non  b  Abderagmm.  qnem  S.  Huiogw   u        ^    ^ 

possent,    secreta  per    gentem    suam    cobortatione  appiltavit.  patri  suosuccesstt  anno^   ^^ 

monuerunt,  quatenus  p.iternam  insequi    sectamsa-  gnavitque  usque  tn  85*,    qu0  "       "  morte  lult,    teste 

tagerent,  sin  vero    propheta*    Dei   Mahometi    pra3-  cussus,  impietatis  xux  pxnam ■   su  t            ^ 

cepta  contemnere  voluissent.   extemplo  illos  ad  tri-  eodem  Sanclo  in  Memoriali  Uo.  1.  '^.^  el  jw* 

bunal    judicis    attrahendos  minitarentur.     Audivit  c    De   Artemia   SS.    A du ip ™*           .  f eutisqui   °d 

itaque  sancta  Fraternitas  cognatorum   suorum  in-  virginis  murtyrum  matrs,  patri             >        eorumdem 


vbi  Chrhtum 
colentcs    cl    a 
rognati 
kvmetan 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 
eorumdcm  nobilcm  familiam  spectantibus  lege  Commen- 
Utrium  a  num.  15. 

d  Vocem  stigma  etiam  S.  Eulogius  non  scmel  im- 
propne  adhibuil.  JIic  pro  nobili  prosapia  usvrpatur. 
e  Laudalus  S.  Eulogius  lib.  2  cap.  16  diserte  te- 
stalur.  S.  Auream  SS.  Adulphi  et  Joannis  sororem 
ex  provincia  Hispaltnsi  oriundam  fuisse.  Vide  dicta  m 
Commenturw  num.  17. 

f  Simili   modo  S.  Eulogius    S.  Auream   a  cognatis 
suts  apud  judicem  accusulam  scribit. 

cr  Hxc  suno  tentll  interpretare,  sic  scdicel,  ut  quod 


479 

nonestex  hac  fide,  significet,  quod  est  contra  hanc  D 

fidem  ;  non  enim  omnia  ethmcorum  opera  peccuta  BUtlt.       f.x  edito. 

h  SuppUcii  genus  non  mcmoravit  S.  Enlogius,  nec 
forte  alia  de  causa  horum  Actorum  scriptor  illos  gladio 
percussos  ait,  quam  quodf  ex  ipso  forsitan  ejusdem 
S.  Eulogu  Opere  didicisset,  istud  commune  martyrum 
Cordubensium  sub  Mauris  fuisse. 

i  In  Commentario  prsevio  num,  2  docui,  sacra  illo- 
rum  corpora anno  858  Cordubx  ,n  crclcna  S.  Cypriam 
Quievitse;  sed  quid  usdem  deinde  factum  fuerit ,  incom- 
pertum  mihi  est. 


B 


DE  B.  BONFILIO  EPISCOPO 

FULGINATE 
PROPE  CINGULUM  IN    PICENO 

COMMENTARIUS  PR^VIUS 

§    I.    Cultus   anliquus  et  hodiernus ;   ecclesia   Beato    dicata;    corporis    translationes  , 

festivitates  annua?. 


POST  MCXV. 
Iieati  ntillis 
MartijrologiiS 

\nscripti 


« 


— r  ullis  prarclarum  hunc  Antistitem  Martijrolo- 
k  i  giis,  nullis  Sanctorum  vel  Beatorum    Faslis 


generalibus  inscriptum    legimus;  ne  in  Ca- 
talofjis  quidem  Philippi  Ferrarii  :  quod  tanto 
miramur  magis,  quanlo  ccrttus  constarc  urbitramur  de 
antiquo  et  ad  nostra  usque   tempora    contuiuuto  ipsius 
cultu.  Unns  Bucclinusin  Menologio Bejiediclino  ipsum 
memorat  hoc  die  et  subtimide  beat»  roemorice    vocat, 
imo  in  mdrgine  venerabilem  dumtaxat  appellat  :  quam- 
quam  cultum  cjus  sufficienter   insinuet    scqucnti   clau- 
sula  :  Apparuit   (BonfiliusJ   postea    infirmo    alicui, 
quem  protinus  reddidit  incolumitati,  suumque   cor- 
pus  revelavit,    quod    insigni    desuper    constructa 
basilica  sanct.  Silvester  Silvestrinorum  auctor  hono- 
ravit,  eamque  ejusdem  nomini  dedicari  impetravit. 
r  At  Sancti    vel  Beati    titulo  ipsum    ornant    Ughellus 
tom.  i  llalix  sacrx  col.  691 ;  Horatius  Aviccenna    in 
Monumcntis  Cingulansc  civitatis  pag.  236;   Silvester 
Marulus  scu  Manrolirus  ui  Man  Oceano  omnium  rc- 
ligiosorum  Orduium  pag.  188/  Julius   Lucentius    in 
Fulgore  Fulginiipng.  88  et  seq.  ;   Lndovtcus   Jaco- 
billus  in    Vitis  Sanctorum  Umbrix  tom.  2  pag.    288 
etseqq.,  ac  in  VitisSanctorum  Fulginatium  pag .  23(3 
et  seqq.  ;  denique  Benedictus  de  Saxoferrato,   Jacobus 
Mercatus,  Scbastianus  Fabrinus  et    Carolus    France- 
schinus,  quorum  pleniorcm  notitiam  dabo  infcruis.    11 1 
omncs  ducem   secuti  sunt    mox   laudatum   a  Buccluio 
beatum  Silveslrum  abbattm,  institutorem  eongn 
nis  monachorum  Silvestrinorumt  ac  Vitrn  Antistitis  nosti  i 
auctorem,  in  qua  ipsi  subinde  quidem  Sancti    titulum 
altribuil,  sed  communius  Beati,  quem  etcgo  ad  ipsius 
exemplar  retinendum  censui. 

2  ActabeatiStlvestri  illustrandavenientaddiem  xxvi 
alllUs  ana  Novembris,  quo  nomcn  ejus  Romano  Marlyrologto  m- 
twprobatur  sertumest.  Observandum  hictamen,  eum,  ^c'ps,us 
coxvo  biographo,  natum  csse  circa  annum  1177,  ut 
est,eodemseculo,  sub  cujusinitium  viveredesiit  B.  Bon- 
filius  ;  ut  mox  perspiciat  lector,  guo  pretto  habenda 
sit  Vita  ejusdem  Boufilii,  utpole  conscnpta  a  vtrfi 
tlate  adeo  propinquo,  et   magna  sanclilate  conspicuo, 


'•'  SUvestri. 


cui  addi  potest,  patriam  utrtque  fuisse  communem  Auxi- 
manamcivitatem.De  modo,  quem  tenuii  in  scribendo 
B.  Silvester,  agam  sno  loco  : silentiumde  Beatonostro 
in  vacris  Fastis  stimulat  me,  ut  prius  ex  eodem  Syi- 
mtri  Operedelibemnonnulla,  qux  antiquum  cultum 
solidissimestabiliant;  tum  vero  ex  aliorum  icriptw  ei 
monumentis testimonia colligam,  qustdicti  cultus  usque 
nunccontinuaiionemcomprobent.  Itaqut  B.  Silvestet 
nondeprxteritosed  de  prxsentit  quo  scribit,  tempore 
ita  fatur  in  prologo,  ubi  causas  nllcgat,  unuellente.s  ad 
Utteris  commendandaBonm  Gesta;  Ad  scribendum 
accedere  cogimur  duplici  ratione,  tum  quia  de  mul- 
titudine  advenientium  ad  tumulum  Sancti  hujus 
plurixni  frequenter  exigunt,  si  scripta  de  eo  aliqua 
alicubi  habeantur  ;  tum  etiam  ne  religiosa  vitaejus  et 

mores    penitus  de  hominiiin   n.e.noria    tollerentur 

3  Erat  ergo  ista  tempestate   hommnrn  confluxus  ad  ^^ 
B     Bonfilii   tumulum,   nequt    is  taconsideratus   aut  nm  funda. 
mlllll,s,  scd  divinitus  approbatus  et  opem  flagilantibus   torU,  g*| 
fructuosus.Audialuridembeatustestisibidtm  in  pro-  JJJmN 
loiiii  ■  Si  quis  autem,  inquit,  curiosus  scire    cup.er.t 
aniversa,  qu*  per  eum  divinitns  mirabiliter  perpe- 
trantur,  ad   tumulum    ejus  accedens,   oculata  fide 
ibidem  poterit  plenius  edoceri,  quam   crebro   sani- 
tatum  etcurationum  beneficia  languentibus  qu.bus- 
libet  divina  clementia    non  desinat  elargin.    Mmi- 
culorumfrequentiamrursumgeneralimtotaturri 

cemOptritsuitsedunumiUud,q I   brevtUr  a   B,- 

lZoinsinuatum  tsi  supra    num.  ...  quodqut  alns 
sr   populiqueanimosadcultum  et  fiductam 

J,„.  beotUt  biographus.  At  Vtro    dum  Inc  t„*mt, 

Liamtumpecuhannturecoletiaturiumua    B.   Bon- 

K iMiniquidmidpenuasumestjc*. 

L,   m  fallarx  ptrsuadebitur,  vtrba   ipsius   audienti, 
Tntautem  ista     Venerandum  corpus  scpultura^  Dei 

I    u     Bonfilii  eremit*  et  episcopi  tradiderunt,  quo 

obitus  reverendi  anniversaria  dies  qu.nto  Kal.  Octo 
bris,  ejusque  veneranda  solemnitas  celebratur.     ^ 


480 


DE    B.   BONFILIO   EPISCOPO   FULGINATE. 


i\  i  i 
j.  i'. 
ptu  in 
ecclesla 


,.  «M»  B.  Bonfilio  -«-.  £  <£■*£  SSi.  telt  8.  Silvester,  Vif  sancti  antietitis 

Seba.lionm  Fabrmu,  m  6re»      '•<  Bcribendm,  qum  .crteroquin  in  tenebris 

^fTSSZTSZZ*    '-  deUtaieset.  admovlsse  munum,  si  sacrun.  ejus  cor- 

edito  Ilaltct  anno  1013,  J», »/„//«  «  ug obKvioni  brevi  tradendum,  in  deepecto  diutius 

"r ';""";  i5r«2r5i£.  f2& , *.  ^nb»...,.. «*,:„„„„„ 

' "  ""  '""''":'  "  ;„,',„    devavit  de-  septo,  mque  animo  tulisset.  Opene  pretium  ,dc.rco 

.,,,„,     ,,,  cogmtum  Sanct,  ,  orpue  ^*  i„di0avit,  illinc  refoseum  in  honestiorem  transferri 

votisei concivis   ejus    &.    o"¥esf  '                  Deo  aacer,    devotaforetft-equentiapo- 

S.  Be licti,  congreg sSilvestnu mauctor       oeum, W  .^  nwiter   fac 

*i *?^T^STfc2215  £i3yUi« .*-■ ' 

nuncupatione  excepit,  ejusque  U    u    aan  nerbibetur    nccxxxv.  Ab  antiquo  ergo  sepulcro, 

3. to%cribens,Htterisadpere tatem  ■    ;        I     '  ,,.  ,„,,,,.„..„„„.  ,.„ntra 

■*»•«* <""'"  "7""  ,' perbisduodena)uetrajacuerat,iUatum 

' '.  l00°  '',,,;  ,„  Lplum,    non  ingentia  porro 

,   ad  bmc  tempora,  «uifttu    scrtbal,  requi,  - 


D 

secuk  ii 
transtuli 


nomlni 


B 


»■ '"■'■''■  -»■;■"/■"""/"" 

•'"■""'"   '"'"  "'"'"' 

■ ' ■"'' u'";r~ 

,,     confirmani  '""""'"' 

Romani  M    '-,..,,,,/„„ 

,,,    /.„,,,/„»,    v    A',,',«  '""'"    1J"'.'' 


ebi  ni   iuiii['i>.""»     o 

,",,,.,,,.,  n0n  indecorum,  nmltumque firmitate  stabile 
rtam  longo  temporis  cursu  frustra  incolumitati  ejus 
ad  hancusque  temp*estatem  invidente)  sub  eju 

invocatione  a  fundamenti     i        icto  abbate 
eicitatum;  quod  sane  vix   jactu  lapidis,   funda  in 
orbem    :i,,i,   dissitum   cernjtura  parvulo  ora 
S    Mari.i-  de    Fara,  quamquam   in   editiori,  quam 
iliud   locositum.  Huic  b  S.  Bonfilii,  I 

miUiai  i  "l!"'  distanti,   non   ignobile 

fuit   monachorum   annexum    ccenobiom,    qui 


E 


;:;;:  z 

:;:::::: « 

mnmnihiM     nr.i,   auotannis   dte    »iu   Januarii ;  ccclm*  ipsm 
ncun „/,,  natalem    xxv.i   Seftembm ,  concurrente  ad 

;:;r:r:';::.,;:,'::;:r:'';::::r: 
:::::::;„■;'  £ 

:;.::     ;::::  ™:: 

■'■■'-:;;.::::;;";: 
':";.:::';::;: 

■ "•""  :=::;:„■:::       ^£-"»SK 

""»':  ;'::,.:::::;::::  -jSJiiSMSSr» 

omiesie    inutilibus  et     ea  templi  parte.  iu  qua  primum  cond.tai  uerant  a 

' ,  ' '".:;;,;;,.  ,„„i,^  monumentis,  ex     s.  Silvestro,  super  aram  maximam   "PJK 

"V  ,  ,  dePr pta,  vobis...  patree...     exstructam,  intra  vacuitatem  mur,  (cu,        ■ 

Sfide  Fabria lUlgnta cu.toditur ;  sed     dicti   mun   , s  .ntr.nsecua 


■  rorpo- 


/  clotliri. 


Wunt   Bmanww  dicit  anm  1248,  7 lo  Kalendas 

Jutiieiposlremo  loco  data  ejm  vrta  hoc  ordtne  r/e- 
rf«;BcclesiamCript8eFocilis...EcctesiamdeR»- 
nalta  Erclesiam  sanct.  Bonfil.i  cuu.  pertmentns 
Ls 'cum  pratifl,  vineifl  efc  :  utqueila  prvsequttur : 


oblrmata,    quam  forinsecus  ligneo  munita  otttftW. 
duabus   clavibus  clauso,   et  biennio  posl  ex    e 
coloribus   duplex    sancti  Antist.tis    imago  homtao 
visuirecens  exhibita  est,  msignibos  pontihciM ideco 
rata  :    altera    flexa    genu  sopra  sacrom  <ieP< 


1  -ni\a    vinpis  etc  ■  uiaue  ita  vrvsequuur :  rata  :    aneia   ucau   b«u«  »-, . 

'"ml        '  uius   ecdesim.  »ub  nonrine  ad  pedes   Cbrieti   cruciflxi :  altera  vero  erecta^ m 

r;l  3   lt  e   c rVeFHl.ri ,„   „"">^  » »  medianl  habens    beatanV  y.rginem ^cum  P« 

hssima  S.  BMM««  ;        a|,  Jes      el  ad  6ppositum  s.b,  latus  S.  T'inoU.eum 

SS  S5«Kl»S  abbans   de   nJa-  calcen,  IMagini,  bis  characteribus  notat.s  .  S. 

cborumcons.boperagendi,    eodemque    Hecnlo  xm  r,,.us  mcccccxvu, .  fl      ia 

\  edecies  port  ob.tum  sanct,  Patris  (Mwrii  «tfM         9  U*  <*tdl,o  Mta  /;  '       .  B         '  „„, 

Sw  a4««r  «nn- 1207  i)  sed  ab  ineunte  sfficulo  x,v  tramlalton,.  mqu  ad  >ec /,  /  .^,, 

„sque  ad  annum  mu„  vicbus  trigmt.  septem.  w,    ™  nlatenus  /"-""'", ^Jm  *t 

7  f)r    irmporr    ce».lr«n«  rrcte,,r,    r)»s  a«rlorr,  maj»    ,um  magisque   accrevm»,    ?«o««» 

«rp^  B 'Tnfilii  prftn.  Irwi.telVMm.  St  ««  /ecorum  .,..m  1510   C.B9«m»i,  ««<  «rr  «d»»  P| 


frow»W  f' 
tuHiu  eo»,r 

„uu,w. 


cui  ecclesia, 
Beato    tticata, 
unita  fuerat, 


„„,„    pnefixa   Yilx  Latiiue  B.  Bonfilii,  prglogue  UU  tHetaurut :  am  nutmm  naaeamu*  .™  -o. 

Zlaataium   Cammni  anno   1013:   Libenti  ergo  ttrumentum  uttimpretsum  Oput.adBeatum  n<»lr»„, 

' „,,„„,   aceipite   hoc   munusc.u.um,   neque  jwi           |.«.d   (ran.Jelu.ne  pttnu ttt,  prsf«r fU- 

vobis  illud    tantum   legere  satis  esse  existimetis,     gorem  FulginUtupra  l ta.um,  in?..o  eu.de. tetor 

ledda  e  diligenter  operam,  ne  vos  in  Viro  snnotis-     JuHut  Lucenl tign,  B.   Bonflho  etoj.»™  tnlmt, 

sl  colendo   superet  Cingulanus  populus.  upud  lat ,«ettmC.n9uiename«um..fet 

Zm  ttnB  BonflUus  coHtar,  ut  eumjam  diu  Pa-  Cautam    <rai».e«o».-8  ezprett 

•I     ■       1    .1 .«»«4      •       ,ln>nu>n    tiaiMlfiC     rv,rV>n£W     PAll- 


i; 


Translatio 
ttrtta,  facta 
aniio  1681  > 


ad  ecdcsium 
monastti H 


tronum  ^ibi  delegerint  :  deinum  nervos  omnes  con- 
tendit«,  ut,  quoad  ejus  fieri  possit,  vestrum  beatum 
Civem  imitatione  exprimatis.  Valete.  Roraa  iv 
Nonas  Januarii  mdcxiii.  Adhsc  Maurolicus  in  Mari 
Oceano,  eodem  anno  typis  oulgato  Bonfllium  vocat 
Cinguli  peculiarem  Advocatura  :  Jacobillus  in  San- 
CliS  Umbrix  tom.  "2  pag.  204  Protectnreui. 

10  Porrosuumin  B.  Bonfiliuto  affectum  magni\ 
declararunl  Cingulam  anno  1681  occasione  translatio- 
.  /s  tertiaSi  quam  inhunc  modum  describil  Franceschi- 
nus  :  Terlia  anno  mdclxxxi  e\  imlulto  Apostulico, 
prim'a  Doroinica  Junii  recurrente,  statuta  est.  Quo 
vero  ad  majorem  Dei  gloriam  et  sancti  Epi 
decus  id   fieret   augustius,  et  praehabitas  mag 

,  Bplendore  oranique  apparatu  superaret,  per 
octo  consequentes  dies,  quai  iUam  praecederent, 
v,er  tmtinnabulorum  totius  civitatis  pulsum  la 

.,  edita  sunt.  Die  vero  indicta-  translatioms 
pervigilii,  ut  usuvenit  in  prmcipuis  Sanctorum  so- 
Ltatibus,  jucunda  ad  vesperara,  strepentibus 
buccinis,  tympanis,  seribusque  campanis,  dignaque 
sane  obtutu,  qme  confluxerat,  multitud.ms  sunt 
constituta  spectacula.  Postera  luce,  qu33  fUlt  Doim- 
nica  promulgata  publica  supplicatione,  templum 
aditum  fuit  sancti  Bonfilii,  ubi  cuncta  quam  orna- 
tissime  disposita  erant  ad  optatissimam  auspicandam 
translationem. 

U   Hocordine  cceptares  est.  Pmbant equites 
armis   non    minus,  quam  indumentis  decori,  quos 
lonzo  agmine  sequebatur  tum  urba.ue    tum  rur 
qua3  ex   omn.bus  Cinguli  pagis  castrisque  convene- 
rant,    sodalitates,  suis  qmsque    distinct»   notis  : 


,/US.  ul   ,.JUS  ,  n  saltem  inlelligen- 

dam  p.  tbet,   dum  ait,  templum  B.  Bonfllii,  receden- 

ltbui  Ulim  muum  fuissi  monasterio  S.  Bt- 

,  Congregationis  Silvestrina  intra  civitatem  sito. 

receperunl  dicti  monachi,  ac  verisin 

Um     stimulanlibus   et    annitentibus  piii  Cingutana 

civitalis   habitatoribu  '"■"le0  E 

rendisibifieretltcentus, 

estposl  annos  non  paucos.  Non paucos,  w- 
Lami  quia  HoraUus  Avicunna,  ■«  Monumentts 
dvitatisCingulan^annisplusquamlrigintaanti  trans- 
lalionm  reio  uulgatis,  pag.m  agensdeecclesiaet 
monasterio  B.  Bonlilii,  dicit,  duos  dumtaxal  ilhc  ad 
custodiam   reli  chos,  ceteris  Unjulannm 

lsterium  occupantibus.    tdem   tradti  . ^obilbisin 
ritisSanctorumVmbrixtimp\  .1656,tom.a 

m  conspiciprope  Cingulum  ecclestam 

B    Bonfihinwi   mnasterio   satis  mmjmliro.  commo- 
rmtlbu,  niic  bodiedum  duobus   dumtaxat ad  ejus 
custodiam   monachis  Silvestrinis ;  ceten  autem,  in- 
;     ex  ea  Congregatione  monachi,   qm  ejusdem 

nasteriij  domini  sunt,   inhabitant  monaster.um 

;nlrar,uuula11an.clvitatem.^^^/,«M,an-a- 

%  i:i::-Iura.,lat1oacc1d,a..,.()M,,,rv, 

cumbcihumiditatecompeUente^aUonequidjac. 

V     ,»,„.     MDortari  sacras  reliquias  urbis 
tarSB    patereiUu  •^UmilIi:lt,li  aeliberarunt.  Iu 

J   lmideos  cancellos  composito  Barcophago, 
maxim»   ^^JgV  01,nail  istincto,  ibi 

VTc^lffi  ^Vu-h^voUonecoluntur, 

sunt    collocatce,    uuiF     * .  r  ,         ... 


Quarta 
translatto', 

dnplcx  <  "I- 
,;l,ii  quotannts 
festivitas ; 


quae  ex    oiuihum  w.ub«..  rD —  .  .  ocatae,    uui  ra  rr 

Lt,    sodalitates,  su.s  quaeque    d.st.ncta,   not.s  Wrt  «»«      .        ,,0„o,«  Umpade  celluw 

.ubtadeinoedebantmultigeuer ^^^u-  «J»  ~J  „  iscopi  duplei  Mmta  ?»otenn« 

cantes.  Cnm  hiaordinato  monacho^esm-  ^iJ^^f^J-^J***- 


SttvtMtrinQ. 


,    coniungebatur  ca»tus.   omni. 

I .uosbinipsaUentiummusicorumselectic 

[nde  nobile  feretrum,  inquosacra  beatiAnt, 
lipsana  unposite  locata  erant,  p. 
ilnJL  conoiliandamsub 
auro  sericoque  contexta,  d,  nomm  vir 

religiosi,  urbisque  primi  proceres    im.  ui   o to 

itinere,  sic  oironmquaqne  feretrun.  ardent.bus 
cereis  lacibus  innumens ;  «rtemtimde 
nobilium  plebisque  copiosa  multitudo.  Postremo  aa 
rei  complementum  non  ingloria  ped.tum  turma. 
12  Ubi  devota  aupplicatio  rite  Cingulum  u.t 
deducta;vias    urbis  frequentiores  hinc  u 

vam  etdextru....    sursum  el  d suu,  wrum 

mscnia  insigniter  orn.  '  ^^^1'3  """"l'hj- 

UbnsaUcubiaffabrecompositis,  eircumnrereomnes, 

d .einmagniffc aespecosUm  Con( 

tionis   SUvestrin»    s„b   invccat. I «JJ 

abbatis    templum    (cui  illuu  sauct.    ' 

reeedenUbns   mon,  -i-"""1  fuerat  T'o  " 

certeeuideiri   destioatum  pro  ta< iri  p.gnon  .1.  po.  - 
.   atroieruW,  Haud  magnaiflora.  WrtJesfra 
Septembris  T.  yll- 


Sancl,  hujus  cp— i"    ,.[.  JU  (  „„„,,„,, ,./,», 

■&s^2Ki"&- j- 

Jf-.         ( ,„„,J. ■(.,/..■ -««<  etqumtoKa- 

'■'"'l'    ,,  ritaduplioi  inuri 

:" ""   ".  "  ,  ,„„,, hasc 

a i.  vetuttamPi 

*  •' '',„/,,,„„   epiteopum.ac 

• M 

deind. <u/-" 

,  , ^dwlem 

'"'•• 

1 ''  '  ,    I '  1 

;,,t 

quo, 

quu, 

ii«  '  '■'     M  '  '  "         'G1  imo 


\orum 


m 


AOCTOBE , 
J.  P. 


w  DE  B.  BONFILIO  EPISCOPO  FULGINATE. 

•i      ,     ♦•«imnrn  nrTbent  areuraentum  «oncto  stio  condore  itefWar: Caeterum  quia  seeundu.u 

imobujusre,  luculent, s   raura  p« ben t  argura  heticnnl  Terbl,m  .  ,„  antiquis  est  sapientia  et 

Ubul»  raona:'eIlSran fS  Ca  ad  aram  sanc  i  An-  ta  multo  tempore  prudentia  :  etDorainoprx-cipiente 

.nnumeracommemorano     laa    a  i„urroga  patrem    tuum  et   annuntiabit 

tistitis  appensa,  ^^SSlSS^  »»•  tibi"  raaJores  tu0S   et  ''iCent  Ub' !  ^^  Senes' 

litate  fraeU,   partm.  avd.Ute  sacnle g»  ™  centenariam  »Utem  agentes,  inquirere 

blata.renitus.ntenere    P™^"^"?^^.  curaviraus    diligenter   de   vita  et   moribna    eaneti 

dura.in  eccles.a   Fulginate  ^*V™J^  Viri  ;  qni  nostrle  parvitati   fideliter  exinde  retale- 

mentura.eo  pret.osms,   quo  sanctior  W*™™*>  'J             Js  raaj0ribus  se   merainerant  di- 

ubi    quut»   P^^JT^^S.  dWsse    Nos  autem  ipsorum   antiqnorun.   relatio- 

tique    in    Deura    <*»»— |    prsejpa amo «  nibus  fidem  non  (lubianl  aahibentes,  juxta  Propbe- 

fuerit  glonosus  sanctus  Uonfihu  ,        .    una  nosti.is    audivimus  et      tres 

clarius    ex   eo  l.cet  retegere.  Mommentum  tuua,     c  ^ ;„„,,„»  nnMa.  de  sunradieto  S:,„,„, 


i:uu  ni5      *"•,      ^w    ■ o 

gUMt(  inlcarttm  reverendissimus  abbas,  spectat  ad  gesia 

Beuti   in  episcopatu,   ideoque  congruentius   dabuntur 

aliqm  §  tertio.  At  diclis  hactenus  de  cultu  an- 

nectimuspaucaexJacobillo  tom.  2  de   Vitis  Sancto- 

rum    llmh  .,      1«.«!.' 

16  Dicititaqnepag.  294,  Fu.oinu    w    cathedralt 
quamolim  occupavii  Bonaiius,  Mcfoifo,  -"'"" 


VffltroiiO 

^eo/i  «pwd       memoriam  ac  venerati 

fnlijitiates 
tt  Av.rtmanos. 


nostri  annuntiaverunt  nobis,  de  supradicto   Sanclo 
scribimus  incuncranter. 

18  Miracula,    siqua  sane  per  eum  in  carne  mor- 
tali  degentem  sunt  divinitus  perpetrata,   non  scri- 
bimus,  pro  eo,  quod  ad  nostri  notitiam  minime  per- 
venerunt  ;   sive   quia  ipse  Sanctus,    ut  mori 
Sauctorum,   haec  studuit   ob    diligentissimam    suee 


comcripta 


B 


1HCIWJI  11*11*       ««.         i- r  .      . 

ejus  inter  alias    episcoporum   imaginem    conspict  cum 

nate,  habitu  pastorali,  insigni  Bonfiliorum 
HUtio   acsequentis    subscriptione   :  S.   Bonfilius    de 
BonfiliisAuximanusOrdinis  S.Benedicti,  episcopus 
Pnlginas  an.  sal.  mlxxviii  creatur.  Duo  I 
Hllo  elucidationis  ergo  adjecta  desUerassem  ;  primum, 


ecclesia,  servari  ./;«<«     aauuiuiu.»,  ..«„  ~«~~ 

:n  aula  mo  episcopali    magnffl  humilitatos  custodiam  mod.s  orambus  oc 

_      : -..,;.-.  ,l_alf.l.ili  marfaiiim  memorm.ut  fien  ;is- 


magu<B  u«ui.«» 

tare   sive  quia  de  Labili  mortahura  meraona,ut  Qe 
solet,  facillime  deciderunt.  Qua3  veropost  ejus  de- 
cessum  per  eura  Dominus    gessit,    ex  parte  aiiqua 
documentis  tradidimus   litterarum.    fta    Silvester, 
quicum  juxta  anledicta  uno  circiter   seculo  sci 
pos«    Bfiaft    obiium,    allegetque   senes  cenU 


E 


- "": Bi       '';'":::,;/:,"■  ;;ll  ^bo^u, w. ;- M ■■■ 


>«<((,  quX 

s<  culo  uno 
post 
'((.,   obltum 


genitoribus,aliisve,  qui  vel  Auximi  vel  1  ulgmu 
nl  territorio  Cingulano  Bealum  noverant,  i 
g/rw  fnfei  yn(/</^  exstiterant.  Nihilomintis  n 
Uographus,  verisimiliter  prx  timore,  ne  vel  U 
Uatis  tramite  deviaret,  aut  dubia  pro  ver\ 
strueret,  varia  pi  Hermisit,  qu&  relationi  suxplun- 
mum  iucis  erant  allatura, 

19    Subticuit  pene  ubique  nomina  <  »•    '" 

Vita  occurrentium,  parentum  scilicet  B.  Bonfil 
tel«m,epiwo|wr»»,Pon«/Uwml^«or«iii  flepriiij 
cfpMW  ■  ;(,(s,/„/,//  .w//m//  annoi,  p«/a  natfvilatM  B 
epii  o,//////.s  »i.'«/iM»  /.-/'/""'  dimisst  episa 
tuSt  outus  et  mtatis.  Denique  adeo  studwseeml 
notas  chronologkas,  ut  nisi  memorassei  Bonfihi  i 
CruCi  rram  sanctam    peregnnatton 

ranarration  intelligi  posset,  quo  < 

cilc,  iefloruerit:cumSilvesteripsesuum  au- 

ctorisnomenstippressum    voluerit,  et  ab  omn 

absUnuerit,  unde  sua  vel  vtasvel  conditio  dtgm 
Atpostremumhocipsinonsuccessif.unusqutppeeai 

pulis  ejus,    sequens  deinde  manuscripto  ™mtumjn- 
eeruii  .-Ne  noraen  auctoris  Histonaa  beati    Bon 
episcopi  eara  legentibus  ignoretur,  idcirco  ego ■  l«  a- 
ter  solo  noraine  Benedictus  de  Saxo ,  errato.    ipsras 
auctorismonachusetprofessus,    utile   inserendm 
foreputavi.  Celebre  no.nen  ejus  frater,  immo         - 
ctus    Silvester  fuit  Auiimanus  parentibus  nob 
sed  spiritu  nobilior.  Qui  non  solum  istiu^ ,HJ 
U,   Vita  B.   Bonfilii,  ejusque  auctore  nonnulla  ad     auctor  ;  veru.n  etiam  0r^ Jff^  ^  Benedicti 
praaandttw   cullum  antiquum%prxcedente  pr*libavi-     dMdadBBi^nliB^?.    aliorumque 
v       ri      Wui  (    u  jam  num  „0,  i8se  potuit  ba  tor,  quo     construxit  ad  laudem  omn.pote nt  s  u   ,  ^ 

ri0    ,„/„„/„    M/,    spectafti    anc/orrs    MMfitaM    rt     Sanctorum.    Per  quera  etiam  adluc         ^^  .^ 
,,/,/,,  .V,//  (/(/./////m//  is  ohMmi  «cmptti,  r/.s./^.s/V;     gentem,   nec  non  et.am   post   um      ■  ^  fr 

^erflrtsomn^«sJaci^aiiigut»ittr,fac(ttmiel«ie     gressura    Dorainus  raulta   rairacuu 
aaud  mitto  nritti  guam  uno  secnlo  post  Beati  obitum,     gnatus.  Mercatus  ad  calcem 

qui  comn ter xtitur  anno  1115  et  forte  aliquot        20  ^™.^.1^^  „//„^""" 

a»,ns  ien«i  eonf«tt.iil  infra  ostendam.  Natus  estenim     Vtt*  anno  1613,    d(.,^ m  cx  ea  ^  ;/ 

B.SUvester  anno  1177,  jamque scnbendi  finem  fecerat,     exemplari  MS. ,  CJJ  quo  Vtta.  laem  ^^  g 

quanrfoB.  Bonfilii  carptti  adhucjacebat  in  locoprim*  16-     ^c/arflt;^  Fa6i imu   fn  /.r^/«/iowe,  i  utt^fltflm. 

puUurs,  ut  ostendi  num.  4;  iaitttf  ante  et  forte  dudum  Bonfilii,  eodem  Italico  idiomate  expo.  ^  'Sggffltn*>. 
ante  1235,  circa  quem  idem  Silvester,  teste  Frances-  que  artrao  1613,  dicens,  id  a  *enea  adjectum  fui** 
chino,   corpus    traruferri    curavit    in    ccclesiam  a    se      S.  Silvestri  dtscipulo,    propria    ma  j^    ^^ 

construclam  acB.  Bonfilio  consecratam.  Videtur  /a-  initio  autographi,  quod  m  mem0,am  FSllueslvinoruni. 
mempauca,  ne  dicam  nulla,  penes  se  habuisse  de  ejus  exstat  Fabriani  in  aichivo  monaste  ^  ^^  ^ 
in  vila  gestis  scripta  monumenta  ;  quoniam  in  prologo  Franceschinus  in  Notiliis  ^  '  havel :  Huju* 
suo  amarissimeconqueriturdescriptorum  desidiaetpro     exemplari  seu    Vitx   autograpno    n  yiri 


anliquasit,indeconfirmarii  rto  etiam   ab  atns 

BonfLUorum  familia  ;  alterum,  in  quo  consistat  servata 
Fulginii  Beati  memoria,  seuquousqueseextendat  ejus* 
dev,  :  quod  postremum  nequeex  Lucenl 

ex  alio  scriptore  ,  re.  A  Fulginatium  autem 

iptorum  Opet  ibus  t\  ansivi  ad  Aua  imana  MSS.  et  im- 
ssamonumenta,ut,quolocoapudcon  \habeatur 

Bonfiliu  mnes  Baldus  Auximanus  canom- 

cusadcalcemActorumprxi  ipuorum  aliquot  dictm  civitatis 
Sanctorum,  qussltalict  re  anno  1620, 

aliorumquorumddm  elenchum  exhibet  cumbrevielogioet 
hosinter  reponit  Bonfilium,  eumque  depositum  aii  in 
ecclesiasuonomini  dicata  in  territorio  Qingulano,  at 
nihil  ulterius.  MemoraturquoquecumtituloBetX]  in  mo- 
numentisMSS.  deSanctis  acBt  itisAuximantv 

menseJunioanni  [e&QadBollandumdeslinatisperillus- 
trissimum  Antonium  Bichium,  tunc  episcopum  Auxir 
manum,  paulo  post  S.  R.  E.  Cardinalem,  acdecultu 
ejus  apud  Cin(julanos  nonnulla  adjiciuntur,  de 
apud  Auximanos  verbum  nullum  j  atque  inde  conjicw, 
C  peculiarem  illic    non  habcri    ull 


ll.Yita  ejusijue  auctor;adjuncta  queedam 
recentiopum  examinata. 


hic  expoittoj 
•(<  n«c- 

loi  Sllvuter, 
notus, 


\j<   FitaB.    Bonfilii,  ejusque  auctore  nonnulla  ad 


tandem  M* 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  483 

Viri  sancti  Vitam  primus  conscripsit  clarissiraus  dissimus  FrancescMnus  \tum  in  lilterti  suis,  quibus  j 
ejusconcivis  sanctus  Silvesterabbasin  novera  mem-  testatur,  editionem  Mercati  factam  esse  ad  litteram 
branis,  quarum  singulas  recta  linea  per  medium  juxta  codicem  Fabrianensem,  tum  in  apographo  MS., 
secat,  quseque  in  unum  collecta  codicem,  velut  quod  item  vir  oftidosissimut^  veritus  ne  impressum 
pretiosus  thesaurus,  summa  religione  asservantur  exemplar  nobis  deesset,  huc  tranmisit,  quam  castiga- 
Fabriani  in  Piceno  in  celebri  S.  Benedicti  abbatis  tissime  depromptum  ex  eo  Fabrianensi  codice,  ct  revera 
monasterio,  ordinaria  sede   prasulis  generalis    Sil-      edilo  libello  apprime  consonum.  Promiserat  autemidem 

Mercatus  in  epistola  ad  lectorem,  fore,  m  pararei  $tt 
Deo  favente,  in  lucem  produceret  uberrima  scholia, 
quibus  non  pauci  hujus  Vitse  loci  illustrarentur  ;  at 
ea  hactenus  nec  vidimus,  nec  ab  aliquo  allegata  inve- 
nimus,  Fabrinus  autem^  qui  eodetn  anno  1613  iisdem- 
que  typis  juxla  Lalinum  Fabrianensem  codicem  Yitam 
a  Silvestro  conscriptam  dedii  Ttalice,  verba    hinc    inde 


ACCTORB 
J.  P. 


vestrinorura. 

21  J)ein  paucis  interposilis,  et  istaaddit  :  Neminera 
jtesttmonio,  vero  latere  aequum  est,  sanctura  Silvestrum  abba- 
tem,  qui,  ut  erat  profundffl  humilitatis  tenacissimus, 
sic  ne  quid  sibi  honoris  aucuparetur  apud  posteros, 
nullibi  in  pergameneo  manuscripto  nomen  suum  in- 
ditura  voluisse.  Irrita  tamen   vota  ejus  fecit   Deus. 


uiiuiu  Yuiuiosw.  .......  »-. — .    .~v_.  *,,_,..  .>.«.,,   __- — „w..r.„... , — 

Ipso  enira  afflante,  B.  Benedictus  Sentinas,  raona-     pancu,  et  raro  admodum  eluadan  U  gratia  immiscuit  ; 

.    .  _    _•  .1 .....  i  .-i  n  11«      nrvmon  aiip.nri*     Vi.ao     Js       Rnn.       nt    Iilisriilius    nr/li.  AfiSP.ru  nt    nlii        .Inmliillux     nr.Tsri  tim 


i -hiis  Silvestrinus,  noraen  aur.toris  Vita  S.  Bon- 
filiiinannotatiuncula,  suoipsius  charactere  exarata, 
ad  calcera  secunda  pagina  pradicti  codicis  since- 
rissirae  manifestat.  Subditw  mox  dicta  annolatiun- 
cula  seu  monitum  Benedicli,  in  duabus  tamen  vocibus 
discrepans  qb    editione    Mercati  ■  sub  initium  quippe 


at  liberalius  processerunt  alii.  Jacobillus  prsesertim 
tom.  2  de  Vitis  Sanclorum  Umbriss,  ubi  et  auuos  de- 
terminal,  et  plurium  personarum  nomina  exprimit, 
aliaque  adslruit,  quse  suppresserat  /?.    Silvester. 

25   Pri  centiorum    istorum    additamenta, 

obiter  percurrendo  scriem  Vitae  B.  Bonfilii,  juvat  hic  an-jUnc(na-e 

....... ."...._. ..    _#    « ..     ._.__.     .._./.'./..    «._■»/.»..■    /...<t_iM#       /tu/itti     nocflvtn       »*.._..-    ________ 


lllSCrrptirio    "«'     "u"*1""'     ___*»..._..■       -. —    7_-rr_       _ ,..__..  ,  unjuncia  ue 

pro  voce   Historiae   legtiur    Vitx,  et   deesl   vox   de     proferre  et  an  tam  solide  probari  queant,  quam  asserta  Beatt  ittrpi. 


Saxoferrato  ;  qux  amanuensibus  attribuenda  cre- 
B  dimus ;  cum  uterque  laudet  eumdem  codicem.  Porro 
Saxum-Ferratum  oppidum  est  in  Marchia  Anconitana 
juxta  Sentinum  fluvium,  et  liinc  vcrisimiliter  Bene- 
dictum  Sentinatem  vocat  Franceschinus, 
22  Idem  Franceschinus  affirmans,    consensu  peri- 


sunt  confidenter,  iudagare.  Patriam  ejusac  parente 
memoravit  B.  Silveslei  in  Vita  ediia  per  Mercatum  et 
ni  nostro  ejus  apographoMS.  :   Beatus   igitur  Bon-  p 
filius  fuit  ex  Auximo  parentibus  nobilibus  carne,  sed 
spiritu  nobilioribus,  utpote  Catholicis  fide  et  Deum 
timentibns,oriundus.  Quszverba Fabrinus  Jtalice  in- 


X  _.    _<<_•"•    *   I  nnvwm ».»ww      -(/-■ 7         i  _- 

loTum   Qui  uetustatemmembraneicodicis  expenderunt,     terpretatus,  itaampliavit,ulhuncsensumfaciant'.  Na- 

quodipsivmrt  rhnmrterr<  nd     tus  est  B.  Bontilius  Auxirai,  civitate  Marchia  An- 


dltcipulu» 


BenedicH  annotatiunculam  et  totius  libri  charaeteres  ad  tus  est  B.  Bonfilius  Auxirai,  civitate  Marchia  An- 

idm  S1,  nllll)l  referri,  addit  :Et  reveraB.  Benedictus  conitana,  e  stirpe  nobili,  de  domo  sc.hcet  Bonfilio- 

eodem    quo  S.     Silvester  abbas  erandis  jam  natu,  rum,  s;.nguine  nobilium  ejusdem  loci  civrara  :  sed 

«vo  vixit :  licetille  atate  adhuc  juvenis.    non   nisi  pater  ejus  ac  mater  multo   erant  nobihores    spiritn 

post  pluriumannoruracursura  hunc  parentem  suum,  ac  pietate  ;  utpote^c.  ln  assujnauda  famxlta    Fa- 


qiio,     dum    viveret,     dudura    versatus    est, 

in    Doraino    obitu    Perusia    in    monasterio 

S.  Benedicti.   nunc  priraum   monialium  Silvestrina 

regationis,   sit   sequutus.    De    Benedicto    tam- 

quam    viro   vitx   sanctitate    illustri   ac    Beato    agii 

quoque  Fabrinus    in    Chronico  Silvestnno,    primum 

pag.    143   in    prxfatione  ad  Vitam   P.  Bonfilii,   ac 

dein  pag.  394,  ubi  prxclaros  aliquot  B.  Silvestri  dw- 

cipulos  rStenset.Celerum  recitata  Benedtctt  annotatiun- 

cuia    effectum  suum  sortita  est  dumtaxat   ineunte  se- 

culo  17,  quo  usque  vuletur    laluisse    nomen   auctoris 

Yu.c  B.  Bonfilii. 

v23  Audiri  hic  meretur  Jacobus   Mercatus    in  epir 


brinum  seculi  sunt  Baldut  in  Sanctis  Auximatibus 
Uqhellus  in  ltalia  sacra,  laudatus  mox  Jacobillus, 
Eminentissimus  Bichius  in  Notitus  MSS.et  reverendis- 
simus  Franceschinus  in  suisitem  MSS.  Notitiis  ;  sed 
hic  ad  imum  Fabrnu  testimonium  appellal,  ceterinude 
affirmant  ;  excipe  Jacobillum,  qui  alio  saltem  loco, 
ubi  nempe  agit  de  Beati  veneratione  apud  Fulgina- 
tes,alUgatimaginemejust  in  aulaepUcopali  exstantem 
cum  insigni  Bonfiliorum  gentilitio  el  ea  subscriptione  : 
S.  Bonfiliua  de  Bonfiliis,  Auximanus  etc.  Sed  ima- 
ginis  et  suhscriptionis  xtatem  non  prodit,  imo  ne  ve- 
tustam  quidem  vocai  imaginem  ;  sicque  nos  dubios  re- 
Unquil,  anmajorsil  ejus  auctoritas,    quam  Fabrim, 


autographo 
adstripserat, 


.:?___.  „s_ ,  !„r.t;.ri"-_riii  b. 

C  Bonfilil  Vita;  nec  tamen  eorum  quisquam  noverat. 
qui  eam  scripsisset :  cum  ecce  tibi  ad  manus  meas 
antiquissimum  pe-rvenitexemplum,  in  quo  scholion 
patefaciens,  scriptorem  fuisse  S.  Silvestrura 
parentem  nostrum.  Id  quod  cum  monachi  rescis- 
mt,  incredibilem  oranes  ceperunt  voluptatem  : 
laetabantur,  gaud.o  exultabant,  osculabantur  codi-  ^^mnuVum', ei  fallar,  siullum,  quod  citaret,  ha- 
cem,  sexcenties  majori  sempercum  laetitia  lectionem  Franceschinus  in  margine  apo- 
aureoli    sanctissimi    patris  Opuscuh    repetebant.     /—;"";.  Zm  debitaextenst sig tt  circa 


cnorc  animo  ipsi  adhstrerem  ;  si  vet   uno  certx  antt- 
quitatis  dccumento  confirmatum  reperirem, 

20  Annumnativitatiscum  B.Silvestro  nlens  i^e- 
toriii  Fabrinus:  determinavil  Jacobillus  in  Sanctu  Ful- 
ginatibus  inquiensiKotus  est...  BonfiUus...  anno 
gftlatis  Qostiwmillesimoquadragesirao.  Bpochm  tam 
asseveranter  positx  auctorem    citai   neminem,    monu- 


de  (iiuio  n  «fl- 
vitatis 


'''"a  ttl  anno 


nutla 


patris 
Deinde  cum  sperarent,  libelium  gratissimum  tibi 
coeperunt  de  eo  edendo  mecum|agere  :  quorura 
egoprecibus  victus,  facere  non  potui,  quin  eis  mo- 
rem  gererem  :  eo  magis,  quia  illustrissimus  Car- 
dinalis  Bellarminus,  doctissimus  ac  disertissimus 
sane  vir,  cui  hanc  Vitam  dedi  legendam.eam  sum- 
mopere   commendavit  ;  quippe  qui  mihi  affirmant, 

irahujuste  monumenti  stilum  sanctitatem  redolere,  mb  annum  Christi  iuoo,   monacnwn 

xv  clarissime  constet,  non  nisi  a  sanctiss.rao  v.ro  id     i^w».  ^  ^^  <)nliins  v     Ihlll.ttirll<  snb   titula 

profectum  esse.  - '    ''-'"•"•"'  dirutum. 

2f_  Vitam   itaque 


hi  vitvMS.  cum  debitaextensionesignavit  circa 
annumDomini  mxl  ;  cum  debita,  inquam  exten, 
tione  etexconjecluratantumutcumqueveruimli,cm 

L |,^mli«(— «^^^* 

///(/i.  lllllirlt   Bonfilium  fu,sc  episcopum   Fulgmatem 

2no\m.Uem  JacobUlus    Vit*  chronotaxim  con- 

texere   aliaque  suo  modo  explanare  pergit  xn  Sanctts 

*,,/„•,>  Acprimoquidem  dicit,  Beatum  annts  natum 

1    Zbannum  Christi  1056.    monachum 


isla  m 


*    \fanx  de  Sioraro.  quod,  hodieque  dirutum,  situm 
.    laudatus   Mercatus  anno     *j«      mntm  mtranum  in  Auximana    dimceei. 
taml.   1613  tnpis  Camerincnsibus  excudendam  curavtt  eadera      era  ,     t>  ^    ^^    mplexum    me   Bonfil.um    aciM,,,M 

"""r  "°«-     servata  phrasi,  nulloque  prorsus   mutato  verbo,  ut        *  Silvester,  idemque  assignat  monast*  vlt*  monas- 

hquUir  in  epistola    prsvia  ad  senatum   populumque     aocei  /  autera  tunc  temporis"" 

Aunmanum.utque  insuper  credere  nos  jubei  reveren-     num,  num.  q 


ii 


AVCTORE 
1.    9. 


m  B.  BONFILIO  EPISCOPO  FULCINATE. 
18*                                                               .   ,„,.      „..„(  fffl«i»«  «'<"»  '»  dlKC™  Fnlgmate,  defmetn  D 
.    in  ipsadimeesi  AuTin.anamonast.ern.rn.  quod aanc»                    SUTacmis,  et  huicipse  luffectu,  abbas,  w. 
A  ffd   Storaco  dicebatur    de    q»C ,  nsque  a h*c  » ^  ,,„„„,    „,,  ,.,,„,„  , „„r 

csrar— s.r rasrs:  sss^^Trr1^^? 

'*;  Znivolenti  Domino  obiatnm  futsse  ixctt  in  eju«  foM(  |V,  ,.,,,„„„„,  ,„„„„  „.,.,,„„,„.  A„„, 

t    ent  rservi,,.  permaneur «TXK  5*^ ^  ""«*  """'  ^f?  """fi"  ^ 

pUrnminstruifaciantin  doeument..  - >te* ■  < .,.,,„,,,,   ann08  qn.nque,  ftan  e,i 

mZarum    a„  entem   «»«««»'«•"  Puerunl  "''""',  ,.,„,;„,„,,  JWffima  «»no  1078.  A«l  eomdo».  islfa  ,„. 

T    ,,.'  «d  «rtM  I"»  fonnwn  R^"B     2*   »«««    auctoritaU  *'  ' '"'"'  '"""'"'" 

rXI»',  A>  nihil  luppeditat,  unde  eerlum  rt»     «£■  "^  ,,„„„.„,,„,„  ,,.„,„,  annos  plurimos  Storo- 

„„,!,„„   Vel  atrn Chrisli  deduca, ,  nlent  f"**j*«     len»  n uHumgMbemaverat,  quandcad  episcopatum 

•r.%"»—  «-r-.rt ' '""■ 

p  flfMrioflnefl  illigaverai  aiino  1040.  zvon 

;';;;::; ':;;;;; «.  ^■••;;-,::'r;;;„'':r;;:,';;;;  §  M.  De  n.-.i  epbeopau.,  Peregrinatione 

';;;,::,,:;;:'~'  Jm.  «r.«.  ««  *"""j       in  Terram  Sanciam,  reditn  in  Italiam,  « 


B 


rZ«  — «;■■"'; .—3- 

a,'o,onm.G«'"..'  '■''''''"'■  '"'"'' f*J  *  Sllves- 

5. *.-: ':"■""!'"""::;.:;■";::;:::•:' 


tempore  felicis  obitus. 


R 


^otandem  perwmm«s,  ..<  iwiam  «»"»<  »'  »"<'"""  BjtKopai™ 
„„„„,„„„,/.•.  Hlwn,   «fl     chvonologican udium   proferre    valeamus,u«de  hM 

' '  ":--':,,„.  Ordo  nomines  mul      ,„,„„,.,,  „„.„."',  </<»<  '-»""-  ""'"','"    '■    ' '  "";  """ 

tos,  1"'  V'te8ZiuU    Sancti  et  Beati  titulum  pro-     ,„, ,  ,' /,..,„'•«*  /-  "'■'""'"'   ""  J^;  '  " 

et  .nterquos  no  .n     .   S  ;,  „„  ,.;„.„  „,„„ /.„,„ em   l  „■ 

^coparSnTutinsoI I I  ,am   ';.' ^'ZZTi:?:^ 

tj ESts^tsrst^ --  =r-5  f™rr?;:; 

'-•T';;;;;.:;; ;;;:;;;;;:':,:;:;:;;;:;;;;:;;:;:;::;  :;„ r»«iSM  { » ^ 

obedenti»  necessitate  compulsus,  ab  abbate  ben.-  ,,,/„,,,,„,  /  .<»,  "'»  ^'    ^,      '  ,^  , ,,,', 

dictione  petita  et , epta,  ad  loc acced.t  et  re-  ,„„„.  y,-./,,,,,  pnmum    W  

gimen  eccles»  susoipit  memorate,  et  hcet  locum  „„„  n.ppr.mu,  toU,  M 

SutaVerit,  pi tamen  enimum  el  ,„„  opera  non  „„,„, •  iecrmm,  l 

m   avit      imo  cnm  se ti, ins, ret  curm  „,, , :  ,„,  ;'»'""-    ''[.',,, -  F 

prXnm  animar. magi*  i  studebat,  „„  „  ,„, tU  ~mm  ;•''''""';;''';,,■„.   , ,'„  ,, ,, 

uperiori  loco,    cui    pre ■    «idebatnr,   inferior  ,„„.  s, „  A,,,  „' ...         «  ? 

C  Jeretur.  /nde  ^.«re   .""'■■»'  -'"  »'"  '  <««ta  n ..   '"  „,„„„ 

m.,„„,,.  „s„  ,„/, '„,»  / '  ."■"<■''■'»»'  -'»'  » "'■""-    ■-»/'"'"■  /-'' '  'rus '  '  .,.,."  / /'<' 

;.';,„  ,.„.,„  . ,,.,,  ,„„„,„  ,„„,  ,/.,,„    dissolvendis    varih    sttmmo  Pontifict,  cyus  simihte,  nomen  suoi 

auKSlionibns,  que  formari  hie  ienuo  possenf,  puta,     ,,,,„,.  ,.,„ ,., 

,.,.."."■'■ ■<■<"■'»'• «»" '-"  '"'•<■ tu    •"  "■■ "•""",;„",,.,„ 

'""'"■  ""'""  ■   """;;"„„„.  charisu  atibus 

,„ ■„,„. "..   •"'"  »'"/ "'«  ""'■•'■'■ '"""     pertrans.v.t  1"-":'  ,. ,      ,  ,„llC,an,. . .  ".e- 

BonBliue,  ,-   «eo  titulo  insigniretur,  bbatU,  „„     roboratusidemquevdena  i     •  ,.,.,.. ,,,,,, 

V isi ',,.„.'.  prwt*  '»'  <'•..<"'.'/'"  -'""''■"■'•     tem  ?  !1  teTsarracenor »>'*' 

IjluiiconcedetanJiirrecJoriBttsmmornmmonasierfonim,  vero  tempus. ..  lera  gs                  |ocisatroci! 

lou  ,„„,„„,„.  ,.,,r,.„„i,„or„m,  „,.„,.■„„„„,,„„  „,  Prio-  barbara  nat.ones...   m             christianorunl  de 

ralunm,  „  noWKori  monasterio  iepenientinm.  gressebantur   :    umie    nul         DecC8torum  eis  in- 

29  A«.eri<  /fl««M«««.  fuiw  monasterium  8.  SU-  partibos  cismarmis,  r.em'S51"    J .    ati  magnopero 

«d,lno66o-        (ropflpj   „„,„m,,,ii„J„'„n    ,.„,,„/„„,„„,„•  Fuhji-  dulta  a   summo    Pont.t.ce,   cruu     e           ^     , 

XmST    m«m.. ».'«"""'  '"'"'"<■''"<■"' ""■    '   ' anefretabant  m  subeidmm  Terr»       ^^ 

Spiritu  nomen  habel :  ejus  autem  regimen  a  Bonflho  etiam    v.r     Dei    bonmiu»     ''       'cu.)iens   ducere 

cuocopdim  ette  onno  1060.   We«<r..m  „,,„„,„„,,  „„„-  quod   dudiim    mentc    concepe ■..,     ^r^  .^. 

firmai.  De  (oco  conoentfanl,  «ed  „„„/,„„■  mido  ooe-  ad  eftectum,     a   summo      oui         ^    Je  f.imnia 

rfm/o.   (7j/ieUi««l   Liimi/iiis.    nf  certo  falliluT  hie,  trata,  crucesignatus,  assumpu- _      ^  transfretavit. 

d«m  oil    :  Ca-.teris    pra^esse  jussus  est    (/;„„/,/,„»)  sua    clericis  et    la.c.s.     .   in     _...;.„!   transitu 


eUntel   LM-eniius,    at  certo  fallitur  hie,  trata,  crucesignatus,  assunijn..- _      ^  traMfreta^ 

um  oii    :  Caterie    prajesse  jussus  est  (Bonfilius)  sua    clericis  et    laics.    .  inc.  Cnrjstjan|,  transitu 

.rimum  in  Storacensi  S.   Maria)  coenobio,   dein  in  Duces  vero  et  principes   popu  i  sanctam  .    nberam 

eoS.  Silvestri  ad  Fulginii  moenia;  ubi    in    summo  universaliter  peracto...  Terr.im^    ^,    „„,.,,„,  „i»'"' 

rigoredum    vitam    duceret,  a   clero  et   populo  ad  omnimode  r„ddiderunt.  Nul  «•  «  . ■   . .       ^,,,,,,  ,„  7"er- 

Fulginatem  pontiHciam   cathedram    postulatur  etc.  gat,  JHM  /„,„„'„,",'«'  /''"""  Cy'.b^J  ircunda  P»""- 

Jiam  diierte  lestatur  biographus,   qnod  cnm   Beatut  ram  mnctam  txpedUio,  ^a*.      '  fi,  $ 


pri 
eo 


MJCT0M 

j    i'. 


at  non 
constat,  quo 
anno  susce- 
perlt ; 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA    SEPTEMBRIS.  485 

^  ficemaximo,  decrela  est  avno  1095,  et  suscepta   pro-     admonetur,  ut  in  Italiam  revertatur.  Visitatis  itaque  d 
xime  sequenti.  denuo  locis  sanctis,  mari   secommittit  ac  feliciter  in 

32  Novimus    ergo,    Bonfilium    fuisse     episcopum     Italiam  revehitur. 
satis     aunis  1078  et  1096;  at  nihil   ulterius    suggeritur  in        34  Spectato  narrandi  modo,  cuivis  probabilissimum  istie  mnratu* 
instrumento   el    Vita,    unde  aditi    episcopatus  annum     videri  dehet,  quod  biographus  per  ferme  decem  anno-  *** 
eruamus.  Dicit  quidem  biographus  :  Decennium  ferme     rum  tempora    indicare   voluerit  tempus   fn  spelu\ 
jn  episcopatu  positus  pertransivit :  sed  dictum  istud     vitx  sohtarix   impensum  '.    iis  igitur  si  addas   trien 
referri  debel  ad  tempus,  quo  Beatum  incessit  vtsendse     nium  aul  paulo   plus,  quod   prxcessit  expugnatio\ 
Terrse  sanctx  desiderium,posl  aliquot  dumtaxat  annos     urbis  Hierosolymitanx,  annos  facile    quindecim  repe- 
txsecutioni  mandatum;  ut  liquet  tx  sequentibus  :  Desi-     ries  ;  cum  duo  lantum  snpersini  reliquis  gestis  an 
derium,  quod  riudum  mente  concepemi,  cupiens  du-     post  vilam    solitariam    usque   adreditumin   IlaU 
cere  ad  eflectum.  Referri  autem  non  posse   ad  inte-     Sed  neque  absolute  pluret    requiruntur,  utverumt 
§ram  episcopatus  durationem,  vet  adspatium  temporis,     credamus,  quod  ait  biographus  deobitu  omnium  dom 
nuod  fluxit  ab  initio  episcopalus  usque  ad  sacvam  pe~     licorum  beati  Antistitis,  anle  susceptam  vilo 
regrinationem,   inde  liquet,  quod  intra  1078  et   1096     riaminam   nee.    numerum  domesticorum  determinat, 
cerie  fluxerint  anni  sedecim   iniegri.    Ughellus,  Jaco-     nec   omnes   tuperstites    fuisse  dicit  posi   recuperatam 
billus,et  Lucentiusprimordia  episcopatus  illigani  eidem     Terram  sanctam;   pmndeque  manet  verisimile,  quod 
anno  1078,  in  eoque  sibi  denuo  adstipulantem   habent     eorum     aliqui     continuis    itinerum     laboribus    ante 
citalam  aliquoties  subscriptionemimaginis,  in  aula  Ful-     succubuerint  et  aliqui  tam  in 
ginate  exi  S.  Bonftlius ...  episcopus  Fulginas     aliarumque  urbium,  quam  in  frequentih  isque 

:,„.  sal,   mlxxviii  creatur.    Sed,    ul   anti    indicavi,     •  \s,   quw  dictam    obs  ntel 

incognitamihiestsubscriptionisillius  xtasetauctoi       .  i  sunt$cecide\ 

necausim    affirmare,  aliam  fuisse   rationem   signandi     sancta  barbdris,   pauci  admodum   superessent,  qu\ 
p  in  eaannum  1078,  qu  ipsipaulo  posl  vulneribus,  morbis,  laboribus  exha 

pus  fuit  juxta  instrumentum,  quod   ad  commendandam     <  esserunt. 

ejm   erga    clerum    liberalitatem   produxit    Ugtiellus,         35  Dixi  aulem  spectato   narrandi  mod 
quodque  hic  recudendum   non   censui,  quia    ejus  lectio     lissimum  <  biographus  perferme  decem  an- 

lihil  iucunditaiis  vel utilitatis allatura  videbatur.   Mu-     uorumspatia  miicav  rit  tempusi 
Ulum  quippe  est,  variis  locis  mendosum,   ac  inlellectu     sum<  •  "<  o«"  ». 

mcile:  et  vix  aliquid tineti  m  ennme-     moramBeatiin  PaU 

rationem    t orum  ac  locorum  incognitor qum  pro     ne<   multo  brev minec   multo  lo\ 

remedio  aninuesu  "" »!«** 

dilBeatus .  cathedrc  ade  obstaret,  tun 

buem,tn9«,7,vocem  D  dicen-     verba  pro  toto  tempo^  ,quo  ext\ 

tis:Eugeservebone   et  fidelis  intra    in    gaudium     satus  fuerat,  eorumque   ensus  esse :  Dum  tahbus  , 

Z^Zi.  Subduntur  dein «MJ .i M     ■ 

adversaturist  et  aliquot  subscript es,  quc  revol ^^J^t^ 

^Wt;EgoBonmiusFulgin  ul     um  ^JLK- 

hocdecretuma  me factum subscnbere  jussi.  Silvesho 


E 


in  Patestl- 

n  n  iii  proftctus 

II II 110     I 


cdecretum  a  mefactuai                re  jussi.  •  ""•"  •  ,|ri   «tatiseius  75 

"  l M  V9l,eUu.   «  Jacom» ,   ** - 

ciensspatium  ff*£ 


1078  statuunt   primum  episcopatus,   ita   consequenter 
aiunt,   Beatum    eji  administrationi 

impendiss<  annos  sedecim,antequam  in  Palaestinam  pro- 
ficiscerelur ;  inde  vero  reversum  esse  in  Italiam  post 
annos  quindecim.  Postremum  hoc  temporis  spalium 
non  i  iprimit  quidem  B.  SUvester,  ita  lame\ 
nem  suam  ordinat,  ut  conjectare  non  sinat,  m 
illam  non  fuisse  breviorem,  neque  etium  multo  diutur- 
niorem.  PerisimiU   quippe   fil    ex  verbis  ejus   num. 


inltuliamusquA  "'"  " 

mlrUm  Beatusnaviegressus,  pedester  Roham  l 
oblinuiique<  Pontifice,  '    '- 

rum    transl 

lCenseS.   Ifaria 
.  m  Fulginium,  valedictm 

*tuht,ind6addictu <<"<• 

aliquamdiu  habitavit,sedquamd  i  i 


autemtteste  eodem  Silvestro,  Boufilius  episcopu     |  nja 

divinam  gratiam  sui   voti  compos  effe.  i«a  '     .       .  tuit  ,,iUl ius  occultari :  nara 

loca  sancta,  in  quibus  nostra    redemption.s  sacra-  m     ■      .      .  l  t      M  prjeConium  non  solura 

mentaperegit  Dominus,  visitavit.  At  dnm..;difiw  "  .    ;;   5erum  etiam  ad  remotos  veloci 
contemplationibus  et  laudibusaliquamdiu  intenderet  •  .  sanctitatem  ejus  devo- 


in  partibus  transmarinis,  socii  orones,  quossecum 
rie  domo  sua  duxerat,  omnipotentis  Dei  juss 
huc  luceuniversaliter  subtrahuntur.  Horum  corpora 
postquamhoneste  sepelisset  et  exsequias  pie  celebrasset, 
quasi  liber  ab  omni  cura  redditus  seculan,  inquam- 
dam  eremi  partem  secedit.  ibique  speluncam  inven- 
tam  incipit  habitare,  vitam  eremiticam  peracturus, 
in  quasoli  Dep  vacaw,  in  jejuniis,  v.g.Ius  et  oratiom- 
bus.cunctisqdespiritalibusexercitiisvita3*u83termi- 

num  cum  a.-terno  pmmio  a  Domino  ju-^tolatur   bt 


tiono  mulla  et  affectu  nimts  ducebanti 

'Zswlsproperante,,  cupie I   ejus  perf™ 

See    elfquio  per, H Cumque    itatai 

„i  beatus  Bonf episcopus  u-ho»™  ^- 

Sp^oM-.peregisset,    ta  «I «■— 

%*,««-..  -"»"•  "<v7""  ™«""2  m,,p*,< 


,„  («nKfu  ntolericorum,  atm 


rtntium,  B.  Honfilium 


-s^  in  Palmstinn  annis  qutndecim,  u\  w, 


num  cum  a,terno  praeinio  a  lioran.u  r^~  ...  J/(   ^bh  ann»  »«—.--.            ^ 

dum  Ulibusekercitiis.  diebus  ac  noet.bus    n  ^  fl(Wttf/Mi    „,r,  adannm 

lunca    positus,    insudaret.    ferme   riecem     «  gj^  ^^^  lW  duodecimm  supra  mtostmum 

tempora  revolvuntur,   et  tunc  in   v«s»one  diyinitua  «n 


486 


DE  B.  BONFiLIO  EPISCOPO  FULGINATE. 


D 


AKTCIIE 
J.     P. 


[tictor  am 
conqui  ttiu 
jiominvm 


Jnfuurtum  esse  millesimo  cente-  gehennae  incendiis  per  mfimta  secula  cruciandos. 

A  ^tcsimum  ei  tamen   i#«    nimii  angttttum  ap-  Quod  igitur  capti  mundi  hujus  sap.entia,  qu*  stul- 

timo  decvno  qumto,  q <     /   •  ^  tm  est  apud  Deunli  et  sap.entia  carnis.  quaa  e.iam 

par$i  Pro  veritate  so lw  postre  «       ^«teuis  ,,m-  ipsa  inimica  est  Deo  secundum  Apostolum,  sedu- 

l^maue^Bon^minmonmu        y  ^  ^^   nerao  eorum  saltem   evigilare  cermtur  ad 

te,eannorum  spaUum  p ™r™™     '     Jutim0i  vel  scribendum   aliquid   suce  saluti   meritorium ,  Deo 

itttTn  aliquoi  annis   ""*»"*  decem  an-  placidum.  atque  utile  ad  memonam  posterorura. 

priora  SUvestri  verba,  quiM  au,  Bonfilius     in         3    Ecce   enim    nunc   multorum   annorum  0  cur- 

norum   teinpora   revoluta    esse,  J  «■  j£fl£flW  ricula  evolvuntur,  quibus  omnipotentis  Dei  famulus    ocet>  ™. 

tpelunca    Paltestin*  degens,   ae  T  imm  _  baatus  Bonfilius  de  prasenti  seculo  noscitur  emi-  * 

ifen   (W».   ""   "'""""   H'ms   W(7ttefld  wUliMi  grasse,  et  nemo  ex  prasdictis  stolldis  sapientlbus  est 

skui   M,   /-•'/"""""""•  /'  "';  "|/u,  *     £(  ann0  *-  inventus,  qui  religiosi   Pontificis  religiosos  mores, 

in  Italiam  ,  «<*««  !*■  ~^lLa  veregrina-  quibusejus  vit»  sanctitas  recte  cognosceretur,  cura- 

f/ter  1106,  pi  *«»«  TJZmwmm  saltem  verit  atilibus cedulis  annotare.  eteapie  rel.nquere 

t.flneetfl   ,/UOy5<,i«>    ri   Beati      '  ,  „,s  ,D   airhivio  sanct»   Eccleswe  ut.liter   conservanda 

frttnt  residui    pro  t/estts   num     pra .    ^  i-  ati  «dificationem  et  memoriam  posterorum.    Nobis 

»*,«,   IflM.   ^tsJE^  ^^Lms^navi  autcm  .  qui  nostrorum  pungimur  conscientia  deli- 

ronsentaneum,  «Oi  .-/<<"<' ■•   ; '     ';        d ,,  ctonim,  tutius  videbatur  .n  angusto  cella  angulo 

os1  OTnumMCXV,Cttieente^   < >      ;      ■  .^  residepe,  et   mala   propna  diluere  font.bus  lacry- 

Lfltuf  (Ui  dfcntitn  te*timonxumt  «»         «      •       ^  manim  p   quara  pmclara  gesta  Sancti  cujusquam 

Lteminate  annum  fl  neotericis  ngnatu m        /  iraperitis  senn0nibus  offuscare.  \erum  quon.am  hoc 

roarMnM* '"  Pterar  f^ln*  75  W-     °PU*  est  a  lonSis  retro  te?Poribus  ?»«««'"«». 
,    f7/,w   reputo  Beati  xlatem,  anm*  atque  ante  nos  hactenus  ind.scussum,  ad  scr.bendum 

<flfB  accedere  cogimur  duplici  ratione  :  tum  quia  de  mul 

•    '  titudine   advenientium   ad    tumulura    Sancti   hujus  E 

plurimi  frequenter  exigunt,  si  scripta  de  eo  aliqua 

alicubi  habeantur  :  tum  etiam  ne  religiosa  vita  ejus 

et  mores  penitus  de  h  .minum  raemoria  tollerentur. 

4  Caiterum  quia  secundura  propheticura  verbum  : 

In  antiquis  est  sapientia  et  in   nn.lto   tempore  pru-  quibus  flu. 

dentia  :  et  Doraino  praecipiente  in  Lege  :  Interroga  »«•!», 

patrera  tuum  et  annuntiabit  tibi ,  majores  tuos  et 

•     i    avtaaravhum  facla    anno    dicent  tibi ;  longmvos  senes,  ferme  ultra  centena- 

/:,   edUionejuxlu  auiograpm      /  riam  ffitatera  agenteSj  inquirere  curavimus  ddigen- 

|AIQ    PtCOllalaCUm   CJUSdem    aillOguip»     ter  de  vita  et  ra0ribus  sancti  Viri,  qui  noste  par- 

.      nc  vitati   fideliter   exinde   retulerunt   ea ,    quse  a  suis 

maioribus  se  meminerant  didicisse.  Nos  autem  ip- 
sorum  antiquorum  relationibus  fidem  non  dub.am 
adhibeutes,  juxta  Propbetam  :  Quod  auribus  nostr.s 
audivimus  et  patres  nostri  annunciaverunt  nob.s,  de 
supradicto  Sancto  scribimus  incunctanter. 

5  Miracula  siqua  sane  per  eum  in  carne  mortal. 


VIT\ 

Auctore  IV  Suvestro  Silvestrinorum 
fundalore. 


fideli  apographo  MS. 

PROLOCUS 


„,       crudehssima  tam».  «^  obnixe  conq„e- 


tavtium 


a«   vlullLU'"                .         A-i  •„,,_»    inrnmbentiuin  uuiu-  0  mirauui*»  sujutt  o«..v.  ,-.  •-- 

;;;;:;;;,';;  "f  Cr«delUsima  lmrmca,  Ub.qae    ncu  ^  ^^  ^^  ^  ^..^            ^^  non      ^        ^      ^ 

„„.,„„  ■< ,•       .issima  supplantatnx,  aavei    -                ^  emit_  _  __  ___d  ad  nost f.  notitiain  mimme  pe_ veneran. .  Vlto„,  „„, . 

,,„„,,,  innumerasque  contr»  w           '          viroSi  rf            .       SanctuS)  ut  moris e.t  Sanctorum  hsc  ■■  «jhjJ 

(imus  ,„erelarum,  V*  "^Snsteuctos  libera-  studuit  ob  diligentissnoam  sn<e  magn»  bnm.htat.s  tm.^> 

ntpote  legistas,  aUosque  sc.ent.                se.iUCenS,  cuslodiam  modis  omnibus  occultare  ,  sive  qu.a  de 

t»tum,  tms  v.rulen  <^     ',„,.,      artim  labili  mortaliun)  memoria,  ut  fieri  assolet,  facill.me  p 

tibi  cogis  partim  vanarum  launum           .  iliciornm  deciderant.  Quifi  vero  post  ejus  decessmn  per  eura 

munerum  interventu,  m  fiw  •  °»          '    ,    naci.  Uomi,lus        it;  ex  parte  aliqu.  documentis  tradi- 

lcngis  dispntatiombus  quot.d.e,  »^      ui  ad  ui,nus  litterarum.  Nam  h*c  sunt.  q..-B  sanct.taten. 

tatibu8  militare  ;  verum  eUam  e»        ^  _  non_  ^^  ^.  merUa  gloriosa  ce,.tl0ra  reddunt , 

mdum  his,  qua:  Dei   s(.m,            {        eisdem  et    robabllius  ciariora.  Si  quis  autem  curwsus  sc.re 

nuUoa  eruditon  pentw  plnnnm  .  ^           .         .  r  ^^^  quffl  pe_  eum  _ivinitus  mirab,  ,ter 

captiosis   illecebris  'rretmne,  impo  perpetrantnr,  ad   tumulum  ejus  accedens,  oculata 

,„,,ter  secularium  P«*|«mMJ"  |  Jjde  ibii1em      terit  1)lenlus  edoCeri,  quam  crebro 

udicto  frequentare,  jurp.s  et  mnus                    ^  ^^  ^  curationum  beneficia  |anguentibus  <) 


i  sa- 


•udicto  frequentare,  jurg..»  »' ''"---  "^    iniq,ias     nitatnm  et  cnratlonum  beneficia  languentibus  qui- 
Btare  viris  patrocima,  et  W"     iongissimis  de-     buslibet  divina  < 

impudenter  et   contra  «""«f^torO  talia  per-        6  Nomen   ve, 
clamationibu8defensare:(prohdotor   )         r 

SJKS     r - in  te,Ta 


ftbsC0ndW6  Trr^nissimo  fumosi- 
8  Vere  ventosa  vamtas  et jran «M 


,„  Clementia  non  desinat  elarginc. 

C  Nomen  vero  nostrm  parvitatis,   cons:ribi  ra  nonnroi/1„ 

Librovitasdivimtuscupientes,  huic  Operi,qm  scn-  !Ui  ,„,,,,.,• 

bimus,  idirco  non  duximua  iuserendum  i,  ne  contra  ,„,„„,, 

nos  irritaremus  invidentiam  a_mulorum.   qui  sicui      «.    ^ 
seroentes,   linguas  maledicas  acuentes,   maleaio- 


..iiiiM,,.       loawnw»,  »"~ .       _t  vinissirao   tumo   si-  serpentes ,    nnguns    inineun..,-   .-,.-._•..--, 

8  ver,  ventosa   van,U>  et  T  n.       ^^   ^.^^  J^    ^^  ^  ^  intorqnel.ent  jacll|a  venena  a 

.„   „„|,S.  p0st  modicum  velociter  in  ipsi  primo  animaa  susa  ex  hoc  lmthal.  vulnere  sau- 

venda.  Horumutnque  t. br ln. nn^-'    '•  P^  P     Ad  autem  oinnipotent:,  De,  aux.hnm 

abstracti  et  Ulec.i  tua  dulced.ne '  J^f"        nturj  inv,camus,  ut  qui  beat0  Bonfilio  ponffic,  et  confe  - 
mcnte  de  sua  stnUu  sap.eMm  wamter  g           ^  ^^.  m        ^,  n09_ 

•t  non  modn  sUPerb,a.  cornua  «^11^«       •  P        r__t<e  ^ .ibendi  de  eo  tribuat  faCulU- 

rum  etiam  ieriunt  et  oPPr.munt  mn™'  '  ^j.  '        Lectorem  hujus  0periS  flagitentes,  quatenus  s. 

ad  te  m,_erabilite,-  conveno,.^ j»r rea^ t.j«  Um  J^orem^  JJ^  ^  suffi 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 
praetermissum  :  et  quse  legerit,  ob  reverentiam  San- 
cti  hujus  libenti  animo  piae  voluntatis  devoto  studio 
amplectatur.  Nunc  autem  ea.quae  de  ipso  scribere 
disposuimus,  ejus  cpitulantibus  meritis,  largiente 
Domino,  inchoemus. 


487 


a.  n.  su 

\ESTRO. 


ANNOTATrV. 

a  Tituius  is  praemittitur  in  edito  et  MS.  exempla* 
ribus  :  Incipit  Prologus  in  Ilistoria  de  Vita  beati 
Bonfilii  episcopi  et  confessoris, 

b  Centum  circiter,  ut  ostendi  in  Commentario  prse- 
no  iiuin.    17. 

c  Inde  liquido  constat   de  antiquo  Beaticultu. 

d  Nomen  auctoris,  B.  Silvestri  Silveslrinorum  fun- 
datoris,  i  djei  ffl  autographo  nota  prodidit  ipsiusm  I 
dpulus    Benedictus  de  Saxoferrato.    Vide  Comment. 
num.  19  et  seqq 


B  fieati  nctales 


CAPUT  [. 

vita  monastica  , 
monaslerii.    ■ 


liobiliter 
notw  ct  pit 
educatui 

ab 


Jjeatus  igitur  a  Bonfilius  fuit  ex  Auximo  b  paren- 
tibus    nobilibus    carne  ,  sed   spiritu  nobilioribua  , 
utpote  Catholicisfideet  Deumtimentibus  oi 
Quem   erga   Deum  timorati  parentes,  dum  b 
matis  perciperetsacramentum,  oominari  Bonfilium, 
hoc  est,  bonum  filium,  mandaverunt  :  quod  nomen 
praesagium  fuit  futurse  bonitatis  ejus ,  quam  sorti- 
turus  erat  per  gratiam  eonccssie  Redemptioi 
bonorum  operum    exercitia     ande  mereretur 
pellari  bonus  filius  etinter  Dei  filios  numei 
operibus  postraodum  clan.it  evidenter :  qui  n 
tiles  annos  simpliciter  domi  decurrens,  cum  ad  pue- 
ritiam  pervenisset,  in  eapositus,  coepit  orampotenti 
Deo   devotus  existere,  atqjie  earadem  aetatem   pns 
moribus  transiens  juxta  modum  intellige 
a  Deo  indult»,  ad  appetenda  cmlestia  jugiter 
labat:cujus  devoti  Deo  parentes ,    cum  devotam 


faciant  in  documentis  et  exorcitiis  litterarum  :  qui-    d 
bus   peractis ,   parentes  ejus  ,   ibidem  sub   tutela 
coelestis   Patris  relinquentes  Puerum,   ad  proprki 
redierunt. 

9  Susceptum   autem   Pucrum   abbas  et  monachi   ubl  instruttur. 
erudire  cceperunt  in  scientia  litterarum,   regulari-  et  mm,n,l"li 
bus  discipKnis  nihilorainus  instruentes,  quem  etiam  do,a 
Spiritus  Domini  secundum  apostoli  Joannis  senten- 
tiam  sua  unctione  de  omnibus  edocebat.  Unde    Puer 
ipse  proficiebat  in  omnibus  unctione  prseviaet  m:i- 
gistra  :  quem  etiam  abbas,  ipso  tamen  supplicante, 
tempore     probationis    impleto  ,   raonachum  facit  ; 
professionc    accepta    secundum    formam    Regula , 
sanctse  religionis  eum  habitum  induendo.  '1 
dens    autem    Bonfilius   rudimenta   pueril 
ccepit  esse  bonse  indolia   adolescens,  et  crescens 
corporali  forma,  crescebatin  dies  le  virtatibu 
virtutes  ;  et  cum  in  monasterio  esset  ultimus  om- 
nuim  tempore,  sanctarum  Scripturarum  intelligen- 
tia   omnes  e(  sancti     moribus   prajcedebat.    Erat 
namque    secundum    Regul  ipta    Dominum 

Deum  snper  omnia  diligens  .  humilitate  fundatus, 
paratus  ad  obedienti  im  sine  mor  i ;  castitate  nitidus, 
beni1-  iietus,   comtemptor  sui,   fr  itru  n 

amator,  semi  ubjiciens  omnibus, 

imii  praeferebat,   etvirtutum  omn 

floribus   ornabatur  :  quem   abbas  et  i!i    i 

esse  pefspicientes,  coi 
gnum   promo\ 

gradatim    eumdem  asci  ;   temporib 

constitutis,  usque  dura  in  presty  teru 
Postquam  autem  fuif  presbyter  ordin 

iis  vigilii 
nicas  horas  pra  veniens,    insistebat, 
oodiis  et  lectionibus  aanctis  (requenter  et  so- 
licitus  intendebat,    ■  i  a  itips  motw 

operibus  pietatis. 

10  Praaterea  quaedam  obedientialis  ecclesia  fet 

ipsi  mona 


Obtdlem 

B    rX- 


men  abbas  et  fratres    de  con 

_  i    *    D.«.Ai;..A    ;,  * 


IIICII     Ciuuua      ~w      -• —  ^ 

mittendum  Bonfilium  decreverunt.  Bcnfilius  ita 

iene- 

mepetita  et  ^1    locui  .   et 

regimen,  eccles  pit  meraora  ocum 

mutaverit,  piumtamen 


/ 


labat  :  cujus   devoti  Deo  parentes  ,  cum    ™"™""  mutaverit>  pium  tanu -                                     l    ll°;1 

ejus   animum  cognovissent,  cceperunt  ei  gratantei  ^  ,  imo  cum  semetipsum  inspicerel 

concurrere,    atque  felicibus  ejus   actibus   congau-  ^  animarum,  magis  ac  magis  studebat,  ne  su- 

dentes,   sicut  eum   carne  genuerant ,  sic  eumaera  ^  ^.           ge                :     inft>niil.  habe. 


C 

offerlur  abba- 

/"  5,  MarUt 

de  Storau-o ; 

d 


periori  loco,  cui  praeesse  videbatur.  mfenor  habe- 
retur  et  quia  iucerna  jam  super  candelabrum  pom 
cceperatardensetlucens.non  poterat  occultan,  Bed 
radios  suos  non  solum  ad  propinquos,  verura  etiam 
ad  lon-e  positos  praetendebat.  Nam  bonitatis 
fama  laudabiliterloni 


habere  filium  in  spiritu  cupiebant. 

8  Erat  autem  tunc  temporis  in  ipsa  dioecesi 
Aux.mana  raonasterium,  quod  sancta  Maria  de 
Stora.-o  .licobatop.  de  quo  usque  ad  h»c  tempora 
reliquiaa  aliqu*  demonstrantur  d  ,  cujus labbas  e 
monachi  religiosara  vitara  agere  ferebantur  :  quod 
reli 

ad  effectum.  Ipsi  vero  petit.on.bu.  Deo  de  ot,  Puen  ^tatot,  Vlbushbet,  prou 

annuentes,  cum  sccum  admen.ocatum  mo> aste   um  6        ,o  ,„    ,,„  ,.,„,(,    e 

pcrducunt:  abbatem  et  monacho.  alloquuntur  Bo  -  ^  ^  ,, ,„„ gp«„ 

filii    pueri    animum    moresque   .nsmuant     bum,  ^  "e"t„EP's~; 

hter  deprecantes,   quatenus  eum  >n  monaster.um  c.na  „  ,,,,  ,  ,., dnd. 

suscipere  dignentur    in   omnipotent.s    De.    obso-  P«  W  b     ,,,,     cognoscc 

nuio  Penutrie°ndum.    Abbas   ergo__  et  monad     .  -  «m  P     J  re.igio,a,,l;,u  ,,,,,,,,-    en e- 


Pueri    IZ^r    facienda  ,  :  q«   ™|C 2     jK  amictia  perpotiri;  suasque  ilH  devo„ 
parentes  Iibenti  animo  suscrp.entes,  .psu m  Put    m     ^  con]mendabant,  ut  pro  qm 

magnopere  postulantes,  ut  eumuc 


,\.  R-  Ml 
\  i    I 
Ugitw  abbas 

IUJ  S. 

Marii  dt 
Storaco, 


VITA  B.  BONFILII  EPISCOPI  FULGINATIS. 
488  ifaisse    et  hodieque  dirutum  me  confirmei  Ja- 

Bonfilium     talia    gerebantur,    •^•"*™rj  toWkhtJ**"*"* eliamnmc   exetal .utnto- 

8Unm  extremum  diem  d.  ite.  W*™^"™  <<  mJ«** '    ^ancesclUnus  in  margme  „,,o- 

antedictum;  ad  o.  «  „T  cui  conven-  frq«  «•<**■  *  »«*  '  «*"?  ec?e s,a  '"f"' 

>a  „„ttnimiter  ™?Mr™*;i"  VJJ^,  tie  qnidem  Ui.  seito  ab  urbe  Cmgnlana  d.stans 

etiamhomoDei  Bonm.ne  stndmt  mtereBse.  «j^   ^^   jncolumis    Bemtur.  at  nunc 

Celebratis  ergo  ex  more  exequus e    aon»  purpurati  Patris. 

,,ore  tnmulato,  in  cpitulo  convemunt ^n.ver bu  «  j    ^  ^  ^ ^  .„  „„„„,*.  B,I(1   „„  „/lw  ^ 


1) 


"]S  CSl   purpuiau    .  - 

•»" ■- „    r>„  <„,,.,,,„;  islu,  i«  <,"'<»<'  .S.  Bnu-lut,  „h,n  ob- 

ifgenterque    t,-,,,a,„.    a *-  -"qn     m£ ;"''" "T""  *»   h 

electione  fntnri   abbatie   canomce  I aci    > d    .  V      (.(.  (> .,,,.,.  Regular .  ,/„,„„ , 

unanimitersanctiSpiritusgratiamadeuiftuxiliuin     m  in  Prsatione  rtum.  199 

, :irgit,,,,,  n.i.ifilium  coacord, ter  n^'»^1  ete  ;"^     ^       „,v    „„ ,,„, tffau  ».  5  cap.    8.  .   f«M 

universi.QuodvirDeiBonmmsobn«e^c»sacna.     gjjjfa    ,.,„ d    „„„„,„  oblati,    ,*.  «* 

■  g  r^vtSLn-e' s::;  ss -.  *- - ■ ■"'■ '"- 2s 

dictu t,  -^-^-SJEfj:  e,tt 


quodpie  ac 
pi  utteflfi  r 

,rtat\ 


r::::;mn„„l,,,l,umco;fi1an,a,1:o,,fi1i:= 

I)e,  Teluti  gravi  onere  oneratus,  forrmdo ose^ curam 
monasterii  suecepit  et  regimen  ammarum  ad  De, 

omnipotentis  gloriam.  ,,,-.-  iiiMtn. 

12Consfltutusergoin  offlcio  abbah» ;  solheitu 
dinesedula  meditatnr.  quale  quantumque  onus  sus- 

B      perit,  animas  vid,  *}«  *« 

»eauscept»vtUicatiomsra- 

„  Peddere  oporteret,  semetipeum  in   omnibua 

.... ;o„,    «APiKns    leuinus 


CAPUT    II. 

Electio  ad  episcopalum;  gubernandi   ratio  • 
'  iier   in    Terram  sanctam,  mora  ibidem  ci 
rediius  in  llaliam 


E 


*ans,carnein  propriam  acribus  jejunua     f  plurimos   in    cura  et    regimine 

acrius  edomabat;  V.giliis  et  oratiombus  sohto  pro-     Vjum  veroannos  p  ^  ^^    ^^   ^^ 


liziua  insistebat,  et  in  eunctis  exercitus  spintua- 
libusseimitabilemtamsubditis,  quam 
nentibus  exhibebat.   Regularis   disciplm®   arduum 
institutum  tam  districte  ab  eo  in  monasteno  s 
batar,  ut  nemini  liceret  aliter,  quam  Regulapr«ci- 

pil  agere, tueperqu»libetillicitadeviare;etquia 

in  divina  Lege  per  supernam  gratiam  erat  do 
noverat,  unde  nova  et  vetera  proferebat,  capacion- 
atque  provectioribus  animis  apertion  prasdica- 
tione   divinorum    eloquiorum    prascepta   1  pminica 
proponebat;  durioribus  vero    atque  tardior 
tellectu  eademdivina  pr»cepta  bonorum   operum 

i         _.»^-u„*     mitoc    pi    rihei  ient.es 


\iuiu  veiwou.i'^    v 

monasterii  peregisset,  crescentibus  e)Us  venera 
bilibus  meritis,  dona  superna  grat.a  in  eo  par.ter 
obant,  divinaClementia  largiente.  Nam  i ..... 
per  ipeum  in  monasterii  regimme  positnm  tam 
..,,...  uopera  tamque  magnifica  gererentur,  cont- 
er  idem  tempne,  de  noc  seculo  m.grare 
e1,isi0pu...Fnlgi..atem.;ejusqul.c,.rrre  ut.no.» 
e  •  at  provineim,  tumnlato,  ca  hedralie  "*" 
nnum  conveniunt  clerici  u.nvers,  ad  electionem 
novi  ,„ ,.,„!,.  faciendam,  preces,  eupplicationesqne 

ad  Deum  fundentes,  corde  bumill, f*™** 

Cuatenus.mnipi.ensDeussanct. .^«"^. 


Blectlonl  dt 
se  fact 

imttim 
Fulglnatm 
primoreiuc- 
talur  ; 


ellectu   eademdivina  prmcept.  bonorum    operum  quatenus  omnip otens  ueus».  ,.      •  |       ,.,. 

vlv        oci! lemonst^bat,   mites    et  obediente.  i„funde..do.  e)us  personam     onean Jjveta 

disci,  »ibM  »  lT?Z  ^r^^rr^rntrueeorumfcujusfortenon 

benigniseimi  Patris  more  confovene,  suecipiebat  in  offico  V™^*™£  ^       , d  vinoSpiritu 

visceribus  caritatis,  eteosdem,  ut  ad lioraetude-  ^ ^^^'£j^m el A^  vi- 

rentprofloere,  smpine precabat,  i  veroe,  edoctus,  g~^J^KrttO*nm«»«a 

ouando  deprebendebat  in  monasteno,  snperbos.  dn-  rUm  Deiabbatem  ""T™*,  audientes,  refe- 

.,  ros  et  inobedientes,  nec    non   et  contumaees,  dir,  factam  ™™^™^£^M  actiones, 

C  nmgUtri  more,  cum  caritate  tamen,  sevenus  corn-  rentee  omnpotenb ^Deo     *» 

Bd&t,  el  divlnam  retributionem  m  omn.bus  cogi-     unanimes.  uno  ore   11 1   episw  p  tionem 

uns,  l,ie  et  aliie  spiritnalibus  exercitiis  infatigab,.     eumque    e    .     .   ■       «J  ^  wica 

liter  ineietene,  felicitatie  mternss  mercedem  copio-     vero  .psarn,  u ^j  ura  ^        a  «^      .  .doneos 

samabonornm  omnium   Largitore  spe  certissima    roborantee,  cnrant  perperin  ^.^ 

prastolatur  :  eed  non  est,  cur  bic  diutius  cnmmore-     e*  se  ,pe,s  ad  D*       ... mem      o  licationibae 

Lr;  est  nobis  ad   alia,  eademqne   majora  prope-     .psum  magms i  prnb»  magn,    ,_,.',„„,„  sui  mi- 
randum.  deprecantes,  quaUnus  eorurn^  ■  g^ 


ANNOTATA. 

a  7n  apographit                            "  "'"'"s   '■"''  ■' 

Incipit  Historia    ejusdem  B.    Bonfllii  episeopi    el 

,                 .    i ,,.,,,.,■    ,',',„  nltanu*.  iillii  iiinilltill 


deprecantes,  quaiu.m»  »"■"■"    -7,'    .rceptans, 
sertus,  eamdem  electionen,  de  se  ***»*£?,£ 
ratam  babere  atque    suscipere  dignar«ur  .^ 
mox  ut  Dei  famulus  Bonfilii  ;•';"; 

nimimhumilitatis  coriosiss.mus    "'■;'"■  ue 

Ifnepo- 


/1,   /;,  ,,/,•  ttirpe  i 
pra  yturn  ntttn,  25  el  se^. 

d  Monasterium  istud,  le&te  Jacobillo,   situm    ertl 
pfoi      Moutem  Filatranum,   ae  j  irciter 

Vll[  ,.',,  Atwjifnanaw  e/  Cn<<iuianani  civitates.  Po&o     providenaum,  n('-  sl    r1"    *w.*  ejua 

significet  biographust  jam  tum  su<   imporh-de-     onihip&tenti  Deo^lac^re*  tu^itis,  p  Banctis- 


il     CIV.IUU»,      ci     uw      - 

ni  de  se  factae Vihime  consentire.  ^    Vonerabmai 
14  func   uuncti  ad   ipsum  direcu  •         ^^ 
kler,  inquiunt,    vestraa    pater nita  i 
ovidendum,  u6,  s1    pro   vestra    nimia 


Pater 
pro\ 


tfeM  • 


A.  B.   SIL- 

MlO. 
pro  (litjnttatS 
sua  egregle 
perfunctus. 


on;   oportet,    vos   oranis  contradiction.s  qttiOus  per  divinam  gratiam   ttomo    Dei  Bonfil.us 

nertinaciam  deponere,    eervicem  vestram    divinae  episcopus  plenus  erat,  de  admirabili  vita  ejna,  ten- 

Lnensationi  subjiciendo,  ejus    sanctissira<e  volun-  quam  de  bono  pastore   suarura  anunaruin  et  d.h- 

tetiobedirehumiliteracdevotejquibusrationibtts  gentissimo    patre,    clerus  et   popalu   «miversiu 

videuter  vir  Dei   Bonfilius    suoeratus,    vehemen-  magnifice  latabantttr. Decenmum c ferme  in  episoo- 

ter  expavit,  ne  divin»  contrarius  existeret  volon-  pato  posittts  p  diaittmqoe  vututura 

!  ;     l    r.ontradictionera.  uuara    pro   sua    hura.li-  charismatibus    roboratus,    denique    vidend.    Ter- 


ucratvr  tpi- 
icopusi 


uaiU    UUMIUS     UCltl  ailSlVll.,     Jiio     auuiuiii'|i».     »■•  vwviw- 

nis  roboratus,  denique  videndi  Ter« 
,,iMi  sanctam  et  loca,  in  quibus  bumani  generis 
Redempior,  Dei  et  Virginis  Fillus  Dominua  nos- 
terJesus  Christus,  propter  nos  et  propter  nos- 
tram   aalutem   de   ccelis   descendens,   nasci,    | 

resurgere  voluit,  mentera  ejus  fervens  de- 
siderium  iutlammavit. 

18  Per  idem  vero  tempus  contigit,    qttod  fera 

gens  Sarracenorum,    ali»que    barbarae    n 

transgredientes  limites  Christianos,  atque  bai 

ce  fremente  .  Christicolaa  quoslibethorribiUter  jtt- 

gulantes,  atque  eorumdem  plurirnam  stragem  dan- 

tes,  occupant  d  Terram  sanctam,  et  in  sanctis  locis 

atrocissirae  grassabantur  :  unde  nonnulli  Chnstia- 

rtibua  cismarinis,    remissione   pecca- 

torum  eis  indulta  a  suramo  Pontifice  e,  cruces.gna- 

timagnopere  transfretabant   in   subs.d.um    Teme 

saucta?.   Tunc  etiara   vir  Dei   Bonfilius  ep.scopus 

desiderium,    quod  dudum    n.ente   conceperat,   Ott- 

piens  ducere  ad  effectum.  a   summo   Pont.fice  h- 

ceutia  irapetrata,  crucesignatus,   assomptis   secum 

de  fam.l.a  sua  dericis  et  laicis,   qoi   ad   boc  opus 

idonei  et  utiles  videbantur,  nec  non   sumptibus  et 

aliis    necessariis   prsparatis,  ipse,  nave    mventa, 

cognuaiiue  uuiuca^    ,...,-        -„--  nmninotpnte    Deo     propitio,cura    alus    secura    na- 

«Lm.  'vita,  moribusac  scientia  .doneam   repen  -     «  » .]  t[£nrfretavit.    Duces   vero  et 

sent.cooperantesanctiSpirituegratm,  e-.de  ICLspopuli  Christiani.   transitu  un.versal.ter 

episeopum   consecrarunt  ;   quem  pos.modum  cum     pnnupe       P  ChWw-    «ercitu 

episcopali  privilegio  et   sua  grataa  rem.seruot  ad     p er« to.  «.^   de  ^   ;iuxlll0   Doim. 

suscipiendum  rogimen,  ger.nd.mque   curam  eccle-     c  |,m  o  ^  ^  or 

si*  Fulginatis.  „.     ,      .     ,a    al"ntes,   proflciscuntur  ad  debeUandos   mumec. 

16  Episccpali   igitur  ca.hedra  subhmatus.juxta     JJ^JU  dictos  Sarracenos,  aliasque  barba- 
S?L  Prcphetamjcnestcxaltatumccrejus  neqneccnb    ^crn^       ^  tonte  D      pr0pltl0 ,  ,  h, 

c  sun  elati,  sed  humi.itate  majori  semetipsum  depn-     m  nai        •  ^  effugat,s  „  virlUteP    x  u- 

C  mens,prSt„;amn,oru,nsuorumgravitatempnorem.     M*  cnn  ^^  ab  f        „lfesta. 

ssss^^s^  «Sa-rtfi^s s 

t:  £ 

aual  «letagregevU»  1-'»";;. 

U tudebatsoUicitea,  ««- 


ter  expiint,  uo  «...««* — - 

tati,  et  contradictionera,  quam  pro  sua  huraili- 
tate  tuenda  fecerat,  prmtermittens,  consensum 
tandem  aliquando  electioni  praabuit  de  se  facta?. 
Unde  praedicti  nuncii  plurimum  jucundantes,  ve- 
loci  cursu  ad  eos,  qui  se  miserant,  redierunt,  nar- 
rantes  pariter,  qme  cum  Dei  homine  Bonfilio  tra- 
taverunt,  et  quoraodo  consensum  elcctioni,  quaa  de 
B  se  facta  iuerat,  pnebuisset. 

15  Tunc  illi  ex  hoc  nimium   laetabundi    gra 
""  rum    actiones    unanimiter     Domino    peddiderunt, 
electionem  supradictam    et     consensum  Dei   filu 
Boiifiliipernuncium  idoneura    procurant  ad  Apo- 
,,..  Sedem  destinare  ;  cujus  onem, 

postquam  eo   perventura    est,    larg.ente    Dom.no, 
facimme    impetrarunt.    Post   haec   igitar   ptneu 
evolutis  diebus,    vir  Dei  Bonfilius.   supplicantibus 
cleroetpopulo  civitatis  pra^dict»,  ad   eam  voluit 
personaliter  pervenire  :   quem    clerus   et    populus 
cnm  honore  nmM.no  et  Bumma  reverentia  susce- 
p  runt,  eumque  post  raodici   teraporis   intcrvallmn 
i  societate  idonea  ad  Sedem  direxerunt   Aposto- 
licam    consecrandum  :  de  quo  summus  Pontifexft 
eiusquecollaterales,  examinatione  hab.ta  d.hgenti, 
cognitaquebonitate  Viri,  cura  ejus  honestara  per- 


cum  cr«c«- 
tignatitiu 
Orlentcm  tra- 
/idfj 
E 


"'^     rnq^sno.-tr.redemption,,,,,- 
]°V;      i  :■      Domittus  noster  Dei  Filius  Jesus 

nt*J  «tttduitpersonaUter^^ 
Christus,  studuitP^ 

Per    8lDf         Ki    mipsum  F.l.um    Dei    ar- 


f 

sacra  locd 
InvUU,  ft 

tn  spelunca 
m  rtnt 
Svllttirttis  ; 


namquestudebatsoiuciw  se  »>.,  4»— "-  CUH1  la6hrynHs  "»ere»'  '"■'", ~  mmue    v.deba- 

tate  tenend»  rectitudinis  ccgitur,  ■*^,~  de„ti  contempb ue  mtendeba     eu u  q 

tione  populus  grex  vocatur.  Dnde  SU. o,  u,  I.  hora  ^^     tu    ,  En^m,« ^o . 

bat.   utper.is.eret    cogitatmne    muudu.     act.one  Confllius  divinis  conteo.plat      -b  s  _ 

pmcipuus,  discretus  in  silenbo,  utuis  n«rbo  sm  ^^       „       . 

gnl.s  compassione  proximus.  pr»  cunc      contem  l 

platione  suspensus,  bene  agcnt.bue  per  ta^M  is  „,,  „.  .„  B>  e 

socius,  coutra  delinqucnti. -a  Per*d»«     ^  [,,,„,„ 

ntua^tcrncrumcuramine^or^Wtmnc 

non  minuene;  externorump.ovident.a.u  0,,,,,,,,,,,,-i.n    D.     P' 

scUicitndine  uon  rel  •*  ""■  ,,1^,  salute  Missar »1        _ 

tia  sanctitatis,  quibu,  sollicitus  sed     ■  -•      •  filius  m1u,  , 

assionc  ferventi  opi  P jj£     ni.  UcctsiMdci 

,corumqucamiction,busp«J I «■  to  m0re  3criptliris 


.  eorumqo 

''''''^'''T^r^uliintuebatur  pubU 
17  Benignis   Biquidem   ocuiis 

Septembris  T.   VU> 


rmcrcsu  ^  , 

sanctasque  meditationea  in  d  ^  ^^ 


VITA  B.  BONFILll  EPISCOPI  FULGINATIS. 


±    B.   SIL- 
VESTRO. 


0  calo  moni- 
t%u  redU  in 
Jtaliam. 

9 


K5JSC5£SfW* 

libep  ab  omn»  cura  reda.tus  seeoia   .       ^ 

^lottTum  tahbus  exereitiis,  diebus  ac  nocti- 
bu  n  pelunca  positus,  insudaret,  lerme  deo m 
amiorum  tempora  revolvuntur  |  et  tunc  m  VTMO 
TdWWtus  admonetu,  ut  in  Itaham  reversu 
curet  patriam ^propriam j£»  :  **  *£ 


D 


CAPUT  111. 

Abdkatio  episcopalus;  reditus  («I  monaste- 
rium  i  injurioB  ibidem  Bcato  iUIafa. 

Post  ha?c  vir  Dei  Bonaiius  episcopus  de  navi 
egressus,  pedester  ambulans,  paupertatis  neces- 
sitate  coactus,  aliquantiaque  elapsis  diebus,  ad 
urbera  Roraara  perveniens,  diligenter  studuit  san- 
ctorum  Petri  et  Pauli  apostolorura  limina  visitare, 
olurimisque  ibidem  orationibus  fasis,  Domino 
et  sanctis  Apostolis  ejus  gratiarura  relerens    actio- 


Impetrata 
Romanl 


ncus  i\yuswii^  ^j^  c 

curet  patnam   propnau.   ..»».■    .-,--  ^  ,  conspeettti  semetipsum  Apostolico  prasentav.t. 

sanctus  agnovit.  suam  postponens  fecere. vo  ^^  pontJfex  a>  cum  ,  t_ 

tem.  et  divta»  obedire  cupiens  per '«"«■^Jnw    recc  '  °*  -~*.tat»   ,l„,lu,n  ,„ 


(«uius  vitse  et  sanctitath  dudum  m 
tati.  mox  de  ceha  egr,  J^tS  SJ£  ffl  et  ecciesia  Fu.ginate  „,  ipsum 
sanctis  lo*.  necnon  et  oratorns J^  t  (.hariutive  ad  pac,s  osculum   suscipi, 

cuncta    personaliter    suis     pe.hbns  o^  j^    intuens_     mirabatur  :   aud.erat 

.:.J.»w  ner     cinfll 


B 


a 
b 


wsoue  plurimas.  et   gratiarum   offerens    acUones, 
^n    o/entiDeosuam   animam   intenUssnne    com- 
meudaliat.  Exindeautem  ad  portura  raans  ^en.ens, 
na  era  ad  reditum   in  Italiam  quasiturus,   quam 
cura  divino  nutu  reperisset,  nautas  pro   sua    evec- 
ione  rogat,  qui  precibus  ejus   hilariter  annuentes, 
nXentur    ei,      divina     faveute    Clementia,     p- 
1  secun.  in  na,e  ferre,  in  Italiam tr«*in  : 
atibiidoneuratempus  advemt,   ascendentibus  ilhs 
navem,    beatus    Bonfilius    ascendit    panter    cum 
eisdera,  et  Qantibus  secundis  ventis,  cceperunt  per 
a  a  maris  «quora  navigare,  et   npn    post  multos 
dies,  largiente  Deo.  ad   optatum    portura   pervene- 
ruut,  Itaiico  littori  applicantes. 

ANNOTATA. 


E 


aJuxta  Catalogos  episcoporum  Fulgmatium  futt 
feActiusJ.euAzo,  quiconcilw  Romano  anm  1058 
Ua  subscriptus  legitur  apud  Labbeumtom.9  Con- 
cMorum  col.  1260  :  Azo  episcopus  Fuhnensis  :  cer- 
te  hunc  inter   et  Beatum    nostrum   non  dalur   me- 

T Recentiow  passim  Gregorium    VII  fuisse  di- 
ei   mU.8iquidemannoi07Ztutiidemsm- 

J  bunt    vcl  non  muttum   ante  dictum   annum  Bonn- 
lius  consecratus   ftieril   episcopus.   Qregorius   m 
Pontificatum  gessit  ab  anno  1073   usque   ad    1085. 
V ide,  quse  de  Beati  nostri  primordm  episcopatus   ai- 
Inta  sunlinCommeni  prmvio  num.  30  ei  seqq. 

c  Decennium  istud  quomodo  verisimlltme  mtelr 
Ugendum,  dixiin  Comment.  pnevio  num.  32. 

d  Occupabant  legendum  existimv ;  sicut  mox 
grassabantur  ;  neque  enimtum  primum  barbari  oc- 
cuparuni  Terram  sanctam,    sed   atti   aliis  succedtn- 

tes    dunus     id    tnnjwns    habcbant     Chriittam, 

que  Grzce   imperio,   cujus    nuper   magnam    partem 
lu  m   suam  redegerant,    ruinam  minttaban- 

e  Urbano  II,  dt  cujus  pro  expedtttone  U> 

.    .      .1..,     ...,/,,         n/icetint     hist.nrici 


eumque  alacriter  intuons,  mirabatur  :  aud.erat 
r„„:,  eum  ante  aliquot  annos  cum  socns,  quoa 
secum  duxerat,  de  hoc  seculo  decessisse  ;  unde 
inter  cetera,  qua)  ei  locutus  est,  hoc  et.am  lutuht, 

dicens  :  Noveris,  carissime  Frater,  a bos  annoa 

rumores  nos  de  te  et  tuis  sociis   suseepisse,   ,,uod 
viam  universai  carnis  fueratis  ingressi,  postquam 
in  Terram    sanctam,    Deo    propitio,   pervemst, 
u.ide  nos  et    iratres  nostri    providere    eurantes 
pa.torali    sollicitudine   ecclesia   Fulg.nat.,    cujus 
auctore  Deo  cathedram  suscepisti,  ne  s.ue  ep.sco- 
oali  regiminediutius  remaneret,  quemdam  idoneum 
in  episcoi.um  ordinantes,  eu.nque  tibi  substituentes, 
duximus    transmittcndum     ad    regirnen    ecclesi» 
memorate  e:   verum    quia    te  omnipotens  Deus         c 
usque  ad    h^c  tempora    conservavit,  et  ad  nos 
retransmisit  de  partibus  Terne  sanct*,    ecclesia,,, 
tuam  tibi  restituimus.  ad  quam   fueras   ordinatus, 
episcopo  t.bi  substitutodealiaecclesiaprovwun. 

22  Cui  vir  Dei   Bonfilius  episcopus  :  Beat.ss.n.e 
Pater.  inquit.  pro  magno  benefic.o  vestr»  «  P-*« 
largitatis  meaparvitas  gratiarum  ommmodas  m 
nesrefcrt   bumillime  wstrai  reverendissimae  ban 
ctitati:    verumtamen  cupio.   Sanctitatem    vestiam 
meam   insufflcienti:....  ......   latere  :  nani _  corpon,. 

infirmitas  et    imbeeiUitas     sem.  lougioris,    m 
parvitati   valde    obsistunt  ad    episcopaha   onera 
subeun.la  :  unde  obnixe  supplico  ApostollC»  Sanc- 
Btati,  quatenus  meam  paryitatem  »»n«ra"  f^ 
n.iniaeura  epUeopalia  offieii  et  soll^tudme  p« 
torali  :  cum   *ger    eorpore   sim,   confec  us  sen, 
,,   etiamque    ad  quietem  monaste,  n    e <W 
meainfirmitaadesideretvehementer;adeecles«n. 

vero  Fulginatem,  quia  mjungitis,  properabo  « 
facturus  substituto  mihi  episeopo,   olero  et  popuio 

civitatis  :  ex  magna  enim    omnipotentis  Dei  ■ 
aeatione  credo  firmiter  esse  geetum,   £** 
tram    S. titatem    Ule   mibi   «t  ^^ 

ut  amodo  se firmus  et  debihs  ab  ep  opal 

cur*  solhcitudine  et  laboribue  requiesea.n.  S umo 
ergoPontifexclementer  annuens  supphcat .on . 


--  2ES;  ~  pt^:  Xii;ut  ^** 

vassim  obvii.  _.       _,,r31  nnndpre   sublevare,  ei    tamen   p>e  iu 

t  Mxpirante  wrie».    Vide  Omment.    »««.33.     ^^™^^,    et'  episcopali   dignitate  •  et 
g  Rediad  dfctum  Commntarivm  au».  %l*t«,.     ^^  eum  cum  sua  benedictione   et   gr»t«» 

permisit  ad  monasterium  properare. 

23  Beatus  ergo  Bonfilius    ep.scopus  adm    ^ 
lsetabundus  de  adepta  licentia,  quam   op»    ^ 
arripiens,  nuncium  ante  se  mis.t    mamlan  , 
giuium  d  velociter  properaret,  .11.  c.v.Ut.  suu 


,potf 
i 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  491 

ditum  nunciando  quod  postquara   innotuit   ibidem     jamdefesso,  fervenstamenspiritu,  siientio,  jejuniis,   [) 
eDiscopo  existeuti,  clericis  et  populo  civitatis,  vide-      vigiliis,  orationibus  et  lectionibus  sacris,  diebus  ac      a.  b.  sil- 
licetouod    beatus  Bonfilius,  dudura  eorum    episco-      noctibus  pervigil,    insistebat.  Cellul?e  habitationem       vestro. 
dus   adhuc  viveret,  et  quod  ad   eos  tunc    teraporis      minime  deserebat,  neque    deforis   vagabatur,    nisi  mlMmm, 
ersonaliter  accedebat,   universi   summa  laetitia  ju-     cum  ad    oratorium  veniebat  ad  percipienda  Domt-   vitta  corri- 
mdantes,  eertatim  sibi  obviam  processerunt :  om-     nica  SacramentaetMissarum  solemnia  celebranda,  Piens, 

seu  cura   opportunitas    se  ingereret  congregatumi 
proponere  aliisque   quibuslibet  verbum  Dei ; 


Fulgiii"11'"'" 
etad  <•<"<"- 

huun  WtlW 

revertit'"'  i 


nlpotenti  Deo  gratias  agentes,  ejusque  magniftcen- 

tiam  collaudantes,  quia  Viri  Dei  visione  et  alloquio 

adhuc  perfrui  mererentur,    ejusque  benedietionem 

ardenter  suscipere  cupientes,  ab  eo  caritative  Cru- 

cis  signaculo  benedicti,  ad  pacis  oscula  sunt   sus- 

cepti.°Exinde  B.  Bonfilius  ad  civitatera  perveniens, 

comitantibus  ipsum  cunctis,  qui  sibi   obviam    pro- 

cesserunt,  oratoriura  ingreditur  ecclesiae  cathedralis, 

omnipotenti  Deo   immolans  suorura   vitulum  labio- 

rum  c,   pro    communi    salute     omnium    ferventius 

deprecatur  :     postmodum   vero    a   substituto    sibi 

episcopo  et  clericis  cunctis  caritative  valde  in  hos- 

pitium  est  susceptus,  atque  humanissime  procura- 

tus  in  omni   officio  caritatis.quamdiu  sibi  cum   eis 

libuit  commorari. 

24   Denique    beatus    Bonfilius,    aliquot    diebus 

evolutis,  quibus  eos  sui   praesentiaconsolatur,  sub- 

stitutura  sibi   alloquens    episcopum     racmoratum, 

j3  et  cum  eo  clericos  universos,    plurimas   eis  gratia- 


*  l  impcnsis 


itbi  btniqnc 

primum  ex- 

cijutur ; 


rura  studet  reddere   actiones    pro    sibi    immensis 
officiis    charitatis,    monuitque    eos    pariter,    quod 
divinura  tiraorem  in  suis  pectoribus,   et  ferventem 
ejus  sine  interraissione  teneant  ad  invicem    chan- 
tatem,  lucis  exerapla,   eximiaeque  sanctitatis   sem- 
per  animabus  sibi  subditis  non  desinant  demonstra- 
re   ut  cum  eis  in  superno  regno  aeternum  praemiura 
percipiant  et  gaudium  sine  fine.  Post  collocutionem 
autem,   quam  breviter   cum  eis  habuerat  de    san- 
ctitate  charitatis  et  virtutibusobtinendis.cunctisva- 
lefaciens,  assumptis  sociis  itineris,   iter  arripit,  ad 
raonasteriura,  de  quo  dudum  in  episcopum  assurap- 
tus  fuerat,  reven>urus,   quem  episcopus  et  clenco- 
rum  nonnulli  per  aliquod   spatium   itinens    prose- 
«muntur.   Exinde   benedictionem    ab    eo  numillter 
postulantes,  capitibus  inclinatis,    suasque   illi  ani- 
mas  comraendantes,  ad  propria  revertuntur. 
25  Beatus     igitur    Bonfilius    ad     monasten 


sane 
quia  religiosis  virisetconsumraatae  perfectionis  an- 
tiqui  hostis  certamina  et  insidiffi  nuraquam  desunt, 
ut  eo    probatiores,  perfectioresque    divino  conspe- 
ctui  habeantur,  quoipsum  antiquum  hostem  inten- 
tatinnura   certaminibus    fideliter    sunt  inventi,    et 
viriliter   superasse.    In  ipso   siquidem  saepe  dicto 
monasterio  dissolutioris  vita».  lasciviorumque  mo- 
rum    quidam  monachi    habebantur,  quorum  disso- 
luta  vitia.lascivia,  levitas  reprobique  mores  ipsorum 
animabus    erant  perniciosa,  aliisque  de  mnnasterio 
periculosa  propter  malum  exemplum,  atqne  intole- 
rabilia  videbantur  ;  cumque  diu  in  suis  perversita- 
tibus  et    pravis  monbus  morarentur,  nec  aliquando 
resipiscentes  desisterent    ab  inceptis,  tandem    su» 
pravitatis  clamorin  auresservi  DeiBonfilii  episcopi 
introivit ;  quibusvir  Domini  Bonfilius  episcopus.  ut 
intellexit,   valde   condoluit,   tum  pro  suarum  peri-  E 
culo  animarum,   tum  etiara  ne  ipsorura   occasione 
alii    de  monasterio  nevo   infamiai  notarentur  :  sed 
tcmpus  idoneum   proestolatur,  videlicet  cum  abbas 
capitulura   congregavit,  cui  vir  Dei  Bonfilius    epi- 
scopus  studuit   interesse  et  praemissa  ex  more  suo 
exhortatione    de  sanctarum  auctoritat.bus  Scnptu- 
rarum,charitative  acmodeste  sermonera  suum  con- 
vertitadpra^dictosmonachos  dissolutos,  eosque  at- 
fectu  diligentissimi  Patris  valde  benigne  valdeque 
humiliter  pro  suis  excessibus  increpavit. 

27  Verum  quia  scriptura  est :  Sicut  acetura  ...  m- 
tro   sicqui  cantat  carmina  cordi  perverso  f.  Sa-  **»** 


rabaitoe  Q  scepe  dicti,  falso  monachorum  nora.nabaju- 
lantes,  unde  suam  debuerunt  minuere  maht.am, 
augmentarunt,  unde  debnerunt  proficere.  defe- 
cerunt  Illico  serpentino  more  vsnena  BUffi  ma- 
iitiaj  in  sanctum  Virum  liogua  maledica mtorse- 
runt     ipsum  superstitiosum    impostorem,    senem 


fg 


c   Genitrici  Marise  laudes  et  gratias  referens  copiosas 
'   precibus    et    devotis    supplicationibus     suam     eis 
animam     intentissime     coramendavit.     Oratonum 
egressus,  abbatem  et  cunctara  congregationem   i 


"^  

mls  =«   reddens  Dominogratiarum,  ^sum 


egressus,  abbatem  et  cunctara  congregauone...  «.      ....... •-—  eque„tiuiii    fideliter    ex< 

pacis  oscula  cura  charitate  suscipere  non  omitti^     ^^ Sarabait» s«piu?  Qominati.suggerente  buo 


mos    est    peregl    lis,     redeuntibus    de   part.bus 
TerraB   sanctie,  reseditque  cura   eis,    spintualia  et 
consolatoria  verba  proponens  de  his,  quae  ad  sau 
tera  pertinent  animarum  :  post  dulc.a  itaque  co2  es- 
t.s    vit»  colloquia  abbatem  et   monachos    preciuus 
humillimis    deprecatur,    quatenus    s.b.    ass.gnare 
eellam  in  monasterio  dignentur,  separatam  a  com- 
munibus  officinis,  in  qua  quiescere"  valeat.  utpote 
longo  senio  jam  defessus,  et  liberius  d.e  noctuque 
vacare  his,qua3    Dei    sunt,    absque    strep.t.bus  ei 
rumore:     cujus   petitionibus    abbas    et    monacin 
annuentes,  separatam  cellam,  ut  postulaverat  ass.- 
gnarunt  cum  utensilibus,  quas  necessana  v.deban- 
tur  ;  adhuc  autem    inibi    superstites    erant    al.qu 
raonachi  et  conversi  de  his,    quos   V.r    beatus 
sancta   convorsatione   studuerat    educare     qui   e. 
■ollicite  intendebaut  in   orani   devot.one    et  ofrtc.o 
charitatis. 


gno    .piritunequ,.--  el,  v,nlI„  Dei  lion- 

fniu.libusve  de  monMtei  10  e\peiiB 


%7C"XtUt»ncuieInisasperlorist.B.p«.t 

f       ,„        .1        er,    cu,n  nives  copios»    nwut, 
fr.g.du.   w»^^ gebat:  qu»Cun- 

oiniiia  con- 


et  terram   ngens  giaw ifl 


aljicitur. 


et   terruin    *.bv-  D  „„1;.;.,.   ner 

pto  ipsorun.    W*--^    :  ulL„    ;„„„,|..ere 

cordabanti  qw  *£"*%   1.,tll,llil,„.  ,,,......    non 

fery.ntiss.me  cup  ent    .  ,.alll  veniunt 

ionrrz  ml  i  —  * cui  Vir  Dei 

e,   latenter,  m»V I  nnperil0aeger.opor. 

sedebat  super  ,   cum   ■"  r  nocturllls 

teret.   f-^JS^M  Bon6.ius  juxt. 
hori.  aJ  superscdendum  bomo 

,nm  consuetudmem  »dven.rct 


¥&  er,o  beatus  Bonnlio,  *-*g"     2£&  SS  «rJ  i»  Bonniin.  epi.opus 
erventi  animo,   licet  prae  n.ra.a  scnectute  corpore 


neront 


HTA  B.  BONFILII  EPISCOPI  FULGINATIS. 


*.  B 

VESTRO 


9IL- 


B 


402 

in c—  fo.eam  « .^i£2& ££ 

bu3  aiscipUnU     rurr  ;        ;o;'>-oreinsolito 
^wSS-i^-S  obi  voxejus  audieba 
t„r  ad  foveam  coeurrerunt.  eumque  md.  sub£ 

M.;    ad  cellam  reducunt,  ignem  parant,  caleta 
?  '    L       m  exuunt  vestibua  sorditatis,  atque 
C,UntaqvtTbeiet   e  tesaca.nosissordibus  abluen- 
~r.ec        -  ter  imminens   frigus,    denuo 

tionce  nosoporteatintroire. 

ANNOTATA. 
a*«i.i«  peregreprofectusestsubannum  1006; 

5Lt,   u.  nobis  probabiUus  estt  non  ahus  hu  PorUfe* 

potest,   quam    Paschalis   secundus,  oui  ab 

[099    asquiadiUS ersam  Ecclesiam  gu- 

hTpmhalu  secundus,  dictus  a  nerm ;,«•■ 

nachusClui ensisR m  venit  Qregono  \  II  Pm- 

f%UmenUs,intra  annos  scilicet  iOU  et  lOM.svque 
B   Bonfilium  now«««  /-"""^",""'"''"S,'"/""B' 

'c  ffa/ieto   e.  Jacobillus   Andream    Fulgmatem, 
awm  vicanumgeneralemdelegerat,  abisns  Bonfflius, 

,„„„m,   ■•/-  /"'-  "  U'    ' 

^y.s,  /„,,n»i  r,  instrumento  fide  digno,  fjyi*- 
tor  id/tefiun  «semoa:w««oP^^t«  Pfl*c«ato, 
quimense  Augusto  dicti  anni  consecrato  ,  «*. 

F.l/(,^/    r,r/„    /„,,,,-.//''//.     AllrfWt«     P/7topUW  rffl- 

<utt. 
d   Fulginium,  cujus  jam   sspe  facta    est   mentto, 

civitlis  ,  ais  Eeclesis  in  Umbria,  incolis  Foh- 

gno,  m'««  fld  !Rntfl*n  ftuvium. 
5  e   floni  pferaaini  desumpsii    auctor    ex   Osee   cap. 
14  i  3,«M  wtfl  i*eaun.ttr  :  Toilite  vobiscum  verba,  et 
convertin.ini    ad  Dominum  :  et   dicite  ei :  Omnem 
aufer  iniquitatem,  accipe  bonum  :  el  redde 
tnlos  labiorum  nostrorum  ;td  est, 

C  acpreces; 

i Proverbiorum   cap    25t20:Acetum    m  mtro, 
qui  cantat   carraina  cordi  pessimo  .  qui  lextus  dive\ 
itur,  m  wdere  e«<  apud  ""- 

ttus  esl  S.  Gregorium,  qui  per  carminatnfe/- 
montfMiies,  per  cor  pessimum  valde  ma- 
lignum  el    sceleratum,    atque  ita    disseruit    lib.  1 
y  echielem   Homilia  9  :  Acetum  quippe  ttur 

in   nitro,    ferveach*    uitrum  protinus  etebullit,  Et 
v  aando  per  increpationem  corripitur 

pr   dicationis   dulcedinem  bona  suadetur,    de 
oorreptione  fit    deterior:  e1  inde  in  murmurati 
iniquitate    succenditur,    nnde  debuil  ab    iniquitate 

compesci. 

g  Sarabaita  lingum  JEgyptiacae proprietaU  dtcun- 
tur,qui  tibi  vivunt,  aliorumque  disciplinam  renuuntt  el 
dequibuB  inRegula  Magister  apud  Menardum  in  Con- 
cordia  Regularum  pag.  105:  Tertium  vero  mona- 
oborum  deterrimum  genus  est  Sarabaitarum,  quod 
roeliusadhin-  laicum  dixiasem,  si  me  propositi  san- 
cti  non  impediret  censura.  Plura  de  iisdem  videri 
possunt  tiun  sequenti  pagina,  tumetiam  proximc  prxce- 
denti  in  NoLis  Mctiardi  ad  Regulam  S.  Benedicti. 


D 


CAPUT  IV. 

Recesme  monasterio:  vila  solitaria;  obitus} 
sepultura;  miracula. 

Sarabaita3  autem  saBpius  nominati,  cura  DeiServo  vakrej^ 
iXmatroces    injurias  irrogassent,  obstmata    mente  abbate  tt 
indurati   nimium,   in  sua  malitia  permanserunt,  a  «•"«**#, 
suisnravis  moribus  in  nullopenitus  iromutati,    ne- 
ouepro  ceteris    roalis  suis,  neque  pro  contumeliis, 
auasDei  Famuloduxerantirrogandas,  pamtudinem 
aliquatenus     habuerunt.     Ubi    ergo    Dei  famulus 
Bonfilius  episcopusintellexit,  quod  obstinato  ammo 
insua  firmiter  statuunt  malitia  permanere,  utihus 
rectiusque  judicat,    indurat»  malitiaa  darelocum, 
obstinatamque   invidiam  declinaf e,  quam  incassum 
il,i  residens,   ipsorum  nequitiam  ampl»  ire: 

formidans.ne  impiis  in  sua  impietate  atrocius  in- 
duratis,  ipseatramite  sua3  rectitud.nis  aliquatenus 
declinaret,  Domini  Jesu  Christi  in  Evangeho  man-  E 
dantispariter  reminiscens :  Si  in  cmtatei ana  yos 
teintpersecuti,  humiliter  in  alteram fugiatis  Post 
modici  vero  fcemporis  ratervaUura  vir  Dei  sen 
BonfiHusepiscopuscomperto,quodabbasetmona- 

chiincapiU    convenissent,  I     \ 

vit,  prostratoqueinterramcorpore,  corameisre- 
Saris  disciplinaa  more  obvolvitur  pedibus  sragu- 
brum,  atque  *    kumiUima  supphcauone 

veTmdepre-  — 

„,:„ ntis    mansuetudme,    vultuqu.  - 

dcallocutus,  mentedevotapreeisexdrabatD 

nicam  maje  tatcn.,  quatenus  pr tsencordi*  ope- 

Squ»sibiimpenderestuduerunt,copiosame,a 

merc.ln.a    clesti  regno  retribuere  dignarentur. 

toSc  ^a.,ssinnfratres,cert1ss.mei: 

catis  meis    facientibus,  me  vostrum  col legam  pen      ^, 
tus   non  mereri,  atque  indignissime  in  hoc     anct        t   cin. 

monasterio   remorari:   unde  v "^12 

et  ipsius    gratiaa  recommendo,  ^nusc^nsor 
effici  mereamiui    civium  supernorum.    n -.. 
tttto  amodo    recedo    4u;i;MtuIu>        u    , 

quem  divina    mihi  Clementia  dignabitu  m         -■ 
inquo   meainfirras     mectni  ■■•  I '     '     _  F 

ttamperactura;   sed  ^»^°^«. 
nipotentem  Deum  meam   infirmitatem     e 

diens,it.  addilectamsibivita 

locum  habilem  quaBsiturus,  quam  dudu 

fueral      ,  ta   partibus     ransmann 

pergens  itaque,  diligentms  in^«f  C^i  plurtmi  in- 

sideriolocum    idoneum    mvenire    Cuip 
dicarunt,qu.  adesidear     nan 

valeret  in  m 

deFarafldicebatur,situm   in 

celsis   montibue  circuradata,  qua,  arbonbu    m 

etvetustis,    condensisque  neraoribus   .  r      i 

und.  ipsbamenusad  vitam  s^r^mnimiani 

batur,tamenterribilisplunbuspro] itor  ™ 
solitudinem  t:adquem  Dei  lamui     ^{ 

.onfilius  episcopus   per vemens   confl W o 
potentis  Domini   bomtate,  voluntati  cuj  .aus 

sum     per    omnia   committebat,    mcepit  l 

habitare.  ...riorum  more  soutv 

31  Qui    sibi    cum  cellulam,    soliUno  u         ^     ^ 
ex  vili  materia,  hoc  est,  de  miricise    f™»^,  &*#* 
struxisset,  quarum  ibidem  rerum  copn     ■       ^ 
gratulabundus  in  eo  positus,  in  magn .     j^  ^^ 
solitudinis,    quamdiu  optaverat,  secu  ln)odiis. 

tudinissuae  modum   jejunns,    tlgwvi   v        ^ 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMHRIS. 


403 


iliisque  spiritualibus  exercitiis  pervigil  intendebat :  rent;  cum  vero  jara  pracdictus  aeger  ejusque  parentes  rj 

et  licet    in    reraotis  recessibus    nemorum   et  mon-  tara  de   medicinis  raedicorum  pro  ejus  salute   obti-      *.  s.aii 

tium  habitaret,  ibi  non   potuit    diutius   occultari  :  nenda,  quam  dehumano  auxilio  pi  n  ;>erarent;       n 

m    sanctitatis    ejus  virtutumque  pneconium  non  ad  exorandam  divinam  Clernentiam,  Sanctoruraque 

olum  ad  vicinos,  verura  etiam  ad  remotos  velociter  ejus  flagitanda  suffragia  converluntur. 

rvolavit,   quod   ipsum  latere  cupientem    cunctis        34  Cum  autem  prsedicti  languentis  parentea  sae- 

dientibusdeclarabat  ;  quorum  plurimi  erga    san-  pius  nominati    frequenter  omnipotentem   Deum  et  dlvinitut 

ttitatem  ejus  devotione   multa  et  affectu  nimio  du-  Sanctos  ejus  ad   auxilium  invooarent   juvenia  pa-  "71v"[.'«k-' 

ebantur  :  unde    ad    ipsum    saepius    properantes,  tientis,  nocte  quadam  in  somnis  decorum  quemdam   inillllm 

iniebant  ejus  perfrui  visione  et  alloquio  perpotiri.  valde  videt  sibi  ipse  juvenis  assistentem,   qui  pro- 

Oui  cum  ei  cibos    corporis  deferebant,  ipsi  ab    ejus  prio  nomine  ipsum  vocans,  ei  prreeipit  in  hunc  mo- 
ore  ccelestis  vitae   referebant  in  suis  pectoribus  ali-     dum:  Si  visab  his  BBgritudinibus  liberari,  quxbn 
menta    Cumque  ibidem  homo  Dei  beatus  Bonfiliua     longo  tempore  jam  teneris,  dicito   patri  tuo,  quod 
eniscopus  annorum  spatium  plurimorum  b  in  san-     asellum,  quemhabet,  procuret  st<  tinanter, 

ctisoneribus  sanctarumque   virtutuiu  studio  pere-     eique  superimpositumadoratoriumS.M 
^isset   volens  oranipotens  Deus  sibi  acccptos  ipsius     celeriustc  d  !  cumque  ad  locum  perveneritia 

rVmunerare  labores,  ejusque  meritia  gloriosia  mer-     memoratum,  pater  tuus  in  terr  1  Faciat 

.Pdem  retribuere    copiosam,  dignatus  est  eum   de     depositum  de  asello  ;  ipae  autera  ad  oratom 
««esentis  seculi   rcrumna  et  exilio  vit<e  hujus  ad     accedens  orientalem,  ad  mo  partem,  quai    respicit 
Lmner  mansura  gaudia  revocare,  sibi  supernorum     Aquilonem,  condensam  raultitudmem,  qua 
civZn    in    aterna  gloria    consortium  largiturus,     crevit,  ruborum,  veprium  et  spinarum  feri 

.    \    ,.,  ,   |g  mortali  vita  positus,  ■  pueritia   suce     quod  ad  hoc  ipsum  porl  rtiter  succidens,  ab 

tempore  usqueadlong*vum  senium  frequentissime    eorun  ttione  locuni  ipsum  atude 

,U"IMI        '  b  et  postquam  a  spims  et  vepnbua   fuent  d 

B  ^Qulinsanctisoperibus,  sanctaque  confessione    emundatus,  te  quiescere  faciat  super  eu 

«*-■     decedens^tam    non  perdidit  sed  mu1  Lue     bo  simuldivinum  auxi  mm  Bdehter  .nvocets  quate- 

pfll  fidelibus,  oeceaens,  viumi  1  derelinnuens    ad  SO-      nus  o.unipotens  Deuste  per  menta  et.  mtei  ce  siones 

'fr         ,  ,,.„,,„, n      indientes     Dietatis     pus  quiescit  lbi  uiferius  tumulatum. 

,.,„,  veneramlem    trans.tum  ,    P>«         P     1  ,.,,._.,_  ; 

,„,,.,„    au0  ergaeummm.eduwbantur,   vem n -a  w  ^^ 

tamquam  orbat.de  »....,.  bo.    Patns  .   rdecom  P     

I "■   "^um   '"'m":'     '"  ',;.,.,„;„    ,,-     quefamuloB.   B, 

r«reJ»s   rT^^n£T23taL     actiones  ommmodas  referent, 


;.i  suum  irequenHuus   uwu, -• 

ioco  usquc  a-  »*>-  -  _.   0  BUius  clamores  pater liens,  '"s 

obitus  reverendi  anniversana  des  qumto    KjLOo 

tobris,    ejnsque    vener I emn.tas  celebratur.  tmanter  ^^ 

Posl  ■ i 'tem  ipsiusDe,  Fa I.,  locus.pse  P~^J  ,aibuspatera. 

i„   q,u,   fuerattraditnssepultur* ..P"»"*^  .  „,„  U 

,",;,  perimponit^ 

,,  ideirco   cellnla   ejus    fedioci 


*ere  contro 
ctus 


manserat  tnmpore  — 

undiq .ilvescebat.  Hinc   ,  ata    sp.n 

valdemagnaveprium  et  ruborum  creverunl 

tumulum  Viri  '  ^    •     .,,. 

-33    Per    idem   tempus,  q ^0 

Viri  Deicor, 


exequ.tur  miigeuwM-,  m - 

,,  revelata.  Nam  I  "r.° 

proo d.  suPer,ml '  ' 

[e"'veropater  el  mio mimiter  1 

,„,:,,-,,, 


ntractus  in  lectnlo  qt  | *?%£ it  extendere pM.  ■ 

.bat,obcu  m°Zoro     cSmtap " 

pa«»-affec ente,  .  - «-*£     A^.",JSSB.2K 


rcupzlp=%^» iuav  ::,;:,;::;:;;:,:  1:::,,:,:o.:,.,,,1,,1,, 


1      ':  ,    T  l.™tn r   d ivino  nutu  creditur  esse  ges-     oara  «~™  sibi  ll    iute 

(.uentibusdeclaratui ,  oiMiiu  '"«  mvenis  ille  saiuieui  o  «-«nmi«il 

iantedictoadhibit»medicin»in  nulo    J  confe8tim  de  terra  mcolumis  ewniex.t 

runt,  videlicet  ur 

_,quibusbeatuaB< 

confessorclarusexisteret  apudJ 


inm,  quoda^roantedictoaaniniwmou'--—    —     titutam,   con 


meri 


cuniessorciarus»  cAinw»»-  -r  ^,:t;Qm  norveni- 

..ibus  raanifestaatque  ad  raultorura  not.t.ara  pervem 


guon- 


\  n   BIL" 


,  |   pluret  alii 

Uberuhtiu. 


m  VITA  B.  BONFILTI  EPISCOPI  FULGINATIS. 

'•k      i;w,re    Ono,l  miraculnm   dnm   factum  Denique  ipsa  tam  prraclara  tamque  crebra  rairacula, 
gunnbus  hberare    Qood  m  rac  i  supernara  gratmra  «onspiatur  frequen. 

se,   rust.cu.  et  61«.  ejus.  percep»  ?ius  oornscare,  qnam  eximi*  sanctitatis  apud  o.nni- 

T^^,!:  :  t"tnK.:     episc, "::  et  co°.fes-  potentera  Deura   existat  B.    Bonniius  episcopus  et 

cantes  Denm,  et    .  Bonniiu  i  confessor.  quantorumque  kpud  eumdem  prarogativa 

sorem  e,us  collaudantes,  ..     pi     n      «^  .    t  meritoruul,  manifestius  attestantur  et  in- 

37  De  satate  aU.era  r  d,  la  )^~  «£  gj^  eviclenter,  pr!Bstante  in  perpetuura  Doraino 
gaudium   H»  liabuerunt    e t   cu nct,   qu.    au  ^  ^  ^  ^^  ^^ 


niias    iTiciciwiiv  ,    —   — 

filium  episcopum  collau.lantes  ,  sanctitatem  ejus 
ccenerunt  proinde  nimium  venerari  :  miracuh  vero 
tam  celebris  longe  lateque  stupendum  praeconium 
ferebatur  quod  cunctos  audiente*  in  admirationem 
maximam  permovebat  :  cujusreigratiamultiau.i.en. 
tiumlangaidoshabentes  languoribus  varus  et  do- 
loribus  comprehensos,  eos  modis,  quibus  poterant, 
tx i nn  A\nH  r»Pi  famn  l 


seculorum  Amen. 


ANNOTATA. 

a   lla  dicebatur   oratorium  ibidem  exstructum  uno 
circiter  a  civitate  Cingulana  milliario. 
d  Inde  potissimum  deduximus,  diutius  vixwseibidem 

ar8r SKSiSK  a  *— .  i-  *- •*- « « -  -*—■ 

B    BonfflU  episcopi  pro  eorum  obtinenda  salute  Adi  Commcnt.  num.  36. 

t.  «.    fiSiter nroperabant :  ibique  ad  Do-  c  Ni mpt  wjue  dum  wta  .cn»ere<  ««c(or  ;  ««„  ,,<,- 

ZZl ^Lsf^CaTsurpUionibnsfusie,     ,ua  ipsemct  corpui   transtuit  ta  **ta .«  M 

£SS  ad  propria',  intervenientibns  proci  t*  crectam  ei  BcaU  «omme  «m  ,,«,« 

bSXnZ^copi  preciUat  meritis  g'.oriosis.     oste, ,n  Comment.  pr*w  »»•  4  *  »»,. 


B 


E 


DE  S.  ELZEARIO  DE  SABRANO 

BARONE  AUSOYSII  ET  COMITE   ARIANI   CONFESSORE 

PARISIIS  1N  FRANCIA 


c.  s. 


COMMENTARIUS  PR^VIUS 

6  I  Sancti  festi  na.alis  et  translalionis  in  Martyrologiis  memoria  :  monumenta  pro  illius 
-eslis  illustrandis:  Vila  edenda,  aliteque  MSS.  ct  editse. 


an   uco  XXUI. 

D.  t*<i'i 

i  \rgin\ 

jva  S.   El&ea- 

liits, 


S 


,,7//,.  xiv  mu/tti  vntutibuK  ac  miraculis  florvii 
Ulustrepar   conjugum,  Elzearius  de  Sabrano, 
,,,-  in   Provincia  Gallica  baro,  et  Ariani 
\ruliacomes;  atque    Dalphina  de    Signe, 
Podii-Micharh-  m  eadm   Provincia   domina;quia 
iuvenili  rlale  juncti   matrimoniot  ex  singulari    divinm 
gratis  dmw,  mirandoque  polius   quam  imitando  .•<- 
emplo,  virginitatem  suam  anniscirciter  vigintiquinque, 
quibus'  simul  vixerunl,  ad  morlem  usq™  '"  communi 
jugali  toro  illibatam  servarunt.  Horum  altera,  etsi 
a  RomanoPontifice  canonizdta  non  fuerit,  a  multista- 
men  titulo  Sanctm  honoratui,  sed  hodiedum  ui  Beata. 
dumtaxai  a  clero  Aptensi  totoque  Ordine  S.  Francisci 
coliturdiexxnNovembris.  A  multisquoque  nomenejus 
Delpbina  wrfWtor;  ego  illam  Dalphinam  ea   instru- 
mentis,  quspro  utriusque canonmtione  confecta  fm 
appeltabo.  Elzearius  autemt  quem  ab  Urbano  V  Papa 
,,',,,.,  tanctos  confessores  relatum  Gregoriw  XI,  l  rbam 
,,  /,„//„    edita  promulgavit,  hoc  die  sxvu  Se- 
ptembru,    quo   feticiter   obiiU    Martyrologiis   inscn- 
},tus  est ,  variisque  in  locis    Oflicio  ecclesiastico  co- 
Utur. 

1  ln  sancti  Comitis  nomine,  quod  Iwgua  vemanila 

cvjtu  notnJn      Aulzias  et   Augias  dictum  legi,    exigua  quftdam  apud 

,,h  atiis  pau-   uari0St  qUi  Latine  scripserunl,   variatio    occurrit.  In 

uum  vara-     jtfarlljroiolji0  Romano  Daronii,  et  in  ejusdem  auctiori 


castigatiorique  editione,  per  Benedictum  XIV  sanctss 
memoriie  Pontificem  hauditapridem  t-u/y^.Eleazarus  p 
appellalur\quo   nomine   etiam  vnit   apud    Odortcum 
Raynatdum  in  continuationeAnnatium  EccUsiaslkorum 
Baronii,  tom.  xv,  ad  annnm  Christi  \.m,  num.  08, 
qui  S.   Antoninum  parte  3  Historis,    tit.    24,  cap. 
9  §  15  sequi  potuerunt.  Tn  processu  pro  canonizattone 
B*  Dalphinx,   et    inejusdemBeatx^itaMS^Elm- 
rius  •  in  Vita  prima  Urbani  V  Poniificis  apud  bte- 
phanum  Baluzium  tom.   I    Paparum    Avenionensium 
Alziarius,  sed  in  Notis  ibidem  rursum  Elziarius;  w 
Summario  processus  canonizationis  ipsius  Sancti  BU- 
zarius   vocitatur.  Longe  tamen  communius  Elzearms 
didtur  ;  quo  modo  etiam  in  bullU  seu  Utteris  Urbam 
V  et  Gregorii   XI  Romanorum    Pontificum,  wnta 
tum  a  nobu  edenda,  tum  a  Surio  edita,  oc  d*m**  a 
laudato  summo  Pontifice  Benedicto  XIV,  in  Pr*cfl^ 
OparJr  Smorum  Dei  beatificatione   etc.  appellatur, 
consentientibus  ipsius  Officiispropriis,  aliisque  scrtp^ 
nhus,  quibus  ego  adhserendum  censui.  His  Pramu    ' 
aliquot  Martyrologia,  in  quibus  ejusdem  sacra  m  • 
moria  consignata  <st,  progredior,  , 

3  Jnter  Auctaria  Usuardina  codox  Danvu,       ■ 
Sollnium  mM  qui  h»«c  adwnm  r^  S-** 
scanorum  fttisst  observavit,  hoe  dxe  axvn  er  >mi„ril, 

,ic  habtl  rSancti  Elzearii  confessoris  iestura  aolejnn  ^ 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 

jLlbergensi*  ibidem,  corrupto  Sancti  nomine,  Ipso  die, 
itwuit,  sancti  Elyasis  contessoris.  Codex  ffagenoyensis 
deejusdem  canonitatione  simul  meminii  his  verbis:  In 
die  Cosmi  et  Damiani,  sancti  Elsearii,  comitis  Ar- 
riani  et  confessc.ris,  per  Urbanura  Papam  quintum 
noviter  canonizati.  Scriptus  xste  codexest  anno  1412, 
uti  in  Prxfatwne  Sollern  ad  Martyrologium  Usuardi 


495 

d,'in  memoriam  Urbanus  V  ei  Gregoriut  XI,  Romani  d 
Pontifices,  celebrandam  decreverunt,  ut  liquel  tx  bulla      Ui 
)'cr  quam  hic  illius   canonizationem  promulgavit.   Ai         <    s 
tres  (v  lardiniMSS.  inter  Auetaiia  mox  tau-  ' 

data,  Ultrajectinus   scilicet  ac   duo  Leydenses,  unus  ZiCapuetno 
Latine,    aller  Belgice  exaratue,    eumdem    postridit 
memorani  hot  modo:  Eodem  die  depositiosancti  Elea-  ' 


vll    in  1   rx\ailOJW    oo/tr/n ,uu    Muiiyivivyium   i/ouiiiui       »«.«n/i»r.i    »vi    .. tvuv.  «_,vu^u.   u.*-  Uvro.uu«.»v-i.  "">»• 

ip    3,  art.  4,  §  4  videre  est;  ac  proindehx  voces  no-     rii  confessoris,  de  Ordine  tertiffi  Reguls  beati  Fran- 

•i    _ ..,.,,;•/■..;    /*um    IntiluilniP    tentnnvis     nn  inic  /.</ '.('       cisCl.    /*'<'/ .>'/<///   m  n  nlnnlnis  Imrum     Codli  tim.  <IU0S  Sol- 


aMsquf  ac 
Rotnano 


ac  Francts 
ann  Mar- 
tyrologiU 
annuntiatur, 


ii'/         ' 

\iter  canonizati  cum  latituduic  temppm  acctpienaa 
sunt.  cum  <x  infra  dicendis  S.  Elzearii  canonizatio 
anno  Christi  1369  n  toudato  t7r&ano  facta,  annoque 
1371  a  OregorioXI  promulgata  fuerit.  In  codiceFlO' 
rentino  Strozziano,  inter prxdicta  auctaria  relato,pro- 
fmio  tertisc  Regulx  S.  Francisci  eidemsic  adscripta 
legitw  .  Sancti  Eleazarii  confessoris  detertio  Ordine 
S.'  Francisci.  B  uicconsonal  edilio  Lut 

,,,i :  Eodera  die,  S.  Blsiarii,  comitis  et  co 
soris,  de  tertia  Regulasancti  Francisci,  confessoris. 
4  £',/</<■///  vel  simillimo  leguntur  m  ^iiiiunibns  Be- 
iinit  Oreveni  et  Molani,  quarum  ultima  locum  emor- 
lualem  recte  adjunctum  habet ,  Parisiis,  ifiqrtifefu,  eodem 
die  sancti  Eleazarii  confessoris,  de  tertio  Ordii 
sancti  patris  Francisci.  Auctor  nostri  Florarii  MS. 
B  Sanctorum  ipsum  hoc  item  die  cum  seqm  con- 

mvit.  [pso  die,  natalis  arii  .  comitis 

et  confessoris,  de  tertia  Regulabeati  Francis 
cumDelphina,  uxore  sua,  in  virginitate  permaneD 
piayisoera  semperad   pauperes  gereb.  rvis 

suis  quimque  documenta  reli  \\  ram  documen- 

tum  ;  Omni  die  Missam  audire.  Secundum  :  Saspe 
confiteri.  Tertium  :  Nihil  turpe  loqui.  Quartum : 
Non  jurare.  Quintum  :  Non  ludere  cum  taxillis. 
Tandem  Parisius  adiens,   ibidero  infirmital 

,'ntus,  migravit  ad  Dominum  anno  MGCCxxnr, 
Eetatis  su»  xxxviu,  quinto  Kalendas  Octobris.  Se- 
pultu^  apud  Minores.  lnte\  \quaque  Petrus 

Galesinius  eumdem  hoc  die  Martyrologio  Romano  sic 
.  Parisiis  item,  sancti  Elzearii  confessoris, 
egregiis  sanctissimffl  vitae  officiis  et  miraculorum 
gratia  clari.  Jn  hodierno  Romano  brevius  egitur  : 
Ibidem(  nempe  Parisiis)  sancti  Eleazari  coraitis. 
paulo  pluribus  hodiernum  Parisiense  ait :  Parisiis, 
sancti  Elzearii,  comitis  de  Ariano,  qui  cum  Delphina 
uxore  virginitatem  servavit,  deinde  vovit. 

5  Prxterei  Saussayum  in  Martyrologio  Gallicano 
aliosque,  ut  aliquid  addam  de  monaslicis.  Martyrolo- 
gium  Sanctorum  ac  Beatorum  trium  Ordmum  S. 
Frum  calcem  Martyrologii  Romani,  studtoet 

auctoritate  Benedicti  XIV  summi  Pontificis  in  lucem 
fl  edilum,  hoc  pariti  imtu 


_.-T    __    v 0 _ 

cisci.  Forsitan  scriptoribus  horum   codicum,  quos  Sol- 
lerius  non  vetustiores    seculo  xv   csse  censuit,  aui 
rumdem  primo  prxluxerit  aliquod  Kalendarium  Fran- 
,  iscanoi  um,  qui,  ui  iuo  loco  ostensw  i  si  ium 

earii  cum  ritu  semiduplici  tantum  olim  redtave- 
runldie  xxvm  hujus  mensis,  verisimillime  quia  dies 
xwii  impedila  eral  pari  Officio  ss.  Cosmw  et  Da- 
nihint  martyrum.Si  b  Innocentio Xll  iisdem 

Frant  iscan  \um   est,  ut  s.  ium 

i :(,,  duplicis  majoris  ei  pn  die   \\\  a 

rent.  uti  faciunt  hoc  apucini   tamen,  qua  dc 

io,  ejusdi  n  natalem  differunt  usqu 
m.  Octobris,    adquemdiemir,  tfarlyrolo- 

tsi  ad  Dominum  qnintum  Kalendas  I  lctobris  mi- 
i  Ulitur  :  Bjus  tamen  fe- 
stuui  apud  nos  hac  die  celebratur. 

7  Denique  in 
mim  s.  Fram  km  xvin  Junii  ejusd 

lur    verbis,  qux  suba 

rii,  comitis  Ariani,  confes^soris  tertii  Ordinis,  ex  mpP\ 
Parisiensi  monasterio  Fratrum  Minorum  in 
urbis  m,  -bi  pia  fidelium   ron  coli- 

tur.  De  ciilm  et  Qfficii  rp£iu_   agemus  §  ul- 

etiam  de  transl             UivitaU  ,  die  xix/ti- 
nii  ApUB  .               olitatsermo  erit.  Pro  sancti  C 
maillustra 
lesideramus.   In  primis  Antonius  Pa- 
giuspost  Sermones  S.  Antonii  de  Padua,  quos  a 
1684   lypis  Avenionensibus   vulgavit,   edidii   libellum 
supplicem,  a  Raymm              piscopo,  cleroque  ac  po- 
imlo  civitatis  Aptensts,  pro  illius  ca  obl* 

nenda  Joanni  XXIIRomano  Pontifici,  anno  Chrtsti 
1327  id  estt  quadriennio  circiter  post  ejusdemmor- 
tem/oblatum.mjusmeUiaucloremFran n  - 

ppellati   lequoq bi  Vita  ,  velutt 

summs  apudS.  Blzearium  auctoritatis  viro  mentu 
juverii  hicretulissetqnm  laudatus   Pagius  ibtdem  m 
avit. 
s  Ppffiter  D     Vntonii    sermones     mqu\  »«" 

JLkS 

snmmoPontiflcioblat ad  obl 

riicomitisArianiapotli  «J 


mtmoral  :  Pariaiis  depoaitio  aancti  Elzearu  coi ™  cou. «  r  ^  meo   . 

8oris,comitisAriani.tertiiOrdinis:qa.cumbeata    «  <  ;   W         ,|r  ^ 

Delphina  conjnge  snaTirginitatem  1U1I  .",„",',  ....  »  fudui 


ut  m  cal- 


vans,  plenus  meritis  migravit  ad  Dominum  ;  atque  ,„„„,,,  , 

in  vita  et  post  ol.itum  miracuUs  clarus,  ab  Drbano     ^J  ]h|  ,nii>  hunc  B,.lt„„ni  ,„ 

quinto  Poutilice  Max.rao  in  Sauctorum   ,  im     »**       ■  .  ,,„„  |  ,„  \„. 

relatus  est.  ('.,,.,,»,<  iMd«»  -'<  •*-  «^J*i ',,    ,  aritio  Hiberno  m 

.    If.norum   C wrtnoKam,  i»  5  Stonead,  "m 

ParisiissanctiBlzeariideSabr ,  comi  .,„ „,    tl  m 

Ar«aniinLucania,confessoristertiiOrd  t 

Francisci,  qui  cum  beata  Delphina  conjuge  virg.ni.  _,. Mfc  pn- 

tatem  illibatam   conse,  aeritis  plenns  migra-     e  u   '  ^  ,,,,  .,.,„,„„,,,, qui   asserv. h  bi- 

vit  adDominum.  eumque  miracnlia  clarum  Urba,      "'1        ^  ^ 

nusquintusPontim.     «imus  Sanctoru  «.     **- prunum 

"  "'•     ,'  ^Parieiis  « Domini  miUeamo 

«  trcceniesun       »  .,  ,patu  Ebredunens.   de- 

FeD„  " .  p.  Jvinr.irc,  comitibus  subdebatur. 


accensuit.  Ejus  corpus,  sedente  Joanne  viges.mo 
secundo,  Aptam  in  Provinciam  translatum,  i 
olesia  sancti  Francisci  Fratrum  Minorum  honon- 
fice  oondituni  est.  De  eodem  denique  mminerunt  A,- 
tums  a  Monasterio  in  Martyrologio  et  Fortunatus 
Hueberut  in  Menologio  Francucanis,  uln  contuk  pos- 
sunt. 


Francisci 


ueuerun  m  lucnuivy^  * pendentis,  opi»i«w»u«.  — .    . 


V»  ilUllf    UU.«        ##»w.«»v»    *--— %• 


popule 


DE  S    ELZEMUO   DE  SABRANO,  CONF. 

496  ,       . 

i       ~,  mA^m  ptr     »  nonilum  lucem 

A'^T'.K,  nlmiulib.deSc, 


c.  s. 
'""  " 
Mayronio  : 

ws 


pule  meus,  ,e„  ,„ ,    .      - .         deScripto. 


„,„  Foi|0iim<j  ,  guifcw  id  mandaveroj  fff-  D 
Danus  V  Papa,  litieris  Avenione  datis  m  No- 
nas  Martii,  anno  i  Pontifkatus  sui,  id  est,  Chntii 
1363.  Daofttw  pr*dic<ispraMu^tt«ad«d«fai  terttum, 
Geraldum  Sistaricensem  episcopum,  qui  propter  gra- 
oia  ,,,.,■  dioscesi*  negoiia  sese  excusavit.  AccepUnut 
memoratum  processum  Taurino  ab  illustrissimo  viro 
marchione  Planitiarum,  serenissimi  ducis  Sabaudtm 
magnocubicularM,  ejwdemque  secretioru  consilii  con- 


tuil,  inu«w~~-  ;      septimo     moyno  <•«""".<.»'•  », ,  

bello.e miUe            <**»  "          li|lil.l|„   ,br0>  s,7IOn., qui i» wtee «poffrapfti wf n .ji              .»««« 

o  somposito,  Vi  ad>ogum      •    ■  W ' •_  ^,  geq ,„,  Ego  ,nlra  soriptua 

aliosquepl                          '"'k       '',,,„.,  lusEmmanuel  PhiUbertus  Hyacinthua  de  Simiane, 

„„„„';„„!,.  mill                     <-;"".,;             '  ■'  „  ,„,,,,„„  Banitiarum,  fi.lem  facio,  ea.  qum  in  hoc 

demortuum.  ffactenu,  Pagtus.Ltbelu  ^  ____             __.  centum  et          conUnentur> 

«"«•'"'"""  ""'"  "'  "  '        a   i  ,„„/£„»,  fcfirm-  fldeliter  transumpta  esse  ex  lib.-o  MS.   autbentico, 

cudetur.  L Waddtngut  tom 8  Annahu*  m  ^^  ^^         nizatlonis  B   pelphina 

„„,s  /,■,,„„„,  .,.,,  I '-'.  < "  .    injs   ,    ,  m,cr  i„  dicta  forma  autbentica  dona, 

1331  .„•»•  39  refert  Bttmi  ****£•,£           „  tus  mihi  est  a  conventu  patrum   Minorum  civitatis 

■   quibttt  Clemem  VU mut  '  """'.„,,,,,,  Aptensis  in  p,             ,  ubi  ossa  dictm  Sancta,  nna 

'   .  eum0ssib«9  S.  Elzearii,   ipsius   conjngis,  reqnie- 

',;'''",',,.„„;  scunt.  Dico  descriptaesse.meprocurante  etju- 

/,•,./;,„„„„                   s  «uMiK- Harum  litterarum  ;c          _  ^     ,.J  Mom  nmmn 


,.  MbUotheca 

anaac- 

cepturn 


B 


lmi„bibliotheca  Vattcananum.  ,"18  rerleg  • 

„  Sum 

Utteratfruttra,  "2£ 

r.umbibliothero  '  „ 

regnantUbenevolenti  « '-" 


UICU      uoovjij/.»     ^- ^ r  j 

bente  :  in  cujus  rei  fldem  propria  manu  has  lineas 
scripsi  et  subscripsi  in  consueta  forma,  qua  soleo 
signare.  Taurini  die  v  Julii,  udclxii.  ruwi  sequitur 

riplum  nomen  Carolus  Emmanuel  Phi-  E 
libertus  Hyacinthus  de  Simiane. 

13  Rursum  aliud  ad  illustranda  sancti  Comitisgesla  M 
adjumentumestbullacanonizationisrpsius  aGregorio  JJJfJ. 

-JL      ..         rr  .  ....   „„•„< -,/^tn    hiilirtnn\   .l/.S  . .  aitani    .... .#. 


'    r         r     „m»v   '•"'.■»,/""     X/  ,."'«.  i-"">»  9 '""  "'■"',,''M  '"''"'"""  •U'   ' '' » ■ 


su»n  i/'-w/»i 

</CSi(/f""""' 


/)>/  c//j  /"«t/   '»"i«i  o«v  -  .„/-,„,.„ 

E,zearium  h  s^orum  a/to  r #m 

,/„„,.„,/,,  ;  ■/-'■'■'  ab eo  prxttitum  este,  mfrapluii 

,.     licU  supponens  ego,  quiieci 

'     '  0Uoni  Sanctissimi  Domim  Ur- 

,l(i      ivina  pr0Videntie    sancte  Rpmanm 

,,„,,„„,„,    et   cujuslibet  eorumdem  etc.  Pono 

,:  ».»-S.  Elzeani  jam  »'-   »»»» 

13o,'  „,   ,,„,    /.■.„,,»>••'  ■    ""'"    "''"•'■'■''a'. 

B  Dalpkinailliutconj  ".  »«  mter ahos,  qut 

eumdem  «iventemi rant,  ,.»-.»'  ,»'"»'   «f  ,B  «" 

iem  testata  legitur.  Dolendum  vero  est   quodprsdtcti 

Sum, tcriptor.dumbrevitestettudet,  lectoretnt*- 

,,„ :adproietmm  tic  remitlat, ultantum  dtcat  ea, 

rticuKtproi  '"""- 

tisleguntur, rla  esse  a    lettibut,  quot  nommattm 

,  ;t,,|„„i™»M|«»l,«  itlisttnguluarttcutii 

contineatur.  Hinc  tantum  inpancit,  ubi  tcrtplor  cla- 

.    ,„.,„,„„..  Sitmmorium  kocmihi  utile  ette  p>tent. 

U  Anlenius    Pnjius   '.»»■    4    B«»i«rti   Ponttft- 

cum    Romat »>    Vrbano    V  scribit  .   I Itttt 

procettut   .'..'»',.'."'  MS '.,   «»«i'«''».<  /"''»  238,  «(  « 
,,„„,,„,»,»,„,„  .„,/,»■„,.„"»  exstan  inconventu  Fra- 

■  .       7).,«,,.\>,.,V,     iZnllirn 


A/    (''///«.     »    '"""    i/"1"/"-    «v  — 

7>    /,/,///,„'.  ffamflns,   5oei«(atii  ^,s//;/-   ///v.s/////.t,  // 

nobis   ,,■/„•   tettdadc-i  fld  W^  nostros  anno  1641 

transmisit,  acceptam  ex    Bodecensis  coenob.i    Ordi- 

nis  Regularium  S.   Augustini,  dioecesis  Paderbor- 

nensis,  Passionali  pergameno  MS.  insigm,  mensia 

Septerabris,  fol.  coxxix,    pag.   B;    ut   apographum 

nostrum  przfert  infronte;   addiditque  ibidem  Pape- 

brochius   hoccollatumfuissecumMS.  Bernardi  h 

tendorffii.  Similtmam  Vitam  e  MS.  typis  vulgavit 
LaurentiusSuriustom.SdeVitifSanctorum.sedst» 

lovromore  suo  hinc  indemutato;  ex  eoque  Henncut 
Sedulius  eamdem  in  Hisioria  sua  Scraphica  recudiU 
AuctoranonymusesttigmtSqueprofessiontsactempO' 

ri8tdequibus  nusqvam  meminit  :  de  tempore  tamen 
,mrlJ.  rit*n  eadem  licet  conjectare.  Certum  est 
scihisseillumpost  mortem  Dalphin* .*»'»;£ 
qJkujus  Beat*nta  exstaret.  Ita  Uguet  ex  \  xta 
pAenda    in  '/""  istiw  vlus  semel  fit  mentio. 

Dalpliinae  ;  rurjus  num.  5u  :  Ut  exprei-sius  u« 

,  Vite  et  Legenda  sanctm  comitise.  :  i** 

,,,  ,„  :  corpus  vero  ipsius  (Garsend*   V>~»£ 
/ron^sepnltnmestineccee.aF^uml^um 


■'"'""'""'"   ' '  !""'  "'  "TT      ")     TL  a Tne  tumu  nm  sancti  Comitis  et  sancta. 

".,..  k //"""""" '- /V"- '"''";" •• ;;"  ^ls» ^XS  ^5***-  o,"""K  /r"'w"' 


:  "«    "/"  ''•  -r r 

„erfi  ditt/hufni  «.ttdttissem,  tflttdem  posfirrt.a»w  e;u»- 
dem  amici  operam,   a    Patribw   illis,  sed  senus  re- 
sponsum  esl,  eumdem  processvm  iv  archivo  ipstv 
tatis  |  rvari,  Quapropter  futurum  sperot  ut 

lectormihi  ignoscat,  si  ex  iUm  defectu  quzdam  mi- 


Annolinu»  Minorum  «  »«3'"  '"  ■» Ei. 

/.'«...  «"'./»,'  "»»"    1360  ef/ixsrun/.  cum  '"         ^. 

> ' "'"« :' ",;„, "ZL 

torhaln t.VU ,,'.,'»'«,," •;■,„„„,,, 

uu io  1360;  »'  .,.»"""  "'«/ '"*' 


nut  illustr potuerim   :  ,»'  «i  «'», ' ''»"'«     ■  ''»'«"  '-^^         „,,,,,,,  Kta  eo  /.»»/"»'"  s'""" 


„„„ „,„,„■.,„//„,.."  .'-'"»'.•   /""•»"  '«»'  '»  «*•  » "" """ '"" ',7/' ",  ;, ,     /,    /),",,/"«,«'"- 

trlsuppu ./ B.Dai.  , / •  .«-'«"'   ;■;       Jxir: 

' "   Vovembris  examinandt*.  /,«"" ^^  ;,;''-'     ,, /.„,,,'/ ' 

''■'^-  "T  ;  /',..         ■'«'•'■"' " 


Ul  .,,•  uiriusque  simul  commode  hic  agtpotuissett 
nili  r,  varius  cultus  dies,  et  diuturna  Dalphinm  in  vi- 
faitate  pes  p/«ra  interim  de  eadem  obtinendi 

aliter  swflswsent. 

12  Propter  aUetjutnm    (jf\torum  nmnexionem  nl/r- 

rum  ,  nlum  nobis  perquam  ntile  est  pn 

procZii''/:'  r  B-  Dalphinm  tentanda 

Duiph  ctwa  Joanne  Archiepiscopo  Aqui-Sextiensi  et  Joanne 


, ..  mtiones ""' 
,,„,',„  ,.,,„„,,,,/,....»'.  mitatuspteer,  '»' 

',;,   ,„Mttfai'"«   »."'«   *   El«»"''       /   „„,,„,„ 

Po»/'/..v  NsrSa  ■■'■; ; »;; ";;„,.„,; „ 

,/ ,us  in  eadm  legilur,  •/ '""'";.'  ■,,,,.,„„,  .,»■ 

«**»*;•»«*       '''■;'.;>:,:,  /,,>/,■,•'»•»"■'• 

<,»•',•» «*-.-« ' ,;„,„,,:,■ ,«..,'«/''""' 

tiut  /.»'«.»   ,■»"'■"»•.'  •  im0   M     '  ,,»"' 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  497 

beret,  koc  in  suo  sepulcro  seu  tum-  pri\  nctorum  inscrtbitar.  Nonesi 

/.<,/.  in  q\  -  1323  vel  seqm  nti  positumfuerat,  hxc  Fita  aliud,  quam  supra  iictm  compendium 

m  miraculisac  ver-  peneverbiBContractum,  alHsque  recisis,  PrcA 
bit,  quibus  Mayronius   iibellum  supplicem,  anno  1327 


B 


de  cujus 

adju- 
mentis 


JoanniXXIlM  limpetrandam  Ulius 

cononisationem  ol  latum  Denique  id  temporit  farile  ,/•,//• 

tisse  potuit  aliqua  Dalphina  Vita,cumjamabanno  1363 

jusdi  ui    \  ,i  gim 

Hca  wi  hoatut  fuerit.  Nec  u  i  ',-bet, 

ii  Vita  edenda   Elzearius  ac  Dalphina  Sancti 

;  '  flwi  i  o   d  iii  rant  in  hu- 

i  ujp  tribm  n  B.  Dalphina,  efsi  num- 

quom  canonizata,  hodieque  apud  multos   in  Pro\ 

rea    is  tit 
ab   ai  il  Elzearii 

eanoni  ]ne  Dalphin  <   i  ultum  di 

sit.  Aliu  I  adui  rsus  .  m  ea 

iUa    ■  ]uia  in  i  adem  num,  "27  de  Phi 

Uppo  de  Regio,  alias  Aquensi,  tamquammortuo  i 
tio   /'/ ;   7'"1"  Borelyus  quidem  ante  Ji.    Datpli 

lingus  aliique,  quos  lc 
rituiii  anno  1369  dtfl  xvm  A/io/t.  Ex  h\ 

i  s.r^r  <//</,/  i   .a  ..,■//  '.•///-•  iiiiiimu  L369  sci 
///.  /// ;  .s , * . 7  ////  !e  i  annts  eo  tempo\  ■ 

quas  /""  conjecluris  adduxi,  con- 
trarium  non  evincunt. 

10   l't  ut  sii  [non  enim  exdubiis  aliquidcerti  sta* 
/„,  p  ."■/■•>■  oravia  <'.s/ ;  cui  etiam   ali~ 

prot  essus  canoni  ationis  Elze 
lu.iissi-,  omnin  li  modus  ■ 

rinri,   pene    id  illo,  qui  in  processu    servatus 

fntt.  Dabimus  hunc  ea  Summario  nostro  num.  189 
i  q,%  quem  si  quis  conferre  votuerit  cum  I  ita 
„.,,/  difficulter  deprehendet,  utrobique  fere 
eumdem  ordinem  tervalum  esse,  prxterquam  in  aliqui- 
bus,  qust  alibi  reponenda  esse,  biographo  suadebat  tem* 
poris  ralio,  quam  hisioria,  non  processus  requirit.  Ea- 
,/,„/  de  causa  biographns  pauca  aliqua  miracula   in 


erbiscontractum,  alHsque  recisis,  Prologo  nu< iftif». 
ffaud  scio,  qualis  fuerit  ///./,  cujus  ticmeminil  Wad- 
dingus  tom.  7  Annalium  Minorum,  ad  annum  ChrisU 
1323,  num.  xi.u.  Aliam,  inquiens,  habeoex  alioand- 
iivmo  Vitara  desuinptam,  per  lectionea  novem  _> 
cultiori  st.ylo  continet  potiora  qu%quc  his- 
torim  Surianm.  Hactenusde  Vitis  MSS.;  longum  ac 
nvtile  esset   omnes  typU  editas  enumerare,  quas  vaHi 

linguis,    Latina,    Gallica,    Belgica,   Itali 

Uispanica   vuhiuvunt.  De  his  aliisque  consuli  potest 

Arturus  a  \fonasterio  in  annotatis  ad  Martyrologium 

Frai  ego  solum  unam  el  alteram, 

•  n  iii  menti  recurret,  h 

11  hmi    Vitam  Gallico  ■■<■■  \ 

ediditque    Magister   J.     Raphael,    Ordinis 
Prsdicatorum  ex  Provincia    GaUica;    qui  eamdem 
Ludouico  XII  Galliarum   regi,  incujus  obsequiis erat, 
vit. 

19  Descriptore  illo,    velut  ex  hac  lucubratiuncula 

lot  meminii  la  rd  tom.  i  Scriptarum 

,i,i.  896,  uhi  ait,  illam  exstare 

II.    1223.   Exstat  et  in 

Museo  nostro  eum  Prsfatione  sua  ad  laudat\ 

,i  ,  el   in  eodem   Opusculo   continualis  typit 
Galtia    pariter   sequitur  Vita  benedict*    Halphin» 
p  idio  Michaelis,  comiti  mi,   uxoris   et 

Bponsaa    S.   Elzearii,   composita  &  n.agistro   Petrg 
irdo  inquisitore  fidei.  Echardus   mox  lawlatut 
896,  hunc  ipsum  libellum  citans,  auctorem  Eberar- 
t  monuitque,    corrigendot   ttse   Petrum 
im  el  Altamuram,  quod  horum  primut  Ulum 
ardum,  alter  Ebardum  appeilaverit.  Atposterior 
rem  quidem  recte,    primum  h  paM  ex 

tibuti    Verbis   Gallicis  :  Faicte  par  maitre  Pierre 
,,,,,i   inquisiteur  de  la  foy.   Quaj 
estEchardus,  vel  quisquis  hujus  libelli  titulumeidan 


ACCTORg 

c.  s. 


juax 
■n.ini  Gallict 

<l  /• 
Haphael 

E 


et  bona  in 
■  ndo 

ttdt  iUserU 
tur. 


aem    at •  causa   oioqrapnas    punca    um/nu    muuiuiu     c»  •■•  «v..-.— -,  '       *,  „„;«;*«««    „»,, 

, Mutaeetw  ; , ', lis  ««) Hm  trac  <mu,  ae '  ,—'-"'  <„,,■  Eb^tA  ,u,j„i,,,  . 

Summrium,  De  mira0ufe  primo  .gitur  de  hb,  v  - "'"""".  l  ^l^XZ 

fecitin   v,ta  s,,:,  Seoundo  de  his,  qu»  feoit  poet  i.re«ou.u..  postu  ,„t»  hoi  , -bih  ^10^^ 

Suuert  eW< (4*f»l.  d ' '  K  ".""'""  -'"^  '  '  ''"' se  "L^„t  Imnm  ue  SS*  P-' 

flftara   oi««u*affl  mtftt  ijnotam;  uerum  «inc  w  neu-  Joannem   ireppe     ..niaheatmViritiniB.eubinsigm 

' /-"""  /-" » ' '• "'"""""""» '""^'  ^^ffSSSX;  cu. 

""n"^"-'" ..*«-».. "■  "*•--«:;  ,^;r,: 

5ofifccfsmwparttWiZfltefe<,w<w^rflVww«,  a«.  anno   1 IW  ■  7"  s,r„/„  ,„,,/    wortom  5. 

de  ma.erw,  fluam  fraefafi  "•7"'""'  /V"/'/""'/   p'*"   * ""V   J  WOpinquitati  tmpoiit  ipsi 

tut is  amantem  manifestat.  Unicum,  de  quo  illum  ac<  11.  Elzearn;  «njm.  ?«  ^  J    ^^  J^     ^  /r;  /v<,/rt_ 
UtetusinTabula  critica,  est,  quodnonaccw  ""'•  "/"';""  w«"  GaUicisaiti 

fuerUincalculisann  tis  sancti  Comitis.  Sed  tio  iem  contioentur,  ao- 

hicerrbr  in    uno  tanium  loco  est,  m  """'■  *      \  ■  ..tionU    aicti  Sancti,  uti  et 

niuv  r.eni«DrOCe  ■  "lllwuum      ..  .  A. ._,_ 


yico  \7/.  Gal- 
h.c  regi  dica- 
vtt; 


ue  an- 


'"'  ,,/,, 
Mi*  cditz^ 


hicerror  m    uno  tantum  toco  est,  uoi,  jorsuan  «  »»w  ^—-   1  •   •  djct,  gancti, 

Cfl/flmiwe  Wpsii  au(  rfewi  ^Trhronicia    Historiis,  Bcri] 

5fl»cn/5  anno  totius  vita-  suffi  vicesimo  octavo   /"•"  <;*  quibusaam    ,n     ^  ^  ^  ^^ 

tricesimo  octavc  ooiwm,  prout  infra  demonstrabiinut  :  tiqu».      '"'""  &  |f|  ,,,,/„,„/,/  /,"/- 

rtoti   ai/r.r/,  ,/,•  Batllrtw,  retentoanno  vicesimo  i/iw,  '/"'""  ""  ,/(.  IMIWI-Wt.  Vw.em- 

oct,  rflfi  biographi  calcutos  cum  annis  Christi  teM  us  \uu  i«_flw »^jj    (    ///////( ,,,,,   ,;,  „,,/, 

sic  composuit,  ui  totam   rerum  gestarum   chronotaiim  tms>  Jpus  ^    ^.^  t,JllSlU,m  as9erta 

consequenter  perverterii.    Prudentiut  processil  Wad-  \eCursum  examinobimus :  miracuta 

dinatu,  uui,  nwi  d  ,  .s»/"''""m  S.  Elzearii  w-  .  r.« ./"  »■■■ 

ginti  octo  annomm  srtatm,  cum   aUis  biographi  dictis  %  xi  recme- 

«mre  non  pot»,  «tfffj  aaowft,  .),/-•//.// 

rm /,/,//,,  /m»cauea/tw  emenrfflnrfiim  re/t^nrt.  //"'"'  '""^  ,   s.    Elze 

itaqueVitamexlaudatoapographoiios  ensipost         -'    'P  0pen  Qt 

hunc    Commentarium   excudam,  et  s<  talioni-  ''"■  B     ly     Qrdinis  Fratrum  Mt- 

bus  itlustrabo.  ^" 

anueUPhiliberto  Hyacintho 

- 
G3 
Septembiit  T.   VII. 


■ 


17  m   Vitam    etiam  habemus  ex   Rubess-     " m     . atoCaroi  nueli Philiberto 

'    /"""'"""  "[     TfS    ////'"'  '"  l6W  y' 


DE  S.  ELZEARIO  DE  SABRANO,  CONF. 


fcUCTOBE 
C.  S. 


ac  B.  Dal- 
phimr  gStta  et 
cultwn  timvl 
cotnplejrto  cst- 

B 


Alia   qtuedam 
iidjumenta . 


498 

Bfcet  e   Societate    Jesu,  qui  Historiam  suam  ft*. 
S  Elzearii  e<  B.  B*»taJ  °<>mposuit  ex  monumen- 

S^taZo*»  1ep1t:l,url;u„,,1()stns 

Ss;  SuriusetP.  Raphael  Ordnm  Pr*d  ca 

falsicontinent,   quantum  ad   subst antiam    se 

mnctatemporislocorumque  apud  eos   multum ja 

Cant,    nominaque  propria  ex  vitiosa  geograph  a 

et  chronologia  tam  vehementer  corrupta  sunt    ut 

ipsimet    refionis  incoi»    nec  loca  nec   famihas, 

oua3  memorantur,  cognonnt.  . 

q  22  Itaqueh*comniasemeliusprzstalurumpolh-. 

ceturexmonumen  enticis,  qu*  tum   m  archwo 

magno   cum  laborease  colkcta  affirmat.   Intei   m 
pr*cipuumfuU  ■   sive  instrumentum,  m  quo 

Vconiinenturtestimoniaeorum,qui   in  causa   canontza- 
Honi8B.Dalphin*amom$,ideSt,tmnmo* 
mtilliusobiiumsecundum  Borelyi  calculos,  legttime 
rogati  testaliqui   fuerunt.  Ego,  ut  supra   monut, 

, nejusdem  procesm  instrumentum  habeo,quodar 

Hculosatetiibus  probandos  continet,    sedcareo   libro 
testium,  quo  isteusus  est.  Pro  Borelyi  fide  commen- 
,  (,„„  testimonium    Guilielmi  de  Mile, 

,n  Aptensis,  eidem  Operi  prxfixum, 
affirmantis,  hoc  cum  prmdicto  processu,  ahisque 
instrumentis  authenticis,  qux  ipse  secutus  fuit,  con- 
forme  esse.    His  non  obstantibus  i  Bo- 

relyi  tuserta  pro  suspectis  habere,  et  quxdam  etiam 

reprobare.  _  .    . 

23  Pralereundui  hic    mihi   non   est    amictssimus 

Jo 

ns  Antonius   de  Brantes,  metro\ 
jvem  onicus,  th  i    ae  /'" '" 

riuSf  mitale  ac  benevolentia  lum 

deS.Elzeariicwfco  novsraf,  met  um  communicayit, 
i  Notitiam  MS.t  quam  acceperat, 
U,  Unam  consi  HU  Avenionen 

cujut  nomen  subticuii ;  altt  ram  ipsi  dederant  patres  Mi- 
nores  Conventuales  Aptenses;  atque  hsei  sermone  Gal- 
lico  nl  ,.  ripta  habel  sequentia.  Haec  omnia  fi- 

litercollectafuere  ex  archiviset  Bullis  \postolicis 
anno  mi.lii  per  R.  P.  Franciscum  Carriere,  docto- 
rem  in  Theologia,  Conventualem  Aptensem  :  accu- 
rate  examinata  probataque  ab  illustrissimo  domino 
ep,  tratibus  civitatis.  Utraque 

Notitia  aliquando  usui    erit.  Laudatissimus  dominus 
Brantes  suam  prssterea   operam  conlulit  ad  pro- 
itionis  et  alia  qusedam  obtinenda ,  s<d 
votis  non  respondit  eventue. 


Ex  illustii 
Sabrana  fa~ 

ntiliu  vftus, 


§11.  Sancti  illustris  prosapia,  avi,  eonsan- 
gainel  et  parentes  :  locus  el  annus  na- 
tales  .  personae,  a  quibus  primo  insti- 
lutus   est. 

±nstrumenta  omnia  scriptoresque  consentiunt,  S.  El- 
zearium  ex  illuslri  Sabrana  gente  natum  esse :  quarn 
Benedictim  llislorix  Occitaniw  scriplores  tom.  2,  pag. 


160  tradunt  sic  dictam  a  Sabrano,    Inferiorit    Occi-  D 
tanix  castro,  in  dicecesi  Ucetiensi.  Producuni    ibidem 
interinstrumenta   col.  182  unum  anni  1029,  in  quo 
Emeno  de  Sabrano  cujusdam    donationis  factm  tet 
nominalur;  ac   rursus  col.    561  alterum  anni  1156, 
in    quo  castrum  de  Sabrano    inter  pr&dictm  ecclesiae 
Ucetiensis  bona  censelur.  Porro  ex  supra  laudato  Sum- 
mario   processus   canonhationis  S.  Elzearii  liquet,  in 
illo  de  ejusdem  Sancli  genealogia  primo   loco  aclum 
fuisse;  quem  cum  ego  non  habeam,  nescio,   quam  alte 
hsec  in  eodem  repetitasit.  Habuit  illum  pater  Raphaet, 
eoqueim  Vita  Gallicaconsciihend^inquoHe- 

roi&  sui  genealogiam  texuit.  Multis  quoque  de  eai 
aait  Borelyus  in  Vita  lib.  i,  cap.  2,  ubi  consuli  po- 
test  \,  mihi  Certe  non  i»'"1'  i "'"  Mi*  recurrere  usque 
adfamosum  illum  Stiliconem,  qui  sub  Theodosio  flfo- 
gnoimperatoreejusque  (iliis  ftoruiti  quinel  Borelyus 
ipsemet  agnoscit,  genealogiam  a  Stilicone  petitam  non 
cohmrere  cum  Historia  Romana. 

25  Buffecerit    mihi    dixisse   'quod   ex  obviis    Pro- 

vincise  scriploril mstat)   Sabranam  domum  mam 

ex  Ulustrionbus  ejusdem  regionis  fuisse.  Xtaque  ul  ad 
tempora   S.    Elzeario   proxima    accedam, 
nosterin  Vita  edenda  num.  i  avum  eju&  aviamque  ci 
parentes   indicavit  his   verbu  :  Pater  Ermoi 
Sabrano,  vir  insignis  et  potens  ,  qui  longa  n  ►bilium 
serie    terrarumque  plurium  dominatu  famosus,  ab 
omnibus    honorabatur   et  colebatur.    Mater 
Lauduna   Mbe,  quaa  cum  claritate  sangmnis,  cum 
eratiaconversa  Elzearioel  Micia, 

parentibus  viri  sui  illustribus,  Bona-comitis 
propriato    nomine  vocabatur.  Legii 
nostro  de    Sabaraopro  de  Sabrano,    guod  co 
deSabrano  legendumesse,aliundeindubitati 

rea   certum  scriptoris  aut  amanuensis  vitium 

eolocoagnoscendum.  Simili  sed  crassiori  erroreSum- 

mscanonizationis  Elzearh  in  codice  va- 

ticano,autcerte  in  nostro  ejusdem  apographo  habel :  de 

*l™Hucspettat,  quod  Stephanus  **^**j* 
ad  Titas  Pavarum  Avenionensium  tom.  i,  cot.  iw»^ 
verbum  S.  Alziarium  annotavit.  Iliud  tan 

(inquit)  quodadgenealogiamejuspert t.reper 

me  .nnn,,1u1,.x^ptiseRege,toannllM-n1na- 

mentis  V  bullam  datam  Lugduni  xvi  Kal.  Jami 

1305; -qua  dispensal  cum  no- 

bili  Tmundo,  Ucecia  et  ™**°T 

mino,  et   Dulcedina,    nata  nobilis   tifi    B«W 
Sabrano,  domini  castri  Ansorfii,   Aquenss  «li<Bce 
sis.  ut,  nonobstantequa  3angmmtatis  grafli  - 

fttingebant,matrimoniuminvicemcoi 
here  valerent...  Elziarius  illeerat  avusS.  Elziaru, 

queDulcedinaejusdemSancti  ib 
BalrLs,    ubi     pr*  U     ^^|i£ 

Sancti  avus.   Estautem    iusoysmm,  Gattia    < 
.eiAncois,   castrum  seu   vicus  Provincue  Gallic^ 
notaturqueintabulisgeographicUaddexteraniJj 

// inis   inter    Aquas  Sextiat  et  Aptam  W     ■ 

qua  tantumtribustircitermilliaribusProvmct*   > 

27  // ratus  Boucheusin  Chronographia  Prom 

tom^,pag.miocumiLlumintiaxesi^ 
ibitinBullU  GelmilletAti 

nomine   hodiedum    superest,   haoemq  >    j^  ,fl 

■te  « in^iivta».  «<  m">rt^—wSSu  *—»•-• 

publica    annua    supplicatwne    b.    c.ib  ■  ^ 

Dalphina  tipsanoihec*  in    i  V    •  \  Brantet 

runtur,  quemadmodum    ex  litlens   domini  ^ 

inferius  dicluri sumus.  Ausoysium  vel  ^u      ^^ 
Bulla  canonizaiionis  ipsius  ei  Summar.W*  etinui 
demetalibi  Latine  dictum  reperi,quod  e  r         ' 
sendusinNotinu  ecclesig  Diniensu,  eujusve  j^^ 


avum  habult 


E 


vlrum  pottn- 
tm '" Pr"- 
,  inclfl  Oal 
Itca, 


„„„11111, 


DIE  VIGESIM.V  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


/»99 


scriptore$  Benedklini   tom.  2,  pag.  641,  7110  1372,  ul  fjg  Borf-yus,  gui  e_.mde.7i  pog.  :>'i(.> 

' .    /„/,/,/„   genealogica  veterum  toparcharum  Uceti-  et  eequenti  recitat.    Etenim    in   hoc  pater  Berirand 

.      Sabranos  quoque  recensentfetinterhos  Elzea-  Imberti,  Frater  Minor    Conventualis  Aptensi 

Sancti  avum,  de quo  verbis  Gallicis  hsecaiunt.  namhu  verbis, sed  Gallicis,  alloquitur :  Adhuo recens 

gfzearius  deSabrano.dominus  Ucetiensis  ex  octava  est  BSrmongai   de  Sabrano  memoria  :  quamvia  du- 

'  rtfl   quam  anno  mcclxxx  vendidithujua  civitatis  dum  obierit,  aua  ipsum  prcaclara  faota,  in  Carolill 

Pa,scopo    Initium   dedit    familia  comitum  Ariani.  obsequio  prastita,   quotidie   redivivum    faciunt  iu 


D,-  «ostremo  asserto  sermo  recurret. 
28  Hujut  Ebsearii  uxorem  Raphael  ei  Borelyus, 

non  Aliciam,  ui  habei  MS.  nostrum  edendum,  sed 
SSStft.  C»3ciliamd'Agoltw/  d'Agoult  appellant,  eamdemque 
Irum  meri  mmdomini    de   Saull    fuisse   affirmant.    Consonat 

.......   .-_    T/.*i«   R    fl,.,.,,..,,  „      „,,,  S     K.l/ea- 


memoria  bominum  ;  cui   magnua  ille  princeps  ad 

remunerand  im  illius  fortitudinem  comitatum  Ariani 
donavit. 

;il  ,s'„,  sive  /•.',,„„.>„„,„ /•„>„7,„„„.  itlai  o  Carolo  1,  >"  k«_o 
i,  Catolo  II  oblinaerit;  rii  "m"' 

d    ,„  F„arar__-  >„  VilaB.Dalphin*,  iiMS.  Elzea-    Ermon,,,;   pater,  ii   aceeptril,  eonttat,  Ermongaum,  Ariani, 

rifuTmt»  inao.™  '■■""" '       Da8olt  '''•  s- Elzearil  pvm;  Ari         '?"'■   !? 

"1   rnnientmntmriter  Pe-trm  Gamndus  {_  Mtfif»  _?_.„„n„s  »,   Oowiooo   .pt-co. im  «.-«-«m  cnnlotui 

*.,./,.  y,.,,,,-,,..,    .1  D , S ' ■  I  Ar pag.  II  „„ ie  _, I butec*U«*«the. 

?  ,     /,  „, „  ,„/.    1128,  o   juibtf  ead«_    ,//„  dr Hifo  M*.  !»«  «"  '•<"  ''''•!''":■ 

rfmadeABOultoaide  Agulto  «ooiloiur.    Mm  HM.    Sfo  „-•/■■  »*»«  Raynua  epmcopua  Anan.. 

,,,„-.    -< Sur »•»<,»»'  seditoircaannnm  .«khv  ...  Hmc  ant.at.t,  et  R. 

B  r        u     ,       "<   h-  ' """'•  ''"' "  caPitulfl  """   """   CaU°mC'S  .AT  Erra°gauUSl    E 

l  ,,,„    nfcouooM  >„  MS.    uoalro  mendum  Sambrano   Gallua.   comes    e,usdem    c  qni 

"77   i...      .„/„„•  fa»«>««   -1'Agoult.  _«  fnit  pater  S.  EHaearii.  don,    dedit  qnoddam  caaale 

'"'"'' ■  "" ,,„„,,,„  _vorfra_am_m.  S.  Eleuterii  cum  nonnnlUa terrarum  petiia («i e.1, 

' <""■""'■  ';■"■»/"-"■"" ■'"'.;;■';,,:„„.,  ,,„„„■,:  ,„,■„„„,/,,..<)  ut  conatat  e_  privilegiomihieThi 

'  ,     B, „„„„„_-     eoiscono  Ariani,  confecto  sub  anno   mcccvu,    quod 

'"'/'""'"    /;"""","s    T^lSn     qndem  oasale  ;0n  valde  ab  hac  civitate  rfistabat. 
,„,  Ermongaum,  dwque  /<«'/  i  />«'.'<"'" "    '     'I  '" J  d       jt       sdam  alias  terras,  in 

Ab.e« -'  Aj^r___f T«ni  r^  xs_Si^W-^r.«*- 

'"'" •'"'""" ''•• A;," ;;,;„,,  ''./,■  :•  1  --« ^ "»"cuPatur' Necno" su.pra<iict'ts ir 

,„  Dmi-BtH  api-eopi  '"«'"'''  ''"""'  ■  ex  /iu"J,u  '  "      „„„,,,,.  aijas  terras,  in  quibus    prius  erat  Silva 
.  ,/;„.«..„..„  ■/ ';;;;;;;  j£    Cap0U  -tsllTdicta  LaaplinU.-n    p.rtinent__ 

;;.„','„„/«,  S.  /                      '""""  '»;  Snm/f^:  ^"^E-^OTJua^donationiaFrivUegio  cuiquam  mani-  ,„,,„„, «C|«. 

■   <'•""'" "■'"•'"''"  '"'"""'"  feste    patet    Erriiogau tunc  comitem   Ariani,  .«« 

""■'"'"""'''"'"' ,Mi"""     „    n,„„,„..n  Sam-  magnareligioneacPietatePr»stas8eerga-Ccl-8ia-  m* 

29  /,„„„,„  /,„/,•„/  Go idu«  ,'   Dtonyim  b   »  =          n                      erant  ^^  momentl>  jy^ 

"- « ■■ i ■ '""';;:,,;;;;:,  '7/ .  &-5S-  .-«^  ^p0,84  ■ 

„  ».  ■„/•■».  •'■' '"'"  ''"'""  /l  "'"'"'  „-m,     Ar,„ „  "' '  "'""     "'" " 

Kenepo,    faerit,  /'"-y/ '"";;"        /  '       ,„,,] I„„„  ,,,„,   Neapc i  ta    /''""'/""" 

ml  e w.  /•"-'"■ '""  ■"'"'""":'.'  j,-,,,, " _;«  «i,   '"•'"'■•""  ««o  • '"•■■■ ''»";. 

alter Elu„, ■  (  Mtfai  /'' """;';""■",     ,  /„„.,,,„„,„.'.. 

„ « "■'■'""»  "'•'""' ,/' M  , /.■„../ i '•■■ '-""'■" ;""'" 

.-...    S.Vicl UamUen**  abbalm,  „„,„,,   „, , „,„,„- 

o„„ ■„„/„..»•■  o-i  .'«■'"  "'■""■"/'"" "'  ;  ■''."     i  ;  ,/„„/„,  „..".«>'' «""•■"■'"' ,"■""";  F 

C  ■.„„«,  S.  Elaearinm   „» ' «  "*  '    /        r,w,f „,,„,  D.  eadem  f  <*  #" 

regimineGnilhelmi  deSabrano,  patru.su.,  abbata     '      ( s  ,,„  .  ,,>, 

Mirailim.ioudal-»  Gaxendm  supro  dwlo.  ..».».-       ^ ., „,  ,„,„,  /;,„/„„„„  m 

,„,/„/ d -  ¥ '-  -''■"';:"'-  :;;;"         ■/,„:„»•  r„ !  T„l  ™_. 

.„.   ,,„„„,.   fuisaa  hunc  Gnildmnm  fl  um  Im,    ^       c,„ 

domini  Ucetenais.etC--cilim  de  Agoulto  .  fratrem      fa    1/i//r„,,.  „.„,„,. 

habuiaae   Hermengaldnm,   «agnnm  apud  Neapoh  ( r/    ,„  „,„„.,,  „  ,»  .  i     a 

,  inatitiarium,  qni  e_  Uuduna  Alb  s.     i  «'    P      A|.|/im  „„,„„ „„'  ■„•/««- 

..,._.• •.._-,  .t  S .  Denhina  spon.um  sus 


Sanclj  ,,.,,,, 
'  ,,,„„„„,„. 

i  lutti- 

.«„,,,,„ 


,„/  Sancti  patre.m  veniatnus. 

oOBheariideSabr '  "■"'"'•  •"  f'"""  ,"., 

Ermongaue,    a.    a««   _.rm«..o»d«.  ''"''";;.„."„ 
,,„, ,.,,„„/,„„„„..,"«»'  •»'""""""    •■"„„„ 

v" '- '. '"»•"""'■" ;'■:',:';:;,,:,,- 

ptorum    Occttamst    num.    -'  Qnbranam 

' ■"  "•«■•"\"zrJ::  :^>  ««■ 

!XS'«A»^ """" 


/  r/// .  '/»■  — ■ 

>'.■„•/ ""  ''"''T ' ;':;;;;; '.;„■ .„«■» »i*» 

/'•" '"" •/'';'",„,,,,  i:i ■»• 

-^Srt" .■•■•:,;:,-; 


fcUCTORE 
C.   8. 


3E  S.  ELZEARIO  I>E  SABRANO,  CONF. 

500                                         D              )nB  jjaud  fltaerta  Provincir.  «I  A'«'i'">  AptoMii    Jf«,   *„,,,„_ 

mm^r^emfui^thmimmAeRovxem^n  ^^                 ,_    ^   ^^    ^.^   ^ 

^«eroyertfl  nrifti  «I   t«"J"»;;|3";Ar;J„f  Annograti*  mbhixit,  regnante  in  Prnnoia  Phi- 

,H«  ;  nec    ,gno,a   I                '  »  M    •  -^^    s.    Lud,„              „  filio,    natns  est 

Roquemartine    nemimi,  ««              '""'             „-to  B  Vlzearius  in  castro  deKomans  prope  Ausoysium, 

/.,„„„„.,•  legere  «I : .(  B^i"»  "JJJJ^  ,,,„„„     comi,atus    Provinci»,    .eeato    Aqni.Sextien.ia, 

rix  Occilaniz  tom.  3,J»fl-   W  «  filius  natu   inaximns    nobilieejmi  domini  Ermongai 

«i,.  R^wmarfm.',    Bnrrato   »'"»»'        „„,,„,„  aa  Kabrano,  baronia  Aueoyeii  et  comitie  Ariani  in 

ml.N*tredm«f  ',»»■/»» "J^  ,.,.„„„  Neapolitano.  et   nobiltoaim»  domin*  Lau- 

ES^^SS«LS  &«£  oe  Ko^rtine. 


£jf  Aiice 
Sanctw  Wtr 
tus  tst  in 
Provincia 
Galli.r, 


regionu  habitam  fuisse. 

34  Porrosn,  illustm    hi  conjuges  ante   natum 

ElLium    fixum    in  Provincia    domtctl «empci 

,erinf,  ,,,,n,/^AV/(/H>/^^/---         - 
» inSiciltacvdema »^£35 


UB7U  nuuoe      ...      -         j 

37  Controversia  pendet  ao  oflficfl  sefafe,  annoque 
Christi,  quo  obiit.  Et  certum  quidem  est,  Ulum  die 
xxvii  Septcmbris  anni  1323,  «fafis  vero  suss  anno 
tricesimo  octavo  vita  functum  esse.  Hincprimonativx- 
,IIS  aiius  serius,  quam  ante  prxcitatum   Aiem  Septem- 

.     .  ■    iaj(!    r, ..:  «„/i,ii/    •  cp,/    rtlltfl    inrrrl  iim     mnmet 


O/c.s. 


„«„,«.,....,•-  .  -  Vesperas  Sicuias      ras  hww  *»*«*»  «,« .     .  • 

bruminStctltacxdemanm    ira.       ■,  W-«nd  1286  flff.  neguit :  «cd  awia  tr.cerfum  wanef, 


B 


ac  uerisimi- 
/,t«  in    ca.sfro 

dt  H"1' 


dUerteaffirmavit;constat,  Sanctumjostrum  inPro- 
linda    natum    et  educatum  esse.  Waddtngus  tom 6 

Cft,«ttl316,  rium.    10,    BattbfM  «   Ft/a  ffajto, 

7/,-fW,^,/r,  eiVOfn  fatncii  mmm  W«-  .Co  "" 
Sa^parfei,  Cflp.  2  et  BcucAeu»  tn  Hiefona  Pra- 
Mtt.  «,  Secf  3ad  «,"um  1284  «ita  m 
oastrodeRobianspropecastr-mAosoysiuintn  teM 

«d.mm  gcnpserunt,  cawenttenfe  Jfeftftf  nostra  MS. 
Aptt  rbamoxdabimu8.Castrumlwclau4a- 

tus  :  nnChorographiaProvincisltb.^cap.l, 

6  1  interappidc  r/^/m-.^.r  iram  Druenttam  fluvtum 
ad  dt«ce«tn  >igut.5ea;ftenee«  perftnenf,  piionme  pcsi 
ittsausiuw  rfrr,rsv,.s.  Saint  Jean  de  llobians  Graff»c« 
appellat,  ac  dudum  desiructum  aU. 

35  Perba  ejut  accipe.  Saint  Jean  de  Robians. 
DeS.  Joanne  de  Robianzo,  ubi  S.  Elzearius,  comes 
Ariani  et  baro  Ausoysii,  olim  natus  est.  V.cus  modo 
destructuaatemporibusRaymundi  de  Turene,  de 
quoin  Historia;  nempe  apudipsum  lib.  xi,  in  Lwdo- 


Ulis  luiiii     •  -'  ,x'   /■:/■■•    ' 

«ocf  mn^ihus  annum    vitx  &ux   \ 

moriens    ,,,//    inchoasset,    aut    etiam  jam  explesset, 

dubiumquoquerelinquitur,   an   cadem   nativitas  anno 

I286     ""  »"'  ''    ,iu">'"  ""''"''  *ll'aanda   s"- 

Qui  \amen   annum    1284  figunt,  minus  probabHitei 
\oqui  mihi  videntur,  quia  licei  illum  ejus  < 
Decembrinalnmstatnerent,  vel  sic  tamentlle  moriens 
annos  vitse  sua  triginta   octo  mensibus  drciler 
mperasset,  acpropterea  triginta  elnovem  potius  i 
dicendus  fuissetaut  certe  non  recte  diceretur  anno  to- 
tiug   vita    8U83    tricesimo    octavo    mortem   obhsse. 

annis,  etsires  incerta  stf,  mihiprs 
1236  propfer  reliquam chronotaxim  in  hujusCom 
tarii  decursu  texendam. 

3«    De   Nfl'""    /"'"•"''/"'s    "^'•"'^"/"'"   ;'' 
ftoruw   M/ta    posf    m 

mentionem  amplius    haberi,   prseterquam     Ermongai 
otitus,  quem  circa  annum    1309  conftaisse,   suo  loco 
dicemus    Quin  et   idem    biographus  plunbus 
s    Blzearmm,  eliam  puerum,  ac  deinde  cum 
sufl  Dalphina  apnd  avum    suum    in   castro     ! 


E 


Vatsr  //on 
./"/  poii  iUitu 

nde- 

//// 


lico  II  A„,I,IV nsi,    Pr<mncimcatnite,vernsfinem  exctpto  tempore,  quo  «*»■ 

r««  x,v.  DaM/ari  ,»,',,'.  M&   Blzearins  h  eo  ,,,  S«M ;  »  «  -^  f  J 

,,,,„',■,„,,, ../«.,,  /v„,„.c„,  ,,„,,^.„,'„,-. • ' .'-»  .,„'  ■•  / -  •■  ^;       ;   ;,,,., ,, 

/,„,„„„„'.  /,„'„/„,„',,„',„.^'.7 '  ~ '„.„  i /„,„„,  inm "  ■'"":""';/,;„,.  ,„, ,-,/  «i 

„/„„' / ,„„„.,/'„„„„:/>■„-'".  »"•■»"■  "  c M Irmn.  „    '„; ,, 

/„.,s,,  ,/,„■„,„  .„„'  1 1 './»<•  <■-"■»  »*««■  •       '■'<""■'"; :".,   „.  ,,,„.„,.  „,7„„.„- 

,■„,,/,„.    /■:,„„„„„„    ,„„■„„/„■.    „„„„„.","/...■""»«  F..ii««.    natmtatem  vmts  ,J t 

.  t»  Awoyiio  /.„'„'„„■„„'.•  »'  <„'  „„  /„'„ "';■"';';;:,;,;,,,,,,,,,,,,,,„,.,/■■,„„„■ 

rairuffl  ,-,',.-■'  BrmwiflflW  euroflua  „>,.;,.,,/,„„  /■„„'-  ,,„„,„.  ,,.„,/„« _/.-"""'  ■  ■;  .   n ,.  f,,v,m  ,„ 

i  •      ,.....»»  A ,,      7.'„/i«/i«c  inrnlni&KP.l 


TIIUUill     l  .vm  (  ,    01     uimvnymw     • .,      .■ 

/„/  /,,,.///////„/    Lttsaj/stocaefrumdc  Robians  i 

f  i  „i    //,  malo  ego  oballegata  testimonia  credere,  cas- 

/,//,„  Saint  Jean    de    Robians    S.    Elzeario  nafafe 

fuisse:  neq  /'""'   ";  !""■ '"    '"    m 

conficlafuisset,  a<  propterea  mihi  verisimilius  apparet, 
Eaphaeliac  Boucheo,  quibus,  ut  dixi,  Nolitia  nostra 
MS.  Aplensis  conformis  est,  instrumentum  aliquod  vel 
velerem  iradtftonem  hk  /T.Wu.fvsv. 


«•"'""•  moriua   Avnauiwiu,  ■ 

c„»,,1',„.'„/ 

,,„■„,,„,,■   ''■ 

IW ,S.E!ze  ■'■■'■■' 

'":""""'"''""'  '""   ''','"'',■  zr /,/,„,„  „„•„,/■'" 
'„'„'"»"-' ''/f"'"-    '        ' 

■■■ '»■■•■'""' '-' "; 

„„,  /-■„'■'■„»  ■'"■ •■'""■   v ,,„„■„„„■ 


■  ica  an- 
mnn   1295 


w  hicprmluxisse.  ensiei  Ferrarss  domtno,  p       PJ .  aua de  re  etium 

36  De   anno,   quo   Sanctus    m    lucem    editus   sit,  dict0  Bertrandpjunctamatrimomy,               ^^ 

Baillelus  et    iteratse    edititmis  Borelyus  <                Non  potuiss .       ^^ 

5ttrtana  de  /  rfii  Sanclorum  curatores  annum   Chri-  r 

.    matiii i       ,,,.,,„,•    ,„•■,.,/,/     Wndrlinniix     dum       ../ .    A*nniss.  fluaffl  '    '""'•"  ,       .,,„',•,- 


Sancfn 
trem, 

„„„  '/''■"'"' 


d 

SunanB  "/■  /  ///•>  uuniMM.i,,.   <- . 

sti  12(.)b*   statuunt,    hisque   accedit    Waddingus,   dum 

in  Annalibus  ad  annum  1316,  num.  10  Elzearium 
,,„/,■„,  anno  vigestmum  setatis  suss  egisse  ait. 
/  ,///„/  hos  decepit  suprema  ejusdem  Sancti  stas,  in 
Vita  edendavitiose  adscripta,  cum  ibi  dicatur  obiisse 
anno  totiua  vit®  su  imo  octavo,  pro  quo  tri- 

«,t..>;..>«a    ,.,.4«.,.-.    , ..,,,.,,.,     „.,.a      ,,,,,,„      ♦ti/ini/J      />/     iiifrn 


A  • 

"' ]! '"  ,     ,,,,  /:„„ 

«' '-'■•  f- r""  rs°  :• 

„,„„„„'„,■'„''•■'""  |V  '  ,„  sancti 

r„m  viginti  trium  ;■/„■„  « 'ut '"; "        ,,■ 

,,,„,„.: „'."■'„■      " ."\,' 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


501 


etiun  ovniirw  constat  6Z  ipsUu  8ancli  testa/mento,  cujua  doctrina  laudatur  ;  ac  Dionysium  Sammarthanum  tom.   ]) 

comvendiumrecilat  Boucheu8  lib.QHiitoriBProvincim,  1  Qallitc  Clirisiianm col,  092,  tt  tom.  3,  col.  1123,  a       aktork 

1,8  cap.%  §7,  etin quo  fralremsuum  Quilielmum  quoinlcr  abbatesS.  Victoriss\  i  sepimut,  tn-        '   v 

heredem   sic  instiluisie  dicitur,    ut,  s\  hic   rine  prole,  ter  episcopos  vero  Diniemes  ejusdem    nominu  tertius 

seumascula  seufeminea,  inlerim  moreretur,  Elzearius  censetur.  Quo  ■■■  attinel,  secundnm  laud 

.0,,   Elzias  de    Villa-UOVa   inejusdem   locnm  succctlccct.       Summtalluiiiuru  ct  (, 


quem  WUin 
htrrdetn 
scrlfsU.  tto- 
tantur  pauca 


scumascula  seufeminea,  inlerim moreretur,  Emarius  atttnet,  secundumlaui 

teu  Elzias  de  Villa-nOva  in  ejusdem  locum  succederet.  Sammarlhanum  et  Qai               i  nolitia 

40  /Jnbuit   igitur    S.    I                fratrem   Quiliel-  niensis  Qnilielmus  anno  1293  vel  sequenti  dicti  mo- 

sed  an  hic  ex  eadem    anexaltera  matre    pro-  nasterii  abbas  creatus  est,    quo  tempore  S.    Elzearius 

aenitui  fuerit,  mihi  haclenut  incompertum  est.  Wa  dictis  oetavum  circiter  vel  nonum  sstatis  surn   am 

etiam  colligilur,  Elzeario,  dum  testamentum  condidil,  etquanlum  ta  Vitaedenda  coUigere  mihi  l\ 

',,,,,,  r  hunc  non  fuissejratrem  aut  sororem,  saltem  qu  t  non  muito  se 

Uereditareposset ;  cum  altoquin  Elziam  de  Villa-nova  ^ 


ii,  i (ii iii" '  i" ■  >  •  •••■-  — - 1 

prxlaudato  Guilielmo  ejusque   liberis  non  substiU 
Jieredem.  De  Sancliinfa  neritia  ac  mirabili  m 

primis  erga  pauperes  misericordia,  qua  di  \ 
per  rin.m.  consuli  potest  f'n  ;  quia   pn 

tum  miin  est,  in  hoc  Commentario  ei  tantum   traclare, 
quse  longwri  illustratione  egent,  quam  annolationes sin- 
j  ibus  subjiciendse  de  more  paliantur.  Dt  p<  r- 


,  lll.  B.  DalphinaSanctosponsadesiinatur: 
hujus  virginis  genus,  opes  el  amorvirgi- 
nitatis  :  sp<>n<:^i:>  primum,  deinde  malri- 
monium  ab  ii-  lem  conlracta, 

No«d li  Oomes, 

Z^ZussaLuspuered tus  instructusque  fnitt     c ,;*.  «* 

mue,  quorum  corpora  Apt,  ■  ,1;i.,„    ,llMlul   ,,,, 

;:»  KK2  r       ;..  5 

.//,„,„■,„>,».,■  .4.,.'»,«  -V.,...v.-.» »,    ■»•""    «"•         ««j^  ,,„„ 

logiisdeeadem  meminerunt.  Cati  .1  • 

■41,w,/,„  mi  /.-.,-.'..-'.  »■/•'"""<■     Obm  fuerunUt 

'„,„'„„..,/,,, <"<""" «fzrzz  ::: ." 

,.,        '"""•  '''""''■"'  '• "".  ,     „  ,.,„!„.,,,, 

Summario  proceeeu,  ca, mImniS.  Eteean        '       ,  .,    ., ,  

,,.'„ Carsend»  Alfante   "-*   «    -    '_ 

tionis,  foit  cum  domin»  Uudma  mat  e  .,  .     per  x 

„„nus,  et   fuit  etiam pata  ci pso,  e(   nserv       „„ 

tioethospitiofnit.iS lem  velu,  ':'.'""""■;""';;. 

Marius  venerabatur.doeaque  rm.  H    1  "■■'"'"';'. 

::  .;  '  ;;- 

Misi  pro  te,  ut  votum   virgmitatis,    s.cut  plune 

! tavi s.in.piean,V,.r«mUmenjK.:;  lun-  « 

tasDeiest,u1  domma  Garsendn  in  hoc^ voto  srt 
Cpra«ens(eoquodadhocs.peh»dn«t  ■  ^ 

„„.,,,„   8alutaribns  mon.t.s  etcum   m 
Leetdiligentianntrivit,  ethocv.de 

peroptavit.idcircopergamusad ■    "  '"'■; 

,:,.,'.■'..,•.'•'•"■/••'• " ■ - 


el  moi  iIik\ 

Utterisqui 

ImtUutw 

hnl 


,  , :/;.::■■:,:::,"' ■■=■'•  - ■     

.-u '•1.'"'  '';";■"'"  ;,::„; 


'"""""■,";'/;;;::;; Tm  ""  ' 

,\„r,  „,/„,.,,,„.  .',■./'"''•"'■ 

umMuttris  matrone  ittai 


„,„'■,■'/■'•'•"" "'"     ""  etmate. 

„„,,„„„,.,""/''"'      '" 
„„HHflS.BIzearins<r o m  


Ina      '  '         ■    ,paftii  intibus,    exi-  Sanguln\  et 

»„„.,■,.-■ i==s       ■;:••■■ 

-:■-'=""  ,::,:::;:''::.;,::"•■     FSHsMKaa     S 

meminimus   num.  7»-    v'     '   .    «    joanne  Casstano     nae,  ^''"'"/"  \f0dum.  «uo  htxcom- 

Joannm  *„,»»<>»»  G>''^Z7tL  l  *'»«  «     "™  -  ^"  f"'"  |» 


DE  S.  ELZEARIO  LE  SABRANO,  CONF. 


i  roBi 

i      B. 


.  0     ,    ,    ,1  /?„„/„„■/     Primus  dictos  avunculos et  consangnineos  suoa indaceretur ;  D 

fonantur,   m$t*ut  B,  "  ''        ,'  '. ',     ,,.     ,„,,,,„  m  animo  ipee    Dalpl anstituisset  in 

*.!.«»  l.  ■■"'■".   i              ^amGMxc  Ala    u>  cumja* ^                 ^anere.  Qaiuimo  ab  illU  se 

.'.'„'■  / '  *■  *>•*«■•            »'  ",""'"  ""    '  ;,     ,1,,,,,  adquamdam   testudinem  bospitii, 

""■""•"""                 ""            '"""""      *  abscondebat,    Christo   et  glorios» 

'■':■■"'"'•    ,'"" ■'""■'•  v           ,,      Matri,    virginitatem   euam  precibus, 

SS  poieratVcum  magna   devotione  et  lacrymis 


rerum  fBo, 
cum  i  Ifyinfft 

/,  ,„  i ,,/,  n 


/,/M    /,   ■ 
/(//, 


c 


II 


ttlatn 

<■  „,,■/  ■  ii 
Sieilla  '"/<■. 


Itno  sensit 

T^Etinter  caetera   videbatur   eidem,  quod  B.  acmorima. 
Sponsi  amon  tota  "  '""""/"'•,   <<  ><>»«»>■■  <»"  MaterDei,eidempuell»partemclamydis  ejus  vuit.tandm 

abhorrebat.  Non  abs  reforeexisttmo,*^ ,>jns  <■«><<       ■  •     ■  ■  q  f     niariter  ,-    diceret  ta.  «*.**, 

""'•'■'■  W"*  '"<'   F^i«flm,  ut    majoiem  faciho  virginitate  servire  desideras,  etad 

'-/'"'/'                                    T*  '/'"'  '         v  i  ,  clu^is  prLidiam.  te    defendemus.  Deni- 

^umento  in  Vita  S             u  M  im £  .'  ^™^  p^opter  prakcta  consolata  tantam  E 

e^ena^atust «^AtSt^     ta-Si  ^mr pit.  et  constituit,  quod  E 

;   *  "i,,i:i'  Dalphin»,  .psadoramatu    ei      man  testudine  exiens,  mori  et 

*«■ ■« nrz:::^;:::,r::::z  sffiSS^otw***-^--- 

avunculorumsuorum:etcumad»tateui  .,.„,„.  ns  eupiebat...    P.-semissa  in   p,-e>enti 

• •;-""' - ""!" ;;;":;;' -;;;;;;;; ;;,     . 3»a »*• tdhLg» 

nisset.  el  audiret  tunc,  quod  d.ct.  ejus   avuncw.  ascribendo  et  cum  devotione  et  magna  humi- 

• I  dicebant.eam  veUenuptu.  tra-    ^«J*"         multis  vicibl?s>  dual  in 

'"  B"r  terS'      I     m  £Rm-  ~  multis  flde  dignis  perso- 

""""■'  l""!;"'"1""   '  ',  nis  vera  fuissedbcit  et  retulit.  Hacte i.  B.  M- 

dotem,  quam    .pss   habebat  ....    domna  l)a    h.na  m  ttirginitatis  .  ,  qm 

PudU  verbade  momanm o  .otata JW  J  * ^  ,;„,,, ,„,„  f ,,,   ,,.  ,,. 

totosno  tempore  »  v.rg £££»*%%  ',     „,,. ,„  ,■„,, Ipsa   domina   Dalphina 

C^^rZ^Zot^Z     roLisFratrumM in quo  ipsa  pnella 

.      i    i     ,  ,„,.  plurnniim  conndeDat.  . 

3  :-;-;■:=::::;»::.';■:"".         «rSar- 

;,.,:;:  '■:::;  ;;i::;:;.:::':r:;:;:,;:..^;;=iF' 

,    ,,'„,,.  .1 oa  ™a)duminbumanisagebat,  indignationis  regi*  dictis  ejus  ayuncuhs  et  F 

prlitainpn n/articulo   contenta  c levo-  imminebat :  et  eUam  pro  eo    ^t^*^ 

magnahumilitateadl em  Dei referendo  asi reb  l  .  oadem  puelia  posse    .,.,,, do        i  ;    ^ 

tiaBadscribendo.illaverafui  ;e,  sa^pe  Let,   a  dicto  matrimomo   res.hre     1  p^uc  rrater 

lixil  etasseruitcorammultisfide  praadictis  yerb,s  d.ctam  pueliam  ad Idwtam  njn 

rS0nis.  S/c  erfli  »teo  ^/—"  ''":/"'  M  moniam  alhc i  et  eam  taliter  seducens,   o — 

md noxtatis  su*  deciw  tenioa   Carolo  ab  ea,  quod  ipsadiato  ~t~^~^^tl 

//  Sic/L  /1./--  el  comite  Provinci*  atque  a  tutonbus  tamen  posset,  drctum  matrimonmro,  *»™°™   ' 

sjussaesl Elzeario.; satia    celebrare  :  quir  diroittere.  Bt  hunc  talem  consensum  dicta    pueu 

mantum  relactata  fueril,  docei  ejusdem processus,  prabuit,  et  ...  animo   sibi   constituit  pot  u»  > 

equentia  accipe.  Dbta  .1 ina  Dalphina  in  quara  carnali  copulai  aliquatenus 'consentire .  « 

decimo  tertio  anno  *Utis  suaa  constituta,  e!  ad  ci-  inde  inter  dicturo  Elzianura  et   Delphinaro  puellarn 

vitatem  Massiliensem  mandato  serenissiraiprincipis,  hujusmodi  matrim«mium  per  vn-h.i  -i  •    - 

,,  im:ni  CaPOii  n  PegU  Sicilias,  peravunculos  ipsius     facie  (irmatum.  .  .  Subsequenter 

domin8B  adducta  fuit  pro  eo,  quia  idem  rex  volebat,     biennio,  dictum  matnmonium  mter  dictos  puei 
ipSam  dari  ...  axo.  irio  de  Sabrano,  filio  pri-     Dalphinam  etElziarium  fuit  in  facie  sanct»  m  ' 

mogenitocomitisAriani,  cui  Elziario  tandem   oup-     Ecclesiae  solemnizatum  et  contractum.    w . 
Bit!  m  inferius  dicetur.  M  ms(rttmfin(um,  siw  Mprttr  ATicfl^   Wnj» 

48  Dum  aroici  utriusque  partis  ipsum  matrimo-     procurator  causs,  cujus  verbatsi  ngorose       v 
nium  vellenl  per    verba   de   prassenti    solemnizari,     magnas  difjicultates  pariunt.  nondtm  «0- 

Dalphina  puella  praasentiam  regia  ma-         51  //u-  <■/, <nim  videtur  ibi  duplicem   «^™^,  fa.  ***** 
jeBtatis  non  timens,  aec  voluntati  consanguineoram     mflrflre,  utrumque  matrimonialem,  sed  unu        ^em 
pro  tunc  assentire  volens,  sed  Creatori   suo  magis,     ciem  Bcclesi», alterum  in  facie  sanctsB  ma  r  uf 

quam  ereaturis,  obedire  cupiens,  eisdem  restitit,  et     sia3  initum.  Ne  autem  per  priorem  desxgna u     ^^ 
contradixit  dictum  matrimonium  tunc  contrahere,     sponsalia,  apparel  non  modo  ex  his  voctbu*,    ^ 
licet  m.nis  et  terroribus  ad  ipsura  matrimonium  per     nium  per  verba  de  pnesenti ;  verum  etxam  e      ' 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  503 

•  ver  decursum  inttrummtieemper  annos  viginti  matrimbnium  cum  illainfacie  Ecclesim  contraxil,    ct 

'  '"'■       malrimonio  inito  usque  od   obitum  S.  Elzearii  cum  eadem  vitam  socialem  agerecaspit.  Prstterea,  cum 

■'' '  ' '               totidem  eumdem  cum   Dalphina,    velut  inter  hunc  ac  priorem   conlractum  biennium    im 

n    ,       '      convixisse  affirmet.  Sic  uno   in  loco  <tit  :  sisse  in  eodem  Dalphins  processu   legatur,   annos  tl 

Cl"  ,       onium    inter    praedictos    Conjuges   duravi  rursum  sublrahe  ab  annis  38,  quibus  vixit  S.  Elzearius, 

'  inti  septeni  annos,  et  tandem   iuit  dissolu-  residui  erunl  anni  undecim',   quam    tetatem  ipsi,   dum 

^6      er  mortem  dicti  Viri.  Item   alio  loco  etiam  cla-  Dalphinam  uxorem  duceret,  tribuit    Mayronius%  el   a 

"".'  inauit  rViginti    septem  annis,  ut  praemittitur,  qua  annos  vitx  ejus  conjugalis  numeravii;  quia,  ui  dixi 

•      I  vixerunt  non  dividenteshospitium,  thalamum  ejusdem    contra           lalrimonialem   cum    iponsalitin 

lectum,    in    pudicitia    et  observantia  virgi-  confudit.  Eadem  esl  ratioin   etate  Dalphinse, qum  se~ 

I     Sed  enim  hi  viginti  septem    anni   assignari  »<•-  cundum  eumdem  canoni  ationis  sn              \um,  in  de- 

u'      ni&i  corumdem  initium  a  primo   contractu    re-  cimo  tertio  anno  aetatia   suae 

^ etatur '  cum  aliunde  constett    sanctum  Comitem  anno  confractum,  sponsalitium    scilicet,    cum   S.    El 

* 'aesimo  quinto  post    matrimonium  in    facie   Ecelesi  e  celebravit ;  alierum  vero,  nimirummali 

leiebratum  e  vi\             sw*e.  quem  beati  Conjug                                         3ubse- 

'  v>    ffaud  dubieista   hausii   adoptavitque  laudatus  quenter lapso  biennio,  q          D                 ./inastate 


AUCTORE 


t,t  fjuHlam 
aueruerunt, 


ied  ^ionsalia 

tanlum  , 


JUod  jtroba- 

«rlis 


proCi  rato)  ■  ;/","",■  '/"'  '" 

supplice  ad  Joonnem  XXI l  Pontificm  pro  canoniza- 

lione  Elzearii  oltineada  dato   (dequo  num.  7) 

,/,,  eodemsic  loqv  tur :  A  sua?  astatis  undecim  i  anno 

usque  ad  trigesinum    octavum  annum  tacoiquinato 

conjugio  cum  virginitatis  titulo,  sine  ullo  cohabita- 

tionis  divortio  pi  rduravil.  I  tiam  clarius 

exponit  his  ve\  autem    per   viginti    septem 

aiiinis  in  eadem  domo  e1  in  eodem   thalamo  et   in 

eodera  thoro    cum  conjuge    intacte   servatus   est. 

Confer  hsc  cumtextv  procuratoris,numero  prmcedenti 

,,,.  nec  dubitabi  quin  hk  Mayronium  secu- 

(m  fuerit,  I  erum  utut  ma  ]na  -  l   Wtijr  \nii  au    aritast 

fquippe  qui  S.  Elzeario  familiuris  fuii  et  ' 

stititj  oportei  ipsum  hic  hallucinatum  esset 

ponsalilium   mlicei    ac  "• 

inadvertenter  sic   conj 

leril   ad   tempus,    quo  sponsalitius  contigit.    B 
ommisso,  i  iter  etiam  cred  nul 

Sanctum  ann  s  viginti  •  !  "l 

matrimonio   i  ;  quot  nimirum  inter  eorum 

sponsalia  etejusdem  Saneti  obitum  numeranlur :  qum 
modo  probanda  aggredk 

53  Incipio  ab  ipso procuratore  causm,  magittro 
lau    Loarenchi,  qui  cum  Mayronii  errorem  adoptasset 
eumdem  vel  invitus  i  \  prodidit,  Supraa  num. 

47  aitt  B.  Dalphinam  in  decimo  tertio  anno  a 
suae  constitutam    n  <■»    's/,,i/   ' '""     : 

extra  faciem  Bc  confirmasse  t   vero   in- 

quii  -.  Subsequenter  bpso  biennio,  dictum  matrimo- 
uium  interdictos  puellam  Dalphinam  et  Blziarium 
fuitin  facie  sanctae  matris  Ecelesiaa  solemnizatum 
et  contractura.  Tum  in 

ditur :  Et....  ipso  matrimonio  contracto,  cura  ipsa 
Dalphina,  per  ipsum  Elziariumsupracarnali  copula, 
inter  nda,  verbis  blandis  e1  aones 

rerctur  ct  interpellaretur,  ipsa  domina  Dalp 
tunc  in  setate annorum quindecim  constituta,  v 
quibus  potuit  blandis  el  devotis  eumdem  Elziai 
tunc  annorum  tredi  u  titutum, 

itur,  e1  inducebat  ad   virginitatem    obsi 
dam.  Secundum  hmcprimum  contractum  sanctiSponsi 
inierunt,  Dalphina  in  decimo  tertio 

setatis  suae,  ac  biennio  postt  d  vm  \\  i 

annorum  quindecim,  iste  aulem  in  a^tate  annorum 
tredecim,  matrimonium    in  I  ictaa  matri 

cleaiaa  solemnizarunt  ei  contraxerunt  ;  et  tunc  B 
phina  s.  Elzeario  velui  > 

54  Dr  posteriori  contraclu  Summarium    processus 
S.  Elzeari  Imo  non  meminitj apprim 

sonat,  ita  inquiens  :  Domina  Dalphina  sponsa  cura  eo 
mansit  xxv  annis,  etcontrax.it  cum  eo  wi  a 
•anno  :  ipseerat  \m  annorum,  et  decessit  ipse  xxwin 


annorum  <jnimlecim  constituta. 

;,;;  /;,  \mus  m  Vita  tdenda   et  at  at>s 

num.  6  hirc  ait :  Factum   est  autem    per   divinam  dis, 
providentiam,...  qnod  Puer  iste  puril 
et  iunocentia?  columbina?,  cum   decem  esset   anno- 
iiim,  de  mandato  serenissirai  principis    Caroli   se- 
cundi,  Jerusalem  etSicili»  regis,  atque  in  ejui  | 
sentiu.  m  Dalphinara  annorum    duo  iecim... 

non  n  civitate  M  irsilia   sibi    g 

,,,  conju  ;era  i  ipnlavit.  Et  posl  tres  ann  >  ■  \n  c  i 
Podern    Michaelis   in    festo    B      kgathae    vn 

fuit  ipsorum   c 

ris    est_  ,  ilice  celebratum.    Post 

quarto  d  '  '    du 

(.I1IU.  ■    ,,  Sponsum  in  loco  <\<j  Au  loi 

ul  habitaret  cura  eo.  Qu  e  hic  in  annisdism 
tiaocamit,    tolli   potest,  si   biographus  an\ 
utriusqueco 
matrimoniummediost  incompletos   assignaverit ;  s 

rint.  Ceterum  uti  I 
actus,  sponsalitium  ac  m  h""L 

guem  rtranl,  ita  simulpelluntvet  minuuni 

difficultate  i  "Ua  con' 

seqnnntnr. 

i  prxternimis  tene\  *" 

,,  primo    matrimo    ■*• 

nium  sine  ulta  n 

\dem  inituma  sponsa  ea  i 

dum  I  I    dictura  i 

vrellet,dimittere;  tertio   dem  '•    "(' 

quid  gravius  dicamt  Reliqiosi  '    *dmal 

,  imdentUt  consilium  ;exquoquam 

maoriri  '•    '"'"'"   theol*am  non    vM'    b 

\quoqueconsili  '      rf 

quo  ; 

Martiaii  »,  dicat,  ip  '  et 

sanctafidei  per  universam    Provinciam    inquisito- 

saliadefutu  '     ''"'""' / 

expositummultom 

tumegoquidem 

nonal  **"<  * 

usv.nn  nurlhr  "     f      '      P««Cfl  aUa 

:     :,r,  ••— " 

"'7'"' 

:;,,„ ";'"";";„: 

m, '<"- "" '"sVS""  " 


an„o  :  ipseerat  ,1.1  annorum,  et  .lecessit  ipse  wn»  «*-      '  •  „ ,„  ,„,,,,.    p^, 

annorum    existens.    ^ufw    »«nc  wmm  2b  ad  an«n  -'      '»'  fi    flgtoMn*   tponuiia  a 

38  rt.  S.  Elzearii,  -,-•"'«' «'""  "';'"'""•  J"  »?  J22,  ,„„,„„„  ftfc  dirttoft,  «".'-■  —  r««  - 

lom  /«  Summario,  auam  in  imlnmwnw  procettut  B.  maiumnm  ,„„„„«.««;  eum 


504 


m  i  roBi 


Odemhinc  certam  n  indignatto- 

nem,  si  Ula  in  "'"''  ; 

./„,„/.  inter  sponsalia  et   m 

multumtemi 

eamdem,  cum  triem  "inn" 


DE  S.  ELZEARIO  DE  SABKANO,  CONF. 

fl, ,  retinendum  sit ;  pro  priori  lamen  ma- 

jorstal  ]fs-  '' ''■''" l''"'-i  oui 

refutabo,   /■',-    dictu 
,,,  gequitu  "'  incidisse  in  annum 

j  |299,  qui  cum  additis  annu    viginli    quatuor 


D 


tri*nniot  \reid    aW ,1323,«*; mse  Septembri 

^rrTZTs  '  '  Kflta"        *«.. , -,,„ 

:.;,:::::; 

.,„,,,,...   /  ruti  conjttfl/n   annitwi  /<  n 

<,„,-  et  Fremautius  :  sed  dum /eefumS.CaB- 
ubstituerunt,  a  sana 
i  u    H  Borelyum  audivisse. 
(jl  \i  lium   hoc    '  ingutl    Gallice     co 


'""    /'"'ss'7 
mti/ira  ;sedquodSS.  >'  ' '<"'''''" 

"""""    '"'*fl'flW 

58  > 


58iN  ^oradeci 


(mUliu 

Q  |  || 


m  a  S.   Mor/ia/i    op/w/tewl  ; 

»/o  """'"''  "" 

ratio 

. 
taf«t/0/0<  "    ,"."" 

imocontra  inh  "  Dalphina 

'  . 


lin  i,  cum 

eum  diraidio,  <  3sa  quindecim.   Atqui  si  S. 

i  :i  cum   /■■    Dalpkina    nupl  e  onno 

1299,  festa  S.    CseciUx  luce,  sive   xxii    Nov> 

nerunt,  non  potuit  hic  annos  viginti  quatuor 
.-,  quando  anno  1323  dw  xxvu 


cujut  locus, 
annw  <icdits, 


E 


anno  i 

ffl     M'iiirnfi 

toto  biennto 
post 


ir  qulbUi 
non  omnw 
comenfninf, 


I* 


contraxu 
cmto  eadem 

,nomu»i 


Z  ■;""' rf 5 T 

tauvoium  m    muuim  i  f  (       nuintum    eiusdem    inchoasse.    Novi 

B  '■""'  P«>  '     ;, 

ii  ,Yrufn   cAroi  rewrtaroti 

ftic  ''"'" 

V,,',  loruro,  ono 

p/iinam    • 

ea  ejusdem  processu  \  "'*•  "«'    1 

cihi,  fl«of  / '""  l    i  *»« 

tribuit,  *  A"""s   ' 

,/,  hauddifficultei 

tu  Elzearii  biwij  'em 

1297,  jiio  i  liam  lempon  Corolum  II  Sicili*    regem, 

coram  quo  sponsalia  celebrata   fuere,  in  Provincia   de- 

tendit  Bi  Provincis  tom.  2, 

)>(u) .  323. 
59  //.,,  epocha  1 5iam  confirmari   pol  mpore 

.   flnworum  tiioii  <"•  '/""'  "  contractis  sponsah 

usquead   annum  Sancti    emorti  Chrtiti 

xrx  1323  diem  xxvn  Seplembris,  effluxisse,  supra 
observavimus.  Atque  hinc  colliget  qnam  longe  a  vero 
abfueril  Baillelus,  dumexignorata  vera  ejusdem  San- 
cil  statet  ilti  """  i305  innea 

Jnffr /uei  et matrimonium  biennium  ul   minimum    "<- 

,  tercessil,  ob  teneram  scilicet    mtatem    S\ ■'.    nndeci-      ««., « f-y  -        .    r,  9(n/n,   ,,>(/(,   rM,-. 

C  mtim   d / l  vite  M, im   noenliJ ;  gua  de  re     l^imr,  tfiMl»  - « "     -" "  "  f  ft      '   ' 

.MiifiiiMiiAi/rriBTili  «um   6jicScriWf:Et     tus  fuil ;  quod  utmmque   Nicoaus    I r«e» 

postUa,,  ».     incastro  Pode-     strum*»!  ^-    ?.**«.    ^%^ 

riiMichaelisinfe  irginis  fuit  ipso-     m    HH  -/„,/,.    j n   tn   edtta  a  8"».W 

rum  conjugium  ln  Facie  B.  nl  moris  est,  so-      ««  Vita  S.  Elzeam   ,-/  »^*«  »   ^; ,,,„ 

lenniteretpublice  celeb,  '-""     P^,  <fe   sponja/iou.    AmtM   f^/^ 

ItoelriteniwB,  «^edianlumtno/ioatum^iriw,     nutlus,  dum   de  matrimomo.posl   bienntun  ^ 

quxsupra  adduximus,  statuendum  est.  Etenimin  pro-     scribunt,  de  MassUia  regtsve  p  wnto  mem     . 

Dalphinm   matrimonium  hoc   subsequenter     laudatus   anonymus  in   Ftta    «™MtS.«lii    •*• 

lapso(pojfj|ionw/ia;bienni eroctnm  dtoiiup,  »«-     StiPinm    ijtud    in    castro    I  odi if  u    1 »c  >■    j 

■MWttify»i  iio  iiJdjmjj Jfl/iouj  usgtie  od  S.  Elzearii     Podii-Micbaehs,   vulgo  Puy-MicbeU   quoae  a 

obitum    anni    viginti       |         ;  in  &iiii«antf  auiem     pntna  j  f^tum  ait,  cut  ceterit  ae ••        r 

procfjjus  '  -"""'""-   ««««   '"'/'"'      """     """""•  M  ^'"""'  '.    ^sji/i» 

nd u  ^inque,  itotitnon  aiji  Wen-      /i,"v„/    f»fttxr  Mi  ommoiiJ  cum  B  or^ (,, 

„,„,„,,„„//,/,,„.  seu  rpienniuw   fiiclkoaiiifn    infei  sa?pe  le  Caroh  U prmsentia,  '""" 

dldfl  wguein/en  Ernn      non  autem,  si  de  motrimonio.  suentibus 

sit  03     Insupermatrimonit  contractt    dtem,  •■• 

'    60  Dedie  com                           «ojIpo    ri/*  ono-  a/i             ymw   Wli  «^  "^fj^^wrt  „v"""""" 

m      g    |                                    Suriuj  -',  itio,  7»o  i/  •   ^-"'     '    Bore/yus 

,„,„,'„                                         ../,,,,   BilanceU,HS,Wa&-  sponsatitium  iidem  omn  runt.  i  o         matrimo- 

,i  Bailletus,  apud  quos  omnesdiesS.  Agnthse  de    sponsotibus  non    meminit,   <'.    '"'  'r'  .inlll,u,.n 

virginis,  quxqum             arii est,  assignatur.  Contra  nium    UHgavit,    diem    -s'-  Ca 

|  ua  GalUca  /■'.  Dulphins  S.    Agnetis                   mwi    po  /„s 

nro.S.  A               ■"'"'  •'  liorchjns  vrro  ar   Fremautius  salm   referatur,    jamj  r\iuump' 

,iliv.  llaud   faeile  mihi  dictu  est,  Aga-  o^  ;|/'    '            «iivtoi 


,/,/'„..,/  ri:t  simum  quintm  n    inchoasse.    Novi 

n  sancti   Comitis  mortem    usque    in 
annum  1328  differ  inter  eamdem  et   matri- 

linti  septem    numerare;    sed  in 
est  errur.  In  primis  S.   Elzea- 
Q  anno  1323  w  i  <se,  suo  loco  clan    probabo, 

Borelyumque    verbis    ab   ipsomet   t   processu   canonU 
mis  allegatis  refellam.    Secundo   Borelyus  in   illis 
viginti  septem  annis    recensen  is    wcutm  Mayronium 
,    hoc  §  refutavimus.    Tertio   denique 
lyi  opinionedies  ista  S.  Cseciliat 
1299  ducto   prin* 
cipi  .  ,  vxvn  Septembris  1328  annus  vig<  \imus 

sexlus  tantum  in  cursu  esset,  atque  adeo  sk  nequm 
anno  conjugii  •■'"   vigesimo  septimo  ad   ccelos  commi* 

grasse. 

02  At  enim,  quia  Borelyus   non  solum   diem,    sei 

alias  quoque  temporiset  xtatisnotas   ibidem  minutatim 

quin    easdem    in    aliquo  vetusto 

instrum*  leol "'   sponsalibus  agebat,  tpse 

invenerit,  et  ad  matrimonium  referens,   annum   1299, 
quohoc  ntigit,  consequenter  adscripsertt.  Ut 

ita  sentiam  \  nihirationes,quat  hi 

Secundum  Borelyum,  a   quo    constat,   sponsalia  cum 
matrimonio   confusa    esse,    contractus    iste,    de 


dictas 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA.  SEPTEMBRIS. 


505 


chronotogicas  de  die  S.  Cseciliae  et  hora     esset  annorum  viginti ;  quando  tandem,  licet   xgrc,  p 
,    matutina,    uti  et  regis  Caroli  iam  et     impetravit,  ut  cum  eadem  in  castro   Podii-Michaelis 


Mbillvs 

uslgnantur. 


\tem  Massiliam,    in    aliquo   antiquo   monumento 
invenisse;  et  quia  a  i  um  fnatrimonio  confib  i 

oc    retulis8e,    qwt   ad   prirha   referenda    erant, 
lem  errore  annos  Christi  xtatisque  utriue- 
rue   Sponsi  aliunde  cpgnitos  iisdem    notis  apposi 
Hmc    si    ita    accipiamv  cte   se 

habebwtl,     ut    sequentem     <  I  m    considt 

t„  Natus  est   S.    Elzearius  anno   1286,    1 
,,,,/,,,  ignoto   sed   vnte    di  m  xxvn   Septembris,    qua 
moriensanno  [ZiZunnum  jesimumoctavum 

agebat.  Ponamus  igitur  natum  esse  mense  Junio. 
gj  /////<•  //-,.;  ■'  xxii  Novembris  anni  1296, 


AICTORB 
C   S 


ronunonn/  posset,  Miamque  ipsemet  familiam  regere. 
Qua  interim  ab  iis  gesta  fuere,  legi  possunt  in  Vita 
cap   1  n  ~>. 

66  Verum,  quia  in  tota  eorumdem  vila   nihil  xque  advirginua- 
rabile  apparet,  quam  virginea   in   conjugio  con-  tem\nconjugUt 
vicluquecastitaSt  in     Uisoysio   cozpta    et    ad    mortem  termndam 
usqiie  11  m  esl    mihi  de    ea    hic 

.  eamdemqui  solidis  testimoniis   probare,   omissa 
!ogiat  quam  deinde  resumam.    Ordior 
rapho.  Ts  '"'ii  tmero   prsecedenti  relatis 

/,    Dalphinam   quarto  die   post   cetebralas    in 
Uchaelis  nuptias  ad  Sponsum  suum    m 


,„,■  sponsa<  credimus,  fluxerunl  anni     castro  Ausoysii   deductam   fuisse,   ita  prosecutus  est: 

\0t,i  rciter  quinque,  atqm  adec    numerabat     Et  facto  noctis  silentio,  ctira  pervenisset  ad  secreta 

tunc  annm  ,    quem   supra      cubili  \irgo  praedicta  sui    cordis  arcanum 


allegata    instrumenta  st 

ore  attnbuunt.  Anno  1299    dk  V    /'< 
xxn  Jan  uarii  B.  Dalphinam    uxorem   duxit,    biennio 
completo,  sive  anno  ferffo,  sea  circitei  mt  m     inchoato 
post  sponsalia,  dum  ipse  esset  annorum  duodecim   cum 
dimidio  circiter.  Tandem  ipse  moriku  n\   8e- 

B  ptembris  anni   1323,  qui  fuit    a 

Ubus  Iriuionio     | 


ejus  S] jo  virgini  revelare.  Cni  inter   alia  dixit : 

Ego  ad  statum  conjugalem  tracta  a   parentibus  (id 
1  innguineis  ac  tutoribus    iovita  reni ;  qnia  the- 
saurum  virginitatis,    mihi   a    Domino    inspiratum, 
! ■iiposui  et  propouo.  Curaque  Juvenis,   ad- 
rnorans  divinum  consilium,  in  corde  suo  talem 
ervare   nondum  proponeret ;   nihilo- 
ii.mns,  ut  erat  totus  placidus   et   benignus,   ipsam 
simusquinh  ejusdem    tri-   '  gratanteraudivit,  et  d.vino  tiraore  correptus,    tota 

gesimus    octavust   quas  chas  instn  I      illa  nocte  ipsaranon  tetigit,  nec  verbuminhonestum 

scriptoreSi  <i<'0*   in    hoc  §    lauda\  vrunt,     sibi  dixit. 

m  potest  quuiem  hsec chronotaxis  non  nihii  a  67  [psa  vero  duxit  noctera  illam  insomnera,  qum  . 

aberrare  quoad  numerum   mensium   instate  Elzearii,     lacrymisel  ns,  et  tiexis  genibus  virgt-  ,m/UCere  co* 

quia,  utmonui,  mensis,  quonatus  est,  ignoratur;  sed     nil  im  custodiendam  Domino  comraendabat.  natur. 

Noctibus  vero  Bequentibus,  statim  cum  erat  in 
secreto  tbalamo,  prodens  puella  ipsum  prseveniebat 
verbis  castis,  honestis  atque  devotis...  Sic  igitur 
uterque  virgo  perraansit.  De  eodem  argumento 
ms  B.  Dalphinxhseo  habet :  Ipso  matrimonio 
contracto,  cum  Daiphu» pen  ipsum  Elzianura  supra 


hic  defectus  nequit  reliqua    chronotaxi    obesse.    Nihil 
adversus  eamdem   objici  potest   ex  aetate   B. 
Dalphinm,  quam  cum  B  mno  1284, 

addito  mense,  natam  dicat,  facile  \I!a  potuit  annum 
xtatis  decimumtertium  tempore  sponsalium,  annumque 
decimum   quintum^    leu    complelum    seu    inchoatum, 


tempi  a   me  assignato   egisse.    Denique     carnili  oopula,  inter  eos  habenda,  verbis  blandis  et 

1  observo,  Bailletum  ex  eodem  errore,  auo  spon-     honestis  requireretur  et  interpellaretur,  ipsadumina 

Dalphina,  tunc  in  aetate  annorum  quinaecim  consti- 
tuta,  verbis,  quibus  potuit,  blandis  et  devotis 
eumdem  Elziarium,  tunc  in  a3tateannorumtredecim 


salia  anno  1305  superius    innexuit,    matrimonium  ad 

\im  1308  retulisse. 


IV.  Felices  B.  Dalphinae  conatus  in  virgi- 
nitate  S.  Elzeario  persuadenda  :  Imjus 


Dniphlna 

wnctum 

Sponsumsuum 


constitutum,  altoquebatur,  et  inducebat  ad  virgi- 
aitatis  puritatem  observandam;  proponendo  eidem 
et  adducendo  vitam  et  exempla  multorura  San- 
ctorum  et  Sanctarura,  et  specialiter  Cajcili», 
de  eadem  servanda  primo  propositum,  Valeriani.  Mexii  et  ejus  consortis,  qui  duxerunt 
jrt-     .         ,   ■  '  l      l  .     .  tilem  vitara-  etde  brevitate    hujus  vitae,    et  con- 

deinde    Utnusque    VOtum    el   castlSSimuS     ^J^di,  etamore  supern»  gloriaB   a^terna,, 

ser.nonem    sapius    replicando,    in    tantum,     quod  F 
ipsum   assistente  divina  gratia,  addevotionis  lacry- 
mas  provocabat.  SimiUa  seriait  Pfittus  EbarUrdm  th 
Jux    post    contractum    matrimonium    contigeruni,      Vila    Dalphinm,    prsterquam  qufd  m    sua    hweat 


conviclus. 


0 


loco  de  Ausoisio,  ut  babitaret   cum   eo.  Celtbralx  Carolo  11  celebratum 

m            Mhvmptixincatro  PoHi-MichaoUs,  palatio    rcoic   mm   it   vtrgtnilat,  tmanao <   »t «m 

qnod,„iB.  Dalphmam  ,                                       u  tpomo   m   Eazeari             »«    ^™«» •«■  ».»«» 

■"- Cactrum    •  ,  domini,  El  »     crei H.  Dalpl «,  •"  f  ""'"'"''  '""" 

rw  <U  Sairano  et  Cwcilia  de    Agutto,   S.    Elzearii     petulanti ulicomm  laectm [d,fJ2mZuTm^u 

avus  aviaque  paterni    incolebant,                   irse  ac  timul  ac  menste am                 TjZL-,  imto  mtUu 

"""'■ '  i '"'  J»»' Conjug ,„„    , PP>  ohan  i ;"  ^^ZZnnihu..  eamaue 

erat,  JSrmongaus  Sancti  pater  videtur  tunc    in    regno 


Ejrpomtur 

io  Bo- 
relyl, 


Neapolitano,  ubi  comitatum  Ariani  habebat^  resedisse; 
materautem  Lauduna  forte  jam  tum  excesserat  t  vivis 
secundum  dicta  §  -2.  Cerle  de  hac  in  tota  Fita  nus- 
quamamplius  /n  mentio;  l  u  autem  postea 

tantum  semel  memoratur  occasione  morlis   sum, 

"n  1300  a  suq  loco  probabimus.    In 

"    castro   Ausoysio    S.    I  njuge 


iltostiumqneocclusit,.nwanttb\  mque 

latainter  epulas  modestia   h   arguentrtus. 

mmtissimosG 
ait    Borelyus,    /-v  '!"'nn 

indn  •    ']U'    '' 

dia-ice\ 

idmodum 

idem 

nonia    stUo   su\    temporis   stc 


^virgine    Dalphina  i   mum      ■ 

habuavit,  u  apho  num.  29,  donei    ipst    factus  innaeSerit 

Septembris  T.   VII. 


AICTORE 

C.  s. 

qui  hxcea- 
dem  aUo  <»» 
loco 


,.fi  DE  S.  ELZEARIO  DE  SABRANO,  CONF. 

iM  ma^e    *.   »^rr   7r     nonTir;sOiUntatic<Kli,a(1UotUmiMangelusD 

referre,  quam  cx  mdem  amHmatam  awurtam  <.<«'.  ffft  ^^  ^Mj(  Berd^  comitfna  (fi  ferram 

Goi/ico  Bordyi  Laii««  mtoi  htc  aVVonerem.  r  committo  :  noleS  ut.que  beate  imaZT 

C9   !|tar   B.    I**»**   "*    '""''"'"    f    ,7     v'r"ldictis   adversari,  quam  tam  tenero  amore  **■•, 

D.r.mfo.p..'    Bor,ly,m,  *~~~JZ„     proS°equeriS.    JW  ta*.   «0<to»   ttt   Boralyo,  ,ali, 

cufa  «I ••  Domine  mi  comeS,  non  rouUuro  ™ „"*.*..     rinnaUibus  prosecula  est,  et  ambo  it>  complexu  mtiltio 
te  convenire.uttiWmea.upertehc,  noSt  oconjug        >  P  _____  __________  ^,^ 

9ensa  aperirem.  Ex.m.a  de  tai  amm  dotobu.   apud     M*  v„.  ,, „,„,„„,  ,,,  .-  Eia,  domina,  non  pos- 

omnes  existimatio,   magnaque    pietM,  q»am '        __      ._.  recusare,  quod  petis,  pnoter  votuin  virgi- 
insignmmvirtutumquot.dmnoeNerc.t.o.p.epobas,     sum  ^  6nim  discL 

fecerunt,    ut  huic    faderi     ____•__ ____•____>____     JjLfi    quod   ex  fr.gilit.to   metuo,  et  vire, 

meas  experiri,  antequam  me  periculo  exponam. 
Qui  scire  possumus,  quid  nobis  in  a-tate  viginti  aut 
triginta  annorum  ac  reliquo  vitae  spatio  eventurum 
sit  1  In  hac  quidem  juvenili  aetate  facile  esset  istud 
votum  emittere  ;  sed  forte  postea  difficile  erit  ser- 
vare.    Crede    mihi,   domina,   ne  nos  mittamus   in 


persuasum  mihi  habens,  te  omnino  propensum  esse 
in  virtutem  oranium  pulcherrimam,  ad  quara  gene- 
rosus  anirauspossit  aapirare.  Hec  cogitans  credidi, 
tenonveheraenterperculsum  iri,  si  dicerem,  rae 
virzinitatem  meam  Deo  jam  oonsecrasse,  cumque 
hsscnon  araplius  arbitrii  raei  sit,  non  posse  me  de 
eademin  cujusquara  hominura  gratiam  statuere  ;  ac 


eaderain  ciuusquam  horainura  grat.ara  statuere  V^     $[  jn  eo  nolumu8  perire.  Quod  ad  me 

proptereaorote,  ne    uti    velis ,  jure  tuo     I  £  or  ^  ^  ^^    Deus  ^^ 


B 

altisqut  cum 
adjunctis 


facla  scriblt 
Durandi  Ct> 

nonicl, 


proptereuuiu  to,  —    -«-     •  -      ,  . 

legitimos  matrimonii  usus  in  rae  adeptuses.  Tua  illa 
verecundia,  qn»  Ko  vultu  tuo  se  prodit,  sperare  rae 
facit  favornbile  responsum,  tuaque  magna  hactenus 
erga  me  indulgentia  et  obsequia  prom.ttunt  mini 
fore,  ut  hoc  consilium  meum  probarenon  gravens.^ 
70    Ah,  Domine    mi,    quam    pra?clarum    opus 
faceremus,   quam   gratum  Deo,   quam  admirabile 
angelis,     quaroque    prodigiosum     in    aestimatione 
hominum,   si    hoc  ipso    temporis    momento,     quo 
tota    aula    lascivit,    voluptatumque   causa  nos  nic 
inclusos   opinatur,  nosmetipsi  conjugium  nostrum 
per  virginitatis  votum  Deo    consecraremus  ?  Nun- 
quid   non,    mi   Domine,    'summa?     nob.s    felicitati 
foret      si     animorum    affectuumque     conjunctione 
contenti,    et  procul    abjectis    cogitationibus,    qua3 
homines  brutis  animalibus   similes    reddunt,   vitam 
angelicce  similem  in  terra  duceremus  ?  Subdit    Bo- 
rehjus,  Elzearium,  cumadtam  inexspectotam    sponsx 
orationem  aliquantulum  attonim  hxsissey,  tandem 
m^oni/iss«:Inceptummagnum    est,    domina,  quod 
suades,  cujus  nullum  hactenus  exemplum  in  mundo 
habemus,    quodque   fervida^   devotionis  juventutis 
tua?,quae  in  adultiore    aetate    languescet,   effectum 
esse'  potius  credidero,  quam   maturum   consiliurn, 
ex  quo  ad  rem    arduam    impelleris,    qua?    humana 
cogitata  superat.   Meo   quidem  judicio    quod   fieri 
nequit,  tentas,   dum   duos     tam    oppositos    status, 
3   matrimonium   cum    virginitate  sociare   meditaris  : 
necdissimileprodigium  esset  hoc,   quam    si  ignera 
in  aqua  servare  velles ;  cum  seseinvicem  destruant. 
71  Mihi  quidem  volupe  esset  tua  consilia  sequi, 
modo  fieri  posset;  sed  cum  nullum  inhac  viaducem 
noverim,  non  censeo  nos  animi  ceteris  magis   defe- 
cati,  Ut  illud  primi  incceptemus.  Si   taraen    in   tam 
generoso  consilio  peretes,  oportet,  nosvel  S.  Alexii 
exemph'  ab  invicem  diacadere, Telambosreligiosam 
professionem  sectari.  Denique  Qon  debueras  tu    in 
niatrimonium  consentire,  si  virginitatem  colere  jam 
decreveras.  Ita  est  Domine,  [reposuU  ad  hsec   !>•'<- 
phina)  inceptnm  arduum  est ;  sed  non  insuperabile; 

*  11_  _  «    —  .u«    «-.  1    --.  IwvliAn    » ■ »  •  1  .  »      ■  «^  i"V  T"  /\  O  T  I     1AHC 


attinet,  polliceor  tibi,  me,  quamdiu  Deus  gratias 
concedet,  totis  viribus  conaturura  iisdera  respon- 
dere,  tibique  fidelitatera  promitto  :  sed  prwstat  ex 
devotione  se  continere,  quara  ex  debitoci 

73   Deinde    addit  idem   biographus,  Dalphina  r,  -  * 
spondere  voUnte,  tantum  ab  oulicis,  qui  ante  januam  -;« 


stabant,  vocibus  foriumque  pulsu  strepitum  edilum 

,  fuerii  sermonem  abrumpi  et  portam  aperiri. 
Dalphinamvero,  S.  Elzearii responsis  noncontentam, 
ad  Oarsendam  Alphanti,  piam  istam  matronam,  de 
quanum.  41  et  4^2  locuti  fuimus,  accesskse,  exposito- 
que  quod  egerat,  supplicasse,  ut  prosua,  qua  t 
ipsumplurimum  valebat, auctorital  eumdemad  nuncii- 
pandum  virginitatis  votum  induceret;  Garsendam  au- 

temidprXStaturam  se,  mullum  voHaudat.rannmitxqnr. 

comitissz  pollicitam  esse.    Hactenu*  ille,  pro  eo  ad 
Garsendam  accessu  laudans prxcitati  AndreaeDm 
testimonium,  ex  quo  utriusque  dicta  ibidem  etiam  rect- 
tai   Egoob  ejusdem  testis  auctoritatem  inficiari  nequeo, 
hujum  mones  inter  S.   Elzeariura  beatamque 

Dalphinam,    et  inter  hanc  atque  Garsendam   habi 
fuisse;  sed   de  loco  ac  tempore  utminimum  dubttare 
mefaciunt,  »,«0!  tamhor.  qm  edente%  addu  i. 

74  Si  Durandi  testimonia  in  ipsomei  processu  legere 

mihi   licuisset,   |  rtiuspronuntiare,  utr ku  ,.„«£» 

ifos  eo  lociacteh  Utos  dixerit,  an  Borejyu i^ 

OT|  quia  sponsalia  cum  matrimonio  confudetat, 
Ulucretulerit.  Eadem  opera dispicere poturssem,  anex 
Durandisententia  votum  virginitatis  ante  matrxmonxum 
in  Dalphina,  an  propositum  dumtaxat  admittenaum 
,i«.  Sane  votum  istud,  a\  quo  ne<  anonymus  in   \  w 

nda,necprocuratorcausxin  instr » 

B.  Dalphinm  memimt,  imocui  hic  potiusadversatur, 
eoetiam  minus    fii  credibile,  quod  illo  obstrtct*  uu- 
phinaa  non    Hcuisset  ifcie  ejusdem   rei 
inscioetadvirginitatemservandamminimei 

Svonso,  irf »^^»^2 

tum   votum   ejus,  nusquam   legitur,  ei   si 
dprosen 

phina )  inceptum  ar.luum  cst ;  seO  non  msuperaoue ;  initum     mati  imonium    E  Izearm  °W™8    _ 

etquamvis  nulla  exempla  habeamus;  potest  Deus  Mrraffo,  auam  ex  Vita   edenaa,       ■  ^ 

nobissatis  abundanter  gratias  donare,    ut    incipia-  B.  Dalphinx  instrumento,  superiu*  aa       , 

musprimi.  Noveris,  Doraine,  non  frustra    me    tam  Uiorapparc  . 

affirroate  loqui,  nec  tanu.ra  me  processuram  fuisse,  digressus  sum,  revertor.  lcantispons*»M'  DePr<<°nl> 

n.si  ca-lesti  auxilio  fuissem  roborata.   Non   celabo         75  Quamq ^epreca  ^ 

tibi,  quid  mihi  contigerit,  quan.lo  ad  hoc  conjngiura  per  annueret,  non  tamen  statim  vig  ^  mit   n^ 

vehementerurgebar.  Inter   lacrymas   meas   ac  su-  servare  constUuit  nedum    \)  /W,((/. 

spiria beata  Virgo  me  invisens,  solari  dignata  est,  Jtadu  /""'/"f"  '"  ""^""p^, 

utque  me  ejusdem  protectioni   commiseram,  jus-  phinx,    in  quo  ita  denuo  legerees    '      Qg  jj^iartus 

sit  nihil   timere,     spoponditque,   me    in     quocum-  (quae  num.  Metuqq.  rect*ot;t>_  ao  ^  magis   in' 

que  statu  sibi  curae  fore.    H*c   faciunt,  ut     cre-  sponsus  dictae    dominae  Dalplnnae  a  nsarn,  et 

dam,  consilium  meum  ipsi  non  displicere,    et   fieri  staret   apud  dictam   Dalphinam,    eJ^riinonj0  int  er 

posse,  quod  tibi  propono.  Age  igitur,  Domine  coraes,  ipsam  amplius  interpellaret  supra  eoS 


eos 

n 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  507 

carnali  copula    consummando,  contigit,    quod      tians ;  ac  propterea  ipse  postridiein  Italtamproficisci  j) 
ipsa  Dalpbina  in    castro  Podiimichaelis,  quod  erat     debuit,  ut  comitatum  Ariani  hersditate- adiret.  Verum       ArcTORE 
ipsius  dominae  dotale,  incidit  in  intirmitatem,  tbrti-      fiinc   manifeste  Itquet.Borelyum,  de  chronotaxi  nunus  o.  9. 

ter   febricitans;    et    quod  ipsa  sic  infirma   in  lecto     xquo   soihcilum,    It.cc  ad   longc   alia  tempora,    quam 
existens,  fecit  ad  se  vocari  dictum  ejus  Sponsum,     quihus  contigerunt,  retulisse. 

et  eum  allocuta    fuit    per    hunc  modum  :    Scias,         79  Etenim  si  ista  voti  promissio  biennio  post  imtum 

Elziari,    quod  nisi  mibi  consenseris,  quod  de  car-     matrirnonium,  id  est,  in  ipsius  Borelyi  sententia,  bicn-  tt  refatantur. 

nali  copula  me  ulterius  non  inquietabis,  numquam     nio  post  annum  1299  facta  stt,  debuitanno  1301  vel 

ab  hoc    lecto  viva  resurgam  ;    cum  scias,  me  velle     sequenti  contiyisse.  eodemque  anno  Ermongaus,  S.  Bl- 

potius  mori,    quara  copulae  carnali  consentire  :  si     zea,rn\pater,  in  Italia  diem suutn  obiiese.  At vero  §  5 

vero  tibi  placuerit  mihi  in  hoc  consentire,    spero,     probabo,  ejusdem  Ermongai  mortem,  sanctique ■  Elzearii 

quod  Deus  mibi    gratiam  faciat,  et  ab  hac  infirmi-      ltalicam  profectionem    non  posse  ante   annum  1308 

tate    evadam ;  et  vivemus    simul    amplius    ad   Dei      collocari.    Quin    etiam    §  sequenti    ostendam,  sanctos 

gloriam  et  honorera.  Conjuges,  biennio  trienniove,  antequam  Elzearius  ob 

76  Deinde  idem  Elziarius  sponsus  proxime  dictis     palris  obitum  Italiam  petiit,  in  castro  Podii-Michaelis 

r'7rJ'(7'"'r   verbis  auditis,   eidem   Dalphinae,    quam   tenerrime     simul  habitasse,   proprisque  familix    sus  preefuisse ; 

damBorelyi     diligebat,  consentiit,  et,  sicut  ipsa  postulabat,  pro-     ita  ut  nec  tempus  nec  occasio  illis    deesse   potuerit   ad 

misit ;   citra  tamen  alicujus  voti  pro  tunc  emissio-     promissa  persolvenda,  8i  biennioposl  matrimonium  fa- 

nem.  Et  sic  per  prudentiara,  devotionem  et  sancti-     cta  frterint.  Aut  igitur  prsedictus    Dalphinm  morbus, 

tatem  ipsius    Dalphinae  ipsa  Dalphina  dictura   ejus     eaque  occaswne  ab   Elzeario  facta  de  virginitatis  voto 

Sponsum   ad  observationem  perpetuae  virginitatia     quam  primum  nuncupando   promissio,  serius  contige* 

traxit    et  in<iuxit.    Hisce  fere   consonans  Borelyus     runt;  aut  fquod  omnino  iicenium    videturj  hic  tunc 

cap.  3,  in  aliquot  adjunclis  variat,  laudans  testimonium     solummodo  promisit  fore,  utspomam  ie  usu  matrimonii 

B  supra   dicti  canonici  Aptensis  Andrese  Duranii,  a  quo     imposterum  non  interpellaret,  quod  ipsa  unice  petiisse 

ea  ex  ipsius  bculx  comitiss.r,  dum  viveret,  oreaccepta      dicitur  tn  instrumento  processus,  quod  num.  75  et  se-  ^ 

ait,   quse  compendiose   hic   refero.    Jam  per  biennium    'quenti  produxi. 

recusaveral    Elzearius  virginitatis  voto  se  obstringere,         80  Porro  primum  istud,  utdixi,  sancti  Comitis  de 
nint  Dalphina,  in  &uo  castro  Podii-Michaelis  degens,     servanda  virginitaU  propositum  aliquanto  post  multum  sancttu  in 
febriculse  accessum  sensit,    eaque    occasione  utendum     conftrmavit  insignis  ecstasis,  qua  in  festo  magnx  Dei   vlrginltatU 
rataest.  Morhurn  igitur  majorem  vero  sunulat,  mittit-     Matris  in    ccelos  assumpt  E    iivinitus   illustratut  fuik  ^tattin^canr 
que   Ausoysium,  qui  Virum  suum   arcessat.    Accurrit     Mox  laudatum  B.  Dalphinx  processus  instrumentum  ^,^^ 
hic;  tlla  prmsenti denuntiat,  umcnmsuomalo  remedium     denuo  audiamus.  Post  verba  num.  76  data  procurator 
tsst,  illumque    solum  sibi  posse  medican.  At  sanctus     causx  ibvlcm   sic  prosequitur  :   Subsequenter  post 
Comes  facile  ratus,  quod  res  erat,  suaviter  subridens,     aliquod    temporis  intervallum  in  loco  de  Saltu,  ubi 
quid  istud  remedii  sit,  exqnirit.  Neijat  illa,  se  nl  cdicere     dictus  Elziarius  accesserat  ad  festum  cujusdam  mili- 
ausuram,   priusquam   ipse  spopondisset,  faclurum  se,     tia?  nova?,  superveniente  in  eo  inflammatione  divina 
quod  petilura  esset,  et  notabili   proinde  mutatione,  (sicut   in  titulis  vita 

super  his  ns-       77  Etoquere  ergo,    reposuit  Elzearius ;  nihil  enim     suaa  latius  est  descriptum)    ex  tunc  nec  verbo  nec 
serta  est,   quod  ttbt    recusem.  Tum  vero  Dalphina,  appre-     facto,  nec  aliquo  signo  super  carnali  copula  araplius 

/  compressaque  Sponsi  manu,  cum  suspiriis  et  requireret  vel  interpellaret  (lege  requisivit  vel  ra- 
singultibus  illvm  rogat  obsecratquc,  ut  in  virginilatis  terpellavit;^qninimo  «  tunc  virtute  et  sanctitate 
votum  tandem  consentiat.  Ad  hsec  dle,  in  lacrymas  ipsius  Dalphinae  idem  Sponsus  ejus  ab  omniconcu- 
prorumpens,  Paratus  sum,  inquit,  domina,  facere,  pisceutia  carnali  fuit  abstractus  et  semotus.  Hanc 
quod  cupis;  tu  valetudinem  tuam  unice  cura,  et  tam  mirabilem  ecstasim,  a  qua  Sanctus  ipse  magnam 
votum,  cum  tibi  placuerit,  nuncupabimus.  Sedinqui-  sui  mutationem  repetere  solitus  erat,  pluribus  exponit 
rendus  nobis  modus  est,  quo  persecutione  parentum  biographus  in  Vita  edenda  num.  8  et  sequenlibus.  Pro 
nostrorum  liberemur.  Nosti,  uihil  illos  tanto-  notione  temporis  ex  eudcm  annotasse  juverit,  sanctum 
}>ere,  quara  prolem  e  nobis  desiderare,  jamque  Juvenem  ad  annum  quinturadecimura  sua»  setatis 
q  aliquid  de  nostra  vivendi  ratione  suspicatos,  nul-  tunc  pervenisse.  Cetera  huc  spectantia  in  Jnnotaiia 
lum  temporis    momentura    devotioni  nostrae  libere     elucidari  poterunt 

lmpeudendura    nobis    relinquere.  Nosti,    quod  jara         %l  Perrexerunt  igitur  castissimiConjugesea   mutuo ac  tandem 
saepe  contigit,  ut   noctu  veniant  exploratun,  quid     conscnsu  virginitatem   colere,    nullo  interim  obstricti   ma  cum  con- 
in  cubili   agamus,  utque  illud  de  nnproviso  etiam     voto,  quod  tandem  aliquando prius Dalphina  solapri-  M** 
iugressi  sint,  visendi  causa,  an  eodem  lectoutere-     vatim,deindeambo  simut  in  castro Ausoysio  co 
mur.  Nisi  ha>c  caveamus,    vita   nostra  p.n-petuum     testibus  nuncuparunt.  Rem,  ut  gesta  est,  lege  in  Vita 
rnartyriuin  erit.    Reperiendum  est   igitur  aliquid,     num.  50  et  sequentibus;  hic  solum   tempusassigntsbo. 
quo  et  nostrae  tranquillitati  consulamus,    et   illo-     Scribit  biographus    num.    44,   S.   Elzeanum,    cum 
rum  desideriu  obsecundare  videamur.  factus  esset  annorum  viginti  tnum.  in  Italiam  pro- 

78  Ne  te  ea  cura  sollicitet :  (inquiebat  Inc  Uetabunda     fectum,  ut  comitatum  Ariani,  quem  Brmongaus  pater 
topmduntut     Dalphina)  Deus,  qui  pro  nostra  conservatione  suas     moriensreliqueratjurehereditai  leret.  Proinde 

nobis  gratias  donabit,  etiam  suggeretmodum,  quo  haec  profectio  ai  annum  1308  vel  sequentem  pertinet, 
parentibus  satistiat.  Si  pnmas  carnis  tentationes  cum  Sanctum  veririmilius  anno  1886  natum  cssecre- 
superaverimus,  qu»  mundi  sunt,  facile  vincemus.  damus.  Deindc  num.  81  ait,  eumdem quinque  annw 
Studeamus  modo  Deum  nobisconciliare,  curaraque  in  Itatia  moratum  fuisse.  post  quos  tn  Ircvtnciam 
de  parentum  desideriis  ejusdem  providenti»  per-  rcversus,  Pascha  in  castro  AusoyttO  cslebruvti,  tln- 
mittamus.  Hisdictis  tandem  acquiescens  Elzearius,  iemque  proximesecutofestoS.  Martx  Magialenx,  m 
™pondit  :  Do.nina,  ego  me  tua3  voluhtati  omnino  Mf,  die  Ull  /■«,  """  ""»  >"■"">  >"«  ' 
•nbmitto  :  de  sanitate  restauranda  solummodo  co-     de  quo  agimus,  emisit.  Qutnquenntum    hoc  dumtaxai 

»,  et  simul  ac  convalueris.  edemus  votum,  quod     inchoatum  fuisse,  verisimtle  fil  ex  Summarto  procei 
desideras.  Hactcnus  ex  Dorelyo,  quiibidem  mox  sub-     B.  Dalphin*,  in  quo  pnsdtctus  m  Provim  lam  redttus 
dit,  ditatum  in  aliquoi  tempusillud  votum  fuisse,  quia     contigUse  iicitur  quatuor  annorum  spatiojain  revo- 
*°*em  iie  cunar  a  rege  Carolo  II  Neapoli   musus     luto  vel circa ;  nimirum  postquam  in  Ttattam  profectut 
advenit,   Elzeario  Ermongui  patris  sui  mortem  nun-     fucrat. 


AICTORB 
C   S. 

yoto  se  ad' 
stringU ; 


DE  S.   ELZEARIO  DE   SABRAKO,  CONF. 

r.0,i;i,nt    ftwicem  Sli  nmiilerti  solitos,  ut  hnutuus    facics 

1308  vel  scqncnn,  a,,  mm  ««.  « 1«»  J  ^  ^ 

^rNMtmi»,  mmenmu  mc  tancU  Cmnto  </     xx       '"',.„„,,„   ,„  <?„„„„„,.,„   ,„.„,,,<„.  E|zearii 

5?  srBttyffnsrsJ  ssJt -,  «  *—  *— «5- «.. 


D 


1318      exsmpedicto    decennii  errore,  reditum  autem 
annoiMi  Mwvit.  P  Dalphmm  Summanum 

cte  eodem  reditu,  editoque  virgvnitalis  uoto  compendtose 
sic  habet  :  Subsequenter   quatuor    annorum    spatio 
(post  Sancti  in  haliam  advenlum,)  jara  revoluto,  vel 
circa,  dictus   dorainus  Elziarius,  comes  Ar.am,    de 
dictis  partibus  regni    Sicillffl  ad  partes    Provinci® 
reversusfuit,etdicta  dominaDalphina,  sponsa  sua, 
dictum  virginitatis  votum  (quod,  absente   Vxro,  soto 
nunmpaverat)  una  cuin  ipso  ejusSponso  iterato  recii 
et    repetiit,  recepto   ibidem    per  eos   cura   magna 
devotione  Sacramento  Eucharistiae  de  manu  cujus- 
dara  Religiosi  fratris  Minoris,  communis  eorumdera 
Conjugum    confessoris.    Fuerii    hie    forsitan   pater 
Joannes  Julumi,  quem  Sanctus  ipse  in  Vita  num.  01 
uiriusque,  aulcerte  suum  confessarium  appellat,  qut- 
que    ibidem    num.    3  eodem  munere  apud    Laudunam 
R  matrem  ipsms  functus  fuisse  dicitur. 
/~       83  Ut  vero  castissimi  Conjuges  suum  m  virginttate 
WuiZZnt,  propositum  semper    studiosissime  celaverant,  U*   sui 

secretum  esse     votl    icstibus     attum    de  eodem  silenlium    indixerunl. 


voluerunt 


in  conjugali 
convictu  el 
comvi 
thalamo 


Sanctus  autemComes  {verba  biographi  suni  num.  55) 
omnibus  stricte  mandavit,  ut  votum  sunra  et  suae 
sanctaj  consortis  nullihorainuin  aperirent  Consentit 
Summanum  processus  B.  Dalphinm,  in  quo  < 
adduur,  silentium  istud  cum  jurisjurandi  religione 
impositum  fuisse.  Verba  acape .  Domiha  Dalphina  et 
dictus  Elziarius  conjuges  votum  virginitatis  per  eos 
eraissum,  ut  superius  dictum  est,  et  ipsorum  vir- 
ginitatis  observationera  et  perseverantiam  secreta 
tamen,  quamdiu  simul  vixerunt,  voluerunt  et  vo- 
lebant ;  et...  accersitis  et  convocatis  ad  se  railitibus 
(  id  est  nolulibus,  quos  in  obsequio  suo  habebant)  etcu- 
biculariis  foerainis  (sux  conjugis)  et  aliis  sei 
eoruradem,  illos  jurare  fecerunt,  quod  statum 
eorumdem  conjugum  super  voto  et  virginitate 
pra^dictis  secretum  tenerent,  et  nemini  revelarent, 
quaradiu  iideraConjuges  vitam  ducerent  in humai 

84  Quam  sancte   autem    quamque  integre  laudati 

Conjuges,  Iket   eodem    lecto    uterentur,  sempet  vixe- 

rint,  libet  etiamaliunde,quam  ex  Vita  edenda  e.i , 

Summarium  processus  B.  Dalphinm  hsec  denuo  habei : 

r  Magnaparte  dicti  temporis  (annorum  viginti  septem, 


reddere  per  visum  et  conversationem  liabitam  cum 
eodem.  Borelyus,  qui  processum  ipmmhabuit,scribit, 
illam  contiuuis  quadrmjnitn  annis  fuisse  parlim  m 
utriusque,  partim  in  solius  Dalphinm  postsantti  Mu- 
nii  morlem  obsequii*.  Addit  etiam,  eamdem  illorum 
ancillam  cubiculariam  fuisse,  unamque  e  duabus  illis, 
qua  in  eorumdem  cubiculc  ex avi avimque  mandato  dk 
dormierunt,  ut  illos  observarent,  et  a  nocturnis  preci* 
bus  arcerent,  qua  de  re  in  sequenti  §  aliqua  dtcemus. 
Interea   proderit  ista  pro  majori  fide  dictis  concilianda 

lin-  uniiotasse. 

86  Quod  od  usum  communis  lecti  atHnet\  in  eo  non 
aiia  de  causa  perslitisse  dicendi  suntt  quam  ui  virgi- 
nitatis  sum  primo  propositum,  deinde  votum  melius 
celarent  ;  sive  studio  humilitatis  sive  molestas  cognato- 
rum  dissuasiones  cavendi  gratia,  sive  utraque  poiius 
ex  causa   id  fecerint.    Certe  quamdiu    in   castr 

sub  avi  avteeque  moderamine  vixerunt,  slttdiose 
cavendum  erat,  ne  hoc  ipsi  rescirent,  qui  ex 
nimio  nepotum  desiderio  iisdem  vel  sic  molesti   erant. 

Certe  Eberurdus  in   Vitu   Qallica  B.  Dulplun.r  tradit, 

Cseciliamaviam,  cum  secretumpcnitusighoraret,  varios 
medicos  consuluisse,  ut  medicamentorum  ope  fertilita- 
tem  Dalphinm  promoverei ;  Dalphinam  vero,  nequam 
,i,  suo  virginitatisproposito  suspicionem  ingereret,  stia- 
denti  aviminomnibus  obtemperasse.  Verum  ha 
nihil  amplificata  videnturt  mahque  hic  Borelyo  i 
ista  pattlo  aliter  narranti  ex  cujusdam  experti  medici 
Pontificii  testimonio,  quem  ea  adjunctix  Arnoldum  de 
Villa-nova  fuisse  suspicatus  est. 

87  Secundum  ipsumresita  sehabuit,  Hicmedicus 
a  vicecomitibus   Massilimt  Dalphinm  cognatis,  ad 
rem  rogatus,   operam   suam  condixerat,  etquta  am 
m  rat,  non  dubitaverai  etiam  defelici  succrnu 

spondere.    Quod  ubi  ad  Dalphinm  aures  pem 
aliam    evadendi    viam    nonhaberet,  rogatipsa  con 

m,   ui    medicum,    quodreserai 
Ule;medicus  autem   tamsingul 
ms,  secretumpromisit,  acdeindei  »««<«' 

mtiavit    cognatis,  eos  sic   affectos  essetutt 
cumque    hujusmodi   rem  "'';7'""" 

uutudini  \  nocitura  essent,  nec  ad  finem, 

Mi  proposuerant,  conductura.  Bacratwne 


operuque 
consangulnto- 
rum  pro  Ubt- 
rfj  ex  ll$  sus- 
cipiendis 

E 


prudenter  dt- 
lusa, 


Magnaparte  dicti  tempons  fannorum  vigtnttseptem,  quem  swt  proposunum,  w«u»^».-. 

ibtdem  prmmittitur,  pro  quibus  annos  viginti   quinque  dit  Borelyus,  hi  duo  Conjuges  virg  ^ 

subsHtuendos  esse,  supra  probavit)  et  utplurimum  et  fuere..  Ceterum  lam  procul  a  »  \ueludine   in 

se.nper,  exceptis  aliquibus  temporibus,   quibus  di  periculum,  ui  <  Zaut  confirma^ 

ctus  Elziarius  ad  alias  partes,   negotiis  exigentibus,  virginitatis  proposito   et\  $ummarium 

se  quandoque  transferebat,  ipsi Conjuges cohabita-  rentur.  Tta expresse  docei  Taixcervsi 

bant  simul  in  eodera  hospitio  et  in  eodera  thalamo,  processus  B.  Dalphinm,  ea  quo  sequentia  ■ 
eoderaquecubili.  Etex  quodictum  matrimonium f uit         88Dict..  '  ""  m  Q.u™    fide 

inter  eos,  utpraeraittitur,  contractum, ipsa  Dal|  hina  Baspeet  multis  ^  qu 

nun.quam  dorraivit,    nisi    vestita,   nec  dicti  Mariti  personis    dixit  et  ••••    1U      '' 

sui   carnes,    nec  manum  etiam  tangere  voluit,  ex-  Sponsus  cum    eadem  d ina  Dalpn 

^-^-     :-«—   •««».-     -  r.-i«w Mlt  miharius  morabatur  et  conver  abatur,  i dl      .     IM 


rirtjineam 
castttof* 
miro  «o* 


vlrginitatem 

iltibatam 

servantes. 


qum,  tesie   Borelyocap.  4,  testata  est,  tmpevidissese  majori    constantia   et    lerventmn  IM'^"^ii(i  H 

ambos,    tum   domi,    tum  prmcipue  in  itinere,  dum  in  viendum  Deo    permanebat :   et  i  a     |£-tur>  simol 

lecto  recumberent,  tumcn    cinerei  coloru  sub   interula  [imo  viginti  auinque)   annis,    utpr      ,    ,      „m  ne- 
-•^.—  puqt.  non    dividentes  hospitium,  tw«  K 


indutos. 

85  Eadem  Berlrandailndem  diatur asseruisse,  num- 
quam  a  se  visnm  Elzearium  «  sua  conjuge  attingi  ; 
nisi  cum  luc  ex  capite  alwve  moibo  laboraret,  quando 
hsrc  officii  gratia  illius  fronlem  manu  fovebat,  velartet  im 
pulsum  explorabat.  Id  quoque  u  se  observatum  ait, 
/tosce  castissimos  Conjmjes,   quoties    alteruter  peregre 


pudicitia  eti  fte^SU' 

Simillima  habei  Fita  edendanum.  xi  ei      . 


eaenaa  num.  --  ■»      -        i[u:r 
phina   quoque  eadem   in  se  experta  esse    w 

m    bonorum,    qu»  m    ^^ 

posuerat,    et   patrem  sua?  anira®  atqu 


ipsum  ideo   nutritorera    bonoruro, 

posuerat,    et   ^msw^ZiNTprolUior'- 
custodera    commumter  appellaDdi.  n    r  ^ 


DIK  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBIUS.  509 

/     testimonia,  quteapud  Borelyum  legi  potsunt,  dem  testata  dicitur  apud  Borelyum,   uc  nonnuUa   huc  d 

k     j      tremam  ipsiusmei  S.  Elzearii  declarationem  ex  tpectan  \Use,qusein   compendium  contracta  tk 

Z\r        }  nda  num   69  adjicio.  habent.Solebantpii  Conj  num  simulare,  donec 

kVa  anno  eonjugii  svivigesimoqmnloPamiis  ez  observatrices  suasobdormUtedeprehenderent:tum  vem 

inut#>  f°v("         rb0  ai  extrema   i  edactus,  quamvis  in  tota  vita  sua  mox  e  lectoegt  \ipils3  orationi  se  dabant. 

tont  od  mor-  m0  .nitatem  sliam  et  suaB  sanctae  consortis  celave-         92   Testata,   inquam,  Bertranda  ett,  id  a  te  obser- 

temusqu  •       v.l^tljdio9e  nihilominus  in  fine  dierum  snorum,  Spi-  vatum,    quoties    ipsa    quoque  somnum   ftnxit,  ut  tam 
^tusanctoccmpulsus,  loquens,  de  ea  coram  simul  \o  frueretur ; vidisseque    ipsot   tantacum 

"tantibus   in    haec    verba   prorupit :  Salvatus  est  modestiaorantes,utpiUperfusa  lacrgm  tsane 

Homo  malus  per  mulierem  bonam,  quam  sicut  vir-  eos    prohibere ;imo    , 

ffinem   accepi,  ita  in  hac  vita  roortali  virginera  re-  nisi  verita  etset,  ne  sic  sanctos  eorumdem  affectus  lur- 

linouo    Hanc   denique  Elzearii  virginUatem    ipsamet  baret,   vetulamque,   quacum  \rgefaceret. 

Dalphina  in  processu  canonUaUonU  ipsius,  tum  adhuc  P  i ',"  '  oum  tulademore 

lHJ,  vivos  superstes,  suo   irrefragabtti  testimonio  cer-  summo  mane  surrexisset,  solvme  eosdem  ostw  cubicult 

tamfectt  uti  Oregoriut  XI  PonHfex  Maximut  in  Bulla,  clam  ad  oratiom  m   re- 

auaeiustom    Sancti  canonizationem  promulgavit,  tes~  UclU  fen  stris  omnibus,  m  m  en\  in  multam 

tatushic  verbis  est  :  Serf  quoniara  [Ei  majori  iucem  dormire.  Uoc  autem  a  se  aliquottet  compertum 

profecit    a?tate,  ac  in  tempora  prolixiora    prosiliit,  ""•  ■"  '  -""■  «  cubiculum  re- 

tanto  in  eius  (Dei)  exarsit  amorem fervore spiritus  g.  iso  gradu,  ne   excaaret  dormtenles,  quot 


AVCTOHS 


a  vtrtutum 

exercitlo 

prohibentur. 


aropliori,et  sic  pudicitiSB  adhaesit  operibus,  sic  car- 
nis  studuit  evitare  contagia,  quod,  licet  uxorem 
habuerit,  aetatejuvenem  et  nobilitate  praeclaram  ; 
tamen,prout  exdictae  uxoris  et  confessoris  ej 
g  testimoniis  constat,  Sanctus  ipse  semper  candore 
virgineo  rutilavit.  Plurade  eodem  argumento  in  Fita 
etAnriotatisoccurrent. 


in  mediam  usque  noctem  oratie  noverat,  actunc  denuo 

ftexis  humi  geni  !l!-  Addit  deni- 

ab    iismultum  obsecratam,  ne  ]ux  uuierat, 

cuiquam,  prsesertimavo,  i  enter  j<ol- 

93  Hxc  cum   ita   sintt  nil  mirum  est,  sit  qnodbio- 
qTaph  t,  S.  Elzearius  multis  apudavumsuum 

predbus   institerit,    segreque   impetrarit,  ut  tibi   cum 
suaconjuge  lict  Michaelit,  quod  ad 

ipsam  speclabat,   domicilium  suum  ,     fami- 

Uam  habere.  Sanctus  iste  Juvenis,  inquit  in  Vita 
num  29  ttut  crescebat  aetate,  ita  proficiebat  et 
augmentabatur  gratia  et  merito  et  perfectione,  et 
ejus  sanctum  desideriuin  ad  melius  operandum  cre- 
scebat  continue.    Unde  cum    lactus  esset   annorum 


E 

/iinc  Ifl  COS- 
trum  Podii- 

Vichaells 
commigrant, 


§  V.  Utriusque  Conjugis  molesta  apud  avos 
habitatio,  deinde  tranquillior  in  castro 
Podii  Michaelis :  Sancti  in  hereditatem 
morlui  oatris  successio  el    mira  mansue- 

1     ,         l  ,  ,  scebat  continue.    Unde  cu.n    lactus  esset   annorum 

tudo  :  praecepta  ab  eo  promulgata:  ejus-  ^.^  iisio  non  esset  quietum 

(lcni    ad    equestrem  Ordinem    promotiOj  suumCor  propter  curam  superfluam,   quamhabe- 

et  militia.  bat  '  familiaejusinnutriendoipsum 

inactibus  et  mundanorum  ;  post   multas 

^  i  itias  obtinuit,  quod  possel  ire  ad  caa 

Jjiximus  supra,  S.  Elzearium    pott  celebratas  in  trum    Podii-Michaelis,  quod  erat  virginis  Dalphixus 

sanctICOnju.    castro  Podii-Michaelh   nuptias  anno  1299  una    cum  proprium  eisucce  me paterna :  m 

9ts  habuantts  ieata  canjiuje   sua  virgine  Dalphina  ad  castrum  Au-  quo  castro  per  tri<  anserunt ;  et  mutan- 

a'""lam'       togsiumconcessisse,  Widemque  apudavumsuum  Eh-a-  do  locum,  mores  muta  lius.  Pnusquam 

num,  aviamque  Cseciliam  habitaste.  Quam  grave  hoc  prcgredior,  bn  viter  annoi 

illis    domicilium  fuerit,  inde  satit  c<  '.  quod         94    igebal  """'- 

vivendumibi  estet  ex  illorum  arbitrio,  qui,  cum  prolem  decimum,  quando  mense  »  '  i   oruano,  pau- 


exiis  unke  desiderarent,  ngn desinebant  eosdem   pro- 

vocare  ad  delicias,  ei  a  virlutum  exercitio   prohibere. 

Qux  ut  clariora  fiant,  libet  hic  aliqua  sx  Borety 

dere.  lllo  tette,    ssspe  laudatus  Durandus  canonicus, 

qui  ob  pietatcm  suam  et  insignem  me 

postremis  decem  annis  B.  Dalphin  eadmodumfamUaris 

fuit,  ex   ipsa  beatu   comitissa  didicit,  i 

gumento  testatus  est,  et  ego  hic  breviler  refero.  Prse- 


1299   sponsam   suam 

imduxit.  Dum  hinc  ad  Podium-Micha 

8ut    n  '•  7'"  "M,/'  "nu0  li8fi' 

quo  n  ,    ostendunt,  hanc  domicilii  mntationem 

Bailletui 
eslf   perperam  retulit.  S  '•"''' 

annis  commorat 


propriamque 
famittam 
tanefastme 
Instltuunt 

V 


MiwakpKi   »»«  nn 4****/*    Halit hi  '>";■  "'    "•'      B"| 

intenli,  laudanda  ,,„,,,„,  carpebani ;  i  i  «*■     Hberati.    i 

elal ,,    U  quotmnam  cur m  /""  , " ' "",. "  ,  '         , 


'I1"  prohm 
'^  Hsdem 
unlcfl  fasldt  - 
rabant, 


quottc 
suspectam   habebant.  Neque   hit  contenli,  etiam  quid 
noctumis  temporibus  facerent,  instrui  voluere. 

91  Suspicati  enim,  illos  non  in  communi  thalamo, 
sed  in  scamnis  velsedibus  seorsum  cubare,  quamdam 
vetulamcum  atlera  ancilla  cubit  ularia  in  eodemcubiculo 
dormirejusserunt,  ut  ipsos  studiosi  ,,[el  " 


bus     domesticam    familiam    instru 

Udomum, 

'    3,  ubl  istaplurtbus   « 
nmitai      V"   defueremi  ^wma  Omnv- 

potentia  "  »«  «'T  'f''1'"  ^"JJJ 

piUopeiibusarcerenLBincvesveri    uix  bis  recitasst     ili  '"/^    quttqueinAnno 

poterant  oraHonem  Dommicam,  quin •riosa    vetula     etiam  ahunde  ^nnrmaoo.  ^^^  in  ,, 

moxinclamarett'concedendum  cubitumesse ;  vanam  esse         05  h^u  . 

catiom  destinatum  ;  devotionemistam  usque  m  ecclestam  ip>t .    veiui        ■           ■                          Summanum 

di/Terendam  ,  denique  tine  importunis  precibus  aarml  R-  .1  P^ZJT™&  ±,,  r,  /,  M  ttit :  Upsis 

dum  ,,,.  Quin   eo   etiam   procedebat  importunitatts,  procctw  ^/      ;              im  Um  ailIlorum  circulis. 

*  nonacquiesceret,  doneceotd wUm  vestibus  in  lecto  ^^A^S  JmI  Glzearii,  m 

decumbentet   videret.    Hujut  uetul*  socia   Bertranda  con tgi t.  quod  com«  ., n       j                Arianiexi. 

Banholomxa,  (de  qua  consulr  dieta  num,  84  et  85)  m-  partibus  regm  Sicihe  et  m  comuat 


Mortuo  patre, 
(n  Italiam 
proftcitcitur 


K1A  DE  S.  ELZEARIO 

A   stens,  decessit.  Propterquod  idem  Elzearius,  ejus- 

A    Sie""      .    .      _ '     ;„,r^tnrmnit:itU.   Utpote  fillUS 


ad  comita- 
\sen- 


B 


; icm  patrissuccessor  in  dicto  comitatu,  utpote  fil.us 
eius  primogenitus,  de  partibus  Provinci»  ad  dictas 
partes  regni  se  transtulit,  et  ibidem  fu.t  per  ahquod 
tempus.  dicta  Dalphina,  sponeasua,  m  partibus 
Provinci.e    dimissa.   Vrofecliom*  tempusclartus  »- 

dtoatbiograpi i«m.    44  r,/ ,    ^;Cumfactu 

M8et,iii?t*te»i«,annorumvigintitrium,  ejus  patre 
defunoto.  remansit  comes  Ariani  et  dom.nus  baro- 
ni»  et  Ausoisii  ex  ordinat.one  paterna.  Lt  tunc 
primo  Ital.a.n  ingressus  (<*t)  ad  capiendam  posses- 
sioneui  dicti  comitatus. 
"   96  5cruMdttW  ft*c  et  chronotaxim  supertus  stabtltr 

tamistaErm rci  mors  sanctique  Elzearu  m  Italiam 

profsotio  adannum    1300.  «*  Mitt >  non  cttw quam 
Fadi30Q  referend*  sunt.  Consentii  hic  nobu  Claudtus 

ancelti  in    Vita  halica  cap.%  ubi  easdrn  a 

rhrisll  1309,   Sanctique  23  innexuit.    Contra    M 
Met  Borelyusfdumin  lib.  .  /  its.cap.Sea  testu 
Bertrana*BartltoUm**scribit,  istaanno  tertto 
ncontigisse.idest,  t*  <  ■*!««■ 

teHimonium  inprocessu  consulere  non  Itcutt,  dubitare 
M  sichabeat;el  si  reipsa  sic  habeat,  mendosum 
Jvdere    ob  argumenta,   qu*  studioso  lecton  perpenr 
tendaproponam.  Borelyus    procedit  in  opinwnesua, 
,  ,  flHUMMi^roftate,  r,  ffua  rtatutt,  S.  bl/.ea- 
riumWenntocttmdimidwpostcetearatomtnatnmoi 
,„„,„„„  Dalphin*  promisisse  foret  ut,   simut   atque 
ipsa    convaluisset,   virginitatis   volo  se  obstnng 
wrumid  longius  dilalum  fuisset  quia  accepto  eadem 
Ermongai  morte  nuntio,  Elzeanus  postrtdie  m 
Xtaliam  profectus  fuerat.  Bwgraphus  autem  mterprx- 

dicti  matri nU  celel ionem  Sanctique  discessum  m 

Mannos  circiter  decem,  exquibus  iJft» 
nin  CaStro  Ausoysio,reliquis  in  Podw-Michaelts 

,  abitasse  affirmat. 

<>7  iuctor  Summariiprocessus  Dalphtnse,  etstannos 
non  exprimat,  omnino  tamen  favet  biographot  neque 
Borelyo  potest conciliari.  Postquamenim  de  con* 
xi0l  prxdictoque  beat*  comitisss  morbo, 
acmirabili  ecstasi,  qwm  sanctus  Comes  m  domo  de 
SaUu  passus  fuerat,  eaisset,  tandem  subdidtt :  Post 
pramissa  lapsis  quorumdam  annorum  oirculis,  con- 
tigit  quod  comes  Ariuni,  pater  dicti  Elziarn,  m 
partibus    regni  SicilisB   et  in  co.nitatu    suo  Ar.ani 

.  .tens,  decessit  etc.  Quis  hsc  componat  cum  d\ 
Borelyi,  qui  inter  matrimonium  ac  iiscessum  biennium 
°  tantum  cum  dimidio,  et  inlei  hunc  beatmque  Dalphinse 

./,„,„  r:r  |»UW1    Jwm    ///.'■  «TUit  ?  At  V6T0 

w  ,  m    biographi   assertis   conferantur,   nihil 

omnino  difjtcultatis  habere,  considerantipatebit.  Accedit 

altera  ratio,  nimirum   •/"l"/  Ermongaus  apud  Fa- 

bium  Barberium  .«  Catalogo  episcoporum  Arianensium, 

xecopo  Rayno  et  canonicis  ejusdem  qusedam 

mo  1307  dono«*a  teaatttr.  Barberii  verba  dedi  supra 

num  :{1  iii  biographicakulis  minime 

contraria  sunt,  Borelyanis  omnino  adversantur. 

98  dd  li-fc  ex  ejusdem  Barberii  Catalogo  dicendus 
,  .,  Ermongaus  non  dtu  post  prxcitatum  annum   1307 
in  vita  permansisse.  Nam  inproximo  Rayni  successj>re 
de   Ermengao  silens,  S.   Blzearium  Ariani  comitem 
moral ;  Rostagnius,    inquiens,    episcopus   Ariani 
sedit  circa   annum  mcccix,  sub  Pontiflcatu...  Cle- 
mentis  V.  llic  antistes  constituit  certum  numerum 
duodecira  canonicorum  in  sua  cathedrali    ecclesia. 
Quo  tempore  flominabatur  S.    Elisearius,    eratque 
comes  hujus  civitatia,  non  autem  alterius  cujusdam 
terrae  Galliae    apud  Narbonam,    uti    ialso    nanavit 
Nicolaus  Lelius  in  qu  »dam  Opusculo,  quod   dicavit 
illustrissin.ae  Annae  Maria3  Cesiai  Perettae,  princi- 
pissae  Venafrae,  dura  ageret  de  ejusdem  Sancti  vita. 
Vides,  studiose  lector,  quam  h*C  rursus  cum  calculis 


DE  SABRANO,  CONF. 
ntttrts  convenianl,   secundum  quos  Ermongai  obilus  in 

,    f^   rt.   ."»  I  lO/\)f\  ,7  rt/ 1  II  1  t  lll/M/IKT/l  /1  kl  n  ....  ^.  .  . 


D 


E 


qiiod  Oil  n, r 

num  1308 

tem  reft  ren- 
dum  est, 


IWSirii)  tonw»"»'»»    — *  •>       —  "• 

n  1308  vel  1309  debuit  incidisse.  Quapropter 
qtwmodocumque  habeai  Bertrandm  Bartholomx*  tes- 
timonium,  quod  Borelyus  allegavit,  chronotaxi,  quam 
rr  biographo  hactenus  texui,  mhxrendum  judico.  Sed 
qua  ratione,  inquies,  Borelyus  biennium  istud  cum 
,„  in  laudats  Bertrand*  testimonioinvenit,  quove 
pacto  ipsa,  qu*  in  ipsorum  Conjugum  obsequiis  vixit, 
in  nac  re  tantopere  potuit  hallucinari  f 

W*Equidcm    susfiicnr,    Bertrand*    testimoiiium   a 
Borelyo    perperam    intelie-ctum   fuisse.    BixeHt   illa, 
Ermongaum  obiisse,  cum  Elzearius  et   Dulphina  jam 
biennio  cum   dimidio   circiter  in  suo  castro  Podii  Mi> 
chaelis  tranqniUi  habitassent ;   Borelyus  autem   istud 
temporis  spatium,  non  ab  initio  habUationis  in  eodem 
castro,  sedacontraclo  matrimonio,  per  errorem  repe- 
ueriL   Hoc  posito,   Bertranda   cum  biographo  nostro 
consenserit,  simulqu»  apparebit,  cur  Borelyus  tum  hic, 
tum§prsBcedenti,  Ermongaimortem,  sanctique  Elzearii 
profectionem  Italicam,  prxmaluraverit,  aliaque  scrip- 
serit,  qu*  !'//.<•  edend*   ipsique   Summarw  processus 
B.  Dalphin*  manifeste  repugnant.  Dissentiunl  etiam 
u  me    Waddingus  et   BaUletus,  quorum  hic  in  Viia 
em  Ermongai  Sanctique  iter  anno  1318  illigavit ; 
Ule  tom.  6  Annalium   Minorum   circa  annnm   1319 
reposuit.  Sed   excusandus  hic  error  est,  quia  ex  male 
scripto  ejusdem   Sancti  anno  emorluali  ortus,  ex  quo 
etiam  reliqu*  chronotazis  perturbatio  necessario  seque- 
batur.  Ambo  tamen   consentiunt,  S.  Elzearium  tunc 
mnum  vlt,r  8U*  vigesimum   terlium,  conjugii  a 
m  vei  flttdecimiim  numerasse.  Sed  de  hti  jam 

Slllis. 

100  Verisimile  est,  Elzearium  de  Sabrano,  Sancti 
aVum    etiam  jam   tum  obiisse,  cum   Elzear.us   noster 
ra  ,llinr  95  dicatur  ex  demortui  patris  ordmotwae 
sive  testamento  non  solum  comitatum  Ariam,  sed  eliam 
baroniam  Ausoysii  tuncaccepisse.  Tam  ampla  heredttas 
novam  virtutum   materiam  sancto  Comiti  suppedttavtt, 
quas  cum  pluribus  crpnnat  bioyraphus   cap .    4,  cgo  his 
dumtaxat  breviter perstringam,  nisiubi  altqua  tllustra- 
tione  onns  esse  oidebitur.    Eximiam   in  pnmts  man- 
suetudinem  exhibuit  novis  subditis  suis  Ananensibus, 
quorum   injurias,   pmbra,    tnsidtasque    trtennto  tultt 
llucidtssime,  fmstra  ipsi  suadente  Phihppo  I  pmcvpe 
Tarentino.  ut  per  aliquorum  suspendium  ac  mutuatto- 
nem  ceteros   ad  obedientiam  revocaret.  V.cit  tandem 
Vin   clementia,  effecitque,  ut  deinceps  ab  Ananenst, 
hlls  el   tuonoraretur  ut  dominus,  et  amaretur  ut  paier. 
Qux  fuerit  ejus  odU  Arianensium  causa,  non  Uquet, 
"ecJliaforte  fuit,  quam   quod  Bommem  Gallumtn 
Oallia  natum  educatumque  aversarentur,  vel  quoa, 
imre%  rillu,  lieentioris  vitz,  tam  sanctum  Comxtem 

xgre  patcrentur.  .ne,rimen 

101  Atterum  mansuetudinis  vere  lieroicse  specm 
eubjungitibidem  biographus.  Invenerat  sanctusOom 
Htteras  cahmniis  in  ipsum  plenas,  quibuspatrem 
mongaumtdumviveret,quidam  A^*£"^ 
neillumheredemscriberet.  At  Vir  mttissi  «on 
„11,10  nullumecalumniatoribus  ptexit  aut  inuep^ 
sed  etiam  nrtcipuum  litterarum  *»""mJr*  Camovis 
nobilibut   honoravit,  donis  auxtt,  ac  spcaalis   a 

aliqnandoprmlegeret,qu^rmtt,annonsmme^ 
liiri/s  catumniatoribusemendattonui  graita  ta. 

meti  Bgo,  inquiebat,  in  hoc  criraine  e»s    par 
liter  et  ex  corde  ;  et  abait  a  me,  «^XJiciter 
pandam.   Imo  volo,  eos    sc.re,  me  »»  ""£  jam 
ignorare  :  si    enim  perciperent,    me   iii  me 

esaent  pro   magna  parte  puniti  ;  quia   se    I 
tiraerent,    et  ta    eoru.ndera    cord.bus  *****       ^ 
pectus  essem:et  litteris  destructw,  numqu  ^ 
eorura  notitiam  hoc  perveniet    Ita  uwg    i  ga0 

vensvnilUmum.  est,   voluisse  calummatores    /^^ 


nec  ad  1315. 


Comti 

Arkml  faclus, 
admiiabilem 
in  rcbeUu 


et  calumnta- 
torei  wtt 

ncm  exhibet . 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


Ml 


i  D 


rsuadere,    ut  filium  suum  secunda  genitum,    et  ex  hora  mortis  nosfrae  advocata  nostra  sit  pro  sui  Filii 

Itera  forsitan  matre,  quam  ex  Lauduna  natvm,  Gui-  gratia  nobis  impetranda. 

lielmum    nomine,    heredm   institueret ;  illum    scilicet  105  Quintura.  Interdico  domum  meam  desidiosis 

)ium   cuiS.  Elzearius  comitatum  eeteraeque  posseesio-  et  laborare  nolentibus  pro  vita  ex  opere  suo  susten- 

ne$  suasex  teetamento  reliquit,  ut  suo   loco   dicemus.  tanda:  et  ne  frumenti  distributio,  quam  inegenorum 

108  Jnter  primas  tui  regiminis  curae  ea  una    fuit,  subsidium  quotannis  faciendam  curo,  iisdem  desidiaj 

„aterna   legata  debitaque   exsolveret ;  et   haec  tam  causa  sit,  neve  ex  hujuscertae  eleeraosynEespeces- 

mtsericordio     nravla  erant,  ut,  quidquid   ille  statim  couatus  fuit,  ea  sent  labnre    suo    vwtuin  sibi    comparare,  speciatim 

tcmperat          nou  nisi  uno  anno  ante  obitum  suuin  integre,  teste  bio-  veto  officialibus  meis,  ne    frumentum  dent  iis,  quos 

aravho  potuerit  expunxiese.  Quod  aliis  doluisset,  ipsi  haec    gratia  abuti  compererint.  Volo,  ut  eos  suae 

vlaruit:  gratias  quippe  agebat  DeOj  qued  hereditatem  miseriaerelinquant,  ne  eorumdcm  animam  otio  per- 

tanto  tsre  alieno  gravatam  accepisset,  ui  etiam  munda-  dam,    dum   per  collatam   opem  studeo,  ne   corpus 

narum  rerum  sectatores  vix  posset  oblectare.  Justiliam  pra  feme  moriatur.  Sextum.  Ludos  publicos  alea- 

insubditoi  sic  exerceri  voluit,  ut  nec  criminum  impu-  torios,  velut  conventus.  in  quibus  Deus  foedia  eju- 

mtatem  indulgentia  faceret,  nec  legum  severitas  mise-  rationibus  passim  offenditur,  el  velut  omniumrixa- 

ricordiamexcluderet.  Quinetiamsolebatcapite  damnatos  rum    occasiones,    proscribo :  non  tamen    prohibeo 

mt   invisere,  solari,  et  ad  scelerum   pamitentiam  diebus   festis   se   oblectare,  ut  lassa   ex   profestis 

atque   Christianam    mortem    comparare ;  quse    omnia  membra   recreent;sed  ea  oblectamenta  sine  lucro 

dtato  cap.  4  I               /;  prolixius  exposita  reperm.  et  jactura  bonorum  temporalium  sint ;  cum  hujus- 

jjuc  pariter               lecem  prsecepta,   quu  [etsi  alio  modijacturae  non  possint  nisi  inimicitias  intersub- 

forsitan  lempore  at  loco)ab  eodem  lata  promulgataque  ditos  raeos  generare.  Septimum.    Omnes   in   pace 

fuisse,  Borelyus  cap.  0  tradit,  asseritque  a  se  inventa  vivant,  utque   tara  pulchram  virtutem  servent,  evi- 

in   archivo    Jptensi  Fratrum   Minm              \rata  in  tanda*    sunt    rixie,    contentiones  et   injuriae,    quae 

o  membrana,  quam  obantiquitatemsuam  etsimilitudinem  dmmonum  potius   sunt,   quam   hominum,    ratione 

characterum,  aliundesibi  notorum,  non  ab  alio,  quam  pra;ditorum. 

ab  ipso  Elzeario  conscriptam  esse  suspicatus  est.  1»";  Octavum>  Si  quando  il)               contigerit, 

103    Profitetur  etiam,  sese  eadem  propriis   ipsius  nolo,  solem  occumbere,  nisi  reconciliatis  :  hoc  con- 

Mcmsaiu.    phrasibt            ere;quod  i                  rata   dumtaxai  silium  Evangelii  est,  monentis  in  simultatibi 

tanapr*.       „.                         ipiamus,    non   possunt   ista    ipsius  obdormiscere,    ne                                   inimicus, 

wta>            Sanctimanusi                    leri,   cum   lingua  Gallica,  semper  in  nos  vigii,  n                                  ra  ad- 

qua  apud  Borelyum  exstant,  nimmm  dissonet  ab  ejus-  versusnosintemperantiaabutatur.  Nonum 

aseculoxil  paucis   annis  inchoato  mando,  ul                 Uebus  festis,   aliisque,  quibus 

vel  adulto.  Qiiidquid  nt,  ego  eadem  ex  Borelyo  Latine  sacra   concio  habebitur,  omnes  vici  incolse,  qui    in 

versa  hic  recensebo.  Primum.  Nullus  e  subditis  meis  loco  tunc   aderunt,  ad   ecclesiam  veniant,   eerbum 

quocumque  modo  Balsphemare  audeat  in  ditionibus  Dei,  quod  verum  animaa  nutrimentum  est,  auditun  : 

meis-  ut    enira  laudes,    quae  Deo   dantur,  raagnos  et  si  concionis  tempore  quidam  desidiosi  irreligiosi- 

illius   favoresnobis    conciliant,  et   divinas  gratias  que  in  plateis  inveniantur,  mancipentur  carcen,et 

feliciter  procurant ;  ita  perjuria,  ejurationes,  omnes-  tamquam  saluiis  animarum                             es  pu> 

que  huiusmodi  exsecrand»    voces,   quaa  inferorura  niantur.  Decimum.  Nemo  subditorum  meorum  pro- 

potius  quam  terrigenarum  sermonem  sapiunt,  cceli  ximo  uoceai  w,  re  vd  bo                            al  mv.cem, 

fulraina  in  nos  attrahunt,  qua  et   corpus  nostrura  ut  oportet  facere  Christianoa    quiJesu  <  hrnti 

et  aniraam  nostram   pessumdant.  Secundum.  Se-  ractere  per   Baptismum  insigniU  sunt,  omnesque 

cundo  volo  pietatera  erga  sanctara  Dei   Matrem  in  destinati.  ut  aaterna  fel               onl  fruantur.  Hae- 

.  oranes  terras  meas  introducere  ;  ac   proinde   volo,     tenus  przcepla,   s <  qu  e    quta  altbi 

utomnessubditimeieamdemsibieligantpatronam:     non  repen,  u  Borelyx  fide  relata  mnlo.  I tamen 

cura    enira   raisericordia    Dei  nobis    opus    sit,  ttuUi 

raelius  supplicare    possuraus,    quara    huic    Regi.ue     Hm,  *altem  q ij 

oranipotenti,  cum  ipsa  tutelam  oostri  suscipere  di-     tionem  et   Euchansticam    m 

gnetur,  seque  peccatorum  omnium  refugium  exhi-     vitUtur;   utriusqui  usum  frequenti 

G   ^eat           '       r  ositnobilibusvt                      quiinejusdempalatto 

104  Preterea  speciatim  veto,  ne  quis  ullo  servili     Mfti*Ml ;  nam   ftj  »«  fiteri    ac 

sancto  cmite  opere  occupetur  festis  diebus,  quos  sancta  Ecclesia  slngulis  mensibus  ad  divinas  epulas  accedere  tenebantur 

ipsius    cultui  con.secravit;voloque,  ut    omnes    mei  tM 

subditi  usdemdiebus  Missaa  divinoque  officiointer-     m t  pr*cepfa  h*c,  ^^  edita  fue- 

sint,  sub   poena    castigationis  ab    offlcialibus  meis,  rint, 

hunc.nJracon.  Dfligend».  Tertium.  Jub 

officiales   meos  curare,  ul    inomnibus  terri 

caste    vivatur,  et  voluptuarii,  salaces  ac   impudici  iMut              ^apoUmc 

expellantur.  Quod  si  quis  inter   eos  adulter  depre-  '     <       ' 

heidatur,primoacsecundoarguaturpublice;tertio  (ut  habei 

aut,m  citigetur  ejiciaturque :  quia,    cum  constet.  Mti                                                          ^ 

in  paradisum  nihil  coinquinatum  ingressurum,  nihil  ■**  Bono  ac  Sapi.  al              ffn  euo  t  arolo  II, 

quoque  impuri  tolerandum  inter   Chri.ti.no,  est,  an«.  130 

qui  ad  ajternam  gloriam  destinati  sunt.  Quartum.  107  Raphaettn    vua 

Volo,  ut  orania  majora  festa  Ecclesiaa  exactiss.rae     k ris  « 

apudraeSoleraniter\e,brentur:qualiasun,Par  d^hast 

chat.s  Pentecostes,  Sanctorura  oran.ura   et  Nat.  ,-  .          ;         /«  J 

tat.s  Doraini  :  ut  oranes  in    h.sce  festis  de  pecca.  ^          /;/ 

su.s  confiteantur  ;  aut  saltera,  ne  quis  duo  ex  usdem  *m                                                 ' 

festis  sine    confessione  et  coramun.one    trans.gat ;  a  Ihor,,un,i       y                       *        l? 

S^r^r?^sr— s  i  -  — - <-•  - -  * 


AIJCTORB 

a  subditls  sttis 


nccurate  ob- 

nda 
ntqat. 


dlyna, 


dine  a  Ro- 

rege 

inUiatur ; 


AlCTOnE 
C.   S. 


DE  S.  ELZEARIO  DE  SABRANO,  CONF. 

,  ,.,,.„,  deducendua  erau     ret,  Dalphina quidem  in  ttaliam  pro\  m  n 

A   ^*»'"'"  hij> ,,„, ,,,„ ltoSl ,„„„„   mD 

audierit,  oportue.  '  Provinciam  rediit,  ul   id   wlatii  Garsendm   daretur. 

UflstCV      Mlitll    (H       ""       '"«'"' 

Vnisnnillimuni    MWien    estt    ftanC     »0«     IMlCOtn     ISttUS 


j»«tf«  miltlot 


'/""  "" """'  '              '  rontafliettflfli  Ausoysii,  ceteraque,  qux m  Uallia  \«r- 

lUnarratiofuMtur.                   •  ^                       ,     „,,-,...             .,7,  ,,,,,,„   /M(,m 

108  Ad  «ttpra  Aem  S.  Elzeani  tti  g| 

.  /;;;:z  ,,,         ,„■ . £       *,  1»^« 

bellica  ab  illo  adversus  Ht  m  imwi      /2  < P  ^         (  ^               )(/n;  ,„,„„,„,„  ambo  reveHerenturt  annc  i?!J 

rotorefn    r-^^s                      "•   *«*  aia,indeprol               iilius  anni  Pae-  « 

aamque                               8eme"  ,„,,,,•,•.///  ftaoetntw  ea  Pift  edendo 

mandato    regis    Etoberti,    cuji               ^     „*,*  S2  eUegttenrt.  Ctrcn               r«*do«i   ftic  difll- 

,  LvitR  .,,„,,„  n/oflttfli.  51S.  Elzearius 

le,    fratre  CQUinque   annis,   ex   Summario  autem  proce 

Henricum,   qui  contra  Uberta                     '  P     •  BiZ)„/pftiMar,qUatuorannorumspatiojamrevoluto^l 

fmiserat.  Bt   cum  esset  in                       u»  f   f  ff   «anwmf ,  owondo  in Galliam  regre 

r  Ki«i««.w/ ■■■.- ^-i « 

interflcereyolenl  ;       ■  M  w ,     .,„,    incomputost  quibus  adjectis 

fortt                  "tem  habm               <   ««.          '  .             ,309                                   m  in   Italiam 

****; -•>^«; ^y;;,;1,;  i;                      •«-«"% 

tfovtai  IftMfortefM.  -8  ^i  .      ^       ,f.s,,.   Mographovum.   55,  E 

'•/«"-/ cofticflfinoi  ■  •     ;                               Jnnis^quibusfuit 

";,::;  ■     : ,;;       ^»»»^«11,« 

•-  V,                                                     D     *d«eerao 

m™   coronaretura   Oa^nahbus  ^ ^    ^ 

juibus  lauda                                   \              "•  hum  £                                    .„,  tod  m^m   |UhH. 

in  finem  vim  suas  erat.  .,  credamm%  ;„,,/  ivsius  Sancti 


ailvtrsus 
lloint  uin 
imperatortm. 


■W^  Scd  <iuo  minusid  credamus^  facil  ipsiusSanctt  i„  provinim 
WiM   Robertu,  Neai  r"  •  Um  ,„„,/„,„.,, /.„,„ w*. 

..;„, '  ri,7-v    vu,  /„/,/  ]W ■  M»   *>«r. 

,,    ,.,„,,„,„/,„/,. ■editum    Iwcanno 

:.,,,;, „„.„/ ■„ entocredm K, 

' ''"",.' '"''"''■"""•  '"  "         .,. ,,.,,,,   „,,„„,,„  „„„„.  ,.,■/  ,„.„  H trienmm 

*"'•■»""  i  -"  "■  ■■"       ""  wn '"  ' ■■■■"; , i ,;  ;  ,, , „ « ■ * .•»  /•— ».  -  •— 

'— ■- ""■""'""'■"<  ■;"";""'""; red ;■";.;;     „:„,„,■  „/„,„,  *** ■ v^  *«* ■ ■< 

,,,„„„  ;/„,„„  ,„„■,■,/,■,■,■.  fa  '-■  mtur  expedUionebelh,  „1.,,,,,,,,,  „,„   c,,te  ,„,„ peiut  <»  Iia- 

Ekearks  .  rege  m  /,•„/„,„,„.«-,,   operam  emm  ,,;„„,,„   „', nno  SJ„,  „■„..  „„„„ , :«,  „ 

po„,//  „„„„/,,,.  C„.-n„„  ,,„ „■  .,    /.'—  «""»   £''-  '  "  ,„  „  ,„„,  ,,„„  „  ,„„„„„,*, 

**- ■•■ libertatemge, *  I W»"         ,   ,,'  ,„,,„.,,,,,,  ,„,,,,, /•„„ , M 

■ """■< ■  "■'■"""■  ■■' '"  """'■'.  ""'","      ;       ,.,,  ,„„,„,.„..  „.,„  ,„.,,,„„„/,„„  «  rOtm  cho- 

rator  pott  eoronalionem  tuam  negavtt,  tete  Clemenlt  -    J         ,.,.,,.,,;;  „.,,.,„„,„,„  „■„.<«,. 

Veeten(«  m  AnttotflittdaWmw.  ^^ ,, ,,   „„  M  ^,,,,,,,,,,  BlzMrii  „«,„„».  p 

,,„,„,„,   Rottango  de  .s,„'„„»„,    etiamtalutt  fuit.  ttu  „,„,„,„„, 
mtm  <•„,„  (icetttiorem  iiilam  iacerat,  .«»"/»'•  «  '"*"-  i»«** 
»,<>  ,„„/,„■  *  "*   wttfeeeM.su»»    « «  j-jj» 

ea«„' „,„''„„" ',■„,  ampieaatae  /iii(,  Jam eaiulan  am™ 
B.Dalphina  ibidem  ouncupalum  :  profes-    ,'„/,„,  ,„,„,„',<»'  w '■-"■ "'  »«« ■/»»-""  "•'' '■' 

-Hiii. ■ ««eutase, ;,■;„-  ^«SSraSSZS» 

pensa:    teStamentaitl    ab    lllO  COndltum  :        *iincastrum  suum    Ausoysiumvirgines   conjuges, 

Garsendam;ausea  morbotum  decumbebat,  ""'^'"''' 
eirpo8i(fl0ttefldvoflto«  swiuotwfl  plunmum  i -^"^"    ^ 

y„,  '/•,//,.s/,m   Pfl^/Mtt»,  OttOd  </"»0    !•*• 

diem  mi  Aprt7tfi   onno  Bttteni  sequenti  m  xxffl  «^ 

Jdin    ctirrefto.  onntis    gitijttM  w.    se*to«,  ea:  7»'^  tncidit,  simttUetteftrorttnt,  et  a   festo '  Pa8°    ^  ffld- 

5uam'in  im-     g#  Elzearins  in  r ^eono  Neapolitano commorabaturf  cum  biograjihi  sunt  num.    53  er    scottenli)  usq  ^ 

Ziam  arcMsif,  tanaiem  charissimam  suam  B.    Dalphinam,  tum   Merisa  Magdalena  >'d  ee | ,  twgue  o rf  x^  ^^ 

;Uos    i';.'   Provinda  interim  jn  dicto  castro  Ausoysii  divinis   laudj idus '    Mftgda- 

r(;,  dam  Alphanli  ad  se  evoca-  tationibus  insistentes,  in  ipso  festo  ■  *lUL 

VU_  noster  num.  50  et  lenaa  in   capellaB    Catarinei    de^  recepe- 

iuen(i  fttiese  irfldit,  ui  din  tnediMfttfli  virginitatu  vo-  audierunt,   et  Sacramentum    Eucnaris 

tumsimulcum  Conjuge  tiuncuparet  coram   Garsenda,  runt.  .      .      ^j,- 

pia  illa  illustrique  jnolrono,  quam  Sanctus  ob  eximias         114,  Et  quoniam    dominfl  "  'il(.jrco  tini< 

atamque  ab  eadem  in  teneris  annis  esse  non  potei>i,  cum  jacerel  mnrm  ,  (-,lll.,,ni  '',',,,„,  wft* 

inetiwtionetfl,  yeiu(  wfltrem  uener/iofliar,  guatngtte  '//-  Missa,  atatim  ad  domum  ejus  acceau    »      vii.,liuls  pw**W 

ftii  in  htir  nfi  seque  desiderare  noverattquamut  eidem  ea,   praesentibua   domina    AJasia,    s        aiat»1^ 

voro  infcresser.  7emm  Cttfli  hxc  tunc  infivma  decumbe-  Dalphinae,  et  domino  Inardo  nnlite,     1  ^in» 


§  VI.  Sancti  reditus  in  Provinciam,  ci  pcr- 
petuae    Yirginitatis    votum  ab    i|>si»  et 


reditus   in 

obila. 


Italiam   el   munia     ibidem 


Conjugem 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


SiJ 


AUCTOM» 
C.  8« 


nuncU' 

jubtnt- 

B 


minffl   Garsemlae,   cunctis  aliis   excluais,  vota   sua  tuerc  non  consilium  suum    indicare   patri    Joanni    D 

mt  in  hunc  modum.    Primo   quidem   B&nctus  Juliano  <le    Riez,  qui  ipsis  a  sacris   confesaionibus 

Comes,  flexis  genibus,    et  junctis    manibus   super  erat,  et  domicellm   Alphantae,  cui  utriusque  corda 

ile,  votum  vovitdicena:  DomineJesu  Christe,  patebant.  Confessariua  Missaminsacellocastri  Au- 

a  quo  orane  bonum  et  omne   donum    procedit,  ego  soysii  i ••  ilebravil  ;  et  postquam  eos divina  Eucharia- 

or  fragilis  el  infirmua  aine  tuo  speciali  dono  tia   refeclt,   votura    virginitatia    ab   iisdem   >uper 

non  possum  esse  continens  tus;sed  con-  Breviario,  quod  comitissse  erat,  excepit.  Ita  lesta- 

■'0  et  promitto  lus  est    dominus    Durandus,   asserens,    idem    illud 

Virgini  onmibus  Sanctia  toto  Breviarium  aliquando  a  se  visura   esse  in  manibua 

e  caste    vivere    et  virginitatem  comfti 

gervare, quam in  me  lisque nunc  tua  clementia   cu-         118  II  <c  Borelyinam  )unctis  non  parum 

atodivil  ;  el  prohoc  promisso  servando  pai  a  differi  a  relalione  biographi;  necaliunde  habeo,  unde 

nflrmem.  Laudat  quidem  Borelyus  pro  se  expendttur. 

Insuper  corporalem.  Et  ibidi  i    Dal-  Andream  Durandum   can  [ptcnsem,  B.  Dal- 

phina  !|  s";",!l  tis,  quod  priua  phinm  familiaremel  euriosumvitm  iliius  mda 

Ualia  t  -  rat,  inpublico  ■■  tyus,  m  superius  jam  adverti,  in 

douiinus  tempore  certt  ft  m    dicta  etiam  alibi 

Inardus  simile  votura  c  emi  i  . 

1 18  //.  rose- 

quilur :    Sanctus    auten 
mandavit,  ut  votum  suum  el 
inilli  hominum  nt»  Summarium  processu 

l  iii  argumento  habel :  Sv 


male i  >u&  sit,  non ausim  biogrophum  certier- 

arguere.  Gerte  hictempus  ceteraque  adjuncta  tam 

enucleate   exponit,   m  via  ve  queam,   quin   hoc 

quoque  loco,    ut  fere  alias,  processum   canonixaHonis, 

mst/rumenlum  prm  oeulis    habuerit 

j  i  rtis  inn/iis 


, . u, ■ , ;             aor  annorum               im  revoluto,  vel  virisimik  euiquam  posset  vidi  ri,                          eti 

de  Conjuges  vota  sua  non  in  sacdlo,   sedin  cubili   mgro- 

partibus   regni  Siciliae        ,  trtes   Provinciae  tantii  G             emisisse  dieantur,  Verum  hoc  ex  sin~ 

reversus  fuit :  ei                                     ,   ponsasoa,  gulari   utriusque   ergapiam    illammatronam,  et   ad 

dictum  vii               votum  unacum  ip  oejusi  |  irtutis  exercitium  ducem  suam,  amore venerationeque 

iterato  fecit  et  repetiit,  recepto                      .  cura  eimui  ei  tu\            reti  causa  factum  esse  poluit:  nam 

magna  devotione  Sacramento  Eucharistias  de  manu  el  ipsa  id  vehemenler  desiderasse  feriur,  et  minus  pe- 

i  is   Minoria,  communis  eo-  ricuti  habebat   secreti  revelatio,  si  isrtimc   in  privato 


\im  Borelyl 

de  ejusilt  m 

tlom  narrati », 


cujuadam  Rel 
rumdera  Conju  •  m- 

n  etiam  sequitur  ambos  suis  •<< 
•tum    huc,  dutr, 

ra  num.  83.  Borelyus  lib.  1, 
cap.  3  et  5*  de  emisso  ab  ambobus  virginitatis  voto 
consentit,  sed  variat  in  adjunctis,  de  quibus  nunc  nii- 
quid  dicendum  est. 

1 16  Ea  illius  ftabuit.    Datphina 

non  fuit  ab  Elzeario  evocata   in  Italiam,  sed   m  Pro- 


cubiculo,  quam  siin  publico  castri  ■■  ent.  Ita- 

que,  donec  certiora  producantur,  malo  biographo   orf- 
h  i  rere. 

119  Abraham  Bxovius  in  continuatione  Annalium 

m  Cardinaiis  Baroniitom.    14.  ad   an-  rmponuntuii 
,/uii:  Chmli    1323,    num.    82  videttur  censuisse,  S.   awtorUates 
Elzearium  etDalphinam  eodem  temporeetiam  tcrtiam 
RegulamS.  Francisci atr,  <■•  Vefba  ejus  hmc 

suat  :  Non  multo  pOSt  (  cum  BX  Itulia  / 


vincia  mansit,  semper  admodum  sollicita,  ne    \  aj   te-  virgraitatis  votmn  cum  Dalphina,  a,  emisit, 

itos    Gonjugis  rteret,  p<  [ue  servavit,  divi  Franciaci  teatium  Ordi- 

eumquea  virginitatis  voto,  quod,  ut  inquit,  «  Provincia  nem  sive  Regulara  ipseetuxor  complexi.  Pra^stitere 

fariM   ipsi  promiserat,  avocaret.   Post  quadrien-  boc  ii  lusoisii  in  Narbonensi   Gallia   seu 

niini/  Elzearius,  celata  sui  reditus  eausa,  quxerat  ipsa  Provincia.  Hac  occasione.quan  ulla  aptior  par  dccur- 

patio,  in  Prov\  m  comilata  sum  hujus  Commentarii  dabitur,  inquiram,  quidfa  itta 

pompa  it.  ffint  Dalphina  aliquid  de   mutato  S.    Elzearii  professione,  quocumqi  reauttoeo 

illius  animo  suspicaU  ,  m    suum    ultu  prodebat,  facta,  sMuendum  sit.  S.  Antoninus,  quitteubwna- 

mirante  Elzeario  ac  rogante,  cur  ipsa  sola;  tmtantibus  lus,  paulo post-medium seculum  \n  mortem  obut,  illum  p 

ceterisomnibustinadventusuosubt\  videretur,  Ordini  S.  Franeisci  non  obseure  udscripsissevidi 


n  <■■'</ . 
varlat, 


At   ipsa    primo  elusit  responsum  o  eum 

,   petiit,   quidde  promisso  vuto  senti- 
ret.  Cui  itle  :  Ame  Jivinis  inspirationibus, quam  tuis 
consiliia   conaensi  ;  et   idcirco  mailem  mori,  quam 
promisaa  Deo,  tib  que  dal  am  fidem  fallere.  No\ 
domina  mea,  exsecutionem  deaidcirii   noati  i 
tempore,  qiio   Neapoli  fui,  plus   mihi   cordi  fuisse, 
tibi,  quaa  suggessisti. 
117  Rea   nostraa  ibidem  eo  loco  sunt,  ut  diutur- 
nam  moram  a  me  poatulassent,  nisi  amor   tui  im- 
me  discedendi  veniam a i  ere;  quam 

obtinui,    nec  obtinuissem,  nisi    i] 

n  itKiiii  graviter  ferre  ;  eoque 

ipite  toti  aulae  fabula  fui.  Sanequidame  nobi- 

libue  aliquando  haac  ipsa  verba  dixil  :    iEqnum  est 


parh  3  Hislorix,  m.  24,  qui  de  eodem  S.  Fran- 
tinstitutisabiUotribusOrdinibustractat,  cap.  9,  § 
15  samtum  Comitem  sequenti   brevi  etogio  commemo- 

ravit. 

120  Interea  dominua   Eleazarua,  comes    Anam 
devotisaimus,   qui  xvi  ,  imo  28  )  annoa  cum  uxore 

religiosa  muliere,  Delphina  nomine,  in  virgini- 

absque   leoti  aeparatione   vixerat,   Parishsin 
mahibus  fratrij  Pi  -  ex  hac  luce 

ravit  :  qui  positus  in  extreroia  dixil  :  Gratiaa 

a^o  Deo,  quod    ponaam  meam  Delphinam  mente  et 

m  derelinquo.  Cujuamora  eademhora 

uxon  aus3  in  provincia  Provinciroexiatenti  fuit 
divinitua  tevelata.  ^abitu  Minorum  Pan- 

iiis  inconventueorumfuittumulatua,  multiamira- 


ct  argumtnta. 


post  quadrieMii  t  " 

facultaten,  do»  oneedus.  Adve-     I 

niigitur,   ,„.,,, ,.  et  sine  ulteuidri  '  .  ' "" 

«ptadBnr  est.     ,  T,' ,  /     „  J 

■IW«M  «•**(*■*  HFtoratummS 

Septembrii  T.    VII. 


r,:, 


num. 


ADCTORB 
C.  S. 


m  DR  S.  ELZEARIO  DE  SABRANO,  CONF. 

k  M|  non  vttustiora  seculo  xv  judicavU  Sollerius  nos-     Regula  cap.  5  quod  de  absUnenUa  et  jejunk  inscrip.  D 
ter  in  Martyrologio  Usuardi  .  «I   Wwwftwi  naHnm     Cimi  Ml,  •«  dtctV 


qux  factunt 
pro  t* 
Regvl*  S. 
franclsci 
professlone 


Sanctorum    parUer  MS.,  quod  anno  1486  ad  finem 
perductvm  fuit. 

121    InBreviquoque,perquod  PaulUS III  PontXfex 

Maximus Frnlrilms  ac  monialibustruun   staiuum 

Ordinit  S.  Francisci  concessit,  utcertisdii 
dictum  ac   cessaiumem   a  divinu  in  eornti 
tiiietollere  et  suspendere  possenl,  in  eo,  inquam, 

:llu  Udem  Elzearium  inter  sui  Ordinis Sanctos 
numerare.  Exstai  illud  apud  Antonium  de  SUIU  in 
Opere,  quod  de  Origine  provectu  etc.  ejusdem  tertn 
Ordinis  vulgavit  ;  verum  cum  in  eo  etiam  SS.  Ludo- 
vuus  Francist  rex  et  Rochus  eidem  Ordini  adscriban- 


124  Ab    csu   carnium   secunda,  quarta  et  sexta 
feria,  dieque  Sabbati  abstineant  nniversi,  aisi  aiiU(j 

iulinnitatis  vel   debilitatis   instantia    suaderent mtT^ 

Qualibet  vero  sexta  feria  totius  anni  jejunium  c« 
lebretur,  nisi  forte  infirmitatis  vel  alia  causa  legi- 
tima  excusentur,  vel  nisi  festum  Natalis  Domini 
feria  ipsa  occurreret  observandum.  Sed  afesto  om- 
liiuni  Sanctorum  usque  ad  Pascha  quarta  et  sexta 
feria  jejunabunt.  Alia.qam  ab  Eccleaiasunt  statuta 
vel  ordinanis  ex  causa  communiter  indicta,  jejunia 
nihilominus  servaturi.  In  Quadragesima  vero  beati 
Martiniusque  ad  diem  Nativitatis  Domini,  etaDumi- 


xncist  rex  et  ttocnus  eiaem  umi.u  uuaw  •»•■»-     -  -   .  Drt„u„  »•  u 

„,„,„  ,„,   magn*  me torMis.   Eadem     nica  Qu.nquagasimaB  usqueadPaschadiebussmguU» 

iWUb  .. /  ovnontu  nnmimcis  i  leiunare  procurent.  msi  alin^ 


B 


S.  Bltearlo 
adscrtbenda. 


tur,  non  r_ 

tamenestdeS.  Elzeario  tum  aliorum  tumpresctpue 
tcriptorum  OrdinisS.  Francisci  sententia,  in  quo  toto 
ejusdemSanctiannuam  festivitaiem  Officio  ecclesiasttco 
ex  indulto  Apostolico  celebrari  infra  dicemus.  I 
tententisplurimum  faveni  ipsius  S.  Elzearii  singulare 
erga  Ordinem  S.  Francisci  sludium,  confessarii  m  illo 
admortem  usque  adhibiti,  vitssratioei  indoles  in  omnem 
pietatem  et  pamitentiam  propensa,  legata  variis  con- 
ventibueacpersonisdicti  Ordinisin  testamento  scripta, 
ac  denique  in  habitu  Tertiarii  ei  in  ecclesia  ejusdem 
Ordinie  ex  testamento  sepultura. 

122  Nec  obest,  quod  S.  Elzearius,  dum  vixit,  com- 
munem  Tertiariorum  vestem  publice  gestasse  non  lega- 
tur,  cum,  teste  Hippolyto   ffelyoto,  vel  quUquis  post 


(exceptis  Dominicis  )  jejunare  procurent,  uisi  aliud 
fortasse  infirmitas  velnecessitas  alia  suaderet.  Hxc 
Regula  :  videamus  ergo  nunc,  quid  hacin  parte  Sanctut 
prsestitisse  legaiur,  GregoriusXI  in  bullacanonizationis 
apud  Waddingum  et  Justum  Fontaninum  sic  loquiiur  - 
Corpus  macerabat  jejuniis,  priscorum  observanti», 
a  sanctis  Patribus  ordinatae,  novorum  austeritatem 
adjiciens  sibi,  motu  propriae  voluntatis  inducto. 
Nam  per  totum  Adventum  et  singularum  septima- 
narum  sextam  feriam,  et  cunctis  aliis  temporibus 
jejunium  observabat.  Sic  ibi  ;  sed  vtdetur  locus  levi- 
'/,  j  corruptus  esse,  ei  pro  cunctis  aliis  legendum  rauliis 

aliis  etc. 

I2b  Biogrophus  m  Vila  edendanum.  35  dee 


E 


tur,  cum,  teste   Jiippuitjto    neiyuw,    vm  ^«^«m  /—  .,     •  i?.„..ac...™_    .. 

fcuiw  wlrtm  ej,JL  BUtoriam  ie  Ordmibu*  BeK-     trgumento  a,i   :  Diebus  stetuUs   per  Ecclesiau.  et  .,„„,„,  (0Bn 

J(  i  '  ......     .....    n        ,,nM  hM    cavtn   (pr. i.   e.  in  toto  Adventu.  atoue  iii  )iono6i<an<l- 


giosis  et  militaribus  typis  edere  prosecutus  est,  tom.  7, 
cap.  29,  Tertiariis  permittatur  tunicam  a  panno  levwri 
cum  chordula  sub  vestibus  secularibus  uti,  atque  ita 
exigerent  sancti  Comitis  vitse  conditio  et  bfficia,  quibus 
inaularegia  Neapolitana  fungebatur*  Forsitan  hujus- 
modi  tunica  erai  ista  cinerei  coloris,  qua  tam  ipsum, 
quamejusdem  sponsam  virginem  Dalphinam  sub  inte- 
rula  indutos  a  se  viso  ertranda   Bartholom 

eorumdem  ancilla  cubicularia,  testata  fuisse  dicitur 
supra  num.  84.  Verumtamen  ex  ipsius  Boretyi  sen- 
tentia,  6X  quo  testimonium  islud  retuli,  /""•  tunicU 
sancti  ConjHijes  utebantur  corporis  affligendiet  virgi- 
nese  vereeundut  ijratm,  quod  in  eodem  lecto  simut 
dormirent  :numde  professione tertim  Regulx  S.Fran- 
cisci  iiec  Bertranda  apud  Borelyum  nec  ipse  ibidem  me- 
minit.  Pro  eadem  S.  Elzeario  asserenda  utcumque 
eliam  favel,  quod  in  Vita  edenda  num.  34  legitur  . 
q  Omni  die  Officium   divinum    secundum  ritum    Ro- 


ultra  hoc  sexta  feria,  et  in  toto  Adventu ,  atque  in  »0«  obttantt- 
pluribus  aliis  festivitatibus  jejunabat.  Jamautem,si  '"«> 

noxlaudatiisPontifexS.nzeaxiimtertiiOrdmit 
S,Francisci  fuisse  sciverint,  mirum  sane  videri  debet, 
illos  inter  jejunia,  ab  eodem  servari  solita, 

1  abslinentiam  ab  esu  carnium  singuUs  fenis  secun- 
dis,  quartis  et  Sabbatis,  nec  non  Quadragesimam  S. 
Martini  ,qux  ab   Octava   omnium   Sanclorum  u 
„d  Nativitatem  Domini  celebrabatur,  necdeniqm  a 
ninica    Quinquagesimx  incipiebat,  qi 
omnia,  ut   mox  vidimus,  tertia  S.    Francisci  Regula 
alumnissuispmscribit.Cur  saltem  iidemhacoi 

n  R  gula  neverbo  quidem  meminerunt,  cumid 
locusipse   exigeretfCur,  inquam,  Q  W««Wi 

qusepraitet  e<  caomnibuscommumaabillooDser> 

ntaait^nonpotiusexprzscHptoRegul^quamexw 
fpria  voluntatis  repeliit?  B*c,ui  candidemenl 
meam  eloquar,  dubium  mihi  moveni  de  Sancti  profes- 


lenttnW 


Uiiim  die  Umciuin    uivinum    secunuuin    uium    xxu-  »16»«.^^«««,» 

mauaB  Ecclesi»  dicebat,    et  tam  devote  et  attente,  sione  tertise  Regulse,  pro  qua  lUt  certo  asta  ■     ■ 

quod  andientes  ad  magnam  devotionem   trahebat.  tem  seculoxv  antiquiorem  hactenus  non  'V     •       ^ 

,,  inquam,  utcumque  favenl,  quiaeliam  in  Tertia-         126  Verumlamen  proptet  ea,  quxsupi  riu 

riorumRegulistqualeseasaNicolaoIVPontificeversus  prssertim  quodconstet,  illumm  Terttar"  ,ani  Jcre-  amanit 

finemseculi*mapprobatas  recenset  Antonius  de  Sillis,  tum  fuisse,  prxplacei  mihx  sententia  anrm     >        u  potmfn. 

quotidiana  recitatio  divini    Officii  litteratis  prsscri-  dere malot  S. Elzearium,  sinonmuUtsvi  tuq 

bitur.  obitumannis,  saltem  insupremo  morbo  eamdem^ 

123  Contra  vero  m  oppositam  partem  disseri  polest  xum  fuisse.  Porro  tria  instrumenta  sun    q       ^ 

ProponuntUi     ex  mirode  eadem  professione   in   vetustioribus  monu-  quxverisimilitermultum  lummisfiic an 

tt  aita,  mentis  silentio.  Nihit  deilla,  saltem  expresse  legere  est  nimirum  ipsum  sanch  Comttts  testam  n 

in  Summariis  processuum   canonizationis  S.    Elzearii  canonizationis,  at    denique  membrana  qu    ^ 

beataeque  DalptUn»,  qum  ad  mam  mt.  S.  Elzearium  solita  sua  pietatts  exercx  l       ^     , 

Nihilin   libello  supplice,    quem  pro  Elzeario   inte\  scripta   habuisse,  quat  ejns,  em  ^  ^ 

Sanctos  0  pater  Franciscus   Mayronius   con-  religiose  asservari  asserit  Borelyus  Qnamob 

,1    dptenses  derusac  populus  Joanni  XXJI  cujus apographum  ego  frustra  0  lueriorem 

Papn  anno  1827  obtulerunt.  Ve  eadem  etiam  altum  rem  aliis,   quibus  ista   consul ere  1 ucu     ,^ 

taceni  bulla    canonizati  dem   a    Gregorio  XI  inquisitionem    relinquo,  certiora  di<  w    . 

RomanoPontificeeditafVitaGallicaftumipsiusSancti  testimonia  obtinuero.  Pergo  ad  Q  ia.  vinJine 

per  magielrumJ.Raphaelem,  tum  alteraB.  Dalphines,         127  Qua  a  S.  Bln  "     Inrnnl„ , 

per  magistum  Pelrum  Eberardum  eodem  sermone  con-  Dalphina  toto  illo  biennio  ,  vei  /•"/''         ^ biograph^  r< 

scripia.Nullumdenique  verbum  de  ea  habet  Vita  edenda  cite\  j  in  Provim  '  '''•  nm.   initaUs  ab  "m/i"' 

prseter  ea,  qux  ex  eadem  jam  recitavi,  quseque    rem  exponere, prmter ea,  qua  i/('  voo  v"(-         temVu$  istud 

eertam  facere   nequeunl.  Prxterea   formari   potest  et  nuncupato  jam  disseruimue.      a        su0ditorum  lra"~ 

oliudargumentum  ex  ipsa  Tertiariorum  Regula,  Vita-  tam  sibi  in  virtutum  exercitio,  quam J         impendeiH"1- 

que  illius  ac  Bulla  canonizationU  petitum.  In  iaudata  quillUalisolatioque  ac  saluti,  p™  "*y,L  lS  nUc 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  515 

//„,•  etiam  verisimiliter  referenda  tuni  aliqua  ex  iis,  Legavit  insuper  pagis,  quornm  dominus  erat,  vide-  q 

,,.,.  ,/,■  timili  argumento  narranlur  in    Vita  edenda  licet,  Ansouis,  Cucuron,  Vaugine,  Puimichel,  Ca- 

u       3_  /.;,,  tempore  expleto,    ma  cum  beata  conjuge  brieres,  Cadenet,  Puilobier,  el  la  Motte,   i 

Q   ltl  a  Roberto  rege  acceperat  in  mandatis,  Itaham  pecuniae  summam  pro  damnis  jacturisque  compen- 

repetent  Telonem  profectus  est,  xnde  reliquum  itineris  sandis,  quae  vel    ab  ipso,  vel   a  domesticis  ipsius 

nari  confeclurus.  Sed  antequam  e  porlu  solvit,  testa~  forte  passi  fuiasent.  Reliquorum  vero  bonorum  ac 

mentum  suum  ibidem  condidil ;  sive  quod  tunc  male  86  jurium  universalem  heredem  *fecit    fratrem  suum 

haberel, sivealiadecdusanobis  ignota.  Tnnostra  Notitia  Guilielmum  de  Sahrano.  comitem  Ausoysii,  Bubsti- 

AjftensiMS.   dicilur  testamentum  istud  factum  Telone  tuens  eidem,  si  is  sine  mascula   vel   feminea    prole 

QallU  Toulon  )  anno  1317,  die  xvin  Julii,    utque  moreretur,  Elziam  a  VillaNova,  suum  ( ex  amitaj 

leris  frequenler  laudati  domini  de  Brantes  didici,  consobrinum. 


alctohb 
c.  s. 


Tflonem 
\scltur, 


i: 


nmturn 


\ni,r  servatur  '  nescio  tamen,  an  aulograpkum  )  in 
conventu  Fratrum  Minorum  Conventualium.  De  eo- 
prolixius  agit  Honoratus  Boucheus  in  Historia 
fid  i  tom.  2,  lib.  9,  sect.  3,  §7  in  Rokerlo  rege, 
,,!>,  ejusdem  compendium  Gallicum  tradit,  quod  ■ 
ipso  Latine  redditum  hu  exhibeo.  Sic  itaque  habet 
Boucheus 

MS  Qui  Vitam  illius  (  S    Ehearii     scripserunt, 
multa  praeclara  de  ejusdem  insigni  erga  ecclesias 
pietate,  charitatein  pauperes,  amore et  observantia 
erga  uxorem,  deque  ipsiu^  justitiae  ac  Liberalitatia 
operibus  invariis  occasionibus  tradidernnt.  Verum- 
tamennon  tam  raemorabilia  produxere,  quam  quae 
continentur  in  ejus  testamento  quod  ivm  Julii  anni 
mi  Telone  fecit,  et  in    quo  mandavit  sequen- 
tia.  Primo,  ut,  ubicumquelocorura  moriturus  esset, 
( nonnihil praesagiens,  sese  procul  aProvinciaexces- 
surum  e  vivis  )  corpus    suum   anno    suo  emortuali 
transferretur  ac    sepeliretur   in   ecclesia    Fratrum 
Minorum  civitatis  Aptensis,  solo  habitu  Ordinis  S. 
]  i.nicisci  coopertum,  sine  ulloalio  ornatu  vel  caere- 
monia  ;  nec  aliter,  quain  ejusdem  Ordinis  Religioso 
privataj  sortis  fleri  solet.  Secundo  multa  pia  insig- 
niaque  legata  scripsit  multisecclesiis  parochialihus 
icorumque,  quorum  dominus  fuit,  usque 
adundecim  numero,  quas  nominavil  designavitque, 
proMissis  celebrandis,  quorum  aliquibus  reliquii 
(juo   calicem    argenteum    duos    besses    pendentem 
(  Gallice  esi  du  poids  de  deux  marcs;  emerent. 
i-2'.i   Insuper  sat  multa  legavil  conventibus  reli- 
rum  Fratrum  Minorum  in  civitatibus  Aptensi, 
Avenionensi,    Aquis  Sextiensi,   Arelatensi,   Massi- 
liensi,  Regensi  et  Sistaricensi  ;  multisque  privatira 
Religiosis ejusdem  Ordinis,  atqueconventui  Fratrura 
Praedicatorum  Aquis-Sextiis,  necnon  ecclesice  cathe- 
drali  Ariani,  cujus  comes  erat,  Fratribusque  Mino- 
ribus  ejusdem  civitatis  in  regno  Neapolitano    Post 
haec  legatum  adscripsit  regi  Hierosolymae  ac  S 
et  coiniti  Provinciae   et  similiter  omnibus,  quos    in 
esticis   obsequiis  habebat,  tanto    numero,    ut 
Imirationem  moveat.  Ipseeos  propriis  suis  nomine 
ac  cognomine    distinxit,   quantum  ad  nobiles  equi- 
ue  attinet,    tres   vel   quatnor    numero,  donans 
priroo  trecentas  libras  (  Gallice  trois   cens  livres  J 
ri     centura     et    quinquaginta,    aliis     centum    : 
'l'i:mtum  vero  ad   ceteros  domesticos,  usque  ad  nu- 
merum  octo,  singulis  quinquagintalibras,  octo  aliis 


131   Hactenus  laudatus   Bouchew  ex   lestamento, 

clausulam  Latinam  sic  recenset  :  Actum  Toloni  ann0  l317     , 
in  hospitio  haeredum  domini  Guillelmi  Amati  cano-  Datur  mode- 
nici  et  prothonotarii.  Testes  fuerunt  Petrus  Alfanti  ratnr  caroh 
de  Montilibns  Ordinis  Minorum,   Bertrandus   Sca-  ^lab'ixduci- 
feri  de  Culmano  notarius,  Dragonianus    de   Olver- 
nico  monachns    monasterii    S.   Andreae  Avenionis, 
domions  Rostaguus   de   sancto  Petro  miles,  dom. 
Guillelmus  PetriPriorde  Roquabruna,  dora.  Passi- 
nella  deValentia  sacerdos,  et  Raim.  de  sanctoPetro 
domicellus  de  Tolono.  Etegonotarius  Curnillanota- 
rius  publicus.  Nunc  cetera   prosequamur.  Hocigitur 
anno  1317  postdiemxvm  JuliiS.  Elzeariu  n  e 

virginem  Dalphmmn  secum  ducens,  reversusest 
Neapolim,  sicut.  a  rege  Roberto  habuerat  in  manda- 
tis,  etibidem  ordinatus  est  magister  domini  Caroli, 
regis  primogeniti  et  ducis  Calabri» ;  inquit  biogra* 
plius  num.  Ji5,  qui  ei  numero  sequenti  insignem  in  eo- 
dem  principe  ex  tam  sancti  Moderatoris  institutione 
morum  mutationem,  tnta  aula  mirante  ,  observatam 
fuisse  affirmat. 

13-2  jffscducis  Caroli  cura  S.  Elzeario  commissa 
magnam  huic  auctoritatem  conciUabat.  Nam,  ut  ibidem  atm  eague, 
num.  57  testatur  biographus,  Videntes  autem  nobiles  *™  £"elr(USt 
et  potentes  de  regno,  et  alii  inferiores,  quod  Sanc- 
tus  iste  lanfniii  erat  domini  ducis  familiaris  et  inti- 
mus,  qni  illo  tempore   totum  regimen   re-rebat,   eo 
quod  pater  suus  re*  Robertus   in  partibus  Provin- 
ciae  morabatur,    cceperunt   sanclura    Comifem  plus 
honorare ;  etqui  eum  duce  vel  ejus  curia  habebant 
aliquid  expedire,  plures  veniebant  ad  Sanctum 
ei  primitus  loquebantur.  Pro  hisce  aliisque,  qua 
eadem  Vita  sequuntur,  simulet  pro  chronolaxi  nostra 
confirmandis,  proderit  hic  aliqua  annotasse.  Erai  faa- 
datus  Calabrix  dux  Carolus  jilius  unieus  ft*»i  supi 

H  regis  ex  Yolanda,  Petri  III  Aragonise  regis 
/,/M.  qui  postea  ante  patrem  mortuus,  ex  secunda  con  ■ 
juge  Maria  Valesia  Joannam  filiam  reliquit,  regni  F 
Neopolitani  et  comitatus  Provinci»  heredem.  Hunc 
Robertus  rex,  anno  1318  cum  nauali  exercitu  Januatn 
adversus  Gibellinos  profecturus,  regni  Neapolitani  w- 
carim  sllllmt.  Idem  ren  anno  1319  Janua  Anento- 
nem  ad  Joannem  XXII  Papam  accessit,  neqm 
Provincio  in  Italiam  rediit  ante  S.  Blzearii  otelwii, 
quem  in  annum  \-M  incidisse  dicemus,  ut  videri  po- 
tesl  apud  Boucheum   tom.  2   Hist.  Provinctm  M.  J, 

sect.  3,  §  1  ei  2. 

133  Totoigitur  ilb  tempore  S.  Elzear.us  usquetn 


^iginti  qu,nque,et  quoad  liberos  quorumdam  famu-         133  Tototgtlur  Ulo  tempore  a.  »  «- • -j 

lorum   defunctorum,  qui  ipsi  servierant,    numero     annum  1323,^  legatus  tn  *™«!£^ 

tres  vel  quatuor,  aliis  o.„in  ua.mta  l.bras,  alns  vi-      rolum  Calabri*  ducet f^T^ZZ  -  S«5U 


ginti  quinque. 

130  Uxori  8U83,  quam  in  tcstamento  sic  indicat ; 

«/ui  eom-        «'  Dalphina;  de   Podio    Michaele,  comitissae  Ariani, 

:">»  rfo-  '  carissimaB  consorti  nostrae:  •»  legavit  omniabona, 

"'""''        '1'ia-cuiuque    ea    essent.    mobilia,    immobilia,  Vasa 

i>urea,    argentea    monilia,    pannos,    aula?a,    domi- 

ni»   et   jurisdistionem     m    locis    Puimichel,   Saint 

Estienne  de  Brosse,    Cabrieres.  et    Robians,    sine 


sua  industria  et  constlits  adjuvii ;  et  ut  tn  j 
ni  ttionU  tegitur,  consilio  ducis  Calabr«  praafut 
Quam  vero  integre  sancteque  auctorttate,  qua  apud 
principemplurimumvaUbat,  usus  eit,  quam  mcorrup- 
\umseinoblatismuneHbusreBpuenale,quam  pmm  ac 
indefessum  in  suscipiendis  promovendisque  pauperum 
causis  advocatum,  quam  benignum  in  exctptendttel  _ 
alendit  ezsulibusSiculisexhibuerit,  eodem  cap,  ^w- 


'•-MPime  «ie  Krosse,    Uabneres.ec    Kooians,    sine  «-.-«......« observabo 

aUaobligationelegatainde8olvendi,sedcumpIena  graphus  exponit,  ubxegoaltquavt ^"J^^" 

potestate    de  iisdem  omnibus  pro  arbitrio  libitoque  Ceterum  quisquu  mo*  dtcta  cutn  \  xta  edenaa       , 

^uo  statuend,  ;  ac  pr^eterea  ipsi  in  dotem  assignans  votuerii    facile  deprehendet  eadem  cum    irono t 

omnia  bona  etjura,  qua3  in  regno  Sicilia?  habebat.  stra  recle  cohserere,  nec  admittendam  esse  < 


tiam, 


DE  S.  ELZEARIO  DE  SABBANO  CONF. 


ACCTOBB 

c.  s. 


516 
»  ,.m.  eecundm  qmm  S.Elzearios  i ntii  ab  .w 

A  n4  <•    PrownrtV.    JV„>,„/„»   w«W   ""'""  '""' 

,„,,,,  tforffm  «nim  ««■  ta»  «.,.-..  •    - 
du£m«rftredecimrf«VmiM««l.to».««! ' 


s  vil    Sancti  legatio  ad  aulamParisiensem 

pro"  sponsa  Carolo  Calabri*  duci  impe- 

,,„„1,  .  gesta  ibidem,  morbus,  cl  san- 

m  mors;  qu8!  B.  Dalphinae  revelatur  : 

apparitio  ejusdem  eidem  facla. 


51  Roberto 
rege  Neapo- 
Htano 


legatus  mis- 
sus  Pu 
anno  1323 

jn-o  ii" 


V^~sni,^rnnum 

annum,qu *«*«   l""«>^       ' 

WrancabeatofinecoronavU.  Anonymus  nostei  xnFtta 

n  ZeUdemmor^«arfamriWj  Bienmo   itaque,   «l 
B  SS£   Sanctus   iste  spiritum    reddere c»lo 
fuerunt  fere  persoluta  omnia  debita  et  legata,  qui- 

buss^^^ 

clavi  su*  sanctee  consorti  :  Postquam  deb.ta   oowr 
tatusetbaroniaserunt  ab  omnibus  onenbus  expe- 
(,ita,  etnon  remanserit  aliquid  insolutum    non  re- 
manebo  longo  tempore  super  terram.  Qnod  m  ye- 
ritate  completum  fuit  :  nam  postquam  fuerunt  so- 
luta  per  integrum  universa,  per  unum  annum  tan- 
ummodo   supervixit.   De  hujusmodi   autem  verbis 
y\TRo  Dalphina  non  medicum  tnstabatur.  Bosthoc 
autem  prosequitur  ibidem)  oontigit,  quod  rex  Ko- 
bertus  et  ipsius  solemne  consilium    miserunt  sanc - 
tum  Comitem  legatum  in  Franciam  ad  regen.  Fran- 
coruin  cum    honorabili   comitiva  ad    procurandum 
uxorem,  quaa  esset  de  sanguine  regio,    mor.bi.s  et 
persona    dotatam,  unico    filio  suo  dom.no   Carolo, 
duci  CalabrisH.   Comonat  Summarium    processus  B. 
Dalvhin*,  in  quo  habetur  :  Do.nino  Roberto  rege  et 
Sanxia  regina  Jerusalem  et  Siciliee  in  civitateAvi- 
nionensi  tunc  existentibus,  dictus  dominus  Eiz< 
riuscomesAriani.sponsusdictaedominajDalphin», 

ad  partes  Francte  ambaxiator,  sive  nuncius,  luit 
r  missus.  causa  eligendi  uxorem  prodomino  I  arolo, 
C  duce  Calabriae,  dicti  regis  Slio  primogemto,  unam 
de  domicellabus  regalibus  domus  reg.as  Franci», 
illam  videlicet,  qu»  eidem  domino  Comiti  aptior  et 
idoneior  videretur. 

135  Hi<   Carolue,  cui  S.  Elzearium  moderato\ 

i/litillin   el  in  administrando  regno  adjutorem  a  paWe 

Roberto  ng*i  '/"<""'""  hicabesset,  datum  fuisse, 

riM  jin    orimis  nuptiis  duxerat  Catharinam  Austna- 

]um  anno  1323  d  funcla,  Neapoli  in  ecclesia  S. 

laurenlii  sepulta   fuit.  Epitaphium  illius,  quod 

d6m  monumento  apposiium  Boucheus   mox  citatus  re- 

atat  autfl  ei  pro  ante  dictu  ei  pro  ckronotaxt  nostra 

facit    hic  iranscripsi.  Hicjacet  Catharina  filia  reg.s 

Mberti,  el  neptis  Rodolphi  Romanorum    regis,  ac 

sororFriderici,  in  regem  Romanorum  electi,  domi- 

ni  A.ustri»;  ac  consors  spectabilis  Caroli  pnmoge- 

niti  domini    prninpis,   «lomini    K«.!)rrt.,  Dn    -rat.a 

Jerusal.  et  SiciUea  regis    iUustris,  ducis  Calabna) 

acdomini  nosU'i  vicar.i  generalis  ;    insignis  vita  ac 

moribusexemplaris.  Qme  obiit  Neap<»li  anno   Do- 

mini  nostri  Jesu   Christi  mcccxxih,   die    w  n 

Januar.  Indict.  vi.  Regnorum  prssdicti  .lomini  no- 

stri  regia  anno  xiv.  Cujus  anima  requiescat  in  pace. 

Mortua  sine  prole  Catharina  Auttriaca,  non  diu  distu* 

ftt  Robcrtus  rex  aliam  unico  filw  suo  conjugem  procu- 


rare,  atque  hunc  in  finem  S.  Blzearium  legatum  misit  D 
inFranciam,  ui  Mariam  Valetoam,    Caroti  Va 
comitiset  Mathildis  Gastellionea  filiam,  postularet. 

\'M\  Versabatur  etiam  tum  Robertus  in  GalliaNar-  inttf 
tonensi,  dvenione  apud  Pontificem,   eoque  MeturS,   Caiab$* 

irium  arcessisse,  et  mandatis   suis  instruclum  /.•  •  crr» « Jfa. 
gasse  Parisios.  Verisimile  quoque  est,    B.  Dalphinam  JSJS?1 
Yirum    suum   Avenionem  usque  tunc  comitatam  esse,  ' 

nisi  iam  ante  reginam  Smciam  secuta,  undem  lum 
morareturi  cum  ex  dicendi  ibi  \em  in  aula  Robe\ 
fuerit,  quando  ejusdmanni  mense  Septembri  ilk  Pa. 
risiisobiit.  Porro  antequam  (Sanctm  ab  ea)  recede 
ret,  ul  suam  consortem  virginem  dimitteret  conso- 
ktam,  dicebal  sibi  [id  est,  illi)  Si  Domino  permit- 
tente  revertar  de  Francia,  volo  relinquere,  quan- 
tum  potero,  omniaista  negotia  dei  no- 

stram   constituemus   in    Ausoisio   mansionem,  ut 
,  a  terrenis  et  a  mundano  tumultu  degusta- 
tionea   spirituales  plenius  sentiamus  m, 

teste  biographo,  cujus  oerba  dedi,  pio  amborum  deside- 
ria,  qux  Blzearius  non  mullo  postfelicim  incoihcom' 
pletavidit,  Dalphina  autem  in   sancta  vidnita 
Verans   etiam  venditts  ac  in  pau 
/,,„  DOnu  suis,  aliquando  in  utiom  man-  E 

davitt  muitis  annis  sancto  Conjugi  suo  superstes. 

137   Tempus  suscepts  obitxque  legati  apra 

Hdu  manifestum  est.  Cum  enim   prima  Caroli  Cala-  ,cilcmop(. 
,„,,  Calkarina    iustriaca   iie   xv   mensis  rwn 

„„1323.  Sanctus  in  iiezimSep 

tembris  ejusdm  anni  vila  functi  sint,  nullus  daturam- 
bigendilocus;ac  procul  omni  dvbioerravit  Boreyus, 
llegationemetmortemE\z6ZT»annoimilliga' 
vil  QMd  adejusdem  legationis  eventum  attinet,  hunc 
felicmfnisseWadii  idem  biographns,  fa«- 

datv  UarixValesiatcumCarob  Calabria  dm 
oercontracttmParisiisdienJannam 
1324    ut  Sammartkani  fratres  Scvvola  ei  Ludom 
tom    2  Histori*  genealogic*  domus   Franctst   pag. 
mtestantur.  Ex    hoc    matrimonio,   cui  conctltando 
sanctusLegatusimmorttwest,!  P* 

pdtreanteRobertun "'""'^" 

Utanum  et  comitatum   Provinax  successtt,  htstori 

notissima,  .-  ,,•„,,,.. 

[38 Raphaelin  r,i„  Gallica  parte  i.cap.M  -<)"   ^^ 

,,„■,, Idamfael ef*rl,  qwd  sanct "  '■»'    ,., 

* ^r^iT/TJ 

Eteearius  aliquandc  w   platea  S.   J 

A ,-m-A». :,.-..,.■  •,. .'"■'" "  ""'  -■•     '„    ,   F 

,„„,„,,/  ,' lumfmevidebam 

,„„.  circa  i} - 

■■■"'■•-■■  ■' '  ""'"';" " ;    .. 

mdid ,,,,,,/,-."...,■..'■.■-"""'■"'"'";■' 

/ «d /,„  „,■,•.-".;■ ;,„,.,.„. 

" ■''■'■'"■ '";;;, , «- 

, - ■/" ..,•■  ■"■'■""  / ;"":'„,,,,. 

<-..'-»■■'"'■■ ■< "-' ""'■,; 

,„-■„„„:".■. "" ■«*•£ ,,,,,. 

„,„,,„,  !.'■"..' „■'.,.■•'/'■"■■'■"■■■;'; 

m ■'■ ' ;" ";•■■::: 

portamtad  igr ,  famt  esl,    e.P 

dammenatmecmfeteionem  cxdem  ** /  m 

q„odpetebat,m 

„,,,,„/„,.,/,'.,•''"■•-'""■""■""" '     , 

„„,„ < .'<"" ■' 


(ton 


, leli>lim;acdelictivei /"■""•       , 

l39  Hit  audUis,  epiecopu, r, ' •■•■      ;„. 

r*uu.m**u>         ■'•  ■'""';  .,„,.„„<:"" 

S.  Etom..»'  '•/"""  J'„» /""""""'"";  ';',,,,„  ,,„„"- 

.,».■''.»■'•""•'■"'"""""""■ ;;;  ';„;„  «*«■*.  ■•»■ 

,■'■'»" „"»"»"'»' "'" "•        „,„ „,-,  hincet 

""'•"'""'■'  Is-'K  cof\;« *kZ*m  .,"'""/"<" ' 

patdulum  vamtu  •  ***  nu'  in6olen"s> 


/, ,(""' "" 


iniolentu,  ei  in  iicto  parocho  non  uno  »  capite  dam- 
MbUis  testem  iaudat  instrumentumvet  ex  </'"'  ietud 
toutri  necego  in  iis,  quse  mihi  ad  manum  unt9su 
mile  quidpiam  reperio.  Eint  suspicor,  Borelyoprx- 
laphaelem,  qui  mo  d  eculo  poilS.  Bl- 

zearii  obitum  scripsiti  sed  quem  hichac  inparti 
lus  fnent,  non  dispicio.    Itaque    '  m  fid 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  517 

nus,  Borelyus  nihilominus  lib.  i  cap.  8,  pag.  173 
sxpe  dictam  S.  Elzearii  legationem  Francicam,  ei  pag. 
187  ejusde\  1327  cum  Baronio  afft&it, 


D 


tff«  fiierrt,  non  dispicto.   uaque   narc  ea    ejmucm  /w  .,-.,..,—., 

'  mnt0    /',/,,<-  «./  W»   edendfl   su/iremttm  Sanrti     refyttm  Mifaf,  wrft  »«■  mttiflfcgueflOiH 

"  n-  ...    co  /,„,,„,•  MumiLionem  nrxbet.  Ait  enim.  lancti  Com 


"II' ' 
pyo  ea  Bertrandai  Bartho- 

, ,  ,/„1 ,  Ulo  moriente,  in  B.  Dalphinx  obsequiis 

erat,  laudavil. 

I  \  \  l  apud  Bo 

'*0  nni, 


rgio- 

tatm  *Pons* 
sux  deelarat, 


morbum  enarrare.  Num.  69  stanea  legttur. 

140  Cum  autem    in  Francia  negotium  sibi  com- 
missum  perfecte  et  feliciter  consummasset,  i 
vitatfl  parisiensi  decidit  in   lectum,  grayi   inflrmi- 
tatecorreptus.    Et  cognoscens,   se   morti    approxi- 
.,  magistro  Francisco  de  Marone  Ordinii    m 


m  prsbet.  Ail  enim,  iflni  rtem, 

eademj  qn  rathora,   B.    Dalphints   divinitus 

revela  e  xxvn  Septembris  anni  moccxxv, 

die  Martis.  Atq  1325  dies 

l    neris  erat,  non  Marlis,  u\  hab(  i  Domi- 

i  tem   eadi  m  Septembris   dies  xxvu 


c,  >. 


iil  nonnulhs 
pi  i pnam  vt- 
sum  fulsse 


B 


,,,.,,-p    ma"istro   brancisco  ue  Marour  uruiiiis    .ui-  kiguh  *  •  '«""»«"-"    r 

o 'um    compatriotaa  suo  (de  quo  vM  u  anno  1323  <■  «<  0—'  <""« 

num   let  J/o.)  ibidem  existenti  mit  confessus  ge-  «U»f  2> •*. 

L,Hter   et  devote  cum    lachrymarum    effusione.  annumflicmttfo  i323 

<£fl»  fempore  fi  i»ri  H  ««««1«   »-'  ■ 

^»iii^4»ff»i«»»fe^  ,'"a- 

ttSf:Omm^tiammaneantesuumlectum   Mis-  fti *», w  27,  *«  a/  M6.fri 

samdevote  audivlt,  «I  sapius  in  illa  infirmitatead  mte  sequenti  intei  spom 1 mque  s »  /to- 

^entalem  co  em    redibat.  Tune  d ,  - 

;;!;:,,    quamquam  in  tota  ,mflnWM,W 

uametsuiB   linet»  consortis   eelaverit  studiose,  0Artoil3 

„ SminnsinHi,  rum,    Spiritu  Jtt  J  i ^ ' •**«*« 

™isusloquens,deeacoramsimulastantibusin  1 

;:;;;,; ^ii»»»^  :         - i.360  fflntun 


E 


proDri 

uuttm 


flc  iancfe  mo- 
CAr<*«  1323, 


aftentiflm  hilaritalen  iscommendat,  ac  de 

susceptis  divino  viaiico  atque  extrema  l  nctionis  Sa- 
eramento  meminit. 

141   Postremo  ait,  eumdem  jam   in  agonia   consti- 
tutum  anxio  vultu  suo  velui  quemdam   cummal 
mone   conflktum  indicasse,  exclamasseque  :  M 
potestatem  habent  daemones.  sed  eorum  vim  an 
runtin  virtute  et  meritis  benedict»  Incarnationis 
et  passionis  Jesu  Christi.    Et  post  paululu 
quitur  biographus)  iterum  clamans,  inquit :  Totura 
vici  finaliter.  Post  aliquantuium   tempori 
cum  clamore  valido  ait  :   Divinojud 
committo.  Et  his  dictis,  fuit  ejus  facies  renovata  et 
effecta  rubea  et  splendida  valdeque  >1  emi- 

sitspiritum.  Vultu     autem   ejus    non  fuit  ex  hoc 


III       (|  fl/l  I!  "t  ■    V  w—      -  , 

anno   1323   flflWflnfttr.  S  pluribus,   quia 

m  dubiu  n  ' 

idatum   >'>  ":ha> 

'    '  -' 
^eroadan 

puto  1  '•    Plures 

////•.)  Etenim  c  1 

diciturannum  tertium,     . 

[Ue  tum 

quin- 

imetcap. 

XXV11  Galliam  Na  Bm,  atque 

Qlie  per  biennium  I 

li;i  ^ox  ibi  ;  ''.et 


non  //«»0 
RM1325, 


sitspiritum.  Vultu     autem   qm    ncm  nui   ex  noo         ™ 

aliqualiter  immutatus  ;  imo    remau  '      ptanma    I  •     1     ^  I  m 

PuH-,   utprius.D< ?ue  j-«     J 

)QuiSancmm 

pentinam  conversionem,   emortuale    tempm   1»  si ■     •  |nj  ,     m, 

,if:Obiitantem  Vir  sanctus,  plenus  vi, 

^0^,0^,1^,0,^1^,,^,,,,,.^:,,.^-        ; 

lesimo,  trecentesi.no  vicesimo   tertio,  .!""11"  "'■        '  '    '  vans,  non 

Octobris  ;  anno  totius  vitaj   sut  B1  '"     ;;  tii  ab  eddem 

cumhabituetcordaFratrumMinorum   m  ecclesia     j 

eorumParisiistumulatus  navit  etiam  BaUletu  et,  ignarus, 

14^  Ctt»  hmce*dmi*Mton*8um  legtsset  Lu-  novi 

casfFaddmgusttom.7AnnaliumMinor I  eum-  9<™°c°   aw    m    1223 

rfemflnnttmn«m.39rf^ w»  «w  tempus  emor;  imw»   ■        ■ 

/««/,  Senffinfiis  iffldtorttif.Adhunclocumhistona  "-•"""'";       , 

^dSuriumdicit,.  ^      '  * 

Christi  mcqgxxiii,  sua3  w  »tatis  anno  xxvui.  Pn-  annu 

numi  contra  alios  aiiter  sentientes   fid<  ",  A«n  , «  onnoffli;if 

probare;  secundum  non  ausim  approbare.  l  ardina-  ■'  ^tt"L  ,(/()/////(  ,(//  ,-,-  fn 

Lii  Bar,  mus     /,  ffM  ad  Marty^ogiumRomanum  »     /•  •   >•  ^  ^^. ,  Btfa 

,  annoMC    kxv.  Petrus  Rodulphus  Kto  -"-         ■  Wii»ialii  »»• 

exMemorialiOrdinisl io  port.    videlic 

.xxvi,  :  quibus    consentire  voluisse  puto  Mana-  m^^.'lUi  urumenta  authentica, 

,„>,„,  atque  proinde  ex  errore  scnptum  ra  eju  m  coMgamus.  Tn   Ubro 

dicen.   cxvii.  Sedhfflrefellunturopinionc»,  etpr»-  » ■  •>      •■  , iui   Ull 

ferenda  prima,  qu«  habetnr  ln  qi  W  <^'""  L   ego  in  h 

cohieret  cum  ipsa  et  causa  profectionis  ejus  m  Gal-  n«*  <  Domina   Dalphi„a 

liam.  in  qua  decessit  etc.  T.un  probat  »  »  ^<  o-  u«*     fi+    *  ;  •'  contraxit 

tharn*  Austriacm,  uti  et  nos  supra  mun.   137  4»r-  spousa  cuui  eo  mansit  ^ 


ej  frro 


,frf  anno   38; 


..    cTOI 

.     S. 


quoil  demons- 
tratur. 


!'. 


js.  Dalphlna 
mortt  iii  <  /»'■ 
divlnUm 
oscit, 


<  t  annuntlai 
n  prop- 


M8  DE  S.  ELZEARIO  DE  SARRANO,  CONF. 

lrb „„,„,  cnm  en  Xvi  mtatis  su»  anno.  Ipse   vero     mortuus  sit.  Ad  btec  obstopescens  domicella,  repo-  D 

,  Innrnm   el  decessil  ip<e  XKvn.  annorum     si.it  :   Dominus    eomes  mortuus   est  [  Quo   pacto, 

;:::,;;  7  Z-l         <  -,- ,,,„,.  u »«, «.  **  .*  1^ , , jara 

,      „,, ,,, ,    1 x  «tt  »**■•*  quameaderem.h1verb»mf»tF>l,amea(retttlit 

,,„.,  ,,„„„,    tredecim  «m   «H iM,  vi-  comitissa)  eerti88.mum  est,    .llum  mortuum  esse. 

i  ,,,„.  ,„„„,„, ,,  eode ' ■■'•-  Ore  Denm  protnol oDommo:egoperd.d.ommai 

i,        '         ,„  „, /,,-,  / lati  Su, mi,  ,,rima  et  .«  quoqne  magnam  jacturam  M>.ta  perjn 

-5  r ;;;;:::  a3f-=  ^i0^^^^ 

,■/  uliii     nua'  ii    imnlrr   rriuruni.  '  r  o 

tl  F -L  1/ nw,    qui  Sancto  familiaris     lortts  non  erit,    ta    r*n 1.   **».£««" 

™c  l         in  \Mo   supplice%  qum     Dalphinx,  cujus  hxc  verba  n*      Mortuo  dicto  do- 

•  w.nr  civitas  Apten.     miD0  Comite  sponso,  quem   dicta  domina  Dalphma 

,,,,,,,,,,,,,,,,///,  us  bitum,  lidelicetChristianno     vnlde  dihgebat,  cum   »psa  8»p»us  in  se  recogitare 

327  3 b    9«*-.   < «*"    ' "      ccepisset,  et  recogitaret    gra tem   dict,    Spons»  pra- 

liXXll  Palx  obtulemnt,  sir  ni,  .  Tandem  obiit  tri-     sentiam  et  consolationes  spintuales,  quas  cum  »pso 
11mooctavoanno*tati;  su*    Tn  Snmmarioproces-     receperat,  et  propterea  non  posse   a  lacrymis  con- 

5    DaLin  1  anni  27  a6  M '™-  «  ^.      «nere,  et  in  cont»nuis  dolore   et  lacryniis  per  lon- 

fiprobavi,a   sponsalibusf  usque  ad  S.   Blzearii     gum  tempus  permansisset,    nec   posset  super   hoc  E 
Vtemnleraniun  remedium  invenire   quadam  d»e.  tunc  m  castro  suo 

™  ,; ,,i indelim    circiter   um     de  Capreriis  ipsa  domma  existente  et  sola  reclusa 

\tt;q7ad  annos  27  .AM  /—//.//  ir^    -     '"   ^amera   sua    et    super  his    cogitente   apparot 

lcloan merum   conficiunt.   Denique  eamdem     eidem    dominaB  d»ctus   sanctus   ejus   Sponsus,  qui 

M);/(,,  COTtto  Ktaiein  wrto    /mu//.  4  jam    jam  obierat  annojam  tunc  elapso.  _      _ 

iriMritnmiaautw  Florarii nostri  U8.  Sanctorum,         151    Eamdem    domma m    comitissam,   quia  sic 

fl;lfl0  1486  ad  calcem  Verduciit  ti  magister  J.  Raphael    flebat.  levirer  »ncrepabat,  et  subjunxit  eidem  h»o  ^^ 

.     ,  Ua  Gam  ub  finemseculi  xv,  velnondum     verba  :   .  Laqueus  contntus est,  et  nosliberat.su-  increj)(un; 

odutto  xm,  Ludovico  XIIGallix  regidicavit.  Dicen-     ■  mus.  .  Deinde  cum  ipsa domma  propter pr*d»cta 

i(us  .  (  Hptor  taciu  memorix     verba  gaudio  et  admirat»one  repleta,  stat»m  ibidem 

rfl/flm{,;  to,  viCesin,o  octavo  pro  tricesimo  octavo     orationi  se  dedisset,  postulando  a  Deo  humihter  ut 

KCtipsisse:nisiquismalithunceri>orem   alkui    ama-     proxime  dicta  verba,  quse  non   mtelhgebat,    eidem 

tiimputare.Annoautemsupn mxstath :  El/.earii     dominaa    dignaretur    declarare,    fu.t    »n   orat.one 

miJM     cHera  chr0nolaxist  quam  haclenus  texuit     hujnsmodi  declaratum    per  hunc  modum.  Laqueus 

gramanett  acsponU  sua  fluit.  contritus  erat  dicto  Sponso  suo  sancto,  qu.a  l.be- 

148  Morienle   S.Elzeario    ParisiU,  beata   conjux     ratus  ab    hujus   mumh  periculis  et  laqueis,   para- 

ejns  Dalphina  Avenione  in   aula    Roberti  regis,  iu  ob-     disi    gloriam    possidebat;    et    eidem    dominaa   la- 

UsSancia   reginx  morabatur,  ibidemque  de  ejus-     queus   partim  contntus    erat,    quia  n.hil  oe  reuus 

iniiusinstructa  fnit.  Ita  docet  Summa-     mundanis,  quam    dictum    ejus    sanctum  Sponsum, 

,  ?Ausdem    Dalphin»,  q i  post   verba     diligebat,  quando  idem  Sponsus  in  humanis  viveoat , 

iUrecitata  prostquitw  i<or  modo  :  Idem  do-  sed morte corporali ipsius  Sponsi supervemente,  non 
minusComes  Isupra  dictx  legationis  causa  existens  restabat,  quod  quicquam  mundanum  dil.geret,  sea 
i„  uvnuw.i  fid  est  m  ip*a)  civitate  Parisiensi,  ibi-  solum  Deum  ;necdebebat  ulterius  anhelare,  nisi  aa 
(!(.m,;(.  .uodefuncto,  ante  quam  ejus   mors     Deum.    Ipsaque  domina  ex   declaratione  proxime  F 

J  d  ctis  regi  et  reginae,  aut  alicui  alter»,  fuisset  inci-  dictafuit  reddita  hilarior,  cogitan^  totis  attecnuus, 
vitate  Winionensi  notificata,  fuit  ipsa  mors  dictae  quo  modo,  relictis  omnibus  temporalibus,  soli  Deo 
aomina^Dalphina?,  in  dicte  civitate  Avinionensi  tunc  placeret,  et  seipsam  in  hoc  mundo  contempnerec, 
praasenti,  revelata.   Et  ipsam   mortem   praadictam     et  nihil  terrenum  amaret. 

d  imma  Dalphina  prasdictis  regi  et  reginaa  praede-         152  Ettunc  reddita  fuit  adeo  quieta  et  consolaw, 
nunciavit:  s1  tandem  postaliquos  dies  iidem    rex     quod  inantea  de  morte  corporah   d.ct.   sanct»  eju    tliptato 

mortecertametindubitatamnoti-     Sponsi  uullum  dolorem  aut   sentimentum    haouit.  .jjjj»v^ 
tiam  el  recta  nova  per  litteras  et   ouncios  accepe-     quodque  ipsa  domina  in  praasenti  articulo  c°nw       d9lmud^ 
runtet  habuerunt.  Nftil  de  hac  revelatione  in  V\ia     confessoribus  suis  et  quibusdam  aliis  devotia  pe 1- 
edenda  leyiturt  forle  quod  ad  s.  Elzearium  minusper-     sonis  asseruit  et  revelavit.  Eadem  appantto  W« 
tinere  viderelur  :  meminerunt  tamen  Raphael  n  Ei><>-     a  Raphaele  parte  1,  cap.   1",    Eberardot   ei   Bor  y 
rardus    hic  in  B.  Dalphinx,  ille  in  Elzearii    Vitit     lib.  2,  cap.  1,  ubi  hic  teslem  laudat  patrem  /.<•'"'""  ? 
Gatlice  conscnpKs.  lmberti,  Ordinis  Minorumt   qui,  dum  B    Da  phinxa 

149  Borelym  quoque  lib.  i  cap.S  Bertrandx  Bar-     sacm  confessionibus  esset,  illam   exejvsdem  ort  ■ 
tholomxx  authenticum  teslimonium  hic  taudat,  ita  in-     cerat,  et  proprocessu  GanonizaHonis  confictenao 
quiem  :  Hoc  omnino  probatur  ex  testimonio  domi-     ravit.  In  uno  ex  adjunctis  lamen  paululum   w 
cellas  BartholomasaR,   qu»  coram   commissariis,  in     videri  potest  laudati  Bertrandi  testimonium,  cu      V 

a  canonizationis  S.  Dalphinaa  deputatis,    decla-     Borelyum,  nulla  facta  apparentis  Elzean»  mt '        ' 
i-avit  :    cum    die    xxvu   Septembris   anni   mcccxw     tanlum  dicatur  Dalphina  magnam  clantatem .       ^' 
ro  probavi  annum  mcccxxiii   legendum    essej  die     audivisseque  vocem  stti  sancti  Conjugis,    {c??1.WJ0jorfl 
^iartis,  hora  vn  matutina,  ad  dominam  comitissam     phina,  pessime    facis,  te  tam   inconso lao »u     ^^ 
in  cubiculo  suo  acoessisset,  eamque  flexia  genibua,     propter  absentiam  meam  afiligendo.  Qu ia  ^ 

divini  Officii  libellum  man,u   tenentem,  totomque  la~     beatitudine   conquereris  ?  Scito,  Deum  mi  n    ^^ 
cryrais  perfusam  inven.sset,  quae  flendi  causa  esset,      misericordem,    meque  extra  omne   peric    i  ^ 

petivit.  Eaest  (respoudit)  quod  dilectusmeus  Conjux      Laqueus  contritus  est  ;  et  nos  liberati  sumus. 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  519 

huius  verskuli  tensum,  quem  Summarii  auctor     lumen divisis utrimque  mdisiUim  excepent,at 

iXtnipri  /""""  *u'eadem  Sanctl   voce     lu""'m  "!""  ■/'"■'"""'"'• 

•    bsitum  fuisse.  Nunc,  unde  digressi  sumue,  Po-        150  Post  persolutas  Sancto  gratias  saerum  corpus 
ip&exP  f<  in  civitatem  Aveni  nitulnunt   ad   ecclesiam 

n8X0S  '  S.  Francisci(t/er6a  Raphaelis  sunt)  secundum  aliquos 

hibtoricos,  et  aecundum  aliosad  ecclesiam  S.  Desi- 


D 

AiCTORB 

in  civitate 
41  enkmenti, 

■densl, 


Corpus  cum 


luuu  iu*-''"     —  r —       /    i  cj  ••"« p /  — -   <  

lionis    adjUDCta    UOn  probata  :    ejusdem     pignoresibi  delmendo;  sed  vicerat  sanior  pars  alitei 

suadentium.  Enjo  postridie    iidem    bajuli, 
tempiib-  pietatis  gratia  magno  civium    numero,   itersuumpro- 

!',  simul ac  in territorium  oppidi  Insulensis  ( quod 
ivenionem  inter  Aptamque  jacet,    l*lsle    vulgo  appel- 
tatumj  pertigerunt,   idemt   quod     ivenione,    in 
hujus  campano  prodigium   audilum   est. 


\jiximus  supra  num.  128,  S.  Elzearium,  cum  tes 
tamentumsuumTelonein  Provincia  GaUicaannoXZKl, 


CorpUS  cum        iameniUmSUUmJ.mvnGiri.Miwww'*-*'- - ,       -j  ,  /  j  •  i 

/"'M"  Ter'       diexvm  Julii  conderet,  in  nstituisse,  ut,  ubicum-     Quapropter  Insulenses,  adquos  miracutomm  fam 

nnrii   1'arisn*  ■      ,, „, -,,  ,    /'.„„,.,,_       nni<n«««r/il    tnnrli   flnmitis  ftnmnri      iuni    sunnlicti    nu- 


tiarii  Pat 

depositum 


dtindt  Aptatn 
tranifartur. 


Miracuta, 
qux  Raphatl 
in  hac  truns- 
l"t«jii< 


dlf  X\  lli  ./»'"    <•"""  -  ■  •  •  •  •      ■  - 

Quem0ricontigisset,  corpus  suum  solo  habitu  Francis-     nervenerat,  sancti  Comitis  corport,    cum   su 
canoindutum  Aptum  Juliam,  qust  ejusdem  Provincis,     mine  egressi,  obviam  processerunt.  Cumreliquis  autem 
episcopalis  civitas   est,  transtatum,  ibidem  in    ecclesia     procesbit  et  qusedam  mulier,mamillamgravissimomalo 
Fratrum  Miftorum  sepeliretur.  Ut    igitu  huic  sancli     affectam  habens,  tamque  pertusam,   ut  illius  puln 
ComitU voluntati,  quam  forte  etiam  in  supremo  morbo     ei  jecw  conspici  possent. 
B  suo  prssentibui  indicavit,  quantum  quidem  licebat,  so-         157  Hmc,  implorata  Sancti,  si  i 

Li.eii  abile  sancti  Comitis   cadaver  eodem  ha-     ad  feretrum   accessit,   manumq  icram 

bituindutum,  ei  in  ecclesio  eorumdem    Fratrum  Pa-     arcam  tetigerat,  mamillm  admovit,  et  i  ttemplo  in 
risiis    ubimortem  obierat,  humatumvel  interim  depo-     sanitate  gavisa  est.  Delatoin  oppidum    corpore, 
situmfuit    Itadiserte    afftrmai  biographus  num.  71,     lulaquxdam,  matremsuamadmolamaquariamsi 
mi  narratum  ejusdem  felicem  obitum  paucis  subdens  :     in  aquam  lap.sa  est,  et  a  rota  sic  contrita,  ut  eju 
Cum  habitu  etcorda  Fratrum  Minorum  in  ecde.ia     intestinorum  pars  illi  adhxreret.  Sed 
eorum  Parisiis  tumulatus.  Pon  m  fuerii  n  nsilio   in   genua   provoluta,  S. 

vultura  proprie  dicta,  seu  tantum  sacri  corporis  in  suo     Elzearium  inyocavit,  pradicta  puella  i> 
lculo  intra  ecclesiam  supra    terram    depositio,    haud     dissolutos  ermes  etpulchrum  pomum  rubr. 
dubieidita  factum  est,  ut  Dalphin*  ac  inprimis  Ro-     nibus  ferens    Hu  wts  miracnlxs    Tn 

;,  voluntas  hacsuper  re  exquireretur.  """  l ,  ■ thesaurum   rettnere  eu^emque  tn 

i54Eodem    vero    ann  ^     quadam  domo,  appositts  circum  ardentibus  facih 

uum.  1%  ejus  sacrum  corpus  jam  accepto  a  rege 
mandato)  est  translatum,  et.  ad  civitatem  Apte  por- 
tatum,  atque  ibidem  in  ecclesia  Fratrum  Minorum 
sicut,  dura  a.lhuc  viveret,  praeelegerat,  sepultu 
honorifice  traditura  ;  ubi  magnis  ct  crebns  conti- 
nue  coruscat  miraculis,  ut  sublimitas  sanctitatis 
ejus,  qua3,  cum  carne  mortali  vivebat,  in  occulto 
servata  et  nondum  plene  innotuerat  mu  di- 

vuice  potentiai  miracula  postmodum  comprobare 
eccelo.  De  translatione  facta  certo  constat,  sed  non  ita 
est  de  adjunctie,  qu*  anonnullis  referuntur,  mtrrquos 
cum  vetustissimus,quem  ego   consulere  potui,  sit  ma- 
C  gister  J.    Raphael  in  Vita  Gallica  parte  "2,    cap,  1, 
ejusdem  narrationem,  quse  satis    prolixa  est,    compen- 
diose  hic  recensebo,    deinde    examinaturus,    quid   de 
eadem  statuendum  videatur.  Missia  S.  Elzearii  | 
quiejusdem  corpus  Aptam  transferrent,  cum   i 
tandem  segrea  Fratribus  Minoribus  Parisiensibus  ob- 
tentu,  feliciter  profecti  sunt. 

V&Jamque  longe  maximamitineris  j 
uno  tantum  milliari Aveniom  aberant,  cumomnia  ejus- 
dem  civitatis  aera  campana  sponte  sua  wnuerunt,  slu- 
pentibus  incolis,  tantique  prodigii  causam  ignorantibus. 

eniunt  igitw  primores  in  ecclesiam 
Deo  preces,  ut  tantx  rei  causam   revelare   ' 
supplicationem  publicam moa  ordinant,  in  cujus  <«rlU' 
puerulos  nudipedes  Uatuunt,    quos  ceteri,   quocun 

^itenderent,  sequerentur.   Ei    puerulit\Deo   guber*     ^KQTanta  iorro  fuit  populi  undequaq 
nantetadpontem  Rhodano  imposUum    procedentes,  in  ••        „,,',,,,,,,,,,,.,,,, 

msdem   termir<  /-  f^enttbus  obmarunt,     fm '^^J         ^L  triduo   affluentibus   n, 

positisque  humi  qenibus  venerabundi  quteverunt.  bom-     ZlZJZteret   Intei  alia  autem    miracuta  suavusimus 

I'"""-    non   **"££     l7rnonsoL  in  ipsa  eccleeia,  verum   etiam  in 
Avenionenses,  quin    hsec    prodtgn  causa   elset     ma       «  ^  drcumfusQ  ipiebatur;  ara  cam- 

etiamDeusidipsum  miraculo  confirmav»;  nam  homo     um    P  ujusspontesua  sotm 

quidamamultitudine  accurrenttum  **^~*?\     '  quM  trm  totam  viam  accensas  ge- 

ponte  inRhodanum  decidens,    Eteeano   «  verejtud  /  ,un  llimmutx  fuerunt.   Ha- 

corpus  ejus  sanctum  foret,  invocato,  statun  obtinuit,  ut      siaveram,  i  ^^ 


E 

in  reliquo  Ui- 

nere 


ditisque  custodibus,  deposuerunt.  Postero  quoque  mane 
repetentibusillum  latoribus,  negarunt,  permissuros  se, 
<iim  inde asporlari ; atque  ita  illadies  altercando trans- 
acta  est.  Noctc  i  "nn"  *ant 

singuli  latores  audire  vocem  dicentem,  pergereni  mo<lu 
postero  mane  Aptamsecuri;  non  longe  enimillos  «u 
[nsiilu  gaudio  repletum  iri. 

158  Mane    igitur  facto,   posi  collata   tomnia,    iter 
Aptam  versus  arripuerunt, ac  moxul  oppido  exi 
rant,  w<  rum  corpus  anlt  Tnterta  Insu- 

lenses,  eonon  invento,  mitlunt  esuis,  qui  inquirerent, 
an  ab  iisdemfuneriscuratoribus  ablatum  esset;  et  si 
Ua  foret,  rogarent,  ut,   omni  meiu  posito,   paululum 
tolarentur  :  nolle  en\  ne    voluntati  refra- 

gari,  sed  cupere  ad  honorandas,  quantum  p> 

n  Uquias  funus  comitari   Comperto  igUur    per 
nunciosmiraculo,  s(  """  "''"" 

jhl    ardentibus  instructum,    illuc 
m  nume[  ,  multitudine,  quam  audita 

racula    ei  ■   ■/""•'""  ; 

j  sonitus  i 

agrum   uentum  fuU,  par 
quo  admoniti  i 

.ini    morto  ratrum 

Minorum,  propt  f£usdemc»Jitatu  i  '"',  tolem- 


et  Aptx  JulUt 
F 


faela  narrat; 
ettam 
Boretgus 


Al  .TOIIE 

« .  s. 


paulo  allter, 
et  Ofltctom 

i  nse 


320  DE  S.  ELZEARIO  DE  SABRANO,  CONF. 

etenusexmanislroJ  Raphaele,  hre-     quempiamillo  priorem  hic  pr  xque  dubium 

.       '     g  Hi  twenin  aliquot  adjundis  variet,      manebit,  quantx  illt  antiqnttatts  et  m   scribenao   ,,-,/„■ 

/  ' ',,,.,.  smL    jn   primis  cum    hic  S.     fuerit.  Enimvero  centum  ac  septnagtnta  quinque  anno- 

Elzearii lobilum  addiem  w  ^  '    ™*>  ™«.  «««  eo etiam  "S**.8**"?:,    awdJrant1«tionern 

■  /,,,/,   translatwn,  ^uea  Raphaele  Fttam    effluxe 

mensibusposi  factam  esse,  iib.  «,    cap.    ultimo  dixerit,  ampl fmt,  m  ^«•^  «'•  -^?»  ^terim 

dZ  Luenterh •  tle  anno  \m  Migare.  seu  e*    incerta  tradtt seu  altter,    ,    prodtgiis 

Secundoait   ipsu  '»»"'<u  exornm  '«  '""'''"  iplU   mandata 

ToannesXXIl  ""  Raphaeli  ^ti^appetlart  posse   msa  fuertt. 

cancMum    Cardinaliun  163  Q i  ad  Borelynm  atttnet  htc  tpsemet  tn  1 

,:ll(  fali  RaphaehsOpusculumaseleci 

»  -x  puerulorum   dicti*    factisve  et  quamvistnadjunctisprodtgtorumnonnihtlvane^non 

.  ttotii  vicinia  pol  '  nullum  alium 

hunc  ,„  ,,,, ..  ./,  unammi  amantest  tesl  i     "■  Necplum  fam  OffictumiUius 

Vivat  Sanctus    a  '■'  "'r  P'  /''/"'">  '/,7V""/"  '  3ore¥ 

dm  lu*   iUius  mctori    i"  duxit  >nam   in 

nihilhujv  est,   uti   infra 

,  observai      I  ■./■■•' »r;  7  rafni  traditio. 

|60  |  ■■'"-     «  /"""'"  ''"'  "/"/"""  /";'" 

,  .,  g    ,  HWI.      PWS    n  ""•'■"''■  /''■■'•    /"'•-"  '"/"- 

•    '«'"  '"  "''""   '"'    m    locU  "'" 
.,,    Sanctiopem    implo-     oampani  tamque  diuturna prod  i     mtefl 

emtempore  vivebant, 


atWc  ostendi. 

in, 


llula  n  sub  rotam    moU  "■/  tari  ■■■  proi 
vam  ex  aquis  prod  i 
a  mafi  "//"'" 

i 

Officium  S.  Elzearii  in/4  r  /".<<,<"  "  ■      • 

,:„!,;)  ir>(i'i  rem  '/  Maluti- 

num  de  eodem  argumento  h  rc  Mrt  : 
i  ,|',     acrati  corporis 

ulis, 
Duiii  fertur  iii  Provinciam. 
Lapsus  pu  t  :n  Elhodanum, 
Prodit  aquis  vestigio 
Sicco  :  recens  et  mortuae 
Vita  puellffl  redditur. 


i  n  memo\  ut  quatuort 

iam  ii  i  jinta  annis  posi  obiivioni  data  jam  fuerint. 

.  quoque  modo   verisimile    est,    eadem    illa   lum 

tempoi  wtria  fuisse  pressa  silentio  ab  iis,  quo- 

!.  rerat  memorare.  Atqui    unum  ea  his 

omnino   dicendum    ■  '■'  prodigia    in  prsedicta 

■  !.,,!,■  conti  iiittamus. 

164  Synchronus certe  l""  pater  Franciscus  Mayro- 

.  tis  S.  Elzeario  momnti  adstittt; 

miraculoi 

i,  luculentvs  testis  fuisse,  si  is,  ut    Borelyus 
lib.  i.  cap.  ultimo  asserit,  sancti  Comilis  funm 

■ ,:  usque  ad  Aptensem  co  nitatus  sil ;  aut 

lequi  t,  qh      iptx   tunc  acciderant,    si 

.  [m  sacri  corporis  adventu  panegyricum  de  Sancto 

,/,/  populum  ibi  I  ;   '<'■«"'  /•'■'/'/"'('/ 


E 


■■■  uta 
i  ranclsco 
Mayronio, 


■ 


.■miHCtnO- 

tentur, 


eorumque 
auctoritas 
expendttur, 


.     ....     r..v...^ ..„,-.; -  .  - 

161  Jn  sexta  quoqm  e  ejusdem  Officii  ibidem  affirmavit.  nus    Mayromus  in  ssepe  tueto  tu 

legitui  .  Sacrum  corpus  in  ecclesiam  Fratrum  Mi-  bello,per  quemclerus  populusqueAptensisproE\zem\ 
norun                           s  delatum,  multisclaruit  mi-  loanni  XXII  Papse  anno  13-27  supph* 

raculis  :nam  prasterquam  quod  impana  abs-  ca-runt,  d  iU  ne  ^uidem  ac  miraculis   ad  iluas 

que  ullo  prorsus  adrain  ibus  continuis  diebus  sepulcrum  Aptas  obtent  -  meminit,  sed  non  de  prodx- 

publicam  vehementibus  cecinerunt    gratulationem,  giis,  tempore    iranslationis   per  viam  factis.   Juvent 

bene  multi  ex  varii  »roti,  ad  ejus   sepul-  ipsiusverba,  qux  biographus  noster  fere  adoptavit,  hic 

crun,  coe  anitatem  recuperarunt.  Nunc,  repetiisse.  Ta  imo  octavo  cetatis  suae 

quid  de  h\  endum  sit,  Sr.ripsit,  ut  anno  Parisiis,...  ac  post  aliquantum  tempuscorpus 

iiui.  Raphael  Vitam  S.   Elzearii   inter  annot   1498  ips  m  fuit ad civitatem  Aptensem.  Cmpit 

et  1515,  quotempo  itin  Gallia LudovicusXII,  autera   continuo  ad    locura    sepulturaa  ipsius  Vin 

cwi  eamdem  dicavit;  ad  oque  ut  minimum  annis   175  sancti  magnis  et.  multis  coruscare  miraculis,  ut  su- 

post  iranslationem.  Tn    Prologo  ad   laudatum    regem  blimitas    sanctitatis  suas,    quaa  in  («cculto    servata 

profitetur,  se  ea,  qux   narrat,  a  tum  ex  pro-  nondura  inn  miranda   per  miracula  divina3. 

cessu  canonizationis  dicti  Sancti,    tum    ex    aliquot  potentise  comprobaretur  a  coalo. 
Chronicis,  Historiis  et  MSS.    antiquis.    Processum,         103  Unde  per  ipsius  invocationem  et  merita  di- 

quod  jam  ssepe  dolui,  ego  non  potui  lan-  vina  virtute  sunt  mortui  suscitati,    caaci  lllumina  , 

tum  ex  ejusdem  Summario  mihi   licuitcolligere,  prx-  a  dae  uo  pati,  et  quam plurimiinnr 

dicla  mirabilia  non  hausit  ea  processu,  tum  quod  nul-  praater  naturalem  ordinem  sanati.  Ac  demum  ip^ 
lumtam  insolitxrei  indicium   in   laudato    Summario     visibiliter  et  mirabiliter  apparenteet  revelante,  r  - 

reperiam,  tum  quod  nec Raphael,  nec Borelyus,  in  ci-  gnum  Majoricarum,  quod   era  ;IV0, 

tand  ns,  ullum  de  hisce  aut     turl  '  ■    '''  "1S        .'!' 

processu  verbumfa  umdeniqtn  propter  silentium     missu,  duduin  extitit  quietatum.  Hacnecptura  on  \ 

aliorum,  quos  mox  memorai  ronius.    ideone  autem  ipsi.  cleroque  ac  popul 

162   Suyeresi    dubium,  an  illa   ex  Chro-     ,,.  "  'ia"-sl 

nici  riis  et  MSS.,  guafantiq  lerant,  ut  deiis  ne  meminissent  quidem,  cumma 

serit  ',    prxsertim    cum      upra    num.     156    dixerit,     meminisse    oportebatt   Nam  quid  ad    causam,   q 
S.  du 

ad  ecc 


cierojut  ac 
bipttin 

contMVoW 
netl. 


'/""■s  /"  itia  laudavil,   de   translatione     Cusque  testis  fuissefr  Deinde,  si  tot  tamque  m* 

i,  non  de  memorUtis  prodigiis  me*     prodigiisillustratafueriteaSanctit 
onamus  tantisper,  Raphaeli  scriptorem     pofait  May\  tptensibus  in    mentem  ven    .   ^ 


DIE  VIGESIMA   SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  52! 

im  ejus    post    mortem   a  sepullura         169  Jtatio  est,    <inod  Boretyus,  qui  Aptensia  nrf  d 


I 
trantlatio 


Aptensi  repeierentt  dicerentque,  ea  facta  esse,  ut  su-     Orduns    Minorum  archiva   lustravit,  Hb.  3.  cap.  7 

titatis  suaB,    quaa    in  ooculto   .servata     scribat,  solemnem   S.  Elzearii   corporis  e  sepulcro  suo 

dum  innotuei  mproban  >lo?  „,/    oJlare    tfdtolationem     per    CardinaUm 

iGi;    Enimvero  hsc  non  lantum  non  ittsinuant  mu     Anglicum  anno  1381   eademdie    xvu   Junu  fac\ 

cu(a  a  supra  dictis  relata,  sed  potius  negant,    ullum     esse;  Aptenses  vero   Fratres   Minores  Conventuales, 

,   .  -  •  Qnid  ergo  \i    causabx      apud  quos  sacrum  corpus  quiescit,  in  NolitiaMS.de 

.in    Mayronio,    clero,  \  [ptensi     Oardinali,  anno,  menseque  cum  Borelyo  conveniant, 

•tu  silen-  cant,    laudatum    A\  die 

m  ,.,/  tfi  Bulla  canoni  at  ins,    anno  1371  a     qnidem  xvm  Junii  ad  hanc  translationem  faciendam 

GregorioXI  Romnno  Ponti  a,  licet  in  hac  qno»     delegatumfuisse,  sed  postridie   pnmum  executum  §sse, 

./iV/        i  \breviter\  )ue  rei  memoriam   die  xix   ejusdem  mensis  Junii 

iraculis  ejusdem  post  obitum  factis  lo-     annuo  Officio  a  se  celebrari ;  qu  vide   ptura 

i    Vita     inferius  §  xi.  ffsec  faciunt,  m  certo  edieere  nequeam, 
n    canom   \tionis   prae-     utrum  anno  1323,  an  1324    contigerit,   sed  alterutri 
lui  m   est.    \  i .  nsi  o.  (  'eU  rum  alii,   inte\  qt 

Pa\  ,  a  Ba-     ipse Borelyus  est,   fui  Sancti  obitum  serius  mt, 

tslalionem    quoque    consequenter    serius    reponere 

nsis     debusrunt,    Haud  scio,    an   aliquem  ea   istis  secutus 

to  1532  i  2Vi/itJ  denique   in  archivis     fuerit  Dionysius  Sammarthanus,   dum  tom    i    Gallix 

\r  e  tam  prodigio  \ni  sonitu     Christiame  col.    362  de    Raimundo  IV,   cognomento 

eperire putuil  •-•     Botti,  episcopo  Aptensi  ait     i';»|jui  (>wo  curjms;    S. 

\etropotitanse Aveniom  ms     Elzearii,  comitis  Ariani,   V  iptam    ;illatura 

\hesaurariustq\  ix  ifaji  anno  1757  datis     oxcepit,  el    in    eoclesia   Fratrum   Minorum  magna   E 

re-     po  ivit  anno  mcccxxvu  mense  Octobri. 

• 
167  Sunt  i        "      i  negativa, 

i',1  qute  m  n  tantt 

latt  re  i  equivissent, 
plwitm  m  inti  reral  illa 
fior  sim,    '■'  i  lyi  aucto- 

,  iias  impellere  mt  .  '.    ut    i  oi  umdem    narra- 

tioni  iuli'in  hac  in  parte  adhibeam ,    maxime   o, 

■;/.  jauni  facile  ejusmodi 
iunculx    nast  antur,  et  a  populo 

temporis  spalium   antiquitatis 
ant.  Addopauca  de  anno  translationis, 


ALCTOAE 
C.   9. 

non  serius. 


1323 
quenti, 


iX.  Supplicaiio  Joanni  Wll  Papae  pro 
canonizatione  Elzearii  facla,  effectu  irri- 
10  :  item  altera  Glementi  VI.  el  exhujus 
mandato  confectus  processus,  nec  lamcn 
uinc  secuta  canonizatio. 


I   ostquam  venerabile  S.EIzearii   corpus  in   Aptensi  clnus  Jinpu, 
Fratrum     Convenlualium    ecclesia   tumulatum    fuit,   tusgueAptensUl 

Joanni  XXii 
Papx 


n    Parisiis  Aptam  factam  esse  constat.  Secundum  magnitudo  copiaque  miraculorum  ,quorum  aliqua  dabi> 

strum  eodem...  anno     quo  obiilj  ejus  mus  §  xi,  Aptenses  brevi  impulerv.nl,  ut  pro  ejus 

1    (.:•  1  translatum  et  ad  civitatem  Apte  canonixatione  obtinenda  apud  Apostolicam  Sedem  age- 

[ue  ibidem  in  ecclesia  Fratrum  Mino-  rent,  Quippe  quadriennio  post,  anno  sciticet  1327 

rum,  sicut,   dum   viveret,  prae  Bepulturse  laudatum  libellum  supplicem  Joanni   XXII  Romano 

■  ■11  rifice  traditum.  Pro  unno  autem  >  assi-  Pontifici,  qui  Avenione  residebat,  eum  in  finem  obtu- 

eratannumChrisli  1323.  Gonsentit  Notitia  nos-  lerunt.  Hunc  libellum   Antonius  1  l   §  1  jmn 

]is  Aptensis,  in  qua  uerbis  GallicU   sic  legitur.  monui,  exarchivo  Fratrum  Minorum  civitalis  Aplen- 

Anno  [ii  cmii  legatum  Roberti  regis  Parisiis  sis  acceptum,  post  Sermones  S.  Antonii  Patavini  a 

ro   uxore    filio  illius   Carolo  duci  e  regio  1684  Avenione  excudit  cnm  hoc  titulo  :  Supplicatio 

tncorum   ss  impetranda,    ibidem   setatis  Joanni  XXII  oblata  ad  obtinendam ,  canonizationem 

C  >uo  anno  trigesimo  octavo,   die  xxvn  Septembris  B.  Elzearii.  I  '"""'  meminii  Borelyus  lib.  F 

em  obiit  ;  utque  fi  tii  Ordinis  S.  Fran-  :j,  cap.  '  ubi,  cum  de  anno  Christi    1327  consentiat, 

in   ejusdem    babitu   sepultus  et   in  ecclesia  ex  suo  tirca  annum  S.    Elzearii  emortualem  errore, 

Fratrura  Mmorum  Pari  iis    depo  itui   est.  tanlum  biennium  tunc  ab   ejusdem   morte  numeraVit. 

168  anno   corpus   illius   ad  civitatem  Ego   eumdem  ex  laudata   editione   Pagii  apud  quem 

Aptensem  translatum  et  in  ecciesia  Fratrum  Mino-  auctore  Francisco  Mayronio  scriptus  dicitur,  totidem 

rum    humatum    fuit;   sicut  ipse     mandaveral    in  verbis  hic  subjungo.  Sicigilur  habef. 

stament  cto    relone   die  xvm  Julii   anni         17i  Anno  Domini  millesimo    trecentesirao  vige- 

nno  1323  airao  septirao,    videl  ensis    Maji,  meltumtup- 

conugisse,   msi  /  Hographi  voces  eodera  anno  Raymundus  Boti,  divina  gratia ,  Aptensis  episcopus,  '^■"■'"" 

,    sint,    ul   significent   intra    eumdem  ana  cum    omnibus   civitatis   ejusdem  supplicavere 

.1.   irortualem,  non  ab  mra  Chrisliana,  sed   ab  Domino  nostro  Paptt  Joanni  vigesimo  secundo,  pro 

psiusSancti  obitu    computatum.    Dubilandx   causam  canonizatione  claraa    el    sancta   memorue   domfm 

Ub    1,    cap.    ultimo   scribens,  Elzearii  de  Sabrano,  comitis  Aria 
sancti  Comiiis  corpus  septem  velocto   menses  Pan-         -Angelus  Domini  descendit  eum  et  socus 

fuievtsse,  priusquan  anslatum fuit.  Acce-  -in  fornacem,  excussitque  Bammam  ignis  ae  lorna- 

dii  et  Martyrologium   trium  Ordinum   S.  Francisci,  -•,-,  el  fecil  1 lium  fornacis,  quasi  ventura  rnns 

§i,  num.  7  relatum,    in   7 >adam   translati  *  Di I  8  capilulo  sci  l  verbum. 

xnnJuniiannuntiai  estacatculis  g 

i        yi,  nnu  a  die  sxvm  Septembris,  quo   Elzearius  culo  Azariam  cum alibus  1  fornacis 

•  t,usqui  ad  tvm  Junii  non  integri    novem  ardentis  pi  il  ab  ignts   ini 

erint ;  atque  hac  ratione  h*c  translatio  simis  istis  diebus,  suam  non  derelinquens  bct-lesiam, 

\num  13i',  mihi  Clarissimae  memoria nitem  Bh lon  admi 

uin  ///,  an  ea    )iartyrologi\  amuntiatio  tH   sati, prodigio,  in  medio  fornaci  ""' 

.        .„.  positum,  a  voluptatis  ihcendio  custodivit.  uraajm 

Septembris  T.    VII. 


C6 


cele- 


, 


522 


DES.  ELZEARIO  DESABRANO,    CONF. 


AtlCTORI 
C    8. 


in  qvo    virgi' 
nilatem  in 
oonjugio 


didicerunt 


B 


multis  annis 
usque  ad 
mortem 


'i 


ai>  Elteai  \o 

||  /  i  nlitin 


celebrandum,  et  retro  actis  seculis  non  concessum 
praeconium,  ut  Adolescens,  sanguine,  complexione 
notabilis  corpulenti«  ac  venusto  aspectu.  inter 
mun.li  delicias  vivens,  et  *  quasi  adeps  separatus  a 
carne  »  .  quod  dicitur  de  Nathan  Ecclesiastic. 
capitulo'47,  a  sune  aHatis  undecimo  (  imo  decirao 
tertio  m  aim  probavi  )  anno  usque  ad  trigesimum 
octavum  annum,  incoinquinato  conjugio  cum  Virgl- 
nitatis   titulo,  sine    ullo    cohabitationis    divortio 

perduraret.  „    , 

171   Convenit  huic  cohabitationi  punssimaB  iHud 
dictumpropheticumEsai«62cap.«Habitebitjuvems 
«    cum    virgine.  »  Dum    enira    appropiuquaret  ad 
finem  hic  Virgo  miranda)  virtutis,   protestatus  est 
adstantibus  multis,   quod    suam    sponsam    sanctam 
Tirginem  relinquebat,   cum   qua,   ut   gratius    Deo 
fieret  ejus  obsequium,   VOtum   emiserat  ad   servan- 
dum  in  perpetuum  cCBlibatura.    Propter  cujus  illi- 
batam  observantiara  convenit  dicere  incolis  Provin- 
ciae  illud,   quod    Cantic.    cap.  2  d.citur  :  «    Florea 
«apparuerunt   in  terra  nostra,   terapus   putationis 
advenit.  »  Istum   nempe  castitetis    fructum    quam 
plurimum  ex  hoc  Conjuge  putaverunt  ;  quod  expe- 
rientia  magistra  didiscerunt*  nonnullis  carnis  lubn- 
citetibus  deputati,  qui  ad  ipsius  benignum  osculum 
repente  immutabantur,  supernaturali   virtute  com- 
puncti  ad  firmum  et  permanens   propositum, 
Bjne  ingenti   admiratione.  Ipsorum  namque   mater 
sancte  Ecclesia  quadruplicem  coelibatum  yeneralur 
virorum  et  uxorum  cum  integritate  virginitatis. 

173  Primo  quidem    coelibatum  Josephi,    sponsi 
Virginis  Matris  Dei  ;  quia  fuit   virgo   purissimus, 
ne   iWud    illustrissimum    matrimonium   claudicaret 
impuritate  ex  parte  alterius    conjugum,  secundum 
beatum  Augustinnm.    Secundo    ccelibatum  Joannis 
Evaiigelistse,  qui  de  nuptiis  a  Christo  fuit  vocatus, 
secundum  Hieronymum.    Tertio  ccelibatum    sancti 
Valeriani  cum  Caecilia  virgine  ;  quamvis  de  istius 
sponsi  virginitate   non   constet  ita  perfecte.  Quarto 
coslibatum   sancti  Alexii   cum   sua   sponsa,   quam 
dereliquit.  Tamen  equidem  iste  ccelibatus  modernus 
videtur  esse  mirabilior,  quantum  ad  observantiam 
castitatis,  quam  coelibatus   beati  Alexii  ;   quia   ille 
non  fuit  sic  cousorti  approximatus,  a  quarecessit. 
Iste  autem  per  viginti  septem  ( imo  viginti  quinque 
ui  ex  supra  diciis  liquet  )  annos  in  eadero  domo,  et 
in  eodem  thalamo,  et  in  eodem  thoro   cum  conjuge 
in,,;i  ,ius,  utsublimitas  lstius  virtutis  magis 

;  admirabilis,  quam  imitabilis  videatur.  Secundo  iste 
ccelibatus  videtur  in  hoc  admirabilior,  quam  coeliba- 
tus  beati  Valeriani  cum  Csecilia,  quia  fuit  hic  magis 
diuturna  custodia  virgineae  integritetis  ,  et  quanto 
diuturnior  in  fornace  ardenti  praeservatio,  tanto 
rairabilior. 

17»  Tertio  iste  coelibatus  videtur  in  hoc  raira- 

bilior,  quam  ccelibatus  Joannis  Evangelist®,  quan- 

tuin  ad   arduitetem    observantiaB ;    quia    ille    per 

Christi    vocationem  fuit  a   sponsa   separatus  :   iste 

autem  per  Christi  conservationem  fuit  cum  sponsa 

diu    iii  integritate  Bervatus,  transcendens  illud  Sa- 

mtis  oraculum,  Proverbioi  um  cap.  6  :  >•  Numquid 

h  homo  potest  ignem   abscondere  in    sinu   suo,  ut 

to  ve  '  ejus  non  ardeant,  aut  ambulare  super 

«  prunas,  ut  non  comburantur  plantae  ejus  ?  »Istius 

enim  plant»,  id  est,  affectiones   qod  fuerunt  com- 

bustse,  iluin    calcavit  opportunitetes    incendiorum 

carnalium,virtute  Domini   sic  sequestratus  ab  eis, 

ut  nusquam  se  securum  ita    reputaret   circa   viara 

castitatis,   sicut,    quando  erat  in    conjugali    thoro, 

in  <juo  vutuiu  integritatis  emiaerat ;  sicut  secretis 

aliquibus    revelavit.Quarto  hic    ccelibatus    videtur 

maxime    assimilatus  illi    ccelibatui,     quem    teuuit 

^oseph    cum    Virgine    Matre  Dei  ;  quia    ista    fuit 


diuturna  cohabitatio  et  familiarissiraa  sine  ipaius 
contagione  sponsi  ;  quia  Mater  Domini  caeteris 
coraparari  non  debet 

175  Non  fuit  attamen  istud  tara  firraum  castita- 

tis  propositum   humanitus    procuratum,    sed  divi- 

nitus  inspiratum.  Nam  in  die  quadam  Assumptionis 

B.   MariiB  Genitricis  Dei.  cum  hic,  juvenis  existens 

quasi  duodecira  annorum(  imo  ex  supra  diclU  tstatis 

paub  proveclioris  )  noviter  contraxisset,  nondumque 

assuetus  esset  ad    ccelestia,    subito,    dum  in    festo 

domini  de  Saltu  fuisset  cum  caeteris  nobilibus  domi- 

cellis,    supervenit    ei  tanta    mentis  immutatio,    ut 

infirmitatem  simulans,  se  in  caraera  occultaret,  ubi 

superveniente  gratia  Spiritus  sancti  et  compunctione 

hactenus    inexperta,    concepit     spiritura     puritatis 

illibatae  servare   perpetuum  ;    quamvis  non  statim 

votura  expressit.    Unde  non  est  dubitandum,  quin 

tanta  continentia  fuit "  dono  supernaturali  concessa, 

secundum   illud   Sapientisa   cap.  8  :  «  Cum   essem 

((  magis    bonus,    veni    ad    corpus  incoinquinatura. 

«  Et  scivi,    quoniam  aliter  non  possera  esse  conti- 

«  nens,  nisi   Lieus  det  ;  et  hoc   ipsum  erat  sumrna 

«  sapientia,  scire,  cujus  essethoc  dunura. » 

176  Non  solumautem  Vir  iste  sic  refloruit  casti- 
tatis  virtute   transcendente  ;    sed  etiam  admirabili 
raentis  pietate  et    lminilitate.    Nam,    cuu.  existen 
in  regno,  ad  venationem  secundum  morem  nobilium 
sgepe  procederet,  subtrahebat  se  cum  quodam  milite, 
sibi  secreterio,  a  tumultu  venationis, et cla 
pergebat  ad  domicilia   leprosorum,  et  ibi   obsequia 
et  alimenta  subministraris,  lavabat   eorum  pedes, 
ligabat  ulcera,  plagarum  putredinem  abstergebat.  . 
ulcerosarum    quoque    plagarum    mirando   spii 
fervore  ruebat  piopterChristum  in  oscula,  quijux- 
ta  dictura  propheticum  in  Cruceextitit  ut  leprosus, 
Esaia,-  cap.  54.  Sed  et  multis  aliis  virtutum  insig- 
nus,  qu»  brevi  sermone  compreliendi  non  possunt, 
mirifice  coruscavit  in  hac  vita.  Tandem  obiit  trige- 
si.no  octavo  anno  aetatis  suae  Parisiis    cum   mirabi- 
libus    Crucis    praeconiis,   qurc   sensit    in   sua   tehci 
consummatione  ;  ac  post  aliquantumtempus  corpus 
ipsius  translatum  fuit  ad  civitatem  Aptensem. 
177  Coepit  autem  continuo  ad  locum    3epulturai 
L8  Viri  sancti  magniset  multis  coruscare  mira- 
culis,  ut  sublimitas  sanctitatis  su*.  qu<e  m  occulto 
servata    nondum  iunotuerat,  rairanda  permiracula 
divinm  potentiae  comprobaretur  a  ccelo.    Unde  per 
ipsius  invocationem  etmerita  divina  virtute  sunt 
mortui  suscitati,  cmci  Muminati,  adasmonusobsessi 
liberati,   et  quam  plurimi   infirmi  praeter >m 

Pdinem  sanati.  Ac  demum,  ipso  visibiliter  et 
mirabiliter  apparente  etrevelante,  regnum  Majon- 
carum  quod  erat  intempestivo  bello  turbatum, 
sine  sanguinis  effusione,  ipsius  Dei  permissu,  dudum 
extitit  quietatum.  1M,iver- 

178  Idcirco  supplicat  vestr»   Sanctitat i  u 
sitasecclesiasticorumet  civium  civitatis  ^pten^ 
utcelsitudo  Sedis   ApostolicaB  jube  1»™ 

etmh  rijutcompertaventetedictorum 

et    aliorum    plurimorum    ejus    pra  «•  * 

ChristiVicarium  Sanctorum  catalogo  annoteiur 
terris,  quem    Deus  tot  perseverant.bus   mi^m 
riorincatura    ostendit  in  coslis :  quatenus  p 
super  candelabrum  Eulgeat   lucerna  omnibus,   i^ 
sunl  in  domo  militantis  Ecclesia3,  et  m  »iei         ^ 
ipse   recipiat  tabernacula  gaudens,   quem     ^ 
tantis  virtutum  insigniis  decoravit.  tone  • 
tenuslibellusUtesuppltz,  cui  in  flWrfl^prancisco 
Pagius   in  cala  adscriptum  ibidem  aii  i  w 
deMaironio. 


I^rinum 
celebrani 


'  fuerit 


E 

plurlbm  altis 

virtutibus 


Oi  nwacuks 
clarulsse  aut- 
runt, 


pro  j""^™ 

ciamint 
tuppUca*! 


jiviau-uiuu.  ninnusiusSam- 

179  De  eodem  argumento  memmu  uv>  y  .fl 

marthanus  tom.   1    Galli*   Christianm    cof 


Raymumlo    IV,   cogi 


nomento    Botti,   ubi  hstc    ^ 


$ 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  523 

\nno  vero  sequenti  (  id  estt  anno  1328  )  v  Nonas 
\u\\(hlcm  Raymundus )  libello  supplici.  nomme 
iotiuscleri  et  populi  Aptensis  postulavit  ab  Johanne 
xxil   ut  eum  in  album  Sanctorum  referret.  Recte 

/.'    Sed uno anno  serius,  qui  tamen   error  seque*     miracula  sanctum  monstrant  ;  ipsum  dignaremur 

V]  rex  alio,  quo  S.   Elzearii  caput  (  corpus   voluii     Sanctorum  catalogo  aggregare.  Nos  igitur,  quosin 

•        i-anno  \Wt   Parisii*  .1/'/"/»   allatum,    mense     certis  festinos,  et  lentos  convenit  in  unbiis  inveniri, 

''"',' i   i  "l>  eodem  episcopoinecclesia  Fratrum  Minorum     de  preedictis  notitiam  non  habentes,  hujusmodi  sup- 


fides,  super  eis  per    aliquo*   probos  viros    manda-  D 
remus  inquiri  ;   ut  veritate  comperta,  et  certitudine 
habita   praemissorum,  cum    non   deceat,  eum  apud 
homines  sine  veneratione  relinqui,   quero  merita  et 


ai ii  roiB 

i.    s. 


titum  fuisse,  prxmiserat.  Laudat  quidem  inmar- 
,'„„.  TabulasFralrum  Minorum;  sed  ego  malo  stare  in- 
strumentomoxdato,exquoeiiam  Borelyus  annum  1327 
assignavit.Ceterum  isla  tptensiumapudJoannemXXll 
mppHcatio desideratum  exilum{  nescilurtqua  deCausa) 
sortita  nonest  ;  nec  quidquamproEteewn  canon 
prstereaactumlegi,  ante  Pontificatum  Clementis  VI, 
qui  anno  \MadiUum  evectus  fuit, 

180///"  sedente,  causa  canonizationis  ex  commum 
mnsu  deri  populiquecomitatuum  Provmcia  ac  For- 
Zamntot  nualquerii   rursum  tentata    estt  et  ab  eodem  Pontifke 
tpucopUCar<  ihihl  commUsio  episcopis  Carpentoractensi  \  lunc  9au- 
■      /r/,/(,  ///;  et    Uceticensi(  tunc  Heliae,  qui  postea  ad 
Cardinalatum  assumptus  est)  nec  non  abbati  S.  Rufi 
prope  Valentiam  in  Gallia  Narbonensi,  ul  in  ej\ 
ELze&rn  gesta  ac  miracula  inquirerent.    Litteros   hac 
1:  supe,  reab  illodatas,  •<  Vaticano  lib.  3.  par. 

%  ep.  107    recensuil  Lucas  Waddingus  tom.  8  An- 
nalium  Minorum  editionis  Roman£,adannumChristi 
1351,  num.  '■'>*.  ex  quo  easdem  accipe.  Venerabilibus 
fratribus  Carpentoraten.  et  Uticen.  episcopis,  acdi- 
lecto  filio  abbati  monasterii    sancti  Rufi  propeVa- 
lentiam.  Grandis  nobis  adest  laetitia,  miraque  no- 
pracordia  gaudiorum   suavitate  replentur,  et 
:,  noDja  magna  gratiarum  actionum  ac  laudum  Deo 
,,,,,.  impendia, dum coelestis Rex  ipse,  subcujus 
,necunctaeubsistunt,Sanctossuos,  perexempla- 
inam  e<  sanctitatis  merita  venerandos, 
de  praesentis  vitae  carcere  ad  aeternam  beatitudinem 
evoi  ebris  coruscare  facit  miraculis,  per  qnae 

fi  leles  et  in  fidei  constantia  perseverantes  efficiat, 
ad  Sanctorum  ipsorum  sectanda  vestigia,  lucidas- 
que  semitas  incedeudas,  invitet  apertius,  quos  de 
multitudine  miserationum  suarum  ad  eorum  vult 
i  onsortium  pervenire. 

1  ,x  |  Sane   pro  parte   venerabilium   fratrum  no- 

ttvcetu v     rorum   kquen.  et  «\relaten   archiepiscoporum,  et 

we  abbati  s,   nonnullorum  episcoporum  Aquen.  et  Arelaten.  pro- 

m'  nciarura,  et  dilectorum  filiorumpraelatoruraeccle- 

siarum,  Religiosorumque.  et  baronum  et  nobilnim 

ac    universitatum    earumdem    provinciarum  ,    et 

Provinciae  ac  Forqualquerii  comitatuum,  pridem  in 

consistorio  proposituiu   extitit   corara  nobis  ,  quod 

recolendae  memoriae  Elzearius  de  Sabrano,    comes 

\n:mi,  ac  baronise  \ns  rtisii  dominus,  dedicta  pro- 

«  Provinciae  oriundus,  generis  nobilitate  pr»- 

clarus.adeo  in  exeroplari  vita  et  castitate  perfecta 

in  hujusmodi  peregrinatione  seculi ,  ejua  abjectis 

voluptatibus,  carnisque  illecebris  procul  pulsis,  per 

castos   mores,  virtutumque  placitos  actus,  Domino 

gratum  famulaturo  impendere,  ejusdem  vitae  merito 

bibi  ipsi  etaliisproficerestuduitperexemplum.qiiod 

omnipotens  ipse   Dominus  virtutis   Buae  in  eodem 

Elzeario  opera  manifestans,  per  sancta  sua  merita 

in  civitate  Apten.    in    loro  Fratrum    Minorum,   ubi 

c  irpus  requiescit  ejusdem,  et  alibi,  plures  suscitavit 

mortuos,   csecos    illuminavit,   mundavit   leprosoa  ; 

surdis  audituro,  mutis   loquelam  ,  et  paralyticis  ac 

contractis   restituit  sanitatem  ;  honorans  in  terns, 

m,  ut  pie  creditur,  coronavit  io  ccelis. 

182  Quare   nobis  fuit    pro  parte  praadictorum 

«ingutaet  humiliter aupplicatum,  ut,  cum  de  prasdictis,  qusB 

^racuh  r.    m  dictis  provinciis  et  comitatibus  quasi  notiora   et 

manifesta   fore   dicuntur,  posset  fleri  per  fide  fli- 

gnos  etsolemnes  viros  ac  factorura  evidentia  plena 


plicationibus  inclinati,  discretioni  vestrae,  dequorum 
circumspectione  plenam  in  Doraino  fiduciam  obti- 
nemus,  de  fratrum  nostrorum  consilio,  perAposto- 
lica  scripta  committimus  et  mandamus,  quatenus 
vos,  vel  duo  vestrum  ,  de  vita  et  meritis  dicti 
Elzearii  ac  ejus  miraculis  et  ceteris  circumstantiis, 
circe  interrogatoria,  quae  sub  Bulla  nostra  trans- 
mittimus  interclusa,  veritatem  diligentius  inqui- 
ratis,  et  nobis,  quae  supor  his  inveneritis,  scripta 
fidelitersubvestria  sigillis  cum  vestrarum  litterarura, 
harum  seriem  eontinentiuiu  ,  testimonio  int.mare 
curetis.  Datum  Avenione  Kal.  Septembris  anno  x  ; 
„i  est  Christi  1351. 

[83   Harum    litterarum  auctoritate  (  prosequilur 
Undem   Waddingns )  compactus  est  processus,  cujus  prowsumqyt 
Summarium  in  bibhotheca  Vaticana    num.    4U18 
perlegi.    lllud  ipsum    est,  quod  nos  ex  eodem  codwe 
ibendum   curavimus ,  et  per  hujus  Commentarii 
decursum  ssepe  laudavimus  ei   laudatuii  sumue.   /  s- 
rumtamen,  ne  quis  ex  PFaddingi  verbis  errettprocessut 
quidem  iste  sub  Ctemente  VI  confectus  fuitt  laudatum 
Summarium  non  nisi  aliquoi  annis  post  suh   Urbano 
V,  qu\  dicto  Clementi  post  Innocentium  VI  in  Ponti- 
ficatum  successit,  et  Elzearium  inter  Sanctos  tandem 
adscripsit,  uti  suo  loco  dicemus.  Quidporropro  eadem 
canonizatione  sub  Clemente  VI  actum  fuerit,  qui 
dicti  Summarii  mctor  in  laudato  processu  in  compen- 
,,,„,„  contrahmdo  pt*sliterittipsiumet  verbis  eznoitro 
apographo  Fatimni  codicis  num.  4018  juverii  hie  re- 
ccnsuisse;   correclo    ubique,   quoliescumque  occurret , 
nomine&e  Sabnino^uod  seu  ejusdem  codicisVati 
seunostriamanuensis  vitio  velerrore  in  apogropho  no- 
stro  legiiuv  pro  deSabrano. 

184  In  nomine    Doraini.   Amen.  Dum    ez   parte 
reverendorum   patrum ,    '  *****   ';'   l 

^.relatensis  arcbiepiscoporum,  et  nonnuUorum  epi-   (/w_ 
scoporum  Aquensis  et  Arelatensia  provinciarum,  ac 
prffilatorum.Religiosoruroqueetconventuum.baro- 
;1IU11    nobilium  ac  universitatum  dictarum  provin-  {i 
ciarum    et  Provincisa  ac  Forcalquerii  comitatuum, 
extitit  supplicatum    sanctas  roemoriaB  dom.no  Cle- 
menti  pp    vi   dum    ageret  in  humanis,  ac  sacro 
dominorum    Cardinalium    coileg.o .  in  consistono 
pro  canonizatione  recolendaa  memoria  doroini  Bli- 
'inl  de    Sabrano,  quondam    comitis  Arriani,  do- 
minique   baroni»  Ausoisii,  de  dicta  provmc.a  l  ro  - 
vincia  oriundi.  Hoc  patef  fol.  m.Cap.  *  uw 
tcHicetinprocessu,   cujus  hic  compendtum  factt ; 
etiamprosequentibussufficiathoclocoam 
rPplicationemdictuaDoifflnusexaudiens,negot.um 

Bw. !■   faoiend»  sub  certa    orroa  comroisit 

XendispatribusdominisUticensi^etCarpen. 

oratensi  episcopis,  ao  abbati  sanct.  Rutt.  ProPe 
\:       ltl;im     etduobus.-onn,,   Bulla  super   mterro- 

a  tacacndis,cansa,utraor,sest.e,sderatrans- 

ESS!  Patet  bl.    .n.c,P.    Clembns ,  et  cap . 

^fftHDicti  verocommissani  ad  civitatem  Apten- 

liusmodi  negotio  transtulerunt  de  die  detndeomnu 


i  ceticenal 


rant, 


,      ,„fnqnagesimo   pr in  eccle.,»  I-  ntrn  M.- 

rull  ,,!,tiVi.  absente  dicto  abbate.   D.Csdo. 
^YnisUticaneietCarpentoratenmep.sMweeteom. 

"  "  ariU  Pro  tribuoali  sedenUbns,  magister  N.co- 
Sr^ntii.prwnratoretprocnr.tor.omjmm. 


AUCTORE 
C.   S. 

-  i.  e.  canna- 
ble 


w  DE  S.  ELZEARIO  DE  SABRANO,  CONF. 

, ;_n      owhiemscooi  et  totiua  Aquensis  provincia»,    coram   r» 

A  prsdietomn,,  pmsente  ib.demnom.ne  suo dom.no         J   I  «^         ^  (  patet  ^      «a  D 

s'  l    t, ._     kMmJivt_r  p.nm  instantia  postularunt. 


in  ecclMla 
Fratrum  Mim 


humilil  instantia  postularunt. 

180    Iusi    vero    domini   Cardinales,  visis   Rullis.  §M 
!S8u  sigillato  et   lig  plhsque  recognitis,  mwjJJJ 

tam  per  inspi  ctionem  eorum  quam  juraraenta  ■"  .*,,„, 

missariorura,  et  notariorum  signis,  quia  ipsis  Con-  i"'0CWn" 
,-,1,,,  (  ita  esse,  dictum  librum  aperuerunt  ei  pro 
aperto  babuerunt.  Patet  processus  folio  n.  Postl 
seqUitur  ordo  rerum,  ?««  "'  wdem  processu  /;■/,• 
dignorum  testimoniis  et  autlu  nticii  instrumentisfimatx 
laudatis  Cardinalibus  exhibitse  fuerunt,  de  quibusejus- 
dem  Summarii  auctor  ibidem  sic  progreditur  \  Orrlo 
recollectionis  dicti  neg  itii  talis.  Primo  agitur  .le 
psatione.  Secundo  de  miraculis.  Tertio 
de    ipsius  fama  et  fidelium   devotione  ad  eum 


ppiscopo 

missariis     duas     _ 
aliam   olausara  ...    fllo    eanapis  *  ,  raore    Roraan® 
ie,  necnon  quatuor    procuratona,  scilicet,  epi- 
scopi,  capituli,  civitatis  etconventus    Fratrum  Mi- 
norum  Aptensium.  Patet  fol.  vm,  ix.x,  xu.   Qujbus 
litteria    reverenter    receptis,  publicatis   et  apertis, 
,-atetfol.  vn  et  vni )  licct  ipsiprocederepotuiasent, 
tamenpersuas  litteras  dicto   abbati   collegae    suo 
intiroaverunt,  ut  ad  dictos   civitatem  et  locum  se 
transferret,  cu.n  eisdem  in  dicto  negotio  pr 
rus.Patet  fol.xiv  et  xv.  Quodetfecit  :  patel  fbl.xvi, 
186  Die   vero  aeptima  mensis   Decembris  anno 
praedictodictistribuscommissariis  in  dicta  eccle 
Fratrum   Minorum  Apte  pro  tribunali  sedentibus, 
pVaTruTm-    dictus  magister  Nicolaus Laurentii,  noraine  procu-     -   *■  —       -^-    ^         alogi| 

norumtestes    ratorio  dictorum,  ad  prosequendum  negotium  peti  ,     DeVU«     >  *         deDeoetdi- 

— *    .e  adraitti,  patetfol.  xviet  _v„;et «P^**-  "  ,\  „  cogUabat  Sec io  de  pmnitentia 

commissariis,  nl  innegotio  vellent procedere  secun-     vims^  -»    t         *  reyelationibus  aibi  a  I 

(lllm  traditameis  fomam.afferenseiarotulumunum      ju   auj 

centum   septuaginta   articulos  continentem,  super     laous.  vjuai  i 

quibustestesproducereintendebat;  *"Vf™*-^*     aC  ™ J  ino^eoffi ,',;,  sibi , ,,  E 

B  reCipi  etexaminarisuper  eisdem  secundum  formara         U    ;         refutation6i    Sext0  de  ,,,,,,,„,,  ,|,„-  (_f_hi 
,„  littei  .u.se.sexh.bu.t.compreh^     ac 

sam:patetfo]   _vn usque  ad  liih.  Quibus om busper     WJ*      g   im0  de  devotioneVorationis  as.  "* 

dictos  dominos  commissarios  recept.s  et  lect.sfpa-     a  que     e. .  fa 

tet  fol.  v  i  a  prafato   Nicolao   de  calummn  e     ve-     «e;^  ,.  de  ^  quff   fecit  in  vita 

ritate  dicenda  in  tota   causa  receperunt  ad    ancta     De ^miraculis  p  y  ^^  ^ 

Dei  Evangelia  corporaliterjuramentum  prajstitum  : 

patet  fol.  vi.  Postquam  dictum  Nicolaum  (  forte  /«'- 

gendum  :  Post  quae  dictus  Nicolaus  ;  ad  probandos 

dictos  articulos  nominavit  diversis  vicibus  quatuor 

et  septem  fcestes:  patet  fol.  lv,   pagina  prima.  Et 

nihilominus    produxit    lxvii    instrumenta    super 

miraculis    factis  per  Elizarium    antedictum  ,    qua3 

ponuntur  ,  folio  um,  usque  ad  folium  cv.                — •  -^- »  ■;- -^    ■    N,imm;l        ,lra  ,., 
187  Beoeptis  yero  juramen  .s  a  tesbbue  de  per-    JwMm  B «m 

I"1"-1 sl 10  «uper  content«  ,n  art.cul.set     ten  Etsuutnumerox.,quor 

j>ro«s.,«m?«  litteris  Apostolicis  ,  inquisiverunt  secrete   et   sin-     specianwr <_, 

ZS    gilletimtemsupervita.conversationeetm^culis     nogna ^^  , 

dictidomin,  Bl.zarn.quamaU.shujusmod,  negotium        *■     ^  J         „,    ,, 

tengentibus.   ventatem  «  quorum  ,„.„,„«  e    ta      ^   ^  ,,,..  v  , rai  uu  annoru,  T 

in  eorura  depositionibus  contralientur.  Patctaiolio  Bua              ^                    . 

cv  usque  ad  folium  onm.  .1  is  vero  pmmbsis,  H-™  a-orum «, 

dumagerenturmterfueruntJohannesAlegreCatur-  &ecunao  .    i                               Laudina     matre 

-*-  S^ 8  ':".'ali  -«  Fl0Pi  dimcesis.     J^J^  S 

a  die  Veneris,    quaj  fuit   u  dies   Decembns  anm     'Ps,us»  rei  xaun       .  . 
c  pra3dicti,usquead  tertiamdiem  Februarii sequentis.     "t  inservitioel  hospitio  tott. 
UQainota^riilibrumprocessusscripserunt,hatc^         DominusRa 
stantes  ipsi  a  folioccxixix.  Quem  librum  coramissa- 
in  praedicti,  et  eorum  quilibetsuis  sigillis  cum  cor- 
.  cari!1  dul     canapis   *    hinc    inde    clauserunt,   et   etiam 

sigiilarunt  :  patfel  fol.  lxvii. 

188    Subsequenter    anno    a    Nativitate   Domini 
ponnflci por-    millesimo  te  noquinquagesimo  secundo,  die 

rexn-uHi,  rjui     noli;i   mensis  M.iji  in   pleno    consistorio  dicti   tres 
commisBarii  dictum  librura  sigillatum  una  cura  lit- 
^postolic.8    domino  Clementi   PP.  VI    praa- 
Bentarunt  ac   etiara    tradiderunt   ;    sicut    asserunt 


SUrt.  OCOiiii".'    — '    "i     i —  -  l 

quorum  aliqua   per  testes,    aliqua  per  instru 

probari   videntur.    De    fama,    primo  de  quibusdam 

revelationibus  .   quaa  famara  et  asserl 

factis     ipsis     induxerunt     quamplurimis    sanci 

viris.  Secundo  de   fama  ipsius  in  generali.  Verum 

cum   aliqui  testes  fuerunt  fa.niliares  ipsius,  causas  ^ 

suorum  dictorum  reddant  *  per  visum  et  conversa-  (lllll( 


7nen 


IJOminil^    IVIHlllimnio    hc     r.g , 

saltus.  deponitsuper  hoc  folio  cxxvm,  versu 

TEiui  iGAi  RC  :xm 

Hugo  Gaufridi,  deponit  fol.  cxxx. 

minus  Guido  Guidonis,  deponit  folio  cxxxi,  qui 
Lmiliaris  suus  per  x  annos  et  uitra. 
mina   Uasacia  de  Podio  Michaeli 

na3  Dalphinsa  ;  deponit    mper  hoc  folio  cxlvih, 

interr«>Rata  super  vill.  ,     ,.    . 

Bertfanda   Bartholoma^a,  de  Podio  Michael 

deponit  folio  i  i  vi  de  novem  annis. 


etabundat 


sentarunt  ac   etiam    tradiderunt   ;    sicut    asserunt  deponit  10110  clvi  ue  uujou.  -  f«miliar 

d ini  Cardinales  in  libro  processus  fol.    primo.         Prater  Giraldus  Raybaudi  fuitej 

Dictus  vero  summus  Pontifex  reverendis    patribua  deponit  folio  clxii  versu;  INTEBROg 

et  *  Albanensi  episcopo,  Petro  tit.  sancti  Martini  in  pbr  xxi  et  xxvii.  \n   n  »  PriorCapu©; 

Montibus  presbytero,  et  Johanni  sancti  Georgii  ad         Religiosus  vir  Ysnardus  ae  Ama    ,  ^^ 

Velum    aureum    diacono,    Cardinalibus  vivaa  vocia  deponit  in  hoc  fol.    clxxxv    versi 

oraculo  commisit,ut processum  eumdemreciperent,  deloco.  _  aliouotero] 

aperirent,  viderent,  examinarent  et  facerent ,   ut        Guillelmus  Hennci ;  fuit  cum  e 

eidera  referrent  inventa,  prout  est  fieri  consuetum.  utdeponit  foho  <  ^  ^  |n 

Patet  fol.  primo  prassenlia  libri.  Dicti  vero  domini         Petrus  Ruflfi  ;  fuit  ipsius  bajui .    ,    ^  ^ 

Cardinales  decima  die   mensis    Maji  anno  prajdicto  cum   eo   per   multos  annos,  ui    p^ 

in  domo  mei   episcopi  Albanensis  in    vesperis  con-  cxxm  versu  :  Intf.rrogatis.     ^  0toervandum  <-'■ 

venerunt :   ibidera  venerabiles    patres  Aptensis    et  192  Hxc   ibi,  circa    quae    p       ^^  fuitte,  quand» 

Senensis  episcopi  tam  pro  se,  quam  noraine  domini  non   omnes  illos    lestes    ad  uc  t  /fltf 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRI3. 


U25 


K    i VORK 
C.     9. 


laudatus  processus  auctoritale  Clementis  VI,  confeetus  beneficio  sancto  Cmili  obstricius  fuit,  quo  facile  moveri  i\ 

fuii  :  constat  enim,  Garsendem  Alphanti,   <iux  in  hoc  potuit,  utis  prse  ceteri  illos  honores    eidem 

aHiqucqw/o-  gummario  Carsendis    Alfanta   scribitur,  ante   ipsum  lutsospitalorisuodecerneret.8cribitsciticettUrb 

eatarssM",  E]/earjtim  vita  functam esse ;  acpropterea  haud  iubie  cum  tineuUahumanaspecie,seddefbrmiscarnes* 

r,censtn  ^  sanctre  conversationis  appellatur.  Quam    ob  rem  instar,  a  matre  sua  in  lucem  prhnum  editus  j 

isimile  est,  hujus    matronm  testimonia  ab  aliis,   qui  S.  Elzeariuro,  qui  apud  ejusdem 

ipsam viventem  noverant,  audita  ei    abiisdem  adcom-  tabatur,m  \ ;  eoque   orante,  humanis 

missarioi  relata  «w  .  nisi  quis  suspicari  velit,    aliqua  membris    nbitodonatum,  ei  ab  eod  mesacrofonu 

ab illa  scriptis  relicta  fuisse.  An  etiam  ex  reliqu  tum  et  Guilielmum    dictum   esse.    !' 

tibus  aliquijam  tunc  oi  ne  latei  ;  at  certe  tum  teste,  S    i  mtibus  I  tit,  ip- 

banteliam  B.  Dalphina,  Sancti  conjdx  virgo,  Ala-  sum  atiquando  intei  Pon 

sacia  ejusdem  Dalphinm  soror,  et  Bertranda   Bartho-  tf/fi 

lomsBa,Q  '"'"  '''    "processu   et  gestis   ejusdem         196  Prstterea  ail  mam 

Beatse  certum  est.  Redeo  ad  Summarium,  in  quo  sub-  OuiHelmo,  tunc  S.    Victoris  apnd    M  abbati,  Jwr/cftwi 

ditur : Sequuntur  Rubricae  super  articulis  et  depo-  cum\  qutdam 

sitionibus  testium,  super  his  productorum,  multum  geret,  i  appa    ,,'"ln'- 

breves,  ex  eo  maxime,  quia  articulos  abbreviare  non  rui 

curavi,  ne  mutata  forma,  probationum    substantia  fl  conft 

videatur  esse  mutata  oulum  ei  rommittere;    quod  etft  >t. 

103  Poslremum  hoc  Summarii  scriptoris  consilium  Ouilielmo  ir,  n///- 

exnostroSnm-  iis,  </'<'  processum   habent,  valde   commodum   est,   al  fecto.    Eadt 

nartoVati-      ynihimolestum,  quia  hac  ratione  fere  sempe\  divinan-  lib.t&,cap.  7,  fbrtenon  atium,quam  /.'< 

dum  mihireliquit,  </'//</   quilibei  in    singulis  'articulis  tus.  Deprimo  i 


jilwimum 


cuno. 


R  testati  sunt.  Speciminis  gratia   primam  Rubricam  ac-     nioquect  '  R  //?  E 

cipe.  Easic habet;  Etinprimissuper  primoarticulo,     in  H  '/  3,   <•/ 


cipe 

qui  incipit.UTSUPERViTA.folio  xvii.  p;iLrnn  secnnl.i, 

et  xviii,  pagina  prima.  in  principio  ib\;    In    pimns  illustratolib    -!    ap  17 ; verum  hic lantumm 

btc,  deponitdeveritate:Primatestisf  videlicetdorai-  s^  Elzearii  oer  Si  Binetum,  Tesu 

na  Dalphina,  uxor  quondaradicti  doraini  E.,  folioav,  presbglerum  anno  1622  primum  editam  ,  alii 

Et  primo  super  primo  articulo.  Atque  toriam,  wi 

hinc collige,  studiose  lectortquam  merilo  doteam,  quod  anhoi 

ssepedictumprocessumobtineKfi  nequiverim,  cumexeo  testimonio  Vi- 

multa  soliU  con/irmare,  ac  forte  etiam  aliqua  aliund 

mihiignoi  re    potuissem.  Seddumita   se    res  Baph  n 

habet,  conabimur  saltem  aliqua,  quantum  licueril,  ex  gram  \  teste  lam  i    a 

iisdemrubricisfubipaululum    clariores  sunt,    eruere.  serenti  statim  a 

194  Utut    autem  ea   canonizationu    causa  feliciter  nem  attin  I 

canonitatio      promota  fuerit  sub   Clemente   VI,  nec  tunc   tamen  ad  Urbani  electionem,  u  affirmat 

tamentunc      0jlllllinrl  ,,„,„,  perducta  est,  pependitque  usque   in  an-  admitti  non   potesl  ;  cum  i 
Ejf*  "°"    num  1369,  quo  ab  Urbano  V  tandem  prospere   finita 

est.  Borelym  lib.  3  Vitss  B.  Dalphinse  cap.  7  fatetur,  a  Ca\ 

ne  mid  tam  felicia  ccepta  tamdiu    tardaverit,  etectus 

mspicaturque,  id  forte  tumultibus  bellieis,  ac  pestilen-         107 

tise,quibm  Provinciam  tum  tempbris  diu  afflictam  fuisse  perfi 

aittadscribendnmesse.Egoquoque  certam   hujus  t*.  m>ni     I  I 

terruptionis  dilationisve  causam  assignare   nequeo,   i    e  I 


sanctiqueGeorgiiad  Velnm  aureum,    wpe    dicti  pro       | 

storio  commiserat.  CeterumCle-     ait ;  B(  h 

mentieodem    anno   mccessit    Inn  VI,  et  huic     Virginis,  ei    omnii 

exaltationem 
sanctae  D  ■■  supponens  ego,  qui 


anno  13G2  Urbanus  V.  sub  quorum  duorum  primo  ni- 
htt  pro  dicta  canonizatione  factum  legi,  sul  secundo 
eamdem  perfectam  fuisse,  §  sequenti    videbimus. 


§  X.  Elzearii  canonizatio  per  Qrbanum  V. 
summum  Pontificem:  hujusobitus:  bulla 
ejusdem  canonizationis  a  Gregorio  XI 
edita. 

ilihtmus  intermissa    canonizationis   Elzearii  causa, 
quam  anno  1327  sub  Joanne  XXfl  primo  tentatam, 

'/"""  Elsearh    drimtr  snh  Cl.mnitr    VI  nnnU  135 1  el  sequenti  hngius 


Uibanut  V 
Pont,feXt 


scripsi  h  -"••  -■  i 

tdt  Papa 
Cardinalium   el 
missis  sui  cl  imenti 

Apostoli  :  Si  pf  i 

198  Porro  Urbam   ;  '  """"   ,:',;"   Av  "' 

ubiri  rectus  in    l  \ltum  aano 

bat  quandopost  kabitum  de  more  diligen 
plorata  opem,pro  Elzearii  sancl 

nuntiavit.     ( 

summiPontificis,  a   Stephano   Bai  '>■»< 

Primo  "d  annum   1368     Eodem 


promotnm,  ac  denique  sub  Innocentio  Fl  pependisse,  de  re  bit  meminit, 

*upra  dtoimus,  tandem  sub  hujus  successore  Urbano  V  anno,  inquit,  d. 

res pta  fuit  et  ad  dudutn  desideratum   finm    per-  claravit,  canoni  ^tnSe  Antehsi 

ducta.Si   vera   sint,    qnm  Raphaelin  Vita    parte  2.  mitem  Arriam,  cjus  corpus  esf  ra  .  v  tate         en 
o  ..            .     ,'    '        ./     ttl .._   ,™,n  ;«  Prnvinca.  et  claret  miraculis  multis.   Detnae,  ur 


cap.  3  namit,  landatus  Pontifex  Urbanus   non    exiijuo      iu  Provincia,  et  claret  mi 


illum 


526 


DE  S.  ELZEARIO  1  E  S.VBIUNO,  CONF. 


,i    rou 


Bomsr  Sanclis 
adscribli  , 
eaque  de  re 


B 


lj  ten 
tphtolam 
mom  l 


U'  nh  II"-    "- 

Ugults  absif 
neant,    Urba 
no  \nti  i  in 
moi  tuo, 


iUumal  etUiprommU  ttetUse  oslenaut,  rursum 

mi  oliquaait:  Anno   Domini  mccclxix  die  Do 
nica  svAprilis,  asscripsil  Sanctorum  catal 
,.,,„„   viziarium  praedictum,  stataens   ejus    festum 
celebrandum  xx  die  Septembris.  Hxc  ommarectese 
kabentprxter   diem  cultui  assignatum,    pro  quo  mde- 
turdies  XXviiSeptembria  repom  mdus  esse  ***** 

d„ izationU  Bulla,  a  Gregono  XI Urbam  \ 

i  edila  etinferius  cxhibenda,  patebtl. 

199  j,r  am iequecanom  ationis,  pmter  mox  me- 

mraiam  Butlamfconsenlit  etiam  auctor    primx  Vttx 
ejusdm  Urbaniapudlaudatum  Balusium,  ex  qua  de- 
,criVSisequentia.  Annouomini  kccclxix  die  xv  men- 
sisAprilisRomsadictus  I  rbanua  Papa  canon 
,,  SanctorumcaiabgoannotavitsanctumAlziarium 

,,„ laracomiiem  Ariani,    natione    Provinc.alem, 

multil  nis  miraculis   coruscantem  j  in  cujus 

commendationem  fecit  Serraonem  valde  solemnem, 
,,  audientibua  multum  utilem  etaedificativum  Hxc 

tUniqnc firmant  ipsius   Urbani  ApostoUc*  littem, 

,, ieuiscopumAptensem,necnonGuardianum  con- 

ventus   Fratrum   Minorum,    magistralumque  ctvitatts 

iptttuh    hacsuperre  transmisit,  simul  \  ■  ne 

tinesuaspeciali  Ikentia   circa  ejusdem   Sancttcorpw 

]mm  (nnovetur.  Hasce  MSS  ,  «  Fratnbus  Mi- 

[ptensibus  acceptas,  iransmisit  ad  nos   huma* 

tfnsei  nostrifaulor,admodum  reverendus  do- 

„  Josephus  Antoninsde  Brantes,  ecelesix  metro- 

nolUanx  dvenionensu  canonicus  thesaurarius  ei  Pamt- 

lentiarius,  ea  eoque  apograplw  egoillas  hk  subjtcto. 

200  Urbanus  V  Episcopus,  servus  servorum  Dei, 
venerabili  fratri   episcopo    Aptensi  ;  dilectis  fili 
Guardiano  el  eonventui  loci  Fratrum  M.norum,  ac 
universitati  civitatis  Aptensis,  et  aliis  univers.s,  ad 
quos  prassentes  pervenerrat,  Salutem  et  Apostolicam 
benedictionem.  Ex  certis  causis  vobis  et   vestrum 
cuijibet    auctoritate    Apostolica  tenore    pragsentium 
di^t.ictius  inliiben.us,    ne  eorpus    sancti    Glzearu 
PiSj    quondam  comitis  AriaBi,    in    e.clesia 
Fratrum  Minorum  Aptensium   sepultum,  quem  ho- 
die  auctoritate  praedicta  Sanctorura    catalogo  duxi- 
I11Us  adscribendum,  transferatis,  aut  in  sepulchrum 
.-levetis,   seu   quoraodolibet tangatis,  necde  ipsius 
reiiquiijj  quicquam   disponatis   sine  nostra    licentia 
peciali.  N<<>  enim  in  personas  contra  facientes  ex- 
l.0mmunicationis   sententiam   promulgamus,  a  qua 
per   al.um,  quam    Romanura   Pontificem,    nisi    in 
mortis  articulo,  non  possinl  absolutionis  beneflcram 

t   obtii 

201  Nulli  ergo  omnium  omnino  hominum  liceat 
hanc  paginam    uostraa    promulgationis    infringere, 
\,-l  ei  ausu  temerario  contraire.  Si  quis  autem  hoc 
;1v  praesumpsurit,  indiguationem  Omnipotentis 
Dei   el  beatorum  Petri  et  Pauli  apostolorum  se  no- 
verit  incursum.  Datum  Romee  apud  Sanctura  Petrum 
decimo  septimo  Kalendas  Maji,  Pontificatus  nostri 
1|l:il    geptimo  •   id  est,  Chmli    1369,   cujus   mense 
Oclobri  annus  Pontificaius  ipsim  septimus  complendus 
erat.    Anno    tequenti    mense  Aprili  Urbanus   Roma 
i  zcessit,  Avenionem  rediturus,  quamdie  itxiv  Septem- 
ingressus  est,  ibidemque  gravi   morbo   correptus, 
anctU&ime  <>i>ut  die  \\\  Decembris  ejusdem  anni,  post 
mortem    miraculis    ctarus.    Eo  autem  importuna   A- 
plensibus  accidii  nln  mors,    qnod,    ticet  Urbanus   El- 
zeariumtfi  s<ntiii>iumnitmerum  r.nno  prseterito  Romse 
yim  relutiseli  nondum  lamen  edita  ub  eo  fuisset   Hulla 
canonizationis,  sine  qua  ejusdem  canonwationis  festum 
i.tni  poierat  celebrari.  Verum  defectum  hunc   supplevit 
Urbani  successor    Gregorius  XI,    cujus  Bullam    antc- 
quam  recenseam,juverU  hic  aliqua  annotasse  ex  felicu 
recoriiatidnis  Benedicti  XIV  summi  Pontificis,  nuper~ 
rime,  ttum  lixc  scrtbo,  cum  summo  totius  Ecciesi  <    Dei 
luciu,  vtta  functi,    prsclaro  Opere  <<v   Servorum  Dei 


D 


G"''/"riU.$  .\7 

bulltim 

sv<>  >iomint 
cdidil. 


beatifxcatione  ei  Beatorum  canonizatione  lib.  i,  cap.  36, 
§14,  num,  38. 

20-2  Juxta  ea.  inquit,  qua3  in  superioribus  dicta 
sunt,  prolata  a  summo  Pontifice  extrema  sententia 
de  canonizatione,  advocatus  consistorialishumillime 
tt  pro  expeditione  bull»,  et  summus  Pontifex 
n.  pondet  ••  Decernimus.  Olim,  ante<|uam  bulla  ex- 
pediretur,  celebrari  minime  poterat  festum  canoni- 
zationisjuti  colligitur  ex  decreto  Congregationia 
,,m  rituum,  edito  in  causa  S.  Franciaci  de 
Sales  die  v  Augusti  md  slxv,  m  quo  e\  speciali 

,!icessura  iuit,  utante  Bullaeexpeditionem  mo- 
niales  SS.  Visitationis  civitatis  Annesinaa  celebrara 
possent  solemnia  canonizatiunis  dicti    Sancti.    Cum 
facta  canoniz  itione,   aliquando  contingat,  ut, 
|V!(l,|.lla  buliaa  expeditione,  moriatur  Pontii'e\.  qui 
Beatum  inter  Sanctos   retulit ;  aliquis  tunc  ex  ejus 
su  ces3oribus  proprio  nomine,  memoratis  tamensui 
antecessoris  gestis,  memorataque   canonizatione  ab 
ipso  facta,  procedit  ad    bullaa    expeditionem,    cujua 
initium  esse  consuevit  :  «  Rationi  congruit,  et  con- 
u  venit  honestati,  ut  ea,  qua3  de  Romani   Pontificia 
,,  prudentia  processerunt,  licet,  ejus  superveniente 
Kobitu,   litteraa  non  fuerint    confectaa   supertths, 
«  suam  consequantureflficaciam. » 

203  Primum  hujus    rei  exemplum    puto    fuisse 

Lllud  Gregorii  XI,  qui  B.  Elziarium  de  Sabrano,  in 

Gallia  fjarbonensi   Ausoysii   dynastara  el  Ariani  in 

\pulia  comitem,    sanctorum    confessorum  canoni 

per  Urbanum  V,    Pontificem   Maximum,  olim  ad- 

scriptum    fuisse,     promulgavit,    expeditis  litteria 

isl  .licis  :    RvTu.M   congruit  etc.  Hunc    postea 

morem    subsequenter    Pontitices    passim   amplexi 

sunt :  et  sanct»  quidem  raemoriae  Benedictus  XIU 

suo  nomine  expediri  jussit  canonizationum  bu  las, 

qu30  Qon    fuerant   expeditaa   sub  illis  Pontificibus, 

qui  Beatorum   canonizationes  expleverant,   ita   ut 

sola   desit    bulla   canonizationis.    S.    Blizabetha3, 

reginae  Portugallias,  ut  in  superioribus  dictum  est : 

nempetneodemlibro,  cap.    {-K    num.  xi,  uH  scnbit, 

eam  a   se    ad  summum  Ponti/icatum   eveclo    ' 

r[him  eXpeditamfuissefuli  et  quatuor olias bullas cano- 

onum  a  Clemente  XII  ejusdem   decessore 
ctorum,  quasomnes  initerata    auctaque    dtcti    Opem 
edUione  Romana    anni  1749,  qua  utor,  inter  Appen- 

isuit.  His  observalis,    bullam  \p 

riu  XI  ezWaddingo  exquoJustus  Fontamnus  wm- 
dem  nl    Codicem    Canonizationum   reiulit,    totam  htc 

subjicio.  n  • 

2tn  Gregorius  Episcopus  servus  servorum   uei, 
ad  perpetuam  rei  memoriam.   Rationi  congruit,  et 
convenit  honestati,  ut  ea,  quaa  de  Romani  Pontm- 
c  .  providentia    proceaserunt,    licet  ejua   superve- 
lteobitu,  litter»  Apostolicaa  coufecta ^non  tue- 
rint  super  illis,  suam  consequantur  efncaciam,     iw 
siquidem    felicis    recordationis   Urbanus   Papa  v. 
praadecessor  noster,  provide  attendens,    quod >v 
Inino  nostro   Jesu  Christo,    Regi   regum  et  domi 
nantium  Domino,    sub  cujus  ditione  cuncta  com 
stunt,   magna   gratiarum   actionura   et     auau 
cunctis  fidelibus  Christi    debentur  .mpendia,   « 
ipse  Rex  ccelestis,  omnium    scientiae    gloria, 
ineffabilis  altitudo   scientias   et   P^vld!n^/reCti 
inclusa  limitibus,  nullis  terminis  comprehensa, 
censurajudicis  co^lestia  pariter  et  terrenj ^dispoi 
Sanctos  suos,  per  exemplaris    vit»    doc       ^ 
sanctitatis  merita    venerandos,    de   pr®se 
carcere  ad  aeternam  beatitudinem  .evocatos.  c 
coruscare   facit    miraculis,    ac  mira  et  m  y 
eorum  intercedent.bus  meritis,  cer tis  e 
cibusostendens  indicis,  ilios post ^«^^. 
raquepraesentis  vitaecerta.nina,quietis jete  . 

ri  duleedine,  palmaraque  ccelestis  graii*  ^ 


E 


qilOil  ill    riffll' 

u  casv  "'<< 
PonVficet  de- 
indt  <iium  [t- 
ceruiit. 


biill'. 
faW 


DIE  VIGESIMA   SEPTIMA    SEPTEMBRIS.  b27 

A       205  Et  quod  idem  ipse  opifex  Deus.    in  miseri-  pliciter  redundabant.    Quamdam    enira    mulierem, 

cordia  copiosus,  liberalis  in  gratiis,  et  in   retribu-  quaa  per  totum  annum  ot  ampliua  toto  corpore  im- 

guid tTaT   tione  munificus,  de  supremis  crelorum  ad  ima  mundi  potens  fuerat,  et  aliquibus   sui  eorporis    partibua 

icam«i"l>1''    oculos  MaJ''sta,ls  BU8B  inflecfens-  et  benigna  consi-  adeo  desiccata,  ut  lignum aridum  videretur.et  quaj, 

unt,             deratione    discutiens,  beati  Elzearii  de  Sabrano,  postquam  Sanctus  ipse    migravh*  ad    Christum,  ad 

comitis  Ariani  et  baronis  Ausoisii,  domini    de  pro-  ejus  tumulum  se   deferri   fecerat,   ad  dicti    Sancti 

vinciaProvinciaBoriundugenerisnobilitateprBBclari,  invocationem   subito  fuisse   curatam,  dubiura  non 

suique  gloriosissimi  eonfessoris,  merita  grandia  et  existit.  In  signum  hujusmodi  mulier    ipsa   domu  c 

opera  mirifica;  quibus  ipse  constitutus  mseculolu-  suam  propriis  pedibus              irsa.    Quid 

cemaluminosaresplenduitjatquevelutijustusJudes  casualiter    in  uno  fossato  undique   subtua   terram 

etretributorlaudabilis.dignanter  intendens  condi-  prostratus,  ita  quod  aliquis   ad  ipsum   uulio  raodo 

gnis  recompensare  muneribus,  eum  tamquam  emeri-  pervenire  poterat;   postquam  ibidem    tamdiu  ste- 

tum  et  retributione  dignissimum,  post  vit»  prsasentis  terat  *  :  quod  naturaliter    mei             sbebat,   ad 

ergastulum  et  laboriosa  mundi  certamina,  quae  fer-     praedicti  Sancti  invocationem  a  Pte  extitit   pra»- 

vens  in  divinis  obsequiis  potenter  et  patenter  exer-  Bervatus.  Istumenim  Sanctum  dilexil   D 

cuit,  aBthereis  sedibus   collocaret,  ut  sederet   cum  in  fine  *  consortio  heereditatis  elegit,  perennis  quo- 

principibus,    et    solium    plorise  teneret,    felicitatis  que  diademate  glori»  decoravit;  et  ut  ejus  o 

setemae  dulcore  potitus.  Et  ne  ejusdem  beati  Elzearii  extolleretur  laudibua  populorum,  tam  in  ejus>vita, 

laudabilium aetuum  claritas,  quibus  in  terrisconsti-  quam  postquam,  ut   praemittitur,  felicitermig 

tutus  effulserat,  sub  nubilo  latens,  tenebris  obscu-  a«l  Christum,  supernis  deliciis fruiturus,  ipse  opifen 

raretur,  idem    praedecessor  aliqua  ex  eis  suis  litte-     D inus,   in  Sanctia  suis   vere  mirabilis,  eumdem 

ris,  si  super  his  confei              ent,  exprimi  voluit,  Sanctum   aliorum   quam    plurimum   et    variorum 

quas  in  prsssentibus  inseri    fecimus,  ut  deducantur  splendore  miraculorum   illustravit,    manifeste  de- 

g  in  publicam  ootionem.  monstrans,  quantum    sibi    honoris   et   reverentia» 

206    Hic  equidem   a  juvenilis    aetatis  primordiis  deberetur. 

ceiebratsmicii  Dei  filium  tenera  mente  dilexit;  nec  diligere  de  209  Unde  praefatus   praedecessor  de  nujus li 

virgMtatem,    studia  continuando   salubria,  dum  vitae  sibi  comm  ius  dicti  Sancti  el  rairaculis  habita  fide,  dignis 

charitatemer-  ditas  affuit  teniporalis.  Sed  quoniam  majori  profecit  probationibus.  quautum  noss                     i  framli- 

ofl  oroxtmum.                                           ..   .               . ,             ,     .  '                          '                                           !            n 

aatateac  m  tempora  prolixiora  prosilnt,  tanto  mejua  tas,  certitudine  ventatis,  mull  >rura 

exarsit  amorera   fervore  spiritus    ampliori,    et   sic  aliarum    circumspectarum    personarura  aoleranibua 

pudicitiae  adhaesit  operibus,  sic  carnis  studuit  evi-  precibua    pluries  excitatus,  ipsum    beatum  E 

tare  contagia,  quod,  licej  uxorem  habuerit    astate  rium,  d*  Fratrum  suorum  consilio,  de  quorum  uu 

juvenera  et  nobilitate  praeclaram,  tamen,  prout  ex  mero  tunc  eramus,  auctoritate  omnipotentis  Dei  et 

dietae  uxoris  et  confessarii  ejusdem  Sancti  testimo-  beatorum  apostolorum  Petri  et    Pauli  ejns,  atque 

stil     .  Sanctus  ipse  semper  candore  virgi-  sua,  choro  Beatoruma  Domino  ineffabili  sanctifica- 

neo  rutilavit.    Prseterea  Sanctua  ipse,  dum  vixit  in  tione  susceptum,  cum    sole m                             icto- 

praesenti  seculo,  clarissimus  genere,  sublimis  po-  rum  catalogo,  videlicet  xvu  Kalend.  Maji,  Pontifi- 

tentia,  facultatibus  opulentus,  raoribus  elegans  ex-  catus  sui  anno  \u.  duxil  adscribendum.  Etutdevotis 

titit,  inhonestisetturpibus  animo  penitus  relegatis ;  laudibus extolleretur  in  terris,  quem  ips  i  d  iminan- 

circa  servos  Christi  ac  pauperes,  aliasque  misera-  tium  Dominus  honorari                in  excelsis,  festivi- 

biles  personas  valde  compatiens,  seipsum  m  elee-  tatemConfessorisejusderadiexxvnmensisSeptemb., 

ynarum  elargitione,  eis  pierumque  ministrando,  quo  migravitad   Dominum,  cum  debita  reverentia 

munificum  exhibebat,  tantaque  abundavit  caritate,  voluit   celebrari;  quoque    etiam,  ut   ad   eccle 

quod  nihil  tara  carura  sibi  erat,  quin  libenter  ero-  Pratrum  Minorura,  abi  corj              I  im    Sancl 

gasset,  ut  saltem  unam  animam   tranere  potuisset  nerabiliter  requiescit,   fervenliu              osius  flde- 

ad  Christum;  nec  de  ullo  suo  aemulo  vindictam  la-  lium  confluat  multitudo,   et   celebria   eju 

cere  volebat.  lemnitas  peragatur,  oranibus  vere    poenitenti 

C       207  Et    ne  fervorem  spiritus  sociaa  carnis  ardor  contessis, qui  re             ■  illucin  eod  imfesto  ui 

earnis  casttt-    extingueret,  sed  mortificatione  et  repressione  ipsum  tim  accesserint,  eju    suffragia    petituri,  de   omnt- 

J?'onem' stu"  potius  accendi  contingeret,    carnem    ipsam,  quam  potentis    Dei    misericordia.   et    ipsorum  beatorum 

nb,   "'"""      assi.lui  asperitate  cilicii,   prout  asseritur,  edomans,  Petri  et  Pauli  apostolorum  ejus  au  ttorital 

eftraenera  ipsius  libidinum  artem  sustnn               »no  unum  annura  ■                                       injuncti 

coercuit,  ut  non  propriae  voJuntatis  ducta  remigio,  pmnitentiis  misericorditer  i 

Bed  salubri  moderamine  spiritus  tute  licita  perage-  '    210  0  quam  laudabilis,  o  quam    o              pro- 

ret,  et  prorsus  ab  illicitis  abstineret  deliciis.  Etenim  videntiaa  divinaB  sublimitas,                            nbu- 

corpus  macerabat  jejuniis,  priscorum  observantia*,  tioni                  i»  im  -; 


AmTORK 
C.  S. 


'  i  e.  fuer.it 


(d    sii.r; 


ab  Urbano  V 

i  '  itum 
tur  : 


'al.  conslat 


et  caln 
que  teri 

ad  gratu 
nem 


■  i 


**     ■  '    n  l  "■'II     ici  ittni ,     cv    v/unviic    ttin.-)    i  viii  jjv-».  «•• ""  •    ■■  •-      i 

jejunium  observabat;  in  multia  interea  orationibus  dore    luminia  illustrari!  0 

,  oe  aliqua  sibi  bora  temporum  inuti-  ager,  fr-uctua  uberes  per 

liter  perti  paramentis  aliquibus sub  genua  necarescuntj 

n-.,  utendoj   ira  i  quam  plurimum    v proprias  ubimnltipl 

admovebat  *  Et  dum  consilio  ducis Calabria  Pra3-  Hic  ne  npe  Co  i"'0" 

fuit,    petitiones     pauperum    interim    promovebat.  sus  excoluit ;  in  eo  virtutum 

quod  omnea  ipsum  Advocatttm  ,.:mperura    nomina-  duit,  "  ""'    '"  '  lf  ° 

bant.  res.  Bxultetigitur  mater  Bcolesia,  et  sole  nni  i 

208  H.c  insuper  vitas  wit   puritate  perlucidus,  tivacel  ^n  F 


oamuna  iiortabantur,  demuiceuant  auunoruni  prw-      «*»«■  ^cv^.,..., , 

cordia,  et  in  eorum  sadificationem  salutarera  raulti       tissimi  voces  promat,  quse  Sobolis   tum    pra9ceissB 


tam 


1 


DE  S.    ELZEARIO  DE  SABRANO,  CONF. 


AlCTOItl. 

•  forte  insi- 

pniis 

"  /ni  altol- 

lenda  ? 


vilal,  i 

....  anlc 
i  ,i,i,  ,„  bullam 
obh  ■  ■ 


ipsr  lnni,  ,  ,1,1 

,t  obtervari 
mondut. 


tam  celebris,  illustrata  fulgoribus,  inaignis  *  deco- 
rataconspicitur  ;  quse  sonoris  attollendo  aiis, 

Lhibitione  col  mi- 

iua  aperit,  evidentius  expli  :,l,s 

itudinis  [  haereditatis  i  tici- 

mdos,   qui    prsBdictam   Ecclesiam  m 

i  Ohristi,  claris  0  pe- 

:  ""'1"  que  iii   supernsa 

i 

i 
lermittit. 

211  ,:l!" 

ubl 

,] ,- 

net 

i]  ern  i- 

,- 

I 
liurn  turb 

in- 

i  ■  ■ 

"'  l''1*- 

11111  comp 

i    »terni  Patris 

salutis 

traa  profec  ibu   |ara  in    eju    |  rae  entia    | 

::i  (ium    oi  ue   pro 

quod,    ejusdem  nte 

bitu,  li 

:,,!,  de   i  esitari ; 

,   1 1   auctoritate  Wmus, 

quod  pi         tes  litterae  a  I  proba  i  lum  plene   prae- 

missa  orania   per   supradictum    prs  rem,  ut 

.  imv  ad  id  aite- 
rjus  j,  adminiculura  requiratur. 

212  Nulli    ergo  omnino    hominum   liceat  hanc 
inam  nostrae  voluntatis  et  c  infrih- 

gere,  vel  ei  ausu  io  contraire.  Si  q,uis  au- 

tern   hoc     attentare    prsesumpserit,    in  iem 

omnipotentis  Dei,  el  beatorum  Petri  et  Pauli  apo- 
stolorum  ejus  *e  novei  irsurum.    Dan 

QJone  N  ini  Januarii  Pontifi  :atus  nostri  anno  i. 
Tdestanno  serx  Christiana  1371,  cum  laudatus  Qre* 
gonusXl  die  xxx  Decembris  anniprwcedenti*  demor* 
tuo  Urbano  V  in  Pontificatum  fueril.  Cete- 

rum  /, , ,  ■  bulla,  quam  ex    Waddingi  Annali- 

bus  Minorum  Justus  Fontannius,  ul   dixi,   in    C 
Canomzationum,  el  Odoricus   Raynaldus  in  Continua- 
tione.  Annalium    i  "    Cardinalis   Baronii 

tom.  15  inter  addenda  ad  annum  1326,  num.  08  ve- 
cudtrunt,  eUego  quoqi  umdem  Annalium  Mi- 

nvi  ,  auctaque  per  Josephum  Mariam  Fonse~ 

cam  ab  Ebora  editione  Romana  anni  173:i  recensui, 
haec,  inquam,  bulla  in  aliquol  locis,  si  verba  spectes, 
vitiosa  est.  Habi  ejusdem  exemplai    aliq 

MS.  a  supra  laudato  cunonico,  thesaurario  ac  pasni- 
lentiario  eccle  iiat  melropoh  nsis,  Jo  i 

Antonio  de  Brantes,  qui  hoc  ab  Aptensibus  Fratribus 
Mii  acceperat,  adnos   transmissum.   Sed   cum 

iplar  hoc    gravior  i  n  en  'a   haberet,    negli , 
ccu 


§  \l.  Miracula  aliquoi  ex  Raphaele  de- 
prompta,  ei  parlim  exSummario  proces- 
sus  eanonizalionis  confirmata. 

\jum  anonymus  fatse    edendst    icriptor  de   mira- 

culis  per   S.    Elzearii  patrocinium  post   mortem  yus  c"'"  f«^«, 

eneraliter  tantum  memineril,  num.  lldicens:  l"".r" ""'""»■ 

Peripsim  in    ef  merita   aivina  virtute 

sunt  mortui  suscitati,   caa  i    illuminati,    contracti 

;i'ii!i    plurimi  infirmi    praeter    naturae 

(ll.(l,  inaa    restituti  etc  .  ;  cum,  in- 

dumtaxat  generatim  referal, 

oportet,  eadem   ex  aliunde    acceptis    in  hoc   §    paulo, 

i .  (i  - 
tiotiis,  quo  nos  caremus,  a  fide  dignis  testibus,  qui  I 

l    vel  ex  authenticis    instrumentis,  a   procura- 

tore  causst   productis    comprobala,    ut   ex    Summario 

Hquet,  in  "'  ■  De   miraculis  primo 

i   de  his,  qu  e    fecit  in   vita  sua  : 

secundo  de  his,  quaa  fecil  posl  m  irtem  suara  ;  quo-  g 

aliqua    per  aliqua    per  enta 

probari  videntur.    Deinde  per    Summarii  decursum 

post  articulos  de  Sancti  gestis  in  vita  sequitur  Etubri 

,'  •  mira  julis  fad  -    ipso  vivente,  ex  qua  ego  aliqua 

a  ad  Vilam  observabo.  Subjkiuntur  uarii 

culi,  solo  (ere    numero  indicati,  adjectis   nomini- 

,  um%  qui  miracula  in  illis  contenta  asserue- 

runt. 

9\\    Tum    sequitur   Rubrica    »le    niiraculis  post 
mortemejus  factis.  Et  primo   de   mortuis    susci-  JJJ 

,  iSecttMdodeliberatis  a    periculo    mortis.  Ter- 

tiofa  liberatis  a   febre  continua   sine    sudore   et 

ie.    Quarto  de    caecis    illurainatis. 

Quinlo  de     urdi  tum  restitutis     Sexto  de 

restitutis  ad  loquelam.  Septimo  de  liberatis  a  mor- 

i  lu  o.  Octavo  «le    curatis  ab    impotentia  bra- 

rum  et    manuum.    Nono   de  curati  tu- 

Decimo  de  lunaticis  liberatis.    Undecimo  de  li- 

beratisa  fistula.    Denique   ejusdem  Summarii  scry 

ptor  .  Sciendum  est,  inqu  t,   qu  »d   super  miraculis 

Qortem   ipsius    domini    Elizarii  et  post 

mortalitatem  pi  rducta  *  sunt  instnnnenta  sexaginta  •  producia 

i.MTi,  ut  patet  in  libio  processus,    et  contineiUur 
a  folio  i.xm.   usque   ad   folium    cv,   de  quibus  feci 

tionerain  fine  cujuslibet  articuli,  ad  quaeetquos  i- 
probandura  fuere  producta.  H*c  ven»  prssdicta  m- 
strumenta  recepit,  dum  viveret,  magister  Jacobus 
Atriii.  notarius  publicus  in  comitatibus  Provinciae 
etForcalquerii,  auctoritate  et  commissioue  domi- 
norum     episcoporum      Aptensium      rro      tenlPore 

'   215   Rursuspost    atiqua    subdit  :    Sciendum   est 

uper,    quod    Fn MeUi,    Guiuelmuj ,; 

Raybaudi,    Bertrandus    Silvestri,    Ordmis    Mino    RaphaeU,ftr 
rum  ,1,-   Apta,    statuti    fuerunt    per  Guardianuai,  £[dir,m0r- 
quituncerat,e1  quihbet    eorum  deputatus  ad  re-  *„,, 
quirendum  confici     instrumenta    super     mira  . 
per  notariura  antedictura.   Ex  his   omnibus   cotugt, 
lector,  v1"'  "«''•""     laudalum    processum    deme^ 
verim  ;  sedcum   spe    mea    frustratus    tim,    wper    » 
utsaltem  miracula,  qu*    Raphael   in  secunda    f* 
Vita    s.    Elzearii,    potissimum    verisimihu*    eXrati. 

,   accepta,   Galtice   recensuit,    hic 
neexhibeam,  et  mU  poluero,  ex  Sum  W        ' 

Jtuqat  postcaput  \fquodde  translutione  supe\ 
cussa  agit.  Capul  secundum  de    aliquol  a    m 
am  revocatis,  sic  habet  ;    /^nno  gratiaa  mccc 
Flote,     civitatis    Dimensis  (inaig 
Digne)   in   Provincia  Gallica,  et   febribus   mo 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


329 


,■/  ytier  sub 
fcta  rnoto 

ti-inictus,  rc- 
suscitatt. 


est ;  et  idcirco  ttxor  ejus  Guilielma  amare  tiebat  et  Guilielmi  de   Bonitz;    Alacta   Bareliere   de  castro 

lamentabatur.   Quara    cjup    multi  conaolari    et,   ad  Sereste,   et  Guillielmus   Roux  dicecesis  Aptensis, 

pationtiam   toducere  frusVa   conati  fuisfient,  eidera  multique  alii,  per  merita    dicti  S.    Elzearu.    II  *c 

denique  persuaserunfc,  ut  ad  sanctum  ArianiComi-  qaoquejjnm  hio   perstringuntuT,   vemimiuter  ex  svepe 

tem    recurreret  ;  <imITe    ob   cujus    patnooraium    et  dktq>ypxmem  r,,ertn  fuere,  quantum  miln  qtudem  ex 

merita   l>eus  magna  miraoula    feeissffc,     faceretque  Sutbmario  nottro  colligere  licuit. 
quondie.  210  Eitinim  in  eadeth  r.ubrica  de  mortuis  suscita- 

216   Hla  hoc    salutari    consilio  a  ciroumstanti-  tis  aliqua  ex   mox    memoratis   nomimbus  oecurnnnt. 

!„,„    ftcceptO,     in   genua    pie    procubuit,    levatisque  Sic  leguur  super  articulo  xliu,    qui    moipit :    Item 

ad  coelum  oculia»  vovit   S     Elzeario,  si  hauc  a  Deo  Jhanms  ;  stat   instrumen*«m -folio  xi.vm,   paghn 

gratiani  inipetraredignarefcuri  ut  martius  auuarever-  prinra  clrca    medium.  Item   super  articulo  xluii, 

tereturad  vitam.se  yjumqueadsenulcrum  ejys  oum  qui   iruipir :    Itgu  Raymundus,  fol.   lwih,  pagua 

certoeewe  pondere  ac  tessuros.  Ac  moxemissovoto.  seeNnda.    Rnrsum  uliquibus  interjeclit.   Item   super 

dictus  Bertrandus  reyixit, et  coapit   loqui.   De  Jioc  artfcuto    li,  qoi  incipit  i  [-rmi   Raymtndus,   stat 

Qiiraeuloinsjrumentum  pubUeum  faotura.  est.  Vemir  instruraeutura    folio    lxxiu...   Super    artimlo  lii, 

millimum  estjmtrumentum    hoc  unum  ex  illu    es.se,  (,m    inolpit :    In.\i    Bonhtus «y  MWix-testjis,    vide- 

qua  iit  Snmm.iiin  processu\&   kudaH,  utiimus.    J&rgo  licet  Perrus  Bertrandi  *  laicus   fol.   cxcix.    pagina 

Raphaeht  dicta    receasere.  atua   quoque  a  pwma,  depnnit  dicens,  quod    vidit  eumdem   Bme- 

morte  fuitqjiidara  parvulus  puer,  nomine  i:..tran-  tum.fratrera  suum,   et  habebat  febrem  :   et    vidit 

dus  des    Prez,  tihus  Guidonis (Gqllice  ttst   Guyot)  eumsui  inparte  audarii  (id ut in  linteo  funfbri)et 

prajdicta?  dmbcesis  Diniensis, qui  sub  molamlapsus,  postmoduin;,  faotovoto,  reBUScitatnra  saint.iii.  Item 

subejusrota  ex,spiravit ;  proquo  puero mortucf ques-  xl   testis,    videlicet    Bonetus    Bernardi   folio  cc, 

dambona  mulier  Gnilielma  Blegieredicto  Sanctovo-  pagina  prima,    circa   principium,   depomt  dicens, 

vit  promisitijue,  si  dictns  pner   per    ipsius    merifa  qund  audivit,  qund  fuit  in  sudario  posiius,  et  votum 

revixisset,  sese  cum  donQ  hbrae  cerae  ejusdem  sepul-  emissum  ;  et  post  raauscitatue.  Et  super  hoc  stat 

crum  invisurara.  Hoc  voto  Quncupato,  puer  subito  instrumentum  folio    lxxiii,    pngina    secunda.    Hic 

revixit,  loqui  ccepit,  di.xitque:     Elz^arius  me    resu-  Bonetus  Bernardi  vvletur   idem   fmste  cum  illo,    qui 

scitavit,    et    ipsum   invisam  cura  fratre    meo.    In  aujiraaI^a;phaeleJjBnedict\isBepntr6iappeUatwt'eit. 


ACCTORB 
C.  S. 


per  S.  ElzearU 
merUa 


'  forte  Ber- 
nardi 


E 


Itnii  mitlier 
jiu  tu  lapldis 

lllliljllttl,   Ml 

bito  reiult, 


Summuvioin  rubrica  dfi  suscitatis  a  mortuis  articu- 
lus  50  incipil  :  Item  Bertrandua  :  qui  tamen  au 
unus  e  duobus  mox  uommalis  su\  non  poxxum  divinare. 
217  Accidit  etiam  ingens  miraculum  [pnoxequi- 
tur  iin.iem  Raplioel)  cu:ilaiii  feminse,  <|iiaj  Beatrix 
Royne   appellabatur,    e    cjvitate  Aptensi,  quaeque 


220  Alacta  quoque  ("pud  Ruphuetem  Gatlice 
Alacte)  vensimillimi'  Alaisela,  &6  i/ttd  idem  Sitmma- 
iium  It-er  h.ihet  :  Super  articulo  liii,  qui  incipit  : 
ITBSI  Alai^eta  stat  instrumentura  fol.  LXXIII, 
pagina  prima.  ReHquorufn  nomina  non  sxprimuntur 
iii  SummaiHo.  ffactemte  de  mortuie  in  vitam  nsnintis, 


vitx  restituti 
puer  mons- 
truose  natus. 


abaliquo  juvene  ejusdem  civilatis  Apteusis  jactu  tji.os  hwgraphns  HOsttr  nnm .  1'1  generatim  twitummodo 
lapidis  o(  cisa  luif,  i|iioina.lmo«lum  xxv  fide  digni  memoinvit,  Per  ipsius  invocationem  et  menta,  m- 
et  oculati   testes   affirmarunt.   Verum  post  votum     quiens,  divins  virtute  sunt   mortui    suScitatij    Post 


sancto  Comiti  factum  a  devota  muliere,  Bertranda 
ae,  prsedicta  Beatrix  extemplo  in  vitam 
rediit,  vulnusque  a  lapide  inflictura,  sanatum  est, 
nullo  vestigio  aut  cicatrice  pelicta,  quarovis  illud 
admodum  grave  magnumque  fuisset.    De.  hoc  nura- 


/i.r<    laudritUS  Raphael  rup.  $,<]uod  de  iiifantihus  mon- 

striwse  ti   tum   membrorum  defeciu   natis    mcripsit, 

primO  nairnt  (mnltum  dnhiln,  flfl  verr)  qu;v  de  Urhani 
V  nalivitale  imm.  199  er  ipso  retuli.  Peinde,  inferje- 
etis  nius,  hucnon  spectanlibus,  ita  Gnllke   ptosequi- 


culo  certe  qclum  esse  in  prpcessn   cunonizationis,  liquet  tur  ; Dnmino  Suart,  dynaatBB  in   Pontenes  in   Pro- 

ex  Summario  nostro,    inquosub  p.rotdicta    rubrica  de  vincia   Gallica,  ex   uxore   sua,    domina  Thomasa 

mortuis  snscitatis  sic  leqiiur  :  Super  artirulo  xlvii,  tilius  natus  erat    monstruosus  sine    pedibus    mani- 

qui  incipit  :  Item  Beatrix  ;  stat .  instrumentum    fol.  busque,  Hunc  infantemexconBiliodonwni  Pulconis 

lxx.  pagina  secunda,  circa  niedium.  Item  yigesima  de  Pontenes,    equitis  ao    dootnrisi    De<»  dict«»que 


sexta  testis,  videlicet  Burgundja  Sabaterie  de  Apta 
foliocL.xxxi,  pagina  prima,  circa  mecliura,  deponit, 
dicens,  qnoii  vidit  eam  mortuam,  ut  apparebat 
eidern  :  et  postmodum  validam  :  et  fuerat  promis- 
sum  dicto  Sancto,  quod  offerrent  aibj  sudariunj  (id  esi 


sancto  Comiti  voverunt,  precantes,  ut  hic  solita 
corrioris.  quaa  natnraliter  concedere  consuevit, 
iufanti  membra  a  Deo  impetraret. 

2"2I    Promiseruntque    fore,   ut   eumrlem  infan- 
tem  cum   cerea  ima*:ine  a<l   iljiua    aepulcrum   a«l- 


■'"II"  vulnerit 

Oattrirr  ,,/„ 

'";  "c  altquot 

nli, 


linteum,  quo  Beatricis  cadaver  iuvotvendum   fuisset)  et  ducerent,    et   in  ecclesia    Aptensiv^bi    prwdioti 

vidit  aliquos  redire,  qui   detulerupt  audarium  ejus  Sancti  corpna  quiescel.at   et  quiescife,    religiosum 

dicioSancto  Ordiuis  S.    Eranoiaci   facerent.   Voto    i.u  .« ,, 

218  Itera     vigesima    s?ptiraa    testis,    videlicet  idem  infans  extemplo  omn.bus  su.s  membria  ..ptime 

Guillerma    Sabaterias    deponit,    quod   vjdit    illam  formatia    instructus     fuit,    cumqne    ad    Idoneam 

mortuam,  ut  appareba^  ;  ei  audivit.  quod  quasdam  mtatem  pertigisaet,  ud  pradictam  ecolesiam  Apten,- 

mulier  voviteamdero  mortuam  S.  Eljzario»  at  xjuo^  sem  voti    sotvendi  eausa  addnotus    est,    dictique 

deportaret sibi  sudarium  suum  .  quod  et    fecit,    et  Ordinis  S.  I-rancisci  reli-i.^um  statimi   amplexus. 

inreditu    aperta  fuil  viva  el  multura   benesana.  Et  PraitereauxorJoanDis  de   Rncheamatonr  danriel, 

est  instrumentum  fie  boc.  folio  Lxx.pagina  aecunda,  dioace^ia  Carpentotactensis,  incomitatu  Vmdasoinry, 

Hactenus  Summarium.    (pud    Raphuelm  sequuntur  ftlium  genuit,  ooulis  carentem4   qui    post^iunl   per 

w/n:Advitamitem&morte  reducti   fuere  Juannes  nctiduum  sic    permansit,  dicto    banote    a  J.oanne 

Mureau    ox    Manuasca   {qu»,   tesie    Buudrando  in  patre  sun    devotus    foift.  ac  raox    Deus  i  b  »ucti 

Lexico,  urbs  paiva  sedlepida  est%    incolii    Manosqne,  Qou/ftismeritaocalos  ilii  laruitus   est.    NJtxo    duo 

texleucuabApiadisliinsiet   Rayntundus  lv«l    li*y-  miracaliu.de^uibtts  in  Summaria   noslro   ml   repm, 

munda;Ga/to«nUv.nonn,et)tx,Prei7.,   ri-racesjs  ujmvt^RttpltaM   fhlei    umee   telw™i    m 

Sistaricensis    annuo   censu     civiUti    A^enionensi  &tmU.^»U*-i*'"Vf*>*** 

obstricto  ;     Bartholom  *■  1"^-  nydropi««i  pacaJytiCia  ei  morbo  artmulan  la- 

lioneniiis   Gatiu  Cavaillon  in    comitntu     Ynniuscino)  borantihusi 

Benedictus  H,n.,M,i.  ex  caetro   Peyroier,    dic^es.tf        ±H  Annop.at.a-  m .«-.xnsv.  d.e  «vOetobrls  puqi 

xlgo    Aix  in   Proviueia)    ^toiga    W0T  quui...u  Aptenses  ad  scpulcru.n  do......^.    Ll, 

Septembris  T.  FIL 


et  al'er  sme 

oeutU  genttus, 
IntrgrUateeor- 

poris  donati. 


07 


cum 


1 


' acctohe 

C.    8. 

Parolytis, 


aliaqnc  mcm- 
bronm  mala, 

B 


et  morbus  co- 

mUiatisde- 

pulsa. 


DE  S.  ELZEARIO  DE  SABRANO,  CONF. 

accederent,  et  ad  pontem  Pervems*en  '■  *™ '  catrix  sim.  etindfgna,  qu»  •  Deo  e»ndi.r, 

puerumoctove!  novera  , —, ,  nommnj eU m     ^  F^  ^ 

Chabert,invenerunt.qu>crur,busncmrao   ^     i  ^   ^^     ^  dignem  m  iUum  pro  me  ^^ 

tensomni  sua  v.tn  fuerat  »*<lne  a      '               „  t  saltem  unins  oculi  luraen  recipiam  :  ac  promitto 

8ineduorumfulcrorumopemce.le.epotue  me  cunl   douo  candela.  cerea.  sacrum   corpus 

autemexillistubicin.bus,   Bertranaus  ^  »  invisuram.  Hec  voto    nuncupato,   utriusque 

tus.  ecivitate  Ap.ens  ,  hun< =  pauperem  puernm.^u,  tomx    ^    ^  ^  ^   ^^  ^ 

non  raovebat  se,    sea    peue                t>*      „-Hit  ia  auxdam  hic  annotanda  sunt.  Ac   in  primis  quod  ad 

in,uitus  .  quid   mnli  haberet,  P^-J^f,*     g£  ,,,,, , ,  Be Krt»,  d.  f*  i£«tar  Bapftc.., 

sese  impotentera  esse  ac  fu.sse  semper     1  unc  ve,  ,  ^.^  XJJ    tf..-.    x/  ,,,.,„,_    qmSav„. 

dict»s  Bertrandus,  qni  s.ngular,    p.etat > i  pr*  /                       M  /.,,,,,„,.,,  ,,.,„.,  ,,„„„,„■  xx//  „,.,.. 

cturasancturaCoraHeraferebatur  po    odera  Peto  «                     ,,,„„„„„„„„  -,   «,  K   DmwbWs 

SX  .^P^  ^t :;;;.  fm  flC  "xxv  A"" l8H  mHm 

crura  cum    eodem    lnvisurum.    Quod    ™tu™an£"us  2.26  De  Ysnard*  curatione  in  Summario  hxc  hrt- 

nuncupasaet,   statim  dictus   P*up®r^u  "n ra^eodem  vit  exstat  mentio ;  Super  articulo  lxv,  qui   incipit  :  ettwrdu*. 

fuit,  etabsque    sc.p.onura   ^g^J^ot».  Itb*  Ysnarda,    patet   folio  XOV,,    pagina    prima.  »»«««- 

Bertrando  grat.as  Deo  sanctoque  Coraiti  persoiui  ^^    ^  ^,  _^  ^  fl,lf,fcflf/,m    ritfm 

rusad  illud  Profss,t'  .  tug    etiam      impressus  hocmodoest:  Leqnel  avo.t  este  sout.  Forta 

223Perejusdem    Sancti  merita  c  ra  u  f  ^   ^      8Updll8;  ,„,   cam  ^ 

fuitFraterHugoR.Per^  ££    J.   ^    ^  ^   ,flCunflfW    re/i 

do.nusS.  M.chaehs,  in  d.oeces.  b^tancens.    i     ,  eiusdem  Sancti  raerita  et  patrociniutn  E 

,        r  .rapotens  a     para=  decubue,  at  ...     V^per^  (  „e^  „„ ,  p 

ti  itera  sunt  Raymundus  Mnrca  fc"?"l<|~  a"i  Item  erdicti  sanct.Coraitis,  dom.ni  S.EIzeari. 
«r«m  Ml  inProeincio)  qm  sexenn,um  et  '""P'"»'^  ^"l  "Tnr^ti  AmtA  fnere  .■  Bertrandus  Fogon,  qui 
tens fuerat;  Gu.lielraus Silve  et  fj1'-^^^;  STSSSK  nih.l  audierat ;  Alaeta  GarcL 
Aquenses.  Incobns  Esoofflerdo ^Monohel  Bnymnn      JWJ»^  .      domina  Almo,lia 

dus  Tripiate  d.mces.s  Arans,cnn.,_nt  Bertrandns     «^^/3^^.  Audibert.  Aquensis.  a.iique 

multi.  InSummarioduo  ex  prxdictii  mter  cxcos  tllu- 
minatos  sic  recensentur.  Super  articulo  lxii,  qui 
incipit  :  Item  Petrus  ;  patet  folio  XGV,  pag.na 
prima.  Super  articulo  lxiii,  qui  incipit  :  Item  Pe- 
rona,  patet  folioxcv,  pagina  secunda.  Demque  pr*- 
i6r  supra  dictam  Ysnardam  nominulur  etiam  qutdam 
Bertrandus,  et  aliqua  domina,  de  qua  instrumentum 
exstare  ibidem  additur. 

227  Deinde  in  rubrica  de  surdis  ad    auditum  re» 
stitutis   duo  ex  nominatis  a  Raphaele    occurrunl   lm  £■»* 
^,s:SuPerarticuloLKv..qu..nc,pit;  BERTRANDDS,  j» 


de  Vaurelle  ex    castro   d'Orgon.  d.03cesis   Cahalh- 
censis,  qui  raorbo  articulari  annis   septe.n    perpe- 
tuo  dire  tortus   fuerat  s.ne  facultate   manibus  suis 
Utendi.  Item  Aicharda  Laurence  ex  Podio-Michae- 
lis,  dia>cesis  Regensis,  et  plures  al.i  mer.t.s  preci- 
busque  dicti  sancti   Elzearii  sanitati  rest.tuti    lue- 
re.  Pro   hisce  toto  hoc    numero  ac  prxcedenti  relatia 
nihil    pariter  Summario    nostro  annotundum  invem. 
224  Sequitur    apud  Rapkaelem  cap.  5  ;  De  n.orbo 
comitiali    laborantibua.    Dominus   Pontier  nobil.s 
eques,    filius    domini  Guiiielmi    Petri   dynastm  in 
Masan,     dicecesis     Carpentoractensis,      laborabat 


( 


oernenso    illum  variis  Sanctis  commendav.t,   sed  Maetaeodom  estcum Alasacia ••««f" 

eeutu^rio.    Curaque    d.ctus   fllius  eodem   raalo  Snper  nrt.cnlo  lxv,,..  q».  no.p.t ..         ■   ^l 

cS-aotnemenJrtorqnerntnr.tnndemnddomi.  ^XZEEtt^ SJ5-* 

°  uuraS.EIzeariura  recurrit.  obsecrar.s,  prora.ttens-  us   qn i: fiet da  h ^bornrnnt.  Anno  M             ^ 

que,  sifilinssuus  eoraorbo  per    BHns  patrocmnm  de  Gnllee  cnst.o  \.q mnr»  ^ .b                        sic 

nmposterum  liber  esset.  se  c„m   Ulo  nndis  pod.bus  ff^'J^^\£^   .ere  deformis 

ejusdera  sepulcrnra  invisuram.  ibidnmque  ad  saorum  U™^*W*2 JJ5*  in-g^™  domini 

ipsiuscorpus  iraaginera  cerenra  dunrnm  librnrum,  appnroret.   C«.mqued.cte  ^^        ;        nlentera 

tnnt»mq»efr.„„ent,,  quantun,  Hlius  penderet,  obla-  Elzean.  "»^2»SaS»  C»  e-""ertit'  aC 

turnra.  Facto   voto,  filius  perfeote  snnatns,  ac   d,-  snam  raagna    «m  ^J^  '^  ab  e0  morbo 

Cto  morbo  liber  evnsit.  S.n.iliter  Guilielmus    Sto-     poH.ctn  e  t  fo  e.   "^^lm.  ^  ac. 

pbani  ex   castro  des  Jordnins,  Bugo   Arnald.    ex  aanasset,  saerum   ejusdea .  oorp                    jn  ec. 

ZMnnnn.    Bentri.  La.. U. I    Sista-  ced  eret  etcnpn    cereum  ^^            ^ 

ricensi.  multique  alii   per  preces    et  mente    dwti  des.amca.tr ,  Va, u.P.e,  .n    e.                       nhara 

s!.„t.  san .ti   nere.  1«  .*P>  tt»  S« *  6.  ru-     flrmnvit,  atque  do mnm  red ux      P     ^ 

t,                    .morbocaduco   unri*  «■ «  perfecte  curatem  sanatamque  ab                   ^ 

MMMttr  :  .1  KU    certi  inds  — •  nullo  prorsns  oculorum  morb.  vnst.g.c 

relicta.  ,  .    i.  *r 


poiui  proprxmissis. 

225  Capu(6opttd  Raphaelem  de  caecis  et  surd.s 
inscnWiwr,  e<  ric  feafre!  :  Tempore  Benedicti  XI  Pap», 

ilifuofordi  eregione  Tolosana  onun.li,  et  ex  Ordme  Cister- 
ciensi,  biennio  postquam  ad  Pontificatum  electus 
fuerat,  Ysnarda  R  ecastro  de  Bonitz.  <I,oj- 

ces.s  Aptensis,  cumtoto  decennio  visu  pr.vata  nihil 
prorsns  vidisset,  mente  memorans  raagna  miracula, 

r>  __     j :_:   o     t_m ::     :..«.«nr«iinnnm 


iil    In   oo.lro    S *    W^    '  \    ,'■  !     ^" 

„,,.,.  „„„  Bermnndn,  ,„-  «'"^i.;  •" 

iater.s,  •— :6*rnPar«culo<iv«'. 

nbrict  de  liberatis  a  fistula  :  Supe  •  ^  ^.^ 
,,,„  incipit;  Behmunda  filia  ;  BePtu*fv  ,e,„„(b 
Videlicet  BeatnxGnla  folio  ccxxv.  PVna  0  ©- 
deponit,  dicens,  qnod  vovit  fiiiam  snam  ,1 


et,  raente  me.nornns  mngna  rairacula.      deponit,  dioens,  quod  vovi    n  ^  , 

quna   Deus  per  domini  S.  Eltearii  intercessionem      zario  ;et  visitnn.  sepnlch  um  &         V         „_»- 
patrabat,  ac  specialiter.  quod  .lle  raarito  auo  Petro     fuit.  Verura  est,  quod  pr.us  d.cto  yerat. 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


m 


A  verat.  Item  quinqua^esima   quarta   testis,  videlicet         232  Cum   anno   mcccxxx  die  xx  raensis  Augusti  B 

Matbeldis,     oxor    Oaillelnfi,    folio   ocxm,     pagina  Hysnardus  Gaultier,  clerieus   Castellionensis  (Gal- 

secunda,  circa  principium,  deponit,  quod  vidit  con-  lice  de  Chastillon)  in   agro   versaretur,  subito   orta  «^ 

tenta  in  dicto  articulo,  et  audivit  a  matredictse  filiae,  tempestas  est.  tantocum  tonitru,  ventorum  fcutfiultu,   in  temputaU 

quod  ipsa  devoveratS.  Elizario  dictam  filiara  suam,  et  tam  terribilibus  fulgurum  eoruScatiotitbua  ut  stu-  perleUtantt 

quam  vidit  de  mane  infirmam,  et  de  sero  curatara,  peret,  crederetque   terram  dissulturara    montesque  *tiCCarrW; 

alisa    sanatam.    Redeo  ad  Raphaelem,  qam  in  ptmev  in    abyssum    lapsuros  :  quin  etiam   tam  graves  la- 

taio  capite  tubditsequentia.  pides  (verisimiliter  de  grandlne  /oquitur)  decidebant, 

2-29  Praeterea  per  ejusdem  Sancti  merita  incolu-  ut  opinaretur,    non  vehementius   ferire  posse  lapi- 

peT  sanctipa-  mes  evaserunt,   Jacobus   Sapilli    dicecesis    Sistari-  des  arcu  emissos,  quam  isti  ferirent.  Hinc  ipse  tum 

iroci"ium        censis,  qui  fistula    in    dextero  crure    per  unura  et  vi  dictorem  lapidum,  tum  miral.ili  agitatione    ven- 

gubiai*-         ampiins   annum    laboraverat,    quique  ex  coramuni  tornm.quinoncessabant.tum   spissa   pluvia,  tunf 

medicorum  ac  chirurgorum  sententia  nullum   a  na-  denique  pra»  rnetu  (fulrnen  enira  prope  se  viderat  ) 

tnra  remedium  poterat  sperare  :  Ponceta    Sibourne,  loquendi    facultate   destitutus  est,  nec   pnterat  ara- 

dicecesis  Aptensis,  qua?  in  mamilla  sinistra  fistulara  plius  respirare.  Memor  tamen  dicti  Sancti,  adillum 

ultra  biennium  tulerat,  tamque  amplam  ac  profiin-  toto    cordis    affectu   recurrit,    sola  mente    orans, 

dam,ut  pugnus  et  manus  in  rnamillam  inseri  posset :  ut  per  merita  sua  se  servare    et  pra^senti  periculo, 

Joanna  Befaucon,  qu»  eodem  morb.»  inter  nasum  in  quo  erat,    eripere  dignaretur ,  spoponditque,  se 

et  oculos  labi»raverat,  acplures  alii  per  dicti  Sancti  cnm  anathemate    cereae    imaginis  ad  sacrum  fysiufl 

merita  curati    fuerunt.   Summarium  sub  sadem  ru-  corpus    accessurum.   Post    factum    votum,    subito 

brica  de  liberatis  a  fistula  de  iUis  sic  habet    Super  se  in   quadam  casa  esse   miratus    fuit,    ignorans 

articulo  cix,  qui   incipit  :  JACOBDS    Sarpelli,    stat  ipsemet,     qua    r atione     illuc    pervenisset ,    aut   a 

instruraentum  folio    lxxvii.    Hic  haud    dubie   idBtn  quo  ad  eam    ductus    esset ;  atque  ita  ex   raeritis 

p  est  cum  eo,  quia  Raphaele  Jacobus  Sapilli  appellatur.  dicti   sancti    Comitis  a  tempestate  et  fulmine   liber 


Ivnatlcl  vel 
fatui 


Ail  Poncettam  Sibourne  pariter  pertinere  arbitror,  quod 
ibidem  subditur :  Super  articulo  cx,  qui  incipit : 
Pontius  Siborne  ;  stat  instruraentum  folio  lxvii.  De 
Joanna  denique  Bcfaucon  accipiendum  videtur  istud 
Summarii  :  Super  cxm,  qui  incipit  :  Johanneta. 
stat  instrumentum  folio  lxxvii.  Prxter  hosce  etiam 
aliieodem  morbo  liberati  leguntur, sed tam  breriter,  ut 
hineprocessu,  quo  careo,  nihil  inde  certi  edicere  queam. 
230  Sequitur  apud  Raphaelem  caput  8  de  lunaticis 
etinsanientibus.  Anno  MCCCXXVil,  dievn  Septembris, 
quaedam  bona  mulier,  nomine  Rostaigne  Roberta, 
c  castro  S.  Martini,  dio?ce-is  Aptensis,  fratrem 
habebat,  Hysnardum  Boffler  dictum,  qui  abinfantia 
sua  lunaticus  et  insansa  mentis  fuerat,  nec  diu  no- 
ctuque  quiescere  poterat,  seil  diurno  ac  noeturno  ret.  Postquam  haec  vovit,  extemplo  sanatus  est. 
tempore  per  territorium  vagabatur.  Accidit  autera  Sanati  etiam  suntdominus  Alexius  Regensis  pres- 
quodaro  die,  ut  praedictus    Hysnardus  vehementer,      byter,  cui  intestinum  eruperat,    quique  jam  quinto 


p 
evasit.  Hsc  ipse,  qux  ego  conjirmare  nequeoex  Sum- 
marionostro,  in    quo  nulla   de  hoc  argumento  rubrica 
exstat. 

233  Pergo  ex  Rnphaele  cetera  narrare.  Caput  10, 
quod  de  herniosis  ac  laesis  inscriptum  est,  sic  habet.  herniosos. 
Dorainus  Fulco  Cavaillon,  presbyter  castri  de  Mees, 
dicecesis  Regensis,  magnam  arcam  levando,  tan- 
tam  herniam  passus  est.  ut,  licet  raultis  medicis 
usus  esset.  frustra  reraedia  cedereut.  Considerans 
igitur,  se  naturaliter  sanari  non  posse  (jamque 
morbus  quinquennio  et  ultra  duraveraf)  ad  domi- 
num  S.  Elzearium  spem  suam  cont.ulit,  promittens 
vovensque,  si  morbi  sui  curationem  exoraret,  f-re 
ut  ad  sepulchrura  illius  libram    c.erx  oblaturus  adi- 


ad  snnnnx 
mrntetn  re- 
ducti. 


craviusque,  quam  umquam  alias,  vexaretur,  etdicta 
Rostaigna  propterea  eodem  die  ecclesiam  Pratrum 
Minorum,  in  qua  praelaudatura  sacrum  corpus  quie- 
scit,  ingressa,  videret  audiretqiie  insignia  miracula, 
quae  Deus  per  S.  Elzearii  intercessionem  opera- 
batu.r.  Quam  ob  rem  ipsa  in  dicta  ecclesia  existens, 
C  eidem  sancto  Comiti  vn\ it.  ^i  fratri  suo  san am  men- 
tera  impetrasset,  se  cura  ipso  uudis  pedibus  sacrum 
illius  m\  isurara,  certumque  cerae  pondus  oblaturam. 
Emisso  voto,  dictus  Hysnardns  statira  ex  ejusdem 
Sancti  meritis  sensuum  et  sanae  menf.is  USU  donatus 
est,  ac  imposterura  nullmn  hujus  morbi  vestigium 
in  illo  apparuit. 

2'M  Sirailem  gratiam  Sanctus  obtinuit  Syfredo 
de  Drancolis,  dicecesis  Carpentoraotensis,  qui  ultra 
sexpnnium  laboraverat,  et  Rostagno  deSabran.qui 
raulto  tempore  mentis  inops  fuerat,  et  postea  crea- 
tns  fuit  episcopus  Regensis  in  Pmvincia.  Snmnm- 
rium  ni  rubrica  de  lunaticis  lilieratis,  ffysnardi 
sive  Ysnardi  sanationem  sic  memorat :  Super  arti- 
culo  ciiu,  qui  incipit :  Ysn  \ki>i  s,  stat  instrunientum 
folio  xcn.  De  duobus  aliis  nihil  ibidem  legere  est: 
videturque  Raphael  memoria  lapsus  fuisse,  quando 
Rostognum  de  Sabran  episcopalum  Regensem  po*tea 
adeptum  fuisse  scripsit,  cum  apud  Dionysium  Sammar- 
thanum  et  Honoratum  Boucheum  in  Oalalogis  epi- 
scoporum  Rrgensium,  nullum  illins  nominis  inveniam, 
qui  in  iiia  ecclrsia  sederit  toto  illo  tempore,  quod  a 
S.  Elzeario  usque  ad  Raphaelu  mtatemeffluxit,  Cap  9 
idem  Raphaei  agUdeejusdem  Sancti  patrocinio  ad- 
vema  tempestates,  idqneunico  exemplo,  quod  Latine 
subjicio. 


anno  eum  morbnm  passus  fuerat,  nullo  interira  re- 
merlio  adjutus ;  item  Bertrandus  Fournier,  civitatis 
l:  ivninndetus  Motete  castro  des  Jour- 
dains  ;  multique  alii,  per  merita  dicti  S.  Elzearii 
comitis  Ariani,  incolu  intatem  consecuti  sunt.  De 
omnibus  admodum  obscure  sic  habet  Summarium 
iii  rubrica  «le  curatis  a  fractura  :  Super  c  articulo, 
qui  incipit  :  DOMINUS  Fai.co.  folio  LXXIX  iu  fine. 
Super  articulo  ci,  qui  imipit  :  Alecids,  folio  LXX, 
pagina  prima  circa  finem.  Super  articulo  an,  qui 
incipit  :  Bertrandus,  folio  lxxx,  pagina  secunda. 
Super  articulo  Ciii,  qui  incipit  Rayatondbttds, 
filius  Garsbndis,  trigesimus  septimus  testis,  vide- 
licetdominus  Raymundus  folio  cxcvn,  paginaprima 
in  fine  deponit,  dicens,  verum  esse,  quod  inarticulo 
continetur.  Causam  reddit.  It^m  trigesimus  octavus 
testis,  videlicet  Uertrandus  Mote,  folio  cxcvni, 
pagina  secunda  ante  medium  deponit,  dicens, 
qaod  nihilscitde  inflrmitatibus  illius,  tamen  est 
instrumentum  folio  Lxxxi,  pagina  prima  circa  me- 
dium. 

234  Cnput  xi  apmi  Raphaelem  agit  de  febricitan- 
tibiu  curatis.  Anno  mcocxxxi  Durandus  Hlanqnier 
e  castro  Guaremboys,  dimcesia  Aquensis,  tam  Jj/Jjjjj^"" 
acribus  febribns  laborabat,  ul  desperara  6uratione, 
lieis  desertus  esset.  Erat  autem  illi  amita  (vel 
matertera ;  fiflfli  Oallice  tante  est)  nomine  Ays^olena, 
qu8B  Durandi  miserta,  ipsum  domino  S.  Eizeario 
vovit,  promittens,  si  hic  sanitatem  illi  obtinuisset, 
se  cum  eodern  Durando  Aptamad  illius  corpus  ve- 
nerationis  ergo  ituram,  certumque  cera  iiondus 
oblaturam.  Simul  ac  hoc  illa  voverat,  febres  eess«- 

rtiuf 


rnuti*  loque- 
lamrestilutt  ; 


DE  S.  ELZEARIO  DE  SABRANO,  CONF. 
53<*  .    r       u-     mprjta    febribus      aut  qnonnnqnc  modo,  sinc  sua  spccinl,  liccntu,,  ,/,  M.  D 

A  runt.  Per  ejusdern  sand.  Comit.s  rne  ^     ^  shltllnm,.  J&cebat  autem  venerabile  corpu  ,//„,, 

snbitobberatifuereAlaeta  ^^^mUAMm     inecctem  Wwtrum    Mmorum    Oonventuatium   extra 

■8-         «Uli^^^^WI-,.  obmol     translatum  f+    prouP Sanctu*  ipse  i 

alia  terminatione;  vcmm  jno  pr.ra.c,.  ^r^  le9tamento mandaverat.  Ex  titterk  autem  sxp<  laudah 

sumpmducerc.  Pergo  tfffrT  ad  oapu     \,  ^  illimllll  tir  Ilrnntrs,l'n  mtmHon  s  ccrLsiirArr.n.mrvs,^ 

:  Quomodo  dictus   Sanctus  loque  a  ^_  tumbam  illm  hodiedjm  m  eadiem  eccksia  ipe- 

Btito»t.  «  A„diberte    uxor  domini  ctert,' '«wianh  nrcmuitnm exornatam,  in  chon r  ntro 

l;,,vmun«i.   Aurlibert,    civitatis  /  q  r       ©  muto«  miracuUs  clarum,   po*t  medium    secutum 

lslZui,      moVbo  L.quplam  am.serat     in    e-  1   ** ■         1 i  wMatam  ffe  jmMfoft  /laV/tmii   Oiwira.tont    ,,, 

rwH""'  ientium  spatio  permans*   ( toj  -         »  J*  J^  ^  jnnumChri*tiimassi9 tNotitio 

nih.l  remedii  sibi  a  med.cis  su peresse   sese.         ^  f^  ^  ^^  e|  ^^  ffj  ^fl  fi  ^.^ 

san.-t.)  ElzeaPiocoramendavrit ,  poiuc    .1 .      ^  ^    g   cup   7  .  8ed  et  hic  simnl    movet   smpicionem 

peripsiuspatrociniiimloquendil.iiui.j.  i      ^  d<    Q/.flWfl   iYamlaiiom  m    dcvntmnc,    vel  in   ul 

Si„e  mora  candelam  ceream  ad  ejusoe        j  ^^  depositione,  anle  illum  annum  faeta,  cui  eliam 

deferret.  Hac  fecta  prece  a^vul0;ex      'Viiut,  fu-t  favel  prxlaudala  Noiitia,  eamdemque  Dionysius  S - 

lam  recepit,  Bx  ejusdem  mentis  etiam  r  ,m/)//m)/,s,  ,„/,„  addnfindiii,  oirmiio  affi moJ. 

cuidam    alteri.    dict»  Ber  tran  net  ©,  e         (lysIiatae         239  Altamen,  ne  cogor  eosdem  scriplorum  loeoslm 

<_'•  etBeatrici,  uxor,  J^^^t.o.i,,  men*ere,  a   vostenori  ********    ^'csoue  paulo  (lJuannnr(_ 

ex  parte  caetn  Masan,  dicBCCfH  ,n,(       m     memda.  Notitia  MS.  Aptmu  stc  habel  veri     , yfflpol 

et  ...ultis  al.is.  ^7-    «•»■    S«w  "  L^-Anno    mccclxx».     frater  Bertrandua  Im,  *v*« 

«•.rrfito-^r^^^11^^^^     £r  i    guardianus    conventus   Fratrum    M rura 

B  «riMi  indicantur,  sed  in  quovm dlo  nomxna  be^U,    g^  ^  ^  ^   ^  ^^^   ^.^  E 

ffVia  offtirrtiwt.  ,  „,^,-./^ra/«m     oblaturus serenissimae  Joannrn,  reginaa   Hierusalem 

^^■^^MTz:::^'"  ttSSm.* —  w - , , 

capttvumcar-  Barrfl<  fti«  B«r»«  •'  R«ymunoas  Aiua  J       ,             •  ,        |       eleenmsynam  ab  Jl  i    impetraret,  ex  qua 

r«^r«<.     ^njixJeBlaaquier,  Ip*^*^  decora  S   Learii  reliquiis  includendis  thec 

"^^toa^taSS5n^S     toplet.Uedi.quei.UregiuarniUe.nore aureo, 

que  carcerern   fc«d»     ™*      (  ,llum  am.     F1„rel„ ,,  recipiendo,  es  pwmapenev eound! 

yalde    nojuumease    expern«tnr.      Mu  ,,,      r„,s    ,Vj.n,    vulgo    R.PAH.M    DU 

p,i„s  terre  posset.  f ^S    S    C i  •*  "'  ''^ ^ '  in   ""^  '':"" ^ ^  "' 

n,eniali  expmv.t,  et  ex  consilm  cujusn •"  g  , NNX  ,,.,,„„,„„  nostrorum, 

d,„.  rivtatis  tt!^r*%&  ss-i .-+  «-pe arr«: 

Elzeanu  com.uendav.  ,   vov.tque,  s«-  h  argenteam   inaueatam,  quadragmta 

pre, srcer isset,  ejusdem  aapqlurum  cum  pe„dentem,  qu*  hodtoq « r  - 

dono  dupdec brat.um  cer.ae  .nv.surum.  Quo  voto    o  mteB  liors   p  insignibus  visitur. 

^^«stK^  SKKSIKi- i-4— *--. 

Cens  cu.tus  aj.ertam  cerneret,  claudere  voiuu,  /-««  „«I/Mimil/Ifl   Ga//tce   edidit  bco  mox  citato, 

B  q  ee  Ilii      ut  a.iera,,t.  rei  "veri.ate     „, ,  *.  /-  W -£*  ,,„„. 

^        ,.,,    Raymundnm    e   carcere    educi   jusse-         «OAIp,»^^    „,,,,„„„,„,-  ,„,».«■ 
P    ,,,,.,  .1,  cauaa    an  porta  tuuc  claudi  poa-    „„m  veriamtUus  eo  (acdio'es  umes  t  i  „,M„, 

T£&££2~*  -"■ -*r  ""'^"' '"'"'  ;> : : s^^slSts 

„     facile  occlnsa    fuit;  qnamobrem    prmd.ctus  ,  rcff.  mmo  ,    - /»;  ^        , 

Ralnndns  preces  sna,  votnmque  sancto   Comit.  fBtot,    rt   tlhm    tpmm  Bteean».  

1,    archie, po    e^posuit.  et  U em  „,„,„■    Ponsm   ^•■""'    '-,     J,,,,,  ,,.L  V,,  , 

,.   Lique  Sancti  liber  dimissusest.  H<tcqmm  ,„„  ,„ xi •<-',-< '  ,,,„„. 

(;  i  X*  - *  -  "-'•  -  ^" ' s"""  ;;: ;;;::;.;;,: „;:,;::„;:;;:::;: '  -. < 

"":;;;::;;,,„  ,,,,,,,„  „,,,- ,,,,  *******  ■>■  &*.-*-  »»*.  """■":';:,::;;::::::;::;:; 

,„„„„,.,„„-• '"""'"  «"   '"•""'""'•    """,""vs",     "'" '"" ,',',;«,    ,'       ,,.„,,. '"""'''""•' 

„.„.„„.,■,  de  quibu,  in  8* i '" /"•  ""'     '""'••'  • "  u"  "     ^      '  '„'„   „  „,„v„,  pani  '"' 

,,„,„„,,,  „,,,„.„„,  „  H«ic%  ihM  .».,'«»."■'•  /"'/.-.' ';""""'';,, ,„„,-,  '•«•"""» 

terlidare  wlmnsrnt,    au.tiex,  i  „,,. 

C'"jar-  op.a  ,m,  ,.,,„»"  ,"■'■ <""■'"-""'  TTSU* 

/„«,/„/„«  ,.«„>■  ,„/ „•,,.„„»>  „,."<»  '''•'••■'"'•  "       ;„r 

gXHSolemnissacricorporiselevatioanno  -  e.eever.^M.^ , , 

mcccxxx.  facia,  qui orie  alia  pnrees-  ~«J-  JJJ.  ;„.,.„,,„,„  «.  ^;^  „ , 

sii  .-  reliqui»  prolanationis  periculo  sub-  ,„„„„, ,,,,,  „„,„,,„„„  .„„>„„  «(.8  ^8r.(,flB1  .„,„„  J<^ 

ducuf,  el  /Vpttrsupersliies  .aliquseAriani  .„.„„„„.  , iem   Vua  "'"''"'•'";;;„ ,,,  „•>,."»  " 

»■  m*  ' -  =« ti:""  a : ?  sr^os;  •' '■  aflc 

;WrMJr  Ptcfntn  re/ort^,  fttimottnw  rornjm^  ^^ 

Wlrt.      l)../m,is     Wpre    §10     Urbani     V    lilteras,     anno      vultnm  ,^.  «rr^l J^TJ' nuamreCU  Borely^J 

mmI.»«i«     Cftwti  1369   rfalMf«nftai  m  Poii/»/,j-   MMriMtefl     *>    Bratita*.  fl»«  «*«» *•         '        (, /Mr  r""";' 
paterBertran.  Vi,hll  Aplen8ibuetne  Blzearii   florjwi,  Iwifl  a  51   itl/er     ^/,,'am    or^nf^m  iran  ,ir/ll„s,  "<>"  ^ 

</">""/"7'      MJ,e(M   tmiftuuu  relatl,  transferrent,   el*va*entque,     milu  sit  ejusdem  'Sancnaict    jt  ■  ex- 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBKIS.  h33 

CTphrotum.  Al  ccrlc  nunantur,  <jni    cumdrm    hcrmnm,      dc  Gri.iaco,  Urbani  V  frutrc  i  ac  nm  altniis    \) 

B    Dall>lii>in  cnrantc,  factum ,  nnrnlnmvc  ab  illa    Ma-      consirnrtumcm ,     ulirn     snruirum     ossnnn    clevulitmnn        au.turi- 

riti  sui  in  colcm  vnltnm  affirmanl ;  cum    omnino    con-      adxGripsigae.  Calum  Inmni  csi.   uinun  cumdcnnjuc  C.  8. 

stet    Dalphiaom    multu  annie,   antequom   hsec  tbcca     Anglicum,  vei  Angelicum,  Qrimatdi  teu  Grimoardi  dc 
faota  fnit,  obiisae  mortem   quam   Borelyus  annoAZGQ     Grisatovet  Grisaco,  quem  Urbanus  V,ejusdem  frater, 

tlhiinvit.      Nc  qu"l     Inmen    studiosus    Irctnr  dcsidnet,      anno  4$G8  pMebyterum  Cwdnuilcm  S.  PelH  «</    Vin- 

Borclunnai»  iconcm.  servaia  eadtm    magmtudine,  qua     cula,  titutc  Ucopum  Alba- 

avud  ipsum  exstat,  chalcograplu)  nostro  imitandum  dcli.     nensem  creavit ;  ut    viden   pote&l  apud   I  m    et 

Oldonium  Imn.  2  Vilarum  Rnmanorum  Pontifxcum  el 
Cordinalium  cot,  SS61  et  sequenti. 

2'»'i  An  caput integrum  etiam  eum  inferiori  maxHla 
rt  mento  sarpe  du  l  -    tunc  inclusum  lt  os  ^.0f^„ 

fuerit.  dubitah   potesl  propter  dicendanum.   *2'\'.\  de  m  theca  ttem 
reliqum  Ariunensibus    in  Apulia  '    Petri  de  argentea 

Luseemburgo,  cnjus  donum  esse  dicitur  Vla  nltera 
theca,  $  rc  bi  ackium  argenteum,  in  Opere  nostro  il- 
lustratn  habes  ttd  diem  2  Julii,  quo  cotitur.  Eidem 
Beato  brachium  ii  \m  (i  /  unt  Frati 

AJinoics  Api  |   nes  quos  est,  in  htteris  ad  domi- 

fium  "i  quibut  addidei  unt, 

cjusiicm  •</..'  speclari,    Contra 

Borelyus,  nutla  facta    B.    Petri  menlioi  cat 

dem  ib  cam,  multis   etiam   ,  pillis  # 

\$  U     ^iHI^K^^^^^MH  W&H  r.inniiiliim.  o  funiliu  I.    /  ///   >ssc.  ul- 

que  ita  loquitui ,  </•  i    fuisset,  dum 

elevatio facta  esl.  Ut  ui  sit,  annum  selatis  suseduodeci 
mumtunc  agebat  B.  Petrus,nondnmaprsedicto   Clc- 
mente  inter  Curdinales  suos  cooplatns ;    net  tamen  ex 

M  eamdem  illuttrandam  pnuca  htee  ejneiem  Boretyi  '""' '"<<""  ««"  •* 

^aUexGallkoLntmeven  Ut  autem  poa-  mentnm.p, 

teris  eonateret,  lips i  e Ih lonum  regium  «,.,„„,  ,, ,  / „    eupe ni     Ohn  «m 

esse  ,„  media  bsei  ante  H  fetro  gflrit  insignis  Hie-  «•  1387,  iftn  quempropterea  *(- 

rusalem  el  S  »a  r*gin«  Jo ffi  eranl  •,  ct  /<"<""  '/'■"■  «  «*«  '"' 

•  c.u«.Mm     rt„^  ^'i.j/).<  <rl.)M   <ru- 

e\  ntrooue    atere     nsicnia   eentia   s.brana?,   quae         -'•,'""  . 

,  q  .  ?    B   LuKon*     •  «fw/ii    Borehjus,   qub  tempon  um    Dum 

leon^m  aureum  \n  coccmea  arpa  hanent.  d""1  w    *   * 

leuueui  auiTsuui  Snmmai  ihumi m .  tnn.  I  GflMl*     Chrislianx COl.  300  1« 

2«  /'""''"' ''•■■'■""■'•" ' '" "■"'"• ''«7 '"  ™  ,„„„.,, ,,,,„„  /,,,, ,M  ,-,  ,,„„ 

"'" '■■"    — *  S.  Eteear perep Osee I.  »**>*"  f>     ,  ,,.    '  h  x|ll  A     u  Jr    l:ls, 

s„„ri,.„i„,      tmcest,vil  jamvm  ante  fuerat,  altera,  m  qua  eo-  tmimaem  ,  j 

-  '"  °"  ™  r "<■""<"<■•    Forte  etiam  eo  «■  "'"'  •«*«  «    ■";."   '         ;  *«  * 

Mq ■  abeoluta  i <m  im  MrM.  e*  »<•,/,..<»  ..<»<.-    '''"<  ' ■ "';""""'";  ' y. '"  "  '  ,  "  Jt " 

,.      ■  .  i  ^  ,  #,,     tp  nr.im  vas  arcentoum,  Forinam  capms  uauens,  m 

raf0fniiiio(iuiii  brachii  elaborata,  de  qua  mox  mentio     tempui  w*  wj 

.         ,.  ftim   pmn'S     K  /  '.ill     i'   •!"    l!'      ci.lliw  .1  inl  iill    «'I  ai  ,    lll 

firt.  yberprmmiutt,  adtranttationemtweelevantmm     qno  capn  s.<m    '  ha..eHicitu 

«  ,,,,,  „,,v,, ,    »/«   4n.fii.is    nopuli Ghnstiani cultui  pateret,  benedioitur  ao  ab 
Mmrorpar,,  emtMiMt,  NoMta  aottra  MS.  Apten»      l  M  ,iinn|i 

<?„«,„  /,,,■  /„„v, .  A„n„  «cooLxt»,  d.e  »y.i  Jum  B  "    ■• 

Olemens    17/   frendo.pont,*   w,  srft«  M      "■    '    \>       _,„„,,  ,,,.„, w 

Avenioneresdens.Tiv«vocieoracul andavitillns-  •  J  ' .,         ,       ,,,.„,„,/,,,, 

trissimoCard iAnglico   e, po  All nei    «1  ^JLm^metZ  « 

C  S    Elzearii  reliqui epulcro   tolieret.  Q I  et  • 

solemniter  fecil  die  post.ro,  qoando  canvocato  , 

■M i.FstM P id.-aii.erceleb, »,  ,;;;■;•■;;<;;';;  -    '  ;';; 

ossa  ,„  arca  lignea  deposu.t,    eamque  duabus  cla-  /"<     •        ^ 

vibnaobseratamactribuscrculisferresflrmaam,  ta  -J  "'';,,' 

coHocavitinlooulame altaria, Iillustr.ss.mne  *m  <  •..,    ,.     I >a 

Card lie   do   Grieaoo,    Url V  frater,  conflc,  ''■""";."'"''/•; 

•«  ad  instar  R IS    Joannie  in   Late, ,  "-;'> 

''"I"""'"" iclueitintheca   reg.a  et   unnnj  o,  F  «•    ■ 

brachii  in   I genleo  inaurato,  qnod  .llus-  '""'"""', ,   , 

triesimue  Car alie  Petrua  Lnxemburgeneis   dono  *  /"■••■";<"  """      '  < 

dederut.  Quam  ob  rem  Fratres  Mraores  (Apteneet)  ajmarel)  an  ,/,•/•,»•    <"•<""«     . 

*emx.icJ .r lie  illa  tranelatio  con-  f^-^Z"^,  'eJm'nl,   „ /,  , 

tigit,  quotannis  eolemnem   habent.    «o««im<  i\o-  J^  188l  „„//„   „/,„  s.   Blzearii  «rywru   i«  Ap- 

243  C/.-,,„7,x  W,   rfr7..o  '"  «  ""<""■   M  B«-     '" ".  '  ,,„,,„,„,„,„,„;,„   „„/  ealtm    im 

vrcarttoa.     '""'"-.    /^lri   Qeht „  <"   ■ <»-    /""'"•    ''"'    '"'"     '"''"'  """"""""" 


inclusa  et  tU 
nint 

anno  1 


Yfiistmitr  ett, 

<nC    iO 

,/■  iii  <n  m  trant 
lutwntm 


omitmu.e,  « <  Cardniahbus  ctiarn  j„,,>uu*,anu>  „n-  .    _                          Cardinalis     Auglic.is    in    boil 

umbus,   s„e  lcuns,  Apta   distat;  ut  fnnle  potuent  eanct.  CoinU                  ^  abi|lodia.quoexaUo. 

,,,,/,,,,,  Atlllhc,lsl,,c  Kv,n  tan  ^wnf^*";'  SteTrbani  V,  t.a-ri,  sui,    Aptam   vener 

mirMncommisHamsibtelevationemAptgexseqn.Sed  lonw                ,               .  in   pPBParatan]   a.cnm 


f/c//r„.s,   adlnrrcbunt.   Avenio  autem  tnntum  vnvcm  mil- 

huiibu 

pn 

postridic  commis,am  sibi  clevutioncm  Apt.c  exsequi.  ocu       ™'~~~"^  ,*     '*    et   in    prBparatam    arcam 
w-deeur  co//,r/0,-  A-.//7,,-  nune  OMiMlA  m  a  CardinaU     sacra  »!Utt9  osea  h  varet,  et        p     I 


531 


DE  S.    ELZEARIO    DE  SABRANO,  CONF. 


UCTORE 
C.  8. 


fuissr  factam 
aliqiiamalmm 
elcvationem 


B 


l>rclin 
nem  sacri  cor- 
poris 


per  eumdem 
Cardtnatem 

Anijticum. 


reponeret.  Secundum  hzc  igitur  oportet,  aliquam 
aliam  cjusmodi  clcvalwncm  prsmssisse,  inter  qnam  an- 
numque  1381  erectum  fuerii  altore,  quod  Borebym 
multum  laudot,  prsssertim  ab  oeto  ejusdem  Sancti  mi  - 
raculis,  quss  marmori  elegantur  incisa  exhibet.  Bore- 
lyo  in  tantum  favet  colleclor  Notitim  nostrss  Aptensia, 
num.  242  relatus,  quod  ejusdem  altaris  auclorem  Car 
dinalem  de  Grisaco,  Urbani  V  fratrem,  agno 
quamquam  hunc  a  Cardinali  Angelico  simui  perpemm 
distinguat. 

247  Ex  Dionysii  Sammarthani  ealculis  non  modo 
una,  sed  gemina  translatio  vel  elevatio,  ante  eumdem 
annum  1381  contigisse  dtcenda  esset.  Tom.  I  Gullix 
Christianm  col.  383  in  Serie abbatum  Vallissanctset 
Ordinis  Cislerciensis,  dioscesis  Aptensis,  hssc  ait  : 
Paulus  Atanulpbi  (dicti  loci  abbas)  interfuit  transla- 
tioni  reliquiamm  S.  Elzearii  mccclxx.  Ibidem  col. 
379  wi  Serie  abbatum   S.    Efysebii,  ejusdem  dioscesis, 

miserat:  Rostagnus  II  de  Baucis,  ex  illustri 
Bauciorum  genere,  abbas. . .  interfuit  translationi 
reliquiarura  S.  Elzearii  de  Sabrano,  fact»  ab  An- 
glico  Grimoaldi  cardinali  mccclxxih.  Denique  in  eo~ 
dom  tomocoL,  366  in  Raimundo  VI  episcopo  Aptensi, 
m  Raimundo  V,  anno  1382  <•  nm  sublato,  suc> 
usse  statuil,  verbis  num.  245  recitatis  meminerat 
de  iheca  argentea,  formam  copitu  habente,  sub  id  tera- 
pus  aCardtnfl/t  Angelicobenedicta,utS.  Elzearii  ca- 
put  in  eadem  includeretur.  Hsec  omnia  vehementem 
mihi  suspicionem  movent  de  aliqua  translatione  ele* 
vationeve  corporit  ante  prrcitatum  annum  1381  facta; 
Ucei  haud  facile  diclu  sit,  quo  prstcise  anno  contigerit, 

248  Quod  Borelyus  <><t,  Cardinatem  Anglicum 
illam  ex  avcloritate  Urbani   V  peregisse,    id  admitti 

:int,  in  i  quis  eamdem  ante  cjns'!cm  Elzearii  cano- 
nizationem  figere  voluerit.  Constatenim,  sxpe  dictum 
Cardinalem,  qui  fratremsuum  Urbanum  Pontificem 
anno  1367  iii  Italiam  secutus  fuerat,  indein   Provin' 

:,  reversum  non  esse  ante Ponlificatum  GregoriiXI, 

eidem  ('ii>«<><>.  sub  finem  anni  1370  mortuo,   suf- 

jectui  fnerat.  Consute,   s\  lubet,  Stephanum  Balu  ium 

in  Annoiatis  <><i  VitasPaparum  Avenionensium  t«in.  i, 

col.  994     Prseterea  anno   1369  jacuisse  adhuc   cor- 

pus  S.   Elzearii...  in   ecclesia    Fratrum    Minorum 

Aptensium  sepultum,  <<>iii<jini<is  ea  epistola,  num.  200 

retata,  >»  '/""    prxlaudatus    Urbanus  canonx  ationem 

illius  Aptensibus   significavit,  prohibuitque,    »<■    >si«<l 

sine  sua  speciali  licentia  elevarent,    vet    quomodolibet 

q  Mngerenl.  Mulloverisimilius  esi  Dionysii  Sammar- 

thani assertvm  in   Rostagno   II,   abbate    S.    l^nstbu, 

ih   annum    1373   assignat,  <i««  tempore    Cardinalis 

Anglicus  fam  redieratex  Ii«l<«,  etapudGregoriumXI 

Papa  '<  Avi  nione  degebat. 

2'*'.)  Eratetiam  tunc  adhuc  satis  recensS.  Elzearii 
canonizutio,  anno  quidem  1 369  ab  Urbano  F  facta,  sed 
abejusdem  successore  Grcoorio  primum  per  Bull«m 
promulgata ;  ita  ut  nec  occasio  quoque  nec  ratio  defue- 
nt,  ob  qnom  surri  corporis  clcvutio  ab  Aptcnsibus  tunc 
petita,  ct  u  Oreijorio  XI  defuncti  Pontificis  fratri  An- 
glieo  Cardinali  commissa  »/t,  etabhoclibentersuscepta. 
Quapropter  si  credamus,  Borelyum  vei  ex solomemoria 
lupsu  Urbanum  V  pro  hujus  proximo  sucrrssorc  Gre~ 
gorio  scripsisse,  nihil  obstabit,  <i<«>  minus  anno  1381 
jam  potuerit  exstitisse  altare  S.  Blzearii,  quod  a  luu- 
dato  Cardinali  exstiuctum  fuisse  asserit  ex  devotione, 
quam  iu  ejusdcm  sncri  corporis  etevattone  erga  ipsum 
conceperal.  Deeadem  translatione  agi  existimo  incala~ 
logo  abbatum  vallis-Sanctss  apud  Sammarthanum  !«<■« 
uioi  citnio,  licel  ii>iiicm  annus  1370  adscriptus  csl, 
pro  quo  1 373 substituendum  puto.  Et  quia  Paulo  Ata- 
nulphi  Rostagnus,  solo  nomine  Sammarthano  notus, 
eodem  unuo  1370  succcssisse  ibidem  lcyitur,  dubilari 
potest,  hicneanilte  eidem  IranslaUoniinterfueritsquod 
non  examino.  Quid  denique  liac  in   re  tunc  prssstiterti 


D 


sxpe  dictus  Cardinalis  Anglicus,  scilicct  an  Satict^ 
ossa  adaltare  aliumve  in  cmlcm  ccclesia  honoratiorem 
\ocum  transtulerit,  antantum  e  veteri  loculo  in  novam 
arram  transposita,  iii  saxea  tumba  denuo  inclnserit 
donec  altare  illi  eredum  met,  edicere  nequeo.  Postel 
rius  tamenverisimilins  apparet  ex  iis,  qtuxde  transla* 
tione  postea  anno  1381  solemniter  facta  superius  n 
sui.  Quod  si  ita  sil,  eacrx  corporis  recognitio  potius 
quam  tranelatio  fuisse  dicenda  est. 

250  Pergo  celera,  a<l  haste  sacras  reliquias  spectan- 
iiu,  ex Borelyo  enarrare.  Anno  1410  B.  Dalphin* 
corpuse  sepulcro  suo  sublatum  ei  arcss ligncse,  argenteit 
laminis  ornatse^inclusum,  in  eodemaltari  in  guoejus- 
dem  sancti  Conjugis  reliquim  asservabantur,  coltocatum 
fnit.  ln  eodem  permansefitnl  simul,  nec  amotu  fuere 
msi  nivi  ni  supplicationibus  circumferendo  esscnl,  usque 
post  medium  seculum  xvi,  quandonon  exiguum  pericu- 
tum  incurrerunt  ab  ffuguenottis  seu  Calvinistis,  duce 
Francisco  de  Baumont,  baront  des  Adrets,  nnpictate 
acsssvitia  infami.  Fratres  Minores,  quorum  conventus 
extra  civitalis  Aptensis  mcenia  situs  erat,  ac  propterea 
hostium  injuriis  >  cpositus,  audito,  illum  cum  nefariis 
suis  copiis  appropinquare,  mcro  Elzearii  lipsana  in 
mbterraneo  conventus  loco,  maximesecreto,  abdidejunt, 
Idquoque  de  B.  Dalphinxreliquiisfaceredecreverant; 
seil   quia  hiiruni  «rcii  major  crnt,    quam    ut    in    eodem 

loco  simiii posset  collocari,  statuerunt hanc  altcriinjnex 
mclusam,  ne  humor  argento  noceret,  terrx  infodere. 
Verum  eodem  vesperey  antequam  ea  arca  confecta  esset, 
baronis  des  Adrets  milites  m  conventum  irruperuntt 
prxdxqui  nvnii,  Fratres  Minores  ligutis  manibus  in 
ecclesiam  pertraxerunt,  prsssentem  ibi  necem  minali, 
nisi  lipsanothet  os   proderent. 

^.'il  Renuentibus  illis,  et  mortem  prseoptantibus, 
B.  Dalphinse  arca  in  heereticorum  manus  interim  venit, 
atque  argenteis  laminis  spoliata,  apertaque  et  mspecta 
ab  illis  est.Fecit  tamen  ea prteda,ut  eorumdem  in  Rch- 
giosos  furor  paululum  defervesceret ;  obtentumque  ab 
Ulis  est,  «<■  ii t  eorum  quidam  volebnnl,  Beat.r  os*a 
cremarentur.  Quin  etiam,  dum  impiireliquainecclesia 
conventuque  expilarent,  illa  eorumdem  Religiosorum 
opera  velconsitio  incivilatemfelicitei  illatafuere:sancli 
o  Elzearii  lipsana  in  suis  latebris  inviolata  perman* 
serunl.  Tempus,  quo  hsec  facta  *unl,  non  annolavii 
Borelyus;  sed  ex  ductoris  nomine  colligere  licet,  con- 
tigisse  «»>>«  1562,  quo  baro  des  Adrets  Sistaricensibus 
Catvinistis  suppelias  laturus,  prope  Aptam  aliquamdiu 
con  ei   post    auditam    akerius    Calvinistarum 

ducloris  \fontbruni  cladem  inde  recessisse  kgitur  apud 
Caesarem  No  tradamum  in  Historia  Provincix  parle  1, 
anno  prsn  itato,  aliosque. 

252  F.odem  teste  Borelyo,  preedictse  reliquim  propter 
turbulenta  tempora  non  msi  annis  viginliquinquepost, 
Elzearii  mlicet  c  suo  latibulo,  Datphinssvero  ecivitate 
Aplensi,  reductx  stmt,  ac  fidelinm  venerationi  denuo 
exposilx.  Lapsu  temporis  facta  etiam  theca  argentea^ 
seu  dimidia  statua,  cui  B.  Dalphin*  capul  inclusum 
fuit,  ct  iii  communi  utriusque  sacello  altari  imposita, 
juxta  similem  alteram  thecam,  in  qua  S.  Elzearn 
caput  asservari,  supra  dixi.  Qnod  aJ  B.  Dalphinx 
hermam  attinet,  Dionysius  Sammarthanus  tom.  i 
Gallisi  Cknstianse  col.  373  tn  Modestode  Villa-nova, 
episcopo  Aptensi,  hssc  ait:  Anno  mdcxlii,  in  D°mI" 
nica  Passionis  vas  argenteum,  ad  conservandum 
decentius  cranium  B.  Dalphinaa  affabre  factum, 
apud  Minoritas  Aptenses  benedixit.  Addo  hUs,  nii* 
de  hodierno  reliquiarum  S  Blzearii  apud  Aptenses 
statu  didici  ex  tttteru  domini  de  Brantes  canomct 
thesaurarii  ac  pomitentiaiii  ecctesis  metropolitss  Ave- 
nionensis,  qustque  ipsemet  partim  vidit,partim  < r  JF 
ttola  reverendi  pairis  Provensal  guardiani  eonventut  uv 
norumConveutiialium  Aptcnsium  acccpit.  Dei  VUttO  , 
cumablunc  aliquol  anms  ApUdegeret,  hsec  (*******   £ 


Stculo  xv  i 

El--r<iru  rrU. 

9""'  hunti  dt- 
fotste, 


impletat  Cni 
vinist  rum 

iubiluctx, 


postea  turbu- 
lenta  tempora 

ej1ionunt«r- 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


535 


gjusdem 
/oneti  tml», 
otso,  aW* 
rettqut<i, 


253  Sancfi  Elzearii  tumba,    m    qna    scihvrt    olim  legerc  est,  ut    et  apud   Franciscum  Orlendium  vol.  3    ry 

sepultusjacuit,  ex  80X0,  MC  multum  urnata,    exstat  in  Orbis  sacri  av  profani,  pag.  10213. 

choro  retro  princeps  aUars.  Sacellum  in  ecctssia  esl,         256  Bgolibeiu  illu  assentior,  aUquam  S.  Elzearii         c.s.* 

janualignea,  haud  dubie  securioris  custodix  reliquiarnm  capitis  porlwuem,  puti    menlum    vd    partm    ejus,    ut  argenleocapili 

gratia,  in  modum  sacristix  ovvlusum.   Allare   tabulam  Raphasl  asserit,  Arinnensibus,    quorum   vmnes   fiurat,    msrrta, 

pictam  non  habet;    sed  loculamentum,  in  quo    oblonga  conceisam  fuisse;  verum  >/<■  id  de  toto  capite,  vel    ma- 

arca  est,  utriueque  Sancli  ossa   continens,    quam  pvo-  jori  ejusdem  portione,  exietimem,  vetant  ea,  qux  de 

pius  intueri non  potuit,  sed  argenteis  laminit  vestitam  ejusdem  Sancli  reliquiis,  Aptx  Juliet  cultis,  superim 

aiebant.  In  eodvm  altari    trvs  tlimidintx    statu*    sunt,  produxi.  Nempe  lnv  Uvrnin  COntigit,  quod  et de  almrum 

quaruni  mvtiin    rvpra-svntat    S.   Elzearium,    allera    ad  Sanctorum  reliquiis  factum  6Sse,  sstpe  in  Opere  noslTQ 

comii  Evamjelii  B.  Dalphinam,  ac  lerlia  denique  a>l  conquesti  svmus,  nt  portio  capitis,  quatnvis longe*minor, 

comu    Epistol.c    quamdam   S.    Margaretam,    quam  caput   appellaretur,   oceasione  accepta    ■•/■  thmi   nve 

inscitum  vulgus  amborum  ancillam  fuisse  asserit,  uite   argenteo,  cui  illa  portio  inclusa   est.Bedigao 

vero  potius  credit  aliquam  Sanctam,  eujus   reliquix   e  nihilhabet  laudatut  Raphael,               quidquam  alibi 

ccemeleriis  Romams  exlractx  fuvrunt .  In  eodem  sacello  repm  ;  n/si  uliquando  frustra     tentatam    fmssv    uniut 

exstat  arcula,  m  qua  amborum  lihvll/  m                      -  poUicisex  reliquiit  Aptensibus   subtationem.  Ita  sxpe 

tur,  litterit  Golhicis  i>>  membranis   v<<>isvnpii,    obser-  laudatus  dominut  de  Brantes  me  docuit  ex   litteris   a 

vatque  iaudatus  canonicus,  antiphonam  Salve  in  lisdem  guardiano  Fratrum  Minorum   Conventualium  Apten* 

siclegi:  Salve  Regina  misericordia?,    vita?  dulcedo  si»>"  accepiis,  inquibus  ille  aiebat,  quemdam  illorum 

etc,quo  motlo   hodieque   recitant   Carthusiani.    Addit  Ministrum  generalem,  dum  Apta  transibat,   pollicem 

Ubvlliim  S.  Elzearii  magniludinem  unius    manus    fere  S.  Elzearii  abstulisse;  <iuod  cum  a  Religiosis,   frustra 

tpquare ;  Dalphinx  autempaulo  minorem  esse.  Ostensa  impedire  conatis,  ad  Aptcn&es  consules  delatum  essel, 

quoque  ipsi  esi  quxdam    tunica   e   rudi  tela  contexta,  eumdem  Ministrum  Aquis-Sextiis  apprehensum,  obla- 

B  crucisque  figuraex  lana  linoveinsignita,  quam  B.  Dal-  tumque pollicem  cum  supplice agmine  Aptam  reporta-  E 

pbina  Conjugi  suo  fecisse  narratur.  tum,eaque  occasione  omnia  Sanctiossarecognitafuisse. 

254  Ex  litteris  vero  prsedicti  guardiani    Aptenm  Hsec  tamen  quam  certa  sint,  ignoro. 

257  Alias  ejusdem  Sancti  reliqui  Raphael 

in  Vitapartc  2,  cap.  1  attribuil  ecclesix  S.  D  si  hractnum 

Avcnione.  Postnuam  enim  dixit,  S.    Elzearii   corpus,  ^atdemeeete- 

ri       .   ..      .  ,  ,  9  8.    I»»\- 

ciiiii  i\u imi\  Aptam  transfi irrelur,  vt  avenwnem  per-  deni  Al}( ni0M 

/.  ibidem  quievisse  secundum  aliquos  m  eeclesia 
S.  Francisci,  secundum  alios  vero  in  ecclesia  S.  De- 
eiderii,  mox  subdidit:  Cui  PapaC.leruens  VI  brachium 
dieti    sacri  corporia  post  ejusdem  canonizationem 


<n  ecctesia       prxlaudatus  dominus  de  Brantes  sequentia  »<i  me  scrip- 

Fratrum  Mi-     sit.  Habenl  Aptenses    Fralrvs    Minorvs    Conventuales 

norum  Apt*     lestamentumS.  Elzearii;  ejusdem  baltheum,  puerique 

itTvaiV.1       Jesu  effigiem,  e  ligno  sculptam,  quam  sancti  Conjuges 

urnis  temporibus  mediam  inter  sese  in  lecto  collo- 

carc  sohti  dicuntur.    Ipsa   reliquise   >»   arca    inclusse 

sunt,  lapvtv  voopvrta,  el  crale  ferrea,  cujus    iinain  vla- 

wm  habet   supremus    svnatus   Aquensis    ( Parlement 


Galli  vocant)    aitv,«  penes  consutes  Aptenses  est,   ac     Vvo  singulari  munere  donavit,  et  in    qua  Deus  per 
terlia denique  penes  Fratres  Minores, quorum  ecclesxa     ejusdem  intercessionem  multa  patrat  miracula.    /■'.> 

dicendis  certum  esl,  hodieque  exstare  Avenione  incol- 
legiata  et  parochiali  S.  Desiderii  ecclesia  sacellum 
S.  Elzearii,  ejusdemque  Officium  \n   eadem  quotannis 

solemniler  vetebvaei.   Cvrtnm  qtioque  est,  st  buiv  eccle- 

sia  brachium  S.  Elzearii,  postquamis  inter  ^nnctos 
relalusest,  abaliquo  Pontifice  umquam  donatumfuerit, 
hoc  beneficium  alteri  attribui  debere,  quam  Clementi 
Y[,  qui  anno  13;i2,  id  B8tt  annis circiter  seplemdecim 
anteUliut  canonixationem  vivere  desiit.  Forsitan  in 
solo  numero  erraveril  Raphael,volueritque  Clementem 
fll  pseudoponlificem  dicere.    Nam    Clemens    VII, 


est,  in  qua  exdem  reliquix  quiescunt.  Additur denique  : 
Ossa  brachii  S.  Elzearii  etsanctae  Dalphinae  servan- 
tur  in  brachio  argenteo  inaurato,  quod  B.  Petrus 
Luxemburgicus  dono  dedit,  cujus  etiamgentilitium 
scutum  in  eodem  spectatur.  Merito  tamvn  subjicit 
ibidem  dominus  de  Brantes:  Dubit  •.  an  non  error 
hic  sit;  cum  in  Notitia  adjuncta  {videsupvi <<<s  num. 
242)  de  solo  S.  Elzearii,  non  etiam  de  S.  Dalphina?, 
brachio  mentio  fiat.  Postwmo  in  eadem  epistola  rfici- 
/(;;  capui  s.  Elzearii  Iwlosencx   bursw  involutum  m 


capitedimidiatae  statuae  impositum  osservari.  De  eodem 

C  in  supplkationibus    circumfern    solito   redibu  semw  legitimus  Romanus   Pontifex.,   ut    minimum    altquot  ? 

§    sequenti;    nunc   pauca,    qux  de    ejusdem   sancti  annis  postquam  ea  Vita  a   Rophael,    edita    erat,    ad 

Confessoris    reliquiis  alibi    cultis  novimus,   subjicia-  PontifUatum  evectus  fuil :  ai  pseudo  pontifice  Aven 

mus  residenU  ,  sacrat  Elzeani  reliquiasa  Cardmalx  Angluo 

255  MagisterJ.Raphaelin    Vita    parte    %    cap.  Apt*  elevatas  fuisse,   pra 
Aiiguatacn     uh,m<>  ad  propositum  noslrum  Gnllice  sicsci  ibit :  Multa         258   Verum   ui   >»<■»>■>«    meam   eandtdi    ehquar, 

*mPortu>    alia  miraculaDeus  per  dicti   Sancti  patrocinium  hmc  Raphaelis  assertio  >»>'■  U  est,  ;— rf' 

conturAriam,      ^^       ihus  ^j^  cives  ^^        j  quos  ,Hlll  quod  de  tam  insigm  d ,< 

corpus   ejus    quiescit.   ejusdem    benedictum    caput  quos  quidem  legerim,  silentium  stt,  tum  is* 

thecaconclud.etexornancurarunt,  qu  ,d  inecclesia  -'"  «;  Jl  ""* 

*  •  4  .     .       /.    .    L    .        n  ...     .      i         l.j  i    .'    IUi     i'/M). 


Fratrum  Minorum  S.  Francisci    pra3dictaa   civitatis     earum 


iem  memoria  Avenione  hodiedun  videan^ 


Aptensis  aaseryatur.  Poatea  rero  o8  .,„„11  ejusdem  *r.  Freq terl taftu  '»«.  *• 

Sancti  portatum  tatt  a8  majorem  eeclesiam  cWitatis  m 

Arianensis,  et  eiusdem  inculc  magna  ipsum  devo-  »t  Pmimtiarbu,  n qut,  qum  ad    Santo,  jw*- 

tione  colunt.  thecainqoe  argenteam,    qua  ejusdem  ntnt.Huiiosi ,  cmuUtua  "'W"*-™ 

caput  representet,  eouflci  feeenmt.  //«  ip,e,  drca  rio,  i«  lUlem, , h tUaU  . 

ft .smU,  xv  ,v/  inttio  „  mritm.  Libtralimloqui.  mtrum  ienevolsnti,  '"'', 

tur  Ferdinandu*  Ughelb»  in  llati -    nV**  Av, „,•,■/-  *aS.  '-'       ^,     "' 


Septembris.^CaputejUsdem    Divi    upa  eum   UUO     .«,  *)    »»«"   t" 

jdem   in 
auctaque  per 


Sancli  corpus  tempore  primm  tranelationi9t  e 


digito  ejusdem  in  thesauro  servatur.  Eadem  prorsus     Wu  Sanct  corpus   tempore   pnm*      ^'— 
in  iterata  auctaque  per  Nicolaum    Coletum   ejusdem     civitate  Partsienri  ad  Aptensm  fati  lemecclesia 

Operis  edilione  Veneta  anm  1721,  tom.  8,   col.  213      repositum  fuisse. 


200 


l 


536 


DE  S.  ELZEAJtlO  DE  SABRANO,  CONFi 


A 

IUCTORS 

C    5. 

videtur  ibi- 
dem  hodie- 
dum  non  4M- 
peresse. 


,,„   aaam  aaamdam    Notifom  turba  konoru  ynM  feslive  ezornata  {QaUlniti^  „ 

i*««w  gt^«^  «   /,,■,„„„•.,  t wN  *■'/'■■'■;•■  ;;""""  "' '"■  »*- •** 

'  ,  lmi ,    /„  ,„„  ., ,„,  ,/■■  S.  Elzearii  laceU  Ffara*  ' "'"'  "''"'""  '"'  N« 

r,„    „,,;„,„    S.    Drribrfl    ■■'•"".   "/'/''■'"/'•■    "<  OffMaeccU tm  recensenHa  progredun;. 

!,,,„  ,,„,„ ,  clebrari  soli, nti,  *  t  «4»        263  fattr   ,-„<< i    ■/"•" •   Mw%  M 

'    ,„',„„„   rtwffer,  ,,-„,,-'<    *■■*«   S«l«i  *•»   '"«"■"""'""""•   ''"";""'    *«*   Jfta*  *w* 

,        ,,„,,„    ihi  aleiuium  est    eei    tlel  anornm unum,  W  capi'»  rt  caM  »„,„/„„„„.  typii  edi-  *wi«rli> 

":;:„  ;„;;;";„ r«l"Z  J  ^ <*,  «. / i« . »".»«»7™ m* r- 

1     „„     ,,/   „/,,',,„•<■"<    c M ■    Mem   .,-  /-/ " •■'•.»«v,l%»ta»«Ji 

. J, ;,',  ' ,,„  „  S  .„, fi  sermo  recurret.  Int»  ffataU  iUiusmb  ,„•,„/,,,„ « priwriftuur.  ff* 

'„'„„„,/„„  wrtz.iT  ••    '..•■   *  '"'■"' ''""•-  *"  '""'  "'»"'""■'■'""""■•■"'''"''"'■;-'  priomSami 

. :.„,,,.    „•,„   „",, „„    „--■ '-   »„»<»-  -/-■/,■-■"-".„'"."•""■'"/"'■-""•■' ""■•'■^.„j* 

„ w-i   '/""'"  ,»/,/-.'-.■-,  sl„uleeSfv,-n,,, ,„„,„  thesauro  ab- 

"    v    /,„„■'„-    ,-„'■ •".""" "/''"''    *  '""'" '"'•'' '       "  ''•'•""'"'"•'""•  ""''?»<' 

S       I-,',,,,     '„./„„/ -,,</.,,„:•„„.,,,„„„,</,,,/,<.<  »/,,'-,,•"•-,/'""«      """•      "•"''»      '■•■"""•      "•■-,-•-,,-,-.,• 

„;,,„;:,        ,„„„,  ,„,„„,„„.  ,„,„■,„.„-,•.•,/,■"-.",.•-■-,,•,,,<.  ./,„-,■,■,<„,,„,„«„, 

„,,.,„  „,,„, „„,  „■ „ ■  „,,/...' '"»"■"''»  »"/"•'  -       ■  ,l!l""",i '"  >""im ***+> 

„/,,„„,    certius    ,,,„„„",.    qnam    ,„„/„,«   Uapliaetis  est. 


asserium,  quod  in  dQtialore  certe  (alLt. 

B  §  XIII.  Sancti  cultus  el  solemne  festum  in 
civitale  Aptensi  :  vetera  <m  nova  ejusdem 
Officia  ecclesiastica  ibidem;  item  cultos 
e)  Officia  in  abbalia  S.  Victofls  prope 
Massiliamj  Ariani,  Avenione  et  in  Ordine 
Serapliico. 

{Juamvis   de,S.    Elzearii  cultu  mullajam   dixerim, 

ifwoUoante    non  miuca    tamen  dicenda    aupersnnt,  qu*  in  hunc  § 

reUqnlat  vavi.  incipio  a  veneratio  Uliusteliqwisin 

d,c$  soiux       eeclesia   Aptensi    Fratrnm    Minvrum    Gouventuhliitm 

Aptx'  dudum  exhibita  et  Iwdiedum  exkiheri  solita.    Apud  Bo- 

relyum    in  calce    Pitx    Gallicse   B.  Dalphinm  exsiat 

Lnhint    Comraemoratio   pro   sanctia   virginihus  et 

coniugibus,    Elzeario  et  Delphina,  q«ice   a  «lncentis 

annis  corara    sacria  reliquiis  utrtusque  Sanoti  recif 

tatup.  PUam  autem  illam  edidit  Borelyusanno  1654, 

attjin'  adeo  dicta  Commem  \ratw  a  jam  medi  ■  secuto  xv 

ibidem  recilata  fuerUtsi  ille  tempus  redte  assigntMiil. 

Sic  ve ro  habet  : 

Coele^tes  flore"  conjog'uc, 
Bonis  veroante9  seculi, 
C  Elze.tri  cnm  1)  l|.lun  i. 

Fructus  fertis  dulcediniSi 
QhiImin  i  etantur  populi, 
Exporti  lion  i  tiiviha. 
Orate  ppo  nns,  Virgines  Dei. 
Ut  digni  effi  iaraur  pporaissionibusChpisti. 
Oreraus.  Deus,  qui   in  sanctis  VTginibus    tuis,  El- 
zearin  et    Delphina,  sanotissiraae  Matris  t.u»  vir- 
ginale  craju.giura    rennyasti,  concede  propitius,  ut 
eorum  mepitia  et  precibus  colamua  puritatem,  e(  ad 
te,  qui  puritases,  pepvenipfl  mepeamup,  Per  Domi- 
nuni  nnstrura    Jesuro  Christum.    Anien. 

2G1   D<'   recentiori  sive  hodwno  S.  E!zeanii   apud 
ubi  festum       ApUnsei  tilleris  «*p/*e  law  ati  domim  t/a  Bran* 

ejt  iuttmnis-  Feslum  illius  ibiilemdie  \wn 

»ineceUbra-   ^,.^;,,,,,/,,.,,   S[,:,-nin  trr  H  fttoi  cessatione  ab  opei 

r,/,  „  ,/•,,,  popi  •  '"'•  Bodem   die  canon  c\  <v- 

,/, .-,  cathedradir  ad  Frgtrum  Minortm  ecctesiam  se 
CQuferunl,  Mismimque  solemnem  cetehrant,  Pvst  hanc\ 
ii&dem  canoiwis  comitontihus,  inslituitw  publica  su/i- 
plicotio,  in  qua  S.  K'/v,ru  -•/  />♦  Palphmx  hpftano- 
Ui,  ii ,  sive.  dimidiata  statu  ■•;  inclusis  re« 

Uqmis  tiititiiifiiintiiv.  Umbellam  consules  Ausoysii, 
tjni  vicus  esl  tribus  rnilliaiibun  s,  u  leuci&Aptn  disstttie, 
cujus  Santtus  baro  fui/,  tx  wo  piivil/gia  fer\nlt  Pune 
sequitur   magittratus   Aplentis,   ac  tandi-m  equettris 


263  Iste  Confessor  Domini  sacratus, 
Carnis  reppessopet  mundani  status, 
Rne  posaessor    facius  est  beatus 

Regni  <Mi'li>rnin. 
Qni  pins,  prudens,  humilis,  pudicus, 
Vepbo  collu  i  n  -.  Sponsi  fit  amicus, 
Recte  concludeiw,  pergit  inobhtus 

Viaui  justorum. 
A«l  sacrutncujua  turanlura  frequenter 
Plasmatnr  suus  aspicit  clementer, 
Meritis  hujus  aliigit  potenter 

Mala  inorborum. 
Unde  nuuc  chorus   ejus  in  hnnorem, 
Gantus  sonorus  laudat  Creatorem, 
Sponsna  decorus  «let  utper  amorem 

Loca  pioi  urn. 
Laus  DeO  trino  unique  reddatur, 
Situ  supino  tellus  quo  firraatur. 
Puloque  bino  (oelura   regiratur 
Deo  deoorum.  Amen. 
26i  Ad  Matutinum   vero   sequetu   Hymnus  legi- 
tur. 

Je3u  Redemptor  omnium, 
Perpes  Sanctnrum  gloria 
Dona  per  Elzearium, 
Te  IVai  nos  i  i  p  itria. 

Tui  sacrati  *   qui  nominis 
M  »mor  hora  septeraplioi, 
Laudes  devoti  carrainis 
Persolvit  corde  supplioi. 
Qui  nte  mundi  gaudia 
Hujuh  caduoa  respuens, 
Sanctorum  lustrat  atria, 
lu  mente  Deiim  continens, 

II ii j ii ^  benigne  anmie 
Juvari  no9  suffpagiisi 
Donumque  nobis  Li  Hue 
Sacris  Vin  veatigiis. 

Sit,  Ghnsti  re\  piissirae, 
Tibi,  Pairi  cum  Plamttie 
II  mop,  <l<j.''is  ampliflsime 
M  i  i.l    tntius  ambitu.  Amen. 
^2G.*;  Accipe  deniqm  <i  ffymnum  ad  Undes. 
,i  ■ ..,.  ,  ui  -,i  i  celsior. 
Sanctorum  lux  et  praemiura, 
lii  ci-liN  .|iii  sul.lunior, 
poron  is  l'.i/  mhiiiii. 

I)  i  supplicanti  ocjelui. 
Expiari  crimiuibus, 
QuiiM  jnng  ••-  affeotui 

1  ii  hujUS  Sanrti   l.m.libus. 

Auni  decursw  tem^ore 
Trigeniiiue  septenni<s  ^\t 


exitat  0$. 
ClHBI  Uliiu  ri- 

tutiutltoii 

E 


•  al.  sacri 


Ut/mi" 


DIE  VIGESIM.V  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 

Exit  mortali  corpore, 
Junctus  caeli  collegio. 
Hic  vana  terrffl  gaudia, 


537 


AUCTORB 
C.  9. 


Luzumque  carnishorrait, 
Inter  sponsae  conji 
yirgo  purus  emicuit. 

Cbriste  rex  piissime, 
Hic  contemplandojugiter, 
Sic  transformatur  intime 
In  te,  quem  sitit  fortiter 

Virtutum  actu  continens, 
Jejuna  membra  detuiit, 
Hic  cmli  dapes  obtinens, 
Quas  carnis  cibo  prretulit. 

proinde  te,  Piissime, 
Precamur  omnes  supplices, 
Alme,  precibus  annue, 
In  vita  secum  colloces. 

Glori  i  tibi,  Domiue, 
GloriaUnigenito. 
Simplo  «iui  regnas  numine 
Cum  Spiritu  Paracleto.  Amen, 
266  Iu   utrisque   Vesperis  celerisque  tloris,  prx- 
B  /,•/■   quam   in  Sexta   sequens    Oratio  ponitur  :  Deus, 


Oratlones  tt 
antiphona  Mc 
recUantw 


qui  B.  Elzearium,  confHssorem  tuum,  inter  cetera 
virtutum  insignia  virgjnali  pudicitia  in  conju-io 
deoorasti  ;  conceds  propitius,  utcujus  sacrasolen- 
debriter  veneramur  in  terris,  ejus  bea<,a  con- 
sortia  felici  imur  in  coalis.  Per  Dominum. 

\t  ver0  //  i   i  hanc  Orationem  propriam  habei  : 

Deus,  qui  B.  Elzearium,  confessorem  tuum,  pras- 
Lte  geneiis  et  vitse  sanctitate  decorasti  ;  conce- 
<le  propitius,  ut,  qui  ejus  sacra  solennia  celebriter, 
recensemus  in  terris,  ejus  beata  consortia  conaequa- 
,:,ur  in  ccelis.  Per  Dominum.  Addo  denique  antipho- 
nam  ad  Beneaictus,  in  qua  d  reliquiis 

,    mentiofit  his    verbis:  Exultet  Apta  civitas, 

,  exornat  praeclaritas  felictum  membrorum,  tan- 

toque  |  rivilegiotu  dotatareligio  ecclesiee  Minorura: 

in  te  sunt  ossa  condita,   quibus   segris  est  reddita 

pletio    votorum    :   ad    te,     Confessor    optime, 

clamanl    languentes  animse   pro    venia    malorura. 

Supersedeo  pluribus. 

-267  ///  eodem   Breviario  ad  diem  xix  Junii  colenda 

wtatetofi-     pr*schbebaturTr&ns\*X\o  S.  Elzearii  comitis  Ariani,     ifl  eoaem  ;'"'-"".,';.,  /; "  „,  ;„.„;„,  Ve8peris  .  Ad 

XSL  confessoris,    ritu    semiduplici,   sed  eodemOfficio,  de     /,V,/  -„,</' ,  ,,d  Magmiteat  mpr  *^  Co- 

lattone-.sidin   nun   mox   egif    prster   orationem  sequentem  :    Deus, 


E 


hoc  die  71  Sep- 
temtnrk  pr*~ 
scriptum  est: 
quod  etiam  fif. 


recentlori 


qui  te  mirabilera    super  omnia  creata  ostendis,  et 

c  |,er  merita  Sanctorum  tuorum  viam  tute   veritatis 

salvandas  gentes  agnoscere  facis,  praesta.  quae- 

sumus,   ut  per  merita  almi  confessoris  tui  El/earii, 

jus    reliquiis  et    miraculis  Provincia  coruscat, 

ad  gaudia  aeterna  feliciter  perducamur.  Per.  Qua 

tamen  hic  translatio   recolatur,  an  prima  scilicet,  per 

quam  S.   Elzearii    corpus  >■  Parisiensi  dvitate  Aptam 

rtatum  fujt,   „■,   altera  anno  1381    intra  eccles 
Fratrum  Minorum  Aptensium  per  Cardinalem   An- 
yltcum  facta,  non  satis  mihi   constat.  Vide,  qust  dixi 
mperius  mm.  245.    Hsec  de  vetustiori  Breviario  .1/'- 
tensi  sufficiant  .  nunc  ad  recentius,  anno  1664  i  n 

i   )iiamu8.   Editum  hoc  est  auctorttate  illuslrissi- 
mi  Modesti  'de   Villeneufve  :     ,  episiopi 

Aptensis,  gui,  tl  Opusculo  m 

leslalu  sest,  a 
i .  purgari  et  formi 
scriptas  reslitui    jussit,   eamque   provinciam    i 
,.,./.  in  sacra    Theoloqia 

mandavit. 
268  In    hoc    Brevfori 
,.     stat  deS.  Elzeario   Officium  ad  diem  xxvn  5 
HtudupUcxtad  normam  Romanamtutcelei 
mexstant,  compositum    Habettamen  Bymnum  pro 
utnsque  Veeperh  ac  La  '  alterum  pro  Maiu- 

Seplembris  T.   VIL 


inii,  proprium.Antiphonat  item  propriasadCantica  Ma-  d 

gnificat  et  Benedictus,  et  Orationem.  Lectiones  1 
Nocturni  prsscriptx  suni  ex  Gommuni  confessorie 
nuii  Pontificis  :  Beatus  vir,  qui  inventus  est  etc  ; 
tiones  vitam  Sancti  atque  transla- 
tionem  continenl  ;  ac  in  terlio  denique  Nocturno  legi- 
tur  ea  Evangelio  Lucse :  Nolite  timere  pusillus  grex 
elc,  cum  Homilia  venerabilis  Bedx,  ex  supra  dicto 
communi,  secundo  loco.  Hymnus  in  utnsque  Vesperit 
ac  Laudibus  is  \ 

Festum  pudici  Conjugis 
Sponsi  decori  lilio, 
Verique  patris  pauperum 
Agamus  ex  praeoordiis. 

Severiori  cingulo, 
Continuo  cilicii 
Rigore  carnem  macerat, 
Inediaque  conficit. 

Christe,  corona  virginum, 
Qui  pascis  inter  lilia, 
Nescire  fac  nos  omnia 
Corruptionis  vulnera. 

Laus  et  perennis  gloria 
Patri  sit  atque  Filio, 
Sancto  simulParaclito 
In  saiculorum  saecula  Amen. 
269   Alterum  ffymnumt  qui  in  Matutmo  canitur, 
similiter   accipe. 

Colamus  Elzearii 
Etnomen  et   insignia 
Virtutis  admirabilis, 
Qua  clarus  extat  posteris. 

Ejus  sacrati  corporis 
Ubique  pignusemicat, 
Clarescit  et  miraculis, 
Dumfertur  in  Provinciam. 

Lapsus  puer  in  Rhodanum 
Prodit  aquis  vestigio 
Sicco ;  recens  et  mortuae 
Vita  puella  redditur. 

Virtus.  honor,   laus,  glona 
Deo  Patri  et  Filio, 
Sancto  simul  Paraclyto 
Iu  sempiterna  scecula,  Amen. 

HeodemOffiwin liphon*  propnvsunt.  Vtde- 

licet  anliptaa  fldMagnificatiapnmM  :Ad 

sponsam   virginem  uaBC  absens^ scnpsit  castus  Co- 
nLs  :  ln  Chnsn  halnm  vnln.nl.us .  .b,que  me  sem- 
perinvenies.  Ad  Benedictus;  Dum  Comitw   Chris-  r 
tianaliberalitate  insignis,   nulh  egeno  clauduntur 
horrea,   frumenti   grana  dii  cuUiphcantur. 

;erbaprotulitElzearius:Intactam  dederun         . 

Dalphinam,  intactam  relinquo.  Detnum  Oratio  talu 

'ik.us.  qui   S.  Elzearium  inter   catera ^wtu- 

U1;    , irginalipudicitiainconjugiodecora- 

"     ,.-    suffragantibus  meritis,  concede  nob.s, 

SJ ;.!:  % »-: 

ESLrFJSTTd a 

WnoresC mtmla,  in  quot i  »lz**™ 

Si«^ idutiofestumtUiuspecu. 

l,"""s  >rlrl"'1""-  ,      ,    ()/,..r(„,  whrituduplicieti 

ttrstat    iii     Propi  ,  :      orl  i  Vas 

,,: ,„,        t.  '■" 

|«« •«.*£•«  -"■' 


AUCTORE 
C  S. 


m  DE  S.  ELZEARIO  DE  SABRANO,  CONF. 

a      .Hw*t  snmrjtfuU-etubifM'      Aplam    tnstitula,    diebus    quadraginta    quievisse  iH 

A ffJESnSSTJ^^^ 1*  s.  a-***  1-«*.- nw*i 

dpwi  rrc/rwa,  </"<*  wmwc  uftmtur,  perfeda  e*.et. 


religiose  asservatur.  Ad  ejusdem 
nent,  quz  Fabius  Barberiut  in  Episcopis  Arianensibus 
paucis  memoravit.  Pagina  48  de  Nicolao  Htppoltto, 
episcopo  Ariancnti,  quem  circa  annum  1510  sedisse 
statuit,  hsec  ait. 

271  Funditus  aediticavit  anteriorem  partem  ejus- 

Mbiemmalia  dem  templi    [cathedrdUs)   plateam  versus,  ubi  collo- 

esstant 


274  A/z^fl  cau*a,  ex  traditione  pariter  allegata,  ea 
est,  quod  Elzearii    canonkatio   in    illa  S.  DesiderU 
eccUsia   celebrata    fuisse   dicatur.    Propterea  [inquit  tyS^8* 
Gallice)   S.  Elzearii  festum  magna  cura  solemnitate  rnc'"aii_P_j. 
in    collegiata   ac    parochiali    ecclesia   S.  Desiderii  sideni' 
quotannis  celebratur.  Quin  etiam  sacellum  in  ea  est 


r-mdam   mandavit   non  solum  statuamS.  Othonis, 

ArianTnsium  protectons,    verum  etiara  simulacrum  ipsi  dicatum,  quod  cap. tulum  abhinc  aliquo  annis 

S    EliseaHi,  olira  comitis  ejusdem  civitatis  ;  quam  concessit   domino  Claudio  raarchiom   de  CaWiere, 

ob  rem  pr.ecepit  quoque,  ut  sub  unaquaque  illorum  -*-".  «»in«  Antomad  Albon  m  locura  senultnr» 

._  *  _.  .x  _.____.  _.._-..«        Airtiu    in 


B 


ejusdem  cul 
tus  monu- 
menta 


lapidea   effigie    duo   versus  annotarentur,    sicut  in 

proseutia  leguntur....  Sub  S.  Elisearii  sic  legitur  : 

Hujus   erat   dominus  quondara  Eliseanus  urbis, 

Qui  meruit  dici  Sanctus  in  urbe  sacer, 

lbidempag.  62  indicat,   in  eadem   ecclesia   capellam 

S.Elisearii-ejusdem  civitatis  comitis  exstare.  Insuper 

pag.  Zprssmiserat  miracula  qumdam,  sicscrtbens :  De 

quoquidemincendio(di*x__Hi  Februarii anni  mdxc,  ut 

dixerat,   ifl   prselaudata    ecclesia    exorto)    plura  ego 

scripsi  iu  eodera  secundo  tractatu  de  Vita  et  patro- 

cinio  S.  Othonis,  ubi  a  rae  quamplurima  narrant.ur, 

quae  miraculose  contigerunt  circa  quamdam  sacro- 

sanctam  tabellam    beatissimae  Maria?  Virginis   cura 

iraaginibus  SS.  Othonis  protectoris,  atque  Elisearii 

ejusdem  civitatis  c«*itis,  jam  contactam  ab  igne 

non    exiguo   temporis   spatio,    atque  iuinime  tunc 

combustam. 

272   Quam   ob  rera  hoc  nostro  aevo  singularum 
hebdoraadarura    Sabbato    post    Vesperas  reverendi 
doraini  canonici  processionaliter  adeunt  locum  the- 
saurariae,    ubi  dicta    miraculosa   tabella  extat,  jara 
psallentes,  Salve  Regina,  Mati.r  MiSERiCORnLB  etc, 
pro  gratiarura  actione  ob  liberatam  cunctam  cathe- 
dralera  a  dicto  incendio  ;  in  quo   sane  qu&dam  alia 
miracula    acciderunt,   praesertim    circa  lampadem, 
accensara  ante  illara  tabellam,  quae,  adliuc  corabusto 
ejus    tenui    funiculo,  visa  est  permansisse  in  aere, 
atque  praeterea    illuminata  quatuor  dies  ac  totidem 
noctes  absque  novi  olei  infusione,  quod  pro  ejus  y.i- 
bulo    naturali  ordine  indigere  videbatur.  Pleraque 
alia  in  nuper  citato  Tractatu  scribuntur,  qu_e  spero 
benigno  lectori    non  minorem  ublectationem,  quara 
ob  raros  eventus  admirationem  fore  allatura.  Hac- 
tenus  Barbenus,    cvjus  laudalum  Tractatum  non  lm- 
bemus,  quem  etiam  desiderarunt  Majores  mei,  dum  ad 
C  diem  xxiii  Martii  Acta   S.  Othonis  solitarii  illustra' 
ruiit,  utibidem  videri  potest  m  Appendice.  pag.  46.* 
Plura  igitur  de  his  edia  re  nequeo. 
273  Obscura  \  -i  causa,  obquam    Avenione 

o/ficii  sotemni  in  ecclesia   S.   Desiderii    specialiler  honoretur :  nam 
et  hit    sacellum  proprium  habet,  et  Offu  astico 

celebratur.  Juverit  pauca  sspe  laudati  amicinostri 
domini  de  Brantes  verba  tx  lilteris  de  hocargumento 
ad  me  datis  hic  retulisse.  Quod  ad  Avenionem  attinet, 
id  unuiM  edicere  possum,  inquit^  Officium  S.  Elzea- 
rii  in  collegiata  el  parochiali  ecclesia  S  Desiderii 
die  xxvu  Septembri  celebrari 

sacellum,   illius   nomine  sacrum,  ubi  in 
altaris  tabula  picta  \.  Dalphina  exhibentur, 

ambo   in  genua    procumbentes,    atque    in   i 
ima  Virgo  Dei  Mater,  puerum  I 


etittm  culitur 


eiusquc  conjugi  Antonia3d'Albon  in  locutn  sepulturae. 
Inficiari  nequeo,  sancti  Comitis  corpus,  dum  ex  urbe 
Parisiensi  ad  Aptensem  civilatem  transferretur,  el 
Avenionem  advectum  esset,  in  prstdicta  ecclesia  quie- 
visse  ;  idque  eo  magis  verisimile  fieret,  siconstaret, 
Fratres  Minores  Avenionenses,  ad  quorum  ecclesiam 
Aptensem  tumulandum  ex  testamento  ferebatur,  eodem 
tempore  in  eadem  S.  Desiderii  ecclesia  divina  tunc 
peregisse.  Nec  tamen  necesse  est,  tam  diulurnan 
dem  sacri  corporis  moram  facere,  quse  aliunde  non  est 
verisimilis.  Raphael  in  Vita  Gallica  parte  2,  cap.  1 
scribii  quidem,  venerabile  illud  pignus  secundum  ali-  E 
quos  historicos  in  ecclesia  S.  Francisci,  secundutn 
alios  5.  Desiderii  depositum  tunc  fuisse,  sed  simul 
asserit,  postridie,  quam  illuc  allatum  esset,  Aptam 
versus  porlatum  esse. 

276  Sebaslianus  Castrucci  in  Historia  civitatis  Ave- 
nionensis    et   comitatus  Venascini    tom.  1  cap.   9  de  ubi  saulim 
Elzearii    canomzationc   ibidem   facta  consentit  verbis,  JJJJJJj^ 
qum  ex  Ualicis  Latine  subjungo.  Inhac(5.  Desiderii)  ,/fc.Wfl'. 
ecclesia    soleraniter    canonizatus    fuit  S.  Elzeanus 
de    Sabrano,    comes    Ariani,  S.  Delphina  virgine, 
ipsius  Sancti  conjuge,  pr&esente.  Ex  hisverbum  n 
lum  verum  est ;  quia  non  Avenione,  sed  Romae  El/ 
rius  inter  Sanctos  ab    Urbano  V  Ponlifice  relatus  est 
anno  1369,  et  tunc  temporis  B.  Dalphina  mortem  i 
dum  obierat.  Minus  a  verisimilitudine  abesset,  si  , 
dicereU    S.    Elzearii  canonizattonem    ex   bulla  Gre- 
gorii  XI,  qui   TJrbano    proxime  successit,  in  preedicta 
ecclesia  promulgatam,  primamve  ejusdem  canon 
nis  solemnitatem  in  eadem  celebralam  fuisse.  Efocipsum 
tamen   nequeo  confirmare;  neque  ulla  mihi  occumt 
ratio,  cur  isthxc  eeclesia  adeam  rem  prxceteru  el 
fuisse  videri   possit,   nisi  quod  Sancti  corpus  tem\ 
translationis    sua     in  eadem    quievisse  dicaU 
itaque    cum     laudato   dom\no  de  Brantes  causamtum 
n,  erecti  tum    introductx   consuetudinu   recttandi 
Officiinesciretquamunam  ex allegatis aliamvedtvina 

2761«  hujus  Commentarii  §1 
rium  in  Martyrologiis  Ordinis  Seraphici  velut  Lertta- 
riuminscriptumesse.Eademdecausa  illiusannua  mroim* 

riaineodemOrdinedudumactafuit,ethodiedumagitur.  **** 

i  manum    mihi  sunt  variaFratrum  Minorum  am 
<)jltclll  propria,tum  Directoria,   utvocant,  ful0*^ 
typisexcusa,    ifl   quibus  feslum  ejus  natale  du    sx\ 
Septembris  Officio  ritus   semiduplicis  tantum  pr*s< 
bitw  ea  Communi  confessoris  non  pontificts,  cum  > 
Uone  exeodem  communi,  Deus,  q  ■ 

Vocturm  propriis,  tertii  veroex 

gelio,    Nolite    timere    pusillus  gi  f* m 

diemxzvm  Officiisinedubiononaliafueritratto,* 

mximpediiaessetejusdem  ntusi  ■  ■ 


ima   virgo  uei  oaaier,  |<iu«nira  jesum  qxtoa axes  xxvn impeanu  r»»^*  vw ,     nijicio 

cio,    quorsum  illa  solemnitas.  Si  Ra-  etDamiani   martyrum.    S\              "  vreviariutn 

phaeli    in   Vita   S.    Elzearii  tuto  credi  posset,  quod  de  finem  vel  sequentis  inilium,  novum  editum  Q^num 

ejusdem  Sancti  bvachio  dlctse  ecclesiat  donaio  affirmat,  est    cum   Officiis  propriis  Sanctorum  t\ 


non    alia  inquirenda  ratio  esset ;   verum  vi 

perius  num.   2.'i7    et  seqq.,    Vii  nobilis  A\ 

in  Notitia  MS.,   quam,  suppresso  ejusdem  nomine,  a 

domino  de  Brantes  accepi,  geminam  ejut  rei  causam 

assignare  videtur.  Nam  primo  ait,  ex  pia  traditione 

haberi,    S.    Elzearii  corpus   in  translatione,  Parisiis 


S.    Francisci,   ab  1 mtio   XII    Ron JWjJ 

approbatum,   in  eoque    S.   Elzeani   cultut 
tumcepit.  .  .,  „a  riiuw 

«"*■*"- 'fMtzilTXi       & 

duplkis    majons   elevatum    futt,  et  MJ  ;;/,, 

diem   xxvu    Septembm  repositum.    Lecttw  ^  n 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 

Jfocturni  assignatx  ex  libro  Ecclmastici,  Beatus  vir  ; 

secundiettertiii  utsupra;  Oratio  vero  propria,  eadem, 

guam    tz  velustiori  Offieio    Aptensi    supra  nnm.  266 

primo  loco  recitavi.  Addita  estet  altera  ejusdem  Sancti 

memoria    ad   dtem    xvm  Junii,  quo  ipsius  translalio 

Ofticw    duplicis   minoris  recolitur.  Officium  idem  cst, 

quod  in  die  natnli,  praeterquam  quod  pro  primo  Noc- 

iurno    lectiones  ex  Scriptura    occurrente  dcsumantw. 

VarisimUe   est,hoc  cultus   augmenlum  factum  essc  vi 

decreti  capituli  generalis,  de  qno  in  Rubricisparticula- 

rihus  novi  illius  Breviarii  lego  seqvcntia.  Cum  expo- 

situra    fuerit    sacra?  Rit.  Congregationi,  in  ultimo 

capitulo generali  '  Irdinis  FratrumMinorum  S.  Fran- 

cisci  de  Observantia,Romae  anno  mdclxxxviii  cele- 

brato,  conditum    faisie  statutum,  quod  asseritur 

repenri    inter  Constitutionos  impressas    ipsiusmet 

capituli,  sub   titulo  :  Pro  Tbrtiariis  et  Cordigeris 

num.  48,  hujusmodi tenoris,  videlicet. 

278  Ex  instantia  trium    statuum  Tertii  Ordinis, 

,,  lUi  a  obedientiae    nostrae  ac  directioni  subjectorum,  sta- 

TerHarVsau-  tuitur,    ut  sicut    ipsi    orania  Officia  Sanctorum    et 

temcohiw  ""    Beatorum  Primi  Ordinis  recitant,  eorumque  solem- 

tallscumO-      D|tates  sub   eo  celebrant  ritu,  sub  quo  celebrantur 

a  nobis  ;  ita  nos,  obtenta  prius  a  Sac.  Rit.  Congreg. 


A   ANOVYMO. 


I.  e.  ei 


rtara 


539 

et   quomodo   cum    sua  sponsa    votum    virginitatis  d 
fecit. 

xn.  Quomodo  factus  raagister  ducis  Calabriae, 
et  quomodo  mundas  raanus  teuuit  a  munere,  et 
extitit  pauperum  advocatus. 

xui.  De  ejus  tide  et  humilitate,  et  quomodo 
Christus  deditsibi  *  disciplinam. 

xiv.  De  ejus  felici  transitu  ex  hoc  mundo. 


CAPUT  1. 

Illuslres  Sancli  natales :  pia  pucritia  et  ado- 
lescentia  •  conjugiurA  cum  B.  Dalphma, 
ci  virginitas  in  eo  servala  :  insignis  rrsiu- 
sis. 


1  emporibus  istis  a  novissirnis,  in  quibus  tenebrae  Arinnensibut 

vitiorum  erant    super   faciera    abyssi,    quae  vitam  comiubus 

ii  ii  multipliciter   detbrmabant,  missus  est  a  nataSf  moz  a 

,  .....  _,  matre 

Deo  vir    rairandae  virtutis  et  gratioe,  Elzeanus  co- 


B 


mes  Ariani,  de  regione  Provincia?  l>  oriundus,  clarus 
hujus  decreti  approbatione,  Officia  Sanctorum  et  et  nobilisgenere  ,  sed  ckrior  et  nobilior  sanctitate  ; 
Beatorum  sui  Ordinis,  sub  ritu  apud  prssmemora- 
tum  Directorium  trium  Ordinum  relato,  et  inter 
ipsos  consueto,  facere  et  recitare  teneamur.  Cum- 
que  P.  Fr.  Frandtecus  Diaz  a  S.  Bonaventura,  pra^- 
fati  Ordinis  definitor  generalis.  ac  Sac.  Rit.  Con- 
Lrieg.  et  Indicis  consultor.  de  consensu  patris 
procuratoris  generalis  ejusdem  Ordinis  humillirne 
supplicaverit  buicsacrae  Congregationi  pm  appro- 
batione  statuti  prasdicti,  ab  eadem  huc  usquemi- 
nime  obtenta  ;  eadem  sacra  Congregatio  ad  relatio- 
nem  Eminehtissiroi  et  reverendissimi.  D.  Card. 
.ludice  prsedictum  statutum  benigne  approbavit. 
Die  xwii  Martii  hdoxciv.  ctc.  Tn  tertio  tamen  Ordine 
S.  ESlzearii  festum  natale  colitur  cum  Octava. 


i  Al\   I 

a 
b 


E 


r»ptU8 


VITA 

Auctore  anonymo, 

Ex  Bodecensis  ccenobii,  Ordinis  Regularium 
S.  Augusiim,  Passiunuli  pvrgameno  MS. 
insigni  mensts  Septembris,collalo  cuin  MS. 
Bemardi  Rottendorffi. 

VETUS  CAPITUM  PARTITIO. 

V^aput  i.  Incipit  Vita  S.  Elzearii,  confessoris, 
coraitis  Ariani.  quse  est  v  Calendas  Octobris. 

ii.  Quomodo  virgini  Dalphiuae  copulatur  in  per- 
petuo  celibatu. 

ni  Qualiter  quatuor  vicibus  raptus  fuit,  et  primo 
in  loco  de  Saltu  in  festo  Assuraptionis. 

iv  Qualiter  secundo  fuit  raptus  in  civitate  Aquensi. 

v.  Qualiter  tertio  fuit  raptus. 

vi  Qualiter  quarto  fuit  raptus  in  castro  Ausoysii. 

vil.  De  revelato  statu  ipsius  quatuor  sanctis 
personis. 

Vin.  De  regimine  suo  et  suw  familia?. 

ix  De  ejus  misericordia  ad  pauperes  leprosos,  et 
alios  infirraos. 

x.  De  patientia  ejus  ;  quomodo  factus  est  comes, 
et  quod  justitiam  cum  misencordia  ministrabat. 

xi.    Qualiter   factus   novus  miles,    et  captus  *, 


cujus  vita  non  debet  silentio  tegi ;  quomodo  a 
divina  clementia  et  virtute  tara  benigniter  praeventus 
extitit  et  abunde,  ut  jam  videretur,  cura  adhuc 
infra  tnaterna  viscera  teneretur,  divinam  gratiara 
recepisse.  Cujus  pater  Ermongaus  de  Sabrano  c, 
\;i  insignis  et  potens,  qui  longa  nobilium  serie, 
terrarumque  pluriuin  dominatu  famosus,  ab  omni- 
bus  honorabatur  et  colebatur.  Mater  vero  Lauduna 
Albe,  quaa  cum  claritate  sanguinis.  cum  gratia 
conversitionis  accepta,  ab  Elzeario  et  Alicia  d,  pa- 
rentibos  viri  sui  illustribus,  Bona  romitissa  appro- 
priato  nomine  vocabatur.  Ipsa  vero  Lauduna,  mater 
Viri  sancti,  nobilis,  Catholica  et  devota,  cum  esset 
de  prtelibato  Elzeario  foecundata,  sensit  phis  solito 
mentaliter  immutationem  et  sortem,  quaB  ipsius 
auimara  ad  sancta  desideria  et  pietatis  opera  in- 
flammabat. 

2   Nam  cum  pro   humana  recreatione   aliquando 
extra  castrum   de  Ausoisioe  iret  ad    spatium,  aliis  t, 

de  familia  in  mundanis  verbis  et  solatiis  occupatis,  ^»,»  ipso  gra- 
seorsum  curn  quadam  nobili  domina  Garsenda  vida.adpteta- 
Alphanti,  quaa  multumerat  spiritualis  et  excellentis   airgctafuerat, 


devotionis,  atque  divinis  revelationibus  illustrataf, 

sua  habebat  colloquia  :  et  sic  ad  vitanda  verba 
otiosa  et  vana,  a  praefata  domina  Garsenda  sanctas 
informationis  qurcrebat  eloquia  Cui  et  suum  cor 
aperiens  ,  inquiebat,  quod  mundus  et  ea,  ijua3 
mundi  sunt,  sibi  multum  erant  insipida,  in  tantum, 
ut,  si  viri  lege  foret  soluta,  disponebal  *  totaliter 
muudum  relinquere,  ef  se  divino  servitio  mancipare  ; 
et  quod  spintus  interior  ipsam  ad  hoc  saspissime 
et  quasi  continue  siimiilahat.  De  quo  dicta  domina 
Qarsenda  non  modicum  mirabatur,  etquamplurimum 
Iffitabatur  ;  quia  sic  eam  videbat  noviter  in  melius 
permutatam,  ex  quo  dicebat,  ipsam  specialem  un- 
ctionem  sancti  Spiritus  recepisse. 

3  Confessor  etiam  suus,  Frater  Joannes  Juliani 
de  Ordine  Fratrum  Minorum,  frnter  magna)  utique 
puritatis.  vita  et  moribus  vir  perfectus  g,  atque 
divinasapientiaillustratus^deeaaliquandoreferebat , 
quod  ad  amorem  divinum  et  mundi  contemptum , 
atque  ad  qusBCumque  opera  virtuosa  sanctum  ac 
firmum  propositum  plus  solito  ipsam  inveniebal 
noviter  inflammatam.  Et  ideo  cura  admiratione 
maxima,  quasi  prophetando,  dicebat  :  Si  vizerit 
diu  lu»c  mulier ,  magna  p^r-  ipsum  operabitur 
Altissimus,  velaliquid  magni  erit  sui  uteri  fructus. 
Cura  autem  pariendi  tempus   venisset,    felix  mitor 

feii- 


t 


Dto  plt  offer- 

tur 


i 


DE  S.  ELZEARIO  DE  SABRANO,  CONF. 


nilattm  info 


actione  obtulit  Deo,  dicens  .  w»  >  *        tum  servare  propoBM  et  propono. 

imperium  cuncta»  prodeunt  e™8™"»'   8™      .  7' Cumque    Juvenis,    adhuc   ignorana    divinum 

ag„de>StoFiHo   pertuam  clementam    m,h      .    ^  ^   ^  ^    u 

et  te  bumiliter  deprecor,  ut  M>s'"ii  n  tuum  sen  proponeret,    nibilominua,    „t    . 

«^-^«"«•■^«SSS^"  XJmciduaet   benignns.   ipsam  gratanter  «.  ^ 

fnnd88.Sivero  ipsum  pravides     '  '"     .  t  divit,  et  divino   fcimore  correptus ,    tota   illa  nocte 

lnntatis  rebeUem,   dum    sancto  bap "™*"  "V  ■       „  ,„„,   tetigit ,  nec   verbum  inhonestum  sibi 

ididatus,  ipsumsinemorarecipiasabnocmuu  r        ,  sa  vero  duxit  illam  totam  noctem  insou- 

««  enim  ?»*;  U\Tn^tar  mundo  7u«m  nem  cum  lacrymis  et  suspiriis   orans,    e<   I 

meritis  tecum  v.vat,    et  moriatur    mu      •    "»  eenibus    virginitatem    snam   custodiendam   Domi- 

si  inhac  mortali  vita  tuam  offenderet  M»je»Ute  a.  *0  com|nendftbat,  Noctibusvero  seq .tibus,  statim 

4  Et  ut  Deus  hoc  it«iM  ••  3™°  cum  erat  in  secreto  thalamo,  prudens  puella 
Ablnfontlo      0a0rem  suavitatis  ostendere.t,  tantam  pier.ui»   b  „;„,,.„   verbis  castis,    honestis    atque  devotis, 

veban.nr.    Nam   cum  portaretur  brachns  bajula-  On ,  autem ftH  n 

rum.smpeinporta  castri  deAusms.o  ,psos  Chn-  moram  j.abe  eU  a  „„,,„„,,,,„,,   , 

sti  pauperes   oculc  prospiciens   compass.vo,    n,s,  v  I  te,  a,    operaca  ^    ^        V^ 

priuUi'  tieret    eleemosyna,   ,,„n,n,e   trans,re  vo-  vero   qu vmMer «  orftl  

lebat,  quinimo  sineqniete  ;„„are  deflebat.   Et  ,deo  serat  potms .  m or  em  r  ^4. 

B  nu.rices  ipsius  velpro    pane   redibant  aut  seeum  Deum ,   mortal ■     «ne n        >  {     , 

portabant  :  et  tunc  facta  eleemosyna   Infan.    Imtue  ^df^~„nUimi,    pvuohram,    „t  tf 

*,  gauden.  transibat.  Cum  vero  mtat.s  snm  annum  ,nqu mew "J55m  ;et  ideo  sufflcit  mihi. 

4tum  complevisset,  omnia   qu*  „1  lud,s  ,n.an  vob.s  °^     %"",,,  n„o    majorem  Quadragesi- 
tiBbns  acquirebat.  et  n„*  ahter  habere  poterat,        8    Eodem autem  a  j  ^  ^ 

Chrieti  1 peribue  erogabat,  et  infantes  et  pueroa,  mam  per  «****»    a       ^      ^  ^  ^». 

cumquibusinterdumsuafeeiebal  solatia,  mus.me  lam,  crebr»  n°Xtiterse cingebat ;  qu»  carnem '"•'''»•' 

pauperes,  faciebal  secum  ad  prandium  invitari.  ?«W'^"J2£    sanguinem   et  v« ,  '  ^ '  " 

5Erat  autem  Infans  iete  et  pner  s,c    p.us  et  ,Ps,us  teneram  «Jg^  e|U,(,„s     mdns  ,, 

ponei^pud     misericcrs  ad  Chriati  pauperes,  ita  hnnulw,  gratns  edncebat  .  ex  «m ,«m»  ^  ^^      ^^ 

rr""'"';     etbenignusadomnes,  dulcis.  mansuetus  et  t.mo-  face  alteratus.  *"«W»  hir    ,,„,„„.. 

LSSt    ratus,  eUbed,,.,,  s„o  magistro,  placidus  et  rarus  deciiuu ,  su« ,   pe  «tatm.  ^  ^  ^   ^ 

colur  inverbis,   maturus   i„   moribus    et   qmetus,    vulto  sanctus  qnodam    seii  um   ,„,,„   ,,0„„„  , 

hilaris  et  jucundus.  excellenter  bonestus  ,  tormosus     Assumption.s  A  „ g  nn   g  daffl 

ccrpore  et  qualitati.  sanguinem,  liberalis  et  mitis,     abbate.qma  ,b  M^  sa >  ^  ^ 

etq„antumillaa,taspatiebatur.  providns  et  discre-     Dob.hsadnovamm ibtam  pwm  (  ^^ 

tus.  accmlestibus  donis   prmventus;  ...  manifeste     ill>»s9ac.r®80l6umt"?,demfesticonfessione  ?<■*'■ 
in  eo  apparerent  certa  et  vera  indicia,   qual.s  es<et     inecclesia,  et  maneej  1  .^    Sicra,nent„m  ; 

et  quant»  sanctitatis  futurns.  In  hoc  autem  ipse    via,    sumpsit  devote  *"        ^  et   nie  snrsum 
nutriebatur    sub   cura  et   regiraine   Guilhelm,   de     et  hoc,  ut  cum   M»«    c  '■  ^    ^   ^    visitationen, 
,  Sabrano  patrui   sui.  abba.is  fe;  et  sicut  crescebat     corde    eoelos    Mcenaere *.      -^     _„,„,„    aaimam 

ffitate ,  ita  proficiebut  in    divina  sapmnlia  et  gratia     divinam,   de    l""^'"lu  hora  prandii,   Jnv 

coram  Deoet  bominibus.  Tantum  enim  i„  illa  tenera      prapararet.  Instante  ve  ftVenncnlo 

.ccensus  zelo  ftdei ,  quod.  ut  dicebat     snuus  et  temperatus,  qui  v, ,„,„„,    ibu 

cuidara  monacho.  devoto  et  bonesto  de  familia  di-     et    servire    debebat.  .    "'„,„„,    ,  ,|lllt   sur-  F 
C  cti  abbatis,  quod  multum  affectabat  ire   ad   par-     adornatus,  nihil  prms. 


r 
nt. 


^Vl      UIMUIOC.      ^  U.-u       ". - -  1 

tes  infidelium,  et  ibi  i„    confeseione  Cbristi    finire     gere  ,1. 


•  /  Uoc 

l 
II. 

I  zon " 

u.  D*h>  ■' 


m 


martyrio  dies  suos,  de  m"""1     pra-fat..^    monachus        9  Posl  prandium  autera  m  m  ^ 

admirans  val.i.-  aova  ex    hac  *  devotione    in   su»  qUam  aliquid   sumeret    vei  tiae>  qui  c 

mentissecretoaccondebatur/.  subito   venit   super  eum  apw  cQm6magna  dulc 

G    Factum    est   autem   per    divinam     providen-  suum  vehementer  lnflamm        ^  fit  fuit  tanta  i 

tiam.  quaB  cuncta  cum   Bapientia   ordinat,    et   cum  dine  ac  suavitate    aiyini  ^^   i)llil(i  abscondi 

ponit  quod    Puer  iste  puritatis   ange.-  illius  inter.oris  ardons  e  ^f^  aiteratua 

licsB  et  innocentiaa   columbinss,   cucc  decem  esset  non  valuit  :  nam  *°tus  lui  ufi   in    faCie  ru- 

annorum.    de  mandato    serenissimi     principifi   Ca-  et  in  toto  corpore    cal etactu  »      ^g     .ug   aodales, 

roli  secundi,  Jerusalem  et  Sicilia   r«gis    m,  atque  bore    perfusus.    Quod    a  VQr    timaYerunt,  ii^1"" 

in  ejus  praesentiu,    virginem    Dalphinam     annorum  et  de  ipso   curam  haben tes,  ^  ^^ ^    (ln. 

duodecim    nobiiem    sibi   moribus   non     disparem,  febricitari;  et   extrahen^ tes  p         ^   anI(,nl 

,,,,,,   mediocriter  in  Christi amore   fundatam    et  in  Cunt  ad  cameram,  ut  quiescat.        orationj  se  de 

divino  amore  nimium  accensam.    non    sine  magno  cedentibus,  prostratus  ad  terr     i  ^    ereuat.   Ubi 

terio    in    civitate    Marsilia?   sibi    in    conjugem  dit,    prout  sibi  spiritus  '.^  ?  mmam,   qaod   '"' '"" 

ilavit.    Bt  post    ires   annos    in   castro  Poderii  tantam  divini  amoris  sensit  i      ^»  ^  .fl  Deui 

Michaelis  n  in  festo  B.    Agathffl  virginis   fuit  ipso-  ipsiua   animam  Uquefacere  ^ Aetandit  slbj 

rum    conjugium   in  facie  Ecclesiae  ,    ut  moris    est , 
solenniter  et  publice  celebratum  o.   Post     cujus    so- 

I .  ,  i , . ,  1 1  •.  i  ,.  1 1 ,     miaptft    nlP      vipita      Malrtlnno      flii/»itnp 


usformabat.  Bt  tiinc  o.^  ^  ^ 
caduc®  brevitatem  ^^e  bono- 
lennitatem  quarto  die  virpo  Dalphina  ducitur  so-  mundus  etiam  divinorum  ^  ^  tantum  con- 
lenniter  ad  suum  Sponsum  iu  loco  de  Ausoisio,  rum  est  merito  contemnem  'bonopuIO  tenipo- 
ut  habitaret  cum  eo.  Et  facto  noctis  silentio,  cepit  ibi  omnium  rerum  ift  hujus  mundi  or- 
cum  pervenisset  ad  secreta   cubilis,    incepit   virgo     ralium  contemptum,  ut,  si  alia  pretiosa  91  ^ 

praedicta  sui  cordis   arcanum   ejus    Sponso    virgini     namenta,  sive  castra,  et  qu    q  daren- 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMHRIS. 


u\ 


ANNOTATA. 


K   darentur,  nihil  horum  aeciperet,  sed   contpmnerre! 
velut.  lotum  ;  qnia  solum  Deum  tunc  vehementissime 

S1  lOVidebat  etiam    clari9sime,    cum   quanta  mi-         a  Apud  Surinm  legitur  hisce  ;  ui   c\ 

dia  etbenignitate  Dens  ipsnm  praservaverat  migeniam  phrasi  mulaveril,  ha- 

a Deo mtraM-  sen        ^  \\\mn    diem,    ne    cecidisset    in    peccatis  beri  poiesl   pro    i  ographi,    qnem    verisimUU  < 

'''"  f «!/ con-  USqufs  et   quMino.lo  fuit  per   Ueum   in    vii-LMiiitate  cod, -m  seculo  quo  S   El   sario     floruit,    i  /;,/,■ 

JJl/ww         "Lffnlariter  custoditus.   Et  ideo   tunc  ibidem    pro-  d  Commentario  pra  vio  §  ;. 

"""""  S"suit  firmiter  ip  corde  suo    nunquam    de    haerede         b  Indigenis  Provence,   in    Gallia  Narbone\ 

Pec  de  hmreditate  curare,  9ed  perpetuo  virginil  c    Xn    MS  ,    quod  edo,    mani\  tum  hic, 

"e  vare     ad   quam   multum   eum     indu  aa  ium   posiea    semper   legitw    de   S  I    cor- 

86onsa  •'  et    qualiter    solum    Deo   placere  posset,  rexi.  De  Sabrano  rtwwi  habent  Surius,  aliique,    at- 
BLeoit  Vortiter    cbgitare.   Et  factug  in  tali    medi-  De  hat 

1  fifna     et    in  tali    amorig    incendio,    incepit   ex  illustri  familia,    uti   el    de 
«rfl,  'visceribus    Deum   rogare,    ut    sibi  digna-     matre ,    ,  yfttMli 

ratnr  ostium  aperire,  etviara  ostendere,  per  quam  mentanum  prrvium  %% 

Te     t    em   vivere    in    hoc    mundo.   Nara     relin-         d     Lt  vtoappellatur.   Jd> 

uUereorania    ista  temporalia,   el  fugere  ad  aliqua     Commeni  ,,  , 

eerta,  ubi  a  neraine   cognitus   sub    sola  sPe         e    I            »,    Gaihce  Anaow  .  fttrt 

?dwS  prmtectionig    confidentia  Dei    servitio  se     ta «*!  / »no 

B  dp   ouo<  non  dimitteret  statum  anum,   n  >-     terw»  prwimii  «wii.  16  rt  «fch. 

entare    .    nec    dimitteret   bona  teraporalia,    qu*         I  Di  1«  I ,  |*««  **£*■ 

nabZt   necde   seipso  e.tenus   faceret    mutatio-      fe.  "'    /"'" 

naoeoai,  imk,  u  r  ^^  /ir  ()i(n  BttW    /,  j  (1/  sv,r 

nem.  ..... 

11  Et  cumipse  tali   responderet    in9pirationi   et 

njmiita    locutioni   mentali,  et*    propter   Buara  fragiMatem 

"'      non  posset  in  ardore  divini  amoris  sic  vivere, 

„;,:;;'•      perseverare,   tunc   ingpiratio   loquebatur   sibi  di- 

.   Scio,  quantum  potes ;  et  quod    tu  non    po 

,,.,.,..  0per  iiam,    el   supplebo  :  et  quod 

irginitatepergeveraret,  Llla  inspiratio 

titer  suggessit.  Post  istum  autemraptum  mir 

et  divinam  visitationem  ita  fuit  in   anima   divino 


D 


g  Fuit  hicpostea  S.  Elzearioac  uerisimil 
B.  Dalphinas  a  sacris  confessionibus,  ut  liquetexnum. 
61  Vilx,  quam 

h    Nemt  '  tara,   cujiu 

1285  vel    1286  illigandam  u  i  Ceronn 

tfNffi.  36  e*  sequenti.    Tbidem   num.    34  pI  3S  etfam 

,  i  ,,,„  f/7si  natnlem  iri  risimilius  fui 
de  Robians,  non   li  7'"'  """<■  32  pJ  33 

lectorem  monui  de 


divinam  vis.tationem  ,ta  tuic    n   an  iraa     ,u     ^  ^,.     ^    ^  ^^  ^   )(.|s    ^ 

unere  consecratus,     quod    ex   tunc   non    sengu  «»  matytiieamiofttrviK^iiMi- 

inuem    appetitum   ad  bona   temporaha     nec  ad  ^              M|fa 

,nnH.,nns  honores  .  nec  de   ha^rede  amplius  cogi-     "•  ,  B"»  ^  


ni 

aliq — 

mundanos  honores  ,  nec  de   hmrede  ampl 

tavit;  sed    voluntas  sua    in    his   omnibus    extitit 

mortna   et    sepulta  .    nec    ex    tunc    mortis    judi- 

ciutn  formidavit ;   imo   in   quocumque  loco  ettem- 

Deus  sibi  vellet   inferre,   erat    paral 
pere.  Fuitetiamin  servanda  virginitate   mentia   et 
corporis  absque  alio  voto  valde  confirmatus  ; 

plua   esl   adrairandum  et  vener 
imitaudura,  quandocumque  cum   sua   sponsa  babi- 
tabat,    et    propinquior   sibi  erat,    magis  de  sua 


Narbonensis  ar! 

Latine  Arauisio  dicitur,  ut  habet   A.braham   Ortel. 

in  Thi  i  aph. 

i  Qu  i   I         juunlur  usq 

sunt  i"  ma\  ma  Papcbrochii  ex  MS.  I 

Rotlendorffii,   cum  quo  '  '"":"ll!- 

mtur  etiam  in  MS  «*« 

k  Adi  Commentarium  prsvium  num.  29  el  W 
1  /„  Summario  processus,  quem  bioqmphop\  i 
i 


(hhhl,    rl/n, 

conjugetua 

pergit  COSUt- 

tlme  - 
'  /.  utcpie 


i;.ii:,i.,     ei      prupiuiiuiwi     •-«"    >  omnnm  cre  myiv^***w 

virginitate  et  puritate ae securum  sentiebat.  minatnrum    conformiter   ad  prsrdicta    hsec   habentur: 

12  Et  sic  habitando  simul   non   div.debant  no-  ^  h.    ipsiuj 

mmii.i,   nec   thalamum,  nec   lectura,   ul     wdeoatur  ^    pib|lg    rt  ,|t„1(|   tunc  de  De<;  rvitiis 

siln.  nec  sentiebal  quod  virgo  Dalphma   uxor  sua       v  u  ba{  uimania\ 

nuantum  ad  aliquera   actum    carnalem.  ■■»  ' 

_  ...  ^  1 ,  ..  ^  1 » .»  4      •  '   ' '  Ffl 


istaet  alias  inaudita.  Fuit  insuper  posl  istum 
paptum  contra  carnis  tenl  itionem  in  tantum  a 
divina  adjutug  gratia  ,  quod  quasi  erat  mortuus 
ineisdem,  nec  ab  aliquo  fuil  umquara  cogi 
in  eo  9ignum  aliquod  ahcujus  carnalis  tentatiouis 
s.  Etquodplus  est,  quando  in  somnis  sibi  illusio 
de  tahbus accidebat,  dormiendo  fortiter   resistebat; 


Provincte  et    Forca 

Suo,  anno  L285  vita  fum  1-10-' 

'Va«as  Podium  Michaelis  dkilur,  Gatlice  Puy  M 

,.!„.,  cujus  domina  erat  B.  Dalphina,  .  suo- 

runit    -Ki  jam  tunc  obierant,  umca  hem.  Sttum 
,/,,/;  in  Commentario  prssvo  num.  h 


IU     III     '     '■'■• ' 

o  Ne  Annotata  nimium   accumulem,   vide,  qus 
etsic  eju9  nobilig  spiritug,  circa  ipgius  cor  semper     ^^  „„„„/,„,  satu  prolixe disserui  toto  §  3. 
vigil  in  acie  paratng,  thegaurum  virginitatia  custo-  {di  Commentarium  num.  i3  et  duobut 

diebat.  et  vinliter  defendebat;  sicut  aliquando   ali- 


quibus    de     suis    secretis     confessoribus      hoc     et 
prcecedentem  visionem  processu  temporis  revelavit. 


p     w,  Commentari 

tibus. 

q  Pws  ac  felicet  li.  Dalphmst  m  virgimtate  suo 
Conjugi  persuadmda  conatus  pluribus  expositos  habes 

in  eodem  Commenlnrio  §  4. 

r  Hanc  vocem  baibaram  Surius  non  male  exposui/ 
ver  nodosam.  Porro  ista  e  processu  hausta  esse  a  bw- 
r  gra- 


542  DE  S.  ELZEARIO  DE  SABRANO,  CONF. 

A   grapho,  colligo  ex  ejusdem  Summario,  in  quo  legitur : 
Super    ix  articulo,    qui    incipit,    Itbm   QUOD ^  TONC 


vnvEMiMi  QuaDBAGBSIMA,  prima  testis,  videlicet 
domina  Dalphina  fol.  cx,  pagina  prima  ultra  me- 
dium  deponit,  dicens,  quod  primum  credit  esse 
verum.  De  secundo  deponit  de  auditu  ab  ipso  E.  ; 
id  est,  Elzeario.  Item  septima  testis,  videlicet 
domina  Alasacia,  fol  CXLix,  pagina  prima  in  fine. 
deponit,  d.cens,  quod  verum  est  quod  in  arhculo 
eontinetur,  quantum  ad  cordulam  supradictam. 
Raphael  in  Vita  partei,  cap.  7  scribit,  chordulam 
jiance  raunabe,  multis  nodis  asperam,  roganteSanctot 
■  factamfuisseareligiosaCatharina  de  Podio-  Michaelis, 
moniali  parthenonis  S.  Catharinst  de  Sourbs,  diasa 
Regensis,  guam  sororem  notham  B.  Dalphinx  fuisse 
asserit,  atque  ego  eamdem  esse  suspicor  cum  Alasacia, 
lus  mentio  plus  semel  redibit  in  hac  Vita.  Addit, 
Raphael,  prsdiclam  sanctimonialem,  cum  ex  Sancti 
Iverterei  id,  qnod  res  erat,    minatam  ei  i 

monituram,  nisi  chordulam  depo- 
nerei ;  et  illum  qui  lem  lunc  obtemperasse,  sed  prochor- 
dula  induissi  cilicium.  Eadem  refert  Borelyus  lib.  1, 
cop  '■'<  ea  testimonio,  utasseril,  Bertrandx  Bartholo- 
ed  Catharinam  itlam  B.  Dalphinm  cognatam 
fuisse  ait,  et  pro  chordula  ponit  cingulum  e  seta 
eijuina  rnultum  nodosura. 

s  Baudrandusin  Lexico  h  u  habet :  Saltura  (Gallice) 
Sault,  castrum  Gallis  in  Provincia,  comitatus  ampli 
caput  in1  ra  montes  in  liraite  Delphinatus  et  comitatus 
Vmdascini,  septem  leucis  distans  a  Carpentoracte 
in  Ortum,  et  quatuor  ab  Apta  Julia  in  Septentrio- 
n.iii  ;  et  ab  eo  tractus  adjacens  dictus  fuit  etiam 
Saltum  et  Saltuosa  regiuncula,  le  Comtc  de  Sault 
vulgo,  teste  Antjiiio  Pineto.  Dc  coilcm  jilurihtis  uijil 
Boucheusin  Chorographia  Provincix,  ubi  illum  inter 
minora  comitatus  Provincix  feuda  recemens,  scribit, 
iitum,  antequam  ad  comitaius  litulum  evectus  esset, 
proprio  suo  supi  emo  dynast  b  paruisse,  fuisseque  familias 
mlto,  ■  i  qua  Cseciliam,  S.  Elzearii  matrem,  or- 
Um  esse  diximus  ffinc  etiam  in  Vita  mox  sequitur, 
inum  Saltus  fuisse  ejusdem  Sancli  avunculum. 
t  Surius  hxc  recte  sic  exposuit :  Ibi  enim  primitias 
><-u  primum  sacrificiura  quidara  faciebat,  et  nobilis 
'luidam  equestri  ordine  et  dignitate  donabatur. 

u  Sumere  videtur  hic  reclius  habuisse  MS.  Surii, 
qui  h!ec  stilo  suo  ita  interpretatus  est  :  Sub  prandii 
I,  iram  sanus  et  incolumis,  cum  suopatruo  admen- 
sam  servire  deberet,  ut  erat  l>onis  moribus  civiliter 
Imodum  instructus,  nihil,  quamvis  admonitus, 
i  bi  sumere  voluit.  Malotamencum  MS.  noslro  pro 
r  ce  patruo  retinere  avunculo  ;  videtur  enim  hic  indi- 
curi  loci  Saltus  dynasta,  dominus  de  Aguito,  matris 
S.  Elzearii  frater, 

x  Bsec  etiam  recte  sic  reddidit  Surius :  A  prandio 
(uvnnnili  scilicet)    sedens    ad  raensara,  cura   cibum 
degustasset  etc. 
y  Td,est,  immutatus,  vel  turbatus,  a  Gallico  attere. 
z  Ail   hoc    tempus    referendum    exisiimo,    quod  \n 
Snmmario processus canonizationis  illius  legitur :  Super 
\:i   articulo,  qui    incipit :  Item   post   dictam   [forte 
ecsmsim)    prima  testis,    videlicet   domina  Dalphina 
[ronjua  iltius)  deponit  fol.CXH,  paginaSultra  medium, 
i  ens,  quod  non  percepit  in  eo  signurn  temptationis 
i  irnalis.  Lcrhi   etiam  digna  sunt,  quss  Commcntario 
I ■nvviu  num.  88  ex  Summario  processus    B.  Dalphinx 
rccitavi. 


CAPUT  II. 

AHic  Sancti  ecstases,  et  ejusdem   virginitas 
aliis  divinitus  revelata. 


H 


_abebat   de    more   sanctus  et    felix  Juvenis  post 
dictum  raptum,  quod  in   omni  nocte,  priusquam  in 
lecto  se  poneret  ad  dormiendum,  prolixe  orabat,  et 
interdum  in  meditationibus  et  contemplationibusele- 
vatus  stabat  per  magnam  partera  noctis  et  aliqu  mdo 
usque  ad  rliera.  Huue  vero  modura,  quando  eratcurn 
sua  sponsa  virgine  magis  regulariter  observabat,  a 
qua,  sicut  a   ceteris    gentibus   a,  non  sibi  cavebat. 
Interdum  vero  media  nocte,  sumpto  somno,  surge- 
bat.    Unde,  cura  esset  annorura    decem  et  septem, 
morabatur  aliquaralo  cuin  liberis  regis  Caroli  0,  et 
quadam  noctepost  diera  Sabbathi  incivitate  Aquensi 
et  in  palatio  «1  icti  regis  existens,    in  media   nocte, 
ceteris  dormientibus,  ipsede  lecto  solus  surrexit,  et 
ingrediens  in  aula,  in  quanullus  jacebat,  posuitqne 
se  super  fenestrara,  et  flexis  genibus  orans  ;  subito 
venit  sibi  tanta  divina  inflammatio,  quod  totus  fuit 
lacrymis  superfusus.    Et  venit    sibi    tantum    sen- 
timentum    suarum   miseriarum  et  defectuum,  quod 
in    illis    fuii  totaliter  abyssatus  c,    et   videbatur 
sibi,  quod  totuss  decursus  vitm  suae  sibi  nonsufficie- 
bat  ad  cognoscendum  illam  magnam  misericordiam 
et  ineffabilem  bonitatem  divinara.   qua  Deus  ipsum 
praBservaverat,  et  servare  et  custodire    volebat   in 
futurura. 

14  Et  ideo  in  recognitione  hujus  beneficii  se  Deo 
profundissime   humiliabat,  et  videbatur  sibi,    quod 
non  esset  Dei  misericordia   dignus,  sed  raagis,  imo 
millies,  inferno  ;  et   quod  de  se  paifctUS  erat  omnia 
mundi  mala   committere.    et  quod  de  facto  commi- 
sisset,  nisi  ipsum  divina  clementia  et  pietas  pra^ser- 
vasset.  Et  cum  in   tali  meditatione  existeret,  et  di- 
vinara  misericordiam  visceraliter    corde  contrito  et 
humili  postularet,  vocem  audivit  auribus  mentis  et 
cordis  sibi  dicentem  :  Noli  in  cpnsideratione  tuorum 
defectuum  et   peccatornra  te  tantum  affligere  ;  quo- 
niam  raajor  est  mea  misencordia,  quam  tua  delicta. 
Sed  vive  confidenter,  et  tene  ac crede  firmiter,  quod 
non    permittam,  te  aliquo  tempore   meam  gratiam 
amittere.   Et   tunc   ipse  languebat  et  desiderabat, 
quod  omnes  illud  sentirent,  quod  ipse  tuno  sentiebat, 
ut  Deum  diligerent  toto   corde,  et  sic   ipsum  num- 
quara    offen.ler-M.t.    Et   consequenter    ibidem    fuit 
transportatus  in  spiritu  in  quandam  planiciem  spa- 
ciosara   et  latam,  in   qua  erat  una  ecclesia,  et  mtus 
multitudo  magna  adandiendum  Missam,  quam  qui- 
dam    sacerdos,  indutus   indumentis    sacerdotalibus 
celebrare  volebat;  et  inceperunt  car.tores  valde  dul- 
citer    et   devote  :  Nos    autem   gloriari   oportet  in 
Cruci  etc.  f 

15  Et  duin  Missa  de  sancta   Cruce   diceretur.  ei 
ab  omni   populo   devotissime  audiretur,  appareoa 
sibi,  quod  Christi  passio  in  mentibus   totius  popu 
renovabatur  ;  sua  etiara  raens  ad  Christi  pMSioneBi 
ferventissimeaccendebatur;  etsictotam  lilam  m* 
sam  audivit.  Et ibi  tantum  fuit  cum  Chnsto crucinxu 

ronfixus,  quod  non  solum  ejus  passionem  etmoi : 
continue  portabat  in  corde.  verura  pro  Chnsto  . 
sum.no  peroptabat    ardore.    Et  ex  tunc  non    ^iu 
injurias    et  tribulationes  et  pericula  et  damna p 
tienter  ferebat,  imo  de  quibuscumque  adverbis 
debat,  et  suos  persecutores  et  adversanos  wque 
solito  plus  diligebat,  et   pro   ipsis  Deum  sPe" 
exorabat.  In  ipsa  autem  mentali  elevat.oneet     p 
mirabili  usque  ad  solis   ortum  insensib.l.ter  pe 


IV. 

Noc(u  orant, 
Mque  boni- 
tatvm 


ac  sttos  defe- 
ctu\  perpen- 
dens,  1«  eata- 
sim  rapitur, 


i,i  eafue  mone 
depiehenditur 
a  medico, 


D 

A.    ANOMMO. 


multa  de  my- 
steriis  ftdei 
■  ognosoU, 

0 


B.Dali''""1 
lucet  eorus- 

fflnv. 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS.  543 

•t  •  et  tunc  medicus  liberorum  dieti    regis  adve-      declinaret,    hic    plene    cognosceret,    et    nunquam 

raV  ,  '    t  aulam  ingrediens,  atque  eum    in    fenestra     aliquid  extra  Deum  amaret.    Item    ostendebat    sihi 

n,enobiliter  et  insensibiliter  stantem  reperiens,  ac-     Deus    ruinara    prirai    parentis,    et    quomodo   nos 

't   etbisadvocanseum,  nihil  respondit.  Tandem     adduceret  ad  raortem  aeternam.nisisurainacharitas 

tpHio'vocatus,  ad  se  rediit,  et  oculos,  quos  continue     subvenisset. 

tos  tenuerat,  cum  difficultate  et  dolore  clausit :  19    Unde  sentiebat,    quod  Deus   peccatore^ 

^Tbatur  enim  sibi,  quod  haberet  eos  arena  minuta  tantum  puniebat,  quantum  digni  erant,  imo  etiam 
V!  e  invenitetiam  totam  raubam  d  suam  in  pec-  ut  damnatos  g,  et  omnibus  ex  parte  bonitatis  suaj 
t  re  lacryxnis  irrigatam.  dabat  occasionera  veniendi  ad  salutem,  ita  qnod  sola 

°l\i>  Ahosemel  tempore,  cum    esset   in  Ausoisio,     nostra  malitia    ad  mortem  nos  trahebat  aeternam  ; 
nuodam  sero,  virgo  Dalphina   lavabat    sibi   caput.     quia  gratiam  snam  accipere  nolebamus.  Et  quomodo 

: ;+ .    r\in   *a   avnAriioa    of    nprfirA     judicia  Dei  erant  justificata  in  semetipsa  :  et  insu  ■ 

per  illam inexplicabilem  charitatem,  qua  DeiFilius 

pro  nostra  '    reparatione  naturse  se  hurailiaverat  ,   .  fortf  nostna 

carnem    assumendo   humanam ,   quam  ineffabilem 

charitatera  ipse  felix  Juvenis  exprimere  non  valel 

Insuper  de  Virgine  gloriosa  tanta  mysteria  et  opera 

inexplicabilia,  qua?  Deus  operatus  eral  inea  adfa- 

ciendum  eam  sibi  Matrem,   sentiebat,  quod  etiam 

exprimere  non  poterat.   Item  quoraodo  si«    pauper 

et  aumilis  voluit  nasci,  et  totum  cursum  ritaa  su  i 

in  angustiis  consummari.   dando  39  nobis  in  exem- 

plum  propter  excessum   amoris,  et  istum  amorem 

ibidem  sentiendo;  et  quomodo  praedicationem  suam 

nemini  comraittens,   ipse  voluit  operari.  Item  seu- 

tiebat  excessivum  amorem,  quo  se  nobis  dedit  in 

Sacramento  altaris,  vol*  >am  bonitatem 

et  seipsura  nobis  comrounicare,  et  u  inera 

mundi    nobiscum  i  r   1"'"  nostra 

utilitate  et  salute. 

20  Sentiebat  illum  divinura  amorem,  quo  vei 
voluit  ad  tam  duram  et  asperam  passionem  et 
tem,  et  quomodoomnia  pro  sola  nostra  necessi 
faciebat  ;  et  hoc  videns,  flebat  amare  plicus 

Juvenis ,  eo  quod  omnes  Cliristiani  hoc  non 
raedullis  cordium  sentiebant :  et  mirabatur,  propter 

peccata  I  »a  privari   tali  ac  tanto  b ul 

hanc  charitatem  et  misericordiam  non  sentirenl  h. 
Videbat  insuper,  qu  per  Christi  passionem  et 

mortis  meritura  est  Sanctis  vita  reterna  restituta. 
et  illi  «le  inferno  liberati,  etnobisjanua  vitaa  aperta. 
Ostendehat  eiiam  sibi  Dominus  triumphum,  cum 
rfuo  ccelos  ascendit    el    g  m  ll*  et 

charitatera,  cum  qua  misit  Spiritum  sanctum.  Cum 
hoc  etiam  sentiebat  charitatem  Dei  diffusam  in  cor- 
dibus  Apostolorum,  cum  qua  eos  loqui  et  ] 
faciebatad  convertendum  mundum.   Et  sentiebat, 


B 


tfttaiiasa    Jui  Sanctus  inquit :    Cito   te    expedias    et   perfice 
sine  mora  ;  sentiebatenim  se  a  Domino  visitari.    Et 
surgens  ibidem  in  cameram,  se  orationi  dedit,  el  in 
eodem  loco  tota  illa  nocte  orando  et  contemplando 
permansit.   Curaque    esset  aurora,   vocavit    spon- 
sam,  quae  statim  accessii  cum    lniniue,  et     invenit 
eum   totaliter   inflammatum.    Videbat  enim,   quod 
de  eius    facie    qua?dam   claritas   procedebat,    luce 
candelse  clarior  et   pulchrior,    qua3    faciem    ipsius 
et    spatium     convicinum     reddebat    speciosum    et 
clarum.  Et  congruo  tempore  revelavit  sibi,   scilicet 
suae  sacraa  sponsae,  quod  tota  illa  nocte   viderat    et 
senserat   illam   ineffabilem    bonitatem   divinam   et 
praemia  vitaa  aeternse,  quse  Deus  praeparaverat  suis 
amatoribus    et    dilectis,     sic    quod    omnem    alium 
amorem  penitus  abhorrebat ;  clare  tunc   videns   et 
continue  sentiens,  quod    Deus    erat  semper   para- 
tus  nobis   communicare   sua   dona  et    gratias,    si 
personas  inveniret    volentes   recipere,     sicut    ipse 
erat  paratus  donare.  Et  per  tales  visiones   et  divi- 
nos  influxus  saepe   viaitabatur  a    Domino,  et  totus 
nutriebatur  spiritualiter  in  iisdem. 

17  Alio   tempore    in  eodem    castro    de   Ausoi- 

vi-  sio,    cum  annnm    decimumoctavum,    vei    circiter, 

AUoitmtm-  attigisset,  quodam  sero  Sahbati  in  principio    noctis 

JJSiJSr  »ntrans  caraeram;  invenit  sponsam    suam    virginem 

cam,  Dalphinam  ibidem.orantcm.  Qui  similiter,  uthabebat 

de  more,  orationi  se   dedit,    et    stetit  e   tota    llla 

nocte  orans  et  contemplans  usque  mane  die    Domi- 

nicaa,  ortojam  sole.Etsicut    suo    confessori,    viro 

spirituali  et  devoto  seilicet  Fratri    Joanni    Juliani, 

ac  etiam  suae  sanctae  conjugi  in   conclavi    processu 

temporis  revelavit,  magna   et    magnalia    Deus  sibi 

illa  nocte  monstravit.  Ostendit    naraque    sibi 

ac  talia,  qwe  ipse a Deo nunquam  petereattent;: 


i-: 


etad  Deiomo- 
rem  vehemen- 
ter  accensus; 


Nam    vidit,    cum    inaestimabili  gaudio    sentiendo,  accioiebatui 

C  Peraonas  divinaa.  Vidit  q  Pater   genuerat     cura  qua,  ^SSS^ 

Filium,etabeocontiuuenoscebatur;    et  quomodo     et  quomodc pro  eo  sanct  ^g 

a  Patre  et  Filio  procedit  Spiritu*  sanctus,  qui  perabant  ad  mortem,  affe. 
erat  amor  in  divinis  Personis,  et  erat  unus  Deus: 
ita  tamen,  quod  modum  hujus  generationis  et 
spirationis  exprimere  non  poteraf  nec  formare/"; 
sed  cum  vellet  juxta  posse  hujus  rei  aliqua enarrare, 
aiebat  :  0  quam  male  et  imperiecte  dico  I  Nescio 
quidem  nec  possum  forroare  sicut  vidi,  nec  expn- 
meiv  l...|iicia,  sicut  didn-i  <  \j.erientia. 

19   Et   ideo   dicebal  "nP    ,Tat 

per  co^iestem    grandis  pcena,  cui  cabilia;   et    aie- 


peraoani  au  uiu. .«-... ,    ■    n  .  nt 

summe  desider  e  tempus  illud  ie,et 

rcumI]  omnibusprofldemori    potui 

ib mgaudium,  quod  habebant  illi.  qu.  ob  De.  re- 

etmolestia 
21  ei  ,„  uoc  dicebal   se  sentire  curam  et  pro- 

tectionem.  «o.     '  «<  4a  "P^" 

8ancU(etimn  '•  V***™ 

cordiam  et  amoren xpl.cabil 


fasti- 
dtl, 


grandispcena,  cu.  aexphcabilia ;   et    aie-  co.uam  u.     -  ,       {  ^  Q( 

bat,quod   in  tudiebal   nec   co-  praBdicta   *^'™f^  i  sibi 

ataliquid,  ...    quo  secundura  aliquam  sim.li-  .  f  Tt  Jicut in  cord.  ^rat  sibi 

tudii  proprietatem,   seu  conveni.  to-  ostenoerat,      -.  ^g. 

clarai  ,    seu    manifestare    volebat    illa,  ouse  Deus  maximus  labor  el  pmn 


sibi  o  isione.  It.  bat   in   illa 

atinue,    qualiter   illi 
inflnil  e  bonitati,    quaa  Deus   est,    placuil    h 
creaturas,   quibus    bonitatem    suam 

1(  ej    quoa  ad   hoc    ipsas   creaverat,   s. 
naturam  angelicam  e(  bumanam.    I  i 
quod   Deus    naturam    humanam    creaverat    cum 
tanto  ann.re,  quo.I  propteream  cunctas alias fecerat 


,.  meUu 

m  etalt. 

etaib. 

luiebat  :  Quid  habes,  Fili !   Cur  non  comedu  . 
forte  aliqna  inflrmitate,  et  simiba.  Ipw 


cunotasaUas  Boerat     GraTeris  .«r»  <"».--•■  ■-•-.       .,,ll,1„,ll  iWa  nocte, 
creat«ras;et,  si    posset  se   in  s.atu  innocenti.     ¥W.  mirab.f»  ,»^  ■  ,  8,1 ,    =•       «^. 
conSe,-va.;,  ut  non  deviaret,    nec   ad  prava  oper       Ucitus  rummabat. 


omnis 


DE  S.  ELZEARIO  1  E  SABRANO,  CONF, 


A 


a.  »WON¥HO. 

/ 

m 


tt  etiam  dor- 
miens  divina 
medilatur. 

n 


B 


vn. 

Devotac  ma- 

.  ,  vela 
tur,  S 

rium 


sub  sinyulan 
tutela  sancta 
Dei  Gemtricis 


344 

caro,  ideo  qu  mque  in  actib 

vacare  et  cum  secularibi  "  sllli  ma_ 

ximus   labor  et  poena,  bat,  ipsum  sic  ali- 

quando  in  exteridribus  occupari/]  et  cum  ta 

ixl  ;I  Deo  mandatura  acceperat  in  vi- 
sitatione divina  sibi  in  loco  de  Saltu  facta,  utpatet 
suppa  m.  Ex  quo  credi  potest  quod  talis  patientia 
atque  poenaerat  sibi  non  modicum  meritoria. 

«22  '  autem  tempore   illo,   quod    qua 

sua  consanguinea  extitit  Senascalco  tunc  Proi  incia 
u  desp«.nsata,  in  cujus  Boleronitate,  quaa  quinque  du- 
,us,  iste  Sanctus  fuit,  licet  multum  invitus. 
Eratenim  in  verbis  ita  bonestus  el  castus,  quod 
nunquam  fuit  ab  aliquo  vivente  auditura  ab  ore  buo 
,,.,.!,;,,  .<•  impudicum  .  et  quia  in  illa  curia, 

ut  moris  est,  erant  nobiles  el  alii,  diebus  ac 

iDticis  et  choraeis   atque  humanis  solatiis 

pati,  qui  multa  verba  inhonesta,  la  ciya  e1  im- 

pudica  dicebant,  mund  iJuveni  exinde  mo- 

lestiam  non  modicara  inl  unde  cor  ejus  dis- 

graviter  feriebatur;  maxime  cum 

,.  „,  posset,  ul  consueverat,  orationi  et  contempla- 

tjonj  msueverat  degustare  divina, 

ipsiua    spiritua   interioi    praa   desiderio 

norura  :  sed  clemens  et  benignus  Dominus  ta- 

lem  sibi  in  iilis  quinque  diebus  consolationem   im- 

i  lisit,  quod  qualibet  nocte,  dum  excitabatur,  invenie< 

!,.,!  oculos,  faciem  et  pannos  prope  faciem  la  crymis 

a  quod  \  igilando  implere  non  p  - 
inflararaatum  a  mens  dormiendo  supplebat. 

ratias  ref  I  itus  ia  spiritu 

remanebat. 

23  Nobijis  .lomina  Garscmla  Alphanti,  de  castro 

ii  oriunda,  quae.viventi  uonobili  milite, 

cumeodem  votum  eastitatis  emiserat,etpropter  vitaa 

snae  sanctitatem   tantum    divino  lumine  illustrata 

ppe  longe  distantia  et  futura  pra 
tialiter  cognoscebat,  et  divinis  revelationibus  et 
consolationibus  saspius  risitata  erat  o  \  quse  de  san- 
cto  juvene  Elzeario  duas  visiones  vidit  mirabiles, 
nontacendas.Namquia  ipsaistura  sanctum  Juvenem 
in  parte  nutrierat,  idcirco  pro  eo  Deura  saepe  et 
renter  orabat.  E1  cum  quadam*  noctein  ecclesia 
hujusmodi  preces  funderet,  audivit  corporeis  auri- 
bus  Christum  sibi  dicentem  :  Juveni,  pro  quo  tan? 
tum  rae  rogas,  Matrem  meam  ejus  magistram  con- 
stitui  :  quare  dc  ipso  n  -   dubites.  Ad  cujus 

pesp  nsum  nimium  stupefacta,  et  tandem  ad  se 
'  reversa,  incepil  iterum  mgare  Deum,  ut,  si  illusio 
autem  verum  esset  ,  quod  cor 
suum  de  hoc  plenius  informaretur.  Et  cum  die  se- 
quenti  Missam  devote  audiret,  post  Corporis  sacri 
consecrationem  corporeis  auribus  de  ipsa  Hostia 
vocem  ad  se  directam  audivit  dicentem  :  Quae  nocte 
praeterita  dejuvene  Elzeario  tibi  dixi,  vera  suntet 
certa.  et  te  hoc  dubitare  non  licet. 

24  Cumque  ista  confi  u  i  valde  spirituali, 

ml   Julian  praefatus 

or  sanctum  Juvenem  intei  i 
cens  ;  Dic  mihi,  in  tuis  orationibus  quam  formam 
et  modura  m  Sanctum  in  tuura  praeele- 

gisti  pi  atum  1  Cui  Sanctus,  Ego,  inquit, 

nem   gloriosam  advocatam   elegi ,   et  cum  ad 
orationem  me  volo  ire,  meara   indignitatem 

et  vilitatem  primitu  et  ideo  ad  M;drem 

el  ipsam  humiliter  rogo,  ut  ea, 
quae  sunl  |  o  benedicto  Filio,  ponal 

in   corde  et  ore   n  cura    quanta  devotione 

um,  offero  Bib  I    \\f.  Maria  ;  qua  dicta, 

nunquam  deficil  nova  raateria  de  divinis.  Quibus 
auditis,  plene  cognovil  ille  confessor,  qupd  ea,  quae 
domina  I !  \<i  hoc  fa- 

cit,  quod  communiter  iste  sanctus  Juvenis  in  Sab- 


bato  et  in  nocte  sequenti  a  Domino  visitabatur,  et  u 
optionia  fuitprimo  a  Domino  visitatus. 

25  Alio  semel  temporc  eadera  domina  Garsenda 

cum  quada octe  m   capella  B    Catharinaa  castri  '"'''"'  • 

de  Ausoisio  pernoctando  oraret,  circa  mediam  ho-  £jft 
ram  noctis  vidit  unam  manum ,  quemdam  lapidem  tom,** 
pretiosum  tenentem.de  quo  tantus  procedebat  splen- 
dor,  quod  radiis  undique  circumfusis  capellam  i.stam 
totaliter  illustrabat.  Et  admirans  lapidis  splendorem 
atque  decorem,  cogitabat  iutra  se,  quid  hoc  esset ; 
et  ibidem  corporeis  auribus  vocem  audivit  dicentem: 
Lapis  cum  splendore  est  virginitas  Elzearii,  pro 
quo  oras  ,  quae  sic  in  mundo  iulgebit  ;  sed  respice 
plus,  et  vide  quantum  coram  Deo  lucet.  Et  revol- 
vcns  japidem,  major  claritas,  quam  prima,  et.  tam 
fervens  inde  processil  splendor,  quod  oculi  ejus  il- 
lum  portare  non  poterant,  sed  clausis  oculis,  con- 
sequenter  visio  disparuit ;  de  quo  ipsa  remansit 
uimium  consolata  p.  Domina  Mablinade  Siroana^,  « 
illustris  et  valde  potens  in  castris,  reditibus  et  va-  - 

sallis,  et  non  minus  Deo  devota  etcara;  quoe  or- 
bata  viro  in  anno  sextodecirao,  cura  quo  remansit 
tantum  tribua  mensibus  ,  et  extunc  ad  secundas 
nuptias  noluil  convolare,  quamvis  pulsata  a  paren-  E 
tibus  et  propinquis,  etexhoc  multipliciter  tribulata, 
sed  caste  et  boncste  atque  sancte  vixit  in  viduitate 
ns  iue  ad  senilem  aetatera. 

26  Quae  post  multos  labores  et  opera  pietatis  ad 
tantam  mentis  devenit  serenitatem  ,  quod  saepe  ita  alterialk 

,„  divinifl  attenta,  quod,  quid  circa  eam  fieret,  ™<iocom- 
non  sentiret.  Referam  unum  de  inultis  :  nara  semel 
a  die  Jovis  sancto  usque  ad  Sabbatum  sanctum  se- 
quens,  quoniam  officium  Missae  dicebatur,  stetit  in 
eodem  loco,   et  insensibilis  perseverans.    Hasc,  in- 
quam,  de  S.  Elzeario,  qui  tunc  juvenis  erat  r,  talem 
meruit  videre  visionem,  cujus  etiam  sanctum   celi- 
batuni  penitus  ignorabat.  Vidit  namque  in  spiritu 
per  quandara  planitiera   spatiosara  ei  raagnam  san- 
otum  juvenem  Elzearium,  habitu  splendido  amic- 
tum,   portantem  in  manibus  vexillum   candidum  et 
luminosum,  cujus  decor  et.  splendor   totum  aerem 
etplanitiem  illustrabat.  Quem  sequebatur  multitudo 
innumerabilium  pppulorum  utriusque  sexus,  diver- 
sarura  SBtatum,  statuum   et    conditionum,  in  cujus 
aspectu  plurimum    laetabatur.    Et   ccepit  Deura   ex 
corderogare,  ut  sibi,  quid  significarel  haec  visio, 
dem  fuit  responsum  aDominoj 
Haec   est,   inquit,  virginitas  et  sanctitas  Elzeani,  p 
quera  totus  mundus  debet  venerari  etmulti  imitan. 
27    Frater  Philippus  de   Regioi,    Ordinis  Fra- 
trum    Minorum  ,    nobilis    et   propinquus    v.r-in.s 
Dalphinaa,  qui  suitsanctae  vitaa  atque  simplicitatis  Etnnt,,.in 
columbin»,   ...  tantum,  quod  videbatur  ad    statum  *gm» 
primsB  innocentiae  1  tm  reductus;  cm  propter  suara 
nimiam  puritatem  beata  Virgo  Mariaapparuitsa»p». 
cum  semel  in  oratione  et  contemplatione  ferventer 
e1  intentus,  vidit  in  spiritu  S.  Elzearium  etsuam 
con.sortem  Dalphinam  in  uno  lecto  decoro  et  magno 
,l  irmientes  simui,  in  quorum  medio  ad  caput  |ec 
vidit   Jesuro  stantem,  et  vultu  placido  et  bsnign 
ipsos,   raodo  unura,   modo  alium  respiwentem.  *x 
quo  cognovit,  «un  tn  eorum  ceiibat 

plurimum  jucundari.  . 

28  Berti  trmata  t  de  civitate  Carpentora 

censiu,  muU?r  sa  I  in  divinis  ■  tWeer 

dita,  cui  inter  alia  J  gS 

fecit.  Nam  cumin  quadam  solei 

'    ''  Vsset 

sacerdos    per   incuriam   m   oblivionem  ora  >, 
Hostiam  minUtrare,  adfuit  Dei  virtua  et  ctemenu 

qneaipsam  lo  mirabili  et  singulan  voluit  co 

Namcumilla  Missam  audirel  devot     -    ^ 
quaChristicorpus  .piritualiter  manducabat,  ang 


t 

n 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 

Domiai  unaii)  partem  Hostiaa  consecratae  et  jara  di- 

iccipiens  de  altari;   sibi  ad  manducandum  prae- 

byter  vero  cum  Christi  Corpus  assumeret, 

M   hostiss   non   inveniret,  respiciendo 

uaerendo  hinc  inde  et  infra  corpi  ralia,  anxie- 

batuc  e1   ni niiiiin  tristabatur  ,   donec  dicta  domina 

.,111  ,    iin.iiii    si!  i    Domihus   fecerat ,    revelavit. 

.  mulier  vidil  semel  in  spiritu  similem 

vrjsionem  per   omnja  ,  sicut  Frater  Philippus  priua 

dictus,  hoc  addito,  quod  Christus  inter  eosad  caput 

lecti   ^edel»at. 


K45 


D 

A    ANONTMO. 


ANNOTATA. 

a  Id  est,  hominibus. 

b  Designat  Carolum  II,  Neapolis  regem  et  eomitem 
provinc  ecem  et  quinque  filias  ,  quos 

omnes  -  simi  Marui,  Stepliani  ffunga 

regis  filia,  suscepit,  Boucheus  in  Historia  Provinciae, 
tom.  _,  /"' /    337  enumerat.  C  \uensis,  de qua 

hic,   esi    I  .-<■  i ,   Gallice  Aix,  Pi  ■  me- 

tropolfs. 

c  Id  est,  kumili  meditatione  defixus.  Vox  barbara 
B  est,  qualis  etiam  supra  est  sentimentum  pro  notitia 
vcl  sensu. 
il  l,i  est  vestem  :  GalH  dicuni  robbe  et  robe. 
e  Vi  idetiir  hic  usurparipro  pennanere. 

IHxcomma  ego  de  insigni mentu  per  Deumxllumir 
natione,  non  de  visione   Dci  proprie  dicta,  accipienda 
arbitror. 
g  Forte  legendum  hic  est  damnatis,   hoc  scilicet 
rtsu,  quod,  qui  damnati  sunt,  sua  culpa  damnati  stn/; 
quia  divina  gratia,  dum  viuerent,uti  noluerunt.  Surius 
hsee  tonge  atiter  exposuit.  hoc  scilicet  modo  :  Osiensum 
ipsi  lait, quo pacto  Deus  sna  gratia  prasveniat  pecca- 
tores,  atque  adeo ,  ut  etiam  impiorum  damnatione, 
anturo  ad  Deum  attinet,  occasio  prajbeatur  homi- 
nibus  pertingendi  adsalutem  etc. 

li  Mirabatur  scilicet,  illos  tam  duri  cordis  esse,  ut 
divinu  bonitate  ac  misericordia  non  moverenlur  ad  me~ 
liora}  tamque  insanos,  ut  propter  iUicitas  vulu/itates 
jacturam  tanti  boni  facerent 

i  Voculam  cunc  uncis  inclusam,  qu&  desideratur  in 
apogropho  nostro,  addidi, 

k  De  hac  ecstasi  dicta  existimo,  qux  hdbenlur  in 
Summario  processus  canonizationis  ittius  his  verbis  .• 
Supnr  xv  articulo,  Iie.m  quodam  alio,  prima  testis, 
videlicet  domina  Dalphina,  fol.  cxiv,  pagina  prima 
prope  principium,  dicit,  verum  esse,  quud  dictus 
Eizearius  se  posuit  in  oratione  ;  et  dixit  eidem  testi, 
quoil  Deus  in  oratione  sua  sibi  ostenderat  multa 
mirahilia. 
1  Umis  inclusa,  (/me  in  apographo  nostro  Bodecensi 
vabantur,  et  ad  periodt  perfeclionem  pertinent, 
Papebrochius  propria  sua  manu  ex  MS.  Rotendorffii 
adjecil. 

in  Consule  /  itam  num.  10. 
ii  Senascalcus  vet  Senescullus,  Gallice  Senechal, 
oljuii    mnmii    est,    varia    pro  variU    locts ac  tempofe 
dignitotis    aucti  ■  •■.    De   Senescalcis  Provincim 

it   Boucheus   m    ffistoria   Provincise  lom.   %a 
\^V1,  uln  etiam  eorumdem  seriem  exhibet, 
o  Vide,  qute  de    hac  iliustri  pariter  ■  vitk 

matrona  in  Con    ■  nunu  41  etsequenH 

annotavi. 

p  De  alterutr  ■   <.  "l  in 

processu  ii  tum  -■■<■  i*  W 

io  //  .   u .,  ,nt\ ,  .  Su]    i   slvii   ai  biaulo,  qui  incipit, 

:  n  .    q  od  qi  ADAM  i  prima  U  9tis,  videlici 
mina  Dalphina,  folio  i  x  "umS 

dicit,    se  atiitm  audivisse    irontenta   in   arficulo   a 

dem  u  m    ultei  ftusam  reddit,  quia 

Septembris  T.   VII. 


C 


E 


audivit  dici  a  domina  Garcendi.  Eodem  pariter  spe± 
ctare  videtur,  qUod  mox  subditur  :  Snper  xvmarti- 
culn,  qui  incipit,  Item  vidit;  prhnateatis  domlna 
Dalpbina  fol  cxv,  pagina  prima,  deponit,  dicens, 
quod  audivit  dici.  Item  quartus  teslis,  videlicet 
dominua  Guido  Guidonis  folio  cxxxm,  pagina  se- 
cunda,  deponit,  direns,  se  credere  contenta  in 
dicto  articulo  esse  vera,  qiiia  sic  audivit  dici  a 
confessore  dominae  Garcendis. 

'l  Fortunatus  Hueberus  hanc  Menologio  suo  Fran~ 
io  ad  diem  IG  Novembris  inter  Tertiarias  S. 
Francisci  inseruit,  ingentique  anachronismo  «d  secu* 
lum  decimum  septimum  retulit.  Eidem  cum  titulo 
Beatas  locum  in  Gynmceo  sacro  ad  31  Majx  dedil  Ar- 
Purus  "  Monasterio,  ex  quo  ad  eumdem  diem  memo- 
rata  apud  nos  est  inter  Prmtermissos,  dictumque,  de 
illa  agendum  hddie  simul  cum  S.  Elzeario,  »  deillim 
cnliu  interim  edocti  essemus,  quod  hactenus  factum 
aon  est.  CeterumquM  isti  dt  \arrant,  ex  hac 

Vita  deprompta  sunt. 

r  Vivebat  ergo  S.  Elzearius,  dum  hsec  visio  Ma- 
blinss  oblata  fuit.  Vivenlem  t  suo  MS.  <  redidit  Suriur, 
Mabtinam  ista  de  B,  Elzearin  adhuc  juvene 
ripsit  :  consentitque  Raphaelin  Vtta  Gallica 
parte  1,  cn/>.  8.  Cuntva  Borelyus  in  Commenlario 
prsevio  ssepe  laudatus  lib.  I,  cap.  4,  ubi  prsdictam 
matronam  Mabiliam  de  Simiana  appeitat,  et  insignem 
jiasim  multis  exposuit,  asseve.rat,  eam- 
dem  pust  S.  Elzeaiii  obilum  contiginse,  cum  ningulis 
annis  die  27  Septembris  Aptx  m  ecclesia  Frairum 
Minorum  ejusdem  Sancti  vii  initat  pro  concione  publice 
asseveretuv,  cosptumque  esset  pro  illius  canoniiatione 
colligi  su/jiihjia,  et  ipsa  Mabilia  nihilominus  de  ilfius 
virgmitate  subduoitaret.  Quin  etiam  addit,  publicum  de 
eadem  ecstasi  instrumentum  tanc  temporis  confeitum 
fuisse.  Judicent  hacde  re  alii,  qui  vet  laudoium  in- 
strumentum  vel  processum  canonizationis  legerepote- 
miit;  miiii  niilu  neutrum  licuit  consulere. 

s  Insigne  hujus  viri  elogium habes apud  Arturumin 
Mattyrotogio  Franciscano,  cuiad  diem  18  Majivelut 
Beatus  inscfiptus  est  Philippus  de  Aqueriis,  qui  alia 
nomine  Philippus  Rhegiensis  appeltatus  fuisseibidem 
dicitur  in  Annolatis.  Ad  eumdem  diem  m  Ope.re  nos~ 
tio  de  eodem  ex  laudatu  Martyrologio  inter  Pvxter- 
missos  tantum  mentio  facta  est,  quia  cultus  desidera- 
hatuv.  de  quo  nec  miiu  hactcnus  constat. 

t  ffancquoque  vclut  Beatam  snnnl  cum  supra  dicta 
Mablina  de   Simana  in    sacro  Gynsea  m  31 

Maji  memoravit  Arturus  a  Monasterio,  et  Majores  mei 
ex  ipso  inter  Prxtermissos   eodem  die  recensiterunt. 

u  /./  est  Carpentoractensi.  Esi  autem  Carpento- 
.  vulgo  Carpentras,  urbs  Gallia  in  Promncia,  m 
ditione  L*  ies\  i .  comitatus  Vindascim  caput,  et  episco- 
palis  sub  archiepiscopo  Avenionensi, 


CAPUT  III. 

Pium  Sancti  in  fatnWa  sua  regimen  rivtu- 
tes  varice  .  misericordia  in  paupcres  d 
Uprosos  miraculis  ittwtrala  :  atgri  ab  co- 
dem  sanali. 

Jjanctus   istfl  Juvenis.  sicul  oresceb  ita  pfl|||, 

ttia  et   merifo  et   ,  am  optlmts 
i  ejus  sfenctura  desiderium  ad   inelius  legtbus 
,'.p  (randuiB   cresrebal  continue.  Unde   cum    factus 
annorum  viginti;    e1    in  cas  tro     usi  i»fn  non 
i,m  Buura  cor  propter  curam  soperdn 
d  habebat  avus  suus  et  tuta  familia  ejus  in  nu- 

Gfl         triendo 


A.    AKONTMO. 
1 


ad  omnem  vir 
tvteminitt- 

tuit, 


B 


e<  delinqven- 

cet, 

C 


d 

rniu  i  fui 
,  rlum 


546  VITA  S.  ELZEARII 

triendo  ipsum  in  actibus  et  lasciviis  mundanoruro  a; 
nostmultas  precum  instantiasobtinuit.  quod  posset 
iread  castrum  Podii-Michaelis,  quod  erat  virginis 
Dalphimeproprium  ex  successioneet  ordinatione  pa- 
terna  b;  in  quocastro  per  triennium  permanserunt, 
et  mutando  locum  mores  mutaverunt  in  melius. 
Nam  cum  fucrunt  in  dicto  castro,  novus  Pater- 
familias  noviter  ccapit  in  domo  sua  suaa  famili» 
nrsesidere,  et  novorum  morum  plantula  novos  mo- 
res  instituit,  et  transgressoribus  poenas  unposuit. 
Ordinavit  namque  primo  orationes,  ut  singuli  ho- 
mines,  viri  et  mulieres,  in  suo  servitio  commo- 
rantes,  unam  Missam  ad  minus  sine  deiectu  quah- 

bet  die  audirent. 

30  Secundo,  quod  omnes  tenerent  viam  castam 
•  et  mundam;  et  opposiium  lacientes  de  sua  d..nm 
et  familia  expellebat.  Nara  semel  cum  unus,  qui 
cum  eo  comraorahatur,  coramisisset  fornicationis 
peccatnm.  statim.  dum  sibi  inimtuit,  ipsum  de  domo 
suaexpulit.  Idem  fecit  alio  tempore  seroel  de  duo- 
busaliis.  Nam  nolebat,  aliquem,  quem sciret  vivere 
in  .  mortali,  comedere panem  suum,  neahos 

inficeret,  et  ne  videretur  nutrire  peccatum.  rertio, 
qUOd  nobiles  et  milites,  virgines  et  matronae  semel 
,„  qualibet  septimana  confiterentur,  et  se in  quoh- 
bet  mense  devote  praepararent  ad  recipiemlum  Eu- 
charistiaa    Sacramentum.    Quarto,    quod    pra 
virgines et matronae  mane  usquead  prandium 
oratione  vel  in  devotis  ac  piis  actibus  occuparent, 
et  post  prandium  insisterent operi  manuali.  Quinto, 
quod  nullus  auderet   inferre  blasphemiam    contra 
Deum,  nec  contra  Virginem  gloriosam,  nec  contra 
aliquem  Sanctorum,    nec  false  jurare,  nec  vitiose 
et  leviter  sine  causa,  nec  verba  impudica  yel  inho- 
nesta  proferre ;    quia  mors  et  vita  in  manibus  lin- 
gmesuut,  ut   inquit  Sapiens :  Corrumpunt  bonos 
mores  colloquia  prav*,  ixl  inquit  Api 

31  Timii  es  autem  hujus  statuti  hoe  modo 

puniebantur.  Nam  n  in  terra  in  toto  prandio 

coraiu  aliis,  panem  et  aquam  tantummpdo  come- 
eg  Cj  7eI  stabant  per  totam  diem  unam  inclusi 
in  unacamera,  e1  communia  comedebant.  Sexto,  ut 
nullus  luderet  ad  taxillos,  seu  ad  alium  illicitum 
ludum,  seu  inhonestum;  et  contrarium  faeientes 
graviter  puniebat.  Septimo,  quodomnesde  sua  fa- 
milia  m  pace,  amicitia  ordia   babitarent,  et 

quod  unusalium  non  ofl  verbo,  neque  facto  ; 

et.  si  quis  contrarium  faceret,  statim  peconciliare- 
tur  offenso  ;  et  ad  boc  Sanctus  iste  non  modicum 
vigilabat ;  reum  autem,  el  in  delicti  quantitate, 
puniebat.  l  >i  '  qualibet  die  post  prandiura, 

velaliahora  desero,   nisi  cau  ma  obviaret, 

haberent  collocu  imul,    et  ipse  cum  eis,  de 

verbis  Domini  pro   inforn  nimarum;    et   in 

illocolloquio,  uno  loquente,  omnes  alii  iu  corde  suo 
pro  ipso  orarent,  ut  Deus  sibi  ministrare!  verba,  in 
quibus  omnes  profia  quod  nulius  esset  au- 

sus  verba  sic  Loquenti  umpere,  \  im- 

pedire.  E1  conti  a  iens  privabati 

et  ln.no  colloquio,   qi  i  et  emenda- 

tus  per  alioi 

32  Ipse  vero  prae  aliis  in  illis  collocutionibus  et 
m  8Ui8  colloquiis,  men  lus  et  hila 

Bl  n h, '11111  dii  ina  gratia  decoratus,  habebat 

i  fonte  'I,, 
•uod    audienti  bant  ex  verbis  suis  ma- 

gnam  incorde  mutationem,  bonis  ac  sanctis  desi- 
tuabant,  et  humiles  ac;  timoi  eban  - 

tur  Docebal  enim  familiam  suam,  ut  alter   I  o 
timere   I  leum,  et  abstim  i.<  ,  ,  atquu  di\  inu 

servare  pra^cepta.H.utal.atur  etiam  eos  addivinum 
amorem,  et  ut  se  mutuo  diligerent,  atque  utsuavasa 
munda  et  nitida  custodirent.  De  oratione  vero  dice- 


DE  SABRANO,  CONF. 
bat  :    A    consideratione  suorum   defectuum    debet 


D 


assumere  initium  oratio  Christiani,  et  ibi  primitus 
humiliari ;  quia  oratio  hurailiantis  se  nubes  pene- 
trat.  Ha?c  et  multasimilia  dicebat,  quae  omnia  scri< 
bere  longum  esset.  Et  iicet  in  bona  voluntate  el  in 
omni  bono  opere  omnes,  qui  cum  eo  habitabant, 
sentirent  se  proficere;  singulariter  tamen  propter 
eius  propinquitatem  et  familiaritatem  sentiebant, 
incendia  carnis  et  fiammam  libidinis  consopiri. 

33  Nam  ex  hoc  milites  et  nobiles  et  alii  alterius 
status  et  conditionis   quamplures   promiserunt  et 
servaverunt  perpetuo  castitatem,  et  nonnulli  virgi- 
neam    puritatem.  Unde    in    sua  doino    tanta   erat 
omnium  charitas,  tanta  maturitas,  tanta  devotio, 
tanta  morum  honestas,  tanta  pax,  tanta benignitas, 
tantaque  puritas,  ut  dempto  habitu,  magis  appare- 
ret  ibi  vera  religio  et  vita  monachalis,  quam  domus 
ci.mitis,    seu   vita   secularis.    Quapropter    domina 
Alasiae  monialis,  soror virginis Dalphin»,  quaecum 
istis  Bacris  Conjugibus  continue  morabatur,  saepius 
asserebat,    quod  multo  magis   religiose,  honeste  et 
rite  vivebal  cura  eis,  quam  in  proprio  monasterio; 
imo  ex  cohabitatione  istorum  magnum  sentiebat  sui 
vitae  profectum.    Et  unum  referam    uon  tacendum. 
Nam  cum  tempore  quodam  per  dies  aliquot  tenta- 
tione  carnis  vexaretur,  semel  ad  cameram  istorum 
secrete  accessit,  et  se  ibi  includens,  thorum  imma- 
culatum.  in  quo   consuetudinarie  dormiebaut  fiexis 
g.milms  circuivi  is  totis  praecordiis,  inquie- 

bat  :  Domine  Jesu  Christe,  rex  virginum  et  amator 

tatis,  rogo  te,  ut  per  illam  sanctam  puri 
et  virginitatem,  qu*  in  hoc  lecto  servatur,  liberes 
me  ab  ista  tentatione. 

34  Mirab.le  dictu  1  Ita  fuit  subito  et  perfecte  libe- 
rata  ab  illa  tentatione,   ut,  si  postea  voluissel 
tra    puritatem  cogitare  et    delectari,     vix    p 
Asserel.at  ctiara,  quod  stando  cum  e.s.s  piritu 
multu.n  profecit,  et  a  magnis  tentationibus  li 

Undevero,   quotquot  cum  eo  habitabant,  vi- 
tam    in   melius    commutabant,   quorum   aliqui   ad 
,am  vitae  sanctitatem  ejus  meritis  pervenerunt. 
Current.   namque    undique    fama    celebns   nujus 
Sancti  <le  regimine   domus  su«,    cceperunl 
secundum   ipsius   formam  vivere  et   reg. 
suas     Nam  tempore  illo   venerabihs  dommu 
scopustunc  Dignens.s/",  istius  Sancti  regulas  su 
pradictas    habere    voluit,    et  iilas  SU33    famili83   u 
domosua  servari  praacepit.  Sciens  autem  Vir  san- 
ctus,  quod  viam  veritatis   ostendere   et  per  mam 
incedere  duplex  est  meritum  virtutis,  idcirco  pra 
Pegulas  totovitaesuaa  tempor 

ri  praacepit.   Insuper  orani  au 
officium  diyinum  secundum  ritum  Rom 

,et  tamdevoteetattente.quod^ 
ionem    magnam    trahebat. 
Diebus  statutis   per   Ecclesiam,  et  ultra  ho 
sexta  d  toto  A.dventu,  atque  upta™1» 

aliis  atibus  jejunabat.   Cilicium   ad  i 

Bub    .  iosia    portabat,    et  cu 

dormiebat.   El    postquam    fuit  in   loco   d. 
primo    a  Domino  visitatus,  nunquam,   uum 

eret,     uudus    jacebat.    Saepe    cum    catenui 

•  -' dicend0  JSSi  vz 

mum  re    mei   Deus,   memor    I  nw    F 

garum,    in    qu  '    '" 

,,   Oranibus  diebu     D 

Adventus,   in  omnibu. 

anni,  el  plurium  aliorum,  maxime  virgmum, 

ime  Eucharisti»  Sacramentum.    ^ 
it  semel   suaa    sancta^    consorti,   qw oo, 

■lr:a\t  curn^er- 
quodoptimam  zuccuram  i  degiuwres.  »u 

ri.garetur,qualesignu.ulu.cesset,responaii  .  •  r^ 


maximc  two 

*«'«  ctutua. 

len  eommtn- 
dal 


ct  impelrat ; 
lp$e  cfttris 

exemplc  iw 

pj  iii  ii-, 


ifono 

ora«o 
contemi 

h 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


547 


A      ANOXYMO. 


ihi    Quod   voluntas    Dei  sit    quod  istam  san-  39    Cura   autem   de    dicto   hospitali    recederet»    d 

A  ^t    iTcommunionem    frequentem.   Tantam  insuper  flarama  ignea,  sive  radius,    igneus    et   lucidus,    de    A   _ 

l  atiam  orandi  ac  meditandi  et  contemplandi  aan-  ejus    capite   usque   ad    ipsam  leprosorura    domum   gcmino  prodi. 

+      '  t     luvenis  a  Deo   meruit   adipisci,  quod,  ex  attingens,    cunctis  cernentibus  emanavit,    et  ipso  gw  uiustratus, 

loco  de  Saltu,  ut  dictura  est,  fuita   Doraino  ultenus    pmcedente,    flamma,    seu   radius,     ulte-  P**caetcwat, 

'\Uatus,  in  omni  tempore,  et  in   orani    hnra  et  in  rius  prntendebatur  in  longum,  semper  a  capite  ejus 

^mni  loco  erat  paratus  et  promptus  sine  dimVultate  egrediens  et  ad  ipsorum   leprosorura  hospitiura    se 

k  Tlabore  ad  aliquera  actnm  praBdictorum  k.  protendens,     totura    gpatium      intermedium     raodo 

5  36  Nam    eius  nobilis  spiritus,   qui    Deo    unitus  mirabili  perlustr ando.  Hoc  autera    duravit,   quous- 

t     et  ei  peculiari    familiaritate  continue  adhffl-  que  ad  suam  familiam  pervenit.  qua3  satis  longedis- 

etiatnMcr^     era^        n(]o  erat  in  mensap comedendo, gustabat  tabat.  Cumque  ad  eos  pervenisset,   statimflamma 

iSaftuMmr,  d-vina   et  tunc  crebrte   novae  materi»  et  devotissi-  discesait  ;  et  Sanctus,   qui  in  omnibus   mirabilibus 

mae  ex'  inSperato  suse  raenti  occurrebant,   sicutejua  qua>  Deus  operat.ur  *  per    ipsum,    laudes    fugiebat  '  l.  operaba- 

sacrffl  consorti  et  spnnsie   in  conclavi  aliquando  re-  humanas,  Buis  stricte  mandavit,  ne  hoc  miraculum  tur 

velavit.   Insuper,    quando  erat  in    colloquio   cum  alicui   hominum    revelarent,  quamdiu   ipse    vitam 

diversis,  et,  confabulabatur  cum  iisdem,  ejus  spiritus  duceret  in  liumanis.  Leprosi  vero,  qui  curati  fue- 
miniinelongabatur  a  Deo ;  imo,  quod  plus  est,  runt,  misero  hospitali  relicto,  ex  tnnc  absque  re- 
ouaiido  eraHnchoreis,  cantus  et  instrumenta  mu-  pulsa  cuin  sanis  habitarunt.  Ssepe  etiam  visitabat 
sica  audiendo,  mens  ipsius  rairabili  et  maxiinoex-  Becrete  alias  domofl  leprosorum,  uno  tantum  80- 
cessu  rapiebatur  in  Deum,  ita  ut  sua  benedicta  cio  comitatus,  ibique  flexii  genibua  corum  pedes 
Bponsa  quando  in  talibus  erat  pra?sens,  in  suis  ex-  lavabat,  et  oaculabatur  plagas,  mundabat  atque  li- 
perta/  multuin  timeret,  ne  pes  ejus  collideret,  et  gabat,  ita  ut  Socius,  qui  cum  eo  erat,  stabat  to- 
casus    eveniret  m.  Et  post  tales  actus  cum  ad  do-      tus    stupefactus,    et   magna   admiratione   repletus 


/ 

iii 


B 


mum  redibat,  introibat  ad  cameram,  et  subito 
divinam  dulcedinem  sentiendo,  ponebat  se  in  ora- 
tione  et.contemplatione,  et  cnnsolabaturad  plenum. 
Erat  etiam  pernoctans  in  oratione,  et  quasi  semper 
lacrymas   permaximas  eflundebat. 

37  In  his   auteni  actibus  devotionis    erat     magis 
liber,  quando  erat  cura  sua  sponsa  virgine,   a  qua, 
utdictum    est  supra,    se   non,  ut   ab   ahis,    absen- 
eonjugevacat.   labat    n  .  imo  cum  simul  erant    in  eorum    secreto 
"  thalamo,  colloquia  de  divinis  habebant,    et     se    ad 


ii  sque  cum 
leata  sua 


I 


aliter  effioiebatur  in  mente,  et  ex    devoto    devotior  e 
reddebatur  q.  q 

40   Tanta    etiam    pietate  et  devotione    corapas- 
sione   eiua   vi^cera    movebantur    ad    proximorum  Largas  ele"to' 

•>  .     ,  ,       ..      sijnaslargitur; 

miserias  relevandas  ;  quomam  taciem  suarn  ab  ullo  ettemporefa. 
paupere   nunquam    avertit,  quin    imo     manum   et  mu 
aniinuin  omnibus  pro  Christi  amore  petentibus  sem- 
per  affluent^r  exhibuit :  nam  haec    virtus   activalis 
sibi  videbatur  esse  innata.  Faciebat  namque  secrete 
nauneres  et  egenos  inquiri,  quibus  etiam   aliquando 

tlialaiil",    conouuwi   uc  mruua   ii»uv  M«..w,     —       —     - —        l        r  o  ^  »  , 

actu.devot.onie  mutuo    invitabant.    Simul    devote  non  petentibus  magnas  eleemosynas  destmav.t  Ac; 

Matutinumdicebant.quofimto,   uterque    seorsum  cidit  aono  quodam.  ipao  existente .  n  caatro ,  Pod.i 

Teadem  camera  oratioui   vel    sanct*    mediiationi  Michaelia,  qnod  propter  raagnan,  tempons   stenli- 

"acabat   itaquod  propria  camera  erat  eis  devotum  tate.a  incolis  ill.us  patr.m  defeeit  annona )  qu.  ad 

or   on nm    t  utriusque  anima  verum  Dei  templum.  Sanctnm  recurrente, utvalerenl  illoanno  ransire  ,  . ,  ,  a|i 

S  udTum  den  que  ipsius  sanc.i  Vir,  tam    publicum.  subsidium  poatulabant  Ipse  vero,   pi^ione  ...«• 

ouam    rrivatl.   ad   tria  erat    intentum.    Primo,  pitiiseoraumdes.gnata.totumres.duuu>    „,utuav t 

Tomn     reccaum   fugeret,  et   quamcumque    di-  incoli.  prarfatia.  C iue  per  ahquod   terapus   a,ue 

^,  .t  «ammas  inferni,    vitaret.    S,  =  pauperese    e^en f  ad  -P-en.ce,- 

cundo,  Ut  ejus  animam  l.eo  per   mcendium  amoris  W  ep      u t  e  |  r 

et  devotionis  offerret.  Et  ideo  erat  sib.  magu  p»na,  J^^^J   ,.  a(1      tendlun  llladum  ' 

quando  propter  actus  mundanos  se  a   talibus  elon-  reman  sset,      u  , .     i  i 

Lbat  •  'edouia  deliocmandatuma  Dominoin  pnraa  vemaset,  prmcepK  Saoctns  cmdam  mulien,  vocam  . , %„cM,a 

0         ^sttione  accepe^:.  se  ab  e,s  retrahere  non  au-  Sieph.ua  '    qu»  claves   granarn   custod.ebat.  ut  s.e, 

debat.  Tertio,  quodbona.  ,um  agebat  in  occulto  et  «^^"Jj  „,„„   penitus   ,,e  blado     in  F 

st ...  S-*£Jrs=  ?;:;,::;:  t.-=  n^, ...,,,      —  -.** 

die  babebat  duodecim   pauperea  et  leprosos,    quo-  ''"';,", „.,„,„„    ,,„'„,    Tln».    maxim. 

,„m  pedes  ipse  lavabat,  osculabatur  et  ora.    Sum-         m'",„„    ,,,.,,    ,, T1„.,:,,,„     p, ,, 

ptavero   refectione,    cum    largia   eleemosynia   ad  admirat.on     '  „ 

'propria  remeabant  p.  Uude   referam   un,„„  m  ra-  etsat,m   q, ....    m,       ■  ■         _ 

bile,  noutacendum.  Cum  aemel  in  suo   comitatu  e. av.t .  Sa .    u»  r 

pergeret  cum  multa  familia   ad    venandum,    fepit  ruunto     .       -•,;,„ ,"  ■,..,,  floJUter    ce,a- 

o,n„Des  pra,cedere.    et    ipse,    retentia  solum   unico  hoo  al.cu ,h -  ,  I  „„,    ,,,  „„ 

milite  et  suo  barb.tonaore,    diver.it  ad   quoddam  r.  non  p    u   .  ^   .^ 

domicilinm  leproaorum,  ubi  sex  gravi  lepr.  per-  fimt.o  P  ,„,....  ,  mu_ 

cuasos    invenit,    quorura    aliqui    erant  deformes.  tom  Mad, '  ^        '  ;",  ,,./, .,,„,„  Del    a„„„.e 

qnod  eos  intueri  erat  horrendum.   Habebant  nam-  tuaverat,  r„n    e  _« t-.t.  ^ 

que  labia    corrosa    et   conaumpta,   ita  ut  dentos  rem.s.  J        ■    •  »«.  de  AuJsio  et  de 

apparerentetcaderentab  eiadem.    Qno.  ut   vidi  ^b^n  ^  dZm.  .exUria  d.  bl.do   Par- 

Sanctus  clemens  et  pius.  eos  bemgne   ..Iutans,   et  J?"™.^   ,,„„,,„     ,,„.,„„    „,„t„avlt,    et    so- 

salubriter   eos    inforinans,    siiigulatiin    eos    aevo  hmili»   necessarium    re-   •.  i  p" 

tissime  fuit  oscul.at.us.  Mirabile  dictu  I  Statira    post      um  quod 

ejus  oscula  omnes  perfecte  restitut.  sunt    san.tat.,     t.nni  ^   ^^   a|)(e    |nMse|n 

et  tota  illa  domus    odore   suavissimo  est   repleta  ,  pa'ssim  venirenl.  praHSep.t,  ut  eis  de   bm 

et  eleeraosyna  eis  data,  inde  recessit.  Faul c       '  pro. 


rwnsex  osculo 
tanat, 


lont  ianat. 


m  VITA    S.  ELZEARII 

A  provisione  daretur.  Et  cum  sil.i  faiesat  M»    «Ja- 

, ,    „„„,1  noo   erat  in    horreo   amphus   de  blado, 

££C5,  F  Jpit  tamen.  ,»od  irent  e«  viderent,  ac  d.hgen- 

(,;;;i-'"     .  .rere«U.  *  coidam  pauper.    "»l  Uru„e pe 

|    mbuerent.  Miral.ile  eerte  :  iveruot  et  tantum 

f,.u,„ento  iu     horreo    invenernnt,  quod    usque 

ad  novum  .uffMittoti   femili«   et   ommbus    pau- 

L    abnndanter.    Ulud  autem     quod    mcoUa 

laverat.   totum  remi.it  t.    lufirmos     et.am 

rdlvi.itevit,et.mu.tis.auiUt1.gratmm.m- 
„,i:,u„.   Uudecontigitsemel  oumesset  moi 
,u.e  Areletm  u,  quod  Constantta  , puella  septem 
Lmorum.   fllia  Joannis   Alto.  qw    •l-'  —  1-'" 

diebuefebremoontinui «safuerat.  et  per  unam 

diem  natoralem  visum  et  toquetam  am.serat.  usque 

adnwrte. flrmaretur :  de  qua  mater  sua  .rreme- 

diabililer  tristabatur. 

43  Vir  aute.n  Banctus,  sentiens  et.  dolor.  ma- 
terno  eompatiens,  ad  diotam  puellam  accessit, 
cuius  exituscum  accens.s  lummanbus  expecta- 
,,.„„,.  Ei  ponens  manuro  suam  auper  oaput  puei- 
te  inquil  luntas.  filia.   in  te   compleatur. 

Etindeexiens,  matrem  lacrymosam  et  dolorosam 
consolatuse8t.dicens.quod  filiaejusv.veret.Prte- 
dictaveropuellamox  cibum  petit.  asserens, 

,„  ,„„„.,  ipeam  ouraverat  tangendo  s.b.  fac.em 
,ut;etin,wdemdietotoHterestUberata,etUi 
crastinum    ner  domum  et  vicum  propr.is  ped.bus 
ambulavit  x. 

ANNOTATA. 


D 


inter  ho> 

fnoribvndam 

puellam. 


I 


B 


a  Vide  qux  de  hac  molesta  apud  avum  Bbearium 
de  Sabrano  habitatume  $  5  Commentariipr*vii  aliunde 

reeensui. 

b  A'U  eumdem  Commentarium  num.  44. 

c  Vocem  comedentes,  qux  in  nostro  Bodecensi 
apographo  deerat,  Papebvochius  ex  MS.  Rottendorffii 
adjecit.  Verbumstibfnt,quodsequitur,  non  mproprta 
swi   significalione,    sed   pro  erant,  hic    denuo   uca- 

piendum  est. 

d  Decem  alia    prsecepta,  qum  a    S.   Elzeano  om- 
nibussuissubditu  prxscripta,  el  a  se  inarchivo  Aptensi 
Frotrum  Minorum  inventa   fuisse,  aflirmal   Borelyus, 
,/,,/,  in  Commentaria  prsevio  num.  103  et  sequentib 
Porro  de  dometticis  illis   legibus   forte   toquitur  Sum* 
marium  processus  canonizationis  verbis,    qurn    sequun- 
C  tur.  Super  x\   articulo,  qui   incipit.  Ltbm   trans- 
At.To,...  octava  testis,  videlicet  Bertranda  Bartho- 
Lom»a,  folio  clvi,  pagina  aecunda,  deponit  dicens, 
vepa  esse    qnaa  in    articulo  coutinentur  ;  quia   au- 
divit  dici,  «'i  vidit  Bervari  statutum.  Super  \\i   ar- 
ticulo,  qui  incipit.lTBM  statuit,  prima  testis,  vide- 
licet  domina  Ualphina,   deponit   folio  cxvi,  pagina 
secunda  circa  principium  ilicens,  verum  esse,  quod 
in  articulo  c  mtinetur,   quia  fuit  pnesens,    quando 
fecii.    Btatum,    »1   vidil    ohservari...  Item   dicit  in 
effectu  una  Lestis -aolio  cl,  pagina  priraa  circa  Gnera 
dicens,  sefuisseprasentem,  quando  praadicta    sta- 
tuit  Item  octava  testia,    videlicet  Bertranda   Bar- 
tholoroaa,    deponit  folio    cxvi,     pagina    secunda 
dice.is.  quae  in  articulo  continentur,  ^ssevera.  Cau- 
Bamquoque  redditaoidicti  ;  quiavidit  Bervari  atatu- 
lum,  licet  praesens  non esset,  cura  fuil  editum...  lu-ra 
vigesirau    oonua  testia  videlicet  religiosus  vir,domi- 
nuaY»nardua  de  Albano,  PriorCapua»,foliocL«xv, 
pagina  tocunda  deponit  quodviditcontentain  pras- 
dito  arcioulo  ariinb.o8pitiodoro.ini    Blizarii. 

Deniqut  pro  eodem   artkulo  eiiam   duo    alii   tettimo- 
nuan  ibidem  di&erunt. 

e  Alibi  Alasacia  vocatur  :  de  illa  consule  Commen- 
tarium  prxnum  num.   45. 

f  Id  esl  DiDiensis.  El   autem    Dinia,    incolis    Di- 


DE  SABRANO,  CONF. 
gne,  urbs   Gallim  Narbonensis  inProvinck 
sub  metropoU  Ebrodum  i  ratwne  vero   temp 

,,,,.   tpiscopum,  o)e  quo    bwgraphu*   hic    loquitur, 
Rainaldum  de  Porcelleto,  ipsius  S.   El2 
amita    consobrinum,     Wjus  menlwnem  feci   in    Com 
mentario  prxvio  num.  28  et  tequenti,  '/'"/7"*   ob    vii .- 
ctimoniam,  licei  nulk  cultu  gaudeat,    Sanctua   to- 
,,„  appellari  djeUur  in    elogio  ipsius    tom.  3 
Gallite  Chiistianx  auctac,  col.  1122  ei    sequenti   ■■ 
episcopos  Dinxenses. 

0  hi  Summario  processus  canoni  \d    artku- 

lum  33  sic  legitur:  Ltem  vigesimus  nonus  testis,  vi- 
delicet  religiosus  vir  Ysnardus,  Prior  Capuaa  fol. 
clx\xvii.  pagina  secunda  deponit,  dicens,  quod  ipse 
vidit  eum  dicentem  horis    debitie  Hora  cano- 

Missas  Buas  multum  devote  audire  ;   super 
aliis  inibl  contentis  deponit  tam    de   auditu,    quam 
de  vi-  1    Videetiam  dicen  la  ad  /«'.k.. 
b  Lci^  dnnotata  a  /  cap.  1  lit.  I. 
i  Idest,  optimum  sac<  harum. 
k   De  Horis  canonicis,  orandi  studio,  aliisque  Bacrit 
morum  exercitioad  mortem  usque    perse- 
veravit,  actum  fuisse  in  processus  articuloZ%<  colligo  en 
ejusdem  Snmmario  inquo  hxc  lego:  Snper  xwm  ar- 
ticiilo,  qui  incipit,  Itbm  qitod  in  dicjto   pb  iposito  ; 
priraa  tesJtis,  videlicetdomina  Dalphina,   folio  cu, 
pagina^rima,  prope  principium  deponit  plenissime, 
dicens,  vera  esse  in  artirulo  contenta,  quod  sanctia 
proposito   operibus(./ort«   legendum   est,  m  Banctia 
propositi  operibus  )  et  variis  virtutibua    persevera- 
vit  usque  ad    mortem.  Causera     reddit    Bui   dicti. 
Item  quartus  testis,  videlicet  dominua    Guido  Gui- 
donismiles  folio  cxxwi.   pagina  secunda    in    prin- 
cipiodeponit  dicena,  quod  vidit  eumcontinue    | 
Beverareusque  ad  mortem  in  sanota  oratione.  1 
septima  teatis,  videUcet  domina    Uasa«  ia  Colio clixi, 
pagina  prima  prope  finem  deponit,   dicens,    verum 
easetam.de  oratione,  quam  aliia,   quae  in  articulo 
continentur.  Eadem  ibidem  testatidicuntur  Bertranda 
Bartholomma  et  Pe.lrus  Ruffi.  Huc  etiam  spectai 
Hmonium    Ysnardi,  Prioris  Gapus,  quod  ad  httera 

prodnxu  - 

\  Obscura  hsec  phrasis  forte   sie  eteponenda  estt    ln 
semetipsa  nmilia  experta  ;  vet  experta,   teu  gnara, 

quantopere  Sponsus    suus    tunc    m      Deum    rape- 

mmiintt  ne  totus  in  divina  intentustcolluisvelfal- 
lentibut  pedibus,  laberetur. 

n  ffoc  est,  coram  vpsa  libere  orabat. 

0  Adi  caputx,  num.   10  ei  tequenti. 

Vl>  mento  Summarium  proccessus  canon 

tionis    habet   sequentia.    Super    articulo    Jtxyn,  qm 

incipit,   LTBMCONTINBr''^   ""    Vilim     ' 

t  domma  Dalphina,    fol     cxvm,  i" 
deponit,  dicens.  veru.net ;i 

toriumease.q 1  Kn  articulo  oontinetur,  q«an  00 

duodecim  pauperea  ; 
deleprosia.ItemsePtiraa  testis,    videl.cet  reh 

dominaAlasa  1    ptglni |  P"~  "£ 

ponit,  dicena.  verum  esse,  quantum   ad  duode 
Eauperea,quodinarticulocontinetur.R^    - 
;aradictiaui,quaviditnerLEtinaa  1—    •„ 

esse,quoddeleprosiainart  [^«^^ 
vateatis.videlicetBertrandaBartholoraa.afol. 

paginaaecundadeponit,dicena.verumes«e  qu 

LLu.0C0nnnK.,.M1n;,nn.,n;u..i,.^-n..-: 

Creditetiam,contentainarticu M»-11-  ';     ... 

vera,causa,n,,a(1,nsMi,(.;:t-Mt,m,:^ 

nis   Fratrum  Mmnrum.  folio    GLXl,   pjj»  ^ 

deponit,  dicens,  voruin  esse.  qu0;  ,n  a rtmu 
«i„.     „n«ntnm    ad    duod^cira  paupeies.    a 


netur.  'qnantura    ad    duodecira  P^—     vld(, 
etiaradeleprosis.  ltera  v.ges.musnonus  teatw,  ^ 


DIE  VIGESIMA  SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


549 


V    t  venerabilis  et  religiosus  virdominus  Ysnardus  domina  Dalphina,  f«»l.  cxx.v.    pagina  Becunda  oirca 

^  jMhano  Prior  Capu®  Ordinis  S.  Johann  o«  finem  deponit,  contenta  in  ipso  a    audi- 

.    '-    foijo  glxxvi,   pagina  secunda  deponit,   di-  visse  dici  tam  a  dictia  domino  Elizario,   et  ab   ipso 

fluod  vidit  de   duodecim    pauperibus,   quando  Fratre  Minon  dquidam  Fra.er 

**■*  'n  hoanitio dicti  domini  Elizarii  :  imo  juvit  ipsum  Minor  ab  eo  de  febre  curatus  fu  t,  etiam   audivit  a 

ad  ministrandnm eis.  Multa  alra  dicit  de   pau-  multis.  ltem  quartus   testis   videlicet    nobilis  vir, 

•hns  dura  dictus  Elizarius  essel  Neapoli.  Conmle  domi  pagina  secu"'' 

*?•  m  Bnllam  canonizationis  in    Commenlario    prsevio  deponit,  dicens,  quod  nno  die  viditipsum  Fral 


I» 

A  NONTIH» 


rlmiii   liiiii1""    w"«""— ™ -  ■ 

206    Suspicionem  meam  super  leprosis,    dequi-     graviter  infirman,  et  per  duos  aies  post   via.i 


sanura    et    curatum  et  tribus  diobus   sequenti 
praedicare.  Etcredit.eum  p?r  ipsum  domitium  Eliza« 
rinm,  per  manuum  impositionero  et    invocatio 
miraculose  fuisse  curatu  o    Suntet  atia  ibidem  testi- 
culi   fai  tis  ip  o  vivente,  sed  tam  i 


CAPUT  IV. 

Sancti   Comitis  in   rebclles  ct  calumnialorei 
mansuetudo  :  Ordo  equeslris   ipsi  colla- 
lus  :    votum  virginilalis  ab  eo  emissum 
intearilas  m  suscepto  Catabrive  du\  is  ma- 
gisti  rio  i  /  cura  pauperum. 

\jnm  factus  essel    annorum    viginti   trium,    ejus 
patre  defuncto  a,  remansil  comes  Ariani  et  doi 
baroniae  et  Ausoisii  ex  ordinatione  paterna  E.I   func 


ii"<"  ■  -- —        ■  . 

.  s  ,„,,,/„/,  exauditu  tantum  testati  fuere,  ad  sequen- 

temlitteram  exponam. 

\,i  /,-,,  omnia,  aui  eorum  aliqua,    qus   toto    koc 
nutnero  et  prxcedenti  de  leprosis  dicta   fuei 
referenda  esse  testimonia  ex  auditu  de  leprosU  ad  prss- 

„',/,  ntemlitleram  data  ;  quia,  cum  prmdtcta  m     pendiose  lau  Uita,  ut  mihi  usui  esse  nequeant. 

sanatioin  comitatu  Artano  duobut  tantum  e  suis  prm- 
tentibu8,  etcetera  quoque  pietath  op  :ra  lepiosii  impensa 
wo  dumtaxat  comite  conscio,  facta  ess :/«,  non  potue- 
runi  />'  Dalphina  ejusque  domestici  ac  famillares  de 
his  aliler  testari,  quam  ex  auhtn,  non  a\  tem  ex 
,,,s/,  _  „,,  feceruni  de  duadecim  pauperibus  ,  </""• 
mctus  Comes  domi  suss  alere.  soluerat.  Forum  hxc 
mtj  quibus  processus  canoni  il 
R      r  Bladum,  ltalis  Biad  Biad 

quovis  tntico  usurpatum  fuit.  Exempla  videri    possunl 
npr.ii  Cangium  in  Glossario. 

,■  Lristia  annonss  m  penuriaest,  ab  Italico 

Carestia.   Vidt  laudatnm. 

t  /)••  hisce  audit  Summarium  processus  canoniza- 
tionis.  Super  articulo  xxxvi,  qui  incipit,  Primo  qiod 

inta,  deponit   prima    testis,   videlicet    domina     primo  Italiam  ingressus  ad  capiendam  ] 
Dalphina    folio  cxxn,    pagina   prima  dicena,    quod     dicti  coraitatus ;  et    civitas  Ariani    sibi    per  ti 
pr0pfl  me8ses  pauperibus  indigentibua  faciebal  bla-     nium  rebellavifc,  et  multas  injurias,  magna   ri 
dum    MS   nostro  est  blandum,  q  <'   deinde     et  oppropi      |       us  •    Qui  etiam  aliq 

correxi)  tradi,   quod  pro  necessitate  sui   hospitii  fa-     sidias  paraverunt,  el  falsa  crimina  impos 
ciebat  custodiri.  Super  aliis  inibi  contentis  deponit     jn   multis  quoque  gravaminibus   per   totum 
de  auditu  et  credulitate,  causam  reddens.Item  no-     triennium   lac 
nlls  testis    Frater  Gerandu^  Rabaudi  fsupra   Ray-     dictam  petiit,  nec  f 

baudi  scribitur)  Ordinis  Minorum,  folio    clx.h,    pa-     b.  qui  singularera   amor.  o   id    o 

rina  secunda  ante  medium  deponit  de  auditu,  di-     niraium  compatiens     pluraa    de   pi 

cens    quod,  licet,  in  horreo  nullum  esset   bladum,     vellet  suspendere,    multosque    mutilare,   ul 

cuidam  egentietiam  tradi  praacepit  et  fecit ;  et  in-     territi  obedirent,  n  quaquam  ipse  perm.  it,  i 

ventumfuitinhorreoinmagnaquantitate  bladum;     stanter  prohib  rtjwMm 

prouteidemdmtcustosclaviumipsorumhorreorum.     eos inclinaret.  El  factura  est posl  hoc,  qu 

lemetaliusibidemtestatusdicitur.    Tum  sequitur  Lordinanl  i  ientia  jroraer       , 

ipMfii  Super  articulo  kxvii,  qui  incipit,  Item  quod     ut  venis  d «nns  ab  omnibus   honorabatur  et  dil 

!  '■•■  primatestis    videlicet  domina  Dal-     gebatur  ut  pi 

cPhina,    tolio   wpisini     ■  ■»•*«■         «I^ iasda™    \*™lJ Z   «l  bu 

CdePonit.dicens,quodaudivitamultis,dictummira-     nobiles  raiserant  patr.  >,,.,    un   n  .  nti  i      , 

i  factum.  Itetn    nonus   testis,    videlicet  eum  grav.ter  accusabant  e, 

Gerandus     Rabaudi,    Ordinis    Fratrum    M rum,  induc  «mulaba 

foIiocLXiv,  .rimacirca  lium,  dixit,  se  l^  •   W 

ntaindictoarticu  '        «  H- 

reddit.quiaitaaudivitadictaStephanianarrari.^  sacrie   consorti   in   «mcltv.    e      et 

StephuL  ninesuspieor%kicagide   miraculo  muU     illum,  «  illi.    rasf U« 

tiplati    tritici,    ?uo/stephana    deprehendisst ■  /^  £" 

Itaest.    Qui  m   < tationis   seroant,  cer-     cnm.ne  pmni    , ■  ...     u.   \ 


i: 


a 

\. 

Stht 

'  nspar- 
CU 

•  add< 


l' 

•  mniato- 
rlbus  prr  ce- 
lei  i5  bene  fa- 

C 


,,.,,'    Ego,  inquit,   in   lioc  crim 


ad 
capui 


ra  n  plura  dehis  dicere  poterunt.  i;         •                                          lir 

u    irelate,   vulgo  Arles  archiepiscopolis  civitas  est  o taliter  et  ex  co, 

Rhod unlrovincia.regniqueArelatensisolm 

put   EstetaliudoppidulumGallixincomitai  citer.guorar 


co/;«r   fifit  ««  oftud  opptautum  craiw*  •« »»».»»««.       _  -, 

'. A«tat.a.A«to.<W*i«* ita-Afta    j.v...— ■    r 


Ei  literis  destructia,  nuniqu 


m  a,„r„,    '<'<"<<;<"—•  . ;,.   „  ,„„,„.,,„„„,„  oitendit.  »t, in  su.a. 

&  CSffi    clTn •  introducenu,  rauhas  frrtta.  ;'<;-; 

M.  «Tm  nui  iucipit  Itb«     poris  dedit,  et  In  vif  sua  specaha  s.gna  d.lect.on,- 


qust  potesl  una  fuisse  ex  ii 

ti»>  tantum  memoravit.    S 

Summarium  :  Super  articulo  xxxvm  qui  incipit  Item     por. 

C0NT.G.T  per  seftem  annos,  prima  testis,    videlicet     monstravit. 


*l 


46 


A 

A.      WC.WMO. 

nec  unquam 

nasci 
ett; 


,  ujnf,  1 1 
ratiom  iii  < 
posuil. 

1) 


Justitiam  sic 

(lliinlllislin,  I 


vt  eam  ,»„' 

<«t  Um- 
peret- 

I. 


g50  VITA    S.   KLZEARII  DE  SABRANO,  TONF. 

46  Erat  quippe  Vir  iste  sanctus  tantae  virtutis  et  veram  poenitentiam  inclinans.  taliter  ei  sua  delicta  „ 
<rati«  tanteque  fortitudinis  et  patientia>  in  adver-  oatendit,  quod  eum  ad  veram  contr.t.onem  indoxH 
fis  ouodin  totavita  ab  aliquo.  quantumcumque  /.  et  larrymans  ac  gemens  atque  ex  mt.mia  cordi, 
•  mihari  vel  d  ,me  tico.  Pro  quacumque  tribulatione  viaceribua  doten.  conntebator.  tal,  morte  et  ad  ara.  ' 
nut  ao  v  sus Tui  e  loveqi  facto'  impatien.  nee  pUnaconfueiblise  ore  d.gnum.  Etgrat.as  referens, 
TaZund  virgoS.  Dalphina.  qu»  ipaina  rirtu-  patienter  el  latanter  .Uud  eupphoram  mortis  ,„. 
tes  e  actua ron emplabatnr  aasidue,  videna,  quod  aeepit.  I  lomdemnatis  ,n  pecunna  de  m„re  pnrte.n 
con  a  ihi  iniuriames  et  adversantes  minime  tri-  tertiam  d.m.Ueba  .  et  ahqu  bus  med.etatem  ■  et  si 
bukb  tu  LJnanimiter  omni.  vultu   hilari  et    es.ent  paupere.,  totum  rem  ttebat  «rfem  hcet  ... 

;         ;,alK,,  admiran.  ta egnam   et  invin-     cret.  el  Per  manum  almm  m.daret  ut  tahter  puniti 

'    ,,..,„„  ,„.  qnBin  eo  sedem  sibi  Con.titue-     timorem  non  perderent.  et   a  del.ot.s  cona.milibu, 
2 t       o  iem.  ip.»m  volnit  experiri.    Et   dum     abatineront.  Bona  vero  condomnatorum  ad  mort, 
il  in  conclavi,  ipaum  talibns  verbi.  ag-    qua,  erant  domra.o  connscata    ,  ales  baberent  uX0- 
,,','„■;  o,  inquit,  Elzeari,  qualis  homo    est    tu.     re.n  et   proles,  ...  secrete  per  mannm  alteram  re- 
nui  nunauam  contra  te  injuriantes  irasceris,    nec     st.tuenai. 

?u  baris?  Tu  qnidem  videria  inaen.ibili.,  et   tamen        SO  Quando  a  rege  Rnberto  m,  oui  valde  a, p  „,        . 

I   nopasslliset    mnndanns  :  vel  forte  nescis     erat.  exnt.t  Neapohra    aacraraent,.  m  ,  htanbua  m-  '  Nagll 
„„  2  potea  irasci.  Quid  noceret  malia,  qni  inter-     aignitus   .llanocte,  ut  mor,.  e.t.  ra  ecelea.a,  ,„  ,u,  ^J- 

„      imdunt  injuste,  si  tu  aliqnandoteeis  iratum     festum  ,lud  flebat   v.gllav,     M„na  autem  mult,   ,,„,„„„ 
aum  L         9  J  tudo  roilitum  et  aliorum  nobilium  cum  lummanbus  bf»"i<<s.rept. 

M M  Adequam  Vir  mitissimna  sic  respondit  :  Dal-     ecclesiam  ingredientes,  et  ante  ip.ius  facien,  trans-  * 
nhina  adouid  valet  irascil   Ad    nihilnm   profecit     euntes  cum  tubiS  et  aliis  d.vers.s   gsneribua  mua,- 

,,,;„,'  Tibi  nihilominus  pandam  nunc  oordis  mei     eorum  gaudentes  el  exultantes,  .pse  m lana  g.ud,. 

.;rret„n,   Scias  q I  aliqnando  contra  me  impu-     in  cclestia  c utavit.  Nam  qumcrea  ...geban. 

enantes  intus  in  corde  inci] .dignari ;  sed  raidem     tur.rainimesentiene,  totnsfu.tad  cmlest.a  elevatua,  E 

L  statim  converto  ad  eogitaudum  et  sustinendum  et  inter  angelorum  agmraa  et  beatos  sp.ntus  jnen- 
iniuria,  Christo  illatas.  Et  dico  mihi  :  S,  tui  servi-  taliter  transportatus,  cum  ,ps,s  contemplabatur 
tores  9  tuam  barbam  depilorent.  et  alapas  tibi  da-  divina,  et  sic  tot.  ill.  nocte  terrena transcenuen. 
,,,,,  christus  maiora  snstinuit.  Et  assero  tibi.  Dal  degostavit  proinde  cum  magna  ment,s  suav,tate  et 
.,,„„:,,  qu0d  numquam  Christi  injuria.  de.isto  me-  dulced.ne  .piritualia  et  mtern.  :  sicut  po. ttndn. 
,„„,,„„  u.queanimnse.t  totaliter  quietatn.  :  .u»  sacratm  consort,  .ecretra.  revelav.t  Pu  .abatur 
e  haic  gratiam  Deos  mihi  contnlit  .ingnlarem.  proindein  oorde  pln.  sohto,  ntcnm.uafehc,  pon» 
quodKquali    dilectione.  vel   majori,    meoa  adver-     sacrum  virgin.tat,.  votum  em, t.eret,   s.cut  usdem 

Ltoa  di post   irrogataa  injurias,  sicut  ante  ;     saepe  inspiraverat  Spintue  sanctus  n. 

et  pro  ei   fpecLiter  Deum  exoro.  Et  scio  et  confi-         51  Idcirco  n„s„  .ibi   I  tteras  per  nnntmm  .pe- 

or.  me  urajorta  -  Pejoribus  .njuriisesse  dignum     oialem,  qui.  I In  part,bnS< Provrac»  moraba  ur   mg. 

u   Deq.,:l.usvrrl.is  vi,-a..  Dalphina  mansit    mirabi-     ut.tatim  veniret  ad.psum.  et  domra. ndAh  „„,„. 

liier  adiflcata  ,t  cmlesti  dulcedine  reereata.  intelh-     Alphanti  duceret  secum.  Ips.  vero,  ut  verehumU,.  ,„  „„„-, 

,,  ejus  uobil  s  spiritus.  in  desideno  mter-     et  « lien.  V,ro  suo,  d,m,..a  domraa ^  Gar.end 

norum  totn.' nsu.,  tantum   erat   Deo  unitus,     inflrma.  navigando  .n,   snnc,  V,r,  asp.   ,  «, .  » 

I  „„„  sineb, ,o  passionem  aliquam  dominari.     Pr»sentat.  Quam  eum  v,d,s.et  e,  cum  gau  ho  su  - 

48   Et  cum  invenisset  comitatum  et   baroniam     oepisset,  .ibi  seorete   dixit :  Ego.  ,nq«.t,  m. >.  v io 

u.agnislegatiset  debitis  obligatura   et   oneratum,     te.  ut  votum    v.rg.n, s,    «out   Plu"«s  *" ,a  \ 

conSstit„itcerta8  per.oBa.,  qnm  certos   reditus  et     mna.  Imp  eamu.  :  ;,r,,,u  tame,    q  u  ;'    ^ 

,„„„,  reciperent  et  solverent,  quousque   omnia  per     est,    ut  .lo.n.na  Garsenda  ,n  h..,  -  "  -    P>* ■«    - 

,,„  satisfacta.   Etquando   tam   magna     eo    quod  ad   hoc  voto  smpe  radux.t ,    et  a  , k. 
oner.  el  gravamina  audiebat.    dicebat  intra   se  :     pueritia  .alutanbua  momt.s   et   oum  n,.,g, u    e       p 
,,,,,,,,,    tlbi  ago,  Doraine  Deus   meus,  qnia  rfcut.     tione et  diligentia nntr.v.t, ei  hoc  v.dere  et  auu 

nuand primitus  visitasti  i,  amorem  hujus  seculi     peroptavit,  idcirco  pergamu.  ad  eam.  ttt  ncenu 

etterrenorumomniuma  i > abstnlisti;  ita     rege  Robertocum  n nodica  .1  (ncultale  •  .,  inj„„K,,„: 

quoque,  tejubentenunc  et  ordinante,    istas   terras     injungens  «  eis,  ...  iufri  b.eon.un,  red.ren  aaeu  , 
ethmreditatespossideo.quas.in   tdntum  debitis  et     part.bua  Itali»  dimi.s,.,  ub,  fueral   quraque  a,      , 
legatis  onerataa  eonspicio,  quod  etiam  amator  hujus     m  regionem  Provincm  sunl  rever.i. 
seeuhvi  neisahqnaliterdelectari.  Quoniam        52  Quibus venerunt  obvran,  mult.  noD.i         ■       cumM,„<tt 

tempie{as.ineju.titia,maximeinprincipe,vacua    ne..  ipso.  cum ^udio  su.cp-ento. ^"^.cum  ^ 
eensetur,  IdeoViriste  sanctus,  ut  peruniver-     sUngnu8deSabranom,les.ejU8  0onsangu,    .  . 
Domini  viae  incederet  pede  recto,   sicut  erat     ipsum  ampiexatus  fuisset,  sub.to  lu.iej    .  s 

misericors.  sic  et  ju.titias  zelator,  quam  cum  mise-     ...  lius  valde  immutatus.  Nam  cum  ess  *      ^ 

ricordia  temperabat,  et  sui.  Bubditis   ministrabat,     dierum,  et  jam  a  duobue  anms  non  ,"  '  >  ^ 

offlcialibus  sui.  imPonens,  ut  in  judiciia  suis  etsen-     tantum  onus  .en.,1  .uoru.n  peca .  4     ^^ 

tentiia  a  regula  justitia  minime deviarent.  potnit quiescere,  neccibums ire,  ne<  »      ^ 

49  Remissos  vero  in  hac  virtnte,  et  ex  negligen-     facere,  quousque    nia   > cata   sua        rameu. 

tia  difl,  rentes,  acriter  increpabat,  et  quandoque  de     contritione  et  lachrymrum  effusione  in        ^  ^ 

officiis  deponebat,  subxtituens  digniores.  Malendri-    tali  detegeret  < fesa , .  el  ex  tunc  v,       y  ^ 

no.  i  etahos  malefactores  viriliter  persequebatnr  lius  oommutavit.  Felices  autem  ConJU°t  doIDinaBi 
etcaptoa  atque  detentos  puniebat  jux.a  demeri.a  trum  de  Ausoisio  pervenientes,  raven ""^'^.  ^,,„t| 
pravitalis.  Condemnatos  autem  ad  mortem  saluta-  adhuc  in  lecto  jacentem.  Et  cum  eam  ^^^  ,, 
,'ibus  monitisinfornmb.it.  et  eos,  ut  de  suis  confi-     et  causam  eorum  adventus  indtcassen ,  ,        ^  in. 

terentur  peccaUa,   benitriiius  inducebat ;  maxime  ut     mina  exultans  iu  spiritu.    nuni"  rep  e    ,   '  ui 
\          .               °                     ....                  .           ....       .i  : ,v,,„„,o    .lesll    Cni's'r. 


(erentur  peccai.s,    oenigmus  inouceuai  ;  manime  ui  niiiii  ™.i«»j  .»  -, ->    --  •  nhri.te,    'I 

nd  Christi  passionem  recurrerent.  Unde  dum  semel  quit :  Gralias  tibi  ago,  Domine   Jesu  -  'sic0t 

quidam  sceleratus   malendrinus  per  suan,    cunam  n,e    voluisti  duplici    gaiulio  con  •   ^    vl,|e,e, 

fuisset  ad  suspendium  jndicatus,  accessit  ad  carce-  magna  desiderabam    ha;c   vota    a  uin    esie 

rem,  et  ipsi  diu  praedicans  et  exhortans,    atque  ad  sic  toto  animo  cpiebam  dissolv,  e  ^ 


DIE  VIGESIMA 


Nam  cum  pro  hujusmodi  ferventer  orarem,  (inquit) 

est  milii  responsum   a    Domino,   quod   deberem    in 

hoc mortali corpore  detineri,quousque  viderem  hos 

sanctos  Conjuges  virginitatis  votum  exprimere. 

53  [n  eodem  autem  castro  simul  Pascha  fecerunt, 

...<?<»'-   et  ibidem  cum  Maria,  gloriosa  Matre  Jesu.et  Maria 

lofiinvncvpai   jflagdalena,   et    sanctis    Maria    Jacobi    et    Salome, 

atque    sanctia    Apostolis    Resurrectionia   gandium 

contemplantes,    idem    festum  celebrarunt  spiritua- 

hter ;  et  a  festo    Paschae   usque   ad  festum  Mariae 

Magdalenae  in  dictocastro  Ausoisii  divinis  laudibus 

et  meditationibua  insistentes,  in   ipso  featu    Mariae 

Magdalenae    in   capclla   B.    Catharinae   devotissime 


roiuvi  ' 


lnprgs*ntia 


Garsen 


./', 


SEPTIMA  SEPTEMRRIS.  551 

ribus    virtuosis    nobiliter  debet  decorari.  Et    hajc    A<  AN0NVM0. 

verba   et  similia    cum  tanta  efficacia  sihi  dixit,   et    d 

ejus  animo  impressit.  quod  statim  descendit  super 

euin    Bpiritus  mansuetudinis  et    suavis*,  ita  ut  in   •  <w  suavita- 

brevi  tempore  non  sine  raagna  admirationecomitum   ,is  •' 

etaliorum  nobilium,  quisibi  continue  assistebant,  et 

totus  in  moribus    alteratus  s  et  in  melius  cmnmu- 

tatus  quihusdam  dicentibus  :  Dominus  dux  est  mu- 

tatus  in  virum  alterum  ;  aliis  asserentibus  :   Comes 

Ariani  locutus  est  cum  duce.  Et  non  solum  ex  tunc 

a  verbis  inbonestis  et  morihus  invirtuosis  ipse  ab- 

stinuit,  verum  etiam  nullus,  illo  audiente,  loqui  talia 

ausus  fuit. 


1    audierunt,    et    Sacramentum   Eucharistiae 
receperunt.  Etquoniam  domina  Garsenda  in  Missa 
esse  non  poterat,  cum  jacerel  infirma,  idcirco,  linita 
Missa,  Btatim  ad  domum  ejua  accedunt,   el    corara 
ea  praesentibus  domina  Alasia,  sorore  virginis  Dal- 
pbinae,  etDomino  [nardo  milite,  filio  dictaedomii 
Garsendae,  cunctis  aliis  exclusis,  vota  sua  fecerunt 
in   ii  11  ii4-    modum.    Primo  quidem  sanctus  C6mes, 
flexis  genibus,   etjunctis  manibns  super  Missale; 
votum  vovil  dicens. 
B       Sl  Domine  Jesu  Christe,  aquo  omne    bonum  et 
rtopost  omne  donum  proceditj  ego  peccator  fragilis  et  in- 
"• ,7      firmus  sine  tuospeciali  dono  non  possum  esse  con- 
"lr"1'"  tinens  neque  castus  ;  sed  confidens  de  tuo  singulari 

adjutorio,  voveo  et  promitto  tibiet  NHjuu 
et  omnibus  Sanctjs   toto  tempore   vitae  meae  caste 
vivere,  et  virginitatem  Bervare,  quam   in  me  us  | 
nunc  tua  clementia  custi  divit ;  et  pro  hoc  promisso 
servando  paratus  sum  pati  quascumque  tribulai 
nes  ac  poenas,  et  mortem   insuper   corporalem.    Et 
ibidem  sancta  Virgo  Dalphina  modo  consimili  votum 
virginitatis,   quod   prius    in  secreto  fecerat,  in  pu- 
blico  iteravit.    Postremo  vero    praefatus  miles,  do- 
minus  Inardus,  simile  votum  castitatis  emisit.  Qui- 
bus  peractis,    domina  Garsenda  gaudio  spirituali 
repleta  inquit  :  Laus,  honor  et  gloria  sit  omnipo- 
tenti  Deo,qui  me  fecit  videre,  quod  tantum   optavi. 
Jam  laeta  moriar,  aec  aliquod  amplius  in  b  >c  mundo 
desidero ;    si  pe,    Domine,    amodo  ancillam 

tuam,  et  tua  sancta  voluntas  de    me  et  in  me  tota- 
liter  impleatur,    Domine   Jesu   Christe,   seminator 
casti  consilii  suscipe  seminum  fructus,  quos  in  Dal- 
phina  \  irgine  seminasti. 
55  Sanctus  autem  Comes  omnibus  stricte   man- 
q  davit,  ut  votum  suum  et sus  sancts  consortis  nulli 
appartt  in      bominum  aperirent.   Posl  modicum  vero  temporis 
giorta.  caroio  dominu  et  sancta  Garsenda,   plena    bonis  operibus 
migravii  ad  Dominum,  ut  optabat ;  in  cujus  obitu  et 
ies  cum  sua  sancta  consorte 
1   fuit.  Pos1  ipsius  autem  obitum  tota  gloriosa 
111  babitu  splendido  et  pulcherrimo  apparuit  utrique, 
Comiti  scilicel  ac  sanctaB  con  uni  dormii  nti, 

e1  altei  1    \  gloria  certifii 

et   spiritualiter   con  reliquit,   ut  expre 

tur  m   Vita  et  Legenda   sanctae   Comitiss 

Corpus  vrro  i[)  ius  s,,'|)iiltnm  1  sl  111  eccle  1  l   I  I :i 

Minorum  de  Ipta  prope  tumulum  sancti  Comi 
sanctae  coi  1  1  im  habitu  B.  Francisci  p  1 

pletis  autem  duobus  annis,  quibus   tuil  in  pai 

nciae,  rei  »lim,    sicul  a    rege 

Roberto  habueral  in  mandatis,  et  ibidem  ordinatus 
est  111  domini  Caroli,    regis   primogeniti  et 

ducis  Calabriae  q. 

50  Quem  cum  cernerei   in   moribus   lev.-m,  et  la- 
Bcivum  m  actibus,  atquead  verba  levia  el  inhon 
audiendum  assuetum  et   promptum,    ipsum  vocavil 
ad  partem  r,  cui  etdixit  :  N  insignem  per- 

sonamet  regem  verba  Levia  etinhoneata  audire  vel 
ioquij  corrumpunt  bonos  mores  coUoqui  1  prava  ; 
sed  potius  sanguinis  claritas  verbis  liouestis  et  mo- 


.  -  duci 
moderator  da» 

tu 


Ml 


t  U 


u 

X 

•  sciebat 


y 


57  Videntes  aufem  nobiles  et  potent.es  de  regno, 

ivs,    quod  Sanctus    ii»te     tantum     erat    etmrerum 

domini  ducis   factus  familiaris  et  intimus,  qui    illo  adminutra' 
tempore  totum regimen regebat,  eoquod  pater  suus 

Lobertus  in   partibua   Provinciae  morabatur  /.  1 

cceperunt  sanctum  Comitem  plus  honorare;  et  qui 
cum  duce,  vel  in  ejus  curia  habebant  aliquid  expe- 
dire,  plures  veniebant  ad  Sanctum  el  ei  primitus 
loquebantur.  Aliqui  offerebant  sibi  pannum  de  S 
leto  u  ;  aliqui  auri  multas  uncias  ;  aliqui  vero  alia 
iliaiet  munera  pretiosa  :  Vir  autem  sanctua 
divinitus  illustratus  scieris*.  quod  munera  excca- 
canl  ocoulos  accipientium  ;  et  ideo  ab  omni  munere  E 
excussit  manum  et  animum.  Etcum  aliquando  aliqui 
de  sua  familia  dixissent,  quod  pro  rec 
laborum  post  collatum  beneficium  sine  pacto  aliquo 
praecedenti  poterat  juste  et  sine  peccato  aliqua 
munera  etencenia  y  recipere,  Vir  purus  et  mun 
taliter  respondebat  :  Receptio  talium  posset  esse 
iria scandali,  et  insupervitium e  isioinjuste 
recipiendi  :  quare  volo  ab  omnibus  generaliter  ab- 
stinere. 

58  Cum  semel  de  duceet  ejns  curia  veniens,  pro- 
priam   cameram,  ut  co  at,  introisset,   ut  si 

cum  Deo  actuali  m  jeret,  eru<  paupa- 

verba hujusmodi,  Deo  Ioquens :  (|  Domine  Deus,  tu  ,-„ . 
mihi  debes  in  paradiso  centum  unciasauri,  etduas 
petiasdescarleto:,.  Cumque  casualiter  domina  A.Iasia  5 

monialis cameram  intrasset,  et  talia  verbaau  li 
admirans.    inquit  :  Domine   mi,    quid  volunt   haec 
1  1  (111  Sanctus  respondit :  Hodie  ista  munera 
babere  potui ;  sed  nolui  accipere  amore  Dei    In  se- 
creto   etiam  dicebat      ■  tae  consorti.  quod 

quaraplure  donis  et  muneribus  ipsum  cor- 

pumpere  uitebantur  aa.  Cumque  querelac  multorum 
pauperum   ad   suaa    devenirenl  idvertens, 

quodeorum  negotiael    causae  dormirent   in  curia, 
jaculo  compassionis  in  corde  plagatus,  ac< 
decem,  el  aud  icter  ab  eo  petiit,    ul 
rum  possi 

esse  bb.  Cumque  ■  isum. 

Sanctus  piuset  mi 
in  qua  solum  | 

querelas  I  1  ibat  per    plal  ias  ci\ 

ipsum   pauperes  p  ir   turm  1    el  circ 
domus  in  tan  I  "' :   ''m  ' 

difiBcultate  ip  lia  introi  1 

diligentia   et  quiete,   et   de   multis 

plures   imbecillea  plur 

sicut   in  irudens,  in   certis  pun- 

Li.i  redui  1 
officialibus  loquens,  eorum  uegotia  terminabat.  Illo 

tem] 

etgei  am  filiis  el  aliqua  famili 

icili ;.,  propter  guerrarui  mdia  exu- 

lata?.  Quibus  Sanctus  miro  modo  compatiens,   pro- 

.v.tortieium,   et  t.u.tum  fecit    cum  duce,   quod 

omnj  ,bant  ordinarie  de  suo  palatio  provi- 

sionem.  Ipseetfein  providiteis  depanniset  multis 

aliis 


aa 


bb 


et  exsv 

patro- 

uttin 


CC 


p  ublice  sese 
exhibet 

dd 


m                                         VITA  S.  ELZEARII  DE  SABRANO,  CONF. 
.   aliis.  .juiaearumtedigentiametaliorum     tmpore  ,  ,■,,„,„  ,,,i, iu  dieput, „. 

A  PO-         »*-*•« ';'•"    Vti™  *">  L%y<"* J.  DaU 

»■  ™> '"'                                  amloti»  manibusmensam  phium designel   Certe  m  ea  quamPent,   Bberardu, 

,;,,     ; an.    pauper   ,or .     tub  fiue »"  " ""  "'""'  ™    <»"«"  ;™*,,«„. 

•'"  <.<•'"   '          ,  ;    ,.:,    dicens:    Domine,  rmUurn  verbum  de  appantume  Gartend*  S.  Elzeario 

"isSsTcui  Sanctus     fac.a  le9ere  .„./,,-' ' ■ ortuium  nm. 

::::::::;';';;;:;,:     &  ,-*** rrW. 

ktsurgensaem  CVmsu/e  et/mdem   Commenfartttm  §   (,,    mauoa 

<":;;:  ..,-,.. «i.«.      ^,rTrc 

,,,,,,,  '    ,  ,,,  ,  „  I   providere,    f* """'    - .; '"' ^ '  "'    "" /'— 

idebat  .1,1.  et  sic     «t.  *(«  . « •  <"'  "'"     ;<""<  <<""'""''  *»  «- 

;„„   liomine   Deo    gratum    sacrificiura    offcrebat;     hie  prietereo. 

■«        ^lten ^.^ialterfaotus,^ 

=  "taKS^i - «-**, 

;;:;i  "KS-  -*—.  r<  rr ,„ 

'   '     f ,  t,iltl.r.  rransDortatuiD  color  coccinens  est.  Itaque  pannua  de  scarlato,/;annw 

ubi  cor  siniii)  erat  ("lalittr  lianspui  uuum. 

est  cocco  ttnctus. 
ANNOTaTA.  x  Jocalia,  Gallis  joyaux,  Latine  monilia,  gemmas,  E 

.  Ermt ,  anctique  Elzearii profectionem     annulos,  aliaque  id  genus  pretiosaease,  recteait  Can- 

xnValia t   ,, atum   Ariam    hareduale  adirett     giusin  Gkssario,ubiconsuliToiestt  sxquisplura  veh\ 

.„„' mcircite*  1809  retui nn  C entariopr».        y  Encenia,    enccenia,  pro   seniis  a/wt* 

,,.,,,  ^«rtita,    Conuloliii    Arianinoti-     donis  sxpe  usurpan  vide  apud  laudatum  Cangmrn. 

...      *»«  p Atio  de  scarleto  hic,porlxonem  mcertx  mensura 

„  dedimus  ibidem  num.  o2.  z  i  euo  "'  ' 

b  Ftttf  Aie  atu.rlw  Caroli   II,   Neapolis  ac  Sicilix     panni  coccinei  destgnat. 

,,„„/,/,„„ •  Philippus,   qui  eiiam  titulum  im-  umento  sic  habet  Summanum  proces- 

roroniim^reoto; ,«iM  eem.lnm  Anae-     Item  cum  propter  famihari tatem,   pnma  testis    n- 

delicet  domina  Dalphina,  folio  x,x,  pagma   secunda 

mErmongaopenuadereconatisM.nt»     prope  principium  deponit,  dicens,   quod  numquam 

,,;M/„s  rto,    /""--     vidit,  necscivit,  eum  aliquid   ^ipere.  Item  quartua 

trtbret  aler  —  f-  -*■     testis  videiicet  dominus  Guido^uidonis  fo^  un, 

o  Fratri  postrn*  lum  e*  testamento  successiL     pagina primaiprope njediun ^*™\*£*  «J 

D. :  ,Wem  roimn,  i  nC nt 9    pr*vio   num.  39,     esse.  quod  m  articu  o    contim  i,       C  ,  eddit 

,.,0  quianumquam  scivit,  quodm  articulo  contmetur. 

(J  /      ,   vir  nobiiia  Causam  reddit,  quia  numquam  scivit,  quod  aliqu.d 

e  '  clculum  reciperet ;  et  super  hoc  erat  fama,  quia   mbil  reci- 

<  I  !  Sbas,  vestes  sianVcari,  supra  ;om     p/at.  Eadem  ibidem  ^»£*^^ 

Alasacia   momalu,    soror    B.    Datphwse,    aeim 

"ffocest,  servivelfi di,  ^  7ni  i«  ipsius  obse-     Bartholomxa,  et  Frater   Gerandus  Raybaudi  Ordm 

p ,  Fratrum  Minorum. 

qUlproMscet nbus  confinnandis  nihil  er i  potui         bb.  Pro  hisce  ac  sequentibus    ista  accipe  u iwj^  ? 

,  ,n, »rfopi  rttrf.iU€fto  monui,  numeros     mam  processus    super   articulo        .  v  l 

taRfM  eum  ii  «/erum I }«i  ^/i pi-     teatis,    videl.cet  dominua  Gu  do   ^donis 

1^,,  //,,„,,,  pmMfMl   Gregorius  XI     folio  cxxxv  pagina  secunda  ultra  «g^i' 

,s nus   Pontifex  in  Butla   can aboni*   de  eodem     dicens,  quod  vidit  eum  recipere  s w  .ca  ^o ,       i^ 

Soneto«il, it»M  rNecde  ullosuo  «mulo  vindic-     perum,  et  quod  fama  erat  decontentis      ; 

,,,„  r  cerevolebat.  Eumdem  aniculum  suo  testimomo  etiam  conM  »w^ 

'   LA-imfrttintirrMffarfiii  6i  ^mi/oni  So^i«     de  ^ua     £  Do/p/iino,  ,/-^»«   A/o.s«nu ,  BerirnntU,     * 

consule  \  it nonc  num.  S.et  seqnenUbus.  mxa.  Frater  Gerandus    Raybau  h  Orjffiw  -        |fl  . 

k  Malendrinus  vox  Itulica  e*t  :    Mam  Malandrino     ei  Fnari/iis  P/u,r  C«/ih*.«  qu.hns  s„ia  ai  ■  ^  ^ 
Ttalt  crem,  piratam,  e(  id  genus  infestatores     quod  non  recordatur,  se  aud.visse  eura .  .^ 

«-OMi/iro/.  vocatumpauPe^m.Wtrum/omen^ »' 

1  Hucreferri  poi  t,  nod    in    Bulla  canonimtioms     fuisse,  patet  ex  Bulla  canontzaitoms,     "  /        iti0B(| 
(itti  :  T  «tate,   quod     Et  dum  ^briae  prann  ,  v 

mm  jiii  erat,  quin  libenter  erogasset,  ut     pauperura  interim  promovebat,  quou 
,m  lllM111  :il)lil  re  potnisset  ad  Christum.      Advocatura  pauperum  nominabant.  ^ 

,/,-  r,-  /„•,  fmi  /IIiim  ifriw  gMiim  ccGuerraa  o t/oce  ffol/ie a  guerres.  uffArBg0t 
CaroliU  qui  anno  VM)$  e  viois  subluto  in  regnum  Indicantur  autem  htc  beua,  qu*  r  ^  ^/)W 
Neopolis  etcomilaium   Proiincix  successit ;  qnia   Ca       SU  '•  9«M  P™   hoc    ipso  W  tdt.m  Ho- 

roius  i nitm,  vivente  natre,    regnum  Hungnri*      Neapolis  reget  veladversus  w//<".  / 

jam  obtinuerat,  setundo  autew  genitns  S.    Ludouicus      berlm  dua  eral;dequibus  consuie  "/s '        .   Aliquibu8 
mundo    valedixerat,    O.dmem  B.  Francisci pmfam*,  Vitiosam  hancpenodum  am  ,sf>/t 


minido    valedixerat,    Oidmem  B.  Francisci professuSs  dd  ^ltonam  hancpmoaum  «c    .         ^^  st,IL 

fintusque  Tolosanus  et    Appamiensis  epiSi.opust   vivere  enim             iam;   qui    propter   °  &~           ,  |i;1i.e- 

jam  detieiulabannomi.  Acm  hujus  iltostrata habes  lempust    quo  eonim  negotia  dxlfen  >a        ,    eSan0ias 

in  Opeve  mstroad  diem  19  ^oofifcli,  oao  ro/tlur.  bant,  »ndi!  sibi  ipsi .  possent  pro       v.Jebat<  ^rfl 

n  Qua  fitc  *eguu«lur  t«cau«ad  num.  55,  *aii«  pra?  de  sua    substantia   [m\  a  "•  ■ '"  I  '"_"     .^M,  i/^ii*  /,;''f 

lixeexposm  in  Commentario  pra^oiolC  u^s  eljam  de  l-audafd  Bt*//fl   eanoni  olionii  demtsoi                 ^,t„ 


DIE  VIGESIMA   SEPTIMA  SEPTEMBRIS. 


a 


m  att:  CircaservosChristiacpauperes,  alias- 
,,ue   miserabilea    personas  valde  compatiens,  seip- 
luni   in  eleemosynarum  elargittone,  eis  pleruraqae 
istrando,  muniflcum  exhibebat. 


CAPUT  V. 

jUiw  sancti  Comilis  virlulcs :  mititia  .  morbus 
et  convalescenlia  .  legalio  in  Franciiim  : 
ubiiux,  sepultura,  (ranstatio  et  miracula. 


ini- 
$atietiComltU 

firma  flde*' 


pia  serua  ; 
conjnnctio] 
nnimi 


l   1 


fideliset  verax  et  Catholicus  sanctus  comes  El- 
zearius  zelo  fidei  totus  erat  accensus.  Nam  pro 
ipsafidenon  solum  erat  paratus  quaecumque  ad- 
versa  pajti;  verura  etiam  optabat  mori.  Sic  enkn 
fuit  a  Deo  radiis  fidej  illustratus  praocise  in  prima  et 
quarta  viaitatione,  quod,  sicuttunc  inapiritu  Crea- 
torem   et    creaturas,    et    Redempti"  ierium 

viderat,  sic  continue  ex  tunc  in  anima    sentiebat. 
B   Uno  namque  tempore  semel  conferebat  in    concla-V) 
cum  sua  sancta  consorte,   et  de  finalibua  tempori* 
bus  ex  malitia  Antichristi  ;  et  in  illo  sancto    collo 
quio  dix.it  virgo  S.  Dalphina:  Horrenda  Ula   perse- 
culio  fideliura  erit  :  nam  si  virtutes  ccelorum  move- 
buntur,    quomodo    mortales    homines  stabunt  '.'  Ad 
quain   Sanctus ;  Videas,    inquit,  Dalpliina.    si  ma- 
ter  Franciscus  Maronis,  qui  est  unus  de  majori- 
busclericis  mundiet  in  fide    instructus    et    firmus, 
et    Frater     Joannes      .luliani,     coniessor     noster, 
qui    eatin    fide  illuminatus   et  vita   sancta  clarus, 
et  domina  Garsenda,  cujus  vita  sanctaestper  vu- 
tuosa  opera  etmiracula  multis  nota,  qua?,  ut    scis, 
seraperin  sanctis  operibus  et  virtuosisactibusa  pue- 
ritia  nos  nutrivit :  Si  isti  tres,  inquam,  de  quibus  aes- 
timoa,  venirent  ad  meconcorditer,et  dicerent  mihi 
quod   fides   nostra  essetfalsa,  etusque  nunein  er- 
roreviximus    et  decepti    sumus;  et    quod  Papa  et 
Cardinalesvellentfidem  rautare,  etquodtotus  mun- 
dus  inciperet  hoc  clamare  ;  dico  tibi,  quod  propter 
h»c  omuia  a    vera  fide  Catholica,  quam  Deus  inihi 
ostendit,     non    deviarem    in    puncto    etiamsi   pro 
hoc  millies  deberem  mori. 

62   Nec  Antichristus,    nec   sui   discipuli  ab  hoc 
rae  retrahere    possent,  nec  ab  aliquo  articulo  fidei, 
quam  nunc    tenet  sancta  mater  Ecclesia.  Dequibus 
verbis  virgoDalphinafuitnou  ininus  mfide  firmata, 
quara  spiritualiter    consolata.    Habebat   in    magna 
revereutia   praelatos  et  omnes    presbyteros  sanetae 
Ecclesise,   eo  quod  per   ipsos  derivatur  ad  alios  yia 
salutis.  Personas    spirituales  et  devotas  libenter  vi- 
debat,  etciuniisdem  reficiebatur  poculis  charitatis. 
Alio  semel  tempore,  cum  sanctus  Vir  esset  in  Monte 
Pessulano  b,  et  ibi  moram   aliquam  traheret,  virgo 
Dalphina,  quaa  tunc  erat  in  castro  Podii  Michaelis, 
misit  sibi  famulum  cum    litera,  ut  posset  de  ipsius 
statu  et  moracertificari.Ipse  taliter  sic    rescripsit, 
Sanus  corpore  sum  et  sospes,  et  si  ine  videre  cupis, 
queare  me  in    dextera    plaga    lateris  Jesu  Christi  : 
nam  ibi    habito,  ibi  rae  poteris  invenire,  et  alibi  rae 
non  quaeras.  Cum  semel  aliotempore  essetcuin  rege 
Koberto  in  civitate    Averaonensi,  quadura  die  festo 
post  Sacramentalem   confe88ionem  de  mape  dixit 
cuidara    sacerdoti,    volenti  celebrare,  quod  sibi  mi- 
nistraret    Hostiam,    <juia  communicare  volebat  ;  et 
factum  esset.dum  presbyter  vellet  Missam  incipere, 
^ocarctur    quod   vocatur  #  a  rege  ;  et    tunc   dixit   presbytero, 
qund    non    procederet,    sed  ipsius    reditura    expe- 
ctaret. 

63  Tuncexiens  decapella,  equiUvit  cura  rege  us- 
Septemlris  T.    VII. 


583 

que  ad  palatium  Pap*,  quod  satis  longe  distabat.  D 
Post  regressum  vero  cum  descendit  deequo,  sic 
intrat  capellam,  et  jubet  sacerdoti  ut  Missaminci- 
peret  et  perficiat,  post  quam  cominunicavit  devo- 
te.  In  quo  actu  possumus  advertere,  quantura  ip- 
sius  tides  etdivma  unitioejus  animani  perlustrabat,* 
cum  ex  quibusdam  visis  vel  auditis  in  viavel  in  ter- 
mioo  non  fuit  dispersus  interius,  oeo  distractusj 
quia  ille  bonus  spiritus,  qui  ipsum  movebat  cum 
Deo,  Bic  adituael  viaa  circa  ipsum  tenebat  ob^essas, 
quod  nihil  sordidum  V«L  immiindum  aut  sibi  dissi* 
mile,  contrarium,  seu  displicibile  in  corsuumper- 
raittebat  intrare.  Alio  semel  tempore.  cum  iret  una 
cum  sponsa  sua  et  tota  farailia  de  Neapoli  ad  par- 
tes  Provinciaa  navigando,  orta  est  tanta  tempestas 


A     .\NONTNO. 

continua  cunt 
Deo,  flducUi  in 
perlculls, 


E 


uinquaiu 


in  mari,  quod,  fracto  veloc  uin  arbofe*,  navis  inter  '  sive  malo 
undas  periclitaretur.  Fit  planctus  inagnus  et  dolor 
omnium,  quod  nullus  de  vita  sperabat.  Sanctus 
vero  fidem  habens  in  Domino,  de  corde  suo  ipsum 
deprecabatur  devote,  et  oaeteris  lacrymantibus, 
boIus  dod  fuit  in  exterioribua  alteratus. 

Gi  Cumque  navis    non  sine    magno  prodigio  ad 
terram  applicasset,  et  Deo  gratias  referentea  perve- 
nisscnt   (ld   p  »rtum.  coepit  aliquos  de  sua  familia  in-  eontemptus 
crepare,    eo    quod,   fosis   lacrymis    et  clamonbus  ^uuti 
nimis  excessiveraortem  timebant,  et  dedivina  pro- 
tectione   raodicum    contidebant.   Tunc  sancta  virgo 
Dalphina  seorsum  eum  interrogavit,  dicens  :  Domi- 
ne,   qui   sic   alios  arguitis,  numqotd  mori   in  tanto 
periculo    metuiatial  Cui     Sanctus,    Scias,    inquit, 
Dalphina,  quod,  postquam  de  loco  in  Saltu  Deus  rae 
primitus  visitavit,  ni  quocumque  loco,  sive  in  mari 
sive  in  terra,   quocuraque  genere  raortis   me  vocare 
voluerit.  recipere  prrasto  sum  ;  nec  nunc,    nec  ali- 
quando,  quantumcumqiie  in   raagnis  periculis  cons- 
titutus,    nunquara    *ex   tunc  mori  timui  ;  et  dum 
pericula  video  de  propinquo,  cor  ineiiin  offero  ipsi 
Deo  in  hunc    modum  :  Domine  Deus  meus,  cui  cor- 
dium  occulta  sunt  clara  et  manifesta,  qui  omnia  no- 
sti,  antequam    fiant,   si  decrevisti  nos,   vel  aliquos 
nostrum,  punire,  convertatur,  obsecro,  ira  tua  con- 
tra  rae   peccatorem    ingratura;et   indulgeas  aliis  : 
quia  in  quocumquede  ista  famiba  es  plus,  quam  in 
me.  honoratus.  Etdicto  tibi.Dalphina,  (iriquit)  quod 
post  hanc.  orationem   semper   invenio  me  magis  in 
anima  consolatum. 

05  Erat  enim  tam  profunda  ejus  huraihtas.  quod 
*  in  propriareputationecoram  Deose  annih.lans  aes-  c,m  ,,<„, 
timabat,  se  fore  ■  maximum  peccatorem,  et  suis  - 
beneficis  multum  ingratum ;  cum  in  ver.tate  esset 
vas  purissimum,  vasque  omni  vir.utum  odore  con- 
fertum,  de  quo  tam  ipsa  sponsa  S.  Dalphina,  quaa 
ipsius  actus  et  mores  perscrutabatur  attente.  quam 
etiam  alii,  qui  plus  caiteris  a  sua  primsva  etate 
usque  ad  mortem  fuerunt  sibi  fam.l.ares  et  domes- 
tici  asserebant.  Et  aliqui  oorum.  tact.s  sacro- 
sanctis,  firmaverunt,  quod  nunquam  potuerunt 
cognoscere,  quod  in  tota  vita  sua  mortalem  cul- 
Dara  coraraitteret.  Confessores  etiam  su«,  et  »lh, 
quibus  raagis  assidue  confitebatur,  et  qu.bus  gene- 
ralitcr  de  tota  vita  sua  per  integruin  fuerat  confes- 
8Us  qui  erant  sanctitatis  raagn»  et  viras  perfect», 
asserebant  hoc  idem,  addentes  insuper,  quod I  cum 
raagnodolore  et  lacrymis  pranitebat  etconbtebatur 

^fi^T^nta  enim  erat  puritas  conscienti*.  ct  tara 
inrens  \>imen  gratia»,  quod  non  pat.ebatnr  et.am 
levibus  inquinari  -.ettamen,  ut  dictum  esff  exnm.ia 
hinmlltatis  pn.tunditate  se  putabat  max.raum  pec- 
catorem.  Et  ita  in  tali  ac  tanta  hum.l.tate  tunda- 
tus  caeteras  virtutes  super  cam  «dificabat  secunus. 
Honores  mundani,  quamvis  eos  exterius  s.mularet. 
erant  sibi  despicabiles  et  onerosi,  et  illoa  interlM 

70        mo- 


et  SUis    CattX  tnenlit 

i.  e.  esse 


totegrltaU, 

l>elltQfrat  pr* 
Ecclcu" ; 


HoA 


VITA  S.  ELZEARIl  DE  SABRANO,  CONF. 


i    i        .♦.„_»     Vt   nuando  non  reddebatur  sibi  rura,    spiritu    sancto   coropulsus  loquens  h,  de   ea 

A  rooleste  portabat.    Et   quanao  no  coram  siroul  astantibus  in  h_c  verba  prorupit :  Sal- 

""—  jKTMCfK  hln  "bSagnara  vatus  est   horao  raa.us  per  rouherera  bon/ro.  ,,£ 

erat  laetus.    isia  auiera                    conferebat    ita  sicut  virginetn   accepi,  lta  in  hac  vita  mortalivir- 

sibi  secuntatem   ,n  «*•«*• *™*We  ta  ginero  relinquo  „  In  illa  autero   infinnitate,  qua 

ut     quocumque    pergeret,   «•>  n  n  or tem  ^  iloloribu8  ipsum   vexabat  couUnue   ^ 

:,  r-_S. h  mitTt  A  cut  namque  Viro  sanc  tnagna   patientia  proposito  sibi  gaudto  sustinebat. 

et  confidentia  babiUr».  a                 m  ^  ind,sinenter  ejus  splrltus  unllus  De0i  et 


to   quod  seraelde  mandato  regis  Roberto.  CUjUS  erat 
subdituset    vasallua,   ivit   Romam  pro  fact.s  arrao- 
c  rum    cum    domino  Joanne  c,  fratre    regis,    contra 

imperatorem  ha^reticum,  qui  contra  i.bertatem  Ec- 
clesise  plura   coramiserat.   Et  cum   esset  in  bello, 
Roma.   unum  Alemannum   fortem  partis  adversae  a 
manibus  ipsura  interficere  volentium  liberavit. 
67    Finito  vero  bello,    in  quo    pars  imperatons 
dnnde*ger,     succubuit,    statim  in  eadem  civitate  Roraana  San- 
tta  Deo  cor-  ctus  cecidit   in  lectum,  tan.  gravi  et  ardenti    tebre 
reptus.subito  atU8   ut  sibi  appareret,  quod  inter  duos  lgneos 

W,,,0/e  lectos  tunc  arderet.  Et  cognito  de  bello  pra?terito, 

ccepit,  quia  ibi  prsesens  fuerat,  fortiter  pmnitere. 
Et  cum  m  isto  cogitatu  persisteret,  vocem  Chriati 
audivit,  corporis  auribus  sic  dicentera  :  Elzeari, 
scias,  quod  in  bello,  in  quo  armatus  fuisti,  posui- 
B  sti  te  in  periculo  amittendi  gratiam  raeam;  sed  post- 
quam  poenites,  volo  tibi  dare  pro  offensa  disciph- 
nara.  Tunc  ille  inclinavit  se,  et  coepit  dicere,  Mise- 
rere  mei,  Deus,  et  totum  psalmum  usque  ad  finem 
complevit.  Christus  vero  inquolibet  versu  cum  dis- 
ciplinis  ter  regulariter  ipsum  fortiter  percutiebat  m 
4  dorsod.  Post  hoc  cum  obdormivisset,  fuit  perlecte 

a  febre  liberatus  et  curatus  in  corpore,  et  indicibili 
consolationerecreatusin  mente. 

68  Biennio    itaque,  priusquam  Sanctus  iste  spl- 
MN  ritum  redderet    coelo,  fuerunt  fere  persoluta  orania 

Bxttngutt  om-  debita  et  legata,  quibus  sua  terra  extiterat  obliga- 


tum 
tus 


w»pora. 


E 


nta  debita 
sua :  Irgatur 
in  Framiam, 


ta.  Et   dicebat  in    conclavi    suae    sancta?  consorti : 

Postquam    debita   comitatus    et  baroniae   eruntab 

omnibus    oneribus    expedita,    et  non    remanserit 

aliquid   insolutum,   non  remanebo   longo    tempore 

super    terram.    Quod    in  veritate  completum    fuit  : 

nam  postquam  fuerunt  soluta  per  integrura  universa, 

per  unum  annum  tantuinmodo  supervixit.  Dehujus- 

modi  autem  verbis  virgo  Dalphina  non  modicum  tri- 

stabatur.    Post  hoc    autem  contigit,   quod  rex  Ro- 

bertus  et  ipsius  solerone  consilium  miseruntsanctum 

Comitem    legatum    in  Franciam  ad  regem  Franco- 

rum   cum     honorabili    comitiva    ad   procurandura 

uxorero,    quae    esaet  de  sanguine  regio,  moribus  et 

ji.Tsona    dotatara,  unico  filio  suo,  domino  Carol", 

duci    Calabria.   e.  Et  antequani   recederet,  ut  suam 

consortem  virginem  dimitteret  consolatam,  dic< 

sil.i  :  Si,    Domino  permittente,    revertarde  Fran 

cia,  volo    relinquere,    quantum  potero,  omnia  ista 

negotia  destructiva  ;  et  nostram  constituemus  in  fVu- 

soisio  mansionera,  ut  elongati  a  terrenis  eta  mun- 

dano   tumultu,    degustati.  aitus 


Erat  indesinenter  ejus  spiritus  unitus  Deo,  et  cui 
hoc  volebat  audire  bona  verbaet  Christi  passionem, 
quam  sibi  legi  poposcit. 

70    Lingua   etiam    ipsius    minime  a  laude    Dei 
cessabat,  illum  versum  dicens  :  Dominus  opem  feret  _'e'w  «Mi 
illi    super  lectum   doloris  ejus  ;  universum  stratum 
ejusversasti   in  infirmitate  ejus,  quasi  continue    in 
ore   tenebat.    Suscepto  vero  Dominico  Sacramento, 
cum    postea    oleo   sancto  ungeretur,  et  ille  versus 
diceretur  ;Persanctam  Cruceraet  passionem  tuam 
libera  eura.    Domine,  ipse  eumdem  versiculum  tri- 
bus  vicibus    replicavit,  et    in  fine  dixit:  Haec    est 
spes  mea,  in   hac  volo  mori  k.  Postremo  factus  in 
agonia.   ccepit    facere   laciem  valde  terribilem,    et 
vultum   praetendentem,  eum  pati  magnum  laborem 
ex  quibusdara  contra  ipsum  objectis/;et  m  tali  con- 
flictu   laborans  et  clamans,  ait  :  Magnara    potesta- 
tem  habent  daemones,   sed  eorum  vira  amiserunt  in 
virtute  et  meritis  benedicta?  Incarnationis  et  passio- 
nis  Jesu  Christi.  Et  post  paululum    iterum  clamans, 
inquit :  Totura  vici    finaliter.  Post  aliquantum  tem- 
poris  spatium  cum  clamore  valido  ait :  Divino  judicio 
metotum  committo. 

71  Et  his  dictis,  fuit  ejus  facies  renovata  et 
effecta  rubea  et  splendida  valdeque  decora,  et 
emisit  spiritum.  Vultus  autem  pjus  non  fuit  ex  hoc 
aliqualiter  immutatus,  irao  remansit  serenus  et 
pulcher,  ut  prius.  H«c  omnia  vidit  quidam  -I  - 
micellus  inter  alios,  qni  fuit  multum  lascivua  el 
vanae  vitae.  Hic  ex  hoc  tantum  perccatoruiu  suorum 
habuit  sentimentum  et  dolorem  intrinsecum,  qnod 
amplius  ferre  non  potens,  statim  vocato  uno  Fra- 
tre  Minore,  ibidem  existente,  seorsura  in  quadam 
catnera  cum  ingenti  dolore,  devotione  et  lacliry- 
marum  abundantia  est  confessus.  Obiit  autem  Vir 
sanctus,  plenus  virtutibus  et  bonis  openbus, 
anno  ablncarnatione  Dominiraillesirao  trecentesimo 
vicesimo  tertio,  quinto  Kal.  Octobris  ;  anno  tol 
vita3sua3  vicesimo  octavo  wi,  cum  habitu  et  corda 
Fratrum  Minorum  n  iu  ecclesia  eorum  Pansns 
tumulatus. 

72  Eodem  vero  anno  ejus  sacrura  corpus  esi 
translatum  et  ad  civitatem  Apte  portatura,  atque 
ibidem  in  ecclesia  Fratrum  Minorum,  sicut,  aum 
adhuc  viveret,  praeelegerat,  sepulturaa  hononnce 
traditum  o  ;  ubi  magnis  et  crebris  continue  co- 
ruscat  miraculis,  ut  sublimitas  sanct.tat.s  ejus, 
quae,  cum  carne  mortali  vivebat,  in  occulto  ser- 
et  non.lura  plene  innotuerat  mundo,   pe«    < 

.  .      -J /»Amiu'Ol)3- 


mritwt,  tt 
ibidtm  stptli- 
tur, 


m 
ti 

F 

dttnde  ¥a* 

tramftrtori 

ul„  mirdcu/li 


ei  perfet  to  «r- 

\n  iikii 
bum  Incldit 
Pari»n>, 

1 


dano  tumultu,    degustationes    spintuales  pienitus  vaia  ei  nonouiu  p._..c  .u^-    •■            *       ba. 

aentiamus.    Eral    enim    iste  Sanctus  vir  ^esiderio-  vinm    potenti»    miracula    postmodum    coi m^  ^ 

mm    et   aestimabat,  se  modicura,  vel  nibil,   fecisse  retur  e  co^lo.  Unde  per  ipsius  mvocat  onem        ^ 

proDeo,    quamdiu   vixerat  in    hoc  mundo ;  et  ideo  rita  divina  virtute  sunt   mortui  •■M0IJ«  ..  inflpn,i 

mus   et  proponebat,  pro  Christo  luminati,  contracti  liberati,  et  quampiu            . 

ingentiasefacturum.  Pra3ter  naturaa  ordinem  sanitati  ^^Jjgfw 

m  (  u.i)  autera  ...  Francia negotium  sil».  commis-  restituti  p.  Ac  demum  ipso  visibUitei  w 

sum  perfecte  et  feliciter  consuromasset,  in  civitate  apparente  et  revelante,  regnura  Majoi  n..   ^. 


Perisiensi   decidit    in    lectum,    gravi    infirmitate 
correptus.  Et  cognoscens,  se   morti   approximare, 
tro  Franci  Marone  1  Irdinis   Minorum, 

compatriot83  fsuo,  ibidem  existenti,  fuit  confi 
generaliter  e1  devote  cum  lacrymarum  eflusione. 
Omni etiam  maneantesuum  lectumMissam  devote 
audlvit,  el  sa^piuain  illa infirmitate  ad  Sacramenta- 
lem  confessionem  redibat.  g  E1  quamvisin  tota  vita 
sua  virginitatem  suam  et  sua_  >anct_B  coi.snrtis 
celaverit  studiose,  nihilominus  in  fine  dierum  suo- 


..itempestivo  bello   turbaturo,    sine  «ff^JJ 
effusione   juxta   ipsius    promissum    extiti 

mirabili  quietatum  q. 

ANNOTATA. 

a  U  est ;  quos  raaxirai  facio.    Potro   de    Xv^ 
vide  dicta  in  Commentario    /""""    »»»•  ^ 

bus  sequenlibu8,de  Garsenda  vero  uum.  4i  ■  ^ 

b  Mons  Pessulanus,    vulgo    Montpellier, 


DIE  VIGESIMA  SEPTIM/V  SEPTEMBRIS. 


555 


urbs    est    in     Occitania    inferiori,    cujus    nunc    caput  \  In  prxdicto  Summario  laudntus  vir    nobilis    Guido   D 

est,  fuitque  seculo  xvi  facta  epUcopalut,  translata  ad  Guidonis  superarticulo  33,  qui  incipii  Itera  cum  esset, 
eam  sede  Magalonensi,  el  archiepiscopo  Narbonensi  testatus  cst,  dicens,  verura  esse,  quo.-i  ipse  dominus 
subjecla.  Elizarius  stans  (id  est,  dum  etset,)  in  agone  mortis, 

c  Apud  Boucheum  tom.  2  Historix  Provincix  quodamraodo  ostendit  unara  faciero,  acsi  rem 
paq.  337  hic  Joannes  recensetur  inter  Caroli  II  regis  terribilem  videret.  Super  aliis  contentis  deponit 
filios  nctavo  loco,  diciturque  dux    Dyrrachii,    princeps      de  auditu.  Et  nihilominus,  quod  inter  notos    fama 

est,  quod  devotissime  mortuus  est.  Prassentes  fuerunt, 
ut  asserit,  reverendus  pater  dominus  Pastor,  nunc 
Cardinalis,  et  etiam    quidam  alii,   quos    nominat. 


A.    ANOKmiO. 


I'l 


Morem  et  comes  Gravinx.  De,  bello  hoc  adversus 
ffenricum  VII,  alias  VI,  imperatorem  gesto  aliqua 
QQservavi  in  Commentario  prsevio  num.  108  et 
sequenti. 

d  Prudcns  lector  procul  dubw  dcsvUrabil  li.rc 
aliunde  solide  confirmari;  quod  ego  qnidem  facere 
nequeo:  imo  vekementer  dubito,  an  ista  flagellatio 
non  potius  /"•'''  sancti  Comitis  meditationi  somniove 
adscribenda  sil.  Raphael  tamen  m  Vita  Gallica  cap, 
\%d  tiihil  demorbo  memorans,  eadem  in  eodem  bello 
ois  conligisse  scribit,  primo  scilicet  oranti  in  cubiculo 
suo,  ntque  itcritm  in  quadam  silva.  Asserti  vades 
requiro. 

e  Processus,  pro  impetranda  canonizatione  B.  Dal- 
plmuv  confectus,  hujus  legationis  meminithis  verbis  : 
Dominis  Roberto  rege  et  Sanxia  regina  Jerusalera 
"  etSiciliae  in  civitate  Avinionensi  tunc  existentibus, 
dictus  dominus  Elziarius,  comes  Ariani,  sponsus 
dictce  dominm  Dalphinm,  ad  partes  Francire  amba- 
Kiator  sive  nuncius  fuit  missus,  causa  eligendi 
nxorem  pro  domino  Carolo  duce  Calabriae,  dicti 
regis  filio  primogenito,  unara  de  domicellabus 
regalibus  domus  regiae  Franciae,  illam  videlicet, 
i|Ua3  eidem  domino  Comiti  aptior  et  idoneior 
videretur.  Plura  non  addo ;  quiadeeadem  legatione, 
cjudemque  tcmpore,  successu,  aliisque  ndjunctts  sat 
l-rolt.rc  cg\  in  i  'ommentario  prxvio  §  7,  quem  consule, 
st  lubet. 

i  II  est,  populari,  sive  ex  eadem  palria,  nempe 
Provincia  Gatlica,  orto.  fltnc  alterum  argumen- 
tum  desttmi  jiotcst  adversus  eos,  qui  Franciscum  Mayro- 
iitum  ffibernnm  vel  Britannum  fnccrc  voluerunt.  Jdt 
Commentarium  prsvium  num.  8. 

g  Adi  Commentarium  num.  140. 

h  Alii.  necimprobabiliter,  asserunt,  S.  Elzearium 
id  praestitissPf  jubente  confessatio. 

i  Admirabilem    lumc   conjugum    virginitatem    per 


Cardinahs  Pastor,  de  Sarestudio  vcl  de  Serrescuderio, 
et  ab  Albernaco  sen  Albenaco,  coqnominatus,  Gallus, 
fuit  Ordinis  Minorum  el  sacrx  Theologim  doctor  in 
academia  Parisiensi,  postea  primo  episcopus  Assisiensis, 
deinde  vero  archiepiscopus  Ebredunensis  et  S.  R.  E. 
Cardinalu  factus,  vivebat  adhuc  annis  1351  et  se- 
quenti,  quando  proceseus  canoinzntiouis  S.  Elzearii 
confectus  fuit ;  de  quo  consuli  potesl  Opns  Ciaconii 
ci  Qldoini  de  Vilis  Romunorum  Pontificum  et  Car- 
dinalium  tom.  2,  col.  508. 

m  Annum  Incnrnntioms,  menscmoue  ac  diem  emor- 
tualem  rectissime  se  habere,  sed  pro  anno  aetatis  S. 
Elzearii  legendum  esse,  tricesimo  Octavo,  tam  clare 
demonstravimus  in  Commentarii prxvii  §  7,  ut  nihil 
hic  0'iiici  e  necesse  sit. 

n  Forsitan  fuil  Tertii  Ordinis  S.  Francisci,  uti 
in  eodem  Commcnlano  num.   1*26  diclum  est. 

o  Ita  mandavcrat  in  testamento  suo,  facto  Telone 
in  Provincia  Gallica  anna  1317,  de  quoadi  Commen~ 
tarium  num,  128.  De  translationc  vero  sacri  corporis, 
magnisque  prodigiis,  qux  aliquisinesolidis  monumentis 
enarrant,  consule  eumdem  Commentarium§8. 

p  Quxdam  ex  lus  miraculis  retuli  in  prxdicto  Com- 
mentario  §  xi,  qitxdum  cliam  ex  Bulla  canonizationit 
num.  208. 

q  Desumpta  hxc  sunte.r  lihcllo  SUpplice,  quem  a 
Francisco  Mayronio  anno  1327  pro  postulanda  S. 
Elzearii  canonivxtione  seiiptum  esse,  smpe  dixi.  Hinc 
suspicor,  de  illo  betlo  hic  ogi,  de  quo  Hieromjmus 
Surita  in  Indicibus  rerum  ab  Aragonix  regibus 
gestarum,  tib.  2  ad  annnm  Chfisti  1324  sic  meminit: 
Ad  diera  2  Non.  Sept.  Formicariis,  Cseretaniae 
oppido,  moritur  Sanctius  Balearium  rex.  Gum  id 
regnum  a  rege  [Aragonise  Jacobo  II)    affectaretur, 


annosvigintiquinque.quibmconvixerunt,    integerrime     quod  Sanctius  ex  Maria    regina  uxore,  qua  soror 


servatam,    etiam   a    Gregorio  XI  ex   B.    Dalphinx 
lestimonio,  etipsius  sancti  Comitis  confessarii  afjirma- 

tione celebrutam    habcs  ni    Bulla    canonizationis    num. 
Q  20G  Commentarii  prxvii  rclala. 

k  De  hisce  omnibus,  sed  forle  paulo  aliter,  actum 
in  processu,  colligo  ex  ejusdem  Summario,  in  quo 
super  xxxiv  articulo,  qui  incipit,  Itbm,  QUOD 
Parisius,  quemque  B.  Dalplana  suo  testimonio  con- 
Inmavii,  dominus  Guido  Guidonis  legitur  dixisse, 
•  "iileiita  in  articulo  esse  vera;  excepto,  quod  DOD 
audivit,  quod    faceret    replicari    verba    illa:    Per 

PASSIONEM  CtC. 


Roberti  regis  {Neapotis  ac  Sicilix)  erat,  liberos  non 
suscepiBset,  Alfonsus  regis  filius  Ruscinonensem  et 
Caeretanara  ditionera,  exercitu  imraisso,  vi  occu- 
pat.  Sed  Philippo  Sanctii  fratre,  qui  Cassarau-  F 
gusta3regemcon\»Mitrar,adnitenteatquedeprecante, 
rex  de  sententia  desistit,  et  Jacol.o  puero,  Ferdi- 
nandi  Sanctii  fratris  fl_o,  agnationis  jure,  regno 
Halearico  et  reliquis  ditionibus  illi  contributis, 
suprema  potestate  recepta,  cedit.  ffxc  ibi;  verum 
de  S.  Elzearii  appantione,  a  Mayronio  ei  biographo 
asserta,  nihil pmterea  alibi  legi. 


DIES 


558 


ACTA    SANCTORUM. 


DIES  VIGESIMA  OCTAVA   SEPTEMBRIS 

SANCTL  QUI  IV  KAL.  OCTOBRIS  COLUNTUR 


Privatus,milesMart.Romac. 
Marcus 


B 


C 

•kJf^Alphius 
S.  Alexander 
S.  Zosimus 
S.  Nicon 
S.  Neon 
S.  Heliodorus 

ei  Socli 
Item  Triginta 

milites 
S.  Martialis 
S.  Laurentius 
S.  Gupgilus  aut  GargUus 

S.  .Marius  aut  Marcus 

S.  Fausiinus  aut  Faustina 

S.  Viclor 

S.  Candidus  aut  Candida 

S.  Valeria 

S.  Lbngesa  aut  Longa 

S.  Celerina 

S.  Donata  vel  Donatula 

S.  fopte  Lea 

S.  Luciosa 

S.  Emilus 

S.  Gagilus 

S.  Placidus 

S.  Longa 

S.  Victoria 

S.  Prisca  ant  Priscus 

ef  forle  cum  Anonymis 

S.  Julinnus  aut  Julius 
^  S.  Chrislophorus 

S    Nol.ilis 

S.  Secundula 


Konise 


MM.  in  variis 
Asiaj  Minoris   locis 


MM.  in 

Africa 


S.  Stacteus  Mar. 

S.  Tupturinus 

S.  Joannes  M  .  Camulii  in  agro  Genuensi. 

S.  Doda  Virg.  el   fopsan  Mart.,  in   dicecesi 

Auscien9i  in  Novempopulania. 
S.  Chariton  abbas  conf.,  in  Palaestina. 
S.  Exuperius   Episc.    Conf.,    Tolosae    in 

Gallia. 
S.  Eustochium  Virgo,  in  Bethleem. 
S.  Stlvious  episcopus  Brixiensis,  in  Longo- 

bardia. 
S.  Alodius Episc.  conf..  AutisSiodopi in Bur- 

gundise  ducatu. 
S.  Faustus,  tipiscopus  Regiensis  in  Provin- 

cia  Galliae. 
S.  Faustus,.£piscopusTapbensis  inNovem- 

populania. 
S.  Salomon,  Salon  out  Salonius  Gcnuae  in 

Italia. 
S.  Anncmuii(lu>.  alias  Dalfinus;   Episcopus 

Lugdunensis  mari..,  in  territorio Cabilo- 

nensi  in  Gallia. 
S.  Liobaseu   Leobgytha,   alios  Truthgeba. 

virgo  abbatissa,  inGermania. 
S.  Wenceslaus  M.,  Bohemiae  dux  et  pairo- 

nus,  Vctero-Boleslavise  in  Boherftia. 
S.  Eberliardus  opilio;    prope  Fpisingam  in 

Germania. 
S.  Ismido  yel  Ismion  Episc.  Conf.,  Diae  in 

Gallia, 
S.  Salomon.  ex  pege   Hungariie  eremila, 

Pote  in  Islria.  r 

B.  Bepnardinus  Feltriensis,  Ord.  Minorum 

obsepvantium  S.   Fpancisci  Conf.,  apud 

Ticinum  in  lialia. 


PR^ETERMISSI  ET  IN  ALIOS  DIES  RELATI 


Sancti     Honoberti    Senonensis    episcopi    hodie 
meniio  esl   m  Florario   MS.,  cui  consonat 
Marlyrologium    Paristense,   ct     Univerxule 
Castellani.   Aunobertus  vocalur  apud  Sam- 
marthanos.    Ab  aliis   annuntiatus    fuit  ad    diem, 
ijun  brevtter  de  eo  et  S.   Honulpho  actnm  v    Ja- 
nuarii. 
Saloroon  monachus  Cisterciensis  Ordinis  memoratur 
in  Kalendario  Cisterciensi  impresno  adhuncdiem, 
sed   jam    m    Prxtermissis   ex  aliis   datus   est  ad 
w  Januarii. 
S.  lurei  ctmfrssoris  memoria   hodie  est   in   pluribus 
Martyrologxis  recentioribus  .  et    in   variis  vocatur 
episCOpUS,    \n    aliis   eliam  conuptum   esl  nomen  ut 
Foroseus   et  Forseus   sit   efformatum.    Translatio 
corporis  S.  Fursei  hoc  die  facta,  ut  dictum  est  ad 
fata,  data  die  xvi  Januarii. 


S.  Exuperantii  episcopi  Cinyutani  in  Piceno  m 
hodie  celebratur,    non  die  24  Januarii,  ut  assent 
Ferrarius,  et  asserenti  credidit  Bollandus.   Verum 
>us   Bollandus  per  litteras  Cingw  << 
Laureto  acceptas,  triadiversa  S.  Exuperantn  \m 
ante  Vitam  MS.  signavii  ipse  hocmodo:  24Janu i  - 
rii,   Inventio;    29  Maji   Dedicatio  ecclesi® ; 
Septembris  natalis.    Hoc  'mdicandum  censut,* 
otim  rogarunl  per  litterat  Cingulani.  V"'""   "" 
non  recudo,  cum  jam  edita  sit  a  Bollando tom.  « 
Januarii  pag.    1148,    nimirum  in  Affl*** 

xxiv  Januarii.  fcfunctt 

Estrilli  Danorum  episcopi  et  confessons.  ut  m 
anno  M\,tnentioin  Florario  MS.  Tf^'{ 
non  videatuv  accurate  assignalum,  abnndi  m 
designun   BskiUum   vel  Eschilluui.  ut  •*«"  ^ 
exprimunt,  ex    Ordine  Cisterciensi    ^undettt  ^ 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


587 


B 


Dania  archiepiscopum,  de  quo,  cumcoli  non  vi&ea- 
t,,r,  actum  est  in  Prmtermissis  ad  x  Aprilis. 

S    Maximi   martyris   memoria  nd  hune   >liem    mterta 
est  Martyrologio  Romano  a  Baronio  sine  bcotsed 
,,/,,„  a   Greveno  apud  Asiam,  a  Oatesinio  in 
mernoratur.  Acta  ejus  dedit  Henschenius  noste.  die 
30  Aprilis,  ad  quem  «  Baronio  Ephesi  annuntiatu* 
esit  monuitque  eumdem  videri  Maximum,  '/"'  /""/"' 
repetilus  est.  Sententia    H enschenii  omnino  vera  et 
snns  cerm  videtur  .  neque  Maximus  hoc  die  in  ullis 
vetustis    Fastis    reperitur,    Fide  igilur   Acta    ad 
\\\  Apiilis. 
SS.  Convalli  et  Maucharii   presbyterorum  et  con- 
iorum  meminit  Qrevenus,  multa  confundere  soli- 
sine  ullis  aliii  adjunctis.  Scotoi  aul  Hibernoi 
Convallus   autem  etiam   habetur  in 
Bremario  Aberdonensi,   et   mense  SeptembH,   non 
adjtnicto  tamen   die;  sed  idem   Goirvallus   in   illo 
Bveviario   ponitur  die  18  Moji,    ubi  apud  no&  de 
Convallo  archidiacono  Glascuensi  actum  est.  Eum- 
dem  aniem  csse  hodiernum  exeo  liquet,  quod  utroqne. 
loco  dicalur  discipulus  S    Kenligerni,  Glascuensii 
in  Scotia  episcopi,  de  quo  apud  not  ad  13  Tannarii. 
Consule  itaque  de  S.  Convallo  data,  quibm  pauca, 
eaque  fidei  dubia,  >"i<ii  potuerunt  ex  hodierno  Bre- 
viarii  Aberdonensis  elogio,  ad  xviii  Maji. 

Maucharius   idem  forte  erit,  q"i  hodie  in  Breviario 
Aberdonensi   MachanuB    <'»t    Mathanus    di 
Verum   cum  dt  eo  taceant  Martyrologia,  elnullius 
momenti  sint,  quae  in  noslroillius  Breviariiapographo 


Horum  synaxis  habetar  in    Promoti   suburbam,.    rj 
De  Promoli  suburbano  videri  /»>'<■>>/  Cangiut  in  Con- 
stantinopoli    Christiana  pag.   186.   Qumi  ad  hun 
locum  spectat,  examinemus.  Bgot  omnibue  conside- 
ratis,  nec  Romaeum  al\ .  astathio  n  i 

memorari  exislimo,  nec  Callinicum  ;  sed  pro  pal\ 
Sancti  adjunctum    Roraamm,   pr<>   titulo  adjtctivo 
Callinicum     De  Romao,   Latine    Ro  rror 

Synaxarii  clarui   esi  <  ■•    ipeit  etiam  Men  tis,  ubi 
legiiur    ■  <  "'"'"  /""'''", •    B  i 

Callinico  ex  versiculis  ibidem  additis  idem  /< 
millimum,  prsseriim  cum  titulus  >wtfcXevHeo$egregius 
victor  frequenter  martyribui  adjungatur,  eorumqui 
nominibusprssponalur,  ut  et  hic  ex  illo  honoris  titut 
aliud    '"»"/''<'    videalur   confictum    ei 
Eustathio    prsepositum.  mm 

tantitm  memoratuT   martyr  Eustathius,  de  'i«n  di- 
citnr. 

P(,)'j.vJ'J'r  eoTtv,  dlla  m  loc, 

Roiii.nm-  e<t,  im<>  et  rolmstiis, 
Martyr    Eustathius,    certans  per  gladium. 
Lususpoetx  "i  vodbui  ?(auaXoi  etfap  •'•■  ■■,  gratiam 

■    non   Hem  Laiine.  At    uniaum  E 
iesignai   Eustathium,  ckrissimum   m  ,   ac 

patria  Romanum,  qui  cum  uxore  et  jiliii  passus,  non 
item  cum  Callinico  aliquo,  vei  Romaeo,  quemad- 
modum  m  Actis  S.  Eustathii,  qui  nunc  apud  La- 
„■„,,.  Eustachius  vocatm  '  ad 

xxii  Septembris, 


momrnumt.qu* ^»»™' jw»        """ „,.,,. hoiU mmoratur tn Fl 

cumenta.  .                          xxn  Septembris 

in  Kalendario  tive  iniice  Sanctorum,  post  Chrono-  SS.  Adulpno,              ,,'„,,■.,„„,„■„,  Vartumlo- 

looi / „ pui    Viucenti Barralem        auncd,em «»«« *trra™^ ,„',„„ 

<■<"<«'■««  "<  /""   0> ad  toe  to  m, atur  'J*^^   .,  ,„,,„,„  ,„  ,,,,,,/,„  UeuardinU 

A<  /"  Barral Ope*  , Salvu nvocat     S.   ^    ;  '  /      , /(, 

Sanctum,  quod  solat  fbrte  fecti  Sauttojue,  dequo  Ultrojem rnn          j                 an|  ^,,,  ,„,„,,. 

in  Prxlermittit  ad                              xxn  Jalii.  "'"<<"•  "  ''".'rl„.„m.   niemo.  Then              dma- 


m             ,:.„.  Tiirpmo    Diemo,  1  heuviw  rneoaraa- 
T^rentiani  episcopi  e1    raartyris  ^  ff=     ^JS^2 ^"  *  ^^ 

Thereneii.  P/,r,.s.s""/'"<w,/<,.  •IVrenni.s,'/  ,„„, 
Terentianus    episcopm    martyr    Tudertinus  fuerit 


reproducm.  Dc  eo  actum  est  ad  i  Septemb. 

S.  Hildegardis   '■<""  <■'    fffttettwa   /."/"'  powiftii 
Kalendario   abbatiss   S.   Salvatoris   Antn 
Vita  data  est  ad  xvn  Septembris. 

C  Justimis  presbyter  ad  hunc  diem  Romae  nnnnutvnur 
iH  contractis  Hieronymianis  Augustauo  et  Labbedno. 
In  Richencviensi  solum  est;  Romm,  Justini.  .-/^ 
rvrnnn  opnd  Martonium  tom.  3  Anecdotorum  in 
vetvslissimo  legitur:  Rnmse  Justini  presbyteri,  ef 
/;/  riirofienfi  Justini  presbyteri  :  «ri  «/""/  6V<  ve- 
num.  At  rursum  Romse  presbyterum  faciunt  Flora- 
num  nostrum  MS.,  et  aucCarium  quoddam  B 
ut  omnino  videntur  Justinu-  presbyter,  de  quo  aclum 
i  nd  kvii  Sep 

Susanna   virgo   indicatui   in  Fastis  Coptitaijm    per 
Ludolfum  editis.  Plures  suni  ejusdem  nominis  wr- 
gines.  Sifortedesignetur  Susanna^i  /"/" 
hnjui   \cni  data  suni  ad  ^x  Septembris 

Eustathius,   martyr  Romanus,   hodie  annuntiatur  in 
Menseis,  aliisque  nonnullis   Grsecorum  Fastis,  non 

tnmen  in  omnibns.  Addnntur  elmm ,  Utapparet,  ttlii, 

aut  certe  unus,  sed  <■<  errors,  quantam  existimo.In 
Menseis  impressii  in  annuntiatione  prseponitur  Cal- 
linicua  :  nam  Ua  habel:  Memoria  sanctorom  mar- 
tyrum  CalJinici  et  Eustathii  Romani.  Sadem 
verba  habei  tfarcus  Cytherrus,  Mmrnb  tantuni  sine 
)>tdvw  exseribere  Botitus,  In  Synaaario  MS.  flir- 
mondi  Pres  simulvidenturindicart  prxtet  anonymos, 
rum  ita  Imbeal :  Certamen  sanctorum  martyrum 
Eustathii,  Romsei,  Callmici,  et  Sociorum  ipsoruro 


prinmedidil  Henricui  Canisius.  PtwniSaii- 
ctuswocfltura  scriptonbus,  qui  de  ipso  agunt,  et  a 
Venardo  ei  Bucelino  utsanctui  """" 

apudCorozaimmJud»aflttl  in  Palsestma,  ut  om- 

lCrediderim,renecdumexaminata,?h\i 

Oneri  noslro  inserendum  ad  huncdiem.  Almcultui  F 
examinemiratiprimosumusMartyrokgiorum 

titm  ■    neqveenim  iti  nllo   memoratum  invemmm 
ante   Menardum.  Secundo  advertimus.  nihtldecu 
tosiusascriptoribui  asseri,  nihil  in  Brevianu  legi 
wUuautemcarereThiemonemSalisburgieimBa- 

varia    ulteriui  colligo  ex  Radero  in  B 
mtilbilaudatiAntislitu 

ctudit  hisverbis:  Uti  proinde  rairer,  n -lar.o- 

,„,„  ,„  nostrispartibus,  ande  lUe  profectui  est, 

Sedilleco3locontentus,apudimmortale8ii  bilis 
mKritammortaliumoblivionemn,J ratur  Hm 

Z::j:::;:::zs:: -z::: 

tod.ru,  ,-""<«<  m,:    **"    ''"''T 

^P«teX«;Wia»memorteBo«teaii»gnoettinpt» 

rt,s  nk  w '    Ver n  -*  -«  '<«'  -»• 

,„„  „.■,/,,,■„.,  ■»■  «««* <"""•  »'"7r'  Ci? 

/cL««m  ^-'«.  »'«"«"  "«  "'ia'-  *"  "S 


558 


PR/ETERMISSI. 


B 


sim  crstructio  prorew  mprobabiliter  in  fi»e  Actorum 

relata  est   cum    sepultura.    Cumque   conven.sset, 

inQuii   Anonymus,  copiosa  multitudo   nostrorum. 

levantes   sanctissima  membra  Christi  Martyns, 

cum  hvmniset  laudibus  devotissimis  in  eccles.am 

deportavernnt,  tribusqne  diebus  ac  noctibus  im- 

pendentes  excubias.  ita  demum  glonos»  sepultur® 

tradiderunt.  Continue  autem  Cbrist.colae  provra- 

ciales  insius   titulo  et   nomini   aliam  in  honore 

Christi  super  corpus  ejusconderecceperunt  eccle- 

siam  magnifico  opere,  digna  amplitudme,  augueto 

decoreerc.  Si  hxc  verba  serm  slricto  explicemus, 

intra   ecclesiam,  in  qua  sepultus  est%  almm  d.gna 

amplitudine  ecclesiam  super  corpus  ejus  condide- 

rUnt    Christiani.    Hoc   autem   fecerunl  in  dommto 

principum,  quit  utanteasserit,  incivitateCon   ain 

tres  fratres  principabantur,  sa^vitia  Dioclet.ano 

paoaniores,  Decio  tyranniores.  Qumri  hic  potest, 

quisumquam  locutus  fuerit  de  principatu  Corozam, 

au0  modoChristiani  sub  tyrannis  tam  crudeMus  po- 

tuerintsumptusinvenireadcondendumecclesiamtam 

magnificam,  si  etiam  gratis  concedere  veltmus,  \d 
eisfuisse  permissum.  M  S.  Hieronymusin  librode 
lodi  ffebraicutestatur,Chorozunjamsuo  tempore 
fuisse  desertam.  neque  inveni  ullumt  qui  diceret, 
civitatem  illam  postea  refioruisse.  Prxterea  ante 
annum  1101.  quo  Thiemo  dicitur  occisvs,  jam  capta 
a  Godefrido  rege  erat  Tiberias,  ut  tolus  tractus  ille 
,„,  mare  Tiberiadis,  ubi  erai  Chorozain,  vidbatur 
subaclus   fuisse    a    Christianis   ante  annum  1101. 


moriam  non  invenioin  antiquis Breviariis  Tullensi-  d 
bns,  qu  t  habemus,  nec  in  ullit  Martyrologiit   ve- 
tustis.  Legilur  tamen  in  Kalendario,  quod  prxfixum 
est  Breviario  anni  1G28,  ut  disco   ex  Opere    MS. 
Francisci   Riquet  de  Episcopis    Tutlensibus,    non 
item  "I  antiquioribus.  In  Opere  Adsonisde  Episco- 
pis  Tullensibuii  quod  Calmetus  dedii   in    Historia 
Lotharingix,  mterprobaliones  e0t.cu.v~ ,pauca  tegun- 
tur  de  Alcha  his  verbis  expressa  :  Post  quem  ade- 
ptus  est  pontificatus  honorem  vir    egregius    uo- 
mineAlcha,  qui  proprii  vocabuli  usus   privilegio, 
suprasibi  commissum  gregem  sollicito  vigilavit 
studio  ;  Alcbosenim  ^Eolice  Albus  dicitur  Latiali 
notamine  ;  et  ipse  virtutum   omnigenum    «lccore 
deulbatus,  verbis  et   exemplis  oves  sibi    creditus 
duxit  ad  amoenum  pastor  ovile  bonus  :   quo  vel- 
Lere  praBvius  albo  virginis  agnus,  ovis,   grexque 
omnis  candidus  intrat.  Ex  his  nequeo  sanclilatem 
Alchsv probare.  Si  quis  vero  cultus  eidem  anno  1628 
decretus  est,  hic  satis  antiquus  non  esl,  ut  mihi   per 
decretum  Urbani  VHIlilulo Beati  aut  Sancti  nosiro 
Operi  Alcham  inseren  liceat. 
Laurentius  monuchus  abbatise  Dunensis  in  Flandria,  ut  g 
Beatus,  id  est,  pietate  et  virlulibus  clarus,   memo- 
ratur  in  Menologio  Cisterciensi  apud  Hennquez  et 
apud  Bucelinum  in   Benedictino,  qui  et  alios  subjun- 
aunt.  Hocautem  indicasse  sufficiat,  quoniam   nulla 
publicicultusofferuntur  iadicia.  Laurentium   etiam 
memorat  Sanssayus inter  piosutiet  Fulcardum  C/o- 
ravallensem,Conversum,  a  Chaiemoto  item  datum. 


nbactus   fuis Chnstiams   ame  _  ...  ■ ~— >               triginU  fiWt  *•*«*•  ■* 

Itaqne    dicta    ecclesia  c vso  prmcipatu  videto  Alex  nderi       .               g                  ^^  ^ 

rW*  -'/'"'               A  "t""',"":a  ACt°rUm  mm>  7          ■           v,,    S.    Marci  pastoris   convems 

m  '"  relalione  mrtU    '•"';"  '?'•  ,     ,         nm  u      2     w  cum  pluribus  coronatus.  De  omnibus 

^£SaS3SSSBK   :::,:rr «^it 

w-  ™>  **» -■ '- "'" defuncta  mn:  2  r;: ;  zz  :  a  «£  oHl 

Nacerisein    Umbria,  ibidemque   m  mo  monasterxo  tus  hodxe  tnse  rtus  «ia 

Unullaproferuriturpublicicunustestimo-  CarmelMumt   **  tamen    con 

'  satis  est  cognttus. 

tim.  aut  imtn  ia.  Qnnrln*  memoral ur    in     FlorariO 

Marnulphi  episcopi   mentio   fn  apud  Grevenum  et  in  kfLTonepicopus    u    Sanctu , 

Florario  MS.  sine  aliis  adjunctis.    Utrum    modke  MS.  et  apud  Grevenum.  Es 


corruptum  sit   uomen,  edicere  nequeo.  Certe  nullum 
illiu*  nominis  Sanclum  hactenus  novimus. 
Dedicatio  ecclesias  B.  Mariaa  de  Bono  loco  annun- 
tiatur  apud  Chalemotum  in  Serie  Sanctorum  Ctster- 
,  i,  nsium  ad  hnnc  diem. 

adus    11    archiepkcopus    Salisburgensis   hoc   die 


siodorenses  aliquis  Aaron,  quem  Caslettanus  m  Ad- 
ditionibuspag.  100(5  ut  venerabilem  posutt,quemque 
w  aiiquot  MSS  Sanctum  vocari  testatur.  Nescw 
tamentillumne  Aaronem  destynare  voluermt  lau- 
dati  martyrologi,  analium  quempiam  nobis  hactenus 
ignotum. 


nradaa   11    arehiefhcoput    Satuburgenm  noc  au  ,,,;,,,„,.                                                     fica 

1108  muu  Mta  ■  ■ ! hter  Cand.d,  (U  menlte  n  ""'/'"    *             ilmh, 

a   uinutibu,,  eum   „,n„l  Bnwlta    in   Episcopi,  Speetat  ad  Martyre,  Afncano>,         <l                  F 

p.Mrfftji.  lum  apui  Hanmmm  w  Germania  sacra  agitur  tttulo  Martwlis  etc. 

■  *  w.  28i  -  * :  -«- ■  -  -*■  '-!::;  ™r£:s  --  * 

SIII\tlCO. 

Remigii    confessoris    Ordiniis    Pra^dicatorura   cmwi  euttn  l-o/ftani.                lVl.,VNS,v  //0/,( . /ii  ».«•«/10 

Jl0  Beati  wenft.0  m  ta  A/55.  «UOtata  ^-v-  S.  Fratern,  episcopt  ™»"*^J£fo  Ro- 

,,r  Bruxellcnsis  ad   Grevenum.  Ai  illum  coli  non  m  Auctano  Bedw.  D-    eo   cum    Marty    ^ 

mafio  agemus  ad  ,    •    sr c 

niiunius.  :'                                .       t  ■     nfnrtiiroloQlO  iw^- 

Bltl    ,„,,,   ».  Adu/pW  ^  /0flnn«>,  m,,-/,.-,.  SS  Butici  ftMMii»  ma»a0  «l  ■«  tf«*T  ^^ 

Cordttoenstum,  M&  ao  A'''"^  a  Monasterio  beata  2)e  iw  imfritfM                       taiiwwtaraH  Grt 

Wffltttf    h    QynSeeo.   sn,   smejusta   ratione,    niei  S.  ^^9^                                     ali- 

omn«  rW  /.i.h/s  perou  /fl«dfl(0s  00«mt«  Beatos  no-  venum  et  Canmum  tamquam            ^J^  ^. 


mmare. 
Bernardi  quahwr,  Ordinis  Minorum  occiei  anno  I5G3 
ab  hxreticis  m  Gallia,  memoranturui  Beati  marty- 
res  iu  Marlyrologio  Franciscano  cum  aliis pturibus, 
qui  nou  videntur  coti,  excepto  B.  Bemardino  Fel- 
triensi,  de  quo  agemus. 
Joannes  S.gnoret,  apud  Aquitanos  quartumprovin- 
cialis  Ordinissui  Minimorum,  inlerpios  recensetur 
apud  Sau*sayum  in  Martyrologio  Gallicano. 
Alcbas,  tertius  episcopus  Tultentis,  ad  26  Augusti  re- 
lalut  erat  apud  Saussayum,  ut    ibi   dictnm    est    in 
Prxtermissis  ;  a   Castetlano  vero  refertur   ad    hanc 
diem,  uti  et  in  Martyrologio  Parisiensi.  Ejus    me- 


venum  et    ^amsinm   lamifHum    ™. .  ~ 

quos  ;  m  Martyrologio  Romano  generattm  ««' 
Lu.^d.S.Michaele,t   ommbnjng^ 
Kimulde  Angelo  custode  agemus  ad  \xiv  > 
55.  Martyres  Messanenses,  de  quibusagitui  u 
S.  Placidi,  hvdie  annunUat  Marlyrobgiu»™ 
lum  et  Ferrarius  in  Catalogo  generau.      ' 
timui  agetur  ad  diemt  quo  S.    piacl'lus^ctohr„. 

colilur,  M  /{isoa- 

SS.  Fausti,  Januarii,  .«Martial.s.  "*r»£*>. 
norum.  hoiie  memoria  agiU»  ">  P'"r.""'*  '  ...  c„m 
cri.,  u(  lati»,  did  polerit  ad  dtrm  ad  quem  eo 
Usnardo  relulU  Marlyrologium  Romanum, 
tobris.  S. 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


559 


S    Thecla  abbatissa,  heria  Ferrarioannuntiata9hodie     Si  quii  tamen   cultum  doccrc  potest,  de  Maidulpho   d 

ponitur  in  Florario  MS.  et  apud  Caniaium,  sed  non 

recte  in  Britannia,  cum    in  Germania  sit  defuncta. 

Jam  remwa  est  ad  xv  Octobris. 

Anastasia  nudo  nomine  memoratur  in  Fasiis    Copti- 

tarum  upud  Lndolfum.  Eadem  habelur  in  Mnrtijrolo- 

qio  Coplico  MS  -,  ubi  ea  adduntur,    quse  ostendunt 

esse  S.  Anastasiam,    qu.r   in  Martyrologio  Romano 

legitur  ad  xxix  Octobris. 

Maldulphus,  Maidulphus,  aut  Maydulphus,  ut    San- 

ctus,  memoratus  hodie  a   Camerario,  a  Dempslero 

vero  et  Ferrario  ad  4  Novembris,  ut  presbyter   et 

pjedagogus  sanctus.    ln   Martyrologio   Anglicano, 

ut  Eremita  ad  18  Aprilis.  Fuit  revera  vu  sanctue, 

et  conditor    monasterii    Malmesburiensis,   sed  non 

videtur  coli  ul  Sanctus,  quemadmodum  jam    dictum 

rsi  in  Prattermissis  ad  xvm  Apnlis, 


agetur  ad  iv  Novemb. 

Baruch  prophcta  hodie  memoratur  in  Menxis  impres- 
sis  cum  elogio,  et  breviler  in  Menologio  Sirletiano; 
non  tamcn  co  modo  annuntiatitr,  ut  cullus  uiferri 
possit.  In  Menologio deinde recurrit,  ubi  examinari 
poterit,  tut  alibi  colatur,  quod  ceric  necdum  inveni- 
miis,  ad  xv  Novembris. 

S.  Hilda abbatissa  hoc  dic  mh  dicitur  in  Vita  S.  Scho- 
lastica  ,  dataad  \OFehmarii,  cap.  6  :  sed  in  Anno- 
tatis  observatur,  a  plerisque  referri,  quo  etaliit  locis 
in  Opcre  nostro  remissa  est  ad  svn  Novembri*. 

Elisius  episcopus  ponitur  in  MSS.  additionibus  Car- 
tusix  Bruxellensis  ad  Orevenum.  Ignotus  nobis  est 
nisi  sit  S.  Eligius  Noviomensis,  qui  variit  diebi 
Martyrologiis  reperilur,  et  de  quo  agemusadt  De- 
cembris. 


DE  S.  PRIVATO  MILITE  MARTYRE 

ROM^E 
Ex  Marlyrologiis  ct  Actis  S.  Callisti  Papae  martyris. 


E 


ANNO  C(  KXfl 
VBtSBQl  BNTIi 

/n  Homano 
Martyroloijio 
hoiie,  iii  Rost- 
veydiano  I  i 
Octobris 


C  8. 


c 

cutn  S.    Cnl- 
Hffo,  eulettan 
Wandelberlus 
anonymi  m  ad> 

dit, 


annuntt 
apud  , 

uim  17 

°chbns. 


Hunc  Martyrem  Cardinalis  Baronius  Martyro- 
[pgio  Romano  ad  hodit  >  num  diem  Seplembris 
his  verbis  inscripsit : Romae,  S.  Privati  mar- 
tyris,  qui  ulceribus  plenus,  a  B.  Callisto 
Papa  sanatus,  inde  sub  Uexandro  imperatore  ob 
Christi  fidem  plumbatis  caesus  est  usque  ad  mor- 
tem.TuOT,  undeillum  hauserittin  Annotatissicindica- 
vit  :  De  ejus  martyrio  agitur  io  Actis  S.  Callisti 
descripta  habentur  apudSuriumtom.  vn, 
Octobris  xrv.  Hsec  ibi,  nec  plura ;  unde  colh 
tieet.  S.  Privatum  lantvm  exlaudatis  Aclis  Ulicogni- 
tiim  fuisse,  nullumque  illi  prseluxisse  Martyroh 
proillius  memoria hodie consignanda.  EgocerteS.  Pri- 
vatum  in  Martyrologiis  Baronio  antiquioribus  hoc 
die  annuntiatum  non  invenio.  Dizi  ■  hoc  die  :  nam  in 
veteri  seu  Parvo  Romano,  per  Rosuteydum  nostrum  in 
lucemdato,  aliquisS,  Privatus  miles,  velutS. 
UstiPapse  martyris  sociustdiexiv  Octobris  memoralur 
hoc  modo :  n  ld.  Romae  Callisti  Papoe  martyris,  et 
Privati  militis. 

2  Wandelbertusin  Martyrologio  metrico  eidem  tan- 
cto  Pomifici  socivm,  sed  anonymum    odjunxit,  \ 

tato  dh  it,  tobris  sic  canens. 
Callistus  pridie  antistes  martyrque,  tropha-o 
Praarellens  multo,  et  comitatus  martyre   hil 
Franciscus  Florenliniusin  Annotatis  vetusti  Martyro- 
logii  Lucensis  Hieronymiani  adeumdem  diem  kiv  Oc- 
tobris  hac  super  observavit  sequentia :  Wandelbei 

[listum  sociumaliquem  in  certaminere 
cecinit,  non  tamen  nomine  exprimit.  Privatum  M   - 
lanusaddit  ad  oram  libri  ;sedSaturus  tum  ha 
tum  iv  Idus    (Octohris)   Callisto  jungitur   in 
nostris  et   Martyrologio    Corbeiensi,  quandoetiam 
in  Anti  moratur  . 

veroin  b  idiernis  Fastis.  Cum  Prii  itus.in  omn 

tfartyrologiia    Latinorum    (nimi 
S,  Callisti    indioatus,  hic  non  oompareat,  binomium 
fuisse  dubitavi,  et  Bub  Saturi  nomine  bic   venerari. 
Sed  lucem  aliunde  non  habeo   Ita  Ft<  -   7'" 

ad  Veteris  Romani  Rosweydiani  annuntiationem  vide 
tur  non  adverlisse. 

3  At  quidquid  sitde  gemino  Martyris  nomine,  ego 
nequaquam  dubito.quin  Privatus  miles,i»i  Rosweydtano 
unacumS.  Callistc  Papaaddim  nv  Octobns  on- 
nnntiaius,  idem  sitcum  hodierno  Baronii.  Ratio  m- 


dens  csl  ;    nempc  quod    Privatus    ui   prsedictis    A 

quibus    illum  taudatus  Cardinalis    assumpsit,    etiam 

miles  fuisse  et  cum  Callisto,  licet  alio    morth  genere, 

passus dicatur,  ut  mox  oidebimus,  Grevenusa  Sollerio 

nostrq   inter   Auctaria    Usuardina   relalus,    eumdem 

Martyrem  die  xvn   Octobris   manij  tavit  cum 

;  Osdem  Actis  deprompto.  Privati,  inquit, m&r- 

tyris,  qui  cum  esset  miles  et  ulceribus  plenus,  aB. 

Calixto  Papacuratus4etboptiz<itus(  pro  Christoplum- 

donec deficeret,  mactatusest.  Nonvideo,  quid 

iuim  impellere potuerit,  uthujus  sancli  Martyris 

memoriam  addktum  diem  referret  :  de    Baronio  au- 

/,  m  >i  rmoinfra  <''i '"  ,/"'"i  martyri\  tn  ^uiram. 

4  De  S.  Privati  gestisnihil  innotuit,  prseter  pauca, 

qweinprselaudatiS.CallistiActisleguntur.   Hxc  in  \nx^u^em 

codicibus    MSS.  habemus,    exstantque   excusa  s.coB*i« 
prelo  in collectione  Bonini  Mombrilii  tom.  i,  el  mutata  papx; 

.i  npud  Surium  ad  diem  \\\  Octobri$t  Henschenio 
nostro  mcliora  visQ  suiit,  quam  mereantur,  dum  die  x 
Maji  <i<'sta  SS.  Calepodiipresbyteri,  Palmatiialiorum-  p 
quesociorum  Martyrum ex iisdem  excerpens,  illa  per 
rios  Romanosconscripta  fuisse  arbitratus  est.  Mi- 
iins  honoriftce  de  iis  sensit  Cardinai  js  tom.  2 

Annalium  Ecclesiaslicorum,  ad  annum  Christi   226, 
num,  2  ubi  ham  censuram  tulit  :  Extant  ejusS.  < 
listi  Papse  |  passionis  Acta,  haud  tamen   in  omni 
bus  ,:  oon  enim  probantur,qu8i  in  eishaben 

tur  promulgata  ab  Uexandro  (imperatore 

.•:.i,  indictamqueab 

persecutionem  fuisse.  Repugnant  enira  his  non  so- 

lum   quae  ex  Lampridi  i   uperius  re  itavimus;  Bed  i 

ptasunj  ab  anl  iuis  Chri  tianarum  rerum 

scripl  e  anlrmant,  nullam  sub 

citatam  inEcclesiap  Qem.  Ba- 

HbUS 

tatodiei 
riori  s.  Callistu  exa' 

minanda  venient, 

SNuncpauca,  pu  de  S.  Pnvato  iffi    m  rr  qulfflis  a. 

bentur  «  Suriana  editione  accipe.  Postquem  dtxerat   m  ,.nilvenlo. 
auctor'anonymusS.   Callistum  Papam  ab  Alexandro  nem 

mancipatv.  ""'  l'ls" 

galioneacsqualo  itumfuisse,  sic 

Eratibi  quidam  miles,  oomine  Privatus, qui  ul 
busac  doloribus   plenus  die    noctuque    gravissime 

cru- 


c.  s. 


DE    S.     PRIVATO   MILITE   MARTYRE. 
,-i      i     ««.«mim  ^c     CaHwtf  iM     annodieque  mariyrii  S.CaUUti,  quocutn  ipsumpassum 

cruciabatnr;  KTaufuium sibi  im-     Lmu^  ifcroniu*   ft  Li I h    ftitf»  • ti 

KristamDeum  vivun,     fri fuit  W  comrnmis  *r*  Chnsttan*.  q , 

'[[Udl1      '  *     damabin0rmita<»Uberavit     *^^/r££- ,  -    ^ 


<f  maittjKvm 
htc  dan 


etpto  Hlo 

Murtyrc  assc 
rendn 


uliqua  obser- 
vamus.  Eodem 
tempore,  quo 
.5.  CalUstus, 


'  B«u,rla,n  ub  n.W,»  —      ""~^in    „,„,, ,  ,.,,„„,    Ron m,m 

,  „ e.  ,ne  salva  e  p.,1,-,   .  qu.a    j..,      du  ,•,„„,,,,„,„,„./,„„„ ,    2^!2  „„,,„,    oc 

:, :;;;";:::,:  SSr. .-,•„,„„„„,,„/,„,„,„ „,„, 

Cahxtua  episcopus  .bi  creaiaens  «\  '  .   rf      0,///s/,  Ac^    laudatornm,  martyrium 

'■ '::;:",;,;:„:,  ?ju —  g ^^ , 

.,*„     fihristus  oer     ac  prsleiw  pro  die  marlvrii  S.   Calhto  iiem   sxviii 

ibitin  baptismo   .1 .1.,,,.   <l„„„  m  ,,„„„„    ,■,„„„„„,„,,„„„„,, 

«  ,„•„„  el  ,„,„„  valnera  morbosque.  qu.bus    Sgm**  W ^  ^  ^ ^  ^ 

'•' •.mundabit.  ,,,„„„„,,,„,,„,,•/,,.,,,  222   „,„„.  4.  "   m  >,,„,,.  2 

6  Qni  virtuta  Dei  per  bapt.amum    „„„ idatus  alta  r„,,,„„„„„  .v„„,  4  „,  S.  C„//„„,„ 

, : ::  *S2£m ******  »«» 

Jnac      («sS    /,,/„/.„„    MfCWJW „'.„„,.  ,„„„,„„,,■„ 

,:,;::::  i:  ,;„„.:,;„,i< »—  — .«.^. 

:,,,:::,   racundia  pla-     tt « 21?  —;";-■■  „„.„,„„  0,7. 

'  '"'  ,'V  >,,„,,„„  milil dum-     ficultat  leg,  potest  apui  „ I  *m  xxv,  Auguetyn 

itappantores.quirj  .      g  /,,,„,,,„„•;  3,  „/„/•„„„.  „,«'„,„„,,/„,„  ,7,,^m 

re  omu       mcjuri^et     L/  „/■  » "<"'«  »«  «*— *■  «"<* 

',   „,.,;.,    ,,„,,.,.,„,    et     „„„,,„„„„.„„",  Mifri  "'  -4""  «.  Ca«»«.  «•'  |M 
I  B»  ,a  '''"','   ^,,:    vero  Zt<m-     ««•*  /«"""•'  i  "•""  "<"■'""  S'   Privat '"" ^ 

r^J5ES.« £?»-»**! — -"- 

tigii 

10  Dr  die  altera    superest  quxstio.  Mox  diii,  S. 
Callislumex  sententia  Papebrochii  Pagiique  die  xxvni 
Seplembris  marlyrio  coronatum  fuisse   Ralionem  repe- 
Uintex  Actis\  in  quibus  dicitur  ipsius  corpus,  effluxis 
septemdecim  diebus,  sm,  m  /'"/'<•"'  ^c«  MS.t  post 
dies  «lecemetseptem,  a  martyrio  nb  Asterio   pmfy 
tcroe  puteo  sublatum  et  tn  ccemeterio  Galepodii  sepul- 
,,,,„  fni&se  pridie  Idus  Octobris.  Numerarunt    igitw 
ordine  retrogradoa  die  sepultura  dies septemdecim,  at- 
fldxxvm  Septembris  pervenerunt,  utroqueter- 
mino,  scilicet  die  xiv  Octobris  ei  xwm  Septembrisinlra 
numerum  seplemdecim  computaja.  Cardinalis  Baronius 
tom.  2  Annalium  adannum  Christi  222,  rutm.  i,  rfi«m 
pridw  Mus,  sive  x'v  0<7«.//;7.s  non  sepultur*,  sedmar- 
tyrit  S.  CaLlisliassignavil,  et  nihilominusS.  Privatum 
ad  XXvin  Septembns  Martyrologio  Romafio  inscripsti ; 
non  aUa>i  opinor,  de  caUsatquam  quod septemdecvndtes 
in  dctis  memoratos  noh  a   S.  Callisti,  sed  a  Pnvati 
ltl.tr  numerdverit,  eodemque  modot  quo  Papebrochtus  et 
Payius,  deinde  computando  pracesserit, 

„„„„,„   ;•„„/,/„„„  .'„".v o  um-n.  mu,-         11  Verun,  D I --""  ™"T? £21 

;,„„  *„„„„-„;„„  inecriptum  /„,„  et  ir,  „„".,„„  C„/„-     Aclor * /•'.„;,  1W«J  J-j» «»j «£* 

•  ,:„„  /,-„„ „».  /•«""/'• •/-  —  i  -Mi*  'v.  •  b  Ad„,  «  ««  C',/„ ,,..«  f;  u  7  „/A„(1i,„s 

,10S,n  ,,,„/,,„.0,.  diiem  .',„    '"."«   „„„'!,noco-    «e««»do  to»  ab  Hemchen toedaus.  we wm  * 

„  ,  /!„.,,■     /•/„  S.  Privato  ««„/!,,■  '•„"'"•'""'0    5,W„.'/','""',   "'  ?«'»«'  •rJlSJES  i     '- 

,„«„;,„.„,  „■<•„.„..,  ■/'" '«  r"'""'^  ■'"'<  memmttuTi     mmmu  A"''""'"" -^"'   '  JJJSJ  ">'»'"" 
HHH  S.  C„'„„«'/ /.,,".//"'r«m  ^  «/.„«  x  xVo/i,     rio  .„.  r«»Mi  ^"^2  „„„„,„„„- 

'SSi  ,,„„  ,„„,   „,,   .'„ ,  ',.«"  "»^--     --*«*-• ^Ffalmmm?^" 

4^««ffi£3  t;;  :rzr  ;::,;::,„:::.  s ",« ,^i- 


tet  Xquenti. 


,rius,  cumclero  noctu  veniens,    levuvit   corpus 

!(eat  ,livi,  in  wetneterio   Calepodu 

Urelia  pridie  Idus  Octobris.   Simillima  habent 

[fl  (7  ,\//c  ///  sitt«  Martnjroiogiis  ad  diem  m  Octo- 

.,  ubi  S.  Callisti    elogium  ea  iisdem  Aclis  ro.nm- 

natum    exhibenl    Atqu  iUge    .1  *tsi 

:!,s  non  careant,  antiqua  tamen    t  se,    cum    ■  ! 

,„,„/„/„  Bede,  quiannolZ*  obiit,  jam   fuerint   m 

prelio. 

7  Observandum  qvoqut  est,  ilbs,qm  sub  Atexana,o 
i  dicunturtnon  propterea  znumerp    martyrumi 
nung  ,,,  quiaisnon  legilur  Ecciesiam  Deiper- 

secutus  (uisse;  cum  imperatori,  ttt  sxpeatias,  atlrtbui 
ootucrit,  quodab  ejusdem  ministris  factum  fuerat,  ei 
Actiscetero.  bonis  qutodam  adjuncta  fabutosa  nonnum- 
quam  im  eprehendantur.  Stc  ipse    Tillemontius 

tom.  3  Manument-  Eccles.  Nota  1  in  S.  Callistum,  ubi 
mugnummartymmnumenim  sub  Alexandro  impugnat, 
somcli  tamcn  CalUsti  sub  eodem  imperatore  niartyrium 
admittit,  modumque,  quodtknsusin  ActUdicUur.Jati* 
proluibilemessB-aflirmat.  Quinetiam  observaU  eumdem 
sanctum    Ponhfioem  in  vetuHissimo  Kalendaria   mar- 


De  die  mor- 
lyrll  dititn- 
tiunt  aligui 


sed  probabi- 
Hui  ut,  S. 

pritatun 

F 


n 


BlanJamcoujUijes.aequibusAclutllastiurmnnmnunt,  »-<«'^    J   '       .           .;  hisce  Ug^ 

quid,  iuquaZ,  «»-  u*  iicenlus,  qrtd  duo<  tllos  prt  Actts  S.  Gaihstx  ^arenUHur^  ^  All,xandro> 

cetens  manoraUs   laudatt    Marnjrohuii    auctor  consi-  Asiertm  presbyler  post  sex  d>«s; j  0stim 

ijnaverit.  nisi  qnod  de  utriusque  martyriocultuve  aHquid  pr*a,nta,us  e  pontt  fussse    ^ ■jus.ett  ^. 

cerlius  cc-gnovitset  f  Dixi  tarnen,  saltem  nom.natim  :  iMWifal  et  M  a  Cltrtsttams  qiarto 

quia  die  2  Marlii  aliquam  marlyrum  catervam  Romx  das  Novembns  tepultum,  fl  morte  S. 

sic  commemoravtl :  Et  plurimorum  martyrum  sub  A-          12  Hos  sex  d\es  ipse  repetendos  p  ^  ^, 

lexandro  capitali  sententia  damnatorum.  Verum  hi,  (hltisti,  stve  a  xii  Octobw,  V>o,  i  -    annunilQtur. 

dequibus    prxcitatodie   m  Op»re    noslro    actum   est,  Pontifex  in  Marlyrotoyus  al>  iw  vf>l.titur  ;  ete- 

videntur  alii  ab  iis,   quos  S.   Callisli  Passionis  scri-      Verumhocargumentum  ex  usdem  Canisttmar- 

ptor  luudavil.  Tempus  marlyrii  S.  Privati  pendet  ab  nimcumin  illis  dies  seplemdecim  m  •            ^.-Hm 


brtsP^ 

ttst, 


I 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


561 


lyriutnac  sepuUuram  ab  Asterio  curatam  diserte  nnme-     dro  imperatore  Roraa?  passus  est  :  qui    cura  esset 
tioneidemilleAsterius  sexdumtaxat  dies     miles  plenus  ulceribus,  videns.  qualiter  S.   Calepo- 
laudato  sancto  Pontiflci  supervixisse dicelur?   Profecto     dius,  presbyter  et  raartyr,  B.  Callisto  Papae  in  cus- 


D 


aui  Acta  illa  consulert    voluetit,  clafe  perapiciet,   ietos 

sex  dies  non  a  nece,  sed  a  seputlura  S.  Catlisti  com- 
putandostsse.  Hinc  Beda  hxc  ipsa  Acta  laudans,  S. 
Asterium  die  xxi  Octobris  in  Martyrologio  suo  cele- 
briwit  M*  verbis  .  ttodem  die  natale  S.  Asterii,  pres- 
byteri  Calixti,  qui  cum    corpus   ejus   elevatum    de 


todia  detento  nncte  cura  immenso  lumine  apparuit, 
ipsumque  blandis  exhortationibus  confortavit ;  ad 
pedes  Callisti  procidit,  et  pro  sanitate  suainstantius 
exoravit.  Quera  dum  Callistus  sacro  funte  perfun- 
deret,  ab  omnibus  vulneribus  curavit,  ut  supradic- 
tum  est  in    passione  B.    Callisti   Papaa  pridie  Idus 


AUCTOIR 

c.  s. 


puteo  sepelisset,  p<^t  «lies  sex  audiens  hoc  Alexan-  Oetobris.  Quod  audiens  Alexander  imperator,  post 
der  imperator,  praecepit  eum  per  pontem  pracipi-  passionem  Callisti  Privatum  tenerifecit,  etin  Christi 
tafi  ttC.  Bedde  de  more  suo  consonal  Adoibidem.  Pro- 


babilior  igitur  est  Papebrochii  Pagilque  opinio,  quam 
conjectura  Florentimi,  acpropterea  egoetiam  S.  Pri- 
vatum,  qui  ex  sxpe  dictis  Actis  eodem,  quo  S.  Cal- 
listus.  ii/e  passus  esse  \ndetur,  ad  xxvm  Septembris 
^■um  Baronio  potius  referendum  censeo,  donecforte  ali- 
auid  certius  in  gestis  ejusdem  S.  Callisti,  die  xiv  Oc- 
lobris  Ulustrandis,  deprehensum  fuerit.  lntenm  luc 
ohesse  notl  debet,  quodS.   Privatus    nh    auctore   i<eli<sti 

Martyrologii  Rosweydiani  dfexiv   Oclobris   annuntitt- 

tur  ;  vl  enim  factum  esse  videtur,  qna  proprinmcnltus 
diemnon  habebatrsanctusque  Callistus,  cujus  inpassio 
N   socius  fiiernt,    ilio  <lie  Oclobris   oh  sepulturam  corporis 

sm  iii  casmeterio  Galepodii  colebatur. 

13  Hactenus  de  Privato^i  ex  Actis  S.  Callisti, 
auatsolo.  aliis.  quide  illomeminerunt,  prgeluxere,  Ea- 

aliud rlogium    dem  elium  sola    laudat  Petrus  de    Natatibus,   episcopus 
tj  retro  de       Equilintns,  in  Catalugo    Sanctonnu   lih.  9,    cap.  78, 
uhi.  S.  Privati  clogium,  parttm  ab  illis   diversum  re- 
censet.  Sic  igitur  Uabet :  Privatus  martyrsub  Alexan- 


.Satalious, 


COnfossione  manentem  tam  diu  plumbatis  caedi,  do- 
nec  deficeret.  Cujus  corpus  Asterius  presbyter  juxta 
oorpus  B.  Callisti  sepelivit  xvi  Calend.  Noverabris. 
14  yjppanlionem  S.  Calepodii  eliam  memorant 
Acta  ab  aliis  edita  ac  MSS.,  se.d  in  his  omnxbus  non 
dicitur  Privatus  illam  vidisse,  eave  inductum  esse,  ut 
a  S.  Caliisto  sanan  peleret.  Qnin  potivs  mnuunt, 
Bland.r  sanaiionem,  quts  per  Christi  mvucationem  pa~ 
ralysi  subilo  sanata  fuisse  ibi  ibidem  narratur,  huic 
petilionioccasionem  dedis.se;  cum  Pnvsnnssupra  num. 
5  de  Cltrislo  dicat:  Qui  Blandam  ahintirmitate  libe- 
ravit,  et  me  salvare  potest.  Manifestius  ah  usdem 
Actis  reeedit  laudalus  episcapust  dumS.  Privatum />ri- 

mum  pusl  S.  Cullisti  inurtijnwn    eomprehensum    occi- 

sumque  ait  :  tiec  apud  aMum  quemquam  /••;//,  qust  de 
ejusdem  sancti  Mdrtyris  seputtura  prope  corpus  S. 
Callisti  per  S.  Asterium  xvi  Katendas  NovemLris 
facta  affirmat,  ideoque  hsec  ueluti  sine  teste>asserta  nul- 

lius  apud   nie  momenti  sunl. 


a  prrdictlt 
Actis  parttm 
divcisum. 


DE    SS.    MARCO,     ALPHIO, 

ALEXANDRO,    ZOSIMO,    NICONE,    NEONE, 

HELIODORO,  ET  SOCIIS 

ET  DE  TRIGINTA  MILITIBUS  MARTYRIBUS 

IN  VARIIS  ASIjE  MINORIS  LOCIS 
,  Ex  Martyrologio  Romano  et  Fastis  Gra>corum. 


II  B  DIOCLB- 
IUN0 

II i  Mnrtyres 
•n  Rnmano 
Maityr.ilogh 

annunttatl, 


i    B, 


M 


artyres  in  lilulo  expressos  ex  GvxcorumFas- 
tis  Marlyrolqgio  Romono  ad  hunc  diem  in. 

scruitBaroniiis.cosdem  lus  veihis  annuntians: 

—  Antipchiae  Pisidim  sanctorum  mariyrum 
Marci  pastoris  ovium,  Alphii,  Alexandri  et  Zosimi 
ejusfratrum,  Niconis,  Neonis,  Beliodori,  ettri 
Militum,  qui  ad  miracula  beati  Marci  credentea  in 
Cln-istum,  diversis  in  locis,  variisque  modis  mar- 
tyrio  coronati  sunt.  Locns  martyrii  non  fuil  Antiochta 
Pisidis,  iii  ipse.  innuil  Baronius^  dum  dicii  diversis 
in  locis  coronatoi  :  sed  jutsu  pnesidis  AntiocJiim  Pisi- 
iuBcaptv»  est  Marcus,  el  viginta  Mttites,  quiad  eum 
comprehendendum  ■■  •■'''  ;  •  '  ■'    Alphius  . 

Uexander  et  Zosimus  fratres  quidem  cuntur 

"/""/  GrscoSy  non  tamen  fmtm  S.  Marci,  ut   reduar 
dante  voce  ejus     jn  dato   etpgjo   insinuutut 
Milites  aliin  non   adjuntjnntur   in 
elogiis  .  sed  in  M<  Puert 

tt  1'ueii.r,  Miiiithus  seorsum  commemoratis,    Q 

ti  Ferrariju  Alphei,   Alexandri,    Marc*  el  -s>»- 
ciorum  meminerunl  ad  prxcedenti 
2  Gtti»  autem  nulla  horum  Martyruffl  imvww 
Septemhris  T.   VII. 


Acla  ;  Grxcorum  vero  Mmologia  et  Menxa,  in  quibus 
commemorantur   cum    elagiist    notabiliter  dissentiant,  ci«gtoceUbrun- 

•  i       tur  i/i     Mciin- 

omnia    censeo    rmtandat    prtnsquam   Qbsefvem  ,   '<<'  lilljlu  Basl. 
qutbus  inter  se  consentiant,  et  qua  ex  omnibus  proba-  |ten0i 
bitiora  videontur.  Menologium   BasUianum,  prout    m 

poslrenm   edilione  redditnm  esl  Latme,   sir  hahet   :  Dio- 

cletiano  imperatore,  Marcus  martyr  paecebat  oves 
in  monte quodam  apud  Antioohiam  Piaidies  :  tanto 
autem  studio  virtutes  excoluit,  ut  et  fnraa  imperio 
ejus  subjicerentur.  Namcura  venatorea  quidam  ur- 
ntur.illa  adsanctUEi  Virumconfugiens 
ejuspedes  l!ngebat.    Quod   intuiti  venatores,  rem  « 

omneni  prmsidi    \  i  ,|l,nt  '  'i1".  ".issis 

triginu  Militibus,   jnbet  comp.rehendi  Sanotum.  At 
in  jtinere  ab  eo  edocti  ad  Ghriati  Bdem  convertun- 
,,,,..  Quod  ubi  reaoiw!    praasesy   adduotos    Nica?am, 
|a)  decollari-  «  >1!"  '""n  ^^^1""  P  ''* 

diversas  urle*   traxisset,   -i  irios, 

q0i  instrumenta  ad  torquendum  enderent     Id  opus 
(.UI1I  .\i,,i  \i.'\.in.ler  et    Z  zimua   apgressi, 

,,,,,.,,„,  'nuiia  paVione  igni  emoUiri  el  subigi  experti   ' 
sspiua  essenti  in  Ghwstuin  credulere,  damnatique 

71        capitis 


362 


DE  SS.  MARCO,  ALPHIO,  ALEXANDRO,  ETC. 


AUCTOHE 

i     s. 


sunt  una  cum  sancto  Marco  :  quibus  adjuncti      pivtev  «pfe*  Xsuxov    eXcov    «4. .  «^  *  ^^ 
.:  «^™  n^isti   sus-       *M  (3*9etav  pe/pi  **<  *Tepvr,s  aut««.   erret  oe  tfieyvooSr, 
.'..  -Y-    unim*i«uM.   ir*eiavcifiu.a  xeiEtigtrtOfi,-    £ie»-. 


Nicon.  Neon  et  IMiodoru..  qoi  hdem  Chn*  .  . ?  ^  ,^  ^ ^  W,A1(  ^  - 

.»,  «^  u.  JS"  Marci  paetorie,  Alexandri  Alphmi,     tfa.  »~» 

nonnullis 


t*rso 


'^nT^TiusXefvMatorlbM.  uTferwta-  «J  «''  /.«>«<  ■**  Wpxr*."  <*  »  «  «q*l»'£^ 

M£«    "iSI-  afferrent  aceedente. ad  «r«,  »»   fov*   9..'«  ««.««-m*.    «^w* 

vestigarent,  et  venatione,  i  w«8X«a«i  airov«   i3   Mapxtj),   tw    «,i&TOaii,   ^ 

montem,  invenernntsanctnm  Ma.cum  oves .pascen  iuoXoWrai/.   Ev9ii<  oi  ™*w 


prolixos.  Delatusvero  a  principe  venatorum  Magno, 

detentus  est  a  triginta  Militibus,  qui  ab  eo  eruditi, 
orediderunt  in  Christum.  Ipse  vero  praesid.  oblatus, 
libere  nomen  Ohristi  confessus,  vinculis  traditus 
est  Reliqui  missi  ad  prassidem  Nicaea*,  a  quo  etob- 
truncati  sunt.  Sanctura  veroMarcum  perurbestra- 
hens  Magnus,  qusssivit  fabros,  qm  tormentorum 
instrumenta  coram  sancto  illo  Viro  componerent. 
B  Inventi  sunt  tres  fratres  Alphesus,  Alexander  et 
Zosimus.  Cum  igitur  iabrilis  artis  periti  opus  ag- 
gressi  essent,  ferrum  ipsum  ut  aqua  defluebat,  eo- 
rumque  manus  torpescebant.  Quod  cum  artiti.es 
admirarentur,  etvocem  audirent  illos  hortantem, 
utcum  beato  Marco  proChristi  fide  certarent,  rem 
non  neglexerunt,  sed  Cliristianos    se  esse,    lsetanti 


O  ok  Mapxo$  uTto5e9eU  xpymxoas,  xai  fxaaTtxQei; iita- 
vo>c,  xai  dSeXfoxoccj  /.vzany.oiic,  v.y.l  xy,v  /XcoTTav  xp.\ 
v.y.i  6Vire"Tpaxa9r/)«>9eiS,  XW  xe«paX>5V  a*7T6Titti0Yi.  'O/JWiwc. 
oi  v.y.i  Ntxcev,  *a\  'HXtoeVpos,  xai  Nlwv,   ,■ 
uera  vTjfriwv  xai  napSevwv  tcoXX&v,  ev  r<3  Xeyotieva)  Moj- 
pOfuXfo)  uir6  £t'<pou;  avr<pe9«oav. 

G  Hi  sancti  vivebantsub  Dioclctiano  imperatore, 
Magno   in    civitate  Pisidiae    praefecturam   gerentc  eoqiuttUrlt 
Beatus   autem   Marcus   pascebat  oves  ,   eandidam  vnlabittm 
habens    capitis    comam  ,    promissamque   usque  ad  E 
ipsum  calcaneum.  Ubi    vero  innotuit  ,  quod  esset 
Christianus,  continuo  suspensus  raditur,  missusque 
est  Claudiopolim.  Cum  autem   vocati  essent   fabri 
ferrarii  ad   construenda  Martyris  vincula,   adducti 
sunt  tres    fratres,    Alplnus,   Aiexanderet  Zosimus, 
habitantes  in  vico  Catalvto,  fabri  opificio,   et  intelli- 


TSmtoUrmenti.    snbjecti    snnt,  et    fervens  ge^ntes  operationem  in' ferro.  Cum  vero  cmpissent 

4   Manm    lormLuus»    »uujobi.            ,  nercutere    ferrum  instar  aquaa  diffluebat,  et  manus 

inmrletiono,    P< '-"  '"  ~  «  ™^J?  ptr™esT  eorumtorpescebant.  Hifactuinadmirantes.auditaque 

.aorwmco».    Marcum  cum  tnbus  sanc  is  ilhs  Puens  prases  ob-  P                      hortabatur  ad  certandum 

«efnoro/iWri-  truncavit.  eiusque  caput  m  templum  Dianae   misit  ;  aivina    vooe,   4uo.    i                                    rur;et:ftnrc 

^n/a  «Hfi.     J^nte  idoli  ipsa  cor?uentia  imminuta  sunt.    Quod  cum  Marco,  nontueruntnegl.gentes  se.l  Chnst.an. 

•"  ''               i&^tafti.   res  viri,  Nicon,  Neon  et   Elio-  **   W  sunt  oonfessi.  Extemplo  torment.s  sub 

miracuium  yiaenies  ire»  vi    .^        «  DlUmbum  fervensperos  exceperunt,  confaxi- 

dorus,  in  Christum  crediderunt.  Itaque  et    ipsi  ob- 

truncati  sunt  cum  Pueris,    Senibus  et    Virginilms. 

Martyrium  vero  pertulerunt  Alpheeus,  Mexander  et 

Zosimus  in  urbe  Calyto  mensis  Septembris  die  xxvm : 

Marcus  vero  in  Claudiopdli  xxi :  Nicon  et  ejus  Socii 

Mormilio  xm  die  Julii.    Mox  lamquam  de  altis,  cum  ,       ,. 

<-- «  M - •  ' *« ^»  SS2S5?  '  ^°°'  ir"1'              ."    ,o    etapu 


que  insuperin  petra,  vitam  Qriierunt.  Marcus 

indutus  crepidis   [procul  clubio  pungentilw  aul 
modo  cruciantibus  )  vehementerque  flagris  caesus,  et 
subulis  labefactatus,   linguaque  abscissa  mutili 
in  petra  fixus,  capite  secat ur.  Similiter  quoque  Nicon,» 


^ 


Menologio:  Eodem  die  commemoratio  sancti  mar- 
tyris  Alexan.iri  et  Triginta,  qui  cum  eo  passi  sunt. 
Hi  similiter  sejungunlur  in  Menaeis,  in  quibus  decon- 
verswne  ei  martijno  triginta  Mititum  nullafU  mentio 
P  tn  Marci  et  oliorum  elogio.  Ai  Alexander  triginta 
illorum  vocatur  princeps  aut  antesignanus,  in  d 
veniculu  ibi  adjunctis,  quos  huc  transferot  et  Latine 
redilo  , 

E£apxov  'AX^av^pov  v /;>•;  roO  rlXou?, 
Tprfiivxts  yo[j--c,  ci>v  api9fxosTpie  6*exa. 
Antesignanum    fims  (  id  est,   mortis  )    habuerunt 

Alexandrum 
Secti  ( scilicel  capite  )  Viri.  quorum  uumerus  tri- 
ginta. 
Sive  hic  designentur  triginta  Milites,  quos  S.   Marcus 
rtisse,  ut  probabiliut  est:sivealii  triginta 
fianc  turmam  n<«,  Alexander  UL 

verum  t  i  nomen,  aliut  esi  ab    Uexandro,  qui  Aiphii 
et  Zosimi  (rater  dicitur. 
;i  Eloyium,  qnod  Mensra  im 
,  i  m  rurcum  differal  a  iam  n  hm  transfero, 

Menxis  el  Lutiti  faciam.  Tn  annuntialione,  q 

miltitur,    utcumque  mendose   impressa  ,   memoruntur 


nibus  multis,  in  loco  Moromilio  dicto  pererapti 
sunt,  gladio. 

7  Versiculi,  dato  elogio  prtemissi,  ric  habent: 
I    ;  k  yfy  fxapTupe?  :pet;  Kupcou, 

'ExecQev  exo^uvouoiv  ec^  9eiav  Jpooov. 
rioc^v  oMapxo;,  Mapxos,  6v  xTecvei^os, 
Ilotfxy}v  irpo6a'TO)v,  o'j;  6  ?««  yp«<^«  'v 
'HXioJcopos,  Nixwv  a/.'^  xmi  Neo>v, 

KpcOTOu  xotT1  sx9P.fiv  ^  ^^ov;  vl>/yi  v^' 

Tftr,9lvTft>v  ittt^uy  x«i  yuvatxcSv  tiupiW, 

'ii  TT^r  yuvatx6«  /^;  ©fii,  TT>/'0r.  cte'xou. 

Ingressi  in  terram  tfes  Mar^yres  Domini, 

Iu.le  egrediuntur  in  rorem  divinum. 

Pastor    Marcus  ,    Marcus ,    quem    penmit  gia- 

Pastor  ovium,  ui    meraoratus  in  Scriptura  Abel. 

Heliodorus,  Nicon  et  Neon 

Nova  contra   inimicos   Christi  gladio  sunt 

ctoria. 
Csesorum  Puerorum  etmulierum  millra 
.»  fili  Mulieriset  Deus,  multitudines  recipe, 

Indatisi       '  u  prM.fi  "TSi< 

soltmmodo   in    terram  ingressi  dicuntur,  suni 


Venicvll  Mi- 
nxorum  dt  !«■ 

,ltm; 

F 


sotummoao    \n    lerram  wyi*™  ■■■■  ■ 

Marcuspasrar,  Uphius,  Alexandere.Zosimus^fltm;  dubio  Alphius,  Alexander  et  z^m"?'  ^^icon  et 
Nicon,Neon,etHeliodoruscum/  irginibusetParvulis  dicitur  Marcus,  ijladw  i«em  tie 1I0  '„^111« 
ancmymii.    Fornmdem   /./    mentio  in    versiculu  infra     Neon ;     ^/.mv'"'    "  '       v™-ne8  dicuntur  i* 

dandis.  Ebgiumvero  sic  habei  :  Outotol  aEytoi  unwp-      Puerorum,   el   Mulierum,  qua 
Xov    iTci    AioxXr,Tiavou    (3aotXeci)(,    ev    noXei    II 1010124      elogio. 


dali* 


yov    £7it    aiox/.r.Tiavou    paoi/.£OJ^,    ev     rcoAei    iiiotoia^       riuytu.  nanam  1»  "fll 

M«yvQu  v/epoveuovro;.  'o  oe  ptax«tpto«  Map*o<;  V.v  rcoi-         8  Faci/e  yicieti.  ffutfioitu  leetor,    m  y  ^ 


SonCtl  saltem 
tru,  itcuntur 
fultte  ex  Vleo 
Calyto. 


AUCTOM 

J.    S- 


tt  ibi  passl  di- 
rmiturhocdle, 
Marcus 

Claudiopoli 
xxi  Septem- 

hns, 


ahi  PhOomllU 
«I  Phrygta 
°nnes  simul 
cultr. 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS.  563 

rdationibus  W»  differentiam.  At  non  tnmcerlo  ediccre.  tiavit.  Qna  illi  occasione  fueriut  capti,  e.l  martyrio  coro-  jj 

possumus,  qux  ea  illti  sini   veriora.   Mihi  probabilior  nati,  non  expUcatur  a  Grsecis,    ui  iubitari  possit,  an 

uidetur  expositio  Menmorum,  etiamsi  fortasse.  habeat  alia    ratione  spectentadS.  Mrtrcum  ,  qnum  quod  in 

aliquid  exaggerationiis.  Cum  illaetiam  congruit  Syna-  eadem  ecctesia  colantur.  Nam  deomnibua  simui  Mar- 

nmiim  Sirmondi,  sspiusin  Opere  noHro  memoratum^  tyribus  in  Synaxario  subjungitur  :  TeXeirai  oi  i  stu- 

auod  tohim  hic  non  exscripsit  Papebrochius  noster,  sed  t&v  aivon\ic,  h  rw  ozxry  zvrdv  fiaprupicp, rfi  5vti  r^r,- 

aliqua  solvm  initio,  et  pluscula  in  fine,  omissis  inter-  alw  roC  efyibu  fiaprvpo;  KvTrpiayov  h  ro'*c   SoXop&vot. 

mediis,  ut  facere  solebat  de  iis,  qux  erant  eadem  cum  Celebratur  vero  eorum  festivitaa  in  venerando  eo- 

Menseis  impressis.  Tn  dicto  autem   Synaxario  Marty-  rum    martyrio,   quod  est   prope  aedem  sancti  mar- 

,,,  dicuntur Calytini,  sive  w  pico  Calyto,  m   Menteis  tyris  Cypriani  in  tractu  Salomonis.  ffjrc  Sanctorum 

dicto    Catalyto,  quem   nullibi  invenio,  neque  id  mi-  ecclesia  aut  Constanlinopli  aut  in  ejus  aliquo  suburbio 

randum  est,  de  vico  ignobili.  Verisimite    lamen    estt  erat,  quamvis  non  memoretur  apud  Cangium  m  Cons- 

Calytum  aut  Catalytum  fuisse  vicum    Pisidim,  cum  tantinopoli  Christiana.  Cerle  apud  laudatum  Cangium 

Sancti  dicantw   comprehensi,  imperante   Diocletiano,  pag.   183  commemoralur  in  tractu  Salomonia  ecclesia 

et  iv  r.hin  ' \-j-.i.n-/vy.  -?,;  Iiiorj('a; Mayvou  £yef_ovevov-  o«S\  Cypriani  el  Juslinm  ;cui  lianc  Sanctorum  vicinam 

to:,  inurbe  Antiochia  Pisidiae  praefecturam  gerente  dtci,  ex  eodem  tractu  colligitur. 

Magno.  Itn  Synaxarium  cum  Menxis,  nisi  quod  vox         lt  D<-  palsestra   S.    Marci,  qust  Claudiopolia  di- 

Antiocbia  in  his  sii  omissa.  Et  eo   vico  omnes  forte  citur,  qussri  utterius  potest,  quxnam  iila  sitex  pluribus  tr"j,ntaMUi- 

fuerint.  Quod  tamen  certum  non  est.  Al  ex  eo  valtem  ejusdem   nominis  civitatibus:  nam  Cellarius  Claudio- 

fuisse  Alpliiura,    Alexandrum  et   Zosimum   fratres,  polim  memoralinBtthynia,in  Cappadocia,  in  Galatia 

omnia  insinuant.    Nam    in   Synaxario  el   Menologio  et  in  Tsauria,  ut  quatuor  civitates  synonymas  vtdeatur 

Sirletiano,   tres   fratres  dicttnturiti   Caly to occisi.  In  asserere  in  variis  Minork     fsi&  provinciis.  Conjicio 

M enseis  dicuntur  in  Catalytovico habitasse,  ut creden-  tamen,    designari   Bkhynue  Ctaudiopolim,  qux  ante 

ium   non    sit  Menologio  Sirletiano,  ubi  initio  omnes  Bithymum  fuerat  dicta   cum  quodilla  reliquis  videatur   L 

Marlyres  dicunlur  fuisse  in  urbe  Antiochi»  Pisidiae,  celebrior,    tum   quod  Milttes  a  Marco,   ut  a*seriturt 

additurque  imperile  ex  regione   Phrygiae  Galaci».  conversi,  dicantur  missi  Nicseam,  qust  alia  est  urbs 

Suspicor,  id  evenisse,   quod  civitas,  cui  prxeral  Ma-  Btthynis,ibique  occvd.  Qnodverospectatiad  hoscetti- 

gnus,  confusa  sit  cum  loco,  in  quo  Martyres sunt  com~  9"""   Milites,   quiNicsrst   dicuntur  csesi  in  Monotogio 

prehensi.  Basiliano,  el  in  ulroqne  Menologio  per  Marcura  wsti- 

9  Si  dies,  singulis   Marlyribus   assignati,  in    Me-  tuti.quando  missi  erant  adeum  comprehendendum;  fa* 
nologio  Sirletiano  et  in  Synaxario  recte  suni  tendum    est,   omnia   illa   minus  certa   videri,  cumin 

dem  annoomnes  sunt  passi.  Primi  memorantur  Menseis  de  illis   iualiorum  elogio  nulla  fiat    mentiot 

es   Alphius,    Alexander,  et   Zosimus,  non  neoue  '"   Synaxario.  Si  tamen  per  S.  Marcum  fue> 

,.,,„■/,  essent.  sed  quod  primi  videantur  occisi  """    conversi,  ut   probabite.  est,   quia   saltem   eodem 

dyto,  ubi  erantcomprehensi.  Tot    teloctwv  rpiwv  ^^orsum  in  Menseis  memorantur,  veristmitius  appa- 

yiyove    £v   K«Wrw   \wi  Itnxzu&oiu  w>.  Et  ,vt-    ,lln"n"  conversionem  contigisse   aul  ClaudioyoU, 

mors   trium   Fratrum    contigit   in  Calyto"    mense  ""'     '"  ""  veriM   Claudiupolim ,    indeque  Nicseam 

Septembri  die  xxvni.    Ante  hos  certe  comprehensus  fume  mMtu. 

fnit  Marcua  opilio,  de   quo   ibidem    sequitur :  -,  '-  R^tat  modo,   ut  brevitei  qutrnam  in  JHSJSiT 

Vlapxovev    KX«vJiov7r6Xei  eixoar«    - --/  roC    «vrov.  datut  elogns  minus  probabdia,  ant  suspecta  de  fatsitate  cerla  aut 

\larcus  vero  Claudiopoli  xxi  ejiisdem,  scilicet  mensis  videantur.    Primo  occasio  rompretiensi   S    Marci   ex  fatsa. 

mbris.   Ttaque  hujus  Sancti    cerlamina    videnlur  «enatione,  el  ursa  pedes  ejus  tingente,  saltem  suspecta 

.  ttrncta  fuisse  in  annum  sequentem  :  nam  per  Calylum  viden  debei>  ''<  F«m  incerta     U<  comprehenderetur, 

mitlebatur  Claudiopolim,  quando  tm  illi  Fratres  mnt  «#*"  i v""  g^titibns,  quod  innotuisset  ul   Chrts- 

tonversKUt,  sihislatim  fuerini  occisi,  quemadmodum  '"•"""■   Seclindo   miraculum,    quo    convem  dicuntur 

.ln.ua    ,ns,nmn,t.   Marrus  toh,  fere    „,,,,„  „s  fnmt  ,n-  Alphius,  AleXander  C l    ZosilDUS,     »111    diverso   modo 

perstes.  Occasio  ckversionis  probabilius   exponilur   in  ^onatur  :  aUns  enim  asseruit,  ferrum  non  futsse  igm 

Meniis,  nempe  quod  advincula  Sancti,  qu*  potueranl  emollitum  ;  alii  ferrnm,  utaqnam}  dtffluxtt  e,  mcertum  F 

minus  secura  videri,  componenda  accerserentur,  inter-  vid*ri  de0«>   r<'">»  P™'su<    fabulo'tum  mdeluJ<  auod 

que  operandum  inusitato  aliquo  prodigto  moverentur.  num-  k  l"  soio  Menologto  Sirtetiano  assentur  demx 

rocatosvero  fuisse,  ut    tormentorum    instrumenta  "W  S-  ^1""  ad  templum  Dianxlapmquotbtdem 

roramSancto  componerent,  non    est  vemimiU  :  cum  ^M »«   convem  essent   Nicon,    Neon   et 

wi  contigerit  in  itinere,  quo  Ctaudiopolim  mitlebatur  Heliodorus    Si  quis  a ierel,   prosmgulorum  com^ 

q    »*____  •orehenstone  singula  expom  prodigta,  non  tmmento  sus- 

10  Locus    martyrii  Niconis.   Heliodori,  Neonis.  /"••«'"""•  /'."»"■*"'  •■""  '""' '"'""■  «"'*"'  "T 

Puerorumgue  et  Virginum.quicwn  iltudicunturpam,  Hmfitm   volutrmtfmtrmm.  ,„„„■„„■,„,<,,,,„,,> 

■««O^uV.,   -bAte  «wtnA.  Reliqaorom    vcro  W*.   A/«ome»  tanto _  a»rf«.;.'«*  •1/""""»- 

•«  ro»«j„;   in    Philo_ilio.  Julii   mensis    die  «' " «• -""   '■'"";' .,^*ll*2; 

x.«.  /„  1aJLm«  „„«BrMoron,ilia_.  .« «ftter  """"'■•  •"""""  ■"«■  ■«    ^°«X„  j.    llohiu. 

Mte.  Crr/e  Philo.nilium    «<  W'""'   A^  ^e'»r'  « ^  ^  '"' ^ """"''"'    v^  ,     HkIk  I.  ' 

».»»  to«js  arfmorf„m  dUtan,  a  PUidia.  idqui  hic  </.,.-  Alewnder  .    Zos.m»s    N.oon  ,   Neon    aehodoru.. 

o«ort,  „,*„,„,„,,.  credti  Ca.Uttn qui  Niconem,  '""'•/-  f'"«  "  /'"'"'-""  "  ' '     ,       ^   ;,      "0 

HelfodoVum    n  Neonem   adxmMii    Martyrologia  «hj   "'"'<    * »  '»»«» ZlSJ^ 

ntar-A  M,  d  Philomilii   in  Phrygia  a .-  B.  Marco  famnt  conver.,,  e,u,qm  occanonepam. 


DE 


561 


ACTA  SANCTORUM. 


AUCTOR  E 


T0,"  DE  SS.  MARTIALI,  LABPEKTIO,  GLTCILO  ALT  GAFGILO,  MARIO  Al  r 
MAHCO,  FAUSTINO  ALT  FAUSTINA,  VICTORE,  CANDIDO  AUT  CAN- 
DIDA,  VALERIA,  LONGESA  AUT  LONGA,  CELERINA,  DONATA  VEL 
DONATULA,  FORTELEA,  LUCIOSA,  EMILO,  CAGILO,  PLACIDO, 
LONGA,  VICTORIA,  1'RISCA  AUT  PRISCO,  MARTYRIBUS ;  QUIBDS 
FOUTE  ACCEDUNT  MULTl  ANONYMI,  ET  JULIANUS  VEL  JULILS, 
CHRISTOPHORUS,  NOBILIS  ET  SECUNDULA 

IN   AFRICA. 


Ex  Martyrologiis. 


K 


Bodirrni 
Vartyrts  in 
Romano 
Martyro  oglo 
mcmorati, 


D 


e  hodiernis  Martyribus  Africanis,  qui  multa 
tumvarieiatein  vetustis  Apographis  Hieror 
nymiams  recensentnr,  agti  etiam  Baronius  in 
Marlyrologio  Romano,  sed  tolum  duos  caute 
nominat,  el  viginti  adjungtt  Anonymos,  itascribens. 
ln  Africa    sanctorum   martyrum    Martialis,    Lau- 
rentii,  et  aliorum  viginti.  In  AnnotatU    vero  laudat 
Bedam,  sed  interpolatum,  aut   potius  Rabanum.  Tum 
addii  :  Meminit  Martialis  et  Sociorum  Lucianus  in 
Ep.stola,   qu»  exstat  apud  Cyprianum  22  editionis 
Pamelii  (nno  21  etiam  in  editione  Baluzii.)  De  Lau- 
rentio   seu    Laurentino   ip>e   Cyprianus  Epist.   34. 
An  iiiiem  sint,  haud  compertum,  cum  praesertim  de 
Laurentino  agatur  iterum.  Recte  monet  Baronius,  \d 
senescire.  Siidem  essel  Laurentiua    hodie,   qui  me- 
morutur  in  laudata  Cypriani  epistola,  jam  de  eo  actum 
mtttamin  Martyrologio  Romano,  quam    apud   nos, 
ud  iii    Februurii,  ubi  de  Celerina .  Ignatio  et  Lauren- 
tino  ex  memorala  Cyprtani   Epistola    egit  Bollandus. 
Reperilur  etiam   aliquis    Laurentius  inter    Martyres 
A{ncano8,  de  qutbus   upud   nos   actum  est  ad  \  Junii 
pay.  204,  et  ex  alris    quoque  nomtntbut  unum    alte- 
rumve  consonat.  At  ex    lus  nihd  condudere  possumus, 
cum  noininu  Ula    sutts    sint    vulyaria,  et    mullo    plura 
L  dtbSOnent. 

2  De  Martiali,  qui  in  memorata  Luciani  Epistola 
legiturcum  aliis  pluribus,  apud  nos  quoque  cum   tfar- 

Von   innote-       tyrul0yl0  RomanO   ictum  esl  ad  xvii  ApHlu  pay .  476. 
ribus  S^Cy?*'    Occurruut  utu  umt  paud    Muitijres,  quibus  'inmcu  fuit 

priant  Martialis,  et  ex  illis  jam  septem   tnvenio    Afrtcanos. 

At  ex  socus  diversis  omnes  videntur  ulu,  et  solum 
utcumque  dubduri  pox.se/  de  iis,  qui  magno  numero 
recensenlur ad  vu  Maji  pag.  136,  ubi  bis  occurril  no- 
nuu  Mu-tialis,  et  alia  qusedam  nomina  cum  aliquot 
liodiemis  consona,  sed  longe  plura  dioersa.  Sequentur 
et  plures  tilu  Atncuni  mense  Otohriet  Novembn  :  sed 
neque  iltos  cum  hodierno  Martiali  componere  valeo. 
lluque  tiodiernam  Martyrum  turmam,  de  qua  nihit 
Itubemus  uliunde,  ex  Martyrologtis  recensebo,  ut  de  no- 
mimlws  saltem  et  numero  conjecturas  nostras  proferre 
vuteumus. 

3  Ftorentinius  in  Martyrobgio  Hieronymiano  sic 
nedmulfaeum  nabel  :  Ln  Africa  natahs  sanctorum  Martialis.  Lau- 
vanetule  ha-  remii.  Gurgili.  Maru,  Faushni.  Victufis.  Candide. 
Varue.  Longese.  Celerine.  D->nate.  Lea3.  Luciosae. 
Emili.  Gagili.  Placedi.  et  aliorum  xx.  Longe.  Vi- 
ctoriflB.  Piisce.  Habemus  hic  nominu  novemdecim. 
Codex  Eptemacensis  ibidem  in  Annotatis  sic  recitatur : 


Itcntur 


Et  in  Africa  Marcialis,  et  aliorum  viginti.  Leui... 
Longa?,  Secundie,  Valeria?,  Domitae.  Neae.Lnciosae, 
Emili,  Gageli,  Placidi,  etaliorum  xx.  Iten  Lo 
item  Victurae,Prisci.  Codex  Corbeiensis  apud  Acke- 
riumeos  sicenuntiai  ;In  Vfrica  natalis  sanctorum 
Laurentii,  Faustini,  et  Victuriae,  Candidae,  Valeriae, 
Donatae,  Levae,  Luciosae,  Gagili,  Placidi  etaliorura 
multorum:  Longini,VicturisB,  Priaciniani.JI/^na  hxc 
esl  differentia,  cum  multo  pauciores  enumerenturiomisso 
etiam  Martiali,  qui  passim  in  omnibus  Apographu 
etiam  contractis,  reperitur. 

4  In   Marlyrolotjns  magis  contmctis  paucos  lantum 

ex  hisce  memoratos  invenio.  In  Richenoviensi  $ex  enu- 

merantur  hoc  modo  :  In  Africa,  Martialis,  Leontii  *, 

Marii,   Faustini,    Victoris,   Candidi.    In   Auguslano 

solumfitmentiotrium  aut  quatuor  videlicet  Martialis, 

Laurentii,...    Emeli.   Addilur  Cypriani,   sedverisi- 

militer  a  xxvi  huc  perperam    translati.   Tres  prxce- 

dentes  sunt  etiam  in  Labbeano,  ibique  additur,  Ebriani: 

quodnomen  est corruptum,  forlasse acCypriani.  Hdem 

rursum  sunt  in  Gellonensi     cum    corrupto  Cypriani 

nomine.    Corbeiense  brevius  habet  :  In  Africa  natalia 

sanctorum     Martialis     Laurenti.     In    antiquksimo 

apud  Marlenium,  tom.  3  Anecdotorum  Laurenti  solius 

ftt  mentio,  inatiis  solius  Martialis,  sed  hic  polest esse 

martyr  Cordubensis,    qui  cum  aliis  eodem  die  alviuot 

locis  annuntiatur.  Rabanus  de  his  ita  habet  :  In  Afnca 

Martialis,  Laurentii,  et  aliorum  xx.  De  iis  Uartg 

ribus  etiam  aliqua   reperiuntur   in  Auctariis  Beds  el 

Vsuardi  :  sed  ea  milto,  quod  nequeant  muttum  habere 

auctoritatis, 

5  Purshorum  Martyrum  videtur  etiam  annuntiari  i" 
codicibus  Sieronymiams  ad  uiv  Septembris,utibidem 
momti  in   Prxtermusis.  At    duo   priores   inter  hodie 
nominatos  non  occurrunt.   Verba  subjungo  exFloren 
tinto  :  Et   alibi    natalis   Juliani.   Christofori,  Uu- 
renti.  Martialia.  Victoris.  Gargili.   Marci.  Nobilw. 
Victoria?.  Secundula».  Fauatine.  Valeriaa.  Celenane. 
Donarule.   Luciose.  Ferba    codicis  Epternacensu  U* 
recitat  Florentinius  :   Et  alibi  Juliani,    ChrwtoMfl, 
Laurenti.  Maleialis  ♦,  Victoris,  Sacumlal*.  '"  ^;" 
et    Valerias  ;  Celerini,    DonatelUe,    Lucios».    w 
beiensis  apud  Acherium  ;  Et  alibi,  natalis  sanctor • 
Julii,    Christofori,    Laurentii.   Martialia,  Victoj"  • 
Gargili.     Marci,    Nobilis,    Victoria?,    ^^JTJ 
Faustin»,  Valeri».  CelerinaB,  Donatul*.   *m     . 
de    Ins  Uto  die  in  Martyrolojits    coniructtoribu*     -V  • 
nihil  apud  prsecipuos  medii  ,rvt  martyrologos,  Jam 


ni  Martjnh' 

tjtn    Hitroni 
viianis, 
•  nlus  Lau 
renlii 


"'" f0fH'"  k« 
parsetumi* 

SrptcmW 


UartiiU1 


I 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA.  SEPTRMBRIS.  b«5 

Pr&termmis  observavi :  cumquc  iln  loout  mar-      omissa.  Decima  esl  Celerina,  uno  tantnm  loco  ad  hunC 

^        'i     t  omistut    vix    dubitare   poitum,   quin  ad  hunc     diem,  ad  xxiv  tribvt  cum  vdrietale  reperta,  ut  ibi 

ecttmt  diem,  iidemque tint  cum  hodie  memoraUi.   De      leriana,    Celerina  et  Celerinus  scribatur,    $ed   te- 

&a    t  s  vrionbus  utcumque  dubitari  potest,   cnm  inter     nendum   nomen  Celerina.    Undecima  Donata   tribus 

h  diernoi  nullibi  compareamt.  Ai    facile  eliam   potuit     <  duia,   duobut  aliis  ad  ixiv   D  matula,   uno 

eontingere,    ut    neutro  die  kabeatur   accuratnt  no*     Donatella. 

minum    catalogus.    Quidquid  sil,    cum    veritai   certo 

ntqueal    inveniri,    quid   tentiendum   videatur  de  nu 

mero.  cdicum,  et  ceitwra   nomina  breviter  invettigabo. 

(j  Rabanus  cum  Martiali  et  Laurentio  alios  ponii 

„on    viginti,  utvideatur  credidiete,  turmam   fuiese  viginti 

ZTr^noar-   et  duorum     circtrr    M  n-iyrum.Jn  c«ffcf     UtUarfino 
tus- 


8  Dnodecima    recensetur  Lea  duobus    locit, 

,/,  qua  non  invenitui  ad  xxiv.  ideoque  dubia 
mihi  apparet.  Nam  si  prxcedens  vocata  fuerit  Dona- 
tllla,  hujUS  nom  in  i  n  fuevit  d 

ctum.  Attamen  veriiimilius  est,  nomm  Lese 
Donatae,  ei  tic  ad  xxiv  unicam  n  duabus  haberi  Do 


J.    B. 


partim  certa, 
patttm  dubia, 


,-t  auorum    «imwi    "*■■■;,• — —    '         .  .   T  ,    • 

Rosweudi    apud  Sollerium  in  Usuurdo  ad  huncdtem,      natniam.  Decxma  tertxa Luciosa  qutnque tocu nc dtcta 


legitu-r  ■  ^em  Martialiset  uliorum  XXXIII  Martvmm. 
Jn  Epternacensl  codice  bis  ponitur,  Etaliorum  viginti; 
ut  si  quii  verba  illius  codicis  itricte  velii  amplecti,  et 
si  Martyres  enumerare,  inveniat  ultro  quinquaginta. 
At  cum  Rubanus  procul  dubw  vetustu  illa  Martyro- 
login  habuerit  minus  corruptat  quam  nos  modo  habea- 
mus,  illius  de  mmero  tenientia  mihi  prxplacei  :  et 
snsjricor,  cum  Martiali,  ant  cnm  Martiali  el  Lau- 
rentio,  sic  alio*  viginti  circiter  fuitte,  ut  omnes  illi 
qui  poitea  nominantur,  ex  eodem  sint  numero.  Hoc  si 

R  verum  est,     omniuin     fere  uomiiui    linbcmns,  ted  multu 

ex  iis  corrupta  et  varia,  ut  de  aliquibut  ne  notte  mi- 
dfin  possimut,  riinie  fuennt,  an  mulieret. 

7  Nomina  vero  hxc  sunt.  Martialis,  et  Laurentius 
primi  pastim  sunt,  et  enrum  nomina  raro  corrupta.  Qui 
ZZaamr  tequitur  Gurgilus,  Blnmiano  Gurgulus,  ad  xxiv 
torumdem,  duobus  locit  Gargilus  dicilur.  Quartut  Marius,  in  duobus 
tantum codiabus  ad  hunc  diem  memoratu*,  videturille 
csseqm  ad  xxiv  item  in  duobus  dicitur  Marcus,  ibique 
ettam  pott  Gargilum  ponitur.  Quintut  Faustinus  in 
iribut  codicibut  ad  hunc  diem  memoratut,adxxiv  in 
duobns  Faustina  vocatur,  in  tertw  FaustUS.  Sextus 
Victor  in  duobut  tantum  codicibus  ud  hunc  diem,  in 
tribus  aliis  vidt -tur  dici  Victuria  :  sed  ad  xxiv  Victor 
in  omnibus  tribus  inter  primos  ponitur,  ui  videatur 
agnoscendut,  et  ab  eo  distinguenda  Victoria,  prout  in 
quatuor  codicibus  umbo  reperiuntur.    Septimam  pono 


uno  omissa,  in  Blumiano  Lucia  Decimus  quartui 
Emilus,  in  Corbeienti  quidem  cum  ali  s  omissus,  sed  in 
Epternacenti  et  in  tribus  etiam  contraclis 
Decimw  qumlut  Gagi lus  tribut  locis  constanter  su 
dietui.  Qecimus  sextui  Placedus,  probabilius  Pla- 
cidus,  ut  inalii  codicibut,  legitur.  Tumtequi- 

tur  Loiuja  in  duobut  codi  ibus  in  Gorbeienti  Lon- 
ginua,  verisimilitei  distincta  a  Longtwi  vet  Longa 
anle  memorata,  et  tic  decima  eeptima.  Decima  ortava 
ponitur  Victoria,  duobutad  hunc  diem  locit  Victuria 
dicta,  0(  ad  \\i\  duobus  item  (ocis  rurtum  Victoria. 
Dccimx  twnx  nomen  varium,  nimimm  Prisca,  Cor- 
beienn  Priscinianus ,  in  Epternacensi  et   Blumiano 

Priscus. 

9  Prmter  novemdecim  Sanctos  enumeratos ,  ea 
quibui  sola  fen  Lea  utcumque  videlur  dubia%  fortas  e 
addendi  veniunl  alii  nonnutli,  qui  ad  sxn  memo- 
rantur,    !  i    his  fii  Juliarfus,   in   Corbeienii 

Jutius  dichtt.  Secun  \ut   Chri  fcophoros.    I 
ahos    in  dwbut  codicibus  tertiut  Nobilis,   Quarta 
cundula  in  omnibus  tribus  nominala,   quacum  eadem 
potesi   Secunda,  ad  xxvin  it  acenti 

rufrata.    II  quatuor  si  reli  «mm, 

eruni   Martyres    vigtnti   et  tmt  atque  tiic  numerus 
satii  congruii  oum       i    vtpra  Ribin    u  rbis.    MnUo 
plum   fmsse  conjicit   Florentinius  in  Annotalis 
H8'.i,  ubi  in  omnium  enumeratione  bie  vult  apponi,    Kr 


i«; 


ct  addunlvr 
q  mhmrminus 
CtffJI, 


quatuor  codtcibus  amoo   reperxumur.    onpnmum  [>""»  •  ,  ...   n.       Pii.rti . ,  ,n.s     NoH 

CamMm,,,,  duobui  codicibns.  Candidus  vero  vocatur  alioruui  vigmti,   u  hatond* ,  1  Vpten    >  •«  -J 

in  Richi venti.  Quse  Varia  deinde  uno  loco  vocatur  auiim  kanc  ot m  «bdem     «     •     '■; 

lin  Valeria  aHcitur,  et  hoc  nomine  octava  ponitur.  t e '  -  •" '»       ; ' 

Sequitur  nona  Longesa,  cujus  nomen   dul i,  cum  in  meratit,  sed  magis  ettam  Anonymoi  dubitant 

Eplemacensi  scnbatur  Longa,  in  Corbeienti  videatur  expnmendos  cemui. 


DE  S.   STACTEO  MARTYIIE 

ET  DE  S.  TURTURINO 


ROM^E 


Ex  Martypologiis  el  Vita  B.  Rabani. 


S.  Stu<> 

nartyr  \n 
mtronyntuu 


artyrm  parum  cognitum  hodie  in  Romano 
Martyrologio  annuntiat  Baroniue,  ita  tcri- 
bens  rlbidem  (idett,  Romm  de  qua  egcral) 
_  sancti  Stactei  raartyris.  In  Annotatit  ad 
De  eodem  Beda  (tuppoiititiut)  et  Usuardus  et  alii  re- 
centiores,  consentiuntque  veteramanuscripta,  videli* 
<rt  Martyrologia,  non  Acla.  LegUur  tane  memoria 
S.  Stactei  in  vetustissimis  Martyrologiis,  necdum  im- 
prettii    Baronii   tempore,  sed   luxato  subtndc  nominc. 


utioMmiitcontingere.  Hieronymana* P 

Unium  Ua  habeni  :    Romai  nata hs   Stactm     Lode* 
Corbeieniit^m^nM^ 

,„:Hom;e   S.  Stactei.  Ei  ibtdem  J»"J*» 

Roraa3    uatalis    Stertei.    Florentmius  m    Annolatu 
d„//fl<,fl»«iam«tSterteu8^Stacteua.  At.ipcctati* 

,,,  [Umm  Mariijrologiorum  repetitionibut,  m 
uUum  mihi  reUnquiturdubium,quin  idem  nt  Martyr. 
Quod    vero  Petrut  de  Natalibus  hb.  X!  num.  2C2  **t 


DE  SS.  STACTEO  ET  TURTURINO. 


4UOTORI 
J     B 


oliisq» 

stis  Fastii  ii"-- 

moratm, 


Romx  fcre 
igw  tn- 
Rcliqula  tjvt 

,'t    S      I  III  ( II II III 

i  uldamtrans" 
lata 


w 


5CG 

Stacteus  confessor  Romae  quievit  vi  Cal.  Oct.  : 
et  Maurolycus  in  suo  Martyrologio  ;  ftomae  S.  Stactei 
3ulis,  parum  nos  morari  debet,  neque  fundatum 
inoerii  dubium  de  gemino  Stacteo  aut  Sterteo.  Cum 
,,„„„  in  velustis  Martyrologiis  Sucteus  constnnter 
memorelur  ul  martyr,  ,>t  ambo  illi  recentioris  sevi  scru 
ptores  in  non  paucos  id  genus  errores  sint  lapsi,  sim- 
pUciter  corrigendi  sunt. 

2  Occurrit    etiam  memoria  S.  Stactei  in  Hierony- 
mianiscontractis,  Richenoviensekabei  :  Rom»,  Stertei. 
Tria   alia  nudum  exhibent  nomen,  ut  in  iisplerumque 
f,i  in  unoetiam  conuptum.  Ex  his  Augustanum  habet, 
Stathei,    Labbeanum  et    Gellonense   Stactei.    Be.ia 
Stacteum  non  memoravit,  uti  nec  Ado,  nec  II  andel- 
..,.  necNotkerus:    repenlur  tamen  in  Appendice 
Uoniset  in  aliquot  codicibus  Bttdee  auctis.   Rabanus, 
s.    Stactei  reliquias Rotna  accepit,  ut  videbimns, 
cum  memoravit    his  verbis  ■  R  >ma3   natale 

ctei  Usuardus  fere  consonat,  dicens :  Romse,  na- 
,.,,ls  sancti  Stactei.  Reperitur  etiam  in  duobus  e 
Martyrologiis,   qua  \fartenius  tom.  6  Amplis- 

,„.s.  ln  Stabulensi  sineloco  ita  habetur : 
I;i    stactei     martyris.  Autissiodorense  locum  addidit 
,  :   Romajad    Guttas  natale  sancti  Sterl 

.,„„,    mde   collector  itlius  Martyrologii 

,niqnus  hauserit  locum ad Guttas.  Magisetiam 

oreat  qundeS.  Stacteood  hunc  diem  scribit  auctoi 

\;s.  FlorariiSanctorum,  Stacteum  rursus  confessorem 

faciens.  Romse,  inquitt  natale  S.  Stactei  confessoris. 

llic    pius    j.hilosophus,    et   rerum  demonstratione 

phica    expertissimu3,    tandem   mortalitatem 

,,„,„    creaturarum  et  immortalitatem  animarum 

srans,  et  I><"  magnalia  inscrutabiha    cogno- 

sens,   omnibus  postpositis,    sed    solum,  quse  vitae 

slini,    agnitis,  verus  confessor,  et  Cnristianae  fidei 

,„•   effectus  est.   Existimo,  haec  fuisse  prolata 

ubaliquo,  qm  credidit,  se  sancio  Confesson,  ul  putabut, 

uitribui  re  posse    genfralim,  qua  omnibus  Sanctis  sunt 

cessaria. 

3  Ai  magislaudo  Ferraiinm,  qui  maluil  fateri,de 
S.  Stacteo  nihil  innotuisse  prseter  martyrium.  Nam 
in  Catalogo  Sanctorum  Italise  ad  hunc  diem  de  S. 
Stacteo  martyre  Romae  tie  habet:  Stacteus  Roma* 
martyrium  passus  a Beda,  Usuardo  etaliis  refertur. 
Sedde  eo  nil  aliud  prseterea  scriptum  legitur  nec 
ubi  corpus  ejus  requiescat,  sciripotuit,  cum  Romaa 
ejus  nulla  extet  praeter  martyrii  memoria  Ita  Fer- 
rarius.  Verumtamen  de  reliquiis  S.  Statei  invenimus 
aliquid  in  Vita  B.  RabaniMauri,  data  ad  iv  Februa- 


rii,  quam  scripsit  Rndolrus  presbyler  ejusdetn  duci- 
pulus.  Referunlur  in  illa  Vita  tre.s  reliquiarum 
vanarum  transtationes,  qux  Fulilnm,  ubi  uhhaserat 
B.  Rabanus,  Roma  delatxsunt.  Exhissecunda  refertur 
cnp.  4,  ///'?'  dicitur  anno  seqnente  (post  838  ante 
memoratum)  sive  unno  836  venisse  ad  Rabanum  quidam 
laicus  ab  urbe  Roma  Sabbatinus  nomine,  eidemque 
dedisse  t"»i  reliquias  aliquot  Sanclorum,  de  quibus 
jam  actum  esl  "ut  agetur,  sancti  autera  Turturini  o«a, 
et  S.  Stactei  rle  cineribus  corporis  maximam  par 
tem,  et  <>ssa  decem. 

4  Quoddicitur  de   ossibusS.  Turturini  hic  adjunxi, 
quia    ejus    memoriam    in  sacrts    Fastis  nullibi  inveni, 
prsetermissis  aliis  Sanctis,  quorum  retiquias  lunc  simul 
accepit    B.   Rabanus   '/'""'    "^'    valgo    sint   noti.  At 
de  S.   Turturino  nihil  prmterea   invenerunt  Majom 
nostrU  nihii   ego    hadenus  invenio.  Quo  autem    modo 
B.    Rabanus  reliquias   acceptas  deposuerit,   mox  pdt- 
dt   muior,    iin    pergens  :  III''    vero    universa    haec 
venerabiliter  snsocpta  in  arca,  ^nam  supra  fcip.  3 
num.    16J  sub  duobus  cberubim  po-itam  diximus, 
supplici  devotione  collocavit.  De  aliis  S.  Stactei  aut 
Turturini    reliquiis   "/""/    Romanos  seriptores    nihil 
reperio.  Ceterum  insolita  illa  RomanorumdeS.  Stacteo 
ignoranlia  nonnullam  ""/"  suspivionem  ingerit,  s-n- 
ctnm    forsan  spectare  "</   notiorem  aliquam  Martyrum 
turmam,   et  hac  '/"'   ob  atiquam  retiquiarum  tramla' 
tionem  .'•'/  festivitatem  in  Hieronymianis  repeti  potn 
Fuii   aliquis   Stacteas    inter    septem.fratres  martyres 
S.  Symphorosse  filios,  quorum  Acta  data  sunt  atl  xvui 
Julii.    Passi  eunt    illi  Tibure  in  Latio :  sed  corpora 
deinde    Romam  translata.  De  eosuspicari  quisposset, 
eumdem  es.se  cum  hodierno.   Verumtamen  talis  suspicio 
nou   nitilur   rationibus   idoneis  ad  aliquid  asserendum. 
5  De  S.  Turturino  ntAil   prorsus  reperio    In  Vna 
B.  Rabani  SS.  Stacteus  et  Turtur  nus  «e  manyres 
quidem    vocantur  :   atque    inde    forsan   e&t  faclum  u< 
quidam  recentiores  S.  Stacteum  dixerini  confessorem, 
Atexommoibi  martyrum   tiudo  nthit  inferri  potest, 
cum  ibidem  idem  tilulus  omittatur  deSS.   Pontifa 
Comelio  et    Calixlo,   et  cap    S  ei  6  de  pturibm  uliis, 
quos    conslat  el    martyret  fuisse  ei   ut   martyres coli. 
Quapropter   non    dubitavi    titulum   marfyris  Mbuere 
S.  Stacteo;  cum  hic  in  vetusti*  Martyroloqiis  annnn> 
hrinr,    ut  solenl  annuntiari   martyres.    M   S.  rurtu- 
ri„o  dictum  titulum    non  adscripsi,  quod  iltum  aliunde 
probare    nequeam,    licel  de    eo  eliam  probaHltus  stt, 
martyrcm  fuisse. 


D 


Di  aliu  slnt. 
'""'Wnl. 

/"'  "nu,(uii 

'"/hltl'TUrtu. 
ruio, 


■^eii  Staclm 

fiin  ninrtyrr 

habrndm,  •' 
probabillvt 

eluiii'  lurtu- 

nnuii 


DE  S.  JOANNE  MARTYRE 


CAMULUINAGRO   GENUENSI. 


Fvrarius  in  Catalogn  Generali  ad    huncdUm  Genuensis  ad   mare  vulgan  namme  Cam     ^   ^ 

sichabet:  Camulii  apud  Genuam  S.  Joannis  Reliquise  illius    ibidera  reqtuescun  ^  /((. 

martyris.  In   Annotatis  aU,  se  Sanctum  an-  autem    in  Catalogo  Sanctorum  ^jj^^ptores, 

nuntiare  ex  moniimentwecclesiaS.  Michae-  sa,clo  Joanne    reperunn,   mtu    apuan  ^ 

)is    Camulii,     qui  pagusa  Genua  tredecim  milhbus  snspicio  oriri  potesl,  es*e  MnjtyrM    m 

passuum   in   Ortum  distat  (notatus  in  tabulxs  ditionis  cujtu  corpus  Camultum  fuent  transtu 


1)1? 


1 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


507 


I)E  S.  DODA  VIUGINE,  ET  FORSAN 

MARTYRE 


IN  DIOECESl  AUSCIENSl  1N  NOVEMPOPULANIA. 


J.  8. 


5.  Doda  a  rt- 
cenUoribus 

mrmorata  ut 
virqo, 


inOlfici»  vlrgo 
et  martyr  di- 
cltur. 


Acta,  v 
'denda  : 


Ex  martyrologiU,   quorum    Opera  ad  nostram 
notitiam   pervenerunt,  primus  S.  Dodam  an 
nuntiavil    hoc    die    Philippus   Ferrarius    in 
\Calalogo   generali  Sanctorum  ad  xxvm  Sep- 
umbnstubi  stc  habet  :  In  territorio Auscensi   sanctae 
Dodae  virginis.    Unde   ejus    notitiam    acceperil,    in 
Annotatis  in/licathis  verbis  :  Ex  monumentis ecclesiae 
eidem  Virgini  dicatae  in  vico  de  illius  nomine  dicto, 
ubi   corpus  illius    asservatur  :  ex  quibus  apparet, 
iUam  S.  Quiteriae   virginis   et    martyris  sororem 
fuisse.  Prolixius  S.Dod®  elogium  contexuit  Saussayus 
in  Supplemento  Martyrologii  Gallicani,   hsc  scrih 
ln  territorio  Ausciensi  sanctae  Dodae  virginis,  qua3 
sanctse  Quiteriae    virginis   et  martyris  soror,  per- 
fectaque    imitatrix  ejusdem  sanetimoni»,  ipsius  et 
<•  nsora  gloriae   (quamquam  tramite  incruento  cceli 
invaseritlimina]  meritis  egregiis  effectaest.  Pretio- 
siiin   cujus  corpus  in   propna  illius  ecclesia  vici  de 
suo  nomine  nuncupati  etiamnum  bonorifice  servatur. 
Brevius  S.    Dodam   virginem    in    dioscesi    Ausciensi 
annuntiavit    Castellanus,    omnes    ad   eumdem 
omnes  sine  martyrii  palma,  quam  etiam  negat  Saus- 
sayus.M  verisimiliter  nihii  de  S.  Dodznoverat,  prrrn- 
terquam  ea  Fei  rario. 

2  Verum  tam  in   ActU  quam  in  lectionibus  Oflicii 

S.  Doda   dicitur  virgo  ei  martyr,  lotumque  Officium, 

quod   antw    1643  una    cum   Actis  Tolosa  missum  est 

Uandum  per  P.  Petrnm  Possinum,  recitatur  de 

virgine  martyre  cum  hacoratione  :  Omnipotens  sem- 

eDeus,  qui  beatamDodam  virginem  tuam  per 

mai  tyrii  p  ilmam  coaleatem  fecisti  conacendere  glo- 

riam,  da  nobis  ejus  suffragantibus  meritis  cunctorum 

veniam  delictorum,  ut  adejus  mereamur  pertingere 

consortium.    Per    Dominum  etc.  In  Actis  non  modo 

martyr  vocalur,   sed  multa  ettam  narrantur  tormenta, 

quseidem  itlata   asseruntur  ante  capitis   resectionem, 

qua  martyrium   complevisse  dicitur.   Consentiunt  ActU 

lectiones  OfficU  de  variis  suppticiis   Firgini  illatis,  ac 

pid  i  /  r  m  tandi  m  amputato.  Qua}  ropler  existimo, 

Ferrarium  non  abjudicasse  S.  Dodaa  martyrii  palmam, 

sed  eam  aut  lapsu    memorix  aut  aliocasu  solum  ab  eo 

m   brevi  annuntiatione  omUsam.  Dum  enim  observat, 

S.  Quiteri»  virginis   et   martyris  Jororem    fuisse, 

ostendit,    se  aliqua  saltem  monum  Doda  vi- 

disse.   Itaque  laudatorum    martyrohyorum  auctoritas 

mt   non    delerret,  quominusS.  Dodam  ut  virginemet 

mart\  stimem. 

3  Qnod  spectat   ati  Acta  jam  memorata  ; 
quam  digna  censeo,  q\  a   stv 

aut   Operi  nos  i  :,!  f"1'"1"*"; 

sunt,  qust  Papebrochius  nostertom.  \  Maji 
pag.    172  num.  3  et  seqq.  "v  fabulosis  S. 

Quiterix  Actis  :  nam  •  sedem  hisce  infartm  sunt  fabul 1  ■ 
Doda?  seque  ac  Quiterim  palei  attribuitur  Catillius 
rex,  mater  Calsia  regina,  eadem  eorum  urbs  regia 
Blancagia,  in  apographo  nostro  Blacagia,  ut 
simul  filiarum  partus Calsise attributus,  quibustamen 
unus  additur    filius.    Adduniur  midtu  S.  Doda-  certa- 


mina,  partim  cum  diabolo,  partim  cum  patre  Catillio, 
partimcum  fUtilia  imperatore   Moderano,  plurimaque 
tormenta   et   miracula.    At  omnia  videntur  (igmenta, 
eaque  neadmodum  quidemvetusta.  In  Uctionibus  tn 
Officii  crassiores  fubulae  sunt  omissse.  Nulla  ibi  mentio 
;    malrU,    ejusve  partus.  Pro  \foderano  substi- 
tutus  esl  Numerianus    imperator,  omUsaque  Virt 
fictitia   aliqua  certamina.  Relictus  lamen  rex  Catillius 
ejus  pater,  relicta   urbs  Baltagia,  vA  ibi  in  apographo  E 
nostro  sciibitur  :  relicta  alia  plura  improbabilia,  utsatis 
appareat,  ex    lutulento  fonte  lectionei  fuisse  hauslas, 
Itaque  ne  has  quidem  huc  transferam. 

4  Malim  certi  ignorare,qua  setate  mxeritS.  Doda, 

ei  qun  martyrio  ad  coslum  evoLaverit,  quam  adeo  fabulosa  .,t,ls  et  9esta 
huc  transferre.  Futt  illa   quidem    soror  S.  Quiteria  ignota. 
secundum  hujus  Acta,  quemadmodum  observat  Pape% 
brochiusin  S.  Quiterianum. 8.  At  in  S.   vVilge\ 
novem  quoque  sororibus  annumerata,  dt  qua  actumesl 
ad  xx  Julii.  novem  illse,  ut  uolunt,  sorores  enumi 
tur  num.  19,  rursum  iihtn.  ^'.),  actertio  num.  -18,  ex 
is  doi  umentU,    m  i  u/i    i  (il  mentio  de  Doda,   ut 
ii,   in  fabuloso   quidem  illo  calalogo  constanter  locum 
invt »'  i  it.  Igitur  incerlum  plane  i  tt,  an  fuerit  soror  S. 
Quileiix  aut  S.  WilgefortU,   quod   certum  fieri  non 
posset,  etiamsi    ubique  inter  ense- 

retur. 

5  Unum  de  S.  Doda  satU  i  '.  nimirun 
multU  seculU  cullam  fuisse  in   ivecesi  Ansciensi,  sive 

I '  cclesia,  in 

quod  ioi  fuertt  passa,  sivequod  corpus  aliunde  eo  fuerxt  qua  ctirplis 

ium.  Etenim  inter   instrumenta,  qum   Dionysius  ejuajervatvm, 
Sammarthunus  edidil  tom  i.  Gatlis  ChrUtians,  deci- 
mumnonwi  s  /'"!/•  168 est   Cbarta 

Guilielmi  Astaracensis  comitis  pro  Ottone  abbate 
Cimoritano,  in  qua  sic  loquitur  :  Ego  Guilelmus  F 
Astaracensis  comes,  praventus  etinflammatus  pro 
meorum  ac  parentum  remissione  peccatorum,con- 
strno  monasterium  illam  ecclesiam,  ubi  requiescit 
Christi  virgo  Doda,  qu®  videlicet  ecclesia  sita 
in    praedio  Orii 

erium  donal   abbati  Gimoritano.    Tempui 
,  cprimit  his  verbu  :  Boc  donum  factum  est,  re- 
gnante  Henrico  Francorum  rege   primo    m  d 
sdicti  Pap»,  et  Garsiano  Ausciensi  archiprffl- 

sule. 

6  mbillonius    ea   allegatis   temporis  «   wetltoxIIB0. 
[nnalium  n  feri  i                                            ''"''^'   »»sterioaucta 

adannum  1033  Httm.  25.  Regnabattw 

Benedictus  IX  sub  finem  ejusdem    annx 
factus  '"'   'v//v""/"'''' 

mnum  |033,   aliqno  ex  annU   sequentibus 
nno  1030,  ut  mem  rtha- 

,,,/.  '.i7'.i  i,i  Qdrsia  1 1  Ausciensi,  qu\  h\ 

t  harta    legitur,   anno 
i  //,  nrici  r<  gi  -.  ul  ibid*  m  as  rum,  quod 

magis  spectat    ad   propositum    nostrum,    ex  all 

,lti  habemus,  S.  Dodam  a  seculo  u  taUemfuitse 
cultaiu,  et  verisimiliter  multo  cUius.  Martyr  in  illa 
Charta  uun  vocalur,  ul  ejus  quoque  marlyrium  m 

possU 


ACTA  SANCTORUM. 


368  ^  rorum  incursionibns.  Diesin  Actis  nalatur  xxvi  Sep-  j) 

A  mSiit  minus  ccrtum.  At   mrrrtius  est,  *?*  '       ^  wft  ,,„,,„,,,    idtlityua     ftl  tfw  Oflldo  r    Md  pro/lter  /ail//a. 

ril,  »"<•'"/' """""  •"'""""/'""'' lp,\    ,.',,*,,    /30|fc«  fM    nnte  martyrologus    ud    kunc    diem    de    S.    Doda 
*-"ou;                  i«».w  ntntilibus    deinde   sub   regwus    wnau 

Ananis,   ac   dcmum  sub  Sa\ « «  «Wi 


DE  S.  CHABITONE  ABBATE  CONF. 

1N  PALESTINA 

COKMENTARIUS  PR^VIUS 
L  Sancti  in  Fas.is  sacris,  maxime  Grtecorum,  commemoratio ;  et  cultus  ecclesiasticus. 


Sanctixit!'1'- 

rUqui  Fastii 
Lattnli  omfj 
iv«( 


maximo  con- 
sensv  hodic 
tnemorutur 
apud  Gracos, 


' 


Mnscos,  Ara- 
bes,  ft  Olficio 
colilur. 


li 


M  „,„>,„,  S.    Cbaritonis,    quamqwm   apud 
Grsm  celebtmma,   ntcdw  adtcripta 
Vartyrologio  Romano,  el  ab  aliit  plemque 
L„,„„,  extulat.  Eum  tamen  fld  fcwie  «tam 

M,  „erW«  :  Dia  vigesima  octava.  sanct  pa  .. .  et 
confWsoris  Cbaritonis.  Secutu,t,t  *™J«^£ 
laloao  generali  hU  verbit:  In  Pala.st.na  S.  Ctanto 
m,  abbatis  [coniensis.W  Sanetut    patm  Ico- 

*  m '  :  I"  Patestma.  S.  Cha^"'c™ 

institntor  laurarum.  Grevenue  et  CWue  Ctanto 

8eB  ,,„.■„  aMunt,    hodierno  non  congrunt,   Ma  tyret 

fSmnomiuUplureeinOperenoetr „,„„■„«.*„>„ 

Tal I   hodiernut  Ctariton,   M  i«    »«J« 

,,„,„  ?M««  .fic.,,u«  martF..  «*«  «'<</<"  «*«£■ 
2  flr*ri  nodfe    Charitonem    flnnunttonJ  manmo 

contt tamq »  Sanctumc ujut  ceUbr •  «■« 

„   cJiw    «m«i»   «Writflt.  conjruH!.  Char.tonem 
„im  mm  mo/o  m«m«rfl,um .».«'»  •'«  "'«.«ue  Meno- 

nritis   srd  in  pfcrijjw  «<ifli»  m«nuscri/»Jl«,  ««  ""/«,', 
.  '' ,  ,„,,/,„,,,1   ,,■,.,    r..M,.„rr,  ««»u»«.««...r 

Saneti   Tale  «ei  Grxc Mtnolog »««<'  »«"»«" 

/• „    »,.>  i«  WWfc«fcecfl  ««««"  *"**■  Cfl5""'"- 

£, ',«-'«^'»/'-''"'"^;''7'''''^''r7;;;: 

„-,  ,,,„,/„„     UNMtaM     «r,/rr/,.S,     K.    P.     '  - 

Adeiu,GalUtli,mirahumamtateoperame « uUro 

altns.   Iu  hoc   M .fcflfc  «om  / «  '»"■'«""' 

Z£.  ../    Pluree  pe> -    *•   ^^V^' 

,„am»mpfctt:n<.cd«Wiflndflme«'.  jinn  roiontur  om- 

„,,,,,„,„„,„,.>/.■-'"" .«K«fc»«o"<>  .»■ ...»".»- 

;„,,,,,.  s «r fr*ci, t ■•''"';;<•""" 

»,.„„„ M..J,..-, - ;«"'"'"""  v;;;,; 

/.„„/,, •),.,. s„.,«< «<• '"  ""■;''"''  "'"7" 

SntmS.G ■•■ .■'.•».(•■•'-■<'- """;;'• 

r/™w«:S««ctipatris  tri  Char.toms  confe 

,s'/»,.„ «Sancipatris   nostri  et .***£*" 

Ctaritonis.   H*c  »W »  »"'"<■   "■    !♦"    ''"'"'" 

,,„,„  ,„„,„„,.,.,...  S.  ClL.nl.—  »  homuuoM,,,- 

lurotottio  »,,»  ,„..„.. »."■.. 

3  Stenim  ri  ,.<j  ra ""»■  Fo*»rum  Gr«rorumcon. 

.,„„„,„  «utdomtu  „  W««ro»,  jui  '''"'"s  •"'<■""  "'""'•  f 

S   Charitoi .„„,„„,,.,  ...   Ephemerlde  tua   el  m 

M,;,ol,„iw  Stovo-Bittticq  exhibtnt,  nequ»  de  cultu  e;ui 
nraiif  ,,,o,i„i/,.i,.„e  cuUoi  »//..  «uperuis  uoWri,  (i../...»- 
,,„  0//.„«".  ,"■  §•  Charjtotie  „<  M«..a««  impre««««  flrf 


E 
htmc  ,/„•».  prxsoibiturel  ex  eo  inferiut  insignia  Sancti 
elogia  non  pauca  Latinerecilabo.  Anlhnlogium  Grtco- 
rum  ,,,„„' ,,.'.'"  I738impr««um  csi  ad  utum  Grxcorum, 
,,„  ffomou*  Ecriesi,  setubjecerunl ,  „..,.«,  ,h,,:,l„bet 
S  Charitonis  Officinm.ex  prscedenteconlrocium.Ac- 
ccdit  Martyrologium  Arobico-JEgyptium,  quod  G.oiio 

S.,„fl„,»S  m  «'■'•'"<•"  L"ll"""<  '•'•"• "  ^  '"""'''"'  ,hT- 
Sl„  /„,/,,,  .  Meraoriapatris  nostri  Creton.s,  magistn 
monachorum.  Facari  '.„  Cretonem  ex  Avobuo.  «<m 
mirabitur.qui  compertum  habet,  quanlum  nomma  u- 
,„„,  ,„/,»„/  ,.„■  irflBsfcifcnem  «  Bno«ermoneflfl  «(««- 
,,„„  „„,„/,./,  l,r  divereum.  Al  litulut  Magtstn  noMr 
chorum,  jui  Soncw  lri*»i,ur,  cou;»nc,u«  cum«i««.  ?«» 
„,„,„„i„„„r.  ««.,«  o«/ondi,,  fcorffcnmm  ,/,«»„„„  Chan- 
tonera.  ffoc  r«,om  mox  »«,Be««i  ''«'««  J*JJ» 
/„„■„  ,„«/„».„'«.■  :  „»"'  fm  „„»«„''»  »rS.  CynacM 
monachus,  ,,  noW«  adeumdem  dim  dandut,  voc ^ur- 
7„o  discipulus  sancti  Cretonis.  /•«./  rouorfljS.  Ci/no- 
L  S.  Charitonis  di«c«p««I««.  eo  cerle  temu,  juod 
/,„/„■«„,.„■»«  .'«  monfl««eri««  oo  to  erectis.  et  .»  «;««  <P<- 

(unca  «il  de/unctns.  rh»ritone 

4  Qflfl!    ,«  ii/enofcf/i''«  oc  Menane  d«  S.  Chantone 
commcmorant  Grmei,  inoictm  in  pleritqus  «~*»»  l-«* 

„,,■„,„,.,»,'..„«  '«""""".  '-""""•  '■'''"'""' U''' 'l0,,  "'  F 
,„  „.,./,„  pro  /»',•  po««nm  «I  Auretono  „„,.  .       • 
,,,,„„,„  „,,,   ,„,„»,„  „  tatronftu.,  MfM     "<  <" 

,,„„„„„„.  ,/„„„,„  ,„„„„,',»»,,  '""""""'  "  ™. 

r„,„„„l,,,y„ ,.S„/,srr,l.  „/„„»» <"";'_. 

„...s  '■'.«/< ■  ."<-«<"< •.  s'";""";.;;r  nf  t 

confessoris,  ducis  eren.i.  H.c    uu  su 
lmperatore  ex  urhe    Iconio  :    neten  u .  vu  o 
side,  etChristi  nden,  confessns,  a  ^uorm„ruB1 
verberatar.  postea  M   ™™ZST^W 

ednctus.flagri8cmstaest.Mor 

i^atore,  ceesante  persecuuone.  sanotos ^C 
Hierosolymamvenitsubpatriarctasan^to1 

Cum  vero  in  itinere  incidieset  in  latroue  'Stfr,,ens 

lunca   inclusus,  hoc  modo  I r •  ;  ;       ilt> 

enfmir,vasillud,inquolatr -  vmami «er^^ 

irrepens,   venenum  evommt  :  qnoa 

«pirarunt  «  q ' moultates  Beat    _      n'lecit: 

ribVdietribuit.etspeluncam.llam  m,iM1?tc. 

monachisque  multis  in  eam   congrega    .  M 

rium  con8tituit,expetraeductaaqua,     ^   .^   ,„ 

,«„.»..<  '/,»•"■1 ■|""""1 ;,;'"'  ,„,,„: ,/,,,'""" 

BummaseneptutejnigravitadDominum  ..,„ 

, „„„,„,    A.«,.s,    ,/„'»"'"   ""'""  fXa- 


bus^ponuntur  in   AcLis,   V"»»»1  aHiU" 


ellquote*odls 
officti  ttogto* 
fKtbtapta 
istrdtUh 


ranei  aul  supparis  :  nec  lamen  videtur 
Metaphrast»,  sed  antiquoiris  :  in  chro- 
notaxim  et  gesta  aliqua  inquiritur. 


B 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS.  569 

taminabitur.  Jnterim  observo,  muttum   pro  tempore, 

Sanctus  pro  fide  cerlasse  dicilur,  dissentire  Meno- 

logium  Slavo-Russicum,  in  quo  hxc  leguntur  :  Sancti 

patri     n08tri  ef.cnfes.ons  Charitonis    qui  vixit  et     g  |[     yi(a     non    cst     scri|)toris    COnlempo- 
passus  est  anno  ccclxji  a  Juhano.  Ai  nujus  Meno- 
logii  auctorilas  m  hisce  nequit  esse  magna. 

5  ln  Menseis  protixo  Officio  celebrantur  viriittes 
S.  Oharitonis.  Quapropter  pro  specimine  ahquot 
strophas,  Latine  redditas,  kue  transferam.  Prima  de 
laboribut  piis  sic  habel;  Passionescorporis  continen- 
tia  fecisti  marceseere  et  fervida  prece,  serpentem- 
quedolosum  lacrymarum  imbribus  suffocasti,  Pater: 
ac  Deo  excellenter  placuisti,  sancte  Chariton. 
Idcirco  coelestibus  te  exornavit  charisraatibua  Jesus 
hominum  amator,  et  salvatoranimarum  nostrarum. 
Secunda  strophe  etiam  ceriamina  pro  fide  celebrdt, 
atque  ita  habet  :  Sudoribus  exercitationis  extinxisti 
carbones  passionum,  Sanctissime.  Cura  igne  inju- 
riarum  etdolorum  congressus  es,  coram  injustis 
judicibus  confessns examinationem  Verbi,  quod  caro 
factum  est,  martyrque  nuncupatus  es,  raultipliciura 
punitionum  stigmatis  variegatus,  Piissime  ac  Bea- 
tissime.  Tertia  celebrat  vitam  monasticam  his  verbis  '. 
Solitudinibus  etmontibuste  fugiens  abdidisti,  im- 
maculatam  servans  animam,  Sacratissime.  Et  SS. 
tatis  habitaculum  te  ostendisti  :  cujus  potes- 
tate  sacras  eedifieasti  domos,  Beate,    et  speluncas 


AICTORB 
D.  S* 


V  ita  S.  Charitonis  Grxce  seripta  cst,  redditaque 
Latine,  primum  impressa  est  apud  Liponanum  tom.  6 
fot.  283  deinde  apud  Surium  ad  xxvm  Septem- 
bris.  Auctor  ipse  in  fine  declaral,  se  diu  post 
Sanctum  scripsisse,  idque  ex  sota  traditione,  ita 
bens  :  QuaBCuraque  ergo,  dilecti,  ex  illius  factis  et 
miraculis  tempusetoblivionem  potuerunt  effugere, 
ea  studiosis  vestris  auribus  tradidimus.  Neque 
enim  intervallum  modicum  inter  Aureliani  impe- 
rium  et  lioc  terapus  intercedit.  Nos  enira  a  nullo 
scriptis  quicquam  inandatum  accepiraus  ex  hoc, 
quod  eo  tempore  essent  pauci  non  solum  mouachi, 
sed  etiam  omnino  Christiani,  et  qui  essent  signati 
luce  cognitionis.  Ii  autem,  qui  erant,  agitabantur 
quotidianis  persecutionibus.  Illa  autem  sunt,  quo- 
rum  hic  fecimus  mentionem,  quse  viri  pii,  et  veri- 


Vita  Sancti 
tcripta  ex  tra- 
ditione  per 
icriptorem 
posterlorem. 


arlamina  pro 

fide,  et  lal'0- 
res  monpstlci 
celebrantur  : 


mstcull  qui- 
bus  t,,  Mena  ts 

laudatin 


ItlLC     oaoioo     i«_  v.  .  •••-■»»^--»      ..ww..,      — ■  -r IUMI      XllV/     ICI/IIIIUO    nn,mivnvi.i|      'J"'v       ....      j- . .  ,      w.      .  ...  . 

in  salutarera  acquisitionem   monachorum,   qui  san-  tatis  araatores,  filius  a  patre   accipiens,   corporali, 

ctam  memoriam  tuam  honorant,  Venerande.  inquam,  et  spiritali,  conservarunt  ad  nostra  usque 

6  Quarla  stropha,  qux  esl  Joannis  monachi,  Ut  ibi  tempora.  Hxc,  quae  scriptor  ille  de  suis  documentis 
legitur,  ita  habet  :  Piissime  Chariton,  tu  etiam  post  etztate  exponit,  certissime  evincunt,  Pitam,  non  esse 
mortem  in  ccelis  vivis  in  Christo,  propter  quem  scriptam  eodem  seculo  quo  vixil  et  defunctus  est  S. 
mundo  te  crucifixisti.  Alienus  enira  a  carne  et  Chariton.  E adem verba  verisimiUimum  faciunt,  nec se- 
mundo  factus,  major  visibilibus  vere  vixisti.  :  non  quentiseculo  v  scriptam  fuisse  Fitam,  quando  quideni 
enimtibivixisti.  Vixit  veroin  tepotiusChnstus.Deus  Seculo  v  usque  ad  medium  fere  senes  aliqui  vivebanlx 
noster.  Hunc  ora,  ut  salutem  consequantur  animae  «^  §  Charitonem  nosse  patueranti  post  medium 
nostraa.  Quinta  est  pia  Sancti  invocatid,  quam  fhitto,  seculi  v  saltem  aliqui  superesse  poterant,  qui  nonnullos 
uti  etsextam  ei  reliquas  omnes,  licet  variis  et  plurirhU  ex  rjns  discipulis  viderant.  Attamen  necdum  video,  ex 
honortim  lilulis  celebretur  Sanctus.  Namomniagenera-  allegatis  verbis  legitime  inferri  posse,  Vitam  fuisse 
nm  referuniurautadcertaminaprofidetautadtabores  scriptam  post  seculum  vi.  Etenim  omnia  illa  poterat 
et  virtutis  vitse.  solitarix,aut  advivendidocumentdmo-  scribere  auctor,  etiamsi  tantum  duobus  secidis  post 
nachu  data,  aut  ad  gloriam  in  cozlo  obtentam.  Tn  ultima  mortem  S.  Charitonis  Vitam  composuisset. 

tamen  stropha  videtur   insinuari  patria  Sancti,    quod        9  rerumtamen,  si  credtmus  Allatio  de   Simeonum 

auctorsermonem  dirigat  acifideles  Iconii.  scriptispag.  LS8,  mullo  ierius  scriptaesl  HtaS.Cha- 

7  His  igitur  brevitatis  gratia  prsetermissis,  duosver-  ritonis,  et  auctorem  habei    Metaphrasten.  Nam  mter 
siculos  Grsecos  ibidem  Sanctielogioprsemissos  subjun-  yitas  a  Metaphraste  compositas  eam   ibidemrecenset, 


gam  cum  interpretatione  Latina  : 

T»$  ync,  r.xx-r.oy.'.  xa$  rpufa?  6  Xaptrcw 
Kar«rpvo«  vuv  ovoavov  cwv  ^etptxdv. 
Calcatis  mundi  deliciis,  Chariton 
Nunc  ccelestium  gratiarum  deliciis   fruitur. 

Addttur  seqxtens  hexametrum,  sed  ihi    viliose  impres- 


non  alio  tamen  argumento,  quam  quod  slilo  Mela- 
phrastm  congruam  judicaverit.  AUatium  secuti  sunt 
passim  omnes,  neque  ullum  inveni  hac  de  re  ab  ipso 
dissentientem,  non  aha,  opmor,  dt  causa,  quam  quod 
nullus  hanc  Vttam  studiose  excusserit  ea  inteni 
ut  ni  aetatem  ejus  velauctorem  post  Allatium  inquire- 


AUathu,  $c- 

quentibus  alils 
eom  Meta- 
phrast '  iri- 

bltit  : 


sum,  quod  ideo  ex  Anthologio  recito,  et  Latinum  facio.  reL  ./,  ipse  AUatiuspay.  76  fatetur,  difficutter  resarx 

'Eixadi  oyow&y  Xapixtm  Uve  ytpoX ftotxpw.  p0sse,  qmrnam  ex  anonymis  \  "<    tmi   Metaphrastae, 

Vigesima  octava  obiit  Chai  tton  in  provecto  senio.  aux  vero  aliorum,  ita  scribens    Sed  quasnam  Meta- 

Nihitquidem  in  allegatu  vemculis  dicitur  de confes-  phrastes    Vitas  Sanctorum  conscnpsitf  Hoc    vere 

sione  Meicoram  tyrdnno,  tormentisque  ea   de   causad  dinVillimum  est  discernere.  Nec  alms  rtent.  msi 

Sancto  toleratis.  Cum  tamen  asseranhti  non  solum  in  qui  siu.iles   Vitas  Graece  percurrent,  et  ora  .on.m 

VitaetinomnibusMenotogUs,sedetiam  iit  odis  Officii,  et  lumina  ...  dicendo    Symeonu    optime  caimem. 

Sanctusque    illorum    causa  stricte    confessor  ubtque  Nara  id   ex  Latinis  expiscan  stultissimum  ruem  • 

nommetur    sath  probdbilia  Meittur   Sancti  pro  fide  quodcontingetdifficilius.qu^ 

/ ■  e    *  ,t  i  ,.iiin  in  a his  Orat  oniuub  et  \  iiis 

wtamina,  sed  holum   bievitatis  gratta    m   versiculis  causa  factum  sny  cum  in  ai«    ^    fi„a  .„„    in-Wl 

pn  termissa,  quod  iis  non  sil  immoiHuuS.  Dubium  ta-     auctorum  ut  plurimum  nomina  V™^"^_ 
men  videri  imperatorem,   sub  auo    SanCtas   pro   fide     qUa3  Syme l,;.  ^"^  SfftoP  *- 

^«^«•«-*«-  Suc^  *»* 

torem  sibi  prifiscriptum  non  prssferunt,  omnes  non 
sine  erroris  atque    inscitia-  nota   Symeoni  vindica 
t  . .    „.,.  ver.eSymeonisnon  sunt. 
10  DifficuUattm  discernendi  Vitas,  quarum   auctor 
est  )ietaphrastes,iterum  maximam  agnoscit  pag.  80, 
D.x.    supra,    inquit,    arduum  hunc  esse   laborem 
et'improbum,    et  queffl  ipse  prudentioribas  re- 
1  72  hn- 

Septembm  T.  /11. 


qttOtl  fj< 


AICTORF. 

J.     9. 


DE  S.  CHARITONE  ABBATE  CONF. 

•■        .«m     rnnferam  tamen  aliquid  studii   et  ope-  rmw»  itmwnt,   exttttate  et   illuil  monasterium,  »i  r, 

TvL  S    n^rinT  ut  ut   potero.  #*c  a«-     a«c/ I  ■*«*.  *-  "*te.  Clariu,  tamen  „,em  D 

'""    O:  ,„■,'<  ^Tsanrtarnm  "««  ■*  Sllia.  quoque  illic  «Hflwtlun»  admirabilis  hic 

P                /   ,«          •     V tafM  **»,    ?«.*«.  Chariton  ;  quam  nonnulh  qu.dem  lingua  Syra  So- 

SLSJSIiS^- -.*-*  -,  nominent,  nlii   autem  voce   Graea   VbxbMB 

Il,01i«n.l«<l'S.»rt»fH*'""»"'f"»  LAimAM  nppellnnt. 

f  T  iES«**-  /t <'<«».    <'  Merapftraet*         13  De  ,pelunca,  «j bMriw.  P<»<  mtti  mona. 

ludfca..  r«r«i«m«.««toj«m  texuii  exVititSanctorum 
„  „„„,  circiter  el  <•»/<«».  »«««  )M   Metopftr«te 

-' fl/j// 


nuc  nthmbit    Anoniimm,    et  Meiapnrusix  iu  i"    *r  > .  -»   /--    .»..»«««  ,7,,.,,-.a. 

TT',  r    ,„„,,',,,,,,/„„.'„„  «•<<»'  <<  ^Snnctomm  tteria,  habilavit  S.  Chariton,   mox  ait  auclor  :  Qus  „a„nJ 

„,,,,,,,«/.  T»   <<</'■  MetopBIwte     asqueinhodiernnm  die ppeUatur  C«™,.s,  U  « 

5*£    Non Ol    -«•«-    «*«    J*  st,  peneilis  .  non  eni,,  potest  quis  ad  ipsau,  acce. 


B 


at  varix  ra- 
tlones  alle- 
gantur, 


q  itinu  oldt  Iw 
tbjudicanda 

Metajih  i 


usque  in  hoiliernum  diein  appellatur  i  REMAST0S,  i,|  "«««1*«. 

est,  pensilis  ;  non  enim  potest  quis  ad  ipsatn   ao.ce-  """» 
«AntandM.  ««  ,'f "',„,„,    Uorm  Vag.   124     dere.  nisi  scalis.  St  paulo  post :  Ex  uno  enim  antri 
MetaphraM,  ni  "»J^~  '"*  ,'a  J  3similis     !atere  protinns  scatnrit  aqua  frigidissima  et  limpi- 

^mbWl iV r/. ««.  '— '  »'  «**«•.  <"<  :  dissi'»a'  ^  '"^  "T  '",  h°diernUm  diem  *■ 

Ft  liab    0  nunc  tibi  et  paucas  hasce  a  me  tanquam  //..,■  om Xivertum a  MeUtphraete  «.«atorom,  „im,ue 

bHiaieto  nuiu,     .       1  ,       ;  ,      hatce  ttttntiquiorem,etm  PaUethna  ex  monaohorum  traU- 

Metaphras.ie   propnas  ■"^gj-jg ,„„„  J„,,„„,,„,  ,„„„„„„,.  y„ ,,„„  ,,v,„/,i,e  wl, 

"""""   '"""«;: I  / „i TonuZ,  5     '«.''<«•   >'"<»     ""  '"'' P«f««« <«»P»re  Metaphratt*;  „e- 

n*  '"  ;' '  "  ,,',,,   „,   artem  eat ,/,-     ,,«-•  ftfc  Hnb  *  M  MnM  <'<• '"  loci,  ex  »„/,. , 

„,,„,„,/, ''-"''";';";;;;,        „„;.,„„,  ,„  .„„„,  ,„„„„  ,,„,,„„„,  n,„„.  ,„„.„•  s.„,/./a„,  -■«  pate« 

ZTSZZ'  ttaiuitaue  Metaphrast*attrib«enda*,  teculo  v.  a«<  tii,  W  eamoccupaveranl  Saraceni. 

!/,,,/,<„,,',„».■<»«    Ana«lemAHa«i«atotVi(as,  Ocr„,,„»„  //iVro^  per  Saracenot  a  Barom  t, 

XSSZ  catalogU  recentet,  tam  Mligenter  Pagio  /.,«.„•  < 636,  f«.«««e  ea  «atndo  ,,,„„„„ 

'  '        '  .,,„,„,  ,r  „,,„  de  ,in<7«ii«f«rre»otoeri(  obtidioni,  anno  capta,  nec  umauam  ab  imperaionbus 

"■7   Z    ,  L   uu     ,  •  /.'•  u  .    ./.<«.»<»;.    uliis  M  '■-•/"«.  <?«apr«Pler  <„»,  itUtd  tempu,  Fkm 

itm  o^c      1 0  <;;''...,'<»«  ««   "-'-  S.  Charitonis  «criplam  «i.  dubito.  Fu.se  ««iam  eou, 

AiSii Tluce «,■,/.,,«.' «': -'"'■"'" """-  " '  ""*' ""'•  '■""' ,v" """""' ;  ;,'p", '" 

;!,;;';;,;,;;,,;„;.,„,„.  Ai , „„,-»,«„,;.«'«' *•  .*■  ^-  ™*™  r—  «•  «««*«  p«'«- 

pro  crta  „„«/„  ft«ft.«d«m,  «««pa«i««  -^Jj;     %  ^.       „„„,  mo„os(el,0  „,,„„„  ,„  pflte,(foo 

EZ^^L. *.--«-  ;;;;: ssf L"=£ "JT^fi 

sf,//////,  ,///f/7ue    /oca    sitperius    memorata,  mque  ad 
SeCUlum    1   eo  W  staln    munsissr,  ni  qno  ea  suo  temport 

fuUsB,auctorinsinuat:imodiflicullerc\  mmus, 

ea  Sic  mansisse  usque  ad  medium  seculi  vn,  ideoque 
conjicio,  Vitam  citius  fuisse  scriptam.  Verisimile  est, 
ubi  Cyrillus  Scitopolitanus  Fitas  aliquot  Sanclorum 
abbatum,  uli  SS.  Euthijmn,  Sabr,  JoannU  Silentia- 
PaU  Utcumque  flenhoc  potuerai  m  nmnmm.  «i,  ei  forte  aliorum,  post  medium  semli  fi  smpsera^ 
^Tapud  monlol  qui    Hal I «  ta  M  aut     aliquem  fuisse  illoe^  Um  «y   J-J 

«»l  ///,  secula,  quAUoquidem  seniores  monachi  junio-  mteret ;  eaque  occasxone  \  itam  eodem  secuto      I 

ribus  narraresoleant  prmclara  major um  gestat  scnptam  a  mo rte  ^m^Tma    Vita  fUm  F 

«I  conservent  memoriam  loc m>  w  quibus    illi  habi-         13  A  moAi  '/-""-'^    '/«'"<   "«    ^       ,,,         rfl„ 

tarunUAt  credibil* .(.  ejusmodi  tradit m  de  meren  videaturt  ^Unguendum  ^^^J^^V 

flMto  ,„.,,,,„//..  s  Charitonis  ConstantinopoU  viguisse  in  ea  referuntur.  Elemmcum  w  launsa  (cralal^ 

•'■"         '         '  ,  ,  o    rh-ii-ii-f.iiU  mi.tiiniu    fnisset  niouneliorinn  succissw,  ^ 

seculox,si  nihil  ante  istud  tempus  deiu  erat  scnptum,  S.  Uhantonia  conmua  /  ,     de  ,,,„,/,. 

*nul*Hp*m  se  invenisse  affirmat  auctor.  facile  propagan  ad  posteros  VoU  era 

12  Nos  enim  a  nulio  scriptis  quicquam  mandatum  tis  i  SmMmmuHinu,  cum  monacht        ; 

accepimus,  fe|.ft.  ffoc  .^  »n iH  fno^UWb  /'"•'/-'"•  PWr.l«  ?fl f«"  ""  "s  ,  rt  «,  rfa 

de  Mpon  Metaphrast*.  r,.r  ull mim  potest  esse  de  prteciputs  Sanctt  mrtutibus  -/    mom  s, 

duMum,   quin  jam  ante   Charii  io  coltretur,  locis,  inquibus  vixeratac  dejunto u  m   .         ^  ^ 

cumhabeam  in    vetustissimis  Grxcorum  Fastis,    et  omnia,  quw  discipuh  Cnaritonis  noss  ^ *  mmU 

sic    Offficium    ejus    saltem   invemsset    Metaphrastes.  nino  probabilia  sunt,etpro  ver i  ^w  dm  stUo 

Prxterea  non  potuU  Metaphrastes  de  monasteriis  per  przsertim  cum  m  m  referenau  m   •      ^        ^ 

S.  Chariti m  coeplis  ea  suo  tempore  dicen  usus  sit  auctor.    Atnonsequi  /<>  //,,•  ,^m 

c/0r  VitmvarUiUieuprai ""/.   />/-•"//"  enim  iiw-  «««««  P™  (W«  certaminibus  rejerun     .   ^  ^ 

.«.inib  '""»•    7  uit:  Q»..,l  nunc  vocatur   Antiqua  »««  «o»  ''"""  ■  »«w «*»  ^TnZcontiqerant,  q** 

BCCLES.A,  e.sita  es.  propter  sanctissimam  lauramf  ^  '/"- ^^    <     '™'°nJ  „,„,  *& 

qua3Pharusdicitur,conditaabhocmagnoCharitone.  de latronibus referuntur,  ''"'''''i"" 

Loquiturcerteauctortamdeecclesit,  quam  de  laura  tum  primum  monachorum  habitacu  ™-  [abim 

sivemonachorum  habitaculis,  ut  suo  tempore  exstanti-         16///  chronoi  "'  ^/fintf  •»-  i 

/'-.  etbene  notis.  C autem  Pal*stina  a  seculo  vn  Am  certamina  S.  Chantonis  ^   jw^  J//;r.  ^ 

u^ue  ad  /,•////'/'///  Metqphrastes,  ei  diutius  etiam,  ge-  peratore, qui anno  275  occtsw  w  ,  *ectm   dicti  '\[fi 

muerii  sub  jugo  Saraeenorum,  quis  credat,  seculo  x  tiano,  e  wrcere  emusum  et  pautop     r  ^ 

permansisse  in  suo  statumonasteria  a  Charitone  con-     Hierosolymam,  ac  in    ejus   vtct     $   p       m(„/„(//»'»; 

,/////  secu/o  iv  f  Neque  de  primo  dumtaxai  sic  loquitur  tempore  detentus fuerai  a  latronwu  ,  r       ^^  ap0. 

iraphus,  sed  etiam  de  secundo  num.xi  dtci.  :  Quod  ocst  at  «uno  276,  at*.  certe, ^«  '*"      ^  ^  ^  fl(i- 

Elpidius    quidera  postea   amplificavit.    7/a?c    «erte  nere  u«/iw«s,  a»^  annum  280  mow  dj. 


traditione,  quae  viri  pii,  et  veritatis  amatores,  fiuus 
a  patreaccipiens,  corporali.  .  .  et  spiritali,  conser- 
varunt  ad  nostra,  irtfluti*,  usque  tempora.  Qnod  modo 
sic  loquipoterat  Metaphrastes  ?  Etenim  vivebat  Cons- 
tantnwpoli  seculox;Chmtonveroin  Palmstina  vi- 
xerat  secundum  auctorem  seculo  m  et  iv.  Quomodo 
pater  ad  filium  transmiserat  Constanlinopoli  pei 
integra  secula,  qua  antiquis  temporibus  gesta  erani  in 
Palmstinal  Utcumque  fterihoc  potuerat  in  Palmstina, 


■f 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS* 


571 


AUCTORB 
J.   S. 


'  dum  Gharito- 
„,„,  wb  lure- 
\tano  factt 
confessorem. 
et  tnox  mona- 
chum. 

B 


ditissei.  Attamen  post  pauca  rursum  ea  scribit,  quse  e  carceribus  emmi  sint  Christiam  ;  neque  probabiliter  n 
coguntinitiumvitsmonastkmS.  Charitonis,  autpotius  sub  eo  confessionem  S.  Charitonis  figere  possumus, 
constructionem  prims  laurx,  annis  saltem  triginta  quiasic  annoVJb  e  carcere  eductus  fuisset  Sanctus,  id 
quatuorseriusfigere,  etannis  facile  quinquaginta  serius  rst,  annu  fere  quinquaginta  et  quinque  ante  constru- 
figendam  probabimus.  Reliquis  autem  pecuniis  fquas  ctum  primum  ejus  monasterium,  quod  figendum  circa 
latrones  misere  mortui  reliqueranl,  si  auctori  credimus)  annum  330  videbimus.  Itaque  omnino  uidetur  confessio 
sdificat  sacram  lauram,  cujus  prius  raeminimus  :  S.  Charitonis  figenda  aut  sub  Galerio,  aut  sub  Maxi- 
praetereaautem  sanctissimamquoqneejus  ecclesiam,  mino,  aut  sub  Licinio,  cum  horum  tempore  minime 
(iiiaiii  divinus  dedicat  Macarius,  clavurn  tenens  Dei      repugnent. 

ecclesia?,  quae  tunc   erat  Hierosolymis,   qui  etiam  20  Quippe,  etsi  Sanctus  continuo,  ubi  carcere  libe- 

fuit  unusex  pio  catalogo,  qui  convenit  Niceaa.  Hmc     ratus  eral,aderemum  abivuset,    non   statitn  habuisset  potnHiU€ 
verba  constructionem  laurae  S.   Charitonis  connectunt     ducipulos,  nec  primis  viiae  solitarise  an  t  jJSS^L 

cum  epucopatu  ffierosolymitanoS.  Macarii  primi.  At     lauram  sive  multas  monachorum  celtulas  construxisset.  ipeluncahabt> 
episcopatum  Macarii  Papebrochius  noster  in  Historia      S.  Antonim  per  annos  fere  viginti  habitavit  in  solitu-  tare- 
chronologica    episcoporum     Hierosolymitanorum    cum     dinejEgypti,  antequam  discipulos  instrueret,  S.  ffila- 

rion  ad  annos  viginti  et  duos  solitariam  vitam  duxit 
in  Palxstina,  ac  tunc  demum  monachorum  habita- 
cula  erigert  Llem  de   aliis   observari  potest. 

Quapropter  verisimiUimum  est,  S.  Charitonem  simi- 
innis  non  paucis  solum  habitasse,  etiamsi  Vitx 
scriptor  de  illis  nihii  memoret.  Illud  ipsum,  quod  de 
Sancto  per  latrones  caplo  in  Vita  memoratur,  accidere 
poluit,  quandosolus  in  spelunca  aliqua  degebat  ;  prout 
rev  ra  ad  S.  ffilarionem  latrones  venerunt,   teste  S. 


Grxco  Eusebii  Chronico  figit  sub  consulalu  Folusiani 
et  Anniani,  id  est,  anno  314,  non  313,  utpost  Til- 
lemontium  tom.  7  in  S.  Helena  art.  9  ait  Le- 
quienus   tom.    3    Orientis    Christiani  col.  154. 

17  Laudatus  quidem  Tillemontius  ibidem  vellet  epi- 
scopatum  S    Macarii  ab  anno  311  aut  312   im 
$t  Eusebiotunc  viventi opponil  scriptores  aliquot  muUo 
funioreSfperturbatum  dicens  eo  loco  Eusebii  Clironicon. 
At  neque  satu  capio  illam  ejus  crisim  chronologicam  \ 


neque  ad  propositum  nostrum   conducit,  duorum    aut     Hieronymo  in  Vita.    Quot    vero  annis  primum   solus 


triumannorum  differentiam  scrupulose  examinare.  Pr&- 
terea  agnoscit  nobiscum  Tillemontius  tom.  4  Nota  4  in 
Persecutione  Aureliani,  episcopatum  Macarii  abanno 
314  ordiendum,  probatque,  simul  non  consistere  con- 
nem  Sancti  Biib  Aureliano,  et  initium  vitse  mo- 
'■  Macario,  cum  inter  Aureliani  mortem  ei 


Vanet  lamen 
\pta  confesslo 
probabllis, 


»'i„. 

m  xub 

"'"'  Ihijh;,,. 

'""  poife- 
torc 


habitaverit,  nullo  indicio  divinare  possumus.  Si  fidem  n 
COnfessut    est    sub   Licinio,    tanlum    quiuque    aul    sex 
anms  solus  habitare  potuit,  multo  pluribus,  si  sub  Ma- 
ximino  aut  Galerio. 

21  Constructionem  primi  anachoretarum  habitaculi, 
qnod  lauram  vocarunl  Grseci  (est  autem  locus    mullis   Constructlo 

episcopalum  Macarii  triginta  novem,  aut  ex  prioribus  celluhs  invicem  distantibus  dutinctns,  et  monasterinm  P^mmiaurm 

dictis  TiUemontU,  saltem  triginta  sex  anni  intercisse-  recte  vocari  potest)  figendam  esse  circa   annum  330, 

iint.  Auctorvero  ita  loquitur  de  utroque,  ita  detentio-  jamdixi.  Ratio  petitur  partim ex tempore S.  Macarii, 

nem  Sanctiper  latronesmox  subjungit,  et  construdio-  quiecclesiam  dedicavit,  teste  biographo ;  partim  ex  S. 

nem  ecclesise,  ut  via  unum  alterumve  annum  videatur  Hieronymomox  tandando.   Etenim  S.   Macarii  obi- 

interponcro  voluisse.  Quapropter  nequit  S.  Charitonis  tus  in  Actis  nostri*  wl  x  Martii,ubi  de  eo  actum   est, 

vonfessio  figisub  Aureliano,-sed  necessario  figenda  est  figitur  circa  annum   335,   ab  Henxchenio,    Papebro- 

.  si  pro  vera  admittatur :  nam   principium    vitx  chius  in   Episcopis    Hierosolymitanu  existimat,    non  ^netzyo- 

monasticse,  ut  inferius  probabimus,  nulla  ratione  figen-  superfuisse  Macarium  post  annum  333,    nisi  mendi- 

1  um  est  cilius.  Itaquecum  fides  Actorum  hae  inparte  bus  fortassepaucis. Tiltemontius hisce  satis  consenUt, 

deficiat;  ipsa   confessio    utcumque    redditur  dubia.    et  dumtom.7  inS.Helena  arl   95.  Macariuminsinuai 

magis  dubium   tempus,  quo  contigerit.  defunctum inter  B31  et  335.  Ipsumobitus  S.Macarii 

18  Quod  spectat   ad   confessionem  Jidei  coram    tij-  annum  cerlius  non   invesligabo,    cum  sattem   constet, 

ranno,  tormentaque aliqua  el  carceremea  decausa  to-  successorem ejus  Maximum  anno  335  interfuuse.  con~ 

lerata,  non  video,  cur  ea  qeneratim  nequeamus  admit-  ciliabulo,  Tyri  contra  S.    Athanasium  congregato,  ut 

tere,  ul  admodum   probabilia.    Poterant  monachi    ad  vel  ante  annum  335  defunctus  sit  Macarius,  vet  eodem 

annos  ducentos  memoriam  illius  adposteros  transmittere,  illoannoanteconcilium.  ltaque,sidedicalioecclesia  facta 

el  auclor,  qui  bona  fide  in  scribendo  usus  videtur,  ittatn  est  per  S.  Macariumt  ut  in  Vita  asseritur,  non  mullu  F 

confessionem  non  asseruisset,  quantum  <  nui  annis  post  330  conlingere  potuit.  Neque  hic  dicendum 

exmdidicissetexmonaclutrumtradiiione.Perumnontam  videtur,    exiguam  esse  biographi   auctoritalem ;  nam 

facile  monachorum  traduio  conservare  poterat  adjuncta  dedicatio  prims  monachorum  iniUis  partibus  tccl 

umnia  temporis   et  personarum,  nimirum  mb  quo  im-  ex  iis  faclisest,  quae  facile  per  inscriptionem   aliquam, 

peratoreaut  prsefecto  pro  fxde  certasset,   quanto  post  autsolaetiammonachorumtraditionebiographoinnote- 

tmporesolitariamvilamessetamplexus,quidqueegisset  scere    potuit ,    rerte  -/""""/"'  '/'•-"   r'hl1""    ecclesia. 

tempore    inlermedio   Hinc  auctor  fortasse  statim    post  Hanc  autem  exstitisse,  dum  scribebat  auctor,num.l 

eyressum  e   carcere  peirexit  ad  iter    Sancti  ei  vitam  clare  edicit. 

solitariam,    quod    nesciret  alia    intercessisse,  etiamsi         22  Jam  vero  neque  citius  figi  posse  constructtonem 

intercurrere  potuerint  anni  non  pauci.   Ex  hac  ofoer-  laurm   S.    Charitonis  et   dedicationem    ecclesis,  seA 

vationecolligiiur,  Sanctum   pro  fide  pati  potuisse  aut  hanc  necessario  referendam  ad  postenores  vil  1  «V  Ma- 

^b Galerio  Maximisno  aut  sub  Maximino,  aut  demum  carii  annos,  certissime  evincitur  ex   S.   Hieronymo; 

subLicinio.  Si  passus  *n  snb  Galeno,  liberatus  fuerit  qui  eodem   seculo   in    PalrsUna    scnpsii     ■""•?. 

"""o  311,  et  sic  annis  ante  construclum  monasterium  ffilarionis abbatis,  dandam  apud  nos  ad  kxi  u«oui*< 

igmti,  si  sub  Masimino,  circa  annum   313  car-  U  hacenim  tom.  2  Opirum  S.    *™W"** ■ 

m    exiverit;    si   denique  sub    Licinio,  anno  verisi-  Feronensis col.  16 num.   UHuronymus  «*%mtor 

mititerZM  Necdum  enim  tunc  monastena  erant  ...  Palsastina, 

WSub  uno,  inquam,  e  tribus  memoratis persecuto-  nec  quisquam monachum ante sanctuni '   H^ionem 

ribus  fidem  confiteri,  acpro  fidepatx  potuit   S    Chari-  in  Syria  noverat.  lUe    andator   ef    erudt^    hujus 

t«n,etecarccndemumemitti.Nam.finitis  iUorum  conversatmnis  et  studn  » ihac V^^™» 


AUCTOAE 
i    B« 


B 


R72  DE  S.  CHARITONE 

a    dixerat,  viginti  et  duos  jam    in  solitudine    habebat 
ai.nos,   faraa   tantum  notus  omnibus.    Tillemontiu» 
tom.  7  in  S.  HUarione  chronotaxim  rim  ejus  deducit, 
neollegata  verba  protulii  S,  H 
llllUs,  figU  anno  328,  quemadmodum  ei  constructio- 
,n  S.     HilarionU.    Ghronolavim   h 
ame  tempus  examinandam  non  sutcipio,  cum  id  fu  ri 
i  xiOctobm  :  dicere  tamen  <>««    dubito,  eam 
non  longe  a  vera   abesse,  quod  adpropositum 
kk  sufficit.  Si  enim  circa  annum  328  necdum 
iasleria   erant    in    Palmstina  ;    nec  monasterium 
S.  Charitonis  in  Palsestina  erat  constructum,  etcon- 
sequenter  ejusdem    constructio    ad    ultimos    Macarii 
annos  differenda  «■.</.   figendaque    oirca  annum  330. 
ZZNontamenex  verbis  S.  Hieronymi,  meo  quidem 
sedrortejam  judxcio,  inferri potest,  S.  Charitonem  noh  vixissesoli- 
aUqutsoiUu-     tarium  in  deserto  aliquot  annis  citius.  Imo  non  video, 
dinemantein-  cw  vtTQ    ,-ssr  nequeani    VCrba    bingrnphi.   num.  8.    ul 
cotebant.  /lfl/l,,„,  ,.,,.,„,  tirxCa,    httc  scribentis :  Erant  vero   hi 

rari,  et  numero  pauci,  et  ipsi  quoque  tempore  per- 
seeutionis  patriffl   praetulerant  solitndinem,  ut  vita- 
rentpersecutores,  et  sparsim  versabantur  in  spelun- 
cis  arundineti,  quod  situm  est  prope  mare  raortuum. 
NamsicutS.  Hilarion  abanno  fere  300  solitudmem 
incotuit,ut  imitarettir  S.  Antonium,  qui  multis  annis 
cttius  idem  fecerat  in  Mgupto,    ita    et    alii  quidam 
pnvatim  in   locis   solitame  habitate  potuemnt    m 
Mare  mortnum    tempore     pemecutwnnm     Diocletmui . 
Maximiani  Galeru,  Maximini  et  Liunu.     MetUS    ipee 
persecutwnis  nonnullos  ad  loca  deserta  incolenda   nnpel- 
lerepotuit,  quemadmodum  eotimore  primum  imputeue 
est S.  Paulus  primus  er&mita.  De   hisce  non    videtur 
loquiS.  Hieronymus,    quando   S.  Hilarionem    facit 
primum  in  Palsestinaet  in  Syria  monachumised  pri- 
mum  fuisse  dicit,  qui  vilam    monasticam    ibidem    pro- 
pagavit,  sicui  primus  in  /Egupto   fuit    S.    Antomus, 
etiamsi  S.  Paulus    Eremita  ante  Antunium    in    eremo 
vixeril.  Attameu   incertWl  saltem  est,    an     illi     etiam 
ante  S.    Hdurwnem     in    solitudine    vixennt. 

24  Ludovicus  Bulteau   in  Historia  Ordinis    mona- 

stici  in  Oriente  lib.  2  cap.Qagit  de  gestis  et  funda- 

tionibus  S.  Charitonis  eecundum  Acta  edendat    fate- 

turqur,  inter  iiberationem  S.  Charitonis  e  carcere    et 

fundationemprimse  laurx  intercessisse  secundnm    Acta 

annos,  ut  minimum  quadraginta,  et  forte,  inquit,  tere 

sexaginta.  Nam  et  cap.  3  agnoverat,    S.     Hitarionem 

viaH  m  Ordinis  monaslici  <«  Palsestina  funda- 

*  torem  teaque  dt  causa  S.  Charitonis    prima  fundatio 

cerie  figenda  est  posi  annum  328,  utjam  vidimus.  lta- 

que  secundum    illa    vixissei  primum    solus    Chariton 

ad  annos  facile  quinquaginta  etquatuor.  Verum  nobis 

probabilior sententia  i'  u  »"■•"'<  et  TUIemontii, 

quiexistimant,  duos  Charitones  a  biographo  in  unum 

confusos  esse,    ex  quibus  alter    sub   Aureliano,   aut 


ABBATE  CONF. 


Jllam  tamen 
non  vldstur 

Chariton  in- 
cluisse  solus 


imperatoreautprsefectoaUquo  ejusdem  nominis,  muli* 
pro  frir  tit  passus ;  ;  alter  anachoretarum  in  partibut 
HierosolymsB  vicinU  sil  fundator. 

25 ProbaHUor,  inquam,  nobisest  hscopinio,  quam 
sii  illa,  qumanno  275  Charitonem  eumdem  pro  fide 
patienlem  facit,  et  deinde  circa   330    lauras  fundan 
incipientem.  Si  enim  annos  solum  viginli  fiabuit  Cha- 
rionarmo   275,   jam   annos   septuaginta    e\   quinque 
numeraverit  anno 330.  Multis  tamen  annispostprim 
fundationem  superfuit,  ut  liquet  ex  aliis  duabus  lauris, 
quasfundavit,  acdemumex  solitaria  habitatione,  qu$ 
tamquamdinlurna  in  Vita  describitur.  Prteterea  8 
ctns  iii  certaminibus  non  exhibetur  ut  juvenis,  sed   ul 
r,r  primas  in  sua  civitate   partes   obtinens.    Qmpro- 
pler  cum  biographus  certe  erraverit  nimis  remola  con- 
jungens,  ejus  asserta  pro  chronotazi  non  sunt   taqti 
facienda,  ut    dicendum    videatur,    in   decrepita   aetate. 
fuisse     Charitonem,    dum    primam  condidii  lanram. 
26  Verumlamen    necesse  quoque    non    est,uterror 
ex  duorum   confusione    obrepserit   auclori.  Poiuit  ad 
Aurelianum  imperatorem  referre,  quod  serius   factum 
erat  ;  sive  occasione  alicujus  proconsulisaut  prsefecti, 
rui  nomen  erat  Aurelianus,  sivealia  errandi occasiont 
nobis   ignota.  Fortasse   ex  sola  temporum  ignorantia 
credidit,    S.  Chantonem    non  esse  multo  juniorem  8.  i 
Antonio,    ideoque  referendum  ad   Aureliani   tempora 
potius.  quam  ad  Diocletiani  secutorumque  tyrannorum} 
qm  Diocletiani  persecutionem  continuarunt,  autinslau- 
raruut.  QuUquid  sit ,  crasso  certe  anachronismo  aper- 
secutione  Aureliani  ad  episcopatum   Macarii  Hterow- 
lymitani  transilitauctor,   ideoque  credibilius  esi  ,  ipsum 
errasse    intempore  confessionis  S.  Charitonis,   quam 
Chantonem  tam  senem  fuisse  anno  330  ,  quam  fierel 
r.,  corrupta  Fitse  chronotaxi.  Ex  hoc  etiam  anackro- 
nismo  Sancti  confessio  fxt  minus  certa;  prdbabilistamen 
est,  ciim  auctor  post  duo,  utminimnm,  secuta    facitius 
in  tempnre  abe-are  polueril,  quam  in  rc  ipsa,  de  qua 
poterut  esse  constans  traditio. 

27  Ceterum  non  refutabo ulterius  iHos,qui  S.  Cha- 
ritonem  statim  p  st  Aurelianitempom  non  modotnona- 
chum  faciunt,  sed  etiam  Ordini  monastico   vetusiiori, 
ut  volunt,  attribuunt.  De   tempore   autem   obitus  S. 
Charitonis    nihit    decernere   propius   possum,  quam 
ooitum  figenium  seculoiv,  probabilius  posi  m 
Nam  multis  annis  videtur  vixisse  post  primam 
;;;{,»  iauram  exstructam, obiitque  in  provecta  senectute, 
i,  nescimus,  quot  annos  haberet  anno    330.    Situm 
non  msi  triginta  aut  quadraginta   fuisset  annorum, 
potuisset  superesse  usque  ad  finem  fere  lecutx  iv  ;* 
forte  muitoe.rnisenior,  ut  obitus  ejus  tempus 
prope  assignari.   Acta   modo  subjungo,   m   Annotam 
dicturus,  <iuv  ad  ea  elucidandase  offerent. 


af>  anno  '«•j 


red  foTtam 
non  e t  confu- 


Obiius  fi9n 

pro6aH"w 
post  Rifdiba 


VITA  GRyECA 

Auctore  anonymo. 
Ex  codice  MS.  a  cum  interprelalione  apud  Lipommum  cdila. 

PRiEFATlO 


IWulta  sunt  exerapla  doctrinae  eorum,  qui  vitam 
Prafatto  de  bene,  et  ut  Deo  plaeet,  egerunt  :  ex  quibus 
\,ir  utilitate.   ncet  ei»  ^111  veut-  servare  quidera    Chnsti    preece- 

pta  totis  viribus,  effugere  autem  offensiones,    quas 


1 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


rtfijov  oV  yap  wk  twv  tepwv  yp*c?wv  ^veywiv  (3/- 
6)ouc,  *at  olov  sx  tivwv  iwiywv  MWOWV  TC  CJWTfylOV 
^oiv  twv  apeTWv  apuw9*t  v«f*a-  waTepa  re  yap&a- 
9///,   **«  pivToi  veu  twv  06oirveuoTWv  JioVaxaXwv  te  *al 

W^tou  rwv  &ytW  toi*  eirafetv  PouXof^vot?  uTrodetxvu- 
ovoi  xaTop0wfxaTa.  a7V  et  *«<  toutwv  Tr^px  ya  etpw- 
uivoL,  w^  Iredma  KvQevei^  xac'  vw0et$  oi  zrXeious,  /ai 
fcouEOa',    **0*rap  ot  (3pa6*si$  ra    c&ra,  Kac' 

«uvevwv  twv  rouXoyou  i|m>cdwv,  iv'  ourwfxd 
8ev   ^,  o»m   ->oyoih-y.i,  oth   vevopxa   pig  7rav-£/£r 
iwtpa&ovvat   atwnfi  ra   em   twv   &Wf*arwv   xv;pUTTea0ac 
atta,  toO  Oeiou,  '{r,ui,  Kac'  tieaTOU  ^aprrwv  Xapt 
ti  yap  xai  |3apuxap6\o(  r.fteis  or).  xr,v  irp  iva  th$ 

xtf&£i'?c   poTr^v,    ayaTrorvTe;    uaT2to:/,Ty,    xac'  t>,T0UvT6$ 
d/euOos,  o>c  o  O-iTo;  Xeye(  Aacio,  a'XX'  ouv,  xaOarap  tic 
•^:-  rruxvov  xai  adtanauaTOV  J   rr.x).y.- 

BpWTTOU    0£/0  7:'v/.   '.)/.,//,    7r)./,TT£Tat    TTaVTWV 

fc  it69w  ttvt,  xat  toO  :a  ?ut  '.  yewatw?  iireveyxeiv  owc- 
vi'o-Ta.Tai,  arcep  ot  aytot  irpo^  rwv  aopacrwv  T£  xat  o| 
unop.£y;v/./a':''  rroXepuwv.  scpijOLtai  yovv  svT6t>0ev. 


57* 

ponit  in  via.  Oportet  enira  revolvere  libro      D 
sanctarum  Scripturarum,   el    tanquani  ex   peren-      v  AN0MMO 

quibnsdam  fontibus,  virtutum  Balutare 
fluentum  illinc  haurire.  Utrumque  enim  testamen- 
iiini,  doctorumque  divinitua  inspiratorum  e1 
tatorum  scripta,  oratione,  veluti  quadam  tabula, 
ostendnnt  iis,  qui  volunt  audire,  res  recte  e1 
virtute  gestas  uniuscujusque  Sancti.  Sed  Hcet 
liis    p]  int    ea,     qU83     dicta    sunt,    quoniam 

tamen  sunt  plures  imbecilli  et  hebctes,  et  - 
habemus,  utpote  tardi,  auribus,  magnis  et  i 
iinuis  sonis  sermonis,  ut  sic  vix  tandem  auris 
quod  resonat,  oportere  existiraavi  non 
omnino  mandare  silentio  ea,  quae  sunt  digna 
prsedicai  i  super  dom  is,  de  divino,  inquam,  et 
pleno  gratiis    Charit  aos    sumus 

aves  corde  propter   ad  terrena  cordis    inclma- 
tionem,  dili|  quaerentes   men- 

daciura,    ut    dicit  divinus    David    :   veruntamen, 

am  petra,  densam  et  assiduam  susi 
piens  verbiguttam,  anima  hominis  tangitur  omni- 
do  quodam  desiderio,  et  excitatur  ab  excelso  et 
forti  animo  ferendum  ea,  qu»  Sancti  sustinue- 
runt  ab  bostibus,  tam  qni  sub  adspectum  cadunt, 
quam  qui  non  cadunt  :  ninc  ergo  incipiam. 


ANXOTATA. 

a  Non  addidi  ex  cujus  bibliothecx  codice  h  ec  Vita  fuerit  exscripK  cum  id  non  inveniam  in  o  notatnm  . 

rerumtamen  vh  dubito,  quin  sit  ex  bibliotheca  vegia  Parisiensi,  cum  exitlapromense  Septembn  rnulta  habea- 
wiusapographaGrzca,  etum  n  plane  charactereexscriptum,  in quo  notatur  de more,  m  bibliotheca  ra- 

risiensi  ecriptum  esse. 
l,  [L&twv  legitur  in  apographo  nostro;  at  puto  legendum  \\^<»,;  ut  habei  impretatio  Latxna,  et  diclto  sicja 

ctior. 

CAPOT  i. 

Sancti  patria,  fidei  confessio,  lormenta  tolerata,  atiaque  vitee  movasticaf  pravia . 


Jjv   &T£    olov    Tt:    <jy.oToiJ.y.c;y,   Q    xi)$  v.mZdyc 

cc  xodc  tou  0eou  ayi  vac^ 

jtai  Ouf/.//.;  oeivoTarr^  tiimv,  6  twv  Jcmotwv  BopuSo?  ra; 
rwv  rrt^T^v  £Tapa;£  -Jt^vo(V;   /ai  v.y.0x- 
auTWV  ir.yvjrrrj.nr.  o  -  "'',,-/  XpiOTtavwv  rw  '/; 

d<J£c£t'y;puOo»/aT£ca'KTt-  P'wfAa('wv  fiaot/.StV; 

'    \'.  .,,<:      ._,    >  tou  -y-vi  0epa7rwv  xopifo   , 
•nt^jrrpa  ireiriOTeupievo^,  capiev 

.aoTa:o;   /v,    «)X   ouvye   XptOTta» 
htwXve  t6v   alrfa    Occ-v   r.oon/. jveiv.    £tTa    utto    TWV  uir 

.;      0£O7.7T:-JO/J£VO)V      QO.UXOVUYJ      U7TOO/./,9£t;      0.7.^X0-. 

TOUSTOV  XptOTOV  06OV  avo^.o).oyoOvTa;,  p.£Ta  to  7ioX).at^ 
oti  ptaXiaTa  /at  7r«tpai"«  at/t'oat  -at:  paoavotc,  yalm^ 

/ai  TOU  \9iV  a7T/,X/aTT£V,  n  l^et  OVatpWV,  t  0/p-Ot; 
Trapa^i^ouc,  ^  Trupi,  /,  /ai  papuraTou;  >.t'0ou;  auTWV 
S^apTwv,  v.y.  o5tw  OaXaooiw  7rapa7refxirwv  Pu9cj)*  IvTeuQev 

-yv  rro/tv  /ai  /wpav  utTOTeX^  TOUTW  CU^ 

oavTO  aoeoe;  ^tt'  ayopa;  7tpoTt9-:i;  o  xry/u.y.,  OTfoucTj 
Trap^vet  Ta   xe^Xeuo-ueva   7roi-:i"v.  /v   ouv  i$i'rv  y.^xr.e^ 

I-jy.w;     EOUOU  -£10£/.0'JVT£;     TTOtfAVtW,     "a     "'•''-' 

a>//tvov  Tioia-ivo;  Tp  ^e  /a'/£to-£  c)iao-7T£ipou£va  9pe'u- 
u>T*.  o^ot  U£V  y^p  T0  «9eov  £/.£rvo  o, 
uivov  TrpoavEyvw/^i^av  7rpoyp*uua,  oi  uiv  cTpaOfltJ 
/p/,aau£voi  o}/ovto,  oi  oe  uj/o:;  tv  ffpOTepo 
/£f>^(u.£vot,  e':0'|07ro  vwTaJcTiJpaoTtouotv,  oi  oi  «Opowc 
£:  auT^5  ot/.t'a;  /.aT>a/eOevT£;  £7rt  to  o^uo^/ptov 
/yovTo,  £T£pot  0£  u/,0£  Ta;  7rpo>T>;  u7rou£t'v?vT£;  ,£pwrr- 
aet;,   ^u  ^yxoc^96pou  a7roj).£'  "  >  sveyxovres  rp 

TTAavy,   /^r£Oou).o)^avTO,   rov  vuv  aya7r/',o->vTe;  jcaTa   tc-v 
c^/,uav  atwva  xa(  /oiotov  «Jfveu  mvcTuvw  »>evot, 

<moi    TW   t/:c    aoeoeta;  ^Xw  rac  «|^x^   ^tppoioavrec 


f  uit,  quando  veluti  quaedam  vertigo  el  caligo  im    GravisChri- 
pietas'effudit1  ^  sancti  J5SS5  ««o 

et  instar  gravissirafiB  proceli»,  tumultus  persecuto- 
n,„i  mentes  conturbavit  fidelium,  et  non  secu 
U11da  quasdam,  eorum  insurrectio  non  paucos  I 
stianos  obrnit  profundo  irapietatis.  Cum  enim  Aure-     . 
lianus,  satana^valdegermanua  minister,  suscepi 
sceptra  nnperii  Romanorum,  primum  quidera, 
ardentissimus  esset  cultor  simulacrorum,  Ohristiar 
nostamen  nihil  prohibebal  a  verum  Deum  a 

Deindecum  idei  suggessissent,  qui  ab  eocolebantur, 
daemones,  omnes,  qui  Christum  Deu.n  conflteban- 
tur,  postqnam  plurimis  el  acerbissimis  affeci 
[iciis,  graviter  etiam  vita  privabat,  aut  ensc 
nnens,  aut  tratlens  bestns,  aul  igni,  aul  etiara 
gravissimos  eisappendens  lapides,  el  in  maris  sic 
profundum  transmittens.  Deinde  in  unaquaque 
vitateet  regione,  qua)  ejus  parebat  imperio,  in 
foro  impium  proponena  edictum,  hortabatur  dili- 
genter  exequi  ea,  tiua-jussa  fuerant.  Licebat  ergo 
videre,  perinde  acsi  agmen  luporum  in  magnum 
crregem  irru.sset,  veri  Pastoris  oves  huc  el  illuc 
disp^ergi.  Quicunqueenim  illud  impium  publice  pro- 
positum  edictum  b  prius  legerant,  alii  quidem  fuga  b 

sibiconsulebant  :  alii  autem  prius  mclusi  penetra- 
libus,  deinde  sub  noctem  effugiebaut  :  alu  vero  re- 
pente  in  ipsa  domo  comprebensi,  ducebantur  io 
carcerem  :  alii  autem,  cum  nec  \n-uu;^  quidem  su- 
stinuissent  interrogationes,  (o,  quianimampei 
interitum;  errori  seipsos  manoipabant,  quod  nunc 
est,  sicut  Deraas,  seculum    diligentes,  et  Chnsturn 

sine 


A.    ANOMMO. 


VITA  S.  CHARITONIS  ABBATIS  CONF. 
«*«..!.    abiurantes  •  alii  cum    zelo    pietatis      rtoo  v    «vtof«£Tot<    itpocripxow  tw     Ocx^ovtc    e:taot  D 

sb  rrn:ts:d^~:mL  M  j  »  **.  »-»*? » *  *  *-*  *-, 

tormenta.  et  sicpervim  vita  excedere  potius,  quam     exrreoetv. 

a  nde  in  Cliristum  excidere.  

3  Tunc.tunc  etiara  in  civitate  Iconiensi  provin-         3  jot 


Sanrtus  lcontt 
comprcln  MU8, 

c/  mlcrroga- 

C 

d 


rkhicVir  ma^nus  lllurainaius.  ciarua  c.ai  «r«~  KVXoaw%  -  rv  ^  *  — 1  •  -r,  '  .  ',  1  '"^ 
fflnps   arreptus  statim  ducitur  ad  tribunal  imperii     5/r*atv  ervyx*"*'  '-■  «^wwtoj  edfoc  «r.    to   rot 

r»sidis  Sed  audiamus,  cum  quanta   interrogatus     «o-eSouc  Jp%«*«  *yeT«<  |ty«.  «tt«  «™™rev,  0ra 

IptoTcofxevos  0  5/10«;,  oc*  retd  -7oor;<7ia;  ec^eyyeTO.  T,' 
ouv  6  iyefviv;  irpoTepov,  rt  Svofta  autco,  6V,pcoTa,  xaj 

'\'/(,r,/.v.y-    r,'>;     Jfi    XpCOTCaVOV    Sivat,    y.ai  :z   irptOTa 


Sanctus'loquebatur  fiducia  d.  Qnid  ergo  pneses? 
Prius  interrogavit,  quod  esset  ei  nomen  e ■  qu» 
religio  Postquamautem  esse  Chnstianum  mtellexit, 
et  orimas  obtinere  partes  incivitate  :  Quare,  mquit, 


cpepecv  tVJe.  £toy,re'vr,c   IfiavQave   iroXecoc,   rc  oVrfroTe,  rj 
outoc.,  eV,,  '?'-  tov  itpattotou  Pao-iXecos  avn^eyyofjie- 


,auia  :  < unnes  un  piu»'»  ««*—  •■■—»  -*  —  •     .   s.  i  ,        •    ,  ,  ,  .  , 

„„    „,„.  fecit.  Et  alibi  :  Dii,  qui  c«.  >«.^«-  .  *  «fwc  W  «W  «™«-  "«  «e- 

,„     ,„    fecerunt,   pere.nl.    Ipsi   ergo  p*  M,  ot   r  v  ovpavov  «  t»  « .««  «t,««v, 

,., „  probatis  Deura.  ut  ait  Apostolus,  ha-  Wfato».  «v,o;  ro.vvv  up«,  rov<  p»  ^'^.vr«j 

',   '    ,  „„  ne.  persuadent  eos  deos  exis.imare  riv  ®eov  ?  ,*>.v  o  «rooroV    ,.,=.,  u  npm .  «. 

rb«s  dfclasis/nLpe  u,  ipsi  quidea  gloriftcen-  oov  ovrov,  5-*.    vo.v  *«pv   « -«£ 


ilnalui.  dp  rau*i*    nempe  ut  ipsi   qurtoin    glG..»^..-  - 

T  nctr    l,n Gaudent  enim.    n  qni    sint  rp  *p.»yop  «  ,«v,? So^otvro. «*,..  W^»^ 

''„,.,„„     e    amquam  deos  honorari)  vos  «Movefa,  «vrec  »s  8eo.  r^voc,  ^  e..  0  ;  ^- 

ileui   air%ainid,  »e   La,li4  -I/-/^r.    ew  to  r.toiaaouevoy  avto'.?  aooeotov  eAxuocooi 

.n.  decenerunt.  attrahant  insibi   paratura  rawwv,  et€  to  n     ,      ,  ^    ^ ^   ^^ 

OVTO)? 


tranaiu  in  siui   uai*iuiu      ---'  — ■  .       ■       .       ,    „^         ,     . 

r^  j-    -f     r»«««       ™o    a  r.-veud>v  tc&r,-  ao*Ya/^av  uev  eoetxat  njv  eoYaT»iv 

,,„em,qn,noneX,,nKuitnr,;oP;reS^;tmnpo::     SS^4,-^* 


/,,/,„-  H6erc 
profltetur, 


Grs  ce  nos 


vsvxeTv'  outco  yap  £l£a:at  oot  y.iyJcoy.i  v.-A  to  toj  paai- 
,  ..,_  ntlongis  relictis  oratiombus,  dns offeras  sacn-        /  i  i 

ficium.  Sic  enim  tibi  licebit   laudem  parare  ex   lra-  *  ?        f* 

peratore.  (        , 

4  Si  dii  quidem  sunt  haec  surda  et  inanima,  res-  4   yA   tJ;VJ  9eoi  tauti  ■:-).  jtcocoa'te  xai  8$%*,  q  9epa- 

nondit  Christi  Servus,  non  recte  ftcis,  0  consularis,  ^  ^gxpivato  tou  Xptotow,  oux  euye  Jtotet?  uwatixe, 

leviter  ferens  eas,   quibus  atiicimus    ipsos,    eontu-  ^«KpoOutxwv  eco* 'rtloirep  autot?  eiriyofuv  CSpeotv*  u  ot 

as.  Sin  autem  oon  sunt  dii,   sicut  revera   non  ^  Qcot,  Aomp  ov^  tat^  aXyj9etai(; 0eot,  patr,v  a«itoi« 

nit.temere  minaris,  et  le  incassura  inique  peris.  ^  $M%wr,c,  ovo^eFs.  I/xs  vap  oty  ctitfw  rivfovoc, 

.■nira  non  vincet  ullum  pericnlum,  neque  quic-  0.>>£;;,  ouJi  itet'aei  ti  tcov  «£iravtcdy,  9eov  ttev^  TxataAi- 

quam  persuadebit  ex  omnibus,  Deura^  quidera    re-  ^  ^yr<X|  cWpooi  Je  irpoolxetV  evayeoi  xai  cp9ovepot«. 

lioquereviventem,  scelestos  autem  et   invidos  ve-  E7rei    pta^rjt^   bi>c  xai   aut6?   OeV/./.c,   ^tce  cpcwryjpo? 

nerari  daemones.  Nam  ipse  quoque  sum   discipulus  Jcxw  xata  t^  nfr  txovceW  tac?  tov  /xaptupcou  Aafiirec 

Thecl»,  qu®  instar  luminaris  in   hac  civitate  Ico-  ay^.awy^i:,  ilauXou  zt  toO   fxeya^oi 1  tyjs  twJ?°"*fi 

uiensium  resplendet splendoribus martyrii :  etPauli  x^puxos,  &?  xa!   kutjsv  Trpic  to-jc  cTca  XpcoTov  «Aeccfev 

fmagni  prasconis  veritatis,  qui   ipsam   quoque  in  -  aywva^.  xac  5ca  touto  xaytu  cpr^c  fxet1  autou  ^W0"" 

,   truxit,  et  adornavit  ad  certamina  propter  Ohristum  r^  ,p:  x.°P^ei  aro  Tv?,?  ^Vf^^  T0V  ^£0V'      .  5»\x 

suscipienda.    E<    ideo    ego  quoque   cum   ipso   ho- 

rliedico  :  Quis   me  *   separabit   a  cbaritate    Dei? 

Tribulatio,  an  augustia,  an  persecutio,  an  periculum, 

1  gladius,  an  aliquid  aliud  ex  omnibus  1  Dixit  prae- 

ses  :  Si  non  sunt  dii.  ut  dicis,  quos  pii  adorant   im- 

peratores,  quomodonos,  quiin  ipsus  credimus,  illinc 


el  pro  ea  va- 
rlos  suitinet 
cruclatut , 


•Tevoywpc^a,  5  Jiwypto?,  k  xc'v$uvoc,  ^  f^X«ip*i  *J  «A*°  r 
lt  twv  «TravTcov;  0  dcpxw  fcp.'   "*'  rffrf  *^S  9i"M; 
o')c  cp^,  ov:  euoeSouvTe?  -po^/jyoO^tv  oi  paocAecj  '■'•>-- 
>lj.iic   tk  *vtov?  iryiiccoteuxote?,    t*;  toO  (nv   m«w 
Ivouev  acoopua^;  irAavaoQe,  ryeawv,  6  pya?  ^w  /.^,0'" 
tI,   Beo^eTvac   A^c,    t«  M   X«^„  fg2 
x  itae  haberaus  occasi«»nein  ?  Brratis,  <>  prases,   dicit     JeoViptcoupyripuiva,  xai  Aoyou  ira vt 6§  xa< ^cppevwv    * ' 
;nus  Chariton,  deos  esse  dicentes  ea,  qu*  fabri-     *itMatw  ep«f*«,  irepi  Sy  x«i  ^  kte  f^   ^  T^ 
iruntmanus  hominum,  etqua^  carent  orani     5ti  OTopta  exouot,  x«i  ou  XaXiiaouocv,  ,°^9*^ov*  *.  ou 
,ne,  sensu  etsapientia.  De  quibus    dicit    etiam      >wt«  oux  ffcpovtac,  fc*l%woiw*\  ovxeycotc(J i  ,<n  ^^ 
-,  nostra  Scriptura:  Os  habent,  etnonloquen-     o-  y«p  eotc  irveuf».      to»  oro>«tc  Dtutwv   f*0'0'      »ff. 
tur  :  oculoshabent,  et  non  videbunt.  Aures  habent,     yevotvto  oi  irocouvte?  xut«,  x«i  nfVXE<t™  ^8"01.  '  w,; 
ttudient:  nequeenim  est  spiritus  in  ore  ip-     auto  aXr,0e>*lec  tautjx  outw  A6>uo« '  *  ^-^^  ^ 

porum.  Similes  eis  liant,  qui  faciunt  ea,    et    omnes     irpoo0e?  yap  irup  t^;  kutwv,  e!   povMl»       ^.  jj^ 
,,  n  confidunl  in  eis.  An  non  vera  dicit  h»c   profe-     |t'vyj  t«  auTtbv  xateuayyjvac  nprforafcov  oxe. "^,^^ 
rens  Soriptural  Admove,  si  veiis,  ignem  eorum  la-     iravTcos,  ei  fxrj  xai  auTo?  tp^  ofxofojc,     «         ^^ 
teribus,  aut  jube    securi  frangi   eorum    bibias,   et     ecot,  xac  ouje  xcveto9at  rl  ^eyyeo^at  to  nap 
sciesomoino,  nisi  ipse  quoque  sis  similiter  affectus,      fxeva, 
ea  esse  nullo  sensu  praidita.et  neque  oranino  posse 

n.overi,  aut  loqui.  ,  ^        .     ,     yivri0e;;. 

5    His  ad  iram  motus    iniquus  consularis,  jubet  5  Toutoi«  0  irapxvofAac,  virattxo,  6i%    (/  0,)e., 

Sanctum  veste  nudari,  et  in  quatuor  partes  exten-     yvpouo9at  xifc  eoSyltos  xeXevet  tov  aytw,  ,  TOi:ov 

sum,  nervis  crudeliter  verberari.    Deinde  cum  hoc     Tecvofxevov,  veupot^ «^ecdws  TVirreooau  «    »    r/- 


^P 


0- 


1 


DIE  VIGESIMA     OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


575 


.    -poSafyto?,  or.al  rrpo;  avrov  6  oW^tov  06eie,  w  Xyoi-  processisset  ad  effectum,  dicit  ei  judex  :  Sacrifica- 

TWyf  toic  «Wawitoift  8eoi5,  ^  ir^ov««  eirmxO»|v«i  Po6>s(  bisne,  o  Cbariton,    diis    immortalibus,  an   vis   tuo 

tw  ootyarc    trov    irXy,ya«;;    otf,    ^Wi»    o     p-apru:,  ou  corpori  plures  inferri  plagas?  Non,  inquit  Martyr, 

Gugoj  toutoi;  £y.V  ec  yap  xat  puptz/.t;  ovvarov  r.v  urip  eis  sacriflcabo.  Si  enim  fieri  pc-sset,  ut  millies  more- 

tou  epou  acorfipos  arcoSavecv,  ecXopsv  av  7Tpo9up.wt;,  r>  rer   pro    meo    Salvatore,    lubenter    id   susciperem 

xiv  cturou  88ory»T«  o*capvT&aaa0a(,  xai  oVipoatv  oXe9pibt<;  prompto  et  alacri  animo,  potius  quam  ejus  ucgarem 

0uoc'av  irpooeveyxecv.  e*i  twovtov  ovv  ovtov  TvwreaQac  Divinitatem,  et  exitialibus  daemonibus  offerrem  sa- 

jra*Xcv   xotq   pouveupoi;    exeXeuoev,    o>;    pcxpou   xac  rcov  criticium.  Tanidiu  ergo  jussit  eura  rursus  verberari 

oithdyxyw  otyaaQac  T0U6  acxt£ovras.  £<pcovo?  rocW   eiti  boum  nervis,  ut,  qui  eum  torquebant,  viscera   pro- 

ito'/'/.y;  o  ayto;  ra;  ftpag    peitevy.xcbt;,  /.zi   rcov  oV.ptfcov  pemodum  tangerent.  Cum  ergo  multas  boras   mutus 

«vev&oTtts  eirayovrcov/curco  rat;  irXy.ya?,  nowootoBai  tov-  n            il   Sanctus,  lictoribus  in   infligendis    plagis 

tou;  o  puapo?  irpocreraTTev  apxwv»  ou  fw&oifc  rcvot;  avrov  minime  cedentibus,  eos  cessare  jubetscelestus  pne- 

afcccov   iroifev;  aXX'  foare   p^   Qarrov  airo9avovTa,  xic,  ses,    non  quod  ei  censeret    parcendum,  (Quomodo 

uaxporepas  Ixtfvyecv  Ttpo                            ov  oc  umr.pe-  enim?)  sed  ne  citius  per  mortem  longiora  effu 

T0VVT6S  eircoiuo                oeyap  oto;  reyv  ocWoif  (3aoc'-  supplicia.  Atque  eum  quidem  cum,  qui  ministrabant, 

livj  iroac,  xai   rco  fcop              rvairo&pevoc,   oevrfya  sustulissent  humeris,  (neque  enim    tieri  poterat,    ut 

rapueuouacv  ii.              <<-  Iva  ovvTopio)?  bcttco,  xp»5  7*p  suis  ingredereturpedibus)  et  in  carcere  deposuisseut, 

ovveXecv,  7raXcvxara  ro  cTixaoT)5pcov  fjera  r>jv  rcov  eXxcLv  euiii  secundss  reservanl  examinationi  :  etuf  paucis 

oyerac  QepaWav    xac   xoXaxefacg  rcoorepov,   efra   v.ai  dicam,  (oportet  enim  rem  in  pauca  conferre)  rursus 

xifi&v  virooxeoeo(v,  fcore  Bva-ai  xoU  ecocoXoc$,  6  6*ecv6ra-  deducitur   ad  deos    colendos    more  gentium  g.  Et 

to;  jtyeptcbv  eire/pa  rovrou  ro  svtovov  ^nexXuecv.  Eirei  oe  jnius  blanditiis,    deinde  etiam  honorum  promissis, 

pa>.).ov  o  rov  Xpcorou  y.zoTu;  c:/uoot£oo;  xac  (3aaavcov  ut sacrificarel  simulacris,  conatur  callidissiraus  praB- 

%y.i  9coireccov  Rara<pac'vero,  xa<  to.;  aurou  (xuxTiipc^cov  ses  ejus  constantiam  dissolvere.    Postquam  autem 

B  /oyou;,  p-et'Covo)v  r,  irp^Tepov  xac  v              toecov  irec-  et  tormentis  et  blanditiis  Christi   Martyr    visus  est 

paGdtc,  -n  lifrv.-.f,  ocoiipooeTO^  irapaocoorac.  superior,  et  ea,  qua3  is  dicebat,    subsannare,   cum 

majoribus  quam  prius,  affectus  fuisset   suppliciis  h, 

et  fuissent  ejus  pectora  lampadibus    ustulata,    ferro 

vinctus  iterum  traditur  in  custodiam. 

6  Ou  iroXv  t6  peo-ov,  xal  ab'y$,  cov  v.y-y.  XpcoTca-  6  Non   multum   intercessit   temporis,    et  meri- 

vcov  6  9eoptd?xo?  6T6Xpty,oe  PaocXev^,  Jcxa^  ecoirpax^ec?,  tas  luens  pcenas  eorum,  qu»  ausus  fuerat  in  Chri- 

tov  avfycoircW  6  xaxo;  xaxco^  uire^ecoc   piov.   Tt'  ovv  stianos,   imperator   malus  e  vita  excessit  humana. 

to  IvreuOev ;  6  ra  axwrrpaTife  AvpcXcavov  tov  Joo-oeSov?  Quid    deinde    consequitur  ?   Qui   impii   Aureliani  i 

Jca^aaevo;  PaacXefe^,  tco  tou  irpo^eSaacXevxoTo?  utto-  sceptra  suscepit,  ejus,   qui  prius  imperaverat,  ex- 

foiypaxi  o-ojcppovttet.,  /.at  tVoa*  fx^irore  reS  avra  /.^Ta  emplo  castigatur  :  et  timens,  ue  forte   eadem  la- 

Xpcorcavwv   apov,    xac  Toaq    avrac?   uttooi/.o;  yeWac  ciens    adversus  Christianos,   fieret  etiaffi  obnoxius 


D 

a.    \M)NYM>). 


iidem 
i  mC4  ■ 

nej  deinde  in- 
eidlt, 


npojpiW,  tov  /.?.Ta  tcov  /ptoTtavwv  navoaoQac  Oto>y/xov, 
xara  iraaav  IxeXevoev  lirapx^v.  fva  oe  p.>i,  reXec  pap- 
Tupt'ou  tou  9et'ou  toutou  TeXecco9evT05  avapo;,  !Jy/pitco9coa( 
iroXXoc    TJ5V    (J.iyiazr,v   ^r^ia-j,    ctcapwpT0VT64,    ^;    airo- 


ejusdem  suppliciis,   jussit   persecutionem  advei 
Christianos   cessare  per  omnes   provincias.  Ne  au- 
tem    fine  martyrii   divino   hoc  Viro  consummato, 
multi  maximum  damnum  acciperent  privati  utilitate. 


XavecvepteXXov.cbcpeXeca^xac^cpTUTrov/xevocirap^avTov,  quam  erant  consecuturi,  vira  ab  eoformati,  etver- 

xac  Xoyoc^  et§  apeT»5v  irpoTpeir6^tevoc,  ocxovofC6CTac  tc  irapci  bis  incitati  ad  virtutem,  a  providentia,  qua^  omnia 

x9jq  /.y.'//»c  T.y.'jxy.  ototxouor,;  irpovoc'a$  xocycocpeXeoTepov  recte  dispensat,    providetur  aliquid    utilius.  Et  a 

*y.i  tcov  uev  Jeoptcbv  xai  t/,;  c^povp               ru?  avetTfft,  vinculis  quidem  et  custodia  Martyr  relaxatur,   im- 

PaacXcxou  touto  auyxtop>ia«vTos  EircTa^                       .:  peratoris  hoc  jussu  concedente.   Tamquam  autem 

r.or  vexpcoQec?  tco  (3c'cp,  xac  tco  XptOTtp  ^v  e9IXtov,  ei  *tu  jam  morte  affectus  esset,  et  Christo  tantum  vo 

tou  9avecv  ccydfa  Sict  XpcoTov,  :a  execvou  0Tc'yptara  £^  vivere,   etiamsi  a  morte   subeunda   pro  Christo  sit 

tco  ocoptavc  Tcp  eauTou  nepctpepcov,   t>jv  ::po;  xr,v   dytav  relaxatus,  illiusque  stigraatain  suo  corpore  circum- 

iecv  ap/-Tat.  v.y.i  tf.c,  fxev  orevyl^  eu9eco$  em-  ferens,   incipit   iter    ingredi  ad  sanctam  civitatem. 

XaptSacverac,  rrecpaaptot?  ol  xara  oxoirov  irepcSaXXeTac-  Et  arctam   quidem   viam   protinus   aggreditur  :  in 

rocyaproc  xac  ttXyjocov  aurxfe  yevoptevo^,  erepoc^  irepcircTt-  tentationes  autem,  quaB  scopum  impediebant,  inci- 

rec  Jccoxrac^,  rwv  7rpoXa6o'vTcov  ec?  koxmcv  Ivieouai  irav-  dit.   Cum  enim  non  procul  ab  ea  abesset,  io  alios 

reXco?   o-:o£v  ovctpe?   yap  rrovy.poc  xai               oc,  xffc1  incidit  persecutores,  qui  prloribus  aihil  omninoce- 

debant   iraprobitate.  Viri  enim  mali  el   583V1,  et  qui 


owdev   ovdpe^    vap   rrovypoi   Kffi    arc7aooo(,  xac 
■,:,:,  ooay^aCecv  ocv9pci»irov5 Tc9ep.evo(f   xav- 
-•;  rovc,  jrapcovTff?  Xo 


~y 
rat_ 

p-ovov  lOVTa  y.yzd  -.ry  OO^OV  IBeiiaaVXO,   £t  Tt   a£v   c  . 
XffpW    £-/,/£T0,     TO   Tfl       I  CCXOVTO'    flf/XCpCO    Oc    T- 

£i;  t  oirfeco  $ea/*»;aavTe«,  xoti  xXotw  o-i^r.pco 

TTtptC-Z 

et?  to  eavTcov  aTrtyffyov  avrp 
louOat'ojv  xaTYl70p6CT0 


£ 
l/OU 


vel  in  itinere  spoliabant  eos.  qui  accedebanl  :  vel 
pro  ludo  ducebanl  homines  interficere  k,  cum  vi- 
dissent  Sanctura   solum  per  viam  euntem,  si 
quidem  afferebal  viatici,  id  cito  abstulerunt  :  pone 
aXovre?  rpfl^isXov,  fiairep  rc  0y*,papta  0>  ,    ot     autem  vinctum  ambabus  raauibu^.  h  f.-nvuoilari 

b  lavrcov  aiwyayov  tfvrpov.  ira*Xac  ptev  ov     collo   ejus  injecto,  veluti  quamdam  praadam  I 

wvoac^cov  xary^opeci  ->  uiMXacov  tm      immanes   in   suam  Bpeluncam  abduxerunt.   A 

/ov  ffeirocy.xvca  va6v,  rode  vuv  ">  popuh  rum,  quod 

ypt&ov  Lorc-  :  aroiXacov  exxXyj-     sacrum  illud  templum  fe 

ct7v  ReoC  rryo'  avrou  yevoptevov  »|«i'  5irco«  oi  xac  rc'va     Ul  prsesi  utia  autem  res  conti  h  llir 

jaffiw^.  latronum speluncam,  videbisab.  n  Dei 

lesiam.  Quemadmodum  autem,  demceps  osten- 
demus. 

»J  r*  >.e,,r-^,  ««  ^;  «*«*.     erat,  mi  publ.cas    .  forte  ,  ,atonl  , 

'  j  .  '  •-  -;  auw.Bs£     tum  aiferre  possent  exitium.   Ille  autem   pnmum 

rreoir.e^yv    ei^ou  itai    o/J.otc  TCOV   oooittooo»    .o    -""' ■•'--       MU"  ",lv-*        r 

xai  i2Z  hTliMc.  A*  C*«  "  w-  >»b«nte,f  «usciPiena '"       "■ ,i,,:r  h"c3Pe.r«- 


'/ur. 


mo- 


57C  VITA  S.  CIIARITONIS  ABBATIS  CONF. 

A   monem    oui  h»c  adversus   eum    era<  machinatus.  xomt*  xwtoapt™ *«z*  «fitrf  ,ov«p«  5*>viovT<*rf  D 

A  ^tort  ssime  alloquitur  :  Tamquam  qui  mortis  pe-  ««  *»pa  I                        -  — .  p  ^     5 

*'  ""MM"     riculum  formidarem    bisne  metradidisti  parricidis,  mp*>™<  f^Ti^  V"  *¥*• 

o  sce  "  te     an  TrotibUui  us,  ue  ad  effectum  meum  -  *  u*p«.  ,  Ac  w  bu*v  *«Wv  £lft  ,pyov  «^ 

Smrtta    S   primum   quidem,  ut  qui  Dei  hXv  qttovi  «  p»  .*  -  _    „.  fle  ^    T, 

ffi™^.5£    »t  me  prohibeas  .  meo    ex  ?povPov    *m«  0*v«tov  «nwf^  « 

S^dSwo,  nihil  omnino  efficies,  li  f»  rft  -V-  ™  *"<  «■  W                -;  rS 

,   e  veli       vul   v, oomni no.quoni.m  gaudet vitm et  ««pA«  **■'.  «™  M^H JH™  *'  f^' 

aC^   purg.tionem,  utque  baheal  oc.asio-  ^f-^f                   ^SftW 

cum  ,t  bonuSj  bona  ^^.JJ««!  SToiJ  L              «P^iV   - 


licitus  dicere,    fit  sanctum    Dei   templum,  quou  ^  ^    r          ^'^^  ,.rj  ^xaaiv  ^ 

B   nunc  vocatur  Antiqua  eccles.a.  et  sita  est  proptei  ^  jj  /^^  ^  ^.  ,y  ^     ^,  ^^  ^ 

eanctissimam   Lauram,  qu*  Pharus  /  «hc.tur,  con-  r,          ,        rf      ,       w     ^;   5w)l  Tflj  W  ^ 

dita    ab  hoc    magno   Charitone.    Vide  autem,  haec  °"0^.            '^    ' 

quoque  quam  pluchram  et  admirabilem    invenerunt  "P061  l  " 
dispensationem.    Quid    enim  fit,   et  quo  res   ejus 
procedunl ! 


ANNOTATA. 


a  Verissima  sunt,  quae  hic  dicuntur  de  initiis  Aureliani.  t 

b  r.,^;/,  AmtamiMi  «HWfl  «**«««  Christianos  dedisse suhfinem  vitx.Jam  occisuserattn   Ihracia,pnus- 

quamilh   ad  remctissmm  provincias  pervenerant.  Ai  Minor  Asia,  in  qua  passus  dicitur  S.  Uianton,  sam 

erat  vicina   ui  ibi  erudelia  edicta  omnem  vim  sudm  possent  obtinere. 
c  Erat  Lycaonia*  Minotis  Asis  provim  ia,  inter  Pamphyiiam,  Cappadaciam,  Pisidiam  et  Phrygtam.  ™' 

nium  vero  ni„  civitasceleberrima,  pmdicationibus  quoque  S.  Pauli  nota,  ubi  comrr.su  ab  Apostolo  [utt  S.ine. 

clavirao  inferius   memoranda.  »»„.„  „•* 

d  Matim  verba  Qrxca  sk  Latina  facere  :  Sed  audiamus,  quae  interrogatus  Sanctus,  quag  cura  fiduc.a  s.t 

°Ce  to'tilibettmoioatlendat,  auctorem  exsola  traditione  scripsUse,  facileinteUiget^omnes  hasce  sermocinationes 
txeius  meditationt  procedere.  . 

fDiscipuluseratS.   Theclx  et  S.  Pauli,  non  quod  iis  convixisset,  sed  quod  eorum  exempla  sequiveuetei 

c  Posieriora  h.rc  vcrba  aut  alitcr  legitinterpres,  quam  sint  m  apographo  nostro  Grseco,  aut  non  recte  mtd- 
c  lexit    Nam  pro  hiscc,  Rursus  deducitur  ad  deos  colendos  more  gentium  :  phrasis  Graca  ad  verbumhaoet:  ? 
Rursus  ad  judicium  post  vulnerum  sanationem    ducitur.  Existimo,  sic  omnino  legendum,   eed  interprctcm, 
pro  etawv  vulnerum,  legisse  kXkfow  aut  eX).riVi>c6jy  gentilium. 

h  Sequentia  vsrba,  Et  fuissent  ejus  pectora  lampadibus  ustulata,  non    leguntur  in  Graeco  apographo  nostro, 

„,  q i  inter  conscribendum  ibi  sint  omissa,  quod  in  illo  co     ditc  nnint  inventa.  Vix  tamen  dubttare  passum 

quin  ea  in  suo  codice  invenerit  intrepres.  ln  Menohgio  Basiliano  post  verbera  dicitur,  atqae  in  ignem  mjeoius, 
amburitur.  Quod  verisimiliter  ex  dlo  Actorum  loco  sumptum  estt  sed  parum  accurate.  Ceterum,  cum  ot$g 
phus  fateatur,  nihil  se  de  Sancto  scriptum  invenisse ;  non  est  verisimile,  bene  instructum  fmsse  d&  «*,  >i"*P 
fidepassutesi  Sanctus.  .  ^,. 

i  Tantu^  Aureliani  fuit  successor  post  interregnum  aliqnot  mcnsium.  Nnllibi  invemo,  an  jusseru ccsst  -  / 
sccutionn».  et  brc-r  habuit   aliquot  mensium  imperium.  Aliunde  vero  constat,  Anrelianum  brevi  J^rzJ^ 
,ionem  interemptum.  Persecutionem  quoque  post  ejus  mortem  aut  continuatam  fuis&e,  autsub     '"'" 
msoreinstanratam,  probavi  ad  14  SeptembrU  pag.   10  et  11  ad  Acta  SS.  Traphimi,  Sabbatnet  Dow 
donlis  num.  7  el  seqq.%  ut  verisimite non  fiat,  Sanctum  iis  temporibus  e  carcere dimtssum.  Ai  (xatenus         . 
mianut  aunno  311   ante  mortem  suam  publico  edicto   cessare  volvit  persecutionem  contral  hrtsttanos.     j 

,:„,,,  dedit  Vaximinus  anno  312  aut  sequenti,  et  posi  mortem  ejvs  annoM  certe  cessavtt   uoiq      ^ 
cutio.  Ea  tamenpostaliquot  annos  rursum  instaurata  fuii  o  Licinio,  etposi  hujusmortem  ommno  cess       ^ 
tit  Constantini  Magni  ab  unno  324  usque  ab  Julianum  apostatam.  Itaque  mulio  venstmtltus  est,  a. 
carcc-clucium  esse  aut  anno  311,  aut  313,  aut  324,  quamposl  mortem  Aureliani  annoWb.  homines 

k  Graece  heec  proponunlur  hoc  modo  :  Viri  enim    mali  et  intractabiles,    qui    pro  ludo  Iiabeoai 
inteificere,  ettranseuntes  in  ipis  viis    spoliabant.  .  §3  Ji- 

1  In  VitaS.  Euthymii  abbatis,  per  Gyritlum  monachum  scripta,  editaque  in  Analectts  Grae cts, ,m  ^  ^ 
citur  S.  Euthymius  in  anachoretica  cella  extra  lauram  (Plmrcn)  habilasse.  Tdem  dicttur  m  "  ^  ^ 
hymii  Vitat  apud  nos  edita  ad  xx  Janvarii,  num.  10.  Additur,  lauram  Pharan  distare  ^m^?nd$  8gViut  fi 
fiaribus,  avi  sex  signis  nimirum  in  Orientem,  ut  apud  nos  in  Annotatis  addttur.  In  dicta  Vxta     i    L       ^^ 


I 


DIE  VIGESIMA  OcTAVA  SEPTEMBRIS 


577 


meniio  laurse  Pharan,  ul  celebris  fuerit  seculo  6,  dum  scripta  est  Vita  S.  Euthymii,  ei  secuh  b\  quo  Euthy   D 
m(u8  floruit.  De  situapud  noseap.  27  hm  legunlur  :  Est  enim  quidam  vicua  ad   solem    orientera,    a  laura    A 
Phararum  distans  decem  stadia.qui  ipse  quoque  vocatur  Pharan  :  qui  quidein  non  cognomen.ut  arbitror, 
acceuit ;  sed    ipse  nomen  potius  laurse    dedit. 


ANONTMO. 


CAPLT  II. 

Anaehorelica  Sancti  vila  :  comlruclio  irium  laurarum  ■  habilaiio  prorsus  sotUaria  in  spem 

lunca  .  monila  discipulis  dala  :  pius  obilus. 


i; 


i 


\/t,i  ratC,av6u0lC,TWV  xaxovpywv  ^epOlV,  '"4  <''>'   ifiJL- 
rrrj-v.  BOY/Xwoauev,    XYfc  :-~'-    ra      '  '     ^epovoyjc. 

AvoireAwc.  eTpyerai,  ar/uaXwrov  oYxyjv  ini  xh  07r//Xaiov 
oyerai,  TtaparaooeTai  toi$  utai<"»6voi£,  ovx  gioxpwv,  ovx 
ov  |3eXoc.,  ovx  ;:ioov  ri  ra>v  «uuvTr.p twv  cTrayo'- 
tuvos  orcXwv,  i.yylc.  oi  ayai:,  >ta9a7rep  xara  rwn 
auaXr,xiTWV  Mwvoijc,  eixai  u>5  Exraaei  y^etpwv,  ovroc. 
ioeoe-o  yap,  loodvvauov  & xai  to  ewjxoov  bi  tor.c.  e^ou- 
iaic  paXXec  rove.  rtaXauvaiou;,  olov  rtoi  (3eX60i,  z 
iyioY, .  ti;  rwv,   o?c.  uev  expaTetro,  oeauwv 

avroua^TWc.  Xverai*  Otaooyo:  6*e  rwv  KaxwG  avvetXeyue'- 
s/wv  ypr.aarwv  yivetar  olxovouet  ravra  xa/wc,  xai 
u7tovpyos  0et'a$  SvroXft  6*ei'xvi  rai«  Evia  ui  tc,  xa< 

br'  epr.ut'ac  7raTpaar  otravtoi  o;  ovtoi  xai  a*| 
ppa/c("c  xat  avroi   'J£  xara  Ta:  roii  otwyv.ou    - 
gp>;uov  t/;c  eveyxauevrjc,   <fei6ol  rwv  Jiwxovtwv  eXouevot, 
oi  >tai  OTtopaoV.v  rov  gaXauwvoc  oierpioov 

Aatotg,     eyyu;    TtOV    t/:    ve/.pac    Oy.lxcni.c,    Jtaxeiufrov 
5  rwy  yoy.uarwv  t/.v  y/)r  uvY,uovev9eioav 
tepav  Aavpav  otxoOouet,  Ttpo;  ok  /ai  t/v  •. 
BxxXrafav,  w  6  9etoc.  eyxaivi£ei  M«>  '  P°" 

ooXvuot?  rore  0eov  exxXriOta?  6Yi9uv©v  tovc  otaxac,  oc. 
xai  toO  -:v  vtxaia  OVveX96vTOC.  evoefiovc.  cTuy/ave  /aTa- 
?.6you. 


9  'Ev  to"/0£  TOtyapoOv  to~>  07rr,>?:tw  iryr/xUvj  t/oaevo; 
o  paxapioc,  or^.oc  te  jra-it  Oia  -.?,--  9avuOTWV  ytvop.£vo;, 
rrXio^oc;  apiOfxou  xp^TTov  EXX/.vwv  t£  /.^t  lov^atwv  ro 
jQai  6an-topta  noter  xai  ov  ue^pi  tovroy 
o-Tf,vat.  a>Xa  y.yi  tov  povrpr,  (St'ov  eXeo0ai  Trapaoxcuai^ei. 
ouGxupt-a^t  0£  uovov,  a/./.a  x.at  rw  PtW  tto/aov:  £'t£'A£-o. 
Oavpa  yap  rv  BX61VOV  opav,  Too^uTr,  Trpc:  rxv  x^Ta 
9e6v  T:oAt-e('av  /po')p.evov  ~r,  rjr.ovtr,,  /.y'i  Tpv^r/v  /^£V 
^  /youaevov  tx;v  eyxpaTetav,  7t).outov  0£  to  pOiv  /.. 
o9at-  yauew^av  0£  v-at  to  t:zvvv/ov  OVTO)  0T£p:zvTa, 
ojc  ur.oev  jrXeov  £/ctv  yiyeto^ac  to  :  lyiXo&oov^,  oi  jrap 

s/vxra  ^Tpo>avaF:  xr.y./yh  btti  xXivwv  >ta0evoovoi 
to'jv  £A.£'ravTt'vo)v,  rw  Tpu/tvoj  0£  cvou(a«Ti  rWTO  :  t6pov? 
xurou    Trt£":ovTt    uwXw7tac.    f ■)'>[) vjuv    uaXXov,   y/    ot    Tac; 

/>:  Eo9>jra5  Bv6*et5vulvoi.  r  y^p  ta:  seiwi 

-o:  -:/-(:  *t:zvT7  UOVOV  paov  'tc'p£tv  ?".tov  eive'71 

'»»  w,  c^n/^:.  tpiAoltevoe,  h 
otroc  Traat,  otoaaxaJt/o:.  Xoyov  iyy» 7roXXw  rtXe'ov  otvou 

uv  axpoarwv  e  rtorauov 

Otxr.v   tou    /aoO   r/vT>:    o'-:  *   XVTOV    peovTOS,    xai    It6?tV 
• 

£zutov    o    aaxapto;    £/    rOU    EVT6V03V    VI  0 
Tri;   (p'7r,c    aTrayo(aevov    /^u/'':  -    «    08    xai 

ec  c/  .|av  (fevyeiv  EOTtoi 

yy)iv.r,    yij-f,   avyy£»t   /oo^ov    v-'/'--'    :"1-' 
Trept  n 

uovaytx»!,   /  :ip6v  « 
youoy.c 

*pTOV  u6vov,  r-A  :')    j  .TuaTo;  /  i 

pouvTa:,  ri  o;  icotov  5lwp,  «*i  j:~'j>  iJi~'/:'  /M    I 


Az^S^.VoUcVOV. 


SeptcmUri!,  T.    VII. 


\_^aptus  improborum  manilius,  ut  jam  ante  Sancttu  lau- 
endimus,  t  Tia,  quas  tendebat  Hierosolyma,  ram  l'haran 
utiliter  arcetur  :  instar  captividuciturin  speluncam,  exstruit' 
adveraus  parricidas  struit  aciem,  non  ensem,  non 
clypeum,  non  telum,  non  aliqua  alia  arma  inferena, 
quibu^  se  posset  ulcisci  :  sed  sancfis  j;recibus,  sicut 
olimadversusAmalecitas  Moses,  etiamsi non extensu 
mainbus  (erat  enim  vinctus)sed  quas  easdein  haherent 
vires,  et  ex.  a?quo  audiri  possent,  veluf.i  quibusdam 
felis  sceleratos  ferit  veneno  viperae.  Deinde  quid  ?  ^ 
Sua  sponte  solvitur  ab  iis.  quibus  tenebatur, 
vinculis :  fit  autem  successor  pecuniae,  quae  male 
collecta  fuerat.  Ea  vero  recte  distribuitur  fitque 
ipse  divini  prsecepti  ailrainister,  ut  qui  partem 
quidem  pauperibus,  el  iis,  'lui  in  solitudine  a^ebant, 
patribus  distribuerit.  Erant  autem  tunc  ran  et  non 
valdemagnoa  numero:  qui  ipsi  quoque  tempore 
persecutioms  patriffl  praeferehant  solitudinem,  et 
sparsira  versabantur  in  speluncis  arundineti,  quod 
situm  e>t  prope  mare  mortuum.  Reliquis  autem 
pecuniis  sedificat  sacram  iauram  b,  cujus  prius 
meminimus.  Praeterea autem  sanctissimam  «juoque 
ejus  ecclesiam,  quam  divinus  dedicat  Ma<  arius  c, 
clavum  tenens  Dei  ecclei-ia?,  qua;  tunc  erat  Hier0SO-« 
Iymis,  gui  etiam  fuit  unus  ex  pio  catalogo,  qui 
convenit  Nicea?. 

9Cum  inhacergo    spelunca   silentium    et  quie-   f^SiflSISj 
tem  agere  statuisset  Chariton,  et  omnibus  per   mi-  instrvctis, 
racula  evasisset  manifestus,  efficit,  ut  innumerabilis 
muliitudo  gentilium  et    JudaMuum  sanctum    bapti- 
smum  acci|)iat :  et  non    illic  consistat,  sed  etiam 
o  eligal  monasticam.  Non  solum  autem  miracu- 

lis,  sed  etiam   vita    multOS  attrahehat      Eiat    enim 
miranduin  videre.  illum  tantum  ponere  studium    ad 
vitam    e.\     ChristO    agendam,    et    delicias    quidem   p 
existimare,    continentiam :    divitias   autem,    nihil 
possidere,  bami  vero  cubationem  et   in   psalmodiis 
jiei-noctationem     adeo    diligere,     u1     nilnJo    melius 
agi  existimaret  cum  iis,  qui    vitflB   sunt    cupidi,   si 
&  ,.,    aocte  dormianl    in    mollibus  stragulis   >uper 
eburneos:  cilicioque   sacros  i-jun   premente 
vibiiies    inn^is  delectari,   quam   n,   qui  sunt  moi« 
hhus  induti  vestibus.  Spes    enim  aeternaj   beatitu- 
.liiiis  ei   facile   persuadebal    omnem  ferre  laborem. 
clemens,   misericors,   hospitalis,   mansuetus, 
quietus,  ad  quem    omnibus  facilis  patebat   ailitus, 
habens  sermonem,  qui  magis  lastiticabal  c  rda    au 
ditorum,   quam   vinum.   Quamobrem    Instar    fluvii 
universo    ad    eum   conflueute    populo,  et    tui 
multitudine  quodamraodo  civitalerii  i  ffi  ilitu- 

,,  rum  vidissel    Beatus  o,    qui    binc 

oriebatur,  tumultu,  a  sibigrata  abduci   solitudine, 
lKime  i  iim  studerel  fugere  gloriara    horainum, 
,at  niiiu  '.'ui  n  i  im  habere  ad  confun- 

dendum  anima?  ornatum    de  omnibus   quidem    suis 
Ml  m,!.,i  discipulis  e  t,   qua   statui    monastico  con 
veniunt,  tempus  cibisumendi  statuens,  quod  quidem 
eat  die  desinente :  et  non  d   satietatem,    sed 

ventreadhuc  postulantc  ces>are  :  esseautem  alimen< 

73  iuhi 


VITA  S.   CHARITOMS  ABBATIS  CONF. 


A-        ftM.MMO. 


disciplino  mo- 
nastica  suis, 


578 

tum,  panera  solura  et  salem,  qai  impleat  locum 
cond.menti:  potum  autem  aquara,  quaa  ,Psa  quoque 
modice  et  parce  sumatur. 

10  Demdecum  de  psalmodia  mandasset  et  o  a- 
tione,tamdiurna,  quam  qu»  noctu  fieret,  mbet 
eosod.ohahereocium.ut  causara  multorum  malo- 
rum    opus   autem    tradere    manibus.   quod    secn 

pLmis^Wetur.  «  q-^^ffilS 
"  dam  zizania.  a  communi  hoete  omnium  s ta 
fuerit  in  terra  eordis,  jejunio  et  urt»  orafcon  s 
ense  eain  exscindere,  ne  locum  occupet  ad  produ- 
cendum  acerbum  fructum  voluptatts.  S.c  emm 
impletumiriilludChristi.Hocgenus  dfcmomorum 
nihil  aliud  expellet,    quam    jejunium   et 


D 


10  Eit*  *»<  ircp»  i|»*ty»M*«  **«  rrpooeux^  forit- 
Xapevo;,  r>epivr;c  a';n  >wei  TC$  £v  vuxtc  yiV0fifor,c,  fxioecv 
x6doytav  ^  noUwv  airfev  xaawv,  Hpyov  3e  -yh  /y^, 
d\6*ov*i,  toi<j  tepoic  i|/aXfioi«  jwtrtotyevov.  et  Oe  :,:'  )l0. 
ycopoc  ^auXos,  ofov  n  £it>'viov,  raepj  ro\3  kocvou  Travrwji 
tvflpou  iv  r»5  rifc  iwepoVas  ivoroepti  yp,  v«otet«  -o0:o  *a; 
itpo<reux»i<  eTTtp.ovou  ct'(pet  rauxr..;  ixrSpeiv,  fva  pj 
ytopav  v°'Y'  rov  ittxpov  r>fc  ^6*u7ta0eias  yewp^aac  *ap. 
n6v,  3>c5e  yap  iv  tiaXXov  cSp/xoaet  to  toO  Xptotov,  fa 
vovri  to  yevoej  ova*ev  Krepov,  r,  vr.OTeta  E&berec  xai  Ttpo- 
o-evYVj.    itpoq   tovtok   eo^i^aoxe    p?i    Jeiv    r?c   k\ 


nih.l   aliud   expellet,    quam    jejunium   et    orano  *        ^«afot,  iwfa  *««  X«<P™.  -;  r«  ^IU 

pr«terea    autem   docehat.    non    oportere    assioue  /,   ^   ^^  ^  /y[   «^j^  ^  ^ 

procedered,    silentio    vero  et    quiete   gaudere    u,  kiwtW**  XOET(n'peiy  eXovoyj.  ovoe  rouq  Ttepi  <pt).av9pW. 

plurimum,  quae  est  mater  yirtutum  :  etapte  expur-  ^                ^aev  a>vr,f*ove  uToucj-aMa  *ai  moi  aurfc 

|emam  ocul  irUni  animae.  Nequevero  prx.er-  ,      g^  ^./VJ>  &  ^poowev,  Bcicetv.  e<jv]  yap  et  SuvaTw, 

misitbenignitatisfacerementionem:  sed  de    ilia   e  ^   ^         0j^   irpoowvTwv    *evat^   «Ttoitefiiteii 

„.    studio    fuit    dicere,     qua3    convei  x^floirs Xototov  «aoa$6vTec.  e> 


B 

prxfectn  com- 
mittit.  Vbi  so~ 
lus  dcgernt, 
alteram  ez- 
struit  lauram. 


Quoque     M.iiinw     '"•«-     — ■ '     * 

Dicebatenim,  neminem,  si   fieri    posset.   oportere 

vacuis  manibus  dimittere  ex  iis,  qui   accedunt    ad 

ostium,  ne    forte    Christum  inscientes    despiciant, 

pH  /  personam  pauperum. 

H  Cum  sic  dixisset,  et   elegisset   unura    ex  di- 

scipulis,  qui  el  vita  praestabat  aliis,  et  aptus  erat. 

as  fidei  fratrum  crederetur  prasfectura,    ei  ex 

atia   ahorura    etiam    discipulorum    committit 

inem.  Ipse  autera   egre.htur  e    laura,    multas 

quidem  lacrymas  ex  oculis  emittentibus  moni 

etut  ipse   maneret   rogantibus,    ipso   autem    nulli 


*9oire  X-piotov  Ttapa^ovTe?,  ev 
Iv&tWt  0'^tV  UiTO/.vtOevTa. 


|  l    OJzok  etltcbv,   y?i  ^y  r*V  ixa%V>»  iyj.ilxui^:, 
Q/ajxe  rwv^Xwv  JteveyxovTa  ^.1  Jvtavov  ovra  - 
otav    aoe>.^v  ittOTeuerivai,    TOVTW    fxera   *a«   -- 
,  yv;rv.:  T)jvapxr.V  iy/av^t.    \ 
^    )y.  ,    ^    oa/o^    cwi 

«tfi^TO)v  rwv   (xovaywv,   »tai    fxlvetv    a.rov   «^touvrwy, 
avToO   0£   eixovto?  ouJevt,  are  npfc  pfrav    W   a. 


Bte,utquiadS, retad    id    sol q I   es,  pWo  ~i,J^i ,iv  iaS/lt 

utile.  Si  enim,  inqoit,  o  filii,  binc  migravero, oe  c.„,  '^T.JT  „> ;,;    u*  vip  ,/■;,  «,  I 

hucventitante.etquietem    conturbanta     bene  ent  f^;»  "^jj 

utri ■  Faciliuse r  pate,    sp,ntu,  v;   ,  , ^.      ;^^    .  ■  < 

etvos,  s   i„    Obr genu,    per  E gelmm,  im  w  ,      ^    ■  ^  :, 

veluti    inquibusdam    alvearmm    cellis     tranqmlle  iUXX«s  /dn*.  .     _     . 

babi, ea,instora, I   virtutis    producemus.  W£J>^ 

Cumo, ergosancto  impertiisset osculo,    bene-  »f  '•*/ -' .     •  ■      ■  .       .  -^ 

dixissetque    et    Christo    commaudasset,    iter    est  ?evo«,  ^»"  "/'•'•  ™    ^*,    .  ^  j 

ingressus    Etcumpere  ;  diei, accedit  «epo  W*         ' 

Hierichuntinas,aratautemd orta. eterat  aptiss.ma  MPqf*o>    ■■■;  -  ;.     ¥ '»  _•  ;i;       ,v  , 

adsilentiumpr^bendu t  quietem.  Cum    longum  *,,?».  <-V  *•;■*'•» 

incessetversatus.etqu,   fte-  ^«g^^J 

rebant,  herbis  uteretur  ad   ahmentum,    Ueo  soh,       ■■  P  }.  oV  ,„v  ;- 

ut  erat  ei  gratum,  vivebat-perpetuo.  Sii  enfln  *««<«  '  P  .    -  .„1V 

rursus  Deus    aperit,  e,    de anifes «ddit  '»<"»  v-P  .^— ^,  °_'   ^!      „,y  ^a».     F 

,  ,. ,ui  era,  absconsus.  Manifestum  autem   reddi,  '  TO1 W".  >»'  "T0!^,, 

1  ,,,,,,, ,faciebat,    miracula.   Morbi    eni er  »»* 

w •—- '  --  5        ;a:;;:, 

animarum    Harum autem  magis,  quomam  ea    sa?pe     rov  ww    _i  .         _  ,to.  ^, ... 

yitia  conciliant  Cum  multi    ergo  ab    ipso  ^1  wdw6  Twy  *P  ?  *     J  ty*<ji 

r_a  :„.:,:::::::  :: 


/  arn  | 

,  '/  '■' 

i(  (//da. 


illius  imitari,  hic  q  lidcat  alterum  virtut»ira 

im.  i|i,n  i  Blpidius  g  quidem  postea  ampli 
\  i,  pra  clai  us  rei  in    exei  citatione 

Ducem  ai^tem  eum  appellabant,  quod  tnnquara  dux 
illi  laura  praeessel  ei  arceret  impetus, 
qUi  jn  earr  liebant,  quos  quidem  Bebiaei  inferebant 
qui  habitabant  N  eron  pra  dium,  quod  sii 
tur,  magnura  invidiae  Poetnm  parturientea 

\~>    (jn,iiii:,iti    ergo    hic    quoque,    multis    acce- 
dentibus,  interrumpebatur  ei   quies    ac 
1 1. 

qui 

e 
ad 

Thecooru 
facit  li 


o96vov  :~. 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMHRIS. 


579 


*    eTu7y«v0V»  ?o0ro  P**  "*  ^fi*  **&*P0iV  ^7«Vj  rouro      omnibus  :  eos    autem,    qui   ad    ipsum   ventitabant, 
Zk  xoi  uaXXov,  *p°s  "*"  ^    "^   niortv  ^  **e'vou 


(  erant  vero    ex    iis     complures    gentiles )    partira 
inducens  ad  expurgandaa  baptisrao  nnimas, 
autemad  monachismum  iper  illum  dedueens. 
taTtovro  «*oo*fxi«,  uew  oe  «i   i-«t«  *.»*«   «'"  "»««««'     vum  autem  rursus   multi  fratres  congregarentur, 
eu?.acr;»;  owexdzxovxtr  ffxouoav  yetp  rou  0eiou  rourou     qui  mundi   quidem,   ut    ita   dixerim,   immunditisa 
x*;  lepou  pflfMtw   aya06v  av&pi  orav  «>/,   tvyov  i/.     renunciabant,     audiverant    enim   divinum    hoc  et 
0T/,ro;  «vtou,  xsoYoy  t£  xara/idvas,  bc«  gpyov  auToi"c.     Bacrum  verbum  :  Honum   homini,    quando    tuleril 


yjtpfltyeoywv.   iroXXwv  de  x«i  aMcc,  a&eX^wv  ouvayecpo-     quidem 
uevwv,  ol   rji  rou   xdouou  uev,   w;  «v  ecwot  rce,  ane-     partim  ? 
W-tovto  oxoouca,  0eo>  6\:  xai   toic  xar^   0eov   Cfietv     Cum  aul 


D 

A.  AVONYMO. 


veoTr/co? 

OTO 

oouxav  ovofza£ 

naXaiav  ?.avpav  aiToxaAouecv. 


kotcJ  vouv  l&uacve.  Aca*  raura  xac  eripav  o  9avua-     jugum  a  juventute  sua,  et  sederit   seorsum  )    pro- 
o:  ovto:  /actro)v,  tfvTtepeVtot  uev  rp  2vf£  yXwrryj     cessil  ad    opus,    quod  erat  ex  eorum    senfc 
uxav  ovoua^ouetv,  *XXot  tt  xarci  tw  eXXa*oa  <fwvr,v     Propterea  aliam    quoque    illic    «dificat    lauram  /. 


quoque 

admirabilis  hic  Chariton  :  quam  nonnulli  qoidem 
linguaSyra  Sucam  l  norainant,  alii  autem  voce 
Graeca  Veterem  Lauram  appellant. 

13  Sed   nobis  pau  atim  procedens    venit   oratio 
ad  id,  quod  es(  ultimum  quidera    ordine,    primura 

m 


J3  AXX*  Jfxsv  *"tv  /y-y.  ^petyy  fjy.odw  ■■ 
to  reXevTac*oy  \>h  :l  ta|ec,  Jtpwrov  ok  rf,  duvauec,   xat 

tw  i/eyaXet'w tou  Gauuaros.  'Eitec ya^,  w; ov&evoc  dfXXou,  autem  virtute,  el   miraculi  magnitudine.  Nam  cura 

B<pp6vTc£ev  -rn-jy'xz,  ]    iwv  oea  npoe.  apeTrjv  k0tu  curam  gereret  quietis et silentii,  utnullius  alteriua 

duvarat   ouvreXetv,   eir/iXacov  rt  xaraj*a9wv  ir.l  rcvoe.  rei  magis,  non  ignorans,  quantum   po  Ferre 

jfoovg,  tovc  /a<  anor6uou  xefuevov,  ou  ix>ppro  ok  ad  virtutem,  cum    rescivisset  esss    quandam   Bpe- 

r/5:  iipy.'-  raurr^  Xatipae^  etyeoTriXoe,  o  r6  xpeuaorov  et<  luncam  m  in  praecipiti  quidem   et   prserupto   mon- 


Uubitatinspe- 
liiiini  prx- 
rupta,  et  fon- 
frm  preelbui 
obtmet  : 


$t\joo  xaXecrac,  |3fl(ocaov  yap  oux  y/ '•«'.,  ei  fz^  xX/pstxt     te  situm,   sed  non    longe   distantem  ab  hac    sacra 

tc7)  flovXo«evw  ycverac,  touto  6  yewatoq  otxet.  xp^you  ^*     laura,    qu;e  usque   in    hodiernum   diem    appella- 

JteXQovToc;  ouyvou,  xat  rouro  ctev  y/pa,  touto  o*e  xat     tur  Cremastos,  id  est,    pensilis,  (non   enim  pntest 

Tot;  uaxpotg  t^c  aox^oew?  novotc;  boeowxoTot;  aurw  roii     quis  ad  ipsam  accedere,    nisi    scalis)  eam    habitat 

owjzaToc,  xat  ou%  otou  Te  ovtoc  eauTw  Xecroupyetv,  xai     Vir  ille  egregius.    Oum    autem  multura    temporis 

■joohj  u.i-7/.ou.i-iiv,  etvzbq  \jx  (3ovX6tjtevo<j  itfl?Xcv  irlpw     praeteriisset,  et  pariira    quiilem  senio,    partira   au- 

gitcrptiAat   xr,v   Xecroupytav,    ceXXa  to    c^opTiy.o;    Joxetv      tern  lon^is  iaboribus    exercitationis ,    ei    remissum 

tTcatpelJywy,  tc  iftotet ;  0eou  ctecTat tou  ra  ctdvvctxct  d'cvara'     essetcorpus  :  et  neque    sibi    posset   ministrare  et 

rtocecv  &vvctu.&vov,  y.xi  iiizpv.  itd}tv,  ovyi  pao^o,  a)X     aquam  afferre,  ipse  nolens  ahi  rursus  hoe.  manda- 

evy^  xaravOeioa,  SJw?  aocV,otv,  ovx  aneiOei  \y<~<)  /.vi     re  ministerium  n,    quid   facit?Deum    rngat,    qui, 

XXaxai  evitec9et  Xcav  iteti  0eov  vocaok;  etxovTc-     qua?  fieri    non   possunt,  facere   potest,  uf  fiant  :  et 

nac  yap  rou  £y9pov  nXevpa^  vd<up  ev9v<;  S6Xvoe  i|/t-     petra  rursus,     non  virga    percus9a,   sed    precatio- 

rarov  rexai  t^tetoloTarov,  5  xal  ei<;  Jeupo  fie'vet,  oO     ne,   aquam    emittit,    non    inobedienti    contumaci- 

taprupcov  a/.pioe<;  yiytJi  que  popul'»  et  iniquo,  sed  valde  obedienti,  et  ce- 
denti  Dei  legilms.  Ex  unoenim  antri  latere  protinus 
init  aqua  frigidissima  et  limpidissima,  quaa  ma- 
net  usque  in  hodiernum  diem,  non  solam sitim  se- 
dans.  sed  qusB  sst  etiam  perfecfum  testimonium  ne- 
cessitudinis,  quam  cum  Deohabeb.it  Chariton. 

14  Qiinl  amplius  ?  cum  suum  a  corpore  ex- 
cessum,  vel  potius  ad  Deum  accessum,  ( sic  enim 
magis  convenit  <\\<'>-'ve  )  ^x  divina  revelatione  m 
foribus  adesse  cognovissel  omnes  quidem  dictorum 
trium    monasteriorum    pastores   simul    et    greges 


E 


A-/i  /apt':wv  7tp6;  9eov  ocxelwoewtj, 


14  Tc  ert;  r>?v  t/5;  exdVspac.  tou  owptaroc  ^txfpav, 

ov  ok  7tp6?  Oeov  e//)r.atav,  outw  ydo  uituv  otxetore- 

poy,  £/.  Qtivc,  anoxaXctpewc;  BTtt  Gupai?  eTvai  theyvw   -  , 

xTravT-ac  uev  w^  auroy  xaXec  roi  -  twv  Etpr,wlvwv  Tpiwv 

.  i        ,  •      ,  ,-  irium    iiionasieriuium    itisUu^s    suuui     n     _m-..> 

ceavecwv  Ttoiaevac  aaa  /.at    itoiuvca,  /at  airaocv  ouov  \  .     ' 

r  ,r  ,     i  •  -    -  .      ..       v  ail   se    accersit,  et   simul   cum  his    ommbus    venit 

touTOtc  Etc  zr,'j  tepav  7tapa7tveTai  Aaupav  ©apav,  tva  or,  . 

:    -  .        ?_       v.  '     ...      ' ..     T. '     ,.         >,  ad  sacram  lauram   Pharum  dictam,   ubi   |.ninum 

Td  itpwTov  aoxr,rcxwv  xywtov  lopwraq  eora^ev  wonep  oe  t ^       rp  _ 

tiva  xXwpov  auToii;  a^tet;  Ta;  tepa^  aurou  evro/a:,  ou 

/'jr.u.y.TZ    r.y.i    JtXoVTOV    E7ttxr,pOV    TToo:- vo.^ac,    aAX     '<jv 

scvro^  r,p.a  xaXwv  toi?  rwv  ouocwv  ipwocy,  ouO:TroTe  ^9et- 

peo9at  Jvvatov,  Xoywv  outo)c  ejrovrwv  irpos  aurou^  ap- 

'■  eyw  uev,  rexva,  >w  irpo^  9eoy  eKecyo^-ac,  /at  6 


mortem 

liscl- 
pullt  ronvoca- 

tn  pn  clara 


-•  eyW  uev,  rexva,  >:  o  y,  rrpoc^ 

xacpo^  t/;;  ep/.c   eyeaTr.xev   avaXuoewg.    Xor,   ovv   vuac 


distillavit  sudores  certamiuum  exercitationis.  Tan- 
quam  autem  quamdam  hsereditatem ,  sacrosancta 
eis  relinquens  praecepta  quai  non  pecunias  et 
momentaneas  opea  conciliabant,  sed  ea,  quss  ipse 
amabai,  bona  iis,  qui  sunil.a  diligunt,  nunquam 
interitura,   sic  loqui  incipit  :   Ego  quidem,  ofllii, 


",           -       »    ,       *■  *       i      -  iam    ad    Denm     contendo,    et  venit    tempus    meaa 

ETttulXeiav  rwv  otxecwv  9eo9at  d/vywv,  ;-'->c  £^rt  xatpoc,  Jam    dn    ueu"'     ^n                                      ' 

>a.                          ,             ,  r.  -                 •       •>     -        -,v  rpsoluiiouis    Onortet  <T'">  vo>  ve-trarum    annnarum 

:  5ti  ueravotac  uera  Oavatov  tovu?  ovoeuca1  a//  resoiuuoms.  opi«c  g 

•            '         >,  "                          -o    >i  ' -      '..,  rnram    irerere ,   du.n    est  tempus ,   scientes    post 

Exec  uev  rwv  ayrtJooewv  6  xaipoc,  evrau9a  oe  twv  irovwv  cuiam     bL,PIC  '                                                   ' 

"  »      '  ..  ....    ....    .,.,11 uoa    UifOJ     ni,Mi,lHlif  i:iv     Si'i        1      lClllM- 


ortem  nullas  esse  vires  poBnirenti»,  sed  illii 


1  ueXXovr 

/at  to  aXyvvov  aet'  Trore  o"ia^e'vov. 


45 

oav  xa 


[Tpwra  uev  ouv  uuty  tz  t^c  7r''oTeoj;  uytw^  c/ctw- 
:i  p:oatW,  xcvcTuvw  ur.c^eyt  oaXeviueya*  Ktrecra  oe 


/■■ai  6  (5c'o5  /a9apo;  sotw  r,  xa0aij»e'o9w*  xat  : 

'•«  tov  ooj|jtaToc  ayiaouo;  OTrov(5aile'or'.s  BOTC  vzot;  a^to- 


jtpoye  TtavtWV 


p  /at 
a;  Txiv 


seu  roolestum  et  l.il.oriosum,  id  quoque  habere. 
qui  resolvitur,  et  est  ad  tempus,  dolorem  :  lutu- 
roruni  autem,  et  q»od  deleetat,  esse  asternum : 
et  quod  molestiaafficit,  sempe  permanere. 

15  Aique  primum  quidem  sit  vobis  recta  et  fir  - 
ma  fides,  nullo  labascens  periculo  .  deinde  vita 
qunque  sit  pura,  aiit  expurgetur.  Etanle  o.nnia 
vobis  sit  curai  corporis  sanctiflcatioj  in  templa 
impolluta  ad  vos  accedat  ct  iuliabitet.  qui  est  pu- 
rus,  et  sanctificatione  sua  et  bono   odore  animam 


df.  vila  rti  'e 
lnttltuenda 


auvtoic  ouoiv  £7Ti<PoiTi70ai  to  xa^apov  uucy  irveu/ 

ivoiy.f,07i,  Kat  tov  aviaouov  avTov  /.ai  r^c  evwOt'-., 

•Iv/.v  TrXr^oat.  Ilov.pov  6py»,  **i  fou.c,  *«<  *  «     inptat  *mmd*  «t   «ra,  et    S,   qUld   al.ud   l«. 
*>^o  pXairretv  to  ^XaieXtyov  oNvvaTa«,  Tpin  oe  «1U     dere  potest  fratrum 


araorem.  A  vobiS  autein   ora- 
nino 


YITA    S.   OUARITONIS  ABBATIS  CONF. 


dat  monlta 
0 


V     ANONYMO        • •  , 

",a"       t     Zu diliTn      ine  fieri    poterit,  (*•*■**  •***«             >Ita  mU,  4  ^ 

bonum  chantatis,  utpote  q "e      ;      sj  mala  .)m.  ,aW.ov  ti  XoyiapoB  0TOrip.ls  h.an4pn,tH  ^- 

videre  solem,  qu.  pero. p,  ur    .  ell pe n ***  nut  y               ^            ^  ^     ^ 

autem  eogitatio  m  veetns   sata  ait  .......... .  our»  *^L!Lil  JL  *  h  W*  «faw*  rtVt.  «J2 

vobis  sit 

Sinl  „„„.„,  vobw  anna  ad  belluro , m™*<  ,  £.         „•  ti  „„-,„,  „/„?„-,-,„  T£  „;  ?,j,„„. 

«0,   mehryro»,   ««™   -"or.se    « be n».u     *  /   ^                        ^tW  4. 

quodest  ommum  val,d.ss.roum,  et  m.micis  roax,  r                                    ^ 

me  terribile,  beala  hum.l.tas  1  cautioque,   n?  un  ^       , 

q-m  vos  prs            : ^«ones  :  ob           •  £;«  ^,.  ^  ^  ^  ,  ^,  ,;J,„V  £ 

sensuum,  et    Pr»  oateris,    oculoru.n   et  aur.um,  ,^  ^          B          _ 

Hincenimestillisadversusnosingressus,  etmors,  «"                l 

qumad  nos  ingreditur  per  fsnestras .  ^^  t    [(Wv  ^  ^  ^ 

1 6   ' ' -"<""";   ""'""""  '  .; :    "."  '      ,„,  ,       o5„  5rtr.«  rfi  siyevel  hm  ui  «.prfd 

„      ivinus  Apostolus  usum     „rp or.    »£■£  «« Z^Lm^M iftpou^i, 

rinn,  ,  Habentes.  d.uen.,  al.mento,  et   qu  bu   t  J         £           (          r       &_  __. 

garour.hrocootent,  s.m us  _  Ree  est  grav.e,_ elate  j-             y  .^^  ^              ? 

de  se  sent.re  :  neque  es   al.ud,    quod  magwjoss  . 

ever.ere.    Id  autem   solet,    u   plur,roum ^consequ,  g£»« '     ^'.^.  ^  ^J^»* 

upes  reetefaotoruro :  et  tunc  t.menduro  eeb  earum  wm-u.       «.                                .^  j       ^ 

naufragium.  Sed  stat  dexter.m  porrigens  nobm  rur.  ^      ■    ,           ^               ^           £ 

sus   divinus    .Vpostolus,  etverbo  1»  ,   .,«.  _h..bent  «.      -_. _v     ,  P           ^        ^      f 

aures.   magnam   prmben.   secur.tatem.    Qu.   enun  •**£».          .         „.    '     ^,    „;  ,J,„,V 

videtur  s.are,  inquit,  vldeat,  neoadat  Fratrem   u-  «^g^  ^^'JUfAmK  f^V- 

arecavendume.tprov.r,bus.H.oesten.mfmtu8  ^ ^*«                        ^p 

anim»,  more  Pharieaico  aUos  desp.o.ent.set  e us,  A^.      »                .^,        J        ^           ^  ^, 

qui    per  aliorum    condemnnt.nne,,,    se  vult  j u»  .   -  -»•      V-     •  C                  LpW^  H?^.?-  c; 

care,  Sed   tu.  eo  dinuMOv   s.  jud.cand.     eneans  ^'^;,      P         J,  Z  ,     ^ri,  ,r,o,: 

deaiderio,  cum  te  prox.me    habeas,  ne   cesses   te  ^ EJSJ»»* «  «ti  uwt».  o^^t.r 

quo.id.e  judicare    et    e«mi 0,    et    q«. pt.me  ..-^-       •  -;  •  ■ ,         •                ^^  .^ 

corrigera.  Ad    petulantiam   ao  contumeham    pro-  "IW-.  'Paou«  umros' 

pensa  res  est,  venter.    qui  cnratur,   qui    curantem  fi'"'w;'- 
misere  pemunaratur,  Laboribu.  autem  flectitur .  et 

jejunio  domatur,  et  ui   audax   equus,  ab    im • 

«'--•  J1S£ s-jj*  ::::;■  ^jtKSfCrirtf 


B 


tio  autem  excipientes,  peues  quo-     »»«»■   -».-- ,r-.r--.--     ,  . -  ■,       j 

qne  b,„„,l,,er  lavate  :  hoc  est  enim  Chriati   prm-     p*».  -  V™-*™*  >PJ«*  g^j,  to5  ,, 


3  eeptun  :  et  quod  ipse  primus  f I .         jusslt  lacere     op.0.00  «-f™^«  ^"-5^'^-  t*  f/ 

'  iter.  Per  id  enim  non  aol ger proxi-     *Wf-«  £*X  ^F-. . 


mr^poWtetiam arigravi., ,- ■bnsp,     +  ta  ^^^  Sp' 

nempenimiadesepei  Vtqueroultas  qridn     p» 

etiam 

tor 

ohrymas.   gemitu..   cordis  coniri em,  jejunium,     yapfia) 


,  „„„,„  de  s,  persnasio.  Atqueroultas  qu.uem     (w>  '«  —  -  •-  r ;     yr     ■         ,    5„f, 

,  ahs,  | oal •.!.....,  ex, iones  mveni.1  1  Irea-  ni,  «u  uo»r»p  -,  «W^Wg''^  t!  -,  i, 

,.  Salvator  trar ar utpote  la-  «^ .«-^             ^1^  «»' 

ohry,             nitai 'dis  eonuft m,  jejunium,  ftp*m  *  r'«'f.^.  "J   ^  J»,v  Wy 

preoationem,    H   cubatinnem  ■/.   el  si  quo, t  ■««««-'  T,f  rV"  U»,  ^  ffi 

alind  dic ,„„...,.,„  benig pmnitentia.     Sed  dif-  w  e>^;  J"  »  ^;,™'t.'  roDro  bni 

fi  ilia  Bunl  ba-cel  labnri,  sa,  etiamsi   multam   ,„■.,-  '  •'"-"  ?™"  ¥%*  ^T^l'     5rop  0.  ta  1 

heanl    utilitatem.   Unum    aute vi ,    q 1    est  w>  «.;«»......  ^^       ^ 

.1. l- *perS  laboris,    ad    purgandas  r-r'»  »;""' .'"'  .""  ,  ^.fe^: 

autero, „■  sordes  est   validissimuro.   ..„.„1  ;  ^-"*^^*     JZo^^^ 

estUis,  „...  delinquunt,  pecoaU  diroittere.    Q I  ^  ^Z'     '^iZ^r^^ '^ 

, lemnon  esl   solum  Deo  graturo,  et   uostror »«•*■««  ao«    ,  ta«  a« 

,! ruro  ab  eo  exoral  solutionero,  sed  etiaro  sup-  ?-/'-•  W^  '-:-"""• 

aepe  vehementiiis  attingit  eum,  qui  pec- 
cavit,  et  pro  libepo  fecit  &ervum  ei.  qm  igno- 
vit  :   quomodo  etiam  ridetur  externisi  dicentibua  : 

E«t  venia  aupplicio  potentior.  (                           -    ^01-, 

18  Cumhascet  multa  alin  ejuemodi  Hixis^ot  di-  |8  Taur«  k««   twaa«  df/A*  roi«w   •     ^J^. 

pulis,  etpreoatue  esaet  saintem   anim»,  eteishe-  6ipy,x<«»ei  -iwuWfA-vos  rs  ^x^  ff ^re?  ^J^ «W,0« 

sanctt  M              nullum  auiem  accepisset  morbi    sensum,  «vtovs,  ouJe/x^av  vdoow  X«6iv  «towoty.o 

"'"'"s'            neque    partium  corporis «Uum  sensissel    dolorem,  pvplw  tov  oAfMtro?,  av«ir/iO*wv ev  »i       ^y  ^/byfy\ 

in   qnodam   leeto   r  accnmbens;     remisit    quidem  Mm  f*«v  tov«  it65««, ^*^6*  *J  ^^  fftfp«6*ov«  «57^: 

-*            pedes,   eraiait  autem   beatam  quoque  animara,    lae-     yatpouot  yafyovvoot  tot;  a^arotg  «  ^o(. 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


38« 


k    XotCj.  Xepot  rt  xy(xi$,  &ama  etxo;  fcv,   rd  itaoat- 

-Ktt^filft,  «€  TW   a*XwtTOV    U£'7cztv£(    ->.>/,*.    £v8a    fitfl 

'         "  .   .  >  ■_'   n .. '      _. 


jrpo<p9eySojxevo;,  5)a:rep  #&q  jwh  ^Gaoavi •.:  fyvcapi 
a/Az  /.?'    nspt    avTOV,   )tai    Tou    fxlXXovTO^    £/.T7patTEi 
odXov  :?:  wxXrifli  -x. 

19  ,'0'7z  rotvuv,  ayanntot,  rwv  bcetWj  irpa^ewv  ital 
0aua*TO>v  xpovov  texai  >uvy,0r,  o  -«  tvra 

atXoxaXot^  ujawv  axoaF^   irapaowxa/xev.  0         j       SXi'- 

-, 
aeoov  tou  yoovou  rStaoTyifxa,  -:tk.  /.ai  tt  ■ 

iev'  sx  toC  OTta- 
vt%eiv  t6v  toT€   %q6vov,  ,JJ   f*ovaX^v  p&ov,   si 
ypiOTtavwv  xrj/o-.y  /.y.:-o  j"i:'-r'' 
060)4"  itpos  <5e,  /.ai  auT_>v  twv  ovtwv  xXovovpevuv  xa9e- 

B   y.zi-r,v  -o'":    ')  u  <r  :[)■'•• 'r.    6tva    06  BIOIV,  ca09a 

t>jv  av^riy  fi7rotr,oafXfi9a,  a  Oeo^tX-itc  aVjpe:,  xat  rftXa- 
X/.9et?,  7Tarc  7:«pa  rcaTpos  irapaXa^Savoiv,  ooifiaTixov 
t£,  ©r.at,  xat  irveufxaTtxoii,  pe/pt  *««  »5fx6w  ouio.o-avTo- 

/-/.    UIOU    Xat     aytOJ    7T/6Up.-/TO-.     C) ■: 

uta^xai  o^ioovofov  O.o-z.t-.:.  |  rrpeiret  irafla  cfralja  Tip. 
texai  irpooxvvriflt^,  vuv  xai  aei  *««  eu  toi^  arcXevTr,- 
TOVft acova;  TWV  attoVOJV.  Ay./v. 


tanfibus  laptam  eain    tradens    Angelis  :  manibusque   D 
sanctis.  ut    par  erat,    mandatua  aepultur»,  tran       A   lK0HTMt 

vitam,  quae    nunqi  init.    Quo   in   loc  i 

aufugit  dolor,  molestia  et  gemitus.  Quo  in  loi  i 
facie  ad  faciem  iis,  qui  sunt  mundo  corde,  cer- 
nitur   dfr  ina  Trinitas.  Quo  in   loco  i  a  et 

exultatio  ineffabilis.  Quo  in  loco  est  consolati 
requies  iis,  qui   in   pulchra    sudaverunt    vi 
iogressisunt  laboriosum  et   asperum    iter  virtutis. 
Sed    talem  quidem    habuit    vitae  exitum  Ghariton, 
non  qui  ante  mortem  nihil  prasscivisset,  aut    praB- 
dixisset,  sicut  priua  diximus     sed  de  ca,  et  de  tem- 

e,  quee  erat  vexatura   ecclesias  s,   accuratia  . 

sime  Bigniticasset. 

10  Quaecumque    ergo   o  dilecti,  e\   illius   fa 
et  miraculis,  tempus  et  oblivionem  potuerunl  effu     condtuioau 
gere,  ea  studiosia  vestria  auribustradidimus,  Nequ  •  ira- 

enim  intervallum  molicum   inter    ^.ureliani  impe    ''''"""'  scn~ 
rium  et   h  pus  intercedit.  Nos  enim  a  nulln 

scriptia  quicquam  mandatum  a  scej u 

eo  tempore  ess  ml  pauci  non  s  ilum  monachi,  aed 
etiam  omnino  Christiani,  et  qui  e  oati  luce 
-  :  li  autem  qui  erant,  i  ir  quoti- 
dianis  persecutionibus.  Illa  autem  sunt,  quoruro,  bic  !: 
fecimus  mentionem,  quaa  viri  pii  et  veritatia  ama- 
tores,  filius  a  patre  accipiens,  corp  irali,  inquam,  et, 
spiritali,  conservarunt  ad  nostrausque  tempora,  a«l 
gloriam  Patris,  et  Filii,  et  Spiritua  sancti,  uniua 
et  ejusdera  essentias  Divinitatia  :  quam  'l I   pmnis 

i,  honor,  et  adoratio  nunc.et  in  secula  secu- 
lorum,  Araen. 


ANNOTATA. 

a  Jam  observavi  in  Commentario  num.  W   improbabili  non  em,  quad  hic     '"""r,  habitasse  aliquot  in  loch 
,...s    tempore   persecutionum,    qux    sub    initium    seculi    4    maxime   ssvierunt     sub     Diocletiano,     Ga- 
Maximinno,     Maximino,    ac    deinde    sub     Licinio.     S»    tamen     so/o    persecutionu     melu    mah 
in  locis   desertis    habitare,  quam    in    urbibus    aut    vicis,    non    erani     ex    iis,     quos     < 
mus   aut   eremitas.     Talis    tamen    videlur   fuisse   Chariton,    simul     atqtu  wtitudinem  ntulit, 

elf0rl  m   an    nonnulti  eadem    intentione   deserla    incolebant  loca.  At  ex   reliquU,    \ 

bant  metu  lyrannorum,  plures  attrahere  potuil  exemptum  Charitonis.  Porro  em  versk  Latina loco   mtnu* 

accuratQ   videatur    aliam  de  verbo  (ere  ad  verbum  expressam  hic  subjungo  :  iVliqua  quidem  paupenhus,  e 

ercmo  patribus :  Eranl  vero  hi  rari,  et  nui '0  pauci  :  et  ipsi   quoque  tempore  peraecutionia  pati 

tulerant  solitudinem,  utvitarent  persecutores,  et  sparsim    veraabantur   in  speluncia    arundmeti, 
sitiini  est  prope  Mare  moriuum. 

I,  ./,  rueritlaura  Pharan   aut  Pha  n  hacVitavocaiur,  .  ™«    '«««««  ""  ' 

Hl0  <hl!llllimin<  maxime  cum  et  ecclesiam  u  ea  constructam  asserat  bwaraphu*.  Verum  Uta 
L  morte  narrat    nihilo  certiora  videntur.  CredibUe  qutdem  est,  Sanctum  aliquando  incidtsse  in   manus    ninnHm, 
mateque  ab  iis  traclatum  :  ^uo  i  per  traditionem  (*  ite  ad  f  i  venire  p  '    " '  ;"'  »<«'  •  "'" 

torminiilii  fofil "»,  etstatim  poslmis*  irum  moitema  Sancto  ia iM  ecctemm  cons 

cumauctorinchronotaxi  abeneta  vero.  Itaquemagiscredo,  to^^«^j 

iulam  Sancti,  quando  notabUi  tempore  in  m halnlaverat,  sicut    uenerunl  ad  Hdawnem     teste  H 

mejusVita    IrredibUaquoquei  i  dioimtus  mitos.Mmr ty  """' v 

o,quore(erturtauteorumpec us / ,  Sauct i  eccl ». ^' 

oritLaWt tfuisse U  H «eemosy» W^  "»«-« 

m  .  m kU  collecta.  Si  quis  lamen  voluertt,  prsedam  latronum  ad   c tructwm «taw       '  '  . 

currisse,(acilmscredam,eamaquoi nbeltiducepm bus  ereptam,  et  "'■'"l0"' 

d0T°De's.  Macar tumesi  apudnos  ad  10  Martii.    Dedicationem  ecclesi*  (tgend irca  annum  330, 

prob  viin  Commentario num.  C2I  <•/  seq.  .  MIMnitur 

e  lllc  Mvba  L  conlinenl  U,„,  ■ lum.seihudm  Mnto,  atqne  hecmodc  Latu 

El  uu!e  nata  est  lemam  oculorom  animt.  apta  ezpnrgare.  M,nm.t  •   ii  M   aui 

f  0,  ece  ,,„  uli ,,.„  U  Chri*, haaent  :  Qui  alicnjns  W»^  '  ^  •,.,„„/  I, 

•?«-,>, ,,,,,  ,/,, ,„ petitadprooandam  Hdeltum    m,^r,i,,<,-  .       I  

/ •  «*..  -  « » ;";:'";;, ;;;::: '  ,     ,:;::',:„; ; s.  c ■_. 

tuornm  prxcepta  diligenter  memorim   \mpnmer6,  et  m  adpostem  i  i 

""Tnr  8.  Blpid mtenU «orat H  .  ^f^;  £^^lS 

„■/.  „/  ,„„,,  Elpidi ta««r  tett  Mm. »  """«'"  "-»  5-  C"m  att"!m  a,mos  V,gmtl  '      '      balis 


m 


VITA    S.   CIIARTT0NI5  ABBATIS  CONF. 


A 

A    ANONYMD- 


bati<  «olurn  et  Dorainicis  manducins,  vvcissedicalur  Elpidiu9,totumque  illud  tempus  veriiimililertransegeritin  n 
svelunca  suaprope  Hiericho.ubi  et  multis  annis  antehabitare  potuit,  non  tam  itnctum servans  jejvnium;  veri. 
sZiUfit  discipulumfuisseS.  Charitonis.  Hoc  tamen  certnm  non  est.  Atiqut  ettam  dubttarunt,  an  Elpidius  a 
Palladiovimssit  idem  cumhu  memorato.  Atomnia  conspirant,  ut  eumdem  credamus,  mmirum  locus  in  par- 
tibu  ffierichuntinis,  tempus,  cum  utroque  loco  statuatur  junior  Charitone,  etque  suppar,  ac  demum  amplifcalio 
laurr.  nam  eliam  apild  Palladium  dicitur  :  M  ►ntem  illurn  (Elpidins)  urbis  instar  frequentero  peddit. 

h  Vox  Cfva-cn  y-?u.x  possessionera  significat,  et  aliqnando  praedium,  ut  hic  videtur  sumi.  Locus  itaque  soli- 
tudinisdifabatquatuordecimstadUsapnedioaliquo  Thecuitarum,  sive  incolarum  vici  aut  oppidi  Thecue,  ubi 
nntus  est  tmos  propheta.  Agiautemde  Thecua  Prophetx  patria,  coltigiturex  Vita  S.  Sab*  apud  CoteUrium 
oaa  m  kM  refertur  constructio  alterius  laurz.  dequadicam  lit.  I,  ejusque  monachx  dtcuntur  communicasse 
n  prophetico  Araosi  templo,  quod  es<  Thecois.  Ttaque  de  monachis  laur*  per  S.  Chantonem  fM,  m  mx 
rticiJ  conditseloquitur,  opinor,  Cassianus  Coll.&cap.  1  ita  ordiens :  In  PalfflstmaB  partibus  juxta  Thecue 
vicum  qui  W.ns  prophetammeruitprocreare,  solitudo  vastissima  estusque  Vrabiam  ac  Mare  morfu„ra, 
flnoinffressade6ciuntfluentaJordanisetcineresSodomorura,  ampl.ssuna  extens.one  porrecta.  In  hac 
summa  vitae  ac  sanctitatis  monachi  diutissime  commorantes,  repente  sunt  a  discurrentibus  Saracenorutn 
i  itrunculis  interempti  etc.  Dr  sanctis  itlk  monachis  martyribus  apud  nos  actum  estad  28  Majt,  ubt  martyrium 

mabffenscheniofix annum  110.  Verum,  cum  contigerit  aut  antet  aut    dum  m    Oriente  erat 

Cai  ltlllll,  maqiscn  lo.  ante  \\nem  leculi  \  occisos  u  *  /'"'"""  *'"""  ^ub  ""/"'''"'  Theodosii    junw- 

ris    iitCassianus    monachos  jux  ta  Thecue  vicum  'fuisse  diutissime  commoratos,   antequam   dicta  csdes  fimt. 
1  aUra  antem  S   Charitonis  ibi  tem  con  li  i  "»"><  "  B40  aul  330,  et  nulla  certe  alia  ibi  erai  vetustior. 

Xova  prope  Thecuam  condita  est  sub  initium  seculi  6. 

xHoc  loco  Latina  versio  non  consentit exacle  cumteztu  Grseco.  Nam  verba  Qrxca    nc  sonant  i    Accedentes 

vero  ad  ipsum  (Grasci  vero  hi  majori  ex  parte    erant)  partim  quidem    ad  animee  purgationem   inducens, 

B  partiro  vero  e<  magis,  ad  fidem  in  ipsum  per  illura  manu  ducens.  Non    video  his  verbis  aliquid  de  induc-  h 

Uonead  vitam  monasticam  dici.  Prxterea  voce  Oraeoi  hoc  loconon  videntur  signifkari   Gentiles,   sed  itli,  qui 

.,,,  ungua  utebantur,  non  Syriaca,  quam  vemimiliter  ignorabai  S.  Chariton,  utfipte  natus  in  Minori  Asia. 

Senbusigituresse  videtur.  Per  Charitonero    Deus  partim  peccatores  inducebat  dd  vitse   emuniationem,  partim 

inUele  fWam    Quodmniti  qnoquesub  ejus  dtsciplina  fierenl  monachi,  moxsequitur. 

k  Vocei sadificat  lauram,  in  Grxconostro  apographo prxtermtssx sunt,ut  sensus ibi hstreat  imperfectus.* 

1  J)& Suca  laura  l<i  mentioin   Vitis  sequentium  aliquot  cetebrium  Anachoretarum,  qui  in   ea   aliqtio    tempore 

habitarunt,  aut  ibidem  fuerunt,  nimirum  in   Vila  S.  Euthymii,  data  fld  20  Januarii,  in   Vita  S.  Cyriaciaut 

Quiriaci.  qui  multisannis  ibi  habttavit,  danda  ad  29  Septembris,  et  in  Vita  S.  Sabs,  quae    itlustranda  veniet 

,ni!o  Decembris.  Locum  superius  indicavi  in  sotitudine  prope  vicum  Thecue,sive  inter  Thecue  et  Mare  morluum. 

/„  VitaS.  Euthymii  pag.  36  Analectorum  de  S.  Cyriacp  hsc  dicuntur :  A.bbas  Cyriacus  anachoreta  is  ipse, 

qui  in  veteri  Sucse  laura  virtutibus  secundum  Deum  coniscavit,   septuaginta   ferme   annos    ibi.lem  prs- 

pia   monastica^  vitse  gestis  enitmt.  hlcm  de  septuaginta  fere  annis  dictlur  in  Vita  apud  nos  numAS  ;  at 

.',  /,/  Annotatis  additur,  quo  Ui  modosit  intelligendum,  idemque  magi»  exponetur  ad  29  Septembris  in  S.  Cy- 

)iaco,in  cujus  Vita frequenter  de  tauraSnca  agitur,  quod  ibi  diuttssime  habitaverit,  sedpost  mortem  S.  Cha- 

mi.s,  cum  floruerit  seculis  5  et  6.  Prxdictam  vero  lauram  fuisse  Veterem  diclam,  quia  alia  deindein  ejus  /•/- 

ifl  /////  condHa,  qux  No\a.  e>t  oppellaia,  coltigiturex  Vita  S.  Sal>x,  a  Cotelerio  edita,  ubi  pag.  271  refertur, 

exaginta  monachos  noluisse  obedire  S.Sabae,  et  monasterio  ejusexivisse.  De  his  mo3  subditur:  Deinde  veniunt 

lurara  Sucsb,  rogabantque,  utillic  raanerent.  Edoctus  autem  sanctus  Aquilinus,  qui    tunc  Sucaj  ad- 

i^ratiocommissa  erat,  ea,  quai  gesserant,  rejecit  eos,  nec  admisit.    Itaque  ad  Austrum   vici  Thecue 

iliilauram  nmdnlerunt,  ei  nomine  Novaj    laurae  donaverunt.  De  Sucr  laura  iterum  fu  mentio  pag.  371,  et 

ksepissime  de  Nova. 

iii  ln  hac  spetunca  deinde  etiam  aliquot  annis   habitavit   S.  Cyriacus,   primum    annis  quinque,  et  duobus 
u'timis  vitx  annis,  ul  in   utraque  ejus  Vita  circa  finem  dicitur,  ubi  S.  Chariton   et  Beatus,  et    Sanctus,  et  p 
ignus  vocatur. 

n  ln  Qrxco  hicadditur  scd  fugiens,  ne  videretur  onerosus. 

o   Vtdetur  interpres   legisse  mt,xr,a(a.vl    quod  significal  nihil    possidere  sive    possessionum  inopiam.  At  m 
\grapho  nostro  legilur,  dawaistv,  qns  vox  emu  non  habei  ngnificalionem  ;  *ed  idem  significabil,  ']".od  &a%r,aii, 
rcitium  virtutum,  autfuerii  in  apographo  cotrupta. 
p  Grjce,  ut  alio  nullo  additur. 

<1   Vixcs  precationem,  humi  cubati.mem  non  sunt  in  apographo  Giwco. 
Vox  Grarca  humilem  lectulum  stve  grabatum  signifkat. 

s  Cum  non  constel  de  lempore,  quoSanctus  obiit,  non  possumus  certo  dicere,  de  quibus   ecclesiamm  ps\  '"- 
lionibus  loquatur  auctor.  Si  obiit  circamcdium  seculi  4,  potuit  prxdicere  persecutiones  Arianorum,  quiou 
Constantius    imperator    Arianus    ecclesias   quam     maxime  afflixit.   Si   aliquot   annis   seriust    perseculion 
i  liani  imperatorisapostatse.  Si  fere  usque  ad  annum  370  superfuil,  prxdicere  poterat,  gravissimas   vexatton  , 
r,   Valens  Arianus  ecclesiisin  Oriente,  acmonachis  nominattm  inlulit. 


DE 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


583 


DE  S.  EXllPEUIO  EPISCOPO  CONF. 


TOLOS/E  IN  GALLIA 

SYLLOGE   HISTORICA. 


J    8. 


I.  Sancti  memoria  in  Martyrologiis  el  eultus  :  elogia  aliquot  generalia  :  Acta  non 

edenda. 


POST  M.\ 

Umoria  San- 
cti  m  Uarty- 
ralogii*'  etcul 
/w28  Septem- 
bris ; 

B 


meniio  Uem  s 
Aprills,  et  14 
./«',1/  Transla- 
tio  eelebrata  : 


'Kraejusii. 

Piano  TolotjD 
itrvata  • 


Pnmusea  marlyrologis,  quimemoriamS.  Exu- 
perii  annuntiavil   od  hunc  diem,  videtur  /..■■ 
/     ardus,   ut  ius  noster 

Usttardo    suo    ud   hum    diem.    Usus   autem 
est    Usuardus    his    verbisi   Apud  m,    sancti 

Exuperii  episcopi  et  confessoris.qui  beatus  virquan- 
,mil  ,1,,  extiterit  parcua,  quantumque  aliis  largus, 
sanctus  Hieronj  nus  mem  irabili  prose  i 
relatu.  Qesta  ea  ffieronymo  didicerit,  ui  innuunt  data 
cultum  vero  ex  Totosanis  aul  eorm 
.,-/,//  :  neque  enim  verisimile  est,  annunliatum 
fnisw  0b  sola  elogia  viventi  data  ab  ffiei  iwi  in 

dentibus  omnibus    Martyrologiis  o 
sedob   cuttum,  quo  Tolosx   gaudebat,  dum    scribebat 
Usuardus  senescente seculo  ix.  Usuardi  verbaad  hunc 
qunqtte  diemadoptavit  Auctor  Fbrarii  WS.Sanctorum  : 
iisdem  etiam   fere  verbis  celebratur   in     ffagiologio, 
Labbeus,  el  passim  re   ntiores   manyrologi 
uperiura  hodie  cetebrant,  quemadmodum  et  Mar~ 
lyrologium  Romanum,  verba  Usuardi  repetem.  Al   ne- 
,/   ,/!,,  ;,  i  ittm  ,  <  um  )n- 

hil  novi   afferant.   flatalem  S.  Exupeni  hac  di< 
brari    Tolos  ■ .   asserunl  Calellus  frequenter  laudandus 
u  plures,  qui  de  Sanclo  egerunt. 
2  Attamen  aliis  quoque  dicbus  memoria  S.  Exupei  ii 
Fastis  adscripta  legilur.  Ad  vin  Aprilis  habetui 

ei    intuerpiensi  Majore, 

utel  apu<l    On  venum   <■  i  ih  flii    '" 

Pra&termissis  ad  viii  Aprilis  annotata  s 

S.   Exuperius,    episcopus   i-l  -sanus,  sibi 

indigentibus  pius,   mem  iratur  in   id 

giis  I  entul<  nsi,  Le  idiensi  S  Lamberti  el  S.  La 

saliis   itera  a  M  mrolyco,  Cani 
rio    et   aliis.  Et  hisct    oritui  alicujus  / 

Ulo    die   celebratx,  sed  qu  enam  illa  / 
Nam   Tra  m    S.    Exupi  i 

rari  testatm  '   '      " 

urolotjio    Gallicano  fld 
losaa  inventio  corporis  S.  Exuperii  episcopi  el  con- 
, ..,  ujusdi  positioni    dies  celebratur  xxvu  Se- 

ptembris    Tn   Su  o 

rranslatio  sancti  Exuperii    ep 
perpetui  illius   urbis  tutelaris,  quando  sacruni  ejus 
corpus  ab  huraililoco  de  Blamaco,  d  iU«n- 

busacivitatedissito,  inurbem  delatui  san- 

ctum  Saturninura  .  ,,um    l,m' 

Cujus  precibus  multoties  Tolosana   civitas  ab  bos- 
tiura  Hdeietpatri83insidiissetntatam  ludet, 

etannuis  votis,  publica  auctoritate  editia  e1  raddi 
tis,  pro6tetur.  Hactenus  Saussayus. 

3  7,,,,    ad    xxvm  Septembris,  ul ulta  me at 

,  Hit   Sanctt,  sed  partim  conigenda,    d 

hxcsubjungit:  Quiescit    in  basilica  Sancti  Saturnini 

m    argentea   lipsanotheca,    altari  sanctissimae   Dei 

Genitricis,  quaede  consolatione  nuncupatur,  super- 

posita.   Cuput   vero  ejus  sacratissimum,  divisum  a 


corpore,    conditum  servatur  in   ferculo  argenteo, 

sacrario  peculiari  incluso,  una  cum  vitreo  calice,  in 

quo  Sanguinera    Domini   offerebat;  beati 

Pontificis   reliq   i  -   qu  irum  aqua  contactu 

.   e<  cum   fide  bausta,  fi  brium  ardore  «1«'- 

coi  tis    refrigerium   medelamque  imperl  I  •  g 

Bertrandi  m  Gestis  Tolosanorum,  '/" '  s",,/ 

anno  IM.*».  de  statu  corporisfol.  10  nn  scribit  .    S 

,,  i  insuper  Exuperii  <'i>r|!us  ,n  aaspe  di<  ';i  'li^i 
Saturnini  b  ibetur  et   veneratur,  atque  in 

itea  capsa   elevatum   cernitur :  ri  est 

solitom  sliper  altare,  <\u>  S.  Satur- 

nini    adha^ret.  Nunc  autem  a  pauco  tempore 
in  capella    (ut  sic  dixerim)  servatur    propria.  Ubi 
quantia  in  hodiernum  usque    diem  n,nisr  iveril  mi 
raculis,    multi  prascessere  extantque  testes  locu 
tissimi  :  quos  el   nos  ;i  variis  languoribus,  quibus 
Mili  i  ebanl nr,  divi    I  ,f,,s 

fuisse  compertum  h  ibu 

acce^  lltes 

,n  i  lant;   | 

tulabantque  sibi  vinum  vel  aquam   mmistrari,  qua 

kua  illarum  fu  sset  abluta.    Nec  vana 

,!, ,:,,  Lnde  revertebantur  incola  oes.  Tla  lav 

l;  rtrat  \us,  in  iu  sa  tem,  qu  i 

gnm 

■  itis,  ut  i 
\  Von  s  ium   Totosa  . 
Exuperius,   ";  ■  "  Catetlo,    , 

ni*G.iUi  i      r.8««*  Nam  ^tu7 

pag.  Sntestatur,  invico  Blagn  '~   p 

Uam  Sancto, 

eumq  '"■     ' "''"""    > 

S.  Exuper  i  ecclesiam  m>  morat  in  loco,u(  volnnl, 

a(idl  gunl  miracula,   !iv.  i  mul 

ananturla  !  aPud 

brachium   Sancti 

ionemet  translotionem  « 

meretur.ul  ■  <    '     ' 

rilll    per   Bertrandum  scripla.  ffan  intem 

S   Exuperii  dicta  sufficiant. 

,.  g    t,  icopum  msignts  sanci 

,  le  coltigitur  «  varii 

navitS   II  'll  s-  '■' 

dpni%    GallU    episcopis    sui    tempoiis    i  avtt 

s  $%Ur,eri\im.atqneinterpraicipuosprimh  "■ 

,  :  S  Gregonum  Turonensem  tib.  1  llis- 

[,).  Sirwm  hocvideas  di  »mino 

rdotes,    vel  Eiuperium  Tholosae,   vel  SimpU- 
cium  Viennas,    vel  Amandum  Burdegate,  vel  Dio- 

gcnianum 


DE  S.   EXUPERIO  EFISCOPO  CONF. 


AUCTORR 
j.    S. 


Yita  a  Bcr- 
nardo  Gvl  fn 
nisscripta,sed 
ea  non  e- 
denda  : 


a  Mtolao  Ber- 
trando 


c 


384 

genianum  Albig».  vel  Dynaroium  Ecolismae,  vel 
Venerandum  Arvernis,  ?el  uunc  Pegasium  Petro- 
coriis;  utcumque  sc  habent  seculi  roala.  videbia 
profecto  digniseimos  tot.us  sanctUatis  ac  fidei,  re- 
ligioniaque  custodes.  Tn  Aclis  S.  Sotarnini,  cujus 
corpus,  utvidebimus,  transtuht,  dicitur  Vir  absque 
ullius  praecessorum  injuria,  absque  ullius,  qui  id 
temporis  ecclesias  regere  videbantur.  mvidia,  non 
Bolum  nulli  secundus  ;  verum  etiam  ipsi  beato  mar- 
tyri  Sfl(Mmin(;)virtuturomeritiscomparandus.  Mus- 
:';,./,„,  esi  elogium,  maxime  si  condderemus,  multos 
episcopos  sanctitate  insignes,  interque  eos  S.  Augusti- 
nuf».S.  Exuperio  fuisse  contemporaneos. 

<;  icta  S.  Bxuperifnutfv* aniiquorum scripsisse  vi- 
dttor  Primus,  qui  ea  colligere  k  antiquis  studuit, 
videtur  fuisse  Bemardus  Guidonis,  ex  Ordine  Prx- 
ticatorum  episcopus  Lodevensis,  qui  seculo  xm  exeun- 
teei  xiv  floruil.  HicS  Exuperii  Vitam  conscnpsit, 
itmadmodun  osserit  Echardus  m  Bibhotheca  Prx- 
dicatorum  tom.  I  pag.  578.  ubi  plurima  laudati 
Bernardi  scrlpta  enumerat.  Commemoratur  ea  etiam 
/■lla  ,,  i  Bertrandi,    qui  eam  Tolosse    manu- 

tcriptamvideril.  Fuit   anno   1642  ad  Majores  nostros 
trammissa    a  P.   Joanne     Srholtz  ea    S.    Pragensi, 
prxfixo  hoc  titulo  :VitaS.  Exuperii    episcopi   Tolo- 
'  111L  auctore   Bernardo  Guidonis.   Darem  hanc  I  i- 
tam,    cum    /"-"  habeamus  meliorem,    nisi    omnia  ilh, 
qux    auctor  de  S.  Exuperio  recle  collegitex  S.  Hie- 
ronymo  et  aliisantiquis,  facile  ea  iisdem  fontibus  hau- 
iri  possent,  etordine  melion  disponi,  Quo  minus  etiam 
totam    Bernardi   Lucubrationem  lectori  communicem, 
prolixiias  mini  ne  m  essaria,  cum  anctor  multo 
fliutim  disserat  de  unico  facto   S.   Exuperii,    pe\    S. 
\ymnm  relato,  guam   de  omnibus  Snncti  gestis. 
/',  , ,,  ,,■,/  defectu   artis  ci  ticee  ei  chronologicse  nonnul: 
ffl    csseruil   fabulosa,  at  '■"'  "  "/"'- 

ria.  Quaproptei  nonexistimo,  opera   pretium  nu  factu 
rum,  si  hanc  Vxtam  edam.    Ea  ea  tan.en  producam  » 
i.ur    Sylloge  omnia,  qux  n<i  propositum  noslrumcon- 
ducere  videbuntur, 

7    Nicolaus    Bertrandi,    causidicus   in  senatu  To- 
losano,    sub  initium  seculi   xvi    Gesta  Tolosanorum 
cripsit,  et  in  iis  a  fol.  r>  Vitam  S.  Exupem,  ra 
tiones  allegans    in  Pmfalione,  et  documenta,  quse   se- 
cutm  est,  utcumqiu    rea  nsens   Pnmum  ait,   se  prgeter 
Epislolas  S.    Hieronymi  paucissima  de  gestis  Sancti 
compensse,    "///'/-/"<•    invenisse    m    Historicis  pratter 
m  elogium   in  Petro  ie  Nalalibus.  Quid  autem 
feceril    '»    lanta  docutnentorum  inopia,  quidipseprx- 
stitent,  exponii    his   verbis  :  [taque  mihi  ejus  Vitara 
pingere  cupienti,  aliis  defluentibus  probamentis,  ad 
rusticorum   dicta  rationis  consona,  verisimilesque 
marmoreorura  lapidum  antiquaa  sculpturas  refugien- 
dum    censui.   Hoc  autem  suumconsilium  probal    en 
Bartolo  el   ex    Aposlolo :  el    mox  subjungit :    Optimi 
tur  Exuperii    sanctissimam     vitam    eximiaque 
ta  conscriberecontendens.ex  divi  Hieronymi  Epi- 
st()|ls_  ei  , .,,  iqui   Sci  ipturis.variis  locutionum  atque 

ribus    comptis,  nec  nonsi  ulptui 
atque   verisirniiioribus    majorum  dictis,  quod  vali- 
,1,,',   , ,;  in  i,'  mihi  visum  fuit,  more    argumentos® 
aj.is,  excerpsi,  atque  sic  in  unum  congessi,  ut  san- 
ctissimi    Exuperii  Vitam,  antea  dico  incultam  fru- 
atimque   dispersam,  quinimo  penitus  abditam,  et 
[ei „,e  ex  toto  perierat,  nuuc  senose,  ut  puta- 
mua  contextam,  claramque  et  integram  facile  ple- 
rique   existiment.    Verum,   quantumque  sibi  blandia- 
tur    Berlrandus,    focile   intelliget  studtosus  lector,  nec 
auctoritotem  Borloti  net  S.  Pauli  recte  allegatom  esse 
ad  histicos  consulendos  de  gestis  Sancti,  undecim  fere 
secults  defuncti ;    nec  admitlenda    proverUesse    illa, 
qttse  causidicus  ille  pHmus  vulgavit. 

8  Facla   ipta,  uut    polius  fabellx,  quas  veris  [actis 


!"""'*  fabu. 


ubique   immiscuii  Berlrandus,  nactm  sunt  omnem  ipst  r\ 
auctoritatem  detrahere  in  iis,  qux  narrassevidelur  pri 
mus.     Taliasunt   non   pauca   in  Gestis  ab  eo  relatis  de  nuS^ 
S.  Exuperio.  Si  laudato   cemidico  aedimus,    Gothos 
Tolosam    oppugnantes  sola  aquas    benedictione  pro- 
sternebat.  Quos  enim  illa  tangebat :  illico  catervatihi 
exanimes    ac  mortui  e  menibus   decidebant ;  qU08 
vero    remotos    aqua   tangere  non    poterat,    linceis 
consumebat  oculis.  Ejusmodi  ineptias  ptures  Vita  su% 
inseruil  Bertrandus.  Ideonan  immerito  de  eo  dicit  Ca- 
leUusin  HistoriaOcpitanis  lib.  %pag.  26ty;H«mo  dili. 
gens  et  curiosus,  si  vera  afabulisseparare  voluisset 
et  nisi  nimisfacile  credidisset  sme  examine,  quidquid 
reperieba,t  s-nptum.  Quaproplar  non  modo  non  lubet 
iltam  recudere ; sed  nesHngula  quidem.qua 
■  s  (isseruil,  refutare  necesse  esi,    quandoquidem 
luceclarius  est,  illum  nihil  novissede  gestis  S.  Exuperii 
/n  wter  ea,   qum    ex  antiquis  ipsi  haurtre possumus,  et 
ille  miserrimis  fabellis  sordiduvit. 


il.  Patria   Sancti    ignota  \  nisi    forte  sit 
Burdigalcfisis  :    quaeritup,   an    sit   idem  e 
cum  aliquol  sj  nonj  mis. 


1) 


^Je  genere,   patria,  juvenlute  S.  Exuperii  nihildici* 
tnr,  quod  certum   sil  nul  eliam  satis    i>i(>l»ii>iit>,  Nam  PnMafl 
quod  Catellus  ait  deloconatali  in  dioecesi  Convenarum  Pei'"'?"°'a: 
iii  oppido  Aiiim.  nou   alium  kabere  videlur  auciorem, 
quam    Bertrandnm,  '/"'    Vitam    Sancti  sic    orditur: 
Sanctissimum  illeTolosm  pontifex  Exuperius  patres 
etmatre  rusticanis  vallis  Aui\c.  seu  illius confmis, 
originem    traxisse   perhibetur.   Ai  hxc  ex  ruslicis, 
quos  consuluit,    didicerit  Bertrandus,  opinor,  prout  et 
retiqua,  deprima  ejus  inslitutione  ibidem  prolata  :  uleo- 
que  majorem   fidem   vix  merentiir,  quam  plurimz  altx 
causidici  ilhus  fabellx.  Bernardus  Guidonis  in  fine  Pit  t 
ait  :  Nec  etiam  locus  suaB    nativitatis    sive  originis 
describitur  ineisdem  [antiquis.)  Vulgaris  tamen  re- 
latiotradit,  ipsum  fuisse  de  territorio   Morualensi. 
Hunc  locum    non    invenio,   nec  lubet  de  utroque   loco 
mnlla  disserere,   cum  populares    ejusmodi    Iraditiones 
passim  oriantur   sine   lcgitima   mtione,    et  (idem  non 
mereontur.  Breviter  itaque  dixisse  sufficiat,  locum   na- 
tatem  S.  Exuperii  incognitnm  mdhiesse;  nec  probabi- 
Hier  <h<-t,   parenlibus   rusticanis  natum,  '/'""/  '"'  refu"  p 
tandum  quidem  aut  referendnm  eensuit  Catellus.  Bur- 
digalensem  tamen  credere  possemus,  si  constaret,  tum- 
dem  esse    cnm  Exuperio  presbytero   Burdigalensi,   de 
quo  agam . 

10    Baronius  in   Annotatis  ad  Martyrologium  hoe 
die    aliam  profert   opinhnem,  in  quam  sua  auctoritato  BaronWBs* 
multos  pertraxit     Heec  autem  si  vera  est,  non  pauca  de  perHm  rhtto- 
gestis  S.    Exuperii  ante  episcopatum  innotuerunl.  Ad  rmj^itm- 
hunc  Exuperium,  inqnit,  antequam  esset  episcopes, 
inter    clan.s    oratores    profitentem,   extal    Ausonii 
Gaiu   Epigramroa,    quera  po  I    presfecturam  Hispa- 
niarum  ad tranquillioris  vita   portum  secessissetea 
tatur.  Nec  placet,  quod  Josephus  Scaligerait,  Bxu- 
perium    rhctorem    divei  esse    ab   Bxup 

p  .ob  diversas  utriusque  facultates,  quasi,  q 
fuerit  episcopus  non  potueril  esse  rhetor;  q 
quando   rhetor,  non    potuerit    idem  creari  epis 
Pus.   Locus,  teropus  et  vit»  studia  unuro  eumuem 
que  fuisse  facile  persuadent.  Sedet  illud  ven*™ein 
tius:  namcum  Ausonius  in  eodem  Epigrammai 
fiue  te>tetur.    Exuperiuro    rhetorem  patria  i^  ^^ 
Burdegalensem :   curoque  constel    ex    i''l">,"r'iU.n. 
Paulini  xx    ad  A.n.nimm   episcopum    Buru  g 
8em,;Exuperium   tuno  fuisse  presbyterum  Bu 
Lensem  ;  unum  eumdemque  existimandutn  esa  , 


„m  '10- 


. 


al  ea  opinio 
\tproba- 

m 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEM13RIS.  585* 

merito  opinamur :  quem  tamen  hia  Ausonii  tera-  13  Vernm    stas  Exuperii  presbyleri,  ut  jam  dixi, 

oribu8   nondum  inter   clericos  meruisse  putamus.  optime  congruit  cwn  aetate  S.  Exuperii  Tolosani.  Nam 

ffanc  opinionem  rursus  declaravit  Baronius  in  Annali-  Epislola  S.  Paulini  ad  Amandum,  postea  episcopum 

i     ntl  annum  405.  Ob  hanc  Baronii  sentenliam  Joan~  Burdigalensem,  scripta  creditur  anno  397.  Esi  illa  m 

s    Tamayus   Salazarius     S.    Exuperium    inseruit  postrema  editione    Veronensi   duodecima    [aliat  21.) 

Wartiirologio  Hispanico  ad  hunc diem,   nimirumquia  alque   ita   sub   finem  habet  :  Age  et  apud  aanctum 

Fxuverius  rhetor deinde gubernalor  fuii  in  Hispania.  preabyterum  fratrem  Exuperiuni,  ut  in  casa  e»;cle- 

11   Verum  Catellus  in  Monumentis  Historia  Occir  siae  terrulam,  qua  victum  Buum  procuret,    Sanema- 

,, ,  satit    evinctt,    sententiam    illam   Baronii    esse  riusservusa  Paulino  libertate  donatus)  accipiat.  An- 

nvrobabilem,  et  Cutellum   secuti  sunt  atn  plures,  ac  nisnonmultis  post  scriptam  hanc Epistolam  episcopus 

nominatim    Pagius  ad  annum   40:i,  et    Tiliemontius  certo  erat    S.   Exuperius,   interque  Burdigalam    et 

10   Nota  I  Di  S.   Exuperium.  Ratio  prima   eos  Tolosam  non  esi  tanta  distanlia,  ut  presbytet    Burdi- 

distinauendi  petilur  a  tempore  :  nam  Exuperius  rhetor  galensis    non    potuertt  vocari    ad  episcopalum    Tolo- 

nh.tjltl   fere  seculo  ante  S.    Exuperiura  floruit,  cum  sanum.Igitur  locusactempus  Baronitsententim  favent. 

docuerii  lliliS   Dalmatii,  fratris   Constantini    Magni,  Ad   augendam   hujus  sententim  verisimilitudinem  uc 

\„m balianum  et  DuLmatium,  caesareum  postea  nomen  probabilitatem   accedit,   quod  exhoc  loco  certum  fiat, 

adevtos     ui   habet  laudatum    Epigramma.  Illi  autem  Exuperium    illum   presbyterum   Burdigalensem  bene 

trincipes,  ut  observani    Pagius  et  Tillemontius,   anno  nolum  fuisse  S.  Paulino.    Cum    enim  verbis  num.  5 

335  facti  sunt   alte\  cmsar,alterrea  Ponti,   et   prx-  datis    inter    prmcipuos    Qallim   episcopos  celebret  S. 

fecturam  aliquam   in    ffispania   dederunt    Exuperio.  fexuperium,  ulietS.  Amandum,  dubitare  non posstt- 

Uaque,  cum  anie  annum  335  dictos  prinoipes  docuerit  mus,  quin  S.    Paulinus  S.  Exuperiuro  bene  noverit, 

flaroo]ie%   verisimile  non  />/,  Exuperium  illum  saper-  uti  noveral  Exuperium  presbyterum ,  ei  sic  vertsimilli- 

euissi  Jqui  ad  finem  seculi  iv,  cum  tamen    S.  Exu-  mum  /i/  eumdem  ab  eo  laudatum,  primo  ui  presbyte- 

perius  iw    vivis  eliam  essetanno  411,    ut   videbimus.  rum%  deinde  ut  episcopum  Tolosanum,  VerisimUUmum, 

prmlerea   Ausonius  Epigramma  scripsit  post  mortem  inquam,  /i/,  Exuperium   Burdigalensem    deinde  eve- 

Exupeni,    quem    Cadurci   prardivitem   docei   defun-  ctum   esse  ad  episcopalum   Tolosanum.  Non  ausim  ta- 

ctum.    Verba,    ad  qum  non   attendit  Baronius,   sub-  men  eam  conjecturam pro  veritate  hislorica  satis  com- 


D 

AICTORE 
J.  S. 
At  rerisimile 
tst,    inesbytc- 
rum  Burdiga- 
lenscm 


E 


luiiiio  : 

Decedens  placidoa  mores,  tranquillaque  vitse 
Tempora  prsedives  finiati  sede  Cadurca. 

Ai  ex  iis,  qum  de  S.  Exuperio  dicturi  sumus*  rursum 


perla  tradere,  quiaei  Exuperius  aliquis  memoratur  a 
S.  Ilieronymo  in  Epktola  54  [alias  iO)  ad  Furiam, 
de  quo  eadem  formatur  conjeclura. 

14  De  Exupetio  in  laudata    Epistola,  circa   31)4 


nonfii  verisimile   prmdivitem  esse  defunctum,  Minus     scrtpta,  ad   Furtam,  juvenem  vtduam,  \ta  loq 
,„,,,„  jtl  vemimile,  Ausonium  poetam  vixisse  post  S.      Haoes  sanctum  Exuperium,  probatas  a  tatisel  fidei, 
Exuperium,  rlii  Catellus.  Etenim  anno     qui  te  monitis  suis  frequenter  instituat.  Erat  l 


t>  instructo- 
rem  Furlx  ab 

Hintmymo 

mt  moralttm. 


379  consulatum  adeptus  est  Ausonius^  et  eodem  anno 
Gratiarum  actionem  pe\  Orationem  inter  Opera  im- 
Tn  hai  vero  ait  :  Ego  autem  jam  con- 
sni  ei,  senex.  Quapropter  cum  anno  370  senex  esset, 
credibite  non  est,  Ausonium  vixisse  post  annum  411, 
et   carmina  etiam  tunc   composuisse,   prmsertim   cum 


Romm,  quando  listc  scribebat  S.  Hieronymus,  ut 
clare  in&inuat  duobus  locis.  Ex  eo  autem  Baronius  ad 
annum  394  crcdidit,  Exuperium  eo  tempon  degisse 
.., ,  idque  arripiens  Tillemontiustom.  10  Nota  1  in 
S.  Exuperium  uit,  difficulter  credi  posse,  eum 
Exuperium  anuo  3M  Romm  degisse,  anno  397  pree* 


i  tptrtus 

rhetor  ><it  m 
ut  tum  pres- 

bytero  lltudi- 

gattnsl. 


/  hniiTiim    fuisse  Biin  in"  i-nsrm,    et    VOSt  iitiucos  unnos 

nullo  vossit  ostendx   indicw,  eum  pervemsse  usque  ad  oytnum  juimi    >  >    .i                    v      i 

,.        r»             4                                ,   ,,,-  eniscanum  Tolosanum.  Habet  sane  ea  locorum  mutatw, 

hnemsecuh  iv.  Demum   Ausomus    non  omtsuset  ept-  episcopum  j.uw* 

,„  .                    i    o   t?                           ,  ci   iwrti    csi    alvniii    orxmo    tiiiuiiii   vertstmilUuatm 

scopatum    Tohsanum,  s\  de  S.  Exupeno  scrtpsisset.  si   vera    esi,   uuquw   / 

„  '                                       ,    ,                      i.t?  cnntrnvinm    scd  ululu  ucrbn  ceilo  HOW  tint.iinl,  livmx 

Cerium     igitur  et  wdubitatum    videlur,   Exupenum  contrartum,  sea  auui                                     , 

rhetorem  .S.  Exuperio  alium  esse.  "w  fuU  i i  ^oque  non  mvemo   guui  Wc 

12  Pono  quodspectat  ad  Exuperium  presbyterum     certo  affi possit.    Poterai   Funa  habere  Exupe- 

Burdigalensem,  quem  cum  duobusmodo  distinctis  eum-  rium    amicum,  instructorem,    magistrum.  ets\   furnet 


ticm  quoque  \ecit    Baronius,  hujus  presbyteri  tempus 
optimeccngruit  cum  tempore  episcopatus  S.  Exuperii, 
at  certi  neque  hic  presbyter  debet  cum  rhetore  Exuper 
ujuntii.    Rhetor  ille  erat  patria   Burdigalensis : 
sed  numquam   ibi  fuit  presbyter,  ui   salis  colligitur  ex 
laudato  Ausonii  Epigrammate,  in  quo  prsecipua    l 
perii  rhetoris  officia    referuntur,    habitalionesque   di~ 
versw.  Natus   ille  crat  Burdigalz,    docueral   Toloss9t 
indeque   ejectus,  Dalmatii  filios  instituerat  Narbone, 
ac   tandem    prsefecturam   adeptus   erai    m  Hispania. 
Deinde  tranquitlam  vitam  Cadurci  duxeral  ei  fimerat. 
Hisce  autem  Yeiatis,  duodemortuo  mbjungit  carmina, 
quibusveristmtliter  deceptus  fuil  Baromus,  ut  creo 
de vivente  scripsisse   lusonium,   Nam  si  reveraintel' 
htji  possunl   si    seorsum  considerentur,  ei  non  confe* 
rantur  cum  aliis  Ausonii  lot 
<f  i    patri  e    Li    j  ira  vocant,  el  origo  parentum, 
Burdigalaa  u(  rursum  uoraen  de  rhetore  reddas. 
Nihil  ULisverbis  insinuat uoeta,  nisi  dociis Burdigalen> 
sibus  annumerandum  e&  """•  ttiami  maxi- 

mam    vit  <  partem  in   aliis  civitattbus    trans 
luiin  fama  defunctui 

bus  restitui   Non  fuitigitur  post  reliqua offLcia  pn 
Burdigaiensis,  sed  forte  annis  triginta  aul  quadra^ 
aut    etiam    pluribus  defunctus,  antequam  de  Exnperio 
presbytevo   mentionem  fecil  S.  Paulinus, 
Septembrii  T.   VII. 


presbyter  Burdigalensis,  et  Burdigals  habitasset,  ejus* 
quemonitis  pet  htteras  frequenter  institui  poterat; 
cum  litterarum  commercium  inter  Romam  et  Burdi- 
galam  nonessei  difficile.  Poterai  Exuperius  Roma  ad 
tempus  commnnin.  sicut  uliquoi  annh  ibi  commoratus 
est  Bieronymus,  aut  ante  presbyteratum  susceptum, 
ant    eliam   jam  presbytei  nde  Burdigalam  re- 

dire    n.  Exuperio  Roms  nihil  aliunde  mno- 

/„,/,  ut  vensimile  sit,  aul  Romst  non  habitasse,  aui 
non'diu.    SiRomsenon   habitavit,   aut  exiguo  solum 

tanpori ,    """  l'1-"1''  au0  """'"  """"  M*~  '"'  ' 
,,.,./  Burdigate,  ac  deinde episcopus  Tolosam 

i:,  Quaproptei    nullum  profertur  argumentum,  quo 

cogamurdicere,  alium   esse  Exuperium  Furis  instru- 

,      alium    presbyterum   Burdigalensem,    alium 

S    Exuperium    Tolosanum.  Fateor  similiter,  nutlum 

u  reperin  documenium,  quo  oi  al,autin- 

Itructorem   Furim  aui    Burdigaler, 

men' 
sententiam  mtumvU  incerta  stt,  nec 

,.,,„  haberi  debeat,  veram   esse,  quemi 
muUm    verisimilttudmis,  si  recte  expendatur.     Etas 
eadem  esl  omnium,  fiierunt;    otnm 

virtutis  probatx,  sifueru\  ei  tresdisti 

Paulinut  Burdigai  ai  sanctum  presbyterum, 

cl  mll,  deinde  laudai  Tohsanum.   II" 

7  i      satis 


„i  es\f 
cinii  S   i  "'/"  - 
on  ta- 


586 


DE  S.  EXUPERIO  EPISCOPO  CONF. 


auctohe 
J.  s. 


•      i    ,n,n„it  auanti    facerei    instructorem   Furue,  episcopi  ct    martym,  ad  proposttum  nostrum  Uguntur  h 

A  8atu    *^j^fi^  viduam  ejus  moni-  seguentia :   Procedente   deh.nc  fompore,...  sanctu.  D 

W  '"'<■-"'■*•  J"i"  '"'"'  PulcraID  6t  8peC10Bam      Sl  1Cam    magn,.S  SUrantlbus- 

fT  ,.  '; TZ L dr  Furi*  uno  tantum  H*  parena  ad  venerandi  martyns    transferendas  illUc 

„  tres  stnt  'y'''' ';'';;  ///(/.  p-|||W  to  Bur.  reliqnias,  ante  consnmmationem  ccepti  operis  reces- 

JT       V        "    In  quub ique  sit  S.  Exupe-  sit  e  seculo.  Post  cujus  obitum  sanctus  Exuperiu, 

;:::;;::'     TuZ^erluuras    Ll    ta  4»  insummu.nsa.erdot.u.coopta^.v.rah^euHius 

T  „<w  el  ten  fMi  miiyffr,  i«  deinde  preecessorum   injuria .  absque  ul hus,  qm  id  tempo- 

Kri  :<-  orZaZ  l  dlum   ad  episco-  ris  ecclesias  regere  videbajtur,  .nvidia,  non  solum 

22   Tolmnum   evectus,  minus  mirari  poterimus,     nnlli    secundus;    verum  etiam  .psi  beato  martyri 

VZtuS^  ^oratum  esse  S.  Exuperium,     virtutum  mentis   comparandus,   basihcam,  Muam 

m  vartts  quaiw  ,,f  frrerunl  eotemnore     decessor  suus  hdehter    lnchoaverat,    mstantissime 

etad  vnrtns  nvnuirs  prolectnm     ut  fecernt  <o      mpote  rMi_nri_    H*r   fi_*«.  


Bieronymus,  Paulinus,  Rufinus  aliique  plunmi; 
quam  miraremur,  tres  eodem  tempore  fuisse  Exupenos 
virlute  prsestantes,  et  duos  ex  iis  omnino  mansisseob- 

scuros. 


consummavit  et  feliciter  dedicavit.  Hoc  factum  non 
dubiio  primum  ponere,  qnia  inchoatam  basilicam 
statim  perfii  iendam  susceperit.  At  constructionis  tempus 
non  esl  certius,  quam  ipsum  episcopatus  principium. 
19  De  translato  per  Bxuperium  S.  Saturnini  cor- 
pore  auctor  subjungit  :  Qui  cum  transferre  illuc  san- 


pore  aucior  suujujiyu  ■   v<"  >-111"   w««wuomuu88u-  rjuxautinil 

_    _  ..        ,.   n   »u„/w1Mn_      cti  roartyris  reliquias,   non    i»r<>  sna  incredulitate,  tamcorm 

§  IH.  Gesta  S.  Exupern  ordine  chronolo-     ^  pr/.psius  ,;__.__   dubitaret;  admonitus  per  *»& 

gico  exposita  ab  initio  episcopatUS  USque     quietemest,  ne  infldeliter  negligeret,  quod  fideliter 
ad  obiluni.  credidisset;  nullam  fieri  vel  diminulione  cinerum, 

vel    commotione    membrorum   spiritibus  injuriam  :  ^ 
quia   manitesta    res  esset  hoc  raariyribus  proficere 
IJeanwo,  quo  ad  episcopatum  promotus  est  S.  Exu-     ad  honorem,  quod  profuisset  credentibus  ad  salu- 
perius  non   constat  :  sed  compertum  est,  successorem     tera.  Statimquetali  visione  finnatus,  religiosis  im- 
tumsucctssit    fuisse  's.    Silvii,  de  quo  apud  nos  actum  est  tom.  vn     peratoribus  precem  detulit,  ac  sme  mora  ulla,  quod 
,*.  SUvtoi         y  ..       "     430.Ve.t1ro,  cum    nihil cerli  habeatur de     tam    pie  poposcerat,    impetravit,  ut  translatas  ad 
temVore  olitus  S.  Silvii,  initium  episcopatus  S.  Exu-     basilicam,  onmi  studio  prajparatam  sancli  viri  reli 
BeriinMiifl    rimOUm  assignari.  H oc  habemus,  Roda-     quias,  non  tam  temeraria  violaret  audacia,  quam 
m.» ~.   „_,„_  a«i?  n  nnnstnntAn     ambitiosius  Venerantis  coleret  obsequela.  Quodhic 


B 


S.  Exuperius 
in  episcopa- 


nium  episcopum  Tolosanum  anno  386  a  Constantio 
imperatore  in  exsilium  fuisse  relegalum,  in  eoque 
defunctum,  verisimiliter  ante  imperium  Juliani,  qui 
epi<-copo&  exsules  ad  sedes  suas  remisit.  Potuit  igitur 
Silvius  circa  annum  302  ad  episcopatum  promoveri,  si 
inter  illos  nullus  fuerit  mrJtu-,,  sicut  nullus  interponi- 
tur  m  catalogis.  Verum  hsec  notitii  parum  prodesse 
potest,  quandaquidem  rursum  ignoremus,  prolixusne 
„„  brevis  fuerit  episcopatus  S.  Silvii.  Tnterim  ex  Ins 
colligitur,  attendendum  non  esse  ad  fragmentum  Vitse 
S.  Servatii,quodrecitavit  Labbeus  tom.  2  Conciliorum 
col.  017,  ubi  asseritur  concilium  aliquod  Tricassinum, 
,n  qm  Exuperius  Tolosanus  epi  copus  esset  electus, 
ut  iret  Romam,  ei  provinciam  illam  detreclasset,  ut 
ihi  legitur.  Nam,  cum  illud  concilium  essetfigendum 
,i,  iv, «  quidfidi  \  meretur  illud  I  itn 
fragmentum,  aliui  fuisset  illeExuperim  Tolosanus,  et 


legitur  de  impetrata  facultate  ab  imperatoribus  ad  c<>v- 
pus  transferendum,  congruum  estlegibus  Romanorum 
gentilium,  quibus  vetitum  erat  corpora  sepulla  trans- 
ferre  sine  justa  causa,  et  sine  obtenia  facultate  aul 
pontxfii  um  aut  principis  aut  recloris  provinm  , 
leijes  etiamvigueruntsub  primis  imperatoribus  Chrii 
tiauts,  ne  sepulcra  violarentur.  Deinde  vero  cura 
transferendi  Sanctorum  corpora  unice  episcopisvidetM 

relicta. 

ZOAnno  404  adfinem  decurrente,  quanlum  ex  tem- 
porc  responsi  polest  colligi,  S.  Exuperius  varias  r  W 

tionesS.  Innacentio   Papx  proposuit ;  et  ad  singulas  sUaln^ 
responditsanctus  Pontifex.  Quia  illam  Tnnocenln  Epi 
stolam  de  supposiliane  suspectam  facere  volueruni  ha- 
retici,  jam    satis   refutati    sunt  ab    aliis,  et  <>  i 
nr)5lrofldxxvi!i«7tt/ntn  S.  InnocentioK  S4.  Editaesl 


n  c  in- 
certo  anti  an 
nutn 


fnilltllCllllilll  ,     ailUS   /H*»*CI     HH     ia*U//©!t»8      J.UIUMWUO,     C/t  IJM(7l/Utt   AA»1H««»»»"«- «  „. 

medio  f\  eseculo  sedisset  ante  S.  Exuperium,  fuisset-  Epistolaapud  Labbeum  tom.  '1  Conciliorum  col.  \ton 

que  decessoi   Rodanii.  At  non  tanti  faciendumestfrag-  apudConstantiumin  Epistolis  RomanorumP 

endum  videatur.  col  lS9etolios.  Inscriptio  est  :  Innocentius  Exuperio    ^.W 

17  Si  constaret,  Exupenum  presbyterum  Burdiga-  episcopo Tolosano.salutem.  lnitium:(  onsulenti  ti  i^  « 
lensem  cum  S.  Exuperio  eumdem  esse,  inilium  episco-  frater  carissime,  quid  de  proposita  ppecie  UD8<1 
patus  figendum  esset  exeunte  seculo  iv  vel  ineunte  v  qne   sentirero,    pro  captu  int<  ■•  '■  '• 

s  397  et  404.  Vcrum  lioc  terisimile  magit  sunt  visa,  respondi,  quid    sequendum   ve 

est,  quam  certum,  et  yotuit  S.  Exuperius,  si  sit  alius,  ratio  persuaderet,    vel    auctoritas   lectionis  o 

etiam  viginti  et  pluribus  annis  episcopatum  citius  obti-  deret,     vel    custodita     series    temporu  *a 

.'.    Epistola    Bieronymi    ad    Furiam    nequaquam  strnret.  Et  quidero    dilectio  tua,   insti.u  u 

obstabit,  etiamsi  in  illa  designatus  fuerit  Sanctus  nos  prudentium,  ''''"' 

\/  enim  S.   Exuperium   designavit  Hieronymus,  luit,  quid  deberet  de  rebus  dubiis  custoi  ir?'*nturj 
iscopum  jam    tum  fuisse.  Itaq  usurpatione  pr«suropta,  qua  s  lendum 

initium   episcopatus    incertum   relinquere,     et   solum  de  singulis    obtinere.    Cur  eniro  mag 

um  saltem  fuisse  ob  a»no404,   cum  putemus  discere  aliquid,  quam  omnin 

^usesitaS.  Innocentius  Papa  responderil  per  Proponam  igitursingula,  subjiciaroQue      -i        w 

stolam,  anno  405,  die  xx  Februarii  datam.    Hsec  Quid  proposuisset  S.  Exn]  ectius  i    e  '9 

autem  responsio  satis  iminuat,   ab  anno  404  scripsisse  verbis  Innocentii,  quamei  titults  n 

S.  Exuperium  ad  consulendum   de  dubiis  Pontificem.  stols   prtefixis. 

18  Primum  ex  gestis  S.  Exuperii   iw   episcopatu 
Sanctus  perfl-  I'"'"'-  opinor,   constructio    basilicte   S.   Saturnini   a  Pr 

citecclesian  oreS.Silvio inchoata.  De  his  autem  in   AclisS.  diaconii  ministerns,   aui.  uutwv  ,■■■■  . 

s.  satvrnint,    Satumini  apud  Ruinartium  in  Actis  martyrum  since-  incontinentes  csse    aut    fuisse,    gene      QU8BSituin 

rispag.  132,  post  retatam  prius  constructionem  modicx  diderunt.  De   secunda  ita  habet :  w  bap. 

sedti   supra  corpus  S.  Saturnini,  primi  Tolosanorum  est,  quid    de  his  observari   oporteat,  q    F  -     ^ 


•I '    prsefixis.  T      .putiut  ' 

21  Depr ,«*«i '*   ^Z**    V><»  in  -* ^ ** 

roposnisti,  quid  de  hisobservan  <JeDe«,  \  ^, 

iac ministeriis,  aut  offleio  presbyter    p 


\ 


Oui  suspican 
tur,  Vigilan- 
lium  as  I  i " 
perio  lolera- 
lum  fuisse 


DIE  VIGESIMA   OCTAVA  SEPTEMBRIS.  b87 

tismnm  omni  tempore  incontinentiae  voluptatibus  tutius  deponeret.  Nan  dubitabalS.  Exuperius  depeccato 
dediti,  in  extremo  Hne  vitae  suae  pcenitentiam  simul  incontinentium  presbyterorum  etdiaconorum  ;  sed  pec- 
et  reconciliationem  communionis  exposcunt.  Ad  ter-  eare  eos  noveral,  qui  eranl  inconlinentes.  Ai  sotum  qux- 
tiam  ita  procedit  :  Quaesitum  est  etiaro  super  his,  rebat,  qua  pxna  essent  corrigendi,  aliique  in  ofhcio 
quipo-stbaptismum  administraverunt  (/>/<//< /,/.)  etaut  continmdi,  ne  similiter  laberentur.  Hoc  autem  exquU 
tormenta  sola  exercuerunt,  aut  etiam  capitalem  rere  poterat%  sive  lapsiessent  sola  camis  fragilitate 
protulere  sententiam  :  Ad  quartum  :  Et  illud  desi-  sive  hxresi  Vigilantiana,  qua  usum  uxorum  sibi  non 
deratum  estsciri,  cur  comraunicantes  viri  cura  adul-     illicitum  existtmabant. 

teris  uxoribus  non  conveniant,  cum  contra  uxores  24  Quarto  non  erat  Figilantius  in  dioscesi  Tolosa 
in  consortioadulterorumvirorum  manerevideantur.  quantum  coltigi  pdtest  ex  omnibtts,  qux  laudati  scrip- 
Quinla  qu&stio  six  exprwtitur  .•  Illud  etiam  scisei-  tores  Historix  Occitanix  ipsi  attulerunt.  Qallumna- 
tari  voluisti,  an  preces  dictantibus  fcontra  uoziosj  tione  fuisse  Pigilanlium%  testantur  Hieronymus et  Gen* 
liberum  concedatur,  utique  post  baptismi  regenera-  nadius.Vocaturetc&u$oCa\&gunitan\i9abHieronyma, 
tionem,  a  principibus  poscere  mortem  alicujus,  ideoque  nonnulli  Hispanum  facere voluerunt ;  sedfrus* 
vel  sanguinemde  reatu.  Sexta  :  De  his  etiararequi-  tra,  repugnante  frequenter  ipso  Hieronymo,  tt  Gallix 
sivit  dilectio  tua,  qui,  interveniente  repudio,  alii  ^e  monstrum  illud  attribuente.  Exqua  porro  Galtiarum 
matrimonio  copularunt.  Septima  demum,  si  el  hanc  parlenatus  esset,  indicat  S.  Hieronymus  lib.  Contra 
proposuit  Exuperius,  quod  clare  nondicitvr,  his  ver-  Vigilanlium num.  4  hisverbis  :  Nimirum  respondet 
bis  profertur  :  Qui  vero  libri  recipiantur  in  canone,  generi  suo,  ut.  qui  de  latronum  et  convenarum  na- 
brevis  annexus  ostendit.  Respondit  ad  omnia  kxc  tus  est  semine...  (unde  el  Convenarum  urbs  nomen 
qvxsita  Pontifex,  prout  in  Ulteris  videri  polest,  ei  ca-  accepit)  hwusquelatrocineturcontra  Ecclesiarn  Dei, 
nonem  sacrx  Scripturss  texuit,  qualem  hodie  habemus.  Exhis  nobiscum  agnoscunt  lauddti  scriptores,  fuisse 
]d  primum  ad  propositum  noslrum  observo  ,  ex  Vigilantium  ex  territorio  Convenarum  (vulgo  Con.min- 
propositis  dvbiis  colligi,  mire  sollicitum  fuisse  S.  Exu-  ges  nunc  dicto,)  quod  est  in  Novempopulania  juxta 
perium  ad  gregem  suum  recte  docendum,  atque  liunc  montes  Pyrenxos  et  limites  Hispanise.  lbi  qvoqueha- 
tn  finem  doceri  voluisse  a  Sede  Apostblica.  bitasse  eo  tempore   Vigilantium,   Hieronymut  declarat 

22  Prxterea  observari  potest,  primum  S.  Exuperii  num.l  ipsum  alloquens  hoc  modo  ,•  Etquia  ad  radices 
qusesilum  de  presbyteris  el  diaconis  incontinentibus  ad 
eos  pertinere,  qui  hxresi  Vigilanlii  aut  infecti  erant, 
aut  certe  a  Pigilantio  defendebantur.  HinceruditiBe- 
nedictini  Claudiusde  Vicet  JosephusFaissele  m  His- 
toria  Occcilaniss  tom.  i  pag.  152  et  Nota  41  existi- 
mani,  de  S.  Exuperio  loqui  S.  Hieronymum  in  Epi- 
stola  109  falitis  53)  ad  Riparium  presbyterum,  ubi 
Vigilantium  toleralum  dolet  his  verbis  :  Miror  san- 
ctum  episcopum,  in  cujus  parochia  esse  preshyter 
dicitur,  acquiescere  furori  ejus  ;  et  non  virga  apo- 
stolica,  virgaque  ferrea  eonfringere  vas  inutile,  et 
tradere  in  interitum  carnis,  ut  spiritussalvus  fiat. 
Suspicantur  nuiiiriiin  laudati scriptores,  S.  Exupenum 
Hieronymi  querela  illa  excitatum  fuisse  ad  agendum 
contra  Vigilantiumt  eaque  intentione  scripsisse  ad  Tn- 
nocentium  litterasjam  memoratas.  In  eam  autem  opi- 
nionem  unice  deducti  sunt  ab  adjunctis  locorum  et  tem* 
porum,  ut  liquet  ex ratiociniis  Nota  41  prolatis,  Ne* 
que  enim  contendunt,  mores  S.  Exuperii  tales  fuisse, 
ut  ex  illis  ejusmodi  suspicio  haberi  possit  ,  sed  credunt, 
Vigilantium  in  diascesi  Totosana  habitasse,  indeque 
conjecerunt,  itluni  ipsum  ob  Hieronymo  designalum 
fuisse.  Verum  cum  itla  conjectura  lubem  adspergui  fa- 
mszS.  Exuperii,  rationes attatas diligenter  expenden- 


D 


WCTORB 
i.   8. 


cnm  Vigilan- 
ttui  hnbilaret 
iu  lcmtnrio 
Convenorum, 


<nrrnt  ratio- 
nibus  jUStls, 


Pyrenaei  hahitas  vicinusque  es  lberiae  etc.  Habita 
batigitur  1  igUanlius  in  territorio  Convenarum,  ut  rur- 
sum  agnoscunt  taudati  Benedictini,  aut  saltem  agno- 
scere  debent,  cum  dicant,  Pigilanlium  post  reditum  e 
Palxstina  /»  patriam  suamserecepisse.  Nnm  qux  ra- 
tiocinantur  ex  habitatione  SulpiciiSeveri,  prorsusinu*- 
tilia  snnt,  nisi  chmus  oslendatur,  nbi  Sulpicius  us  an- 
nis  habitaverit,  meliusque  probetur,  cum  ipso  habitasse 
Vigilantium.  De  hisenim  nihitcerti  habemus,  etne* 
quaquam  verisimile  est,  Pigiluntium  habiiasse  apud 
Sulpicium,  postquam  hxresis  ipsius  innotuerat. 

25  Jam  vero,  quando  ex  Hieronymo  habemus,  ad 
radices  Pyrenxi,  et  in  territorio  Convcnarum  habi* 
tasse  VigUantium,restatinvestigandum,  an  territorium 
istud  videotur  luncfuissediazcesisTolosanx,  Hoc  mihi 
prorsus  esl  improbabile,  quia  alteriusprovincix  erat  eo 
tempore,  et  hodie  in  altera  provincia  etiam  ecclesias* 
ticaperseverat.  Habuit  Lugdunum  Convenarum,de  nde 
hii.  saltem  n  seculo  vepiscopum  suum  sub  melro- 
poli  Elusana.  Liquet  hoc  ex  dpollinaris  Sidonii,  eo 
tempore  viventis,  Epistola  6  libri  7,  in  qua  dotet,  mnt* 
tas  civitates  ob  persecutionem  Evarigis  Gothorum 
Ariani  carere  episcopis,  quod  alias  defunctis  non  pate- 
retur  substilui,  Civitates  autem  enumerontur  hoc  modo : 
dascensui,  talique prxmisso examine,  non  dubito  asse*  Burdegala,  Petrocorii,  Ruteni,  Lemovices,  GabaJi- 
rere,  omnia  adjuncta  dictx  conjeclurx  prorsus  repug-  tani,  Elusani,  Vasates,  Conven»,  Auscenses.  Qua- 
nare,  eamque  omni  fundamento  esse    destitutam.  tuor  uliimx  civitates  erant  in  Gallia  Aqnitanica,  elin 

23  PHmo  iion  scripsil  S.Exuperiusad  Innocentium     Novempoputania,  quarum  metropolis  tunc  erat  Etusa, 
excitatus  querela  S.  Hieronymi,  cum  scripserit   forte     sedin  hujus locum  demde  wccessii   I  [itsciorum, 

nu  Hieronymum,  autcerte  eodem  fere  tempore,  nt  ultimo  loco  nominata.  I'<  hisporro,  qua  certasunt,et 
Hieronymi  Epistola  exeunte  anno  lUaut  anno  405  ab  omnibus  passim admissa,  observo,  vermmililei  tem* 
data,  sicut  in  Hieronymo  probabitur,  necdum  potuisset  pon  S.  Exuperii  proprium  (  onvenu  fume  epscopum, 
inGqUiam  pervenire.    Secundo  S.  Hieronymus,  ea>     etconsequenterinUI  tstTolosnnx, 

eunteanno  406,    Commentarios  mos  in  Zar.hariam   S.      Vigilanlium  habitasse.  Siquis  verocontendw  votuent, 

lilxuperio  inscripsit,  eumque  multis  celebravii   elogiis,     ipso  seculo  v  sic  erectum  ,  ttn i  Conveim 

itlum  tamen  de  Vigilantio  protulit  verbum.  At,  si  ul  posteriorsil  anno  104,  quo  smbebat  Hwonymus. 
S.  Exuperius  Vlgilantium  anno  404  toleraverat  in  u  divmabii  sinejusta  ratione,  et  frusira.  Num  -altem 
<H*cesisua,  non  pokrat  de  illo  tacere  ffieronymus:  agnoscere debebit,  Elusanam  futsse  metropottm  xn  No* 
nam  vet  arguissel  negtigentiarn  Exuperii,  n  ,  mi  tole-  n  mpopulania,  ei  sub  ila  ntelropoh  ptum  in  eadem 
mre  perrexissel  ;  vet  laudasset  fortiiudinem,  si  homi-  provincia  episcopattts  llaque,  si  <  onvenx  necdum  l,a- 
nem  hxreticum  pro  meritisi  xcepisset.  Tertio,  cum  ex  bebani  episcopum  proprtum,  fuertnl  sub  altqm 
<l**stionibus  Innocentiopropositisprima  sotum  referri  ctnis  episcopatibus  Novempopulanw  non  veio  sub 
possit  ad  etrores  Vigilantii,  nempe  de  inconlinentia  cle-  episcopatu  Tolosano,  qux  est  Gallix  Narbonenns.  bi 
"comm,  non  videtur  Eu.nerius  occasionem    scribendi     enim  atiquando  Convenx  speclasseni  ad  dtacesim  Joo- 


qnoit  non  erat 
dicecests  Tolo- 

\(in  ' 


ipen 
tumpsisseex  erronbus  Vigitantii]  sed  scripsisse  umce,     sunam,  episcopatu, 
m  dubitutionem  suam  circu    aliquot   <iisci!>luue  capita     ilta  metropoli. 


venensis  un<i«c    m  msisset  sub 
20 


m  DE  S.  EXUPERIO  EPISCOPO  CONF. 

,        26  A,leo  a,,tem  nbn  e.rkUmo.  S.  Exuperium    fvme  «  nacnlatua,  Domine  virtutum  :  concupiscit  ct  de- 

A  Jhmmm  in  compescendo  FigOantio,  «,  ,»/ w-  •  Bcll  an.ma  mea  ,n  atr.aDo.mn..  »8.   enim  |)as. 

AUCT•,",  „ ,«,.,,  «,„■  consiUo  sancli  Anlietilh  mi  presbytem     ser  inven.t  s.bi  domum,  et  turtur  .udum,  nbi  , „ 

,„„„  et  mWm* ■" »"'*■"  '"'  //"™-  P"llossuos  :cur  tu'  9UJpont.fej  Domm.ea,  et  cal- 

«""">"""""■  /?</"""""  ''  " '-""''  "  ". „„„„,,„„  ,,,„,,„,  cas  in  flne  „„„„ii  toroularia,  ut  sitientib 


.•/  nrtideriumd  I"""»""'""   ""'  ■»       " -- — i  es,  et  cal- 

SEET  iS^jEtoS  Sie .  aehus  ,,,„  ca,  h.  I mundi  toroularia  ut  sitientibu,    ,,„„,. 

?;,°u  pemrso         (|       „,|  „„,,„,  ,,,,„„.„  „  /„,„/,,„    ff.« si .auguin.sChr.st.  v.nnm  tnbuas  non  hbere  procla- 

h„t,i«,cn*     ""  j      ■     ,.„„,„,„,„  ,,„„„  ,,,,,,,,„  r„„/,„,/„  ,;,,,.  mabis,  ac  d.ce.1  «  Cor  meum  et  caro  tuea  exulta- 

^mote  ,"',,,,,,,,,  S  Exuperii   tultt  ad  Bierony-  «  varunt  inDeumvivumibeat.  qu.hab.tant  ind „ 

','.'    „,',  etmaQnampecum*  summam,  m teriU  «tua.  .»  Audio  to    in  vale  lacrymarum,  in  ,,„.,, 

,    ,,,  E  ,„,,„  distribuendam.  Mitlebatu,  igitur  quem  Deus  posu.t  ad  certamen,  ut  v.ncent.bus  co. 

"„    ';.Vv,, nerio   sed  «iporti  «tiojue  «  D<wi-  ronam  daret,  asoensionem  m  tuo  corde   dkponere. 

"'«„!"«  camWmVijiton.fi/eretef,  ?«e '»">-  etirede  virtutein  virtutem,  et imitari Domini pau. 

f"         „,„,.  aanctorum  Fratrum   ac  Sororum  ie  pertatem,  ut  cura  illo  d.ves  fias,   et  ...  te  reclinet 

""""''  nnmstiones    m  Bieronymus  ipse  caput,  et  per  singulos  dies    susoip.atur,    vialtetur, 

TtZJTEpistohW  }«i™   W,r  ..-/  -W ""■'"""»  '"  »'»""••  vestiatnr  et  prmcipue  in  sanctarum  Scrip- 

2  „,:,,;„ kos,a „—/"-"""•'""'"  turarumlect.onefervere 

„r         ■."■-■  «  HMb **,  insoio  Exuperio,  ffi -        29  Quumque  t.b.  ouperem  .ngen.ol,  me.ah,uod 

,',;  ,  ,    DesUerium  IU Vigilbntii  ad    Bierony-  oflerre  munusculum,  et  cepta  ,»  duodeo.m  Prophe-  ,„„„ 

'""""    l"°      ,„,,.„„,,,„,;.„„„•„ .volenteacta  per  tae  explanat.o   perven.ret  ad  caleem  ,  susceptnm  »«„„BJ,. 

:;;:;:::,  „ -  %  autem  ,«—    «-  ""  ^^?**  WSt,*"r"  ** 

"/,s/         '  ,•««/.!    /i.,/»iWy«H/»/r.  eram.    tuo   notissimum   nomiiii    consecravi...  Tub  


illosvresbvteros  omnia.    Hi  autem  pamcias    suas  oo  upw^cc^u,,^,  ,„  ...,,,  ,a,Us 

TcJZVrroribus  vesani    l iift  tn/fci    f»ii«tal»-.  eram.    tuo   potissimam   nommi    consecrav,...    r„;i.  JJ  - 

'  ,   ^      ,     m////s  /.^/^.s  mham  hxresiarchx  bencvolentiae  ent,   non  eruditionem  nostram,  qus  pecum 

IZata  ejnsque  fmtores  investigare  potuerant.  vel  nulla  vel  parva  est,  sed  pronam  in  te  auscipere 

27  AL»fb  porro    eorum  litteris,    Hieronymus  in  voluntatem,  ut  nos  ad  caetera  provoces.  et  in  Long 

ad  s  Biero-     Ubro  corUra   Vigilantium    nun,    2  ita  loquitur  :  Proh  Scripturarum  campc,  c.rrere  cohortens.  Si  qui  au- 

nynilmviL-  "18   eoiscopos  sui  scelerisdicitufhabereconsortes.  tem  sunt,  quibus  interpretationem  et  horum  et  al.o- 

tu,pmcH.      Ho'' n;iltnltn    ,,    Htteris    presbylerornm    didkerat.  rum  volttminum  ante  promisi .lgm 

jrta,  «/re/ii/a.  ^       (  Q      A,„,f MU,t  hni.us  Dn-tatiunculae  in  te  amori  meo,  et  quulquid  tibi  s 

rentur. 


B 


ignos^ant  incredibili 


ffor    nimirum    ea    littem    presoyierornm    nwicrm».     iu...  >—........  ...  ..    ,_.......„...  .-..      ^ „„ 

Deinde  num    3  :  Auctores  sunt  buj.us  Du-tatiuncul»     in  te  amori  meo.  et  quidquid  tibi  scripsi,  sibi  scrip- 

1«  sancti  presbyteri  Ripariuset  Desiderius,    qui     tum  arbitrentur.  In  Przfattone  adlibrum  1  S.  Hie- 

wmciassuasviciniaistiusscribunt  esse    macula-     ronymus,  postquam  absentts  Exupern  preces  plunbus 

L    miseruntoue    libros  per   Fratrem   Sisinnium,     uerbis  flagitaverat,  de mtssis ab  eo  m  Mgytumqnoqm 

Quds  intercrapulam  stertens evomuit.  Et  asserunt,     inopix  subsidiis  ita  meminit  .  Dum  frater  Sisinnius 

reoertos  esse  nonnullos,  qui,  faventes  vitiis  su.s,     ^Egyptum  ire  festinat,  u   odorem  bonai  fragrantia, 

ufu8  biasphemiis  acquiescant.  H*c  satis  ctare  inei-     qui  a  te  missus  est  Fratnbus,  ill.w  WV^ 

]  n  urcihuil  fuim      lsum  ,,,.  /,,„,  Hbi     et  nequaquam   ^thiopiaa  rium.ne  (N.lo,  ertihtatem 

.„,.,„;„,,.    ,llL  dun  Hbrum  illum  scribebatS.    Hiero-     term  Mgyptx  afferente,   sed  Gaiharun,  largissunis 

IIZ  et  duktare  vix  sinunts  quin  episcopus.  in   n,     aquis rigentur arvai s.tientia.  In  Prvfattone Ubn tertu 

Tiaxesi  erat,  non  modo  h*resiarcham  toleraret,  sed     de  festinante   m  JSgypum  Smnmo  rurtum  loquitu 

2.J m  /-  metinfectus.    Nec  obstat,  quod     hoc  modo  :  Dum  iPse   tua  fest.nat  San.-t.s  ,ra  ,  - 

umepiscopum  vocaverit  Hieronymus  in  Epistola     videre  etc.  Sic  m  fme  hbrt  contra    /  igilantmrn  at 

TSrZ.quianecdum  noveraU   utrum    ex  nimia     seunanocteiUumdictasseJestmm^ 

■SeZhominemperver toler ls ^mei-     Sisinnio,  etpropter  Sanctorum  refngena  ad  JSgyp- 

demfaveret    Sicipsum  Vigilantium,  necdum  bene  co-     tu...  ir«  pn.perante. 

aZumvavl   Sanctum  Vigilantium    presbyterum         30  1,  epistola  119  ad  Minemnm  et  A^ndrum, 

TEpitl  58  ££L  13)  ad*Paul ,.   Jc  facile     fesl tionem  Sisinnii  rursum aUegans  ^U^ 

iitutum  Ulum  ■ qrfi  etpresbyteris,  quorum   professio     etiam  monachxs  prospextsse  largtssimum  ^'™  m*«u- 

nncta  est    dabal  S.  Hieronymus,  utexillo  inferre  non     dum ita loquttur :  Quuraque eum rogarem,  utdinerrei 

iter,  Liby*  ...ibi  ccep.t  famem  obtendere,  monaste- 
n  Miim  iEgypti  necessitates,  Nili  nonplenas  aquas,  p 
mult<.rum  iiiediam,  ut  prope  offensa  esset  m  I' 
nura,  illum  ultra  velle  retinere.   Observant  editom 
Veronenses,  pro  Libyai  in  aliis  editionibus  leclum  fume 


debeamus,  episcopum  illumtqui  tolerabat  VigUantium, 
iuspectum  non  fuisseillo  ipso  tempore,    quo  n<l  Ri- 
^  parium  scribens  contra  Pigilanlium  prseludebat.  Nam 
contrarium  innuil  his  verbis,  <'<•  eodem  episcopo  prola 
t,s  ;  Meminerit  illius  dicti:  «  Si  videbas  furem,  cur 


Us:  M,Miiinentilliusdicti:«Si  videbas  turem,  cur-  veronenses,  pro  uiuj»  •»  «»«*—... 

« ,-ebas  cum  eo,  et  cum  adulteris  p  .rtionem  tuam  libere,  qnod  nihtl  ibi  signijicat,  seque  conecionnn 

nonebav  ,  Psal.  40  *  18.  Attamen  certius    noverat,  cUse  ex  codice  Feronemi.   Jam  veroex  wm  \u 

episcopos   aUquot  addictos  fuisse  h*resi  Vigilantian*,  pi*  in  Palmstinam,  Mgyptum  el  Libyam  W««» 

nuando  Vigilantium  refutavit  ;  nam  lis  quoque  in  fine  monachorum  ,  quot  in  dlts  provmctts  eo  tempo  • 

minatur.  Itaque  ne  umbram  quidem  probabilttatis  ha-  bant.   munifice  ab  Exupeno  miif»,  couigi      ?   ^ 

bci  conjectura  inconsiderate  prolata,  qu*  maculam  to-  prudens  lector,  quantam  sanctus  Antisies     '       ^ 

lerall  „/  tempus  VigilantiiS.  Exuperio aspergere  me-  bueritd&monachis  in sua dicecesi  degenttt m. 

(  Mu]  porc,  quo  h*c  facta  sunt,  certi  reddimur  ex  t  r.  f« 

28fiuo    tempore    Sisinnius  monachus,  anno  406  S.  Hieronymi  in  hbrum  3  Commentanorum »»         ' 

sanrttamfra    fl  S.  Exuperio  tn   PiMtai  intoin,  ad  5.    /7,^,-  uW   .A  «e   fa  Zachariam  "d   ^^eUt  Amos, 

eeUbratuiab    nmum    pervenerit  ,  quidque    ibidem    egerit,   expo-  anno  W^eodemquedemdeanno  tnvstc, 

,i ,-..    l>,- tr,,i,ny„>     c\     7n<hnr,n„,  e/>.<in«'««     utmol';rms    dicetur  in    Hwrovunw. 


Weronymo, 


nmum    pervenerit  ,  qutdque    ibtaem    egertt,   expo-  anno  wo^eouemqmwnuew  ...^    ;- 

„„,,,,,    Hieronymus   in  Prsfatione   ad   Zachariam  scripsisse,  ut  prolmus  dtcetur  m  u t «^r     ;        f< 

propheiam,   cujus    ExpUmatwnem   hac    occasione    S.  5iM»«iii*wn*«  a</  Hieronymum  «nm,"",lu     .  flnt  iHi, 

Bxuperio  n.><n/..sf/.  Ultimo   jam  autumni  tempore,  anni    400.  e(  </^-s//  grM  oi«im  ^^   . .(mW  ,//,„, 

;N,/u/f.  frater  noster, filius tuus Sisinnius monachus,  mftinm  Deumbris,  ut  Hieronymus  p  potuerit. 

tuae  mibi  «l  gnationis  Epistolam  reddidit.  Qua  lecta,  t«  Prophetas  tres  minores  eodem  anno  '^J^  m0. 
gavisua  sum  esse  te  sospitemet  memorem  mei,om-        31    Caritas  autem  S.  Exupeni  w        ^  ^^    ^  ^ 

niumque Fratrum,  qui  in  sanctis  locis Domino  eer-  nachorum   inopia    non  solum  cete ™n        sed'magi*  p&P"" 

viunt,  in  quorum   refrigeriis  facis   tibi    amicos   de  succurrcrci  Dei  servis  lam  longe    tsst    $     ^  ^ 

iniquo  mammona,  et  pweparas  aaterna   tabernacula,  etiam  mstimanda,  quod  non  daret  M?W     *$mi  jio- 

ut  possis  cum  David  dicere  :  «  Quam  dilecta  taber  sibi  eliam  euestutem  inferret,  u.  altos  c  ^^ 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS.  589 

lemus  id  rurantn  ex  S.  Hieronymo  in  Epistola  125  babitur     ad    xkx.     Septembris    in     S.     ffieronymo. 
^  (  Unsk)  ad   Ruslicum  monachum,  quem  ad    virtutes         33  Post   ajieta  S.  Hieronymi  in  Epistola  ad  Rusti- 

L    RvUperii  imitandas  in  fins  hortatur,  ita  scribem  :  cum  de  S.    Exuperio  nihit  invenimus    nec  tamen  e.i 

Sanctus  Exuperius  ToIosbb  e|>is(  opu^,  viIiim-  Sarep-  illn  nntiquorum    silentio    staiim   concludere  debemvs, 

tensis  imitator,  esuriens  paseit  alios  :  e1  ore  pallente  S.  Exuperium  anno  M  1  aut  sequenti  fuisse  defunctum, 

ieiuniis  fame  torquetur  aliena  :  oranemqoe  substan-  Jfieque  enim  ultus  S.  Exupei  or  in  episcopal 

Cbristi   visceribus  erogavit.  Nihil    illo  ditius,  innotuit   longissimo  tempore,  ut  mullis  annis  superesst 

nui   Cornus  Domini   canistro   vimineo ,  Sanguinem  potuerit,  maxime  »    episcopatum  non   fuerit  adeptus, 

oortat  in  vitro  ;  qui  avaritiam  ejecit  e  templo  :  qui  nisi  exeunte  seculo  iv  nnt  ineunie  v.   Silentium  vero 

absque  funiculo  et  in«-r«'patione  cathedras  venden-  antiquorum de gettix  j  ibusS.  Exuperii  non 

tium  columbas,  id  est,  dona  sancti  Spiritus,  men-  bimur,  si  consideremus,  Toloi  asque  provi 

sasQue  subvertit  mammon»,  et  nummulariorum  sera  GaUi*  dei  ,  ui  panci 

j:spersit ;  ii  t  domus  Dei,  domus  vocetur  orationis,  solum  innotuerinl  deepiscopisillarumprovinciarumpost 

,  Don  jatronum  spelunca.    Hujus  e  vicino  sectare  annumkW  usque  ad  ftnem  fere  ejusdem    teculi.    ffat 

vesticia,  el  caHerorum,  qui  virtutem  illius  similes  de  causa  dicere  non  possumus  nunquam  fuisse 

sunt.  quos  saoerdotium  et  humiliores  facitel  pau  subactam,  viventeS   Exuperio.  Constateni 

neres.  Eminentissimus  Baronius  adannum  406 num.  fuisse  ■>  Qothis,  qui  sedem  ibi  regiam  fixerunt    At  in- 

37  existimat,  S.  Exuperium  divino  spiritu  pranovisse,  c  vtum     t,  fueritne  vivente  Exuperiu   capta,   an  post 

advenluros  in  Qallias  barbaros,  ideoque  festinasse  omnia  ejus  mortem.   Neque  enim  recle  nt,  qui 

i„  pauperes  erogare,  ne  a  barbaris  abriperentur.  dtde  dixerunt,  nonfuisse  occupatam,vivente  S.V.xn.- 

Hla  fjus  prsscientia  nullum  habemus  testimonium  ;  ct  peri<>,  quia  anno  109  necdum  cesserat  armis  barbaro- 

pecunia  vel  maxime  utilis  fuisset  S.  Exuperio  in  illa  rum.  Ob  hancdetemporemortis  S.  Exupeni  inscitiam, 

barbarorum  inundatione.  latissime  assignavi  seculum  \  post  annum    ilO  , 

B      32  Quapropter,  ut occasionem,  qua  etiam  vasa  sacra  ipsoannokii  moripotuit,  autetiam  viginti  ac  pluribus 

mi  eiiam  sa-    dislrazit  S.  Exuperius ,  skut  in  similibus  occasionibus  annis  supervivere, 

iraxii    atii  juoqueSancti  fecerunt,  melius  investigemus,  opor-         34  Ceterum  nolui  suo  locofacere  mentionemdi 

vasa  ob  mo-         vaum  observare.  Tngentem  pecunise  summam  anno  serta  sanatione  S.   imbrosii,  quam  in  Vita  MS. 


D 

AUGTORI 

oiiht  Sanctus 
anno  incerto 
posi  410 


i; 


rii  Bernardus  Gui  lonis,  quia  certo  fabulosa  est. 
tellus  observat,  tam  in  laudata  Vila  narrari,  ted  non 
referri  a  S.  ffieronymo,  et  nulto  alio  Ujco  a  sc  lectam, 
quantum  memii  memoria  I  'ly!> "'""- 

tiuA  Nota  i"/  s.  Exuperium ,  ub\  recte  advertit,  as 
sertum  esse  manifeste  fabulosum,  ted  perperam  adju 
quamvis scriptum dicatur  a  S.  Hieronym  »:  na 
tellus,quem  laudal, plane contrarium  dicit.  Aucto\ 
tur  est  Bernardus  Guidonis,  qui  antiquiorem  neminem 


rVtUotam    '  406  in  Pal  ,  JSgyptum  ei  Libyam,  monachis 

ibuendam,  misit  S.  Exuperius.  Anno  407  Alani, 
/fiuiiinli  it  Suevi  magnam  Gallise  partem  peragrarunt 
et  populali  sunt,  perrexeruntque  versus  Hispaniamt 
quam  ingressi  sunl  <"i»<>  409,  aliisquoque  barbarisna- 
tionibus  inierim  alias  Gallise  parles  populantibus  ei 
subjugantibus.  Intetim  barbari,  qut  transiverunt in 
Hispaniam,  non  expugnaverunt  Tolosam,  quod  me- 
ritis  S    Exuperii    attribuit  8.   ffieronymm  in   Epi 

stola  123  (alias  a)ad  Ageruchiam,  ubi  num.  16,  enu-  laudat,  el  ipsi  novem  muhs  posi  S.  Exupenum  i 

merata  multitudine  barbaromm  el  captarum  urbium,  de  Bernardx  verba  -  tscripsil  Nu             rtrandi  ,-/ / 

prowndM  aliquol  hmc  tubjungit  :  Aquitani»,  Novem-  idem  narraverint  alii,  quos  non  consulut.  Selatic 

ri,l(,  populorum,  Lugdunen:  is  et  Narbonensis  pro-  lalis  est,  ut   falsitas  histor i  letiUbus  maxja 

vinci»,  praster  pauc  »  urbes,  populata  sunt  cuncta  :     nifesta    N itoim  Ami iM  febnbus  W 

qua8  etipsas  (urbes   non  captas    foris  gladius,  intus  c  nsilio  S.   Hieronymi  legatas  msvsead 

vastatfaLs.Non.possumabsquelacrymisTolos»     r ,   ut  aq hab eret  ex  «te 

,rementionem,qua3Uthucusquenonrueret,sancti  paupertatem   sacnfkabai   S.    ^nuS'^ •   • 

opi  Exuperii  merita  praastiterunt.  H*c  Tolos*     itla  aqua  s rAii  / u    At  S.    im  n«m  | 

J               foris    ladiui  vastaverat,  mtus  procul  annts  erat  defunctus   anU  wm  >    Exup.        •      ^ 

dubiofamesvastorepergebat,et post  abit bar-  calice  uleretur,  quod  soi fa 

i ,   in    Hisi i impulitS.    Exuperium   ad     109,  , do  extre trat  necessttas    1   - 

c  vasa  ra  vendenda,  ei  sic  ad  eam  redactus  est  , -     S.  Ambros /  8.  Om ,m -  /< 

C  pertatem,  ut  Corpus  D ini  canistro  vimineo,  San-  amicitia  aut  litterorum  c ^/^S   iiuw 

' m   portaret  in   u.n,  Tempus  scnpt*  utriusque  mus,  et  alter  erai  Medtol altvtnl 

Epistol*  exposii m  hanc  confirmat.  Nam  ad  Ageru-  Exupenus  eral  eptscopus       tam  nS.  ^ 

chiam  s.  Hier jmus  videtur  scripsissi 409,  M  que  ad  episcopatum  S   Exuperu              ^ 

necdum  noverat,  barbaros  >»   Hispaniam  penetrasse  •     ai ** ■  '  wgtt ?«a  b,evttatts 

iul    Rusticum    vero    <iw»o411,    aut    serius,  ut  pro- 

1)E  S.  EUSTOCHIO  VIRG.  UOMANA 

1N    BETHLEEM 


s     illl- 

nnatio 
tst  fabtUota 


VNN"   ncxis. 
•Su'"--'<  mmo- 


0 


SYLLOGE  HISTORICA 
I.  Memoria  Sancta3  in  Martyrologiis :  cullus  probatus 


uamquamX.  ffitronymus  S.  Eustochn  wr- 
^,,,,  m(„v,  tanctimxmos  frequenter  celebra- 
verat,  nomen  iamensanct*  hujus  Virgmis  m 

vctustis    Marlijrvloijas  non    ujmilur.    ln    n- 


cenlioribuS  vcra  Fasti.s  a  srculo  x.v  nomm  S.  Eustochll 

me ratur.etdiebusquidempluribus.Primusfortatse 

Catalogo  suo  Sanctorum  E-.stochium  inserutt  l'eim 
,,,  Natalibut  lib.  xocap.*\,mortem  aul  sepulturam 

ejus 


L 


590 


DE  S.  EUSTOOHIO    VIRGINE. 


IUCTORB 

J     9 


vti  rt  ad  ?o 
Februfiril  il  d- 
Itot  dies, 


sed  ni  pr&  " 

puU  ad  /"""• 
28  Se/7<(  mbrli 


Sanctr  stjxil- 
crum  In  for- 
mamattaris 
etevatum, 


■jlis  referens  ad  2  Novembm,  talique  eamdem  cekbrans  qum  peregrinationes  solent  (leri,  et  de  sepulero  S.  flte- 

•/„„„,     Eustochium  virgo  sacratissirna,  Paulae  nobi-  romjmi  cap.   L8  ifc  habet  :  Est  sepiilcnun  hcc  e  solo 

issimaB  Romanorum  Hlia,  et  B.  Hieronymi  discipula  elevatura  ...  forraam  altaris,  opertum  tabula   Qar. 

fuit    De  qua  idem   testatur  Hieroriymus,  quod   in  morea:  hmcsimilia  suntduo  aliade  quibus  statim 

sanctis  locis  virginitatis  et  Ecclesi»  monile  precio-  Duoautcm  ,lla  sunt%  alterum  SS.  Paulx  et  Eustochii 

sissimumfuit    Cum  vero  mater  ejus    omni  relicto  alterumS.  Eusebn  Cremonensts.   Deprioreagii  cap 

seculo    et  mundanis  divitiis  ac   filiis  cunctis ,    ex  19  *«/i   hoc  titulo  :  De  sepulcro   S.   Paul*  Rom,„,. 

urbeRomaprogressaHierosolymam^Deoservitura,  ejusque  flliffl   Eustoclm    virgmis,    quod  duodecimo 

navigaret;  basc  sola  ejus  propositi  et  navigationis  loco  m   secunda  peregnnatione   colitur.    Tum 

comes  extitit   .  .  et  cum    eadem  ejus   raatre  apud  subjungil  ;  K  regione  sepulchri  S.  Hieronymi,  et  in 

oppidum    Hethleein  cu-nolnura  construxit  :  et  cura  plaga Orientali  sacri  antri est  alterum  quod S,  Paula 

eadem  et   diis  sanctis  feminis  sub  beati  patris  Hie-  Romanae  et  ejus  bMiae  Eustochii  virginis  appellatur; 

ronymi  disciplina  Deo  devote  servivit ;  atque  post  quoniam  harum  sanctarum    muherum  corpora  ibi 

dormitionem  genitricis,  quinquaginta  et  eo  amplius  sepulta  fuisse  traditio    est,   et  notavit  Vincentius 

nuellarummaterextitit.   Cui  beatus  doctor  regulam  Bellovacens.s   in  Speculo  Histor.   Iib.  31    cap.  65. 

Deo  vivendi  o.nstituit  et   dictavit.   Ipsa  autem  je-  Uac  SS.  Panl.r  et  Eustochu  sepulcrum    multo    anti. 

iuniis  e«   orationibus  ,    sacroruraque    librorum  stu-  quius  uidetui  seculo  x.v,  etiam  prout  dicitur  elevatum 

diisintentasolicite,  post  agones  plurimos  pro  Christo  in  form  im  altans  :  nam  sepulcrum  ipsum  certe  vetus> 

supcratos   in  v.rginitatis  proposito  in  pace  qu.evit:  tissimum  estt  si  nt    illud   ipsum,  iu   quo  primum  M. 

sepulta  apud  Bethleem  iv  Nonas  Novembris.   //«-  pultx  fuerunt    Sanclae  mater  et   Fitia  :    neque  justa 

ctenus  Petrus  Equilinus   episcopust  qui  unde  obitus  est  ratioid  negandi. 

diem  hauserit,  ignoto;  nisi  eum  pro  arbitrio  posuentt        SNcquesolum  tn  loco  sepulturse   honottfico  mnusoleo 

ut  atius  subinde  facit.    Interim  secuti  sunt  alii:  nam  aut   potius  altari    supra   sepukrum  condito.  a  multis 

S    Eustochium   eodem  die  annuntiant  Maurolycus,  verisimihter  seculis  Iwnoratse  sunt    Paula  et   Eusto- 

Ferrarius  in  utroque  suo  Catalogo  .  Fchaus ,  et  fonan  chium  :  se.l  ctiam  officio   ecclesiastico,  quod  continua- 

alii   quarum  verba  afferre  non  esl  necesse.  tum  estt  postquam  sacra  earum    coipora   inde  ablata 

5  Alii  memoriam  S.  Eustochii  retulerunl  ad  xx  sunt.  Nam  in  praesentia,  inquil  Quaresmius,  ut  sa- 

Febvuaru    Ex  kis  primus,  qui  nobis  innotuit,  auctor  cris  iilis  pignoribus    spoliatum    dicitur  [scpulcrum) 

Florarii  MS.  Sanctorum,  seculo  xv  Eustochium  bre-  ita epitaphium  [a  S.  Hieronymo  compositum)  versus- 

i  memoravit,  eumque  secutisunt  Grevenus,  Canisius  que  non  amplius  ibi  leguntur.  Attamen   perseverabat 

,,  Ferrarius  in  Catalogo  generali,  quemadmodum  an-  cuUust  nec  credibile  estt  iltum  futsse  cceptum    post  ab- 

notatum  cst  in  Prsetermissis  ad  illum  diem.   Similiter  tuta  corpora  :  sedpotius  cceptum  credimus  multis  a«te 

ad  2  Martiidictum  estt  S.  Eustochium  eo  die  recoli  ablationem  corporum  secnlis,  acdeinde  perseverasse. De 

in  Kalendario  quodam   Carmelitarum.   Nam   Ordini  cultu  sui  temporis  ita    Quaresmius  cap.   20:    Super 

suo  hanc  Sanclam   attribuerunt  nonnulli   Carmelitset  hoc   sepulchro  fS.   Eusebii  Cremonensis.J  et  aliu 

quod  breviter   indicasse  suffteiat.   Ad  xx    Septembris  sanctorum  Hieronymi,  Paulae  et    Eustochu,    M.ssa 

Eustochias  rirginis   etiam   brevissime   meminit   Gre-  celebratur,  et  Officium  ad  eadem  solemniter  decan- 

venus,  ut  oerisimile  fiatt  hodiernam  illo  etiam  die  ali-  tatur  in  diebus  solemnibus  horum  Sanctorum  con- 

cubi  commemoratam  fuisse.  Namt  licet    verum  nomen  fluentibus  etiara  ad   festivitatem  fratnbas   [Ordtnu 

sit  Eustochium  ;  non  raro  tamen  a  recentioiibus  Eus-  Mtnorum,  ut  videtur)  ex  Hierosolymis.  Comchus  ie 

tochia  fuilnominata.  Bruynin    Opere,  quod    Belgice    de    sttis    ttinenbus 

SAdliuncxxvuiSeptembrisS    Eustochium positam  scripsit,  qttodaue  sermone  Gallico  detnde    recusumest, 

Itabemus  in  codice  Usuardino,  qui  anno  1412  exaratus  cap.  »1    testatnr  ;  se    cum    aliis  pzregrinis    vwtasse 

Sollerio    ffagenoyensis  ,   ubi    sunt  speluncam,  in  qua  natus  creditur  Domintts,  et  adfuuu 

pauca  li.rr  verba  :   Item  sanctie  Eustochiaa  virginis  sacris  ministeriis,  qux  ad  singula  peragebantur  allarta, 

aSancto  II i.-ronymo.  Plura  dedit  Grevenus,  S.  Eusto-  inter  quee  nominat   sepulcrum  SS.    Paulir   et   bus- 

chium    hodie   repetens  .   eaque    modice  in  fine   auxit  tochii.  . 

Molanus,   ila   habens  Utleris   minoribus  :  Eodem  die         6  Hatc  rursum  confirmantur   ex  rita   b.    auseo 

Eustochii  virgims,  filiae  S.  Paulae  vidnce.    Hanc  in  Cremonensis,  data  ad  v  Martii.  Nam  ibi  cap.   7  PW 

quanta  veneratione  habuerit  divinus    Hieronymus,  375  probat biographus  culttim  S.  Eusebii  C '''"""" ''^ 

testantur  frequentes  ad  ipsam  matremque  ejus  Epi-  ex  iis,    quse  fiunt   ad   ejus    sepulcrum,   quoi 

^ohe  :  item  et  illud,   quod  eara    virginitatis  et  Ec-  merito  nominat:  neque    enim  merito dubitabtmus,^ 

clesia  pretiosum  monile  vocat  in  matris  sua  Epita-  sacra    Ofjicia,   qux   ibi  dicuntur  fieri    ad  a  flf  ^ 

phio,  ubi  et  obsequia  ejus  erga   matrem  segrotam  Eusebiiy    similiter  fianl  adaltare  SS>  l  "llX  c 

enarrat.    Hos   secutus  Baronius,   ad   eumdem    Hem  stochii  .   videlicet    quotidie   Miss»    ®fcnficl,Vn.A^" 

Martyrologio  Romano  S.  Eustochium  inseruit  kis  ver-  divinas   laudes,...  vota   et  supplicationes,  e         * 

.   Eodem  die  sanctm   Eustochii  virginis,   filiaa     inquit    auctor  ,   praestatur  ab  omnibus  pereg 
beatie  Paul»,  quse  ad  prassepe  Domini  cum  aliis  vir-     laudatque   pro   his   testem   ipsitts   monasieru  " 
giuibua  enutrita,  pra^claris  meritis  fulgens  migravit     tum,  ut  latittsibidem  videri potest .  Additet  a  i       ^ 
ad  Dominum.  Castellanus  hmr.  repetit  in  Martyrologio     tem,  qui  sacra  illa  loca    inviserat,    R.    '■    ■     *     ^ 
Cniti  rsali,  additque  annotationem,   qua   observat ,   S.      Vulcanum  a  Paduta,  Ordinis  pariter  Mtnoru  _ 

Eustcchium  cullu  caruisse  usque  ad   Petrum  de  Na-     vdntium,  ex  cujus  relatione  impressa recttat  s  q      ^ 
tniilns,  //  est,  nomen  ejus  anliquioribus  Martyrologiis     Versus  Oocasum  estaltera  epelunca,  et  id    J      ^ 
uon  fuisse  imertum  :  neque  enim  cullus  inchoaturper     gressu  ad  latus  dexterum  inyenimus  a  »  .'.gtpuffl 
nominis  commemoralionem  in  Catalogo  Sanctorum  aut     quod  est  sepultura  S.  Eusebii,...    et    a  g 

Martyrologio;  quamvis  non  pauci  scriptores  ita  loquan-     latus  est  aliud  altare,  intra  quod  est  sep  -ol|fl 

lur,  uteum  coli  dicant,  si  cttjus  nomen  in  Martyrofa  Paulse  R  imanas,  <jt.  ejus  flliaiEustocmi.e  ^^ 
gio  etiam  parliculari,  aut  privati  auctons,  invenerinl,  illius  estlocus,  ubi  jacebat  S.  Hieronyna  ^^ 
4  Fcrnm,  si coithideremus  ea,  qum de sepulcro  SS.     Romam  postea,  ut  dicitur,  translaturo.  .^^ 

%ulx  eiEuatochii   scripsit  Quaresmius  in  Elucida-     sepulcra  tahulis  marmoreis  operta  a   ar         vitrea 


0"'  i>otlus  al- 
tarr  siijw  it. 
pulerm  tjus 
structum, 
E 


F 
aliusgut  iw- 

dem  i  "»«J » 


Paulz  e(Eustochu   scripsit  Quaresmius  in  Elucida-  sepulcra  tabuiis  marmortis   up»-  vitrea 

tionc  Terrse  sanclstlib.  6cap.  ISe/  19,wa  dubitare  po-  conspiciuntur,  et  ante  eorura^  singuia   a  ^.^^ 

terimus,   quin    S.    Eustochium    autiquis  temporibus  larapas.   Videtur  scriptor  ille  FrancUeanu*  ^^  ^ 

culta  fuent  in  Palxstma.  Explicat  auctor  pia  loca.  ad  suo  tempore  necdum  e  sepulcro  ablata  futs  ^_ 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


591 


ItobtlUtltnum 

S.  BustocM» 
gfM'*- 


Eustochii  corpora,  ctan  de  his  ablatts  aileat,  de  trans-  ExstaU  aulem  soroiHs  Illxsillx,  quam  Hieronymus 
toto  S,  Hieronymi  corpore  loquatur.  Ubi  Ula  modo  in  Epistola  39  (alias  29)  viginti  annorumadole>cen- 
sint  nusviam  invmire  potui.  tulam  eocat,  quando    obierat  anno  385,  ut   nata   tit 

circa  annum  363,  ultenus    conjicio,     S.    Eustocliiura 

circa  annum  368  natam  fuisse  ;  nam  utrique  interme» 

§  U.NobllegenuS  Sanplae,  pnora  ejUS  gesta     diafuitPaulina,  ut  vemimiliter  tribus  fere  annis  Bl*. 

Hom.T.  silla    junior  fuerii  Eustochium.    Qnarta    ejus   soror 

Rufina  jam  nubilis,  necdum  tamen  nupta    erat,   teste 

SHieronymoin  EpistolaiQS  ,  quando  Paula  cumEus- 
ancta  Eustochium  virgo  alio  nomine  etiam  Julia  tochio  in  PalmsHnam  anno  386  discedebat,  ut  hsec, 
dicta,  '/"'"  patrem  habebatex  gente  Julia,nobilis8imos  quse  Eustochiura  sequebatur  circa 370  videatnr  nata. 
habuit  parentes/Toxotium  patrem,  matrem  S.  Paulam.  Nihiligiturprobabiliusinvenio,  quani  wS.  Eustochium 
Horum  genus  utcumque  exponit  S.  HieronymusinEpi-  natam  dicamus  circa  368. 
taphio  S.  Paulrn,  ad  ipsam  Eustochium  scriplo,  >\nod         10  Prima  edncatio  S.  Eustochii  talis  haud   dubie 


\i  (  rOAB 
J.   S 


inler  Epislolas  ponilur,  ubi  olim  erat  vigetima  septima, 
nunc  in  nltima  editione  Veronensi,  qua  utar,  centesima 
octava.  Suffeceril  de  hisdare  verba  S.  Hieronymi  sine 
ulterioriinquisitione.  Hic,  ubi  plura  degenereS.Pau- 
ixerat,  de  conjugio  ejus  cum  Toxotio  Julio,  patre  S. 
Eustochii,  /'•"'  subjungif.  Tali  igitur  stirpe  generata, 


fuit,  qnalis  soletesse  nobilium    puellarum,    uique    ad 
mortem  patris  Toxotii,  qaemcirca  annum  380 
mus  defunctum,    quia,  teste    Hierony  n  finem 

Epistolx  108,  S.  Paula   vixit   in    sancto   proj. 
Romffi  annos  quinque,  qui  forte  completi  non   erant, 
antequamanno  383 /n  Palsestinam  navigaba 
juiic.ta  Hst.  vii-n  TdXDtii),  qui  /Eneaeet  Juliorum  altis-     etiamibidem  num.S  testanb  .itaccepii  viverepostmortem 
simum  sanguinem  trahit.  Undeetiam  filia  ejusChri-     mariti .  nam  ita  se  convi  rtil  ad  Domini  servitutem, 
sii  virgo  Eustochium,  Julia  nuncupatur, etipseJu-     inquit,  utejusmortem  videretur  optasse.  Quaredn 


post  puerl- 
liam  allquo 
U  mpore  insti- 
tuta  ut  n  S. 
Marcella, 


bitandum  non  videtur,  quin   eo   etiam    tempore  pietas 
S.    Eustochii.    qum  tuncfere  duodecim  aut  n, 
annorum   erat ,    magna    ceperit    incrementa ,   impel- 
lente  matre,  quam  miro  semper  amore  proi 
i  ustochium,  i  wi  parum  profuitexemplumS. 


I>  lius,  a  magno  dimis.su m  inniien  Julo.  Referebat  igitw 
To.rotius  pater  genus  suum  ad  Julium  cmsarem,  quem 
Viryilius  facit  ex  posteris  JBnex,  ejusque  filii  Juli. 
Matiem  Paulam  ita  celebrat  sub  initium  Epilaphii 
laudalus  ffieronymus  •  Nobilis  genere,  sed  multo 
nobiliorsanctitate;  potens  quondam  divitiis, sed  nunc  Marcellm  vidum  nobilissimse,  quam  mullis  elogiis 
Christi  paupertate  ir:  Graccorum  stirps.so-     celebravil  Hieronymus,  et   unicum  Romai 

boles  Scipionum,  Pauli  hffii  irocabulum  tra-     tatis  exemplar  vocare  non  dubitavit,  ut  latius    videri 

hit,  Martiffi  Papyriffi,  matris  Africani,   vera  et  ger-     polest  ad  xxxi  Januarii,  ubi  de  S.    Marcella    a 
mana  progenies.  Ad hsec Henschemus  tom.  3  Januarii     est.   Cum  Marcella  enim  umicitiam  contraxitS.  Pau- 
pag.  713  breviter  annotal  sequentia  ;  Fuil  Papyria  C.      lat  eidemqne  S.  Eustochium  inslituendam  tradidit,  ut 
Papyrii  Masonisfilia,    uxor    Lucii    yEmilii  Paulli,      habemusex  Epitaphio  Marcellx,  sive  ola  S. 

ium  et  Africanum  juniorem  jEmilianos  pe-     Hieronymi  127  [alias  I6,)tn  quanum.  bhxc  legun- 
lefertur  itaque  genusS.  Paulm  ad   Scipionem     tur  :  Hujus  {MarcelU  fruita  esi  Paulave- 

Africanum    /Emilianum,   Pauli   Mmilii   filium,    ei     nerabilis  :  in   hujus   cubiculo  nutrita   Eustochiura 
adoptione  (amilix  Scipionum  insertum,qui  Carthaginem     virginitatis  decus  ;  ul   facilis  Bestimatio  sit 
cepit  etevertit.  magistra,  ubi  tales  discipulae.  ffabitalio  illa  S.  Eus- 

8  H inc  rursum   num.  3   Paula    ex  parte    matrU     tochii  cosperit  post  mortem  patris,  ubi  illa   conce\ 
quodbreviter    Scipi. idud  Graccoruraqueprogenies  dicitur.  Ejusdem     propositum  servandm  virginitatis ;  seddeanno  ipsonon 
txponttur : so-  vero  pater  Rogatus  per  ODnes    (ei^   Grs  tque     constat. 

roresque  tres    |1(1(hli  8ten,matibus  et  divitiis ac  nobilitate  fcgamem-         il  Alium  circa  annum384  nacta  b  ura 

eiM"         nonis    fertur   sanguinem    trahere  ,    qui    decennali  b  ornandmque  virginitatis  magistrum  S.  ffte- 

Troiam    bsidione  delevit  ;  inquil  Hieronymus.  Com-     ronymum,  qu\  Romam  venerat,  et   M  Pav- 

gruunt  jam  di  uli,  quos  sepulcro  Paulm  fnri-      lam,  Eustochium  aliasque  illustres  muUeres  notttia  sa. 

dendos  S.  Hieronymus  comvosuit,ex  quibus\  n      crarum  Scripturarum  imbuebat,  iilm  h  m«u 

C  transfero  :  '*■  Prolixam  autem  de  servanda 

Scipio  quamgenuit,  Pauli  fudere  parentes, 

Graccorum  soboles,  A.gaDeDnonis  inclyfa  pr< 

3oc  jacet   in  tuDulo,   Paulam  dixere    pri 

Eusto  :hi  R  »mani  prim  tus. 

Fuit  igitur    illustrissimum  Eustochii  genus  mal 

«•'  Romana    Graecaque    nobililate  ; paternum  ■ 


et  v&gmita- 
tem  professa 
esi, 


tolam  22  ad  EustochiuD  deinde  scrtp- 
sit  ffieronymus.  Vrmm  illa  jam  anti  virgim 
gerait  el  Hieronymus  num.iS  dicit,  primam  fuiss 

bus  puellii 

cum  ita  /,,  n.imc  ad  tti  mihi  ODnis  diri 

gatur  oratio,  q  iffiquantopriDa  EloDanffiui 


Bi  habere  noluerint,  prffidicamus.  Hm<  dt  nobilis  lirpe     est, 
sufficiant.  Sorores  habuit  Blmsillamel  Paulinam,  natu 
majores,  et  nobilibus  nuptas  viris,  Rufinam  juniorem 
immaturo  funere  sublatum,-  et  Toxolium   fratremt  ul- 
t iiiii}  loco  natum, 
9  NatafueritS.    Eustochium    ante   annum    370, 


.    praesenti 

etprima 

Miundeetiam  constaf,  Marcellinam  S,  i   w- 

,.  alias  Romm  virginilaten 
chiumpro/tesfls,  quas  ignobiles  dicere   non  , 
etiamsi  non  possentinter  progenitores  snos  numerare 


Sa»ctacirca  «Ai    nunZ  jEneam    \gamemnonemt  Pa\  Sci~ 

anniim  ■».'«       cumjamvirginitatemprofessa    esset  anno  384,  quan-  asmam  lvtnrhinm 

n"«m  308        ,     *  .  r    '    rl  ,  .,,11IJIV.  nionps   auemadmodun\  i^u^tocnium. 

nata,  do  ad    tpsam  scrtpsit   S.    Hieronymnsf  ulvuUbimue.  /""//-/  mittentex  invenit  S. 

Non  multis  tamenanni te  370    na  U,    cum         12  Non  paucos  proposUo  s  ,     .       - 

lirfi.  |M  (UtanMi,  e<  7'^/a  maier  nato  sit  anno  347.  Eustoch.um,  qMfni  Hieronymus  eju*      "-^J^ 


mu//M  r»fcf" 
ctantltnii, 


L 


DE  S.  EUSTOCHIO  VJRGINE. 


i\  i  roBi 

i      5. 


al  pexuit 

•  ol.    vmv 


59  2 

l(.   «.  :ni m   ut  tolli-  aui    tribus   annis    virgtnitatis    professimem    exona  r 

mgnam  apwl  Romanos  pasm  esi  fir<rt  Eustochium,  ui  saltem  non  ultra  nexdecim  annos 

gerelicetvelexpaucisv erbt"J^2vlurWus  exponii  nata   fueritt    ei   fortasse    ne    quatuordecim    quidem 

adAMUam'%nqUa/T^r^  "'"'''■'■'^,-     amnd°    Pn""""    "!"""    Ckristi    »'"«> 

meronymus.quantaspa itrelur ,  Eu'8tochiamj     consiUum    sequit   quam     mundt    fucata    btandimenta 

breviter  sic  indical  '.  oaiuta  raui»i« 

velitnolitmundus.inChristomeas-Wfl '•****       7      "  15  iV/,„-/  porro   tam  luculenter  ostendil   insignem 

*""*  ^1  ff,'TnZm?«rLd^     habitu  animi  fortitudinem ,  qttaprxdita  fuit  S    Bustochium,  s.tf^ 
ad  L*tam,  quam  num.  B  ltorto»r.  «.              _  ^  M   ffieronymi  nd  Eustochium,  m*  '"»" 

filiam  vestiat,  et  hoc   de  S.  Eustoc mo   r*,<     .  j  ^  m      De    CU8todia  vj     W 

Ltata,nobilissimaqu ^•^to*S£^  Stis  <*«*<>     NteMi   enVn.  &M«.  tf^,  , , 

qai  patruus  Eustochii  virginis   m.      nan  u^j^  ^^w- :  r#9M   «Mivtal  tfed  ,4,/,,/o/m  tv.  ., 
cultumque  mutavit,  ©t  negiectum  g    Tamquam  parvulia  in  Ohristo,  lac  vobispotum 

moretesuil    ,  ^ce/ecuPie^  ~J  Seademnocte  dedi.   non   escam  :  nondum  enira  poteratis.  Q«flf, 

tum,  etmatns  desidenum.  ci  ,  nblli  facie  *  Credendum  nonestt  ardua  magis    esse  preecepta,  quss 

cernit  in  somnis,  venisse    angeium      -         ntem  .  Hustochio  dedit  Hieronymns,  quam  implendu  sperarei 

minitantem   poenas,    et   too    veroa  8         T(j  fl  forllssnilll    Virgine,  cujus  virtutem  ex  Marcella  ma- 

a  Tune  ausa  es  viri  irapenum  praeiern    , •  .|w    (i/    Pfltt/fl   „,„„.,  „,.,,„,„,  pm/wian«   /.«fcre 

apul  Virginis  Dei  taw^^R^criH>tata,     Jofemi-    W  /''"""'  ««  ^"w"/"  *ttflW  "'  '""«  * 
«bus,quaejamnuncarescent,uts  r^teri  d^ae.  7erum,  «i  *«udfo.stt«  /ecior   pert/feMi, 

•  quidfei  ^    fimto  mense   l™*  "JJ^   et  „« arduaque   przcepta  tenell*   Eustochio 

duceris     «ducaris    .  Sin  autem  Persev«[        0mniaper  or-     sint  proposita,  brevi  compendio singula  ex  ordine  reci- 

« marito  svmul  orbaoens  et  i     >     •      ^.fonHj.m     taho  •  idaue    eo    faciam    libentius,    quod  iniegerrima 

■  V     u    tft  w  retuli  non  quod  insultare  observasse. 
namenta  defendit.  B   ho    retun.n  n  i  prarc^ftt77i   srritlur    Hteronymus  hts 

velim  calamitatibus  rafehcium  ;  sed   ut   ^neam  l  F  ^  vid     e(.  .^    ^     

,  mi,  quant0  melu  et  cautione  servare  debeas,   quod  M»U^  ^.^  ^^  ^  ^  d Qm 

Deo  spopondisti.  .      ,^fni%,    tM;      P»    concuniscet    Rex   decorem  tuum.  n' 

r ( "''     «■! Mmemali,  neqmqmm  «bi   oidenlur  '""""""■  p,,.,,,,,^,,,,    scribo   (dominara 

„,„„„  ,,„,,,,„„„„  et  religiosam  anheht.et  Deo  <  ira-  quippevocare  aeoec ,     P 

/,  .„■  laauabit , «o  iejicere  N I -W-.  ^SST";', flligere, 

polim  vertrahfre  ai  terviend i to.   ub.  mal.t.»  t.b.,  «eunt.de  5  ^^ 

mout  iMMta. »«« '■■«'"" ".'";;'"' '~ ;   ^ f",      :;,,„,„„/ « « r m  «*. 

taUtt rtendm  fortiter  restUit  S.  Euatoch.um  »«»■  .       "  ,,,,      „,„,.,„„  sed    ,. 

tffMtfiMrtrwtrai  Itascontempsit.  //«»,  ■.;;;.»  /--     «««.«.  t,»,~spdi     alir0    la„.0  tibi   vitandu. 

«' I latS.  //,■ , Bptoo/a  66  («/.«.     morem.  0» ste  mc* taj  hio  

«bie ...'  oirtutes  /,/ S.  Paul*.  el  d  mu?  J  t  al.b  co  o»  mur    .^ 

Eustochio  ,,„„,.../,„»,  ««"'•«".   Nampr tea:  -tt '"'      J  ,.    ,:,„„„,,„,    bostium    plena 

Eustocil Sorea   ,irg atia  meUt.  I •  ta  corum         '!'".,,- „,  einis'futura  post  mo-  ,, 

(,  virgine  fortitudo.  .   pradicatur,  Hoe  autrn  deinde  suntomma  Caro  r agu.^  Um  d( 

°  ,„,,;„  /,,  veruU  :  Quid  I  ustocl 'tius,  ,u»nob..  d.c pugu  t   s   a  -  ^ 

;„,„.  p,  .rrogantiam   generU   couaulana,  ,„»/„  "'"'"',  "'^;;      ".',,„„,  „',  ,,,, , ',  , ■ 

virginali  proposito  fregerit.  etin  Drbe  pnma  pn-  ''"'■'"''";'"•"'"•''';;""",    r„,,„   , telUgaf 

JL  genua  subjugavil  pudioitiml  '-/»"  Nj«  "-  "     '  •     Wh  ,„,„,,„„„„■,„ e, 

U  /.„„„'„„/■,  7„„/...'  '„'""  ««!/"  ««<  '""  Eustochu  ,««»(«  aihihenda  tU  cauteu 

fortitudo,  qmnto  imbeciUiore  eral  mtate,    ium  omnet  vandam.  &,.,cvrslcipit:S\  quiditaqueinm. 

u«tsrxdra,„      mavi,Mecehras, utpouqnaluordecim circtUr  aut         n Demie num.miec,  _y hnc  |inin„„, 

»"'""" """'""•        .    ■ ,.„ •„„■„,„,«,  „„,„, „„• 


fiiiii»"'- 


ssrSSi,- - ■ 2 <•.-« rmr  ^ta^.2ffs ■ ^z 

m    BUaiUmtiPaulin»,    qua    nuptias  elegerant,     moneo.hocobtebt  »j.mnrima»rmawnt 


ittet  nata. 


;:„;::«,„,,//,,■//•: ■ , *~ - **3&S3Z^\^<~& 

;„,.„„„,,  „,„„,„    De  „•„.„..  Eustochii  „•„„■  ,„.„„<""  veneno.  B»  *«  ^X^t-bm    vitiis.  hU 

// ,  ,,,.'„„,  33  («//«.    25,  ,„/  PHta.  damonum...  1 '"  !"  "'.^     '              ..s.  nob.soum 

^ „„■  superobitu  bLuU,  fii*.  '.liberi,  Dob»  mclusus  ^" ^^fescentia,  dup 

!/,., „.•,   ■ilq» ■'"'■ Eustochii  ,,„/,■„,.  .„„  portamu   '•"";.        "  u,„,  ,             «U  c   ; 

,,„ -.„  r„.,/„„„/„ ,„■, „■'.  „'  '„'«'"""■  '""'""""'"  :''"',,„„„„.  „,  ,„„„.  v  «'""'"'; 

„, ,„/ „.„./:  Parce,  inquit 5,  aaltem     M «"    «';'  ".,.,„,,„,„,,,,,,,„„.'.■'•"":. 

Euatochio  tum,    cuju.   parva  ad ,  mtaa  et  rudis     , ,-„-    /"■;;•    ■ '..'  „,.,„..  „ bili  j  « 

,.,„,„„,,,,„.   ,„„„,-„■„   dirigitur.   Smvit   nuno  6.«. :  Quod  s.  voluer  s  resp                        ^,,,,,, 

Lbolm    el  quia  u. rnit  de  tuis  liberia  trium-  generatam,  sempe   '«  J~ibua  oibis  „"-";"; 

phanfem   (//,'„„" „„/„•.   uniee  pietati  aidictam  non  posae  a  v.no  et  escu  ^.^^    responde^ 

tub  ftnem  vitr)  obtritum  ae  esae  condolena,  qumrit  in     "ec   lns   legious  ^.   ^n    ^ 

re„„ nte  (Eustochio,    «,„„„  «.«I.-M   dolore   lapsut  V,ve  ergo  lege  l"*' t?    c^ator  et  d  ■"""""„,.„, 

,„„„„,„,,,,„>„„)  vicloriam,  quam  in  pfaeeunte  jam  q«od  I>us.  u"1^'1"'  _  „,  inanitate  »«»  ' 
perdidit.  Hmcdeejut  mlate  Hiermymut  amw  385,  testinorum  "";'"""  Bdore  .  sed  .i"'"1  8I' ,. 
, , , ,„.,„,...    .,„„,i„<  nuluionisuiie    ilelecietui 


perdi.i.t.  Hmcdeejut  .„„„,•  Hieronymut  amw  385,     testinorum   "";"'"""       *dore  .  sed   M""a 
quando  jam    aliquo    (,•„,/.„,.■,   „„„   forUuse    duobut     pulmoniaque    deieciei 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


593 


oculorum  cu- 
ftodia,  vi- 
tando  consor- 
do  fnstum  a- 
mantium 


oudicitia  tuta  esse  non  possit.  Addit  alia,  quibus  id  respondeamus  indignos,  et  calidua  pubor  ora  per-  p 

fandat  :  attaraen  ad  Laudem  suatn  intrin  ma 

18   Tum  pergit  ad  oculorum continentiam  prsecipien-  laetatur.  Sponsa  Chr  i    e  I    iTestaraenti,   in 

.        (1,  num.    |2  ex  lapsu   Davidu  post   conspeclum  trinsecus  e<  extrin  Do 

Betiisabee,  breviter  hoc  colligit:  Ubi  et  illud  breviter  mini.  Sicul   in  illanihil  aliud  fuit,  nisi  tabulae  Tes- 

affende,  quod  nullus  sit,  etiamindomo,  tutus  as  tamenti,  ita  ei  in  te  nullus  sil 

oec*ug    Perstrictu   v  ro  acriter  ui\  illis  ,  qnae  tatus...    Nemo   sit,  qui  prohibeat,  mater,  non 

'.,,,,„  „„,   convictum   quxrebant,  num.  15  Eustochium  soror,   non    cognal  germaous  :  Dominua  te 

sic   alloquitur :  Explosis  igitur  et  exterminatis  his,  u<  im  habet  etc.  AddU  prolia    multa,  utcom- 

ffl    noiunt  esse  virgines,  aed  videri,    nunc   ad  te  mercio  liominum  Pirginem  eximat,  el  untce  cum  Deo 

tjs  nM|,i    ,i  oratio,    quae    quanto    prima  conjungat,   eamque    rursum    num.  26  nc  alloquitur  : 


auctom: 

J.  s. 


Romana  urbis  rirgo nobilis  esse  ccepisti,  tnntotibi 
amplius  laborandum   est,   ne  et  praesentibus 
careas  etfyturis.  Mon  posi  pauca  num.  IG-.Noloha- 
lieab ,  DQatronarum  :  nolo  ad  uobilium  d 

accedas  :  nolo  tefrequentervidere,  quod   contera- 

V(1  g0  i   se  voluisti   Sic  sibi  solenl  applai 
mu]  ercula  dejudicibus  viris,   el    in  aliqua   p 


ue,    mi  Eustochium,    ftlia,   domina,   conserva, 
ud    enira  aliud  meriti,   aliud 

religionis,  aliud   caritatis  est  m 
Loquentem  :     »  Populus    meus,  intra  in cubiculum 

»  tuuni.     Claude    ostiuiu  tuum,   abscondere   pu- 
o  Billum    aliquantulum,    do  i  i  e  il    ira 

a  lijini.  a  Foi  "I'   virgines  stultse,  tu  in- 


UlUliciu»""  —il' 

dicrniia!.'.  Si  ad  imperatoris  uxorem  concuml  am-,     mtrin  to  eum  >i 

r  ..    ,..        ,,.i    v;..«   ♦  .,,,->  91    Muni    97  nunitt   kareait 


i: 


bitjo  salutantium,  cur  tu  facis  injuriam  Viro 
A,l  hominis  conjugem,  Dei  Sponsa,  quid  propi 

,,,  nac  [  arte  superbiam  sanctam  :  .scitot^  illls 

meliorem.  Neque  vero  earum  tantum  te  cupio 

decln  3us ,    qua    maritorum   inflantur 

aseunuch  reges  ser-iunt,  et  in 


21  Num.  27  monei  egregie,    ula  vana  ghria  ca-  de  fugienda 

.  inani  gloria. 

veat   :  Ilhnl    quoime    tilu  Vltandum  e  I  cautius,  ne 

irdore  capiaris.    Pott  aiia  :  Vestis, 

inqnit,   nec  satis  munda,  nec  sordida,  et  nulla  di- 

versitate  notabilis,   ne  ad  te  obviam  prstereuntium 

turba  digito  monstreris...    Nec 


E 


oratlone  et  le 
ctlom 


m  iil«„„    auri  metalla     rebguwa  velis  viden,  nee plus buroilis, quan cesse 

Luntnr  •  sed  etiai                           riduaa  necea-  est,  ne  gloriam  fugiendo qu»             resenim] 

■itasfecil    non  roluuts  '«■  miserieord                   mn  arbitr, 

inomennt,  ut plurihut  exptmit.  »"'""• l!'"'  'l '"> "  Placera •»uod  l;1""''"  r""- 

l       (||.                                   |7|    quaaje-  teronunl  •  et  roirum  m  moaum  laus,  dum 

inniatenuanl     nuibus    pallor  i i st,  quas  et  appetitur.  teteris  perturbatmmbus.  quibus  hommi. 

et\ita.qua,quotidiein,              »uis  me„                           It,    speral  el   ,,,,„„M,!„res 

.  Bbi  cubae  in  maridia    .  Quro     invenio  extraneos.    Hoc  ritro  , ci  adroodum  sunt, 

exaffectu   dicunt  :  "Cupifl  dissolvi,    et  e.se  curo     qui  caruar ;   et  ille  est  optimus    qui    , s,  in 

r    ■    o    >    Esto  subjecta    parentibus  :   imitare  pulcbro  corpore  rara  nmvorum  sorde  resperg.tar. 

c         ,!,,,„      Rarus                   ■  ta  I '^"»-  Ne1ue  vero  mone0-  ne  da  dlTlt,,a  ^0"?™"   "9  de 

Maitu.s   iii.    ,|ua.                   8iSemner    auando  Scio  humilitatem  tuam...Noviapud  te,  etapudma- 

'l '"-'  iemi  '"""  "''"•,,     „,.;„:  ,l,„s  tre„,  .,„„„.  superbiam,  per  quam  diabole 

9t'  '""""""  wn8   p£rSrPS  s2  penitus   locuJ  „on  babere.  Unde  ad  „  super  ea 

6      ,'       ".       ,       „   ,  ,te  sun(     scnbere  superHuum  sit  ..  Sed  ne  I i| tibi 

quae,„„,    u„o  «ntsobri*,  roborum  l«g'»«e  sunl  iactantia,J,e„,,,,.t  „uod  seculi  jactantiam  cob 

•W-  M  "-"-""""  1'«;;;  Sj      {2SSS '"'" brepal.ut.qaia 

''"■"""  ,  Faciat'    t  „            odt,,,    ^ ",u  vestibus  pla  ere  desisti,  placere, 

"     qnamplunma.    1 B               cta  susci-  et,  si  quandoinconventumfratruroveneri   rel   oro 

„,„.„,,„,   ,.,  eadenem  faciem ^pagma  sancte  w«         ■  „    ,/„„.., 1— .^.  ^.- 

Sl!SJS^£KK ■■  eiMit-y ■ lustria,q '"■'"" ■ 

C  si   eompeneetur  Baturitate    jejunium. 


Illico   mena 


non  tenues ;  etdeflcientis  imitata  gressum,  humeris  1 

teinlectulo  c  m   dulois  Ubidtnum    omp.    = ^.  J^ ,,„.,„.,„,„„,,„,„ 

concuseerit,   arnpe   scu fidei.    „    quo  ignira  ^^  g.  ,  .g ^  „  ,,„„,  de 

diiibolieXUngunntui  >  """""' ;,  '     Scr pturis  dub.tas,  interroga  eom,  q»e t.  com- 

/"""- '"•'"•■'""""•"-!i\"'1 ' :      M m  i"v'atj 

(,//„„„  IiMdini  rectt  r«tMt«:  ■'  ""'"■  lh  ''"'"  ,,  , ,    , .„  exponere,  mehas  eat  ahquid 

—  ,-v—  :-/v,,m,/,,;^..„;„:",«.     «mj .,_   ^ ericulo    d.( ,,     tfw 

m    Lavapersingulasnocies  „„„„„„„,,,„,,.   ,„  ,.  W  «»- 


mmerct» 


amon  solttu- 
Untt 


lllilltui 

ittif 

Estu  ruaua  uuudiutw.    » r~  •-  .. 

tum  (uum.lacrimistuisstratumtuum  nga. -VigUa, 
et   si<  Biout    paeser  in  solitudine.    PsaUe  spiritu, 
psalle  et  sensu 
20  Posi   prolixam  di  nuptiarum  mai  "'""- 

tatu   utilitatdlm spttctantibus 

num    24   Vii 

di 

verba 

V 

q 

gant  . 

lus  est  dolus  etc... 

toribusnostris  libenter  favemus,  etquamquam  aos 

Septembrii  T.    VII. 


momlurn  docet,   ne  eiun 

„„,/ jendum  Virgini,  ni«  / •  -""  """""■  ** 

,„„,.,  et,neauec p* «' ""' «" 

■.u„  mhW ■  <i""  ol i  e    curiosa. 

domoscircu „«  matronarum.  Inte '«"«'«- 


AUCTORE 
J.     9- 


Bortatur  ad 
eontemplum 
rerum  om- 
ftfwm. 


Chriiu 


m  DE  S.  EUSTOr.HlO  VIRGINE. 

dentibus    n„nc  labiis  dissolutis,  balbutientem  lin-     rexit.  et  crucifixit  carnem  cum  vitiis  et  concupi,-  D 
Juam  in  dimid  ata  verba  moderantur  rusticum  pu-     centiis,  libere   proclamab,   :    Qu,s   nos  sParab,t  a  .  „. 
C  omn"qood  nascitur.  Mox ea,n  proprioex  peri-     caritate  De.'     *.  Propo., *  autm  Clirtst,  txempla, 

tToaZ  ta  prophoni.  ouctorio»..  ««  "»"«  P™  "uma"°  *'»Z V      n  r  """ 

23  X  m/,  h«»  .  31  a,l  avaritue  fugom,  sen  potm  Sanctos   dura  passos,  rogatque  :    Nonne   mehus  est 

aa-    amorn,  paupertati.   volunlarim,  pluribu.  hortatnr  brevi  tempore  d.m.care,  ferre  vallu.n,  ar.na  snmere, 

LtcZ    SL  ibi  quoqne  viUn.lum  est  n.alnm.  lassescere  sub  lonoa,  et  postea  gaudere  v,ctorem 
Sonrtam    Avamueu          <i                                   jW  impat,ent,a    unms   horie  servire  perpetuo? 

non  ut  ahena  non  appetas ;      eed  quo   ua   qu*  t,b  q  V  ^  ^         ^  ^^ 

sunt  ahcna  uon  serves      Almna  nob  s  au     ar  en  tlemploJacoH  Rachelem  omantU. 

tiqoe  BUUt  pondera.  nos.ra  possess  o  Bp     U..U  ,s  es  ...      Jbor  e«       P ^^  ^  ^  ^ 

cura  gent.hum.  At  dlCW  .  Puella  sum  delicata     et  q             V       .                      putal.iinus  universa,  qua 

qu*  manibus  meis  laborare  no„  possin,   S.  . d  «.-  or  om".                      .^P  ^                    ^  J 

nectam  venero.  ..  «grotare  rmpero    q    s  me  m,se-  tong                   j          ^  M ,      la  per.egrinatio  mea 

rpKttnr  1  Audi  Aoosto  is    oqueutem  Jesum   .  «  ino  «"uu,c                                                   •       ° 

rebitur  (  au<ii  npust            i              .      ..   .  nanna  Droioneata  est  etc.  Mitto  relxqua,   hcei  elegantia  et 

«  rnnitptis  in  corde  vestro,  uuui  manrliici-ii.s.  iih.  ue  P'«  iu»bat                                       ' 

i  M.^itei  s  iu  cuiuc            'i              Nnnnp    nnima  /v>r/ni,  sicul  passim  omm  probationes  dmrte  adjectas. 

m  corpori    vestro,    qaid  »dtt^J°"~"S  ^am  przcepta  solum  breviter  recensere  volui,  utex  iis 

■  plus  est  quam  e^;eWo,           -^  £J^  te*  «W  g««ta  /—  -  8.   Eusiochii 

ii  mpntnm  '?  KfSIUCite  v.d.it  Iia    Cdeii,  iiuomaiii     iiuii 

u  meniura  .  Eveapiuio  i  „,.,,  -<  nrtutcs.  Neque  enim  dubitamus,  quin  umnxa 

•  spriint    nenue  metunt,  neque  congregant  m  hor-  ",0"4  '  ' 

.  serunt    neque  iuc        ,      H  J    ©       s;vpstis  observare  comita  sit,  cum  quod  eumdcm  usque  ad  mor- 

«  rpa    pt  Pater  vester  C03  estispascit  llla.  •>  si  vestis  v  ' 

defuen      l.lia  proponantur.  s!  esurientes,    audias  tem  hooaeri,  dxrectorm  Ereronymum.c „,«/,;„ 

b    rospau  eresPetPes,,rienteS.S,a.,quis,eafll,xerit  *»*..•  ^f—  "'"""""^    7"""U'"'  "»"   ,, 

dolor   Lio(4,„»M.-m:)Propter  hoc  complaceo  postmodum  fumt  celehata.  E 

Sin  h.n'rmiUtil,us  meis,   «.  IM   W<     emn«»  MgMu-jAy ■,-.«/.»  .rm,.»,,,,.» ,-r.rrfWr,p. 

mini  m  i,„u  ,„„.,.,,  ,  j    .  s.  Eustochio  </«(,(  .S.  ffieronymut.probanfncilepo  immim 

amputar,    excu,at,onem,    Mamqm  tovreorum  refer  scriptaeame  annoZSt.utreveraprobabiftrinS.  fimm 

monailtoritm.    bona  accumulam ,  exempla  et  mala,    ut  test,  scnpta  eues.s,  u„n   «     ,  r  .m/,!».-*» 

Sr»  ™ ta  ,,,.' .«.« to-     ^'™«." « '"  ''-''''{»"';   08«°  *•  f  «Jf «  «JL^ 

curu,   liquet  primum  ex  Eptstola  30  (alias  ioO)  «//  munwcMto, 

Paulam,  ubi  num.  14  ut.  •'  Saluta  Blfflsillamet  Eus- 
tochium,  tirunculas  nostras....  Saluta  rehquura 
titatis  chorum,  et  domesticara  tuam  ecclesiara,  ciu 
omnia,  etiam  quae  tuta  sunt,  timeo,  ne,   dormiente 
patrefamilias,  inimicus  homo  zizania superseminet  .. 
Nullus,    hostili    obsidente   exercitu,   securus  est. 
Nemo,  ut  beatus  Cyprianus  ait,  satis  tutus,  periculo 
proximus.  Atrno  38S  in  festivitate  S.  Petri  sive 
xxix  Junii,  munuscula   qu&dam,  nimirum  armillam, 
epistolam  et  columbas...  et  canistrum   cerasi 
fertum,  S.  Hieronymus  accepit  ab  Bustochio,  cui  ille 
Nec    .•,!/.    sumantur,    nisi    oratione     hac  occasione scripsit  epistolam  31,   (alios   19/  Luda 
pramissa,  nec   recedatur  a    mensa,   nisi   refera-     festiveetpie  ea  «erfi  Litterisin  acceptis ■  <~i „ 
fur  Creatori  gratia.   Noctibus  bis  terque  surgen-     sanctus  doctor,  serioque  monei  sanctam  J  aeltam 
domjrevolvenda,    qu*   de   Scripturis  memoriter     *****  ™ •«  ^mor 'l^^^^^ 
retinemus.     Egredientes   de    hospitio   armei    ora-     pper»  mordeat,  et  prutim, ^Libelh(de ^diavu 
tio     regredientibus  de  platea  oratio  occurrat  ante-     cmiYurts)  etiam  nunc   recordens,   cave,   ne >  operis 
quam   sessio;    nec  prius    corpusculum   i-equiescat,      ornamenta  dimittas,    qua3   vere  ann.lla  sunt    ura- 

r  quam  anima  pascatur.  Ad  o, m  actum,  ad  om-     ehiorum;  ne  epistolam  pectons  tui  ^;Jf»»  F 

C  nem  incessum"  manuspingal  Domini  crucem.  IUc     a  baruch  traditam  novacula  rex  P"^/~ 
deoralume   jeguim^r  «ms  ftti  /--o^.   Nulli  de-     JBrem,ty   mciditjnead  simihtudinem  ^phraiu, 
trahas,  inquil,  nec adversus  flhum  matris  tu®  ponas     per  Osee  audias.  Facta  es  msipieus,  ut  coium    . 
scandalum....  Nec,  si   biduo  triduove  jejunaveris,         7  Nimium,   respondebis,   austere,  «  g^a 

putes  te  non  jejunaniibus  esse   ,,„    T„  jeju-     non  conveniat  diei.  Tal.bus  ipsa  munenbu  p  ,  ;;;, 

nas,  etirasceris:illecomedit,et   fronte   blandUur     casti  :  dum  dulcibus  am  f*s™'*™0*  ^' 

etc  Atlt.u  alia,  ut  ostendat,  ex  soto  jejunio  mtiman-     P*™  recipies,  laudem  amantudo  comitaon   r.   ^    . 
dam  liominis  vim  ampu-      casione  vero  cerasorum  ad  (crvorem  homiui,v 

tando  temeram  judicia  hts  verbis  ;Te  ipsam  conside-      Hone  uliegans :  Nihil  quippe  Salvator  raea^™ 
rans,  noli  ...  alterius  ruina,  sed  in  tuo  opere  glo-     El  sicut  tl-,,i",n  '^11  ''"'"' "'"";'  '';'  ","\'  luT  \  Dde 
riari    Deinde  malorum  exempla,  ei  moxime  hsrelico-     ";|  tepidos-in  Apocalypsi  evomere se ioqu      . 
rum,  non  sequenda  inculcal  \ta.ia>t  Matris     uobis solicitius  providendum  est,  utsoie"         eXU|. 

DominU-vitam   imii  indam  breviter  proponii .  i  m  ciborum  abundantia,  quam  sp  ^ 

vero  //..  reticorum   virginibus,  Bustochium  ita  compel-     tatione  celebremus.Qu.a  valde  absurauo i      .  ^ 
lat  aude,fiha,  gaude,  mi  Virgo  :     saturitate   velle  honorare   ^™*>  !medenaan, 

Deoplacuisse  jejunus    Ita  tioi  sempei  u< 
est,  ui  cibumel  oratio  aequatur  el  lectio.  yuoi 
aliquibus  displicet,   Apostoli   verba   eantato.  ■ 
-adhuchominibus   placerem,   Christ,  ™®*J* 
«essem.  »  Sic   Hieronymus  agebat  cum  *m™    ' 
cujus  virtutem,  sibi  pro  vtate  perspectam,  easeva  - 
sapiens  magister  mayis  tvborabat. 


B 


ceat  :  concluditque  hit  verbis  ad  Eustochium  direetis: 

Quorum  [wicnflc/iorum]  tibi  exempla proponens,  non 

dico  aurum  atque  argentum,  et  cateras  opes,    sed 

ipsam    terr.im  et  ccelum  despiciens,  et  '  hrisio  co- 

pulata  cantajbis  :  Para  mea  Dommus. 

24  Tum  de  oratione  num     37  hxc  dat  prscepta  ; 

odpreces  sta-  Postheec,  quamquani   Apostolus  orare  nos  semper 

tishortsfun-  jubeat,  et   Sanctis    etiam   ipse  sit    somnus    oratio, 

dendas,  sic  tainen  divisas  orandi  horas  debemus  habere,  ut, 

8i  forte  aliquo  fuerimns  opere  detenti,  ipsum  nos  ad 

officium  tempus  admoneat.  Horam  tertiam,  sextam, 

nonam,  diluculum  quoque,   etve«peram,  nemo  est, 


, 


quia,  quod  aliae  simulaut,  tu  vere  esse  coepisti. 
^2.'j  Demum  Hieronymus,  non  ignorans,  quam 
m   .  .     sint.  '/■//•  dederat,   prwcepta.    Cltrisli   Sanctorumque 

forltaque  ad-  . 

juntjit  tnctta-    exmij  .iiin.v  mercedis,  aliisque  ralionibus  ad 

menta.  illoi  onem  excitare  Sanctam   nititur,    i 

omuia,  quflB  digessimus,  inquii  innu.  39,  dura  vide- 
bunturei,  qua?  non  amat  Christum.  Qui  autem  i.m- 
nem  sseculi  pompam  pro  purgamento  habuerit,  et 
vanaduxerit  umversa  sub  sole,  ut  Ohristum  lucri- 
faciat  :  qui  commortuus  est  Domiuo  suo  et  cousur- 


III 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


S9S 


AUCTOBI 
J     S 


5.  sustoehium 
cum  matre 
paula  anno 
385, 


prosecutam,  cnm  Filia  similiter  huud  dubie  vecta,  eas-   D 

0  •       r»  1      .•  _~   .  que  per  plunma  loca  Jerosolvmam  deducit,  ubi  prae- 

sS  III.   Sancta   in    Palrcstmam    cum    matre  Ll.    ,    .  „^rt„.„,   ;  .        r    , 

S  JE'  ,  ,  tonum ,  quod  et  proconsul     parari  jusxerat,   recusavit 

proficiscitur  :  ejus  vita    monastica  m  Be-  Pnula,  et   elegit  humilem  eellulam;    locaque  sacra 

thlcem  usque  ad   matris  morbum  supre-  piistimevisitavit,  procul dnbium  iterumcum  Rvstochio, 

m  quae  numquam  a  matre  recedtbat,  licet  de  hac  sola  lo- 

ipintur    Hteronymus.    Ulienora   itinern   tn  Bethleem, 

._  indeque  in  multa  Paljestin.r  et  sEgypti  loca  pr.rter- 

Jactenus  vidnnus  S.    Eustochium  Romae    habitan-  mitt0>   cum    omma   s,nt    data   ad    XVV1    Jnnuarii   in 

tem  cum  S.   Panla  mntre,   consiUutamque  postremo  s-   p"vl"-  s"lum   meminisse  oportet,   matri  semper 

temporesubdisciplina  S.  Hieronymi,  ibidem  tuncetiam  flrf*««tt^  S.  Eustochium,  de  qua  agimus.  Nam,  r«- 

degenlis.  Verum  et  S.  Hiemnymuset  S.  Paula  simul  bfoomnibu*  per  Palxstinam  ei  Mgyptum  itifteribus, 

cum  Fustochio  Romam  deinde  deserueruntt  eodemque  '>"*  an"°  38,i '""i"'"1"  videntur,  h*c  subjungit  :  Huc 

annoprofectisunt  in  Palestinam  ,  utadprsesepeDomini  US(Jue  iter  eJus  descnpturo  sie,  quod  muitis  virgini- 

sive  in  Bethleem,  reliquam  traducerent  vttam.    Buro-  bus  et  Filia  comite  peragravit. 

ntus,  aliique  pLures  ipsum  secuti  iter  illud  retulerunU,         31  ?**#**  itineribus  per  pia  Palwstina  et  sEyypti 

ad  annum  385.  Patitur  quiiem  Ula  sputenaa  diffkut-  loca<  in  Bethleem  constanter cum  matre  habitare  cospit  f*s  *ar«'- 

tatem  notabitem   ex  verbit  S.   Hieronymide   tempore  s-  Eustochium,   ipso  verisimiliter   anno   386.   enra  ^'una  *!m 

morttsS.  Paulae,  et  deannis,  qubius habitavit  in  Palses-  Clllus  initium  ex  chronotaxi  nostra  in  Palsestinam  pru  matre  scnbtt 

tina.   Nam  in  Epitaphio  ejus  dicit,  eam   obiisse  sep-  mum  venerunl.  Quam  autem  nova  ei  quieta  illa  habU 

timo  Kalendas  Februarias,...  Honorio  augusto  se-  tatione  sibi   applauderent,    liquet    w     Epistola    inter 

xies  et  Aristjeneto.  consulibus.  id  est,  annotitt  :  ac  Hieronymianasi%(aliasi1t)qu*  Puulx  et  Eustor.l.ii 

moiad/wn^.-VixitinsaDctoproposUo.Romaaannos  nomineadS.  Marcellam   dala  estt  ei  verisimilitei  a  E 

13  quinque.    Bethieem   anno  viginti  :  Nequeunt  certe  s-    Hieronymo  scripta.    Q«x  emm  scripsit,  ex  mente 

inventriin  habilatione  Belhleemitica  anniviginti,  etiam  earum    wmposita  sunt,  et  ab  ipsis,    quarum    nomen 

incompleti,  quantumvis  iter  ipsum  includamus,  si  dts-  Epimla  gerit.  approbata.  Invitanl  6.  Marcellam,  ut, 

cesserttanno  385:  sed   lunlum  repertentur  anni  oc.to-  relicta   Roma    tn    Bethleem    veniat,  et  tta  ordiuntur  : 

decimcum  quatuor  aul  quinuuc  mensibus.    Verumta-  Mensuram  cantas  non  habet,   et  unpatientia  nescit 

men  sequenda  est  Baronii  aliorumque  sententia,   ut  n.odum,  et  desiderium  non  sustinet.   Unde  et  nos 

pluribus  ostendam  tn  S.  Hieronymo,   ubi  nd  oppositai  oblitae  virium  nostrarum,  et  non  quid  poasimus,  *ed 

rationes  malim    respondere,  ne  bis  idem  sit  agendum.  quidvehmus.  tantum  cog.tantes.mag.stram  cupimus 

29  Discessisse  S.  Paulam  cum  S.  Eustachio  mense  dooere  discipulm,  et,  ut  est  vulgare  provarbiuro, 

nmeAutmto  Augusto  vet  Septembri,  IU  verisimilUmum  ex  Htero-  Sus  ariium  r9pertricem.      Tu,  qu»  prima  scintil- 

utseptcmbn    nymo$  qui  (ib,  3  contra  Rufinum  ait,  se  cumsociis  ,n-  lam    nostro  fomiti  subjec.st.,  qti»  ad  hoc  studium 

navigatinra-  ^    ^^  ,s„//(//>,,  IU    poHu  /?omflno  mense  Au-  "os  et   sermone   hortata  es  et  exemplo ;  et   quas. 

Uinam'         gusto.  Etenim  nullus  dubitat,  quin   Paula  et  Eusto-  ^llina  congregasti  sub  alas  pullos  tuos ;  nunc   nos 

chium    brevipostS.    Hieronymum  discesserint,   ut  libcre  absque  matre  vagan  patiens    ,  et  acc.pitris 

/  *         .        4  navprfl  fnrmidinem.    et  a<  omnern  urabram  prapter- 

nece&sano  dtccndum  >tt,  uut  codem  tnense  Augusto  aut  pa\ere  ioimniintui,    ai.  a  e 

«         i  i  v„iQi.tiiim  inviiim   forraiuare ?  Igitur.    i.uod   soium 

sequettteSeptembri  eas  naviqasse,  prtesertim  cum  lontja  volant.um  lav.um    iJin.ua.         g 

r    i-  /.  i     ,  .    /  i.  nh^pnfpsf  icere  posMimus,  quenilas  luiwiimuspreces 

S  /  naviqattO  ex  Italtn    in    Palaesltmim,    el    lnems  tn-  aDsenies  ia(  eits  j»  ^»«         .m  r 

.  o    .      .  .  ef  (ipuirlerium  nostrum  non  tam  lletibus,  quam  e|u- 

qruere  polnisset  navtqanttbus:  si  post  Septembrem  tter  etaesiuenum  uwuuu  i 

...  r  ,  /•  .  Intitimi   rontestamur,  ut,  Marcellam    nostr.mi    noblS 

fuisset  dilatum.  Jam  vero quam  forttter  suos  reliquent  latiuus  coniesiauiui, 

'  '  ft     „.  b»  •«     i  pp.I.Us    ft  illam   mitem,  i  Um  sua\em,    illam  omni 

.s     Paula,  "ipontl '  S.   Hieronymus  tn  Eptiaplno  num.  ie.W.is.  .    iiibu i   i  . 

;     ^,  ,  ■  •-     »*  mollp  nt  dii  cedmedu  ciorem.  non  pal.ar.s  apn.l  eas 

6,  ubi  ei  de  S.   Eustochio  sic  meminU  :  Et  amorem  meiie  ^r  uuiceu  ««  .  « 

-.  ■        i  «coft  -im,!im  pt  tristem    rugare  liontem  .  ims  anaoi- 

filiorum  majore  in  Deum  amore  contemnens,  in  sola  ^  J     1 T^  "udium  provocavit.  0 

Eust.och.0,  quae  et  propositi  et  navigation.s  ejus  co-  hute.u a  P^  ^  ^ 

mes  erat,  acqu.escebat.  St  autem  rnultts  elogm  me-  si  ,unt  mel   «  ,  q  J  ^  voces  nu,r;i. 

rif.  c/^mr  /o,/^,/o  ma/m  Pflu/jr,  «o.  mnorem  ^^vrrnnuU  nt)11  tac.mus  audacter,  ad  ea 

<    /fludsm  ..«i^  Mfiir  ro~W  Eustochn  mm.  «^SSS    ad  qua-  tu  nos  smpissime  cohor- 

deserentu  animus.    Etsi  enim  vix  septemdectm  annos  te  provocaiue..  i 

esset  nata,    hjuornre    non  poleiat,   humuna  sive    mini-  tata 


Mioervani 


*  al    pnleris 


dana  omnia  solatia  sibt  m  ecidenda  in  terra  aliena  sub 
matre  paupertatis  amantissima,  et  magislro  Hieronymo, 
l  nrclani  quidem  inculcante  preecepta,  sed  humanae  fra- 
gilitati  difficilia,  el  Deum  vehementer  amantibus  unice 
accommodutn.  Hxc,  inquam,  tqnoiarc  non  polerat 
S.  Eustochium  :  sed  fortis  seque  ac  prudens  Virgo, 
superatis  mundi  tlleeehris,  omnem  suum  omorem  ad 
toilestiajam  Iranstulerat,  noveratque,  Deum  unice  qum- 
rentibus  divinam  opem  mmime  defuturam. 
30  Iter  breviter  enairat  Hieronymus  laudatus,  ut 


32  Mor  incipiuni  hortari  ea  saciis  Litteris,  ut 
patriam  ieserat,  et  ad  terram  veniat,  qu*  quantum  ■  **"*«>£+ 
deliciis  smculi  vacat,  inquiunt,  tantum  majores  habet  •»;  J^ 
deliciasspintusj  multaque  prolixe  profmmi  m  tau- 
dem  Terrxsanctm,  ma.nme  ob  sepulchrum  Dommi,  et 
Dlurima  pialoca.  Freqnentiam  qnoquepiorum  hommum, 
L  remotissimh   provinciis  illuc  accurrentium,  comme- 

mranl    admovendam   Moreellum.    7« m  mter  Romam 

rtBethlemcomparationeminslituuninum  ^mado: 


.  .e  aroitrai •atur,  S6U    m  opus  i»ei   uuc  wuipiww-  -• 

tum  e>t.  inquit  Hieronymus;  nam  monasteria  Cypri  et  detra  er  '   '^T^^  sa|tem  jnvitum  videre, a  pro> 

nhiislustrata,  et  Paulte  eleemosynis  adjuta  tcribit.  Ex  *re^u      *  Cu0rUin  et  quietealiena  sunt.  Aut  enim 

'    i»o  in  Syriam  naviyarunt,  Seleuciamque  atque  inde  posito  mo '  ^^  ftd  n  r<  ,,t  siientium   perdimus  : 

Antiuchiam  veneruni  ad  Paulinum  episcopum,  Romm  videmus  ^  sapeibi»  arguimur,   [nterdum- 

"em  visum,  cujus  modicum    caritate  detenta  diciVur  aut  non i  £      reddarous  vicem,  ad  .-uperbas 

l'aula  cum  Fil>a.  Mox  addit,  S.  Paulam  inde  media  que,    ui  ^  ,^  linguas  rodentium  ministro- 

nyeme,  forsan  menst   Decembri,   asello   Mrtflw;  i««T  foresperg  .                                                 ru  a 


L 


D 


AUCTOBB 

J.  9. 


Mareeltamaue 
ardrnter  ad 
tamdem  mv*- 
tan*. 


B 


Monasteria  ln 
Beihteem  ex- 
trucla  a  S 
Paula  .  et  or- 
<io    ln  iis, 

C 


m  DE  S.   EUSTOCHIO  VIRGINE. 

*♦«.  Tn  fihristi  vero  ut  unumquodque  agmen  matrem  propriam  seqnebatur  : 
rum  postes  ^^JS^\£Z^  et  atque  inde  pariWrrevertentes,  instabant  operi  dis- 
supra  dmmas,  v.l^^^  ^Lto,  et  velsibi,  velc^teris.ind nta  faciebant. 

r:[i:::r,^  «q-^^-ip- ***** 

'  "'      <    *  curva  atton-     habere  comitem,  ne  veterum    actuum  memor,  4 

^^"iffi&E ; ■  '-w "**—  """ff ' 1UI 

>  vitem  laio,  '    .  h_,   „,   vui.    8t  crebra  confabulatione  renovaret.  U.ms „ 

"•'■'■  "»» *■■"  ,,:"-   '"'""■'-"""'  ";';.■  **£„ '.    £££,.   Linteamine   ad  tergendas    sc 

rticitur,  amator.»  cantat.ones  .  h.c  pastomm         ttam^  ^  ^  ^  ^ ^  ^  ^  ^  ^ 

;;;;„;;::;;;,;;; ;;;;;;;;  v,,,,,, M »*»■  , , r™  ""r*.?* 

';,,,,,„. mpusi 1  adveniet,,num  , lentia  8.  Pc  u.  AdalUgm 

cunciumvi, .apportet.Marcell, itram  ver,  tulla  obscrvare 

'     .  ,!  L,,  a .lsam  ;el  to achorum        S8  ZV.mp.ra  Offk»  canomct,   s«p<em    ffora  ,,,.,. 

;,.;  , nerepabunt*  Obviam  Mh»,  «p* »•*.«« 

''""  ,„,,,,:  .  vehiculo,  Of/ic.ttmnwdi.meaPseimoram.Canltcon.m.ta 

;;;:;;;,;;;;,        ^ ,  .«-, „■-„ 

le amplex».  era».  <f«a  «l«d  Aa6. hod,e   , „, .   ,. 

ladies,  q .do  nobis  liceai    spelun-  tadnAM  „,,,,,,„,,„,.„,,,,,, ,, 

,insepuleroDominiflerec«m  ausoultantil „<,„,     D.e    tantum    D n.ec 

„„,„,„ matre(c«m  «««./<«.,«**  ur  ecclesi. -  ,„;,•«'„  -»"' •   procedeban 

.  D i«o)t  Crucis  deinde  lignum  lam-  auod  aliu  diebm  coltgerentur  m  rtn  «MMtora. 

nte  * «ndente  Domino,  « (  oerosMitur:  Inde  panterrevertentesmste 

,„, iblevar-n    E ■rantx  ,t  tntelUgendum  de  d,eD „„ 

;„ ,„  „,,„,,,  Ua  c («d«nt:Et  tunc comitante  verba  Ui> w  ndeontur    >ed  U  redUu  , 

cSo  n„ per  Siloet  Bethel, ,  loca,  in  qumidianie.  None,tautemdub,tandum,q „„, 

;„„.■,,,..,  qn*si  ,„;,'. vic arum  1 ni  dUigentusima ,  S.  Eustooh.um  u  d. 

""ntercctavexilla  adnost, peluncamrcdierimus,  -  „„<"-" '"»  *  P^«"<  ";■-- 

canemu      iugiter  ,   crebro  Bebimus  .  >ter  q, Ex teHtateettam  matm  mv,tu  m*mU 

, /etv -'„•   iac Salvatoris,incom.     (*« ^TrTnlTtLol^ 

•  «. .  m«a  •      r«m  Hiernnnmus num  17  f/tcif:  QuaetantJBonf m»j  i 

munedicemus:  « Inveni.qium  quasivitaniraamea:     temttteronymusnum.  *i 

,„,,„  ,.„„;.  .  „„„  draittamillum..  ff«ca«/«K,     rait,  ut  prope  mensuram  excederet,  e   de    , 

„,,r  Z  , , ,„„„„  colligat,  o »  pio  fuerint  ,anc    corporis  nimiis  „•,,„„  n  .  .Www  contraheret  l 

:;:,,„ „, IVjL •■     eiceptisdi,  ^'it^nlTSn 

,„   ,,„,,„,„„„„  ,„,„„„.,„  ,.s,.  ,„ ,,  ,„„,,,„  /?„,«.     «  hoc  uno  Mbmtfur.  qmd  de  vmoet  , 

, ,, ,  »„•/,  ,.,„■  ,■>,„ ,  d i-"'"-  p|  '"cte;  et,melle; e* ov'8: e ,      '  ,■ 

Lm  Evistol  rti  babemue.  U  „<„„,-  «<  certttm,  gustui  suav.a  sunt,  |ud.car.t„  A  «a  ,  mquam,  I  ata 

,,„„„-,  m »  ftaW<  ,,„„  ,„  /'„,„„,„„.  rtrtSwiU a  «/«  /""'"'  *    •■-'""l""  >'"' ■       

<'„„„,«    S.  /•„„'„■         36    i<  <,  „  < ,/<„„,■,„,„,•„ r*  """  "  ; 

„, „„„„,  /■„,■,■„„,,  ,„«/,,„„,„  per  trie i alih  loci*  virlntem  Eusto;:l„,  „;;,„„;,„;„«  '"•"""■ 

„,,„,„,  //, ,„,„;.  „,  angusto  babit rant  hospi-  Nam  „,  EpUtola  66    alm  M)  ad  P '»„„, 

i„,„,    A„„,  ,„    ,.,„    ad tr spelunc, <«  PUlta»  Eustochii  .rrrm  tefaffri  cc y«,m, 

,    „. tum,  <■„ „,<,< ,.  „,  angusto  s«m«d  ' ,'/„„„  '„„'"-'»;•  '■'■'"""       " 

,       ,,  f  j  PoHte  prodnctt  Ats  vcerbu  :  Et  quum  omnia,  qns 

muT^!n\'kM «m steriisesstructis  di.i,  feceris,    ab  E«  'tuaPaulaque 

rtfl  loqvilur  Uieronumusin  Epitapkio  Paulx  num.  14,  si  non  opere,  atcertesexu.  Ego  quid  non 

—  r,/fltfl  miifett&m:  Nec  mult    post  in  9ancta  eram,...  quando socero tuo vivente  l-.v.  ■•     '  * 

Bethleem  mansura  perpetuo  ,'/'-/,  ,,„/,  Eustocbio  stochii  )  saaculo  serviebant.  Sed  ta.utn  .  1«     .  H 

et  fl/«0  angusto  per  triennium    mansit    hospitiolo,  immunditia    platearum    ferre    non   pote ...  ;j^ 

donec  exstrueretcellulasacmonast.  rum  eunuchorummanibusportabantur,etin83qua 

p«  onnorttJ»jMX/«woOTConderetma!isiones.5i>/e«ut7i  molestius  trascendebant,  quibus 

/ pienniuni  pwl  i.fnciti,  i Uo  ;/,'—  erat,  e1  solis  calor  incendium,  nunc  ^ni  na^ 

,,,,,„,„    ,  ndUinamwmm;   si  lugubres,  etsuicomparationeforticuia3,vei  iu.  ^ 

foiie  itinera  inc lantur  tru  nniot  Hho<  non  fuerii  com-  concinnant,  vel  succendunl  focum,  pavime        ^^ 

^fmH  jam  annom  monastenafuerintconstructa.De  runt,  mundant  leguraina,  olerura   wscicui         

,      oannomhilde/inio.Denumeri  ventem   ollam  dejiciunt,  apponunl  mensa 

i/i;i,  ,,,,„,„//,  CommeRtanofltf^omS.  Po«-  porrigunt,  effundunt cibos,  huc  Ulucque a 

'a,//.'x\M./«J'/-'/,//.  ,\//./„m  c,//,M"/,/r/o-//m,  quod  Et  eertc  magnus  virginum  chorus cum  ^^ 

viris  tradiderai  gubernandum,ot7  Hieronymut  num  Num    hujuscemodi   ministeria  alus  imp  ffli 

19;  alterum  (eminarum,  dequibus  subjungit  :  Plures  poterantt  Sed  noluntvinci  ab  nis  lauore 

7irgines,  sis  provinciis  congregarat, tam  quasipsa?  superanl  virtute  animi.  ^^ 

nobiles,quammediie<  infimigeneris.in  tresturmas        37  In  EpistolaW  (ahas  10)  a«  r»       *     ^ 

monasteriaque  divisit  ,  ita   dumiaxat,  ut   in  opere  juvenem  et  nobilem,  eamdemque  autajpn  g  ^ 

et  iii  cibo  Beparat»,  psalmodiis  et  orationibus  junge-  consanguinitate  cum   Eustochio;fl««flm,        fluribuS| 

rentur.  Cvm  uwfl  pa  niyjiiffoi  </"  tegenlilnu  essei  S.  Taceo  dePaula  el  Eustoehio,  stirpis  veai       ^ 

Eustochium,   ordtneni   ioidcm  servatum  suhjungo  ex  ne per occasionem  exhortatioms  tu "  cWif  ui 

sequent.bu,  Hxeronymx  verbis  :  Post  Alleluia,  i/iOttit,  videar.  Deindetamen  num.  13  wrli «fw     cotnmndat: 

cant.tunu,  quo  signo  vocabanturad  collectam)  nulli  oWelwr,  ^M//om,-//  nonexprimat,  ft"w  .  ^ge|nqainoi 

residere  licitum  erat    Et  mox  :  Mane,  hora  tertia,  OsivideresSororemtuam^etilludsacri  ^^^. 

se\tn.    nona,    vesj.ere,  noctis  medio,  per  ordinem  coramteaudirecontingeret,cerneresi  p !flrjgetj|ovi 

Psaiterium  cantabant.Neclicebal  cuiquam  Sororum  culoingentesanimos.  Audirestotam    fervere.J^j11"'11 

ignorare  PsalmoSj  et  non  de  Scripturis  sanctis  quo-  Testamentisupellectileraexilliuscor  e  e  ^^  ^ 

tidie  aliquid  discere.  Dietantun.  Dominicoad  eccle-  pro  ludo  habet,  orationem  pro  delicus.  %oS\r- 

siam  procedebant,   ex  cujus  habitabant   latere.    Et  panura  inexemplum  Mariae,  etPharaon  ^ 


»«*"«  o6ier. 
vantur. 


Virtutu  S 
EustocMi 


ab  W*** 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


597 


prxdicatx. 


.  gjnum  choro  praecinit: « Cantemaa  Domino,  glorjose  illm    vocet    absque    ea    tignificant,    Sanctam     n 

«  enim  raagniflcatus  est,  equum  et  ascensorem  dejecit  fecisse  contra  matris  vnluntatem  aut 

a  jn  mare.))  Has docetpsaltrias Christo, has fidicinns  nec  sibi  arrogasse  ,'iberam  dispositionem  bonorum 

erudit  Salvatori    Sic  dies,  sic   nos  ducitur,  et  oleo  solum  proni  mnte)  volebai 

ad  lampades  praBparato,  Sponsi  exspectatur  adven-  ceterisinsinuatHieronymus,  nonobsiitixse  Eustochmin, 

tus    [mitare  ergo  et  tu  Consanguineara  tuam.  Ha-  quo minus  materommaexpendereitet  neunum  quide  i 

beat  Roma,  quod  augustior  urbe  Romana   possidet  nummum  pro  se  servartt    ut  dicetur  num    94.   Certe. 

hleem.  Videtur  S.Eustochiumt/ocarrsororifyrte,  difficntter  credam,  S    P  nnia,  ]um  pnupei 

quia  BlaesiUa  illius  soror  cum  germano  Furis  nuptiis  dedit,  aut  pro  ..  iis  expendit,  proprih  manit   i 

fuerai   juncla,  ut    eadem   Epistola  num.   "2  insinuat.  .-■  :,  aut  ab  aliisjuvartmatuisse,  quam  asancta 

tfecdum  annqstriginla  numerabatS.  Eustochium, dum  Filta,  qum  idem  postea  erni  factura,   Tnconsid  rate  <  i 

/,.,,    hcribebat  S.  Hieronymus   anno  394,  ul  volunt,  eodem  loco  inferre  voluit   Tittemontius,    Epislolnm 

quod  examinabitur  in  S.  Hh  Potuerai  lamen  Munusculis  ab  Eu 

§     Eustochiura    annii    decem,   quibus  sub   magistro  dictum  est  num.  26  m  S.  Panls 

jHeronym  Scripturx    studio   fueral    addicta,  esse,  a<  i  Eustochium  nulla  a  malre  accipere  poi    m 

muliiitn  proficere.  iscula,  qua  mitterel  suo  nomine  ad  Hieronym  m. 

$8MirisetiamlandibusS.Paulamei  S,  Eustochium  A  mapertec 

■  ,,:   S.  Hieronymusiu  Bpistola  107  (alias 7  ) ad  esse ad Eustochium, 

Lrtnm,  Toxotii,  fratris  S.  I  njugem,   ad  aJLvticajri 

quam   scribit   de   educatione  unicm  filix,   qus  Paula         41  Redeamus  ad  studium  Scripturarum.  qua 

dicebatur,    ut  avia,  et  sacrarum    firginum   numerum  stochio  commune  fuit  cum   Paula  sub  magistro   Hie- 

nra  sperabatur.  Posl  multa  autem  de   institutione  ronymo,  saltemin  /  juid  in  hisce  de 

monita,  horlalur  Lsetam,  ul  (iliam  mittat  ad  Paulam  nymus,  deEustocl rimihter  i 

(it/iarnptEustochiumam!fflfn,fl6/*t«inmon«M<pn*oi«s/^tt-  credere 

3  endam.^oli,ivquilnum.iZ,  subire  onus,  qimd  fcrre  memoriter ;  etquum  amaret  historiam 

idpostquamablactaverii  eamcum  Isaac,  litteratem,  ut  modo  loquunturj  et  hoc  veritatis 

etvestieriscu  ele;  mitteaviaaet  Amitae...  Nu-  fundamentun  imenseqtn  intiara 

iturinmonasteriOjSitinterVirginumchoros.jurare  spiritualera,  e1    h  raimae 

,,,,,,    discat,  mentirisacrilegiumputet,nesciat  saecu-  protegelxit.  Denique  corapulit  me,  ut  vetm  et  novum 

l„ni  Qetc.  Etmox:  Instrumentnm  *  cum    Filia,    ...<  perle- 

parvulam...  Trade  comitem  sanc-  geret    Qi     I  propter  • 

titatis,  futuramhaeredem.  Illam  videat,  illam  amet,  assiduitatem    tamen   et  crebras  postulatione 

Qlara   prirais    rairetur  ab  annis,  cujus  et  sermo,  et  praestiti .  ut   docerpm.    quod   didiceram,  non  a  me 

incessus,  et  habitus,  doctrina  virtutum  est.  Sit  in  ipso,  id  est,   a  prassumptione,  pessimo  pi 

grenni»  aviaB  etc.  Ei  postaliade  Paula,  rursum  hxc  sed  ab  illustribus  Eccli  Sicubi  baesita 

subdit  :    Felix  virgo,    felix  Paula  Toxotii,  quffl  per  et  nescire  me  i  mibi 

avias Amitasque virtutes nol  stitate,quam  voluil  *  ac  juiescere  :   sedjugi  interrogatione coge 

genere.  0  si  tibi  contingeret  videre  socrum  et  Co-  bat,ute    multis  vari  ntentiis,  quaa   mihi 

gnatam,  et  in    parvis   corpusculis  ingentes   animos  videretur  probabilior,  indicarem.  Hactenus  i 

intueri  ;   pro  insita  tibi  pudicitia   non  ambigerem,  nymus,  cujus  testimonio  mtelligimus,  vetus 

quin    praecederes  filiam,   solo  tamen   desiderio,  quia  Instrumentum,  id  ■ 

e  Hieronymus  ieindi  observat.  vnce  expontam  fnisse  SS   Pauim  et   Eustochio    11 

id  amitam  suam  Eustochium  deinde  autem    ita  factum  videtur,    w  Pauia  vel  Eustochium 

vrudenter  instituta,  cum  de  ilta  sacram  Scripluram,  farl  s,  ordine 

\sEpislolismentionem  elpost  lectionem  aliuuan 

atS.  Hieronymtts.  subjungeret     interroganle  et 

39  Summum  sacrarum  Scriplurarum  studiumt  quo  quando  non  dabatur  plena  difficuUalum 

S    Eustochium   ftrvebatnon   minus  quam  mater  ejus  sotutio. 

UnguamB*    Puula,  utnmque  etiam  impulit  adling n  Hebraicam         MCoiptafuerit,  opinor,  hsi 

brakam  didi-  disccndam.  1  '  8.    Bwronymut     Scripturs  m  m  I  aU 

M>ma(risob-  [n  Epitaphio    Paulm   num.   26.    ubi  ait.   Hebraaam      et  certe    peracta  fuerit,  antequum   S.  Hieronumm  ex 
>"'"n",J,m'7'  liuguam  ita  dxdicim  S.  Pa  lam,  ut  Psalmosh  ibraice     lingua  Hebraica  ad  Latinam    transfenet  vetm  Testa 
I  Ulla    latinae    linguaa     mentum,  etforta  ,anlequam 

proprietate  personaret    Quod  quidem,  inquit,  usque     in    sacram   Scriptui  tem   S.     Hieronymus   m 

hodie  in  sancta  (ilia  eju    Eustochio  cernimus  :  quae-  choaret.  D  ::'"\  s    '  '■"^ 

,  matri,  et  ejusobedivit  imperiis,  nymusin  Epistotamad  Titum  aj  cop.*)  B  et  i 
ut  numquam  absque  ea  cubaret.  numquara    proce-     interdum     obtruncatur  .    mterdum     venditur 
et.   nu.nuuam  .                      '•  ne  .u.um  quidem     ipse  pro  furto,   de  quibus  nupei 


J    s 


.  icram 
Si '  \pluram 

I     n,    ■     llina 

iiijmo  expo- 


Testa- 

racritum 


al    \ 


vl  per  Utterai 

ab  eodem   1 1 
strmtw . 

I 


'deret.  Maximasane  hsc\uit  Upuscutasua,  aicai    bpisuiwruui  »«.  -  -«.—«... 

,      [t   allegata  verba   non  eo  et  Eustochium,  quia  quotidie  scnbuntur,    mcertua 

Lexplicavii   Tdlemontius  in  est    numerus.    Non  possnmus  autem    dubitare,   im 

,      Eust  ^mmnumqvam  plermque  saltem  fuerint  scriptm  ad  exp 

Un    numquamprocessisset  sint  matre,  Scripturm  difficiliom  locos    Quapropterconjim,  posi 

mZ    Lsset,  numquam  num-  finitam  lectionem  .  I  »*»  ~m  8mpturm  w* 

vnre.factam.  xuccessiM  explicationem  locorum  dtffii-ttio- 


S.   Eustochii  observantia. 

sensu  expticanda  sunt,  quo  expi^ 

S  HmonymoM.iOl.acM    .Eusl  diiumiMfMDi    pUrm/u»  sall (Iwmi  «V»  *   ''"■' 

i  ubassel  sine  mat 
nnmquam  »//.s/  <nm  ■„„ 

mm  hobumel,  de  quo  disponeret.  ' '/"'"""• 

40  Facta  ipsa  ejusmodi  txposilipnm  mmunt.  Quo-     rum  per  litteras,  rogantbus  dubut  sua  onct»  mhm 
*  modo  enim  S.  Eustochium  nutrita  dicitur  in  cubicula     bu,  ;  sed  hat  htteras  pleraeque  «ta,  '/""''-"-; 


'al>  prrrecte 

wbjetta 


Prmmata   habitum  VtrgL    cuU aue    mutavU,     CmnintanorumnEpMlAmrtEfloMVW^ 

tinumqua*    a    matri,    laUrt    dtoedebal   t    /ih««     '"»».  Bu.tochmm  et  Maicellam,  ne  f.cle  malad.c, 


DE  S.   EUSTOCHIO  VIRGINE. 


Al CTORE 
i.    v. 


Pautx  ft  Eus- 
tochlo  Iliero- 
nymus  inseri- 
bit  Commen- 
tartot 


598 

et   invidis    Oposcula  ««i    tradantur.  Si  auttm  noluit  45  AUa  non  pauca  ex     Openbus  ^uis   SS.    Pault 

CommentarJmajon    cura  scriptos  ommbus  staUm  in-  et  Eustochio  demdc    inscnpnt  S.    Huronymus,    ,«.   ° 

rw„,c„r,   verisimitlimum  sane   est,  eum    multominui  rumpreces  m  prxfattontbus passtm  fUtgttans,  aliVmdo  2*;*. 

voluisse,  ut  in  publicam  lucem  venirent  brevia  quxlibet  et  defenswnem  contra  obtrectaU>res.  Stc  ex  ventonibus  n^ 

responsa  epistotaria,  ad  instruenda*  pias  muUeres  unice  sacr»  Scnpturxde    Hebratco  sermone   ,„   Latinnn  ■>«,  £ 

'    '          F  Paulx  simul  i't  Eustochio  dedtcatos  reperio   quatuor        ' 

°43    Necdum    contentx    ejusmodi     instructionibus  libros  Regum ,  quorum  duos  Samuel,  alios  duos  Ma- 

Sanct*  etiam  hartotionibus  tuis  impulerunt  S.    Hie-  lachim  nomine  Hebraico  vocavttlnprxfationeeas^ 

'     utinifllegroslibros    sacr*    Scripturx,    et  presso  tamen  nomtne,  m  compellat  ;Sed  et ;  vos   ra. 

nominatim  in   oliquot  Epistolos  S.    Pauli    scriberet  mulas  Christi  rogo.  qu®  Domini ^  discumbenti*  pre. 

Gowmentarios.   Hoc  declarat   S.    Hieronymus   initio  tiosissimo  fidei  myro  ungitis  caput,  qu*  nequaquam 

Commentarii  in  Epistolam  ad  Philemonem,    ubi    eas  Salvatorem  qu»ntis  m  sepulcro,  quibus  jara  ;ul  Pa_ 

N|V  alloquim  •  Prapostero  ordine  aique  perverso  in  trem  Christus  ascendit   ut  contra  latrantes   canes, 

EpistoIamPaulidictariame   vobis    placuit.    Nam  qui  adversum  me  rab.do  ore   desa3viunt       oratio. 

nuumid  crebro,  o  Panla  et  Eustochium,  peteretis,  num  vestrarum  clypeos   opponatis.     Etsdem  dicata 

ut  facerem    eteeo  obnixe,  ne  facerem,  recusarem,  vemo  Tsaix  prophetx,  in  cujus  prxfatwne  easnomkat, 

.altem  parvam,  et  qu*  vobis,  ut  nuinero  versunm,  etpreces  similiter  flagitat.  Jeremtx  versionem,  in  «. 

itasensu  quoque  et  ordine  videbatur  extrema,    ut  jus  prxfatione  conquerens  de  obtrectatonlms   Et  h*c 

rlissererem,  coegistis.  Exposita    hac  Epislolu,    mox  patior.  Mu.a  vos  cog.tis ,b,.nrns  »<""*   mnmn 

wansiit  Hieronymus  ad  Epistolam  ad  Qalatas,  ubi    in  catam  existtmo ;  xmo  et  Ezechielts  verstonemtn  cujus 

rzfatione  Sanctas  stc  atloquitur  :    Pauci    admodum  prologo  att.  Lpg.te  igitor  ethuncjuxta  translationem 

sunt   ex  quo  Epistolam  Pauli  ad    Philemonem  nostram.  Etsi  enim  nomtna  omsent  Hteronymus.al* 

interpretatus,  adGalatas  transcenderam,  multis  re-  legatis  tamen  verbis  Panla  et    Eustoehium    utcumqus 

trorsum  in  medio  praetermissis  ;  etecce  subito   lit-  insinuatur,  qui*  »»««"  ma9isa*  eJumoth  labore*  /7"''°* 

Nr*  mil.i  de  Urbe  allatae  sunt,   nuntiantes,  et    Al-  nymum  invitabnt,  nullusejus  Opeiamagts  legebat,  quam 

binam  (  matrem  Marcellx  )  venerabilem  anum  prae-  Panla  et  Eustochium,  ^16«  et  DanicUs  et  duodecim 

sentiae  Domini  reddita.n.    et    sanctam    Marcellam.  Minorum  prophetarum    verswnem   dtcavit  ut   earum 

m  contubernio  destitutam.    magis    nunc   ves-  nomina  in  prvfationibus  expressa  certum  factunt. 

trum  o  Paula  et  Eustochium,  fl  gitare  solatium.  Et  46  Tot  ex  Hebvaico  in  Lattnum    sermonem   trans- 

qaia  hoc  interim  fieri  non  potest  propter  grandia  lationes  Paulx  et  Eustoclno  dicatas  utsse  ab  Hxe-  -J^ 
I  laris  inmedio  spat.a  atque  terrarura,  repente  vul- 
nus  impressum  saltem  Scripturarum  vellem  cura- 
re  medicamine,..  [taque  quod  et  illi  absenti  per- 
gratum  fore,  et  vobis,  qaa3  in  prasentiarum  estis, 
utile  existimo,  aggrediar  etc.  Ex  his  habemus,  Mar- 
quoque  communitatos  fuisse  Commentarios,  quos 
ad  Paulam  el  Eustochium  scribebal  Hieronymus. 


in  Ejmtolas 
aliguot  S. 
PauU  etin  Ec 
elesiasten. 


ronymo,  minus  mtrabttur  studwsus  lecior,  si  comtr 
deraverit  attente,  quanta  valerent  lingus  Hebram 
et  sacrm  Scripturx  intelligentia.  ln  prsefatione  ad 
translationem  libri  Esther,  iisdem  rursut  inscriptam, 
IreviteridinsinuatHieronymus  his  verbis  :  Vosautem, 
o  Paula  et  Eustochium,  quoniam  et  bibliuthecas 
Hebra^orum  studuistis  intrare.  et  interpretum  cer- 
USecutaest  Exposiiio  Epistolm  ad  Ephtsios,  ut  tamina  comprobastis  teneutea  !-siber  Hebraicum 
Wmetea  verbis  Hieronymi  in  przfalione.  Et-quia  librum,  per  singula  verba  nostram  translationem 
i ,  Q  ad  Galatas,  inquit,  orantibus  vobis,  ante  pau-  aspicite,  ut  possitis  agnoscere,  me  nili.l  etiam  au- 
lies,  quid  nobis  videretiir,  eKpressimus  :  nunc  gmentasse  addendo,  sed  fideli  testimomo  simpliciter, 
Ephesios  transeundum  est.  Dirigebatur  rursum  sicut  in  Hebneo  habetur,  histonam  hebraicam  lat.na 
I  mmentanm  ad  Paulam  et  Eustochium,  quibus  ini-  linguaetrad.d.sse.  Hactenus  relatm  vemones  »  tm.v 
laudal  raeditationis  et  scientiam  Scripturar.ua  ;  Oj>er„m  S.  F/ienonymieditionis  Veronenm  imjnes* 
,  amunicandus  tamen  iterum  Marcella,  ut  liquet  ex  sunl.Pergo  adtomum  tlecimum,  inquoplures  naoenw 
l,is  verbis  :  Quamobrem  obsecro  tam  vos,  quae  in  versiones  aul  correctiones  exGrxca  et  alns  sem 
praesentiarum  estis,  quam  sanctam  Marcellam,  uni-      nibus.  , 

,  viduitatis  exemplar,  ne  facile  maledicis  et  in-         47  Quamvis  nihil  clare  assertum  tnvenw yp* 
C  vidis  Opuscula  mea  tradatis,  neque  detis   sanctum     Hieronymum  de   lingua  Grmea    S.   bustoc mo        .  f 
i  mibus.  lmo  et  Sanctas  Iwrtatur  ad  qualemcumque  sui     vix  tamen  dubilare  possum,  qnin    bustocnium  o^  ^JJJJ 
fiefensionem   contra     invidos    obtrectatores.     Quibus     sermonis  penta  esset  xqne  ac  mater  PauiA.  JJe^   tiVv^' 
bsecro  respondeatis,  inquit,  ut  figant  ipsi  stylum;     Heronymus aliud agens insinuatin  bpttaphto num  -  .  ^^ 

,  utdicitur,  verba  conjungant  :  sudent    paulu-     dnmaitj^auiammortiproxmamstbtaliqummnug       (Mm. 

i    n,  experiantur  seroetipsos  ;  et  ex  labore  proprio     Grasco  serraone   respondtsse,    Noverat   tguu         ^ 

cant  ignoscere  laborantibus.  Scitis  enim  etipsa^,     linguam  Grmeam,  nec  dubito,  quin  eam  '"  au      '.^ 

quod  a.i  hoc  me  explanationum    opus    invitum   et     laribus  didicerit  Eustochium,  matrem  ^0."""  ;„ 

retractantem  compuleritis.   Ad   Paulam  et    Eusto-      tata,   exceptis  nvptiis,  prxsertim  cujn  Hiero"J      ndi 

chium  directa  rursum  esl  Expositio  Epistolx  ad    Ti-     Eptstola  107  ad  Lxtam  tium.  (.>  mter  Pr^>' a      tidifl 

i    n.  Tn  prxfatione  autem  videturinsinuare,  civitatem     juniorem  Pautam  hoc   memoret  :    Disca  ^   q     ^ 

opolim  ad  eas  pertinuisse,  cum  sic  haheat  :  Scribit     nimirum,  ut  anteadditur  )  Oraecorum  !Jor         Qrj,, 

ur  Apostolus,  o  Paula  et  Eustochium.de  Nico-     merum.  Quare minime  credendum  est,   «»0       ^_ 

poli,qn8B  inActiano  littoresita.nuncpossessionisves-     cam,  utpote  nobilibus  Romanis  eo  te?Pore'b    bsemre 

i-  e  pars  vel  maxima  est.  Dubitotamen,    an     ipsum     tom,  Enstochio  virgini  ignotom  funse.         T^Qm 

\tatis  dominium,  utaliqui  locum  intelligunt,  Paulx     volui,  anteqnam producam  translattones  ati        af(^uat 

et  Eustochio  altribuat  Hieronymus  :  nam   poterat  al-     exlingua  Grxca  eidem   simut  at  matn    <  ^  ^^ 

Istiatisuliverbis,  etiamsi  solum  prxcipttas    stias    pos*     recensebo  eo  ordtno,  quo  habentur  tom.       >  ^mliQ(k. 

iiones  in  illa  Epiri  Hoitate  haberent  Sancts,   Cete-     nymo  tempus,   qno  singulx   fuerunt  eat    $ 
iinn  quibus  annis  Uta  scripserit  S.  Hieronymus,    ex-     turus.  olatiaM 

aminabttur  ad  xxx  Septembns.  Ulud  solum   hic    mo-         48 Primus  occurrit  liber  Job*  prout  ex  J™     'Q  Ara,  qvti»*1^ 
n  ot  non  diu  post  ad  easdem    ia    Ecclesiastem   quoque     ad  Hieronymo  factus  est  (nam  eumdem  exl  e       ^^  jo»*^  fl/M. 
scripsisse  Hieronymum,  uti  Romx  facere  voluerat  in     bicoque  deinde  transtulit )  collnlusque    cum        ^  eQ$  v£edl<ncf 
gratiam  Blxsillx,  puulo  post  defuncix,  quemadmodum     Huncautem  Sanclis  noslris   dedicans  Hiero  y    ^^  qwM** 
dicit  in  prxfatione.  in  Prologo  alloquitur  hocmodo  \  Quapropter,  ^ 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS.  599 

et  Eustochium,  unicum  nobilitatis  et  humilitatis  ex-  quoruradam  in  MatthaBum  et  inLucam  Commenta-   ] 

emplar,  pro  flabello,  calathis  sportellisque.  munus-  rios  vos  legisse  dixistis  :  e  quibus  alter  et  sensibus 

culo  monachorum,   spiritualia  hasc  et  mansuradona  hebes  esset  et  verbis  ;  alter  in    verbis    luderet,  in 

BUSCipite  ;  ac  beatum  Job,  qui  adhuc  apud     Latinos  sententiis  dormitaret.  Quamobrem  petistis,  ut  con- 

jacebatin  Btercoreetvermibusscatebaterrorum,in-  temptis  istiusm  odi  nugis,  saltem  triginta  et  novera 

tegrum  imiiiaculatumque  gaudete.  Psalterium  simili  Adamantii  nostriin  Lucam  Homilias,  sicut  in  Grajco 

viodo    emendalum  secundum    Orsecum    textum    inter-  habentur,  interpreter  ;  molestara  rem  et    tormento 

pTetumSeptunginta,collntumquesimilitercumHebraico,  similem,  alieno.  utait   Tullius.  stomacho,    et  non 

iisdem  Sanctis  obtulit  ffieronymus,  cujus  Prsefatio  ita  suo  scribere  :    quara  tamen   idciroo   nunc    faciara, 

inclioatur  :  Paalterium  Rom® dudum  positua    emen-  quia  sublimiora    non  posoitis...  Perspicitis     enira, 

daram,  et  juxta  Septuaginta  interpretes,  licet  cur-  quantum  apud  me  et  auctoritas  vestra,  et   voluntas 

sim,  magna  illud  ex.  parte  correxeraro.   Quodquia  valet.PraitermisipaululumHebraicarumqusestionum 

rursum  videtis,  o  Paula  et  Eustochium,  scriptorum  libros,  ut  ad  arbitrium  restrumlucrativisoperishmc, 

vitio  depravatum»  plusque  antiquum  errorem,  quam  qualiacumque  sunt,  non  mea,  sed  aliena  ilictarem. 

n0vam   emendationem,  valere  j    cogitis,   ut    veluti  ln  fine  hxc  uddit :  Praeterea  Commentarios  viri  elo' 

quodam  novali  scissum  jam   arvum   exerceam.   et  quentissimi  Hilarii, et beati  martyris  Victorini,  quos 

obliquis  sulcis  enascentes  spinas  eradicem,  «quum  in  Matthaeura  diverso  sermone,  sed  una  gratia  Spi- 

esse  dicentes,  ut  quod  crebro  male  pullulat,  crebrius  ritus  ediderunt,  post  paucos  dies   ad    vos   mittere 

Buccidatur  elc.  Eadem  formajuxta    Orsecum  textum  ne  ignoretis  quantum  nostris  quoque  ho- 

emendavit  S.  Hieronymus    tres    libros    Salnmunis  ,  minibus  (id es*.,  Lalinis  )  sanctarum   Scripturarum 

id  est,  Proverb;a,  Ecclesiasten,  Canticum  Cantico-  quondam  studium  fuerit. 
rum  ;  eosdemque dicavit  Paulx  el  Eustochio,  utvi&eri 
potest    in   Prsefatione  ejus  tom.  10  col.   435.    Ilxc, 

B  prolixitstractandainS.Hieronymi  Fita,  i              "  §  IV.  Officia  matri  in   SUpremO  morbo    ab 

censere  volui,  ut  studiosus  lector  perspiciat,  quantum  '    Eustochio  prffiSlila  .  prffifectaran 

Ecclesia  debeat  SS.  Paulse  et  Eustocnio,  qux  prse  ce  ..           . '.       »        '      ..           ,. 

.v                                          _.  Iaiiii       ancAinil     •           nOl")       i>ii    imii        II 


AUCTORB 
J.     S 


teris maxime S.  Hieronymum  aderudiws  inemendandis 
sacris  codicibus  labores  impulerunt,  et  suis  opibus  ad- 
juverunt, 

49  Quemadmodum  vidimusS.  Hieronymuma  Paula 
lisdm  scribu  et  Eustocbio  excitatum  fuisse  ad  Commentarios  scri- 


mmonas- 
lerii  susctpit :  Opera  eidem  dicata  ab 
Hieronymo. 


prinw 

menlarios  m 
Prophflas, 


XJhiit  S.  Paula  anno  404,  die  xxvi  Januarii, 
motbum   forte    satis  diuturnum.    In   q  uore. 

nus  in  Epitaphio   num.  28,  Eustochii 


tii  aliquol  S.  Pauli  Epistolas  ;    sic  eumdem 
imud  dnbie  impulerunt  ad    inlerpretationem  Propi 

nnii.  Ex  lns  autem  Commentariis  pars  utrique  slraul  filiae  probata semper  in   matrem  pietas,    magis   ab 

dicata,  pars  soli  Eustochio  post  mortem  Paulz,   pars  oirinibtis    comprobata  est.    Fpsa   aasidere   lectulo, 

rsis  QuoexiisPaulxsimuletEustochiodica-  flabellum  tenere,  sustentare  caput,   pulvillura   sup- 

ritsanctusdoctor,  exponil  ipse  in  Prsfationead  librum  3  ponere,  fricare  pedes,  manu  stomach 

in  Amos  hisverbis :  Praeposteroordineatque   confuso  mollia  strata  componere,  aquam calidam  teroperare, 

duodecim  Pro  .hetaruro  Opus  el  ccepimus,  et  Christo  mappulam  app  mere,  omnium  ancillarura  prwvenire 

adjuvante  coraplebimus.  Nonenim  aprimousque  ad  officia,  et  quidquid  alia  t,    de  sua  mercede 

novissimumjuxtaordinem,quoleguntur,sedutpotui-  putare  subtractum.  Quibus   illa  pr.  [Uibus 

mus  et.  rogati  sumus,  ita  eos  disseruimus.      Naum,  lamentis  er  gemitu,  in  m  et  spe- 

Michasam,  Sophoniam  el  Aggasum    primo  «piAoirwo-  cum  Domini  discurrit,  ne  privaretur  tanto    contu- 

«fauc  Paulrn    ejusque  fili»  Eustochio  Wooe<pc&vy,a«,  bernio-,  ne  illa  absente  viveret,  eodem  fei 

id  utt  expvsui.  Horum  qualuor  Prophetarum   Exposi-  tareturl   U  u  de  offici\  morte% 

tiones  eis  dicatas  fuisse.  confirmant  ipsx    preefationes  ei  solemnitate  exsequiarum,  1 1  tochio  hm 

singulis  prsrfixx,   exquibusmoa   pauca   afferam.   Ex  dit :  Venerabilis  virgo  filia  ejus  Eustochium,    quasi 

C  allegatis   autem  verbis  observo,  laudatas  Sanctas%  qux  ablactata super  '"   -l  Paren« 

Grxcavoce  laborum  amantissimaj  au«  diligentissim®  non   poterat:    deosculari    oculos,    haerere    vultui, 

ninantur,  primum  rogasse,  ut  Prophetas  exponeret  totum   corpus  amplexan,  et   se   cum    m 

Hieronymustcum  dicat,  i  cposuisse  ye,  ui  rogatuserat,  sepehri    Dolorem  Eustochu  hxc    mdi 

primosque  ipsis  Commentarios  inscripserit,  imo  etplu-  mentem  ejus  amor  m  in  sonctam 

iserit,  utpost  videbimus.  proferi    ffier imus  verbumt  qm 

50  Carpebant  aliqut  S   Hieronyn  I  mulieri-  nimiis  fte  il mi  tamentis  multebnter  indulm 

itaigua  o.      «"«  potissmum  Opera  ipi '  declaral  ""  P^««  i™n™f>   '' °™* 

p«a  anttqvo.  inPrwfationeadSophoniam,  illos  refutans.  im  relatam  statim  subjungit:  h 

Sophoniam  ,  inquit,  respondendum    vide-  pl itus,    ut  inter  seculi    h 

turhis^quimeirridendumsestimanl  -  Psalmorum  linbuis  dh  i 

sisviris,advosscribam    potissimum,  o    Paula   et  D    hoc    Psalmorum   cantu,  m  innun 

Eustochiura.  Q  .  Oldam,    viris   tacenti-  multitudinis  occursum    iterum  no 

bus,  prophetasse,...  nunquam  post   terg meura  Syroque    ser a    Psalrai  m   oi 

amcurvarentinciconiam,   Idducit  agmen  mulie  hon  solum  tri. ,d ic  oab 

mspreestantio i.interqueea  [' 

Domini  matrem  multasqne etiam  gentilestutpra-  madam.  Tgitur  utjustns  et    magnus,    ^  mcta 

*et,forte Ueres,  quales  erant  Paula et Eustochiura  Virgine  di  ;•'/; ■  '■—'/' 

tninimeessecontemnmdas,sedlongeetiam}  ' """'  "' IJ "   '  v    J^ 

virisiis,  q ; ,  i,  bri.Mittoalia.etbrevittr  menta.  Dolor  „ue >  m^n,  ,/w,  ,  //..       , 

moneo.varia  et ,  Gr*cor ioctor Opera,    rfl-  quam   Eustochu    ^«  »  * ""'  "'"""."V 

gantibus  Pauia  et  Eustochio,  Latine  reddita,  ut  ple-  posi  com} f,  »«->.  f  f  Eustochm  «tf .   I       •   t, , . 

nius  exponetur  in  Uieronymo.  "'-""  '^1  *°»  ^ ^ ^™»^  ?t?\Z\?\ 

81  Interilta  autem  sunt   ffomili*  triginta   novem  sustines,  dolore  dictav»   In  Bg*W  {*»  31) 

Origenu  in  Lucam,  impms*  tom.  7  a  col.  245,  ubi  ad  TheophUium  Al^lln"^c^ 

*d  Sanctas  tto    prmfari  incipit :    Ante    paucos   dies  quod  ,U  sancta^  et  veuerab.l.s  PauU  confectua  es* 


Oficia  matri 
.rgintnntiprjc- 
Sttta:  de  ejus 

mtrteSancta 


rum 


ji'l>  ma 

rnulte- 
bnter  dolet  ; 


*  bUina. 


L 


DE  S.  EUSTOCHIO  VIRGINE. 


nume.ro    virgi,lUm 


j    s. 


i     i     c  nnt*   ot  Ffxr  Palladius  circa  finem  vitz  S.  Eustochii 

?enerab.  .s  te  fil.a  tua   ™stocmum,   q  ^^  .,...  ngtnd .  

■?■■       ;:::;:" ,;:;;!;;,: :,;;,;„ L  „,•„■,,.>-,„■,,,.../ „„ „ r,,„.„ 

pl.c.ter  salutat.   '  ""  "  "  '      .  „,  ,,,,,„„„  „„„„.„,,„  rannn  wjtmeuBd  Eustochio  ,M. 

"•  ro,l._( ";:,:::  ::„,,,<  .„„»„^„.  „,,„„,„„.„„„,„/,■  s.  //.,■ , ,  ,„,,„, 


Ucet  vh>i 
h.i  reditate 
oputn  QCCtpt' 
rct, 


.,,    Dominus)    non    ad    propnas    ducimus 
necessitates,  sed  torum    rei  ■•   quibus 

tHa  Bollicite  Berviebat. 
B4    ,     ,        //,.,„,/  gfvdiMtti  /'•''"'■  ttttonta 

.„,    quantaqm    eidem    opus 

fnerit  fortitud  lolori  et  curarum  moli  succumbe- 

tfaterPaula,  immensis  potens  opibus,    duo   ere- 


llli,,.,,„,  '  "      »■       ■  •    *  j      -  -  ■        ■■■',/  I  s 

accommodalam    fuisse    ad    leges   aliorum    mona 
Etenim  S.  Hieronymus  inter  prit  ,,  poa, 

morlem  Paulaey  Regulam  S.  Pachomii  Latinam   ,,•</. 
didil,  prout  modo  impressa  habetur    tom.  2    ™/     $3 

57   ///  Pr&tfalione  auiem  ait,  se  id  agere  ui  loi 
silentium  &e    /<"'"    dfi   nxorte   S.   Pauls.   serva'— 


;-.  -     ■■-■< ; -> ":"',„,„:   ;:;;::■■:.,„.„„,, .f^  .££■;; 

''■""; ; "  ' ,      ,  "  ,    ,;  -     sanct*  fe i»,  /•.""••■  '  refrigerans  animam,  qua  *» 

,.,  tuam  pauperum   e/.to/  greges,    sear      .     c   .      bjc  |u   (l.ms    I11(.,|, ,.,,.,  ^ 


„,,„,.,  Eustochium  //..<«■/"<  atf>/ncei7.     I 
^w/tMtoattradBnstochium,  trisopibus  deslitutam, 

• *  /"<-"'"  ■-'"":'  ""y;"",;;- 

f//i,r /  EpUaphxode 

hsrednale    s.    Eustochii    Ivquentem.    Omnes    suos 

eres  paup.  M*)    *»«*'    W"11 

,,„    •    ^ec  mirum  de  proximis  et  famihola,  quam 

in  u'troque  sexu  de   servis  et  ancil       in   Fratres 


juao^ 

visuraeral  in  coelo,  hic  in  terris  meditata  est: 
venerabilis  quoque  virgo  filia  ejus  Bustochiumhabe- 
ret,  quod  Sororibus  agendum  tribueret:  oostriqua 
Fratres  iEgyptiorura,  hoc  est,Tabennensium  mona« 
Qhorun  ipla    sequerentur   eic.    Ex   hisce.  iria 

colligo,  primo  S.  Paulam  aliquid  meditalam  esse  in 
Vllll\  quod  non perfecit,  sed  quod  post  mortem  ejut 
.  mm  est  ab  Eust  ichio,  aul  saltem  sub  ejus  regi- 


i"  "troque  sexu  ,1«   serv.s  el    anc.U.s   ,„   rr«res                                                  ^  ^ 
S..rores, ul rat,  ista  proferre  quum  Eu   o;      »  .-   »      ft    ^ & .^  m 


sed  .<re  alie- 
nogravaretur. 


im.el  devotam  Christi  filiam,  m  cujus 

cnsolationem  libeUus  hiccuditur,  procul   a    nobili 

olafide  etgratiadivitemreliquent.  Demde 

Paulam  id  liabuisse  voti,.  .    ut    unum 

,n ,,n  Filiaanon  dimitteret.  Ei    mox:   Denique 

fc,quodoptabat,  et  in  grandi  aare  alieno 

[ereliquit  :  qu  id   huc    usqne   debens,    non 

suis   viribus,   sed  Christi  se   confidit  misericordia 

iddituram.  Rursum  num.  30:  TestisestJesus,    ne 

unum  qnidem  nummum   ab   ^a    Filise    derelictum. 

,,    jam    ,1.m,   derelictum    magnum    aes 

alienum-.et,  quod  his   difficilius   est,   Fratrum   et 

Sororura  immensam  multitudinem,  quos  sustentare 

arduum,  et  abjicere  impium  est. 

55  Profnsam  UlammatrU  suxin  pauperes  ac  pia 
opera  liberalitatem  non  displicuisse  S.  Eustochio 
(Mtotur  Hieronymus  num.  2(5.  quando  ait,  ita  eam 
obedivisse  matri,  ut...  ne  unum  quidem  nummum 
haberef  potwtatis  bubb  sed  o(  paternam  et  mater- 
nam  substantiolam  a  matre  distribui  panperibus 
hBtaretur,  et  pietatem  in  parentem.  haereditatem 
maximam  et  divitias  crederet.  Nam  quod  maxime 
insinvatvr  hi*  verbis,  qu*  non  recte  ab  aliquibus   i\ 


aut  Regulam  S.  Pachomii  Sororibus  monasterii  ab 
nio  fuisse  prxscriptam,  quatenus  leges,  virit 
datae,  mulieribus  quoque  congruebant,  aul  certe  ex  illa 
Regula  composilas  fuisse  leges,  quas  moniales  obser- 
vare„l:  nam  Regulam  min  Hieronymus,  ufEnsto- 
chium  haberet,  ex  illa  nimirum  Regula,  quod  Soro- 
ribus  agendum  tribueret;  certa  nimirum  fixaque  lege. 
Non  estratio  dubitandi,  quin  id  ipsum  sit,quod  medi- 

tuta  erat  Paula. 

58  Tertio  clare  insinuat  S.  Hieronymus,  Regulam 
a  se  factam  Latinam,   ut    monachi,    quibus  prxemt,  m 


Joirtpll 
Sancta  ;,r.,,f- 
Curtim  Virgi- 
tum, 


,/    ,S,    („,,U„.    *^« —  • 

eam  sequereatnr.  Praelarissima  sane  esl  S.  Faciw- 
mUReguk.eoqueexcapiuSS.  Hieronumo  el  Eusto- 
,„,,  placuerit,  quod  sludium  sacrarum  Scnfl* 
raruminetprmxribaturcap.  139  et  140,  ubt  h*i 
/,•«,„,(«,•:  Et  omnino  nullus  erit  in  monasteno,  qu» 
„„„  discat  litteras,  et  de  Scripturi.  aliqmd  (««•  : 
,,,„  ,„,nimum  u>queadNovuu,  Testamentum  etPsal- 
tenu.u  Hxc,  „„,„,„«,  amantUsimu  tacrarum  Liltert- 
rum  Hieronpno  et  Eustochio  procul  dubic  mtre 
,.„„,  ■ ,,,,,  nec  alia  dUplicuerint,  cum  mmoilhus  W- 
,,,-  prmceptapro  adjunth  locorum  et  temporum,ac  ,„«  ^ 

, ,„  uu ,-,.,., , -.         •  ''M"wft:u:;';:r;;:r;:;„:;:;;:';"-'"i-- 

,„■,  Jus pre  htredUote  , m ,  «.     ^^^        *J£  fl »««  'W""' 

UetamervidUse, :soj | per««   „. h.    Nec     ta^J^X5C**«"  '  ■"'"  *"  »*• 

„ sr«r, , /— "  '" ' '"""e  ,  b0;v" ';;,,,:,„ , .«**<«•  5-Tt 

|1(l/,„(, ,v„„,-,„, ,,,„„„ '„„„ » ,'"»,'■•'« '•' p'« """   Mn""" M  y/;       '       /,„„„w„,,,„ '■'■■"'•  '''■"»"! 

;;„„fl„ ,: ■■//■■'■"  -'""'-  yr  '■ ■  '■' i'.raTJ7^^ZT£Zul,  -  '* 

//,,, , „ -''■'"'■'»""  Eustochii  „„/„•',„<,  Non  ,/„,    , "  '      »•  & 

, „  ,,„ ■..  ne  i»ide i «idere-  ^r^^jL^nPrSneablibr '"""'■ 

lictum  nUi  „/  eamtortiterferre, tart.  Hac  decausa  ut  mmuat  lh,.o„  ,„>„■:  I  sillCl,e 

.„„,„,    ;„.„„,:,„,„,„„■  :See,.rae.to.  Eusto,  l.„.m.  «W    <"  '"     '        .' vi,.       inul,'    .-""'l'1'1"1 

,;,„,„„  lta  ,,.    Par,    tua  Dominue:     Paute  dorm.t *?«£*]*£  ,„   m  „n« 

„,,; '"■    "">''-  est.et.,.s   ..-    ■■  ■     ;    - 

coronata  ost    /«.              "»  H* >■"""""»   '"'"""»  T^  ^m,«   dumspiritusbosregitartu., 

EustocWi  (ortitudinem  prtdicavit  verbi ,  13  ,/„-     non  potm,  deerev  „ ,„.   dum  .  „  ^   , 

£  :  ,„„,/„./,•  ,»„', Epitap, ,„„.  4  ait :  Eusto-     Prophetar «q  ,    »  »  «m       „     „„„„„„ 

*— •- -— set  'z::::::;^: ^ "':;:: 

AtUbrumquoquemhvcumtrtbusjam  ^ 

nal  inlaudata  Prxfalione,  „'  "■''■'""'',,„„„  a» 
„„,,„„  pauU  ,,„„/„>    Bustoch..      »     w.   ,,„„„ 


ecclesiae  monile  pretiosum  est. 

50  Cnmn,  monasierii  virginumpost  obitum  m 
suscepitS.  Eustochium,  et  annis  facile  quindecim  aut 
tecim,  quibus  superfuil,  gessil.  Palladius  in  His- 
luim  Lausiaca,  ubideS  Paula  egerat,  de  S.  Eusto- 
chio  hxc  subjungit  cap.  12(1:  Cujua  filia  nunc  quo- 
aue  exercetur  m  Iiethleem,  nomine  Eustochium, 
quam  ego  non  conveni.  Dicitur  autem  esse  castis- 
sima,  habens  conventum    quinquagmta    virginum. 


mvrinn  rauix    peii^     -      ""        offeratur    rw~ 
iamen  in  Prxfalione  eidem   /"  enxa     n     ^    ltaque 

simulet  Eustochio,  utdictum  esi   ''"'''_■  ol,n"  ^1' 
ambigua  de  tempore  translaii  Ubnf*  n,,,,mmo,  ai 


igua  ae  tempot 
tatw,  de  qua  prolixius  agetur  iti 

quem  propius  spectat. 


00 


DIE  VIGESIMA    OCTAVA.    SEPTEMBRIS.  (iOl 

60    Explanationes    Prophetarum    diversie    dieavit  sententia  est,  Felices  essent  artes,   si  de  illis    soli  D 

S'   Hieronymus.  Priores  Paukt  et  Eustochio  inscriptas  artitices  judicarent.  Ad  hoc  prbbandum  Uliid 

Isamm  Pi'°-  '     /1„/,/„„s,  tum  O/WE  tecutm%  posl    1/1111*     ml    Isaiam  sacrx  Srriptune  :  Beatus,  qtli  iu  aures  loquitur   au- 

^Trnwen*  vrocessity  Eustochio  dicatum,    Prologum   ita  orditur  dientium.  Et  continuo  subdit :  Qua  tu,  filia 

Expleti s  '■  01  _ 0  v.v  torapore  in    duo-  Euatochium,  fecisti.  Nam  quura 

"■ '  p0n]  rigii  nationum   libris,    et  anterioris   libri    praefatiunculam    legeres,    in   qua 

.     panielem  Commentariis,  cogis  me,  virgo  Christi  asserui,  Apostolos  et   Evangelistas  ea    tantum    de 

Rustochium,  transiroad  Isaiam:   et,    quod    sanctae  Septuaginta  interpretihus,  vel  eorum  verbis  ponere 

matri  tu£e  Paulw,  dum  viveret,  pollicitus  sum,    tibi  testimonia,  quae  Hebraico  consonarent ;  illico  mihi 

reddere.  Quod  quidem  et  eruditissimo   viro,    fratri  non  parvam  quajstiunoulam  detulisti,  quod  scilicet 

tuo  (ob  nuptia*  cum  defuncta  sorore  Paulina)    Pam-  octo  versus,  qui  legflntuT  in  ecclesits,    et    in    He- 

machio  proraisisse  mememini:  quumque  in  affectu  braico  non  habentur,  tertii  decimi  Psalmi    Aposto- 

[9   vniMs  praesentia.  Itaque  ettibi,  et   illi   per  lus  usurparit...  Quod  quum  audissem,  quasi  a  for- 

te  reddo,    quod  debeo...    Unde   orationum  tuarura  tissimo  pugile  percussus  essera,  CflBpi    tacitus  aes- 

lultus  auxilio,  quae  diebus  ac  noctibus  in  Dei  Lege  tuare,  et  stuporem  mentis  vultus    pallort    signare 

meditaris.  et  templura  es  Spiritus  sancti,    imitabor  etc,  Fortissane  eral  objeetio,  sed  posl  diligentem  1111/111- 

Patremfamilias*  qui  de  thesauro  suo  profert  nova  sitionemnon  infelieiler eam  solvU  Hieronymtu. 
etvetera.  ScripsitHieronymusinlsaiam  libros  octode-  63  Ad  librum  decmum  octuvum  ei  ultimum  Hie- 
cim  et  singulis  prxmisitPrsefationemadE\X9UiGhi\xm, 
,.., ■  .juihu*  mnmullii  spectant  mi  propnsilum  nostrum, 
Preces  ipsius,  ut  fere  in  omnibus,  in  secundi  libri 
Prxfatipnepostulat-hu  verbis  1  Undo  obsecro  te,  virgo 
Christi  Eustochium,  ut,  nobisin  Seripturarum  ex- 


AliCTOR* 
J.  S. 


romjmus  iterum  declarat,  in  quorum  gtoriam  prxcldrot  ln  pr*fation^ 
illos  prolixosque  in  Isaiam  Conimentarios  C0mposuer%% 
etquibus  illos  dicarit,  ita  Sanctam  alloquens :  Duode- 
vicesimus   in    Isaiam,   imo  extremus  liber,  tuo,  0 
filia  Eustochium,  et  Banctse  matris  tua?  Paul«  no- 


n    planatione  certantibus,  tu  cum  Mose  ad    Dominum      n.ini  dedicatur,  ut  quas  pan  honore  BUspexi,    83  ,ua 


eleves  manus. 

61   In  quinto  Prologo  offert  ei  librum  antea  scriptum, 
onu  ei  <t-  diciique:  Nunc  ad  te,  $iXouovow*rw  (laboris    aman- 
tondodicat,     tissima)   Eustochiura,   cogor  in  totun.  Propbetam 
Commentarios  scribere,  precesque  de  more    flagitaU 
1„  octavo  excmat  prolixilatem,  utpoU  itatibus 

Uai*  ortam,  additque :  Certe  nos  studiosis  scribimus, 
1 1  sanctam  Scripturam  scire  cupientibus,  non  fas- 


lllllll     UVHIVUIIIl    ,       "V      \JUi«v»       £.«-•    .     ..»...»..—     —  —  »-| .  --     j 

commemoratione  nunc  recolam  praesertim  quum  et 
illa,  dura  viveret,  hoc  Opus  tecum  crebrius  postu- 
larit,  et  vir  eruditissimus  frater  tuus  Pararaachius 
et.  tunc  et  postea  Irequentibus  scnptis  cogere  non 
destiterit  :  mihique  et  praesentiura  araicornm  et 
absentium,  virorumque  ac  femin.u  um  in  Christo 
dormientium  eadem  religio  sit,  id  est,  animorum 
caritas,  non  corporum.  Hxc  satis  ostendunt,  Hu- 
tidiosis  et  ad  singula  nauseantibus.  M  similta   »on     r„n,,mnm  non  stne  ieleM  personarim  Open  tua  de- 

mftrt  ««.«aiiwmsEastochii,  .,«-''  l>'-"^"" *»*    •'"■'"'■   '<""'"'''"">'"'   '""'"  fft  >"'"'"  """"''-'•  ''"- 

itnoat  etplanalionem,  ,ed  ut retponieat  tU>,  iuqat     tltagU  faatoai  ■'""'"-  "»'«' 

VtrpetuitobtTectatoribu»,  ie  qmtmt  wpe   conqntritur.     pelertnt  S.  Eustochium  et  S.  Pammacnms  pan  no- 
U,,,,,,,,  „trafactrHMkiumS.Eustoem,*ali*  deela-    hltitalt  virtute  tt  eruditione  eonspu uiu  prohuce  prc- 

,ai  ,„  P,ri„„ tibri  itcimi,  ubi  intinuat,    «  ejm     im&.EMtochivm.siclamtn.mtUaadPammach 

m« Uum  txqmwmt  po  iivitione    libromm,     quoqut   perferenio,    curaret.   M    S.    Pa, :htum 

licLrn,,»,  librum  alu,  fore  mmortm,  tt  hnctubjun-     tdmen  pauca  , ,ue  tcnp*   Opu««ia       - 

I,a,,ue.  ut  voluisti,  virgoCbristi  Eustocl,,,,,,,,     C "'" '"/'"' '"  « '«  ''"'''"'"-  '"" " 

t  ut  in  com-oune  placuit,  sicut  et  superiores  ante     Uttr  S.  Bustoch.0  futrmt  „„„,„„„„■„<,. 

dctovi,  et  hunc  et  reliquos.  si   Christus  annuerit,         6i  Pot, '■„'  B    P ""■'""  -""'""  MarcMc. 

dctebolibros  utprophetiassibioopulem,  abo   eas     tx) mi piA    H«fr«iS ,  „    Eustocbio  ^,,,  ,t„- 

aiciaoo iioros,  ui  |jim"  i  dieahiam  Esechklit  propheUam,  „i  in  Prologo  aecla-  j«n»  s«stt- 

i„(er  selacerem  atque  discerpam  „,  altenus  hnem     tficanoam  o  /  Mo  t.e. 

etalteriusnrincinium    In duodecimo  ait:  Ao  nonoal-     tal,  tta   ordtent  .-.Fim^  m  Isaiatn   uecem   et  ocro  ^^ 

i.::*:™:.!  ipsum.quodad  te,  Eusto-     Bipianstionum  vOlum ;„-   gfgj^jg;  F 

C  chium.  sermonem  facio,  ob.rec.a.ioni  patere  contei,     et ,  sanct»    mem ^e  ^££*   J^ 
dant,   non   eonsiderantea,  Holdam    et    Annam  ac     Chnsti    Bu sto    n  n   ~   v    *  Q 

Debboram.    viris    tacentibus,    prophetaese,    et,„     c up.ebam,  etext* M< f~;ZZ tefl 

servitute.Chr.atineauaou, tTerentiam  sexuum     ^jg^^Sl^. 

wdere,  sedmenUum.  Nonobscurtteewsit »'.  majo-    (nMta  " '"  '  ff  ^  „,.,,.  „,„„„, ,,, 

"■"'  ' '  "" ""'"""""  ""■ '"  *f*".-     ZZbpueimrlZl    Ver .»aa«,    ,. 

nr/u/e  Eustochii.  ,,„„,„  rin„, „„„!„■■  utrorum.  ■',„,.    ,„„.    ftaffitas   ..    acgrediar   Ezechiel 

.' /«c,,-,/,    i,h„i,isn.i„r„i.„t,r„si,-,„iu  Hitronumut.quanttiaccru  o  ^ ,,„„„,„,„    „  ,„;,;„.■ 

wpe  i„ji- 

niaRj 


libroipto.htoulMterotteniti  ll„-,„„,„„„-.i""""i'"  "  »™  ;,,,,,,„„„,,   ,■„„,/,„■„„■..   ,/  ...'.'.'-■ 

Eustoowi 1  m.  /'"""«'"'";  '"■"'";•      ;  ;;;;,;„ ;  („ , ,„. ,„  c e„ 

clam  iptam  iiotavtrit,  hitqut  utustit  verms .  waani  u  .,„_:„„„.  iahoreni  repetimus,  ei  terUum 

obre,„.  Buetochinm.  in  toto  orbe  tbrrarum  hnmnm  ohum,  •"*»" Z  .i Lio  satisfacere  deside- 

"itatie    et   virginitatia   e,ampl non^iea  ; ^"-^ -'„ ,,„,„„„„,. 

pupilhi  ocnliti,,.  clamaqnew  cordei  .  Bsurge.  «re  ''"""■;  u/„,   ,„„„   /„,,,,„ „/ 

.quiddormia,Do. t,   utinj, tum  m     eamm  chi.   '"''""„,„,„,„„„.„,„„,„„/,,„„.  , , 

opus.teorante,  el    i  bristo    oiiperanto!    perfioianl.  ','„„„,  <«f™™7mum   ad 

Perf. ,„■  "'"'";'■'",  ;  ,;„:,,,„„,/.  „,U,,I , templi 

qutntu  „„„,„  libri  /',,,/„"."„■  ""■  ""«M"u  *'  :"       ."■'  ''■" '      ;;   ,,„„„,,  pLeveranti .„.,-,    Blia 

tate«  „,„„/„,„.  Et  ,„„,:T,„V„:^^ ''■;"  ''""-  \f  "".  ,„ , ,,  BUp 

tantemtuisora bu»adjn,v»ti,     Bustochium.prec.  


msfnuu  disertissimioratoris 

Septembris  T.   III. 


602  DE  S.  EUSTOCHIO  VIRGINE. 

^  nimia  diffxcullate  explanandi  templum  Ez-cchielis  multa 


Ai CTORfc 
J.     S. 

expontt  et  in~ 
scribit  Hiero- 
nymus. 


dixeral,  sanctam  Vtrginem  sic  alloquitur  :  Quamobrera 
tibi,  filia  Eustochium,  quae  nostra,  qualiacumque 
fu^rint,  libenter  accipis,  contestatum  volo,  et  illud 
rhetoris  Vietorini  breviter  a.lmoneo,  ut  obscurita- 
tem  voluminum  ex   tribus  rebus  tieri  scias,  vel  rei 


142  (alias  81)  hu  -trbis  i  Sancti  Fratres,  qui  cum 
nostra  sunt  parvitate,  -raecipue  sanctae  ac  venera- 
biles  liliae  tuae,  suppliciter  te  salutant.  Notit  euam 
[ncnnit  S.  Alypio  episcapo  Tatjastensi,  amico  S.  Au- 
guslmi :  nam  m  ultiv  -  8,  Hieronymi  Ephtola,  in 
qua    de  morte  S.  Eusiochii  meminit  Hieronymus,  de 


tern  vo.ummum  ex    uiuu»  icuuo..v...  ~ , ,                                                                              9  — <-,  uc 

magnitudine     vel   doctoris  imperitia,   vel  audientis  Paula  sic  habet :  Neptis   vestra    Paula  miserabiliter 

duntia  •  quorum  primum  et  secundum  liquido  in  hoc  deprecatur,    ut  memores  ejus  s.t.s.    et  raultum  vos 

Onere  confitebor  ;  tertium,    acumen  ingenii  tui    et  salutat.  Non  erat  consanguinca  Alypn  aut  Augustim, 

desiderium  Scripturarum  facile  renuit :  quae  privi-  Md  nept.s  mdclur  vocari  ob  teneram  xtatem,  au*  ,■„,„. 

lecio  vinrinali  et  victus  continentia,  nondicara  fre-  Eustoch.o   antc    vocata   erat  fil.a.  Ex   his  collujVnr> 

Quentem     sed  iuRem  hospitem  possides    Deura.    In  Paulam  prxctare   tnslructam  fuuse  «  S.    Eustochio. 

Pneterea    ex  prxscntia  Paulx  junions    vensimillima 


quentem,  sed  jugem  hospitem  possi 
Prxfatione  ad  librum  decimum  qnartum,  eumque  pos- 
tremum,  ait :  Quem  {librum)  si,  orante  te,  ad  finera 
usque  perduxero.etDominusvitae  hujus  concesserit 
spatiura,  transibo  ad  Jeremiara,  qui  unus  nobis 
remanet  Prophetarum.  Perfecit  sanctus  doctor  Cnm- 
mentarios  suos  in  Ez-echiclem,  non  item  in  Jeremiam, 
quibus  immortuusest :  neque  hos  obtulit  S.  Eustochio, 
licet  hic  i  em  Jeremis  illi  promittat. 


B 


§  V  Paulam  fratris  filiam  praeclare   insti- 
tuit  :  mulia    patitur  ;»    Pelagianis  :  an- 


Pauiavi  (ra- 
trit  (lliam 

iv  mon 

txajnt, 


nus  beati  obitus  investigatur . 


£\c.s/flr,  ut  colligamus  pnuca,  quxsupersnnt  diccndo 
de  S.  Eustoehio.  Pnmo  constat  ex  Epistolis  S.  Hie- 
ronynu.  et  aliunde  etiam,  Paulam  juniorem,  de  qua 
jam  memi  ium.  38,  missam  fuisse  ad  amitam 

suajn  S.  Eustochium.  Necdum  /<"'""  erat  in  Palss- 
tina,  quando  anno  404  avia  ejus  S.  Paula  ibidem  obiit. 
f/„c  enim  satis  colligitur  ex  verbis  S.  Hieronymi  tn 
Epitaphw  S.  Paulse,  ubi  num.  26  de  S.  Panla  ait  : 
Nod  debeo  silentio  praeterire,  quanto  exultaverit 
gaudio,  quod  Paulara  neptera  suam,  ex  Lasta  et 
Toxotio  genitam  ,  imo  voto  et  futurae  virginitatis 
repromissione  conceptam,  audierat  in  cunis  et  cre- 
pitaculis  balbuti' ntelingua  alleluia  cantare,  aviae- 
que  et  Amitae  nomina  di.nidiatis  verbis  IVangere.  In 
hoc  solo  patriae  desiderium  habuitut  filium  {Toxo- 
tium,)  nurum  Lstam,)  neptem  (Paulam.)  renun- 
ciasse  saaculo,  et  Christo  servire  cognosceret.  Quod 
et  impetravit  ex  parte.  Nam  neptis  Christi  flammeo 
resei  etc.  Tillemontius  art.    97  oif,   ex  allegatis 

verhts  non    possc    colliiji,    Romonc    tunc    cssct    ju\ 

Paula,  an  in  Bethleem.  W  vel  ipsum  silentium  IIw- 
'  ronymi  de  adventu  Paulse  in  Bethleem,  qui  mirum  avise 
I',mi:r  attulisset  gaudium,  satis  insinuat,  eam  ante 
obitum  S.  Paulse  ibidem  non  fuisse.  Si  enim  gavisam 
dicitS.  Paulam  obdimidiata  balbutientis infantis verba, 
multo  minus  sileret  Isetitiam  ejw  de  adventu  in  mona- 
sterium.  JEtns  ipsa  funioris  Paulse,  quam,  moriente 
S.  Paula,  quatuor  aut  quinque  annorum  circiter  fuisse 
dimus,  non  patitw  ,  im  jam  tunc  fuisse 

in   monaslerio,  ad  quod    fwtasse  toto   decennio   si 
venerit.  Nam  tempus,  quo  ad  amitam  suam  S.  Eusto- 


oiiiur  conjectura,  S.  Eustochio  non  defuisse  subsidia, 
a  Romams  consanguineis  submissa,  quihus  monaste- 
rium  suum  sustentaret,  seque  etiam  liberaret  xre 
alieno,  quod  vivens  S.  Paula  contraxerat. 

08  Vcrum  anno   416,  ut   videtur  acrem   sustinuil 
procellum,  odio  hxreticorum  illatam,  qus  toti    mona- 
sterio  ruinam,  sacrisque  virginibus  dispersionem,  aui 
forte  etiam  graviora  minnn  videbatur,  Pelagii  fautores 
fmsse,  qui  scelera  illa  perpelrarunt,  indicatS. 
tinus  in    libro   de   Gestis  P.elagii  circa  finem, 
habet .  De  his  autem,  quae  post  hocjildicium  [in  con- 
cilio  Diospohtano  latum)  ibi  a  nescio  quo  c.n.eo  per- 
ditorum,  qui  valde  in  perversura  perhibentur  Pelagio 
suilragari,  incredibili  audacia  perpetrata  dicuntar, 
ut  Dei  servi  et  ancilke,  ad  curam  sancti  Hier 
presbyteri    pertinentes,  sceleratissima  caede  affic  - 
rentur,  diaconus  occideretur,  aedificia    monasterio- 
rum  incenderentur,  vix  ipsum  ab  hoc  impetu  atque 
incursu  impiorum  in  Dei  misericordia  turris  rauni- 
tior  tueretur,  tacendum  nobis  potius  video,  et   et- 
spectandum,  quid  illic  fratres  nostriepiscopi  de  his 
tantis  malis   agendum  existiment  etc.  Hxc  S.  Au- 
gustinus,  postquam  de  synodo  Diospolitana 
non   nominans  quidem    Eustochium  et    Paulam,    d 
eas  clarcdesign  ancillas  Dei  adS.  Hieronymi 

curam  pertinentes.  Tenipus  autem  innotescit  per  syno- 
dum  Diospolitanam,  quse  habita  est  sub  finem  anm 
4 15.  Attumen  non  dicit  iugustinus%  statim  poi 
lutum  concilium  violentiam  illam  monasteriis  //"'- 
ronymi  et  Eustochii  illatam  esse,  ideoque  creditur 
anno  116  contigisse. 

69  Conquestst  sunt  deviolentia  nwnasterio  suoillata 
ochium  et  Paula  per  litleras  adS.  Innocenti  m 
Romanum  Pontificem  datas,  quod  graviora  etiam  time* 
rent,  quemadmodum  etiam  conquestus  est  S.  H\ 
mus.  Tntelligimus  id  ex  tribus  S.  Innocentii  littertt 
hac  de  causa  scripth,  ex  quibus  tamen  non  liquet,  Eus- 
tochium  et    Paulam  litteras  misisse,  l,n'1'  " 

fit,  S.  Hieronymum   suo  et    illarum  nomine 
ad  Pontificem  detulisse.  Nomen  quoqm  scelero 
qui  injuriam  intulerant,  non  fuit  in  litteris  expressum. 
Litteras  S.  Innocentii  edidil  Baronius,  emque  ap/tffi- 
bus  deindi  sunt  rectisae,  sedmendis  non  corent,  \ 
stutc  ortis,  sive  ex  ignorantia  aut  negligentia 
ium.    Ad  Joannem    Hierosolymilanum   e\ 
priBcipue    insinual    Innocentius,    quantum  passte  swt 
Eustochium  el  Paula,   saltem  insuis,  dumEpistoutm 
rrditur:  Direptiones,    caedes,    incendia,   obdm 


Sanctooft. 

'"'"'iiuincth. 
dUur,  t\  itf. 

jntur, 


E 


ut  illa  vndtM 

admodv*  cw 


clniMii  pervenit,  nultibi  indicalur. 

07  Prima  menlio  de  Paula  juniore,cum  S.  Eusto-  o.t    „,*. x,,,. .,.,.,. ..v,^, , 

et  bene  instt-    chiotn  Bethleem  degente,  fit  ab  Hieronymoi  qus  extremaB  dementiae *, generosi    imaa 

tragw    \:\\    alias 94    ad  S.  Augustinum,  ubi  deutraque  sic  v  Eustochium  et Paula deploraverunt in 

'■;'"  loqiniu,  .  S:  venerabilea  ae,    Eusto-  ecclesiae   tuae  *  pei  im  :  nomen  eni 

chium  et  Paula,  et  genere  suo,  et  exhortatione  tua,  hominis   causaraque  reticutrunt.  Quod 

digne  gradiuntur,  specialiterque  salutant  beatitudi-  guum  non  sit,  et  a  quo  commissum  :  oj  . 

nem  tuam.  Epistola   hm  figitur  anno  h\§;indeque  custodire  germanitatem  tuam,  et  gregi  iinu 

colligitur,  ante  annum  iibvenisse  Paulam,  cumdeea  tius  providere,  ne  quid  simile  oriretur.  •  u.p 

non  /k;'    mentio,  ul  de  virgine  illuc  recenter  advecta.  suam  de conniventia   Toannis  Uierosolymttani 

Ex  atiatis  verbia  ulteiius  colligetur,    S.  Augusttnum  Pontifex,    ut  magis   exponetur  in  Hieronymo. 

ad  sanctas  illas virgines  aliquando  litteras  dedissehor-  vero,qux   virgines  erant  passx,    hsee   deinde  m 

tatorias,  quss  exciderunt.  Earumdem  nomine,    ut  exi-  Innocentius  :  Et  tales  agnas  incendio,  armis  e    y  ^ 

sttmo,  S.  Auijustinum  saiutut  Hieronymus  in  Epistola  secutionibus,  nudas,  debiles,  post  suorum  ca? 


-a/.cleoieati» 


I 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


603 


raortes,  vix  vivere  audivimus.  ElpostpaucaJoannem 
alluqucns  :  Ubi  provisiones  tu£e?Ubi  certe,  si  casus 
evenerant,  auxilia  vel  consolationes  ?Cum  plus  se 
adhnc  metuere  dicant,  quam  conqueruntur  esse 
perpessas.  Altius  censerem,  si  essent  aliquid  (ie  hac 
re  mecuin  apertius  collocut».  Ex  dalit  verbisabunde 
colligitur,  gravusimam  vexationem,  terroresque  etiam 
graviora  S.  Eustochio  ejusque  monasterio  illatosesu  : 
ipsam  vero  moderate  admodum  egisse,  quod  auctores 
tanti  sceleris  non  nominaverit,  licet  koc  etiam  fieri 
potucnt,  quod  prscipui  solis  suspicionibus  mnoteseere 
posscnt,  ei  nihil  per  86  fecissent.  Pro  extrema;  demen- 
tia;  aliqui  ediderunt  extremse  clementise,  vocesque 
illasad  Eustocbium  et  Paulam  reserunt,  etaliaplura 
mutant.  Ai  mihi  prmplacet  lectio  data,  ut  multo  con- 
cinnior,  cum  post  direptiones,  caedes,  incendia,  aptc 
dicatur  orane  facinus  extremaj  dementise,  et  minus 
rectc  omne  facinus  sine  ullo  adjuncto,  ac  rursum  voces 
extremae  clementiaB  ineoncinne  admodum  de  duabus 
virginibus  proponantur  sequentibus  generosissimae 
sanctae  virgines. 

70    Qiudquid    autem   sit   de    lectionum    varietate, 
■  fucrunt  constat  pnmo,  S.  Eustochiura  graviaitla  fuissepassatn 
monatterii        cum  S.  ffieronymo,quod  contraria  essel  hseresi  Pela- 
iamna -,  giaiur,   et    verisimillime  ctiam,  quod  foveret  S.  Hie- 

B  ronymum.  Quanto  enim  odio  Pelagiani  Hieronymum 
prosequerentur,  magis  exponetur  ad  xxx  Septembri*. 
Constnt  secundotam  ex  Augustino  quam  ex  Innocemio, 
xdificia  qusedam  monasterii  fuisse  incensa,  acbonorum 
direptiones  factas.  Tertio caedes  in  monasterio  S.  Eus- 
tochii  etiam  memoratS..  Innocentius;nequeid  expo- 
nendum  est  de  percussionibus  dumtaxat,  sedetiamde 
illata quibusdam  morte,cum  dicat,  post  suorura  caedes 
et  raortera.  Fuerint  illi  servi  aui  ancillse,  qui  irruen- 
tiuus  se  opponere  conabantur.  Nam  nullibi  dicilur  ex 
sacris  virginibus  ullas  fuisse  occisas.  Diaconujn  occisum, 
verisimiliter  in  monasterio  S.  Hieronymi,  asseril 
s.  Auguslinus  ;sed  virgines  interemptas  neuter  dixit. 
Nescio  etiam  ex  quibus  verbis  sibi  persuaserit  Tillemon- 
t/ns,  quod  asserit  in  S.  Hieronymo  art.  138,  Eusto- 
cliiumipsam  et  Paulam  vixeffugisse  nudas  etdebiles, 
iium  arma  seeviebant  et  incendium.  Neque  enim  id 
videtur  dicere  Innocentius ;  sed  loquitur,  quantum 
vcrba  mendosa  innuunt,  dc  misero  slatu,  <id  <jucm  in- 
cendio,  arrais  et  persecutionibus  erant  redactx,  nu- 
dasque,  sivepfivatas  temporalibus  bonis  xdifUiisque, ac 
tlebiles,  abtaro  servorum  et  ancillarum  subsidio,  ul  via 
q  haberent,  unde  viverent.  Hunc  sensum  omnino  insi- 
uuantiUa  verba,  vix  vivereaudivimus.  Dc  gravissimo 


hoc  damnomeminit  etiam  Hieronymus  in  Epistola  139 
[ahas  56)  scripta  circa  annnm  407  hisce  verbis:  Nostra 
autemdomus,  secundum  rarnalesopes  haereticorum 
persecutionibus  penitus  eversa,  Christo  propitio, 
spiritualibus  divitiis  plena  est.  Melius  est  enim  pa- 
nem  manducare,  quam  fidem  perdere. 

71  Fecerunt  verisimiiiter  id  impii  hsretUi,  ut 
Eastocbium  cogeretur  deserere  monasterium,  et  Hiero- 
nymusalic  seconferre,  Etrevera  Hieronymus  m  Epi- 
stola  \38(alias  55  )  de  his  agens,  aliquid  innuere 
vidctur  de  loco  mutalo.  Attamcn,  si  monasteria  sua 
deseruentni  Hieronymus  et  Eustochium,  pro  brevi 
tempore  id  factum  fuerit,  ui  magis  dicilur  in  // 
nymo,  et  sic  impios  hsereticos  spes  sua  fefellit  :  nam 
post  tempus,  quohacpalrata  fuerunt,  scripsit Palladiue, 
num.  50  laudatus,  eoque  scribenle  in  Bi-thleem 
habitabal  S.  Eustochium,  ibique  habebat  conventura 
quinquaginta  virginum.  Constai  etiam,  ibidem  post 
paucos  annos  defunctam  esse,  et  sepullam,  ut  tieris 

sit,  ssdificia,  qust  igne  erant  consumpta,  fuissepaula- 
tim  restituta,  aliaque  damna  piorum  subsidiis  reparata. 
Verum,  cum  impii  verisimiliter  in  libros  et  scripta 
S.  Hieronymi  maxime  ssevierint,  ex  hac  mona 
directionefortasse  contigerit,  utmultst  EmstoUeS.  Hie- 
ronymi,  ad  SS.  Paulam  rtEustochium  dats,  pn 
excidcrint,  quod  ilt;e  alus  amimunicatx  non  esscnt, 
utpote  ad  privatam  illarum  aut  nwnastcrn  instl  uctio- 
ncm  datx. 

72  Dc  morte  S.Eustocbiimemini£&  Hieronymus 
in  Epistola  143  (alias  79  )  qiue  omnium  Epistolarum 
postrema  creditur,  ad  Alypium  el  Augustinum,  qui 
qusesiverant  ex  Hieronymo,  an  respondisset  ud  libros 
Anniani  Pelagiani.  Respondet  autem  prxter  aliu  : 
Sciatis  me,  ipsos  libros  inschedulis  raissosa  Sancto 
fratre  nostro  Eusebio  presbytero  suscepisse  non 
ante  multum  temporis  :  et  exinde  vel  ingruentibus 
morbis  vrel  dormitione  sanctae  et  venerabilis  filiae 
vestrae  Eustochii,  ita  «loluisse,  ut  propemodumcon- 
temnendos  putarem.  Ea  epocha  hujus  Epi 

gitur  annus  obitus  S.  Eustochii.  Nam  in  S.  Hiero- 
nymo  ostendam,  Epislolam  ftgendamesst  anno  419, 
circa  mensem  Augustum  vet  Septembrem.  Obieratau- 
tem  non  longo  quidem  tempore  ante  dictam  Epistolam, 
tanto  tamen,  ut  a  scribendo  ejus  causa  abstinuisset 
S.  Hieronymus.  Itaque  beatus  Eustochii  obitus  anno 
419  figendus  esl  :  sed  mense  ei  die  incertis,  verisimil- 
Innc  tamen  ante  xwm  Septembris,  quo  colitur  ;  et 
forte  etiam  priori  parte  anni. 


D 


4i  i  rois 

J.    s. 


Utud  tamen 
Sancta  non  d«~ 
sermt,  nisi 
fortan  brevi 

temi-ore. 


flforj  Sanrt.c 

probabtliui 

iiiiim  il'i  //. 


DE  S.  SILVINO  EPISCOPO  BRIXIENSI 


IN  LONGOBAHDIA 


COMMENTARIUS 


'    P». 


AV™  MFIiii  M 

BMl  ii  m  N. 
Hmtn  e/uj  i„ 

Ronninotta- 
"*»  Martyrolo 
9'ii  | 


Memoria  in  Faslis;  reliquiarum  inventiones  et Tranalationes;  cultus. 


J_i) 


minenlissimus  Baronius  post  Galesinium,  qui 
primus  in  editis  Ecclesim  Fastis  hunc  etalios 
non  paucos  BrixUnses  Anlistites  inscnpsit,  sic 

\hodic  S.  Silvinum  annuntiat  in  Martyrologio 
Rmano  :  Brixia*  sancti  Silvini  episcopi.  Ferrarius 
ad  eumdem  diem  in  Catalogo  Sanetorum  Italim  de  ipso 
tradit  sequentia  i  Silvinus,  sive  ut  nlii  scribunt, 
Svlvinus  episcopus  Brixiae  xn,  quartuspost  S.  Phi- 


lastrium  ecclesiam  Brixiensem  interSS.  Theophilum 
pradecessorem  et  Gaudioaum  successorem,  circa 
annum  Sal.  coccx  administravit  ea  sanctitatis  lau- 
de,  ut,  cumad  Superos  iv  Kal.  Octobris  evolassei, 
inDivos  relatus,  ah  ecclesia  Brixina  honores,  qui 
Sanctis  debentur,  sit  consecutus.  Cujus  corpus,  «n 
aedeS.  Petri  in  Oliveto  conditum,  ad  ha;c  usque 
te.npora  requiescit.  Ita  UU,  citans  Tabulas  et  moriu- 

menta 


604 


DE  S.  SILVINO  EPISCOPO. 


A( CTORE 
J.   P. 


gesta  plane 
ignota;  tem- 
pus.  quo  flo- 
ruU. 


B 


menta  Bnxiensia.  Canit  quoque  de  S.  Silvino  Brau-      lim   in  revelatwne   pcr    Sanctum  facta  unte  sacrerum 
Hw  epucoput  in  Martyrologio  poetko  ;  at  uisum  non     aesium  inventwnerneonsonat  Joannes  Franciscus  Fi<>. 
pretium    hue   transferre  ejus  versiculos,  om-     rentinws  in  MS.  Catalo  opotum  Brixtensium 

nibuTanimarum  rectoribus  consentaneos.  umU  q p»,  jumentnm  factum  esse  glabrum, 

2  Faynus  dehique  ipsum  celebrai  in  Martyrologio     ejus  paulo  post  mterttu  non  memtmt.  Wlisa  Capreolus 
Brixianoverbis  ietis  :  O.iartoKalen.  Octohris.  Brixiae     J  jurisconsultus,  qm   iu  ipsis  lemportbus Va- 

sancti  Silvini  episcopi  in  eecleaia  sancti  Petri  Oli-  trisesue  Annales  conctnnavit,  mortuue quippe  «j  anno 
voii  qui  pastorali  sollicitudine  fulgens,  nomen  aibi  1M9,  necrevelatvmu  menttonem  facit,  necjumenti; 
aeternum  inter  Sanctos  promeruit.  In  Annoiatis  ap-  translationem  sic  retuhsse  contentus  lib.  14.  CaBtemm 
vellat  ad  Tabulas  et  Catalogos  omnes  epiecoporum  dum  ista  geruntur  ;  quae  prius  in  adicula  divi 
ecclesixsu*  ad  laudata  mox  Martyrologia ac Brixia-  Petri  in  monte  Ursino  diu  delituerant,  divi  Sal- 
num  \/s    e\   ad  longum  agmen  scriplorunh  quorum     vinii  *    praesuhs  nostn,  reliquisB  in  templum  divi 

Petri  in  Oliveto  die  primo  Maji   honoriflca  pompa 
sunt  translata?,  industria  etcura  Hieronyroi  Caballi 
rivis  nostri  et    ejus  templi    antistitis  diligentissimi 
Prxcessisse  atutemt   ui  supra  innuit    Faynus,  co\ 
sum  civitalis,    ut  fieret  translatio,   constat  ex  instru- 
mento.quod  habemus  inter  collectanea  nostra  de  San- 
ctis  Brixiensibus ,    descriptum   ibidem  ex  libro,quim 
vocant,  Provisionum  civitatis,   et   his  verbis  a 
tum  :  In  concilio  speciali  civitatis  Brixiae  xxxi  Mar- 
tii  mdviii.  Ad  requisitionein  ven,  D    Priorismona- 
sterii  S.  Petri  Oliveti,  Congris.  Canonicorum  regu- 
larium   S.  Georgii  in  Alga    Venet.,  provisum   sit, 


D 

"0  150ft 


'  '•  Silrin, 


nomina  et    Opera   recenset,   Super  citatis   Gatalogis 

m  meam  indicaviin  hoc  ipso  tomo  ad  diem  xxvi 

mbris    in    Commentario  de  S.   Vigilio   episcopo 

3  ;  quod  autem  ad  scriptores  periinel,  etiam  ibi- 

dicta  num.  k  hic  pro  insertis  haberi  possunt. 
Proinde  siquis  eos  inter  quidquam  memorei  de  S.  Sil- 
vino,  in  vivis  degentet  prater  nudaejus  ae  decessorum 
successorumque  nomina,  unde  saltem  conjicere  liceat, 
quo  circiter  temppre  floruerit,  td  lotum  ex  conjectuiis 
profectum  existimamus.  Hinc  ne  illud  quidem  excipete 
ausim,  quod  tradu  Faynus  de  episcopatus  initio  ac  fine 
inquiens  :  Senexanno  ccccxlv  ad  episcop.  ingressus, 

ad  ccelum  post  duos  circiter  annos  vocatus,  illic  pro      quod  cives,  eligendi   ad  hoc,  curare  debeant,  quo 
nobis  intercedit.    Quandoqmdem  id    nuspiam  idoneo     translatio  S.    Sylvini   epi.    Brixiae,    cujus  reliquii 


Reliquii  cjus 
inventx  prope 
Serlas, 


testimonio  confirmatum  reperiam,  <•/  Ferrarius,  usus 
quoquc  Brixiensibus  Tabulis  et  monumentiet  dicat, 
sedisse  Sanxtum  circa  annum  410.  Jtaque,  missis  ce- 
tats,  signavi  ego  eum,  non :detB.rtnindto  anno,  ante 
medium  seculum  quintum;  quia  Rampertus,  secufo  9 
episco/ms  Brixiensis,  et  omnium  scriptorum,q>uos  novi, 
antiquissimus,  isto  ordine  Sanctum  recenset  in  Hi&to- 
ria  translationis  S.  Philastrii  :  Theophilus  et  Sylvi- 
nus  etGaudiosus,  Optatianus  et  Vigilius.  Nam  Op- 
talianus  juxta  dicta  vinn.b  CommeMariide  S.  Vigilio 
floruit  sub  medium  quintum  seculum.  Pergo  ad  eatquss 
dc  reliquiis  earumque  cultu  et  translationibut  tradila 
reperio. 

3  Sacra  ejus  ossa  ab  immemorabih  tempore  ut  feri 
communis  Brixianorum  traditiot  magna  saltem  exparte 
servata  fuerunt  in  ecclesiaS.  Petri  in  Monte  Ursino, 
ubiolim  ca&nobium  exstitii  monachorum  Cassinensium 
propy  Serlas,  parceciam  dioeci  sis  Brixianse.  Verum 
cum  dictum  ccenobium  seculo  15,  exstmclis  ibidem  Cas- 
sinensihun,  transiissei  injus  canonicorum  congregattonis 
S.  Georgii  in  Uga,  nunc  similiter  exstinctse,  qui  in 
civitate  Brixiensi  tum  lenebant  ecclesiam  S.  Petri  in 
Olivelo,  huc  delata  sunteadem  sacra  ossa  anno  1508. 
Bem  sfc  describit  Faynus  m  Annotatis  ad  diem  xxx 
Aprihs,  ijuo  translalio  peracta  i  ?/  HujusSancti  o 
/sed  non  omnia)  ah  immemoratis  seculis  in  ecclesia 
S.  Petri  nuncupata  in  Monte  Ursino  supra  pagura 


cujus  reliquiee 
hucusque  sepultae  remanserunt  in  eccl.  S.  Petri  in 
Monte  supra  Serlas,  cum  omni  diligentia  et  venera- 
tione  fiat  in  die  Octavae  Paschatis  Resurred 
Dni.  N.  J.  Christi  ad  ecclesiamS.  Petri  in  Oli 
etcceptaest  (forte  omissa  hic  esl  vox  electio.  )  nemiue 
discrepante.  Et  facto  diligenti  scrutinio  pro  tribus 
civibus  eligendis,  fuerunt.  electi  D.  Stephanus  de 
Ugonibus,  doctor  eteques  ;  D.  Ludovicus  Nassinus, 
doctor  ;  D.  Jo.  Ant.  de  Monte,  doctor. 

5  Memoratam  translationem  Faynus  in  Marlyro- 
logio  Brixiano  ita  annnntiat  ad  dicm  xxx  Aprilu 
BrixiaB,  translatio  sancti  Silvini  episcopi  e  sacra 
»de  in  Monte  Ursino  ad  ecclesiam  sancti  Petri  in 
Oliveto,  non  sine  prodigiis  ccelestibus  effecta.  ln 
Annotatis  ve.ro  addit,  translationts  Offioium  in  dkta 
ecclesia  S.  Petri  in  Oliveto  celebrari  ritu  duplici  feria 
secunda  }«>st  Dominicam  in  Albis  Exstat  quoque  vel 
certe  exstitit  ia  eadem  ecclesia  altaret  Sancto  nostro 
consecratum  :  ui  credere  nosjubei  Jacobus  Philippus 
Tomasinus,  Mmonise  episcopus,  in  Annalibm  Canoni- 
corum  secularium  S.  Oeorgii  in  Alpa,  editis  anno 
1642.  Pag.  198  agens  detemploS.  Petriin  Olivelo, 
Monumentis,  inquit,  sanctorum  episcoporum  Bri- 
isium,  Paulini,  Cypriani,  Pauli,  Silvini,  Evasii, 
Doodati,  quorum  corpora  hic  sunt  oondita,  celebre 
est.  s.  Paulini  ara  sub  organo  eleganter  constructa 
hoc  distichon  habet  etc.  Ab  altera  parte  ad  D.  Sil- 


Mmoria 
IronslaUonu 
officio  duplki 

recolilur , 


rit  eccle 
Siam 


O.      rCUI      llliUL-uprtta      III     hiwiiiv      wioill"      OU^.1  C*       pu^UIU  IIVV     v^.^v.v, . 

Serlarum  eminente,  quam  olim  mojiachi  Oassinen-  vini  altare   o)im   reliquias    sacras  servatas   miss 

ses  officiis  excolebant,  loco  ignot  tia,  ac  ip-  testatur  inscfiptio.  Subdit  inscripiionem,  annom 

Bius  Sancti  revelatione  inventa,  nocturno  coelo  anno  exaratam,   sed  huc  non  pertinentem.    Anno  ^c 

hdviu   Canomci    \zurini   S.   Petri    Oliveti,  quibus  trigesimo  quinto  post  translationem   tam  S.    bivi i   , 

locus  ille  (extinctis  Cassinenaibus)  scriptus  fuerat,  quam  Sanctorum  mox  nominatorum,  sepulcra  m  |- 

omnino  Serlarum  incolis,  neob  illorum  erga  sanothecat   aperlse   fueruntt  indeque  partes  altquo 

nunc  Sanctum  devotionem,  eos   ab  aeris  calamita-  sumpt.r  sunt,  pretiosioribus  capsis  includendsr. 
tibus   defendentem,   tumultus  aliquis   fieret,   acce-         6  Rei  gest a .Historiam  ab  annisjam  centutn  « 

dente  civitatis  assensu,  capsa  Sanctarum  reliquia-  etoctoginla  transsumptam  ex  quodam   i/,s    m0M 

rura,   mulo  superposita  (  Indignus  plaue  tanti  the-  ejusdem,  ethuc  a  Fayno  transmissam,  dedim 

sauri  vector  )  per  devios  tramites  ad  parochialem*  dem  tom.  in  Apriits  in  S.   Paulo    Brtxtensi    jn*    ^ 

pagi  S.  Euphemia?   pn.pe  civitatem,   summo  mane  pag.    625  ,  verumtamen  cum    minus  prolixa      » 

Dominsein  Albis,  quaeo  anno  iucidit  inxxxAprilis,  remiltere  lectorem  visum   non  est  ;  ttaque  .ffl0 

transtulerunt,  mulo  statim  glabro  divinitus  eifecto,  AnnoPominimillesimoquingentesimoqua  r ^g     ^. 

et  paul<>  post  mortuo.  Ordinata  deinde  cum  episct>po  secundo,    pridie    Nonas   Augusti,    ad   IU        j.vet0 

Paulo  Zane  soletnni  processione,  eadem  sacra  ossa  meraonam.  Brixi»  in  ecclesia  S.  I  t     n-!wlV 


tatvnsite  J 
vtaMoW 


sequenti  die,  qnae  erat  prima  Maji,  ad  eamdem  S. 
Petri  Oliveti  ecclesiara  in  ara  divinaa  Mara^  Magda- 
lenae  intulerunt. 

4  Fayno  tum  in  ceterispene  omnibus,  tum  praeser- 


monam.   dhaisi  iu    cwi^.»«-  •    . 

assistente  R.  P.  D.    Leone  de  Bugattis  to j» 
rectore  generali  Congregationis  S.  Georgu  i        °|U 
de  mandato  dicti  reverondi    patns,  aper la       yris 
sarcophaga  sanctorura  episcoporum.Evasn  n      ;r 


*a\.  odditur 
invcnta 

ae  por*  /"<; 
tlost  theca  «/» 

clusa  ; 


B 


pars  quogue 

reddita  /uit 

islbui 


i  nnnterere 


apud  r/uos,  ut 
Patronw  \n 
turit  ttmpt- 

sl  \t\bus, 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS.  605 

Cvpriani,  Pauli  et  Deusdedit,  quorum  corpora  sunt  si  minus   ex  toto,  inqvit,  saltem  ex  parte  redditasii  [j 

recondita  in  altari  S.  Mariae  Mngdalenae  in  rapella  pristina  felicitc 

dicta  S.  Paulini  :  et  <it                               ribus  levatae  10  Porrocausam,  cur  nullus  ex  allegatis  seriptoribus          ™°*Z 

fueruut    infrascripta    Sanctorum    suprascriptorum  lempus  determinarit,  quoparsisla  relatafuitin  Mon-  magnainve- 

reliquiee  :  videlicet  capul    integrum  S.  Pauli   cutn  tem    Ursinum,   non  aliam  fuisse  opinor,  quam   qu  d  nerattone  e$t. 

QQjnibos  dentibus,  etcapita  SS.  Deusdedit  et  Silvini  Serlen                    i  obtinuisse  contenti,  tum 

fUeraut  in  pluribus  partibus  *.  mentum,  ui  moris  est,  utque  docet  prudentia   ad  pri  - 

7  Quorum    quidem    Sanctorum    capita    fuerunt  bandam,  rite  reliquiarum  veritatem,  confici  non   cura- 

processionaliter  reportata  in  Bacrario  dicta?  ecclesiae  rint.  h\  conjicio  ea  Ttalica  relatione  MS.  D.  Faustini 

'  et  ibi  reposita,  donec  et  quousque  fuerint  fabricata  Ricini,  se,              edente   Serlensis  parochi.    \ 

locula  seu  pretiosa   tabernacula,  in  quibus   honore  dabo,   postquam  alia   qua              cuttu   inde 

debito   includentur    dictae    reliquias.    Ad    quarum  prsenn              erit  itaque  laudalus   parochnx,   exstare 

renerabilem  translatioriem  interfuerunt  infrascripti  in  sacrario  eccl                hialis  Serlensis  tabellum 

sacerdoies  ;  videlicetimprimis  R.  P.  D.  deBugat-  qua  notantur  dies  festi  ibidem  i              etebrari  solili, 

lis.  rector  generalis  ;  R.  P.  D.  Pacificus  Brixien-  interque  eos  notari  diem  S.  Silvini  episcopi  xxvm  Sep 

9is    Prior   nasterii,  D.  Maguus   de   Brixia,  D.  tembris  ac  S.  Cypriani  episcopi  item  B'rixiensis\ 

Timotheus  de  Homis,  D.    Eadrianus  de  Brixia,  D.  recitat  Italice  verba  ejusdem   tabeUx  sequentia  :  Cele- 

Oyprianus  Maurus  de  Gaudino,  D.  Lucas  de  Goliono,  |>retur  Mi                                    Etosarii,  (ubi 

D.  Joannes  Petrus  de  Cignano,  D.  Cbrysanthus  de  exstiti                         orum   ist.iruui    pi.uMilum,    iru 

Provaleo,    D.  Evangelista  de  Calvazesio,  D.  Tha-  similiter  hstc  est  parochi  commonilio,)  die  S.  Cypriani 

daeus  de  Bnxia,  D.   Maxiraianus  de  Brixia,  D.  Al-  Brixiensis  episcopi    xxvin    Septembri  .   ei  tali  die 

bertus  de  Dello,  cura  pluribus  laicis  utriusque  sexus,  circumductis  sacratissimis  illorum  Sanctorum  reli- 

de  quibus  omnibus  constat  instrumentum,  roga'tum  quiis, flat  solemnis  supplicatio,  [juxta  mandatum  il 

per  egre^iuin  virum  D.  Pranciscum  notarium,  nun-  lustrissimi  episcopi  Brixiensis,    A.i  moa  subdit,iltu-  g 

oupatum  il  Garabara,  die  et  millesirao  suprascripto.  strissimnm    Vincentium    Justinianum     is    cathedram 

Emdetn  tra            embrevitercommemorat  etiam  Way-  B                    ipavii  ab  anno  1633  usque  ad    1645, 

„us  iii  Annotatis  ad  \\\    Aprilis,  et  quod  in  recitato  tesle  Ughello,)  cum  in    visitatione   sua    non    rope- 

umento  faciendum   esse  indicabatur,   factum   esse  risset  super  dictis  reliquiis  instrumentum, 

docet,  addens  :  Caputejus  (S.  Sitvini  J  in  busto  pre-  sisse  snpplicalionem  ;  observari  nihii            more  usi- 

tioso,  dedita  opera  exstructo,  ad  majorem  veneratio-  tato  diem  festum     De  S.    Cypriano  paucis  actum  esl 

repositum  fuit.  aPu*'  '             -   {i"<<"  /""'•  846. 

8  Tdem  auclor  in  Annotatis  ad  diem  xxvni  Septem'  H    Posi             i   de   Sancti  nostri   retiquiis,  qux 

bris  dicit;  relatam  deinde fuisse  S.  Silvini reliquiarum  Brixut  in  ecclesiaS.  Petri  in  Olivelo,   ac                      <  ejusdtm 

m  in    Wontem  Ursinum  prope  Serlas,  unde  prius  Monte  Ursino  honorantur,  pergunt  Faynus  ?t  Flo\ 

Ujnsciisomninoincotis,ne,utantesigni-  tinim   ad   sttcras  ejv              vias,  sub  annum    I 

rat,  apud              "   magna  in  Sanctum  pietate  indiruta  nunc prope  Brixiam  ecclesia   repertas  :  No- 

ferebantur,  eutnfue in   aeris  tempestatibus  Patronum  tandura  est.  verba  sunt  Fayni ad  diem   \\\    Aprilis, 

■ii  fuerant,  tumultus  excitaretur  :  ai  tempus  nul-  ^  S.   Silvini    corpore ;  aliam  ejus    partem   anno 

lum  assignat,  ista  annotassecontentus :  Decujussancti  mdxmx  diexi  Januarii  fuisse              bem  inventam 

episcopfprotectione  hoc   mirabile  fertur,  Serlarum  iu  diruta  eccl.  S.   Apollonii  fratrura   Minorum    de 

spatium.  dum  sacra  ossa  illic  adessent,  nec  fulmen,  Observantia,  nunc  ad  S.  Josephum  degenl 

pruinamve,  aut  grandinem    1-114u.Mi1  offecisse  :  ubi  ara  S.  And                             1  sic  s.  r  pta 

postea  ad  hanc  tutelam  os  unum  reportatum  in  ara  Silvini  1                   Qua m    1               i    Rusti 

s .  Bartholomei  reclusere.  Joannes  Franciscus  Floren-  ciani   ep.scop.  et  aliorum   Sanctorum,    ibi   panter 

tinius  m  Catalogo  MS  episcoporum  eamdem  materiam  inventis,   die   xin  ejusdem   Januarn    privatim    de 

mandato  episcopi  (ut  in  aliis  eccles.,  ra  quibus  cor- 
pova  horum  Sanctorum  colebantur,  honor  non  mi- 
tiueretur)  transtulerunt,  ad  eccl  S  Josephi  intua 
altare  S.  Andreas.  quod  erigendum  erat,   collocau- 

uue  prnina     percuiere,     <:r.-inuu   uuiilhucic       ovma,  °                         p           .            r.* 

1            j                             1            n~  ,,„,,  irt.,,„  dam.  Eadem  pene renetit  ad dtem  xxviu   deptembns; 

donec  eodem  corpons   eiusdem  particula  reportata  t         ' 

.     ,      .    ,J      .                           n  Ftorentmtus   vero  m  Catatoqo  MS. 

uuam  m  S    llarrli-dnm.u.-r  mu  m--  u^ere.  Cjuan-  '' 

.         ..                                1,1  distinctiorem  mventtonts  notttiam ;   verum  ea  hm 
tum  111  coBlitu.n  lipsanis  pr;ps.dium  1 

9  Relat* iw  I ■  ielam  reliq w  parMam     » fi 

ante  a, 1887 M  P.  OHttm  Capunimu,  a«i     Jj  <"" ■  . 

l""'"r,  v'7" '"""■'■  *  "  '"'""  ""'"""'""    ,/'  '  „,.,„,   „„,,„„„,  „„„„„,  ,.,  arcl Frat,                     ***** 

///  his  quippe  sigmficat,  se  tn  ecclesta  Montts   Urstni  '        .                                         ,.   m.nm 

'    "           '                                tKK-    «_._._  camomca,  ejusdem  conventus Religtosus et  tn  re.  qu> 

festo  S.  Barthdlomxi  apostoh  dtcto  anno  1557    Sacns  >J                                       nr»rinuu*    Pa\ 

.           o      _-i                      •  narrat.  actor  posl  superu               "    prsectpuus.  rars 

°Peratum  "*'   *d   -"'"•  '"  1"  S'    S,lvi,i'    U''lin:  L  prior,  immixtishinc  inde  Latinis  ibm,   Ttalia 

repostt*erant:retiqua  vero,  per  Faymm   et  Floren-  ih 

twr  compendiose    ata,   paulo  lattus  acple ,  '                 /                          Hrktm    ._,. 

defarat    J>""'«""   ^mporisintervatlo    quod  fluxU         ^ iiilillllhll<  ,,,„„„   in  c pen_ 

"'""'  '"'""""  "' '"  lsl"  *de  r?T       J*ri2a  diZ    Postformulas,  hujuscemodiActisp  rfigi  solitas, 

depostttonem  ei  earumdem    transtatwnem  ad  bn.ua- 


pertfactans,  ait  :  Sacellum  autem  S  Petriin  Monte, 
sacro  viduatum  pignore.  singulis  ferme  mnis,  novo- 
que  exeraplofulraen  tangere,  vicinos  agello^  \  ineas- 
que  proina    peroutere,   grando  contridere  *  solita, 


nnm  civitatem,  numquam  tonitruseufulminevelpruina 


tradunturisthmc:  Atmo  1529   die  xi  Januarii,  inci 


"T  •'""""".  numquum  .im.«-.»»i ■  •     r      ■■-  f   .       ^tuiutnn,    religiosi  quinque   memo- 

alr  '"'"  ,/'/''"//""'■  <"■""" ■""<"""  '■■r '";"«; /'"  Z  monasteHi  laborantes   ad  8.  Appollontum,    i 

affectam  fuisse  eam    regionem.   Mtmox   u     Bu  «. ^^  ^  cww»,,  ut,  subtatis  rude- 

translatx  sunt,  vtx    refem posse  att,   quanta  -./  tem-  i                     ^         ^   ^^  rM,irnti  et 

pestatibusatiisque  aeris  adversitatibus  perpessa    n<  ///-  rw   ,          ^  ^  ^  g  ^^  ^  ^^ 

fortunia;usqueadeoutterribile  fulmen   detapsum  stt  eo       .        offenderunl  lria  MmilcM  seu  arcas  lapi- 

mipsumsaceUum,  in  quo  sacra   Upsana  prm  requut-  s^\uQJl               CHm    aperuiamt,   repererunt 

verant  :  tandem  reportata  istuc  sacrt  eorpom    par te  •   *           $             inscHlwne  seu  labeUat  nomeh 

tmpetratum  est  a   dwina    misencordta,  ut   agns  u>tis,  Fu              *                                                                .^ 


DE  S.  SILVINO  EPISCOPO. 


AUCTORB 
J.    f. 


-  '"""  '"'' "  "'"  """t  itZ  oretdiligeDterdeteotum  Per  Patres  loci  S.  JosePi„. 

,  o     ,....         15  Et  ita  dicts  reliquia  cum  licentia  transferendj 


«nno   M19, 


•  mi 


<"«■•■•"• .        j,  n      iw.  15  Et  ila  OICTSB  renquiaj  cuin  i.cenua  transfereiidi 

13  Quapropter,  coopeno  monumento,   adS.  •  "*'      pl.oce8Sio„e  fueruntcu.todi»dictiP»M  *»»,„. 

*" '""'■■  J "  />"'""  ;„    *l»li     urbem  demandatm,  .ervandm  et  collocandaj.  „t  m. 

'■■'■■"'  '■■"'" 7'';  ;;;,,,    „„„„„•,„  —  «*.  «u>  p^r  q™*™»  ^  «.  m* 

xii  /mmH ■,„»""'  P-  '  ■""  *  '  ''",,,.,,,„      curii  xin  Januarii  uwcm  in  seromisit  fratrem  Au- 

Mrumenti  «««.,  faM  «*.«,  rem,«e,  u   a  f        -     u      x  .acerdotem,  et  fratrem 

•■•"<<»  "«••■■"• "-  "-■ ''"""''";""; ;;;;;:;;", ;;    :  £  d«  Brw.  u*. ad-iocum,  *  ,,„o  inTen£ 

«•  •'"""'""""•  "'  "■"■■'■;"'"'•'"  ;,';,,.     remanserant.  p.-o  earum  tranelatione.   Q„i   (ratres 
jfor    Hml   e/>facepU»,  e eoque  tum  Ucentta pete, u„U8tinU8  et  Felix,   delatis    secnm  duabus  cap- 

««*«»»  '■'"' S"  Silv,nl:  '""; ^"'": ':: ;     "  seZ  Hgneie.  ipsas  reliquias  ln  iUis   collocarunt.  et 

" '"" ' STiSTSfiirSSS  secnrad0etu,e,-„'„taa..,„meccieSi;eS.Josep.„,,n 

''"'<■"'  ""'  """'■'    '  '  '  *.                 ;„    /;,„„„-  qua  uunc  sunt.  et custodiuntur ;   d„nec  fiat  altare. 

""'"  '"'  ''  "     ' ;         , :     ,  1 ,  „b  quo  debeant  collocari  jux.a  determinationem, 

M,  ;•„„/„,„  /..,„,,/  .,..■'»  >««'  -        '"  ^"  J       s        nti  vero  a,e.  scilicet  Jovis,  x,v  Ja- 

s„„  „,„„  R,  ,)    /„„■„„,/,  ,„,/,„„„.•.,..»,    «      ";•/'  *            p    Petrusde    mandat0      trum 

"""  '■"■""  '"  '"' '  '""  ;'■;"■;.;;:,:;:: ;;;,„;,      ven  "  SniSetdiscretorum,etdeconsilioPeximii 

"'""'"'''  '" "'" ' "' "".',,  ,.   ,  „     legum  doctons  Thadei  de  Mantua  denuntiavi   p». 

-- »""•"-""' "•-• '- "" , rt,'?t  :;ssr  s:r: s 

«'*  «■  ""-""  '''"'"'""  "  "'""""  M,:v  ;     ecclesiaS.  Afr*  vel  S.  Petri  in   Oliveto,   rn^m 

^"•v-  """"■ "  '■'"-"'"'  f;"""""'  '',",'■      ,„«/  „,.„.'  „'„«  *«*«.  ~-  »••"»»  »/■»•' 

;;',;;;,,,',;:,;,,„,,;..,/ i ■  „•»  ««.«^  '»•»■"■  s-  ^- omto- ■ iraitUBi  "ini 

i/ n « «'""■»»•  ■'"" '""•  "•' "'""'"  '■/"""""""•  5"";;-c,(,,„,„ .,„ „„„  ,„  „„„„„-„  ,„,„„„„, «./,. 

,„„„„„■„,„„„■../,■./„„„    scilicel  tunc  w  doeumentts,         «  oeterum  sacra 

„,,,.  ,,,„,.,,„,.  ,„„„„.,  {,  „„//„„ ■,„„,„  „,„„-„     *VM  m«mw  ,„.,,„•.„/,„„„„"  1832,   i /„  ■  , ,m 

,,,,,/r    ,„.«,  ,„„.  „,,,,,,•  „„„„„,„,,„  <o      I  „,,,.(■«    ner   tiinaiiim   Fumaqustanum  «cdulrw 

:::;;:;  ss  SKStSMtf  =SE  ;/»„r  W s-ajra  =r 

14 />„,//„,„■,/„„„/, .„'..,  „..' /.„„.•  .'„„»o  «« "■•"'" '"""" "•  ;'s-  "g g''"Z. 

aclnc,rM.     monumenta,  „„,,,  , «-  '„'"■'",    «*«•     -'"'""'■"^  '"", ^ ',"  A' ^ ""m  SS  Eoiscoi  £> 

MM.  „  ,  ,„ ,   ,„/   ,/„,„•/.„„,  :  r,/„/.„„    vero  Latine  ,„-     tembm  :  Ossade.nde  eorumd em  b> .  E p.s     „  . umo 

,„/  :  -,„„  „/,„,  barbat « „„    (•«  »'-' — "  "''  -dem  I- ratnbus  n  ai  ad J»M 

:,::;:::::,:■;;:::;,:;:;;:::;:::,;.:■:■'==  SSSSKjES      :r;= 
:;::::•::  n&^rSSSK  fiffi^S  s =J  ™s: 

episcopum  PhamugnsUnum.  Brixiaj  extantcm,  c„m  qnod  apostolo  Andremsaorum  «sW,  88 ^Smn. 

p^dicto  R.  D.  archidiacono,  commiaitque,  nt  pro-  x„  Brixiena.e  ep.scop.,  atq„e  R(^ .cm  n.    x     J 

c    ederemu.  ^andum  ejns  coneilium.  Unde  cu.isti-  dem  Brixiaj  cvtatis   epwcopi,   corpor.  recoua     F 

°  tutis   nobis  coram  eo;  et  narratis  pr»mi.sie,   et  sunt;  quibu.    dum  tabellm  propna^ nomma  .  (n 

lectis  litteri.  tabnhirum,  considerans  dominatio  sua  mentia  *  adjacent.  Hmc  sacra    p .gnor.  ci  ^ 

reverendi..ima,  quod  vigeret  fama   in  urbe,   qn„d  clesia  S.  Apolloni.  bumata  essen  ,  ne  ea,  oe       ^ 

reliquimS.Ru.ticmnies.ent  ineccle.iaS.Zeni*  prophanation.  exponerentar,  ad   liunc 

,,,.,„.  potest  esse  verum,  a  medio   puta  corpore  Leonis    X    summi   PonUfio..    "^^         iam 

infra)  et   reliquimS.Silviniineccle.iaS.   Aphrm  fuere.   M   commodo  sensu  tntrl '»  "rfus  "  a        „„, 

vel  S.  Petri  in  Oliveto  (quod    similiter  potest  esse  anclor,  /„■„,„,  dum  mort  eatis  ^J^JSmm 

verum  a  medio  Sancti  eorpom  infra)  dixit  in   l.oc  duaecorporumpart»;  secun.to  d,„n  dte.tna      ^ 

morosius  esse  procedendum  :  et  pro  ni.nc.  ne  reii-  «ntrni  faelam  esseex  mandalo  ^»"*-        n.hqus 


*  al.  Zenonis 


inTa^BrbdamT^  i^diiigttnbv  eVreverenter  in  suis  qno  laudatn  Poniifex,  et  eodem  loco  ™*nu^*m  & 

singulia  c;«psettis  cura  suis  tal.ulletiscustodirentur,  zaga,  anno  circtter  1517,  statuit,  ui  '  ^.   m 

donec  tempue  adesset  collocandieasinahquacapella  Midir,  '/''«"""/'^   «   veien  mon  ^^ 

•  /.  dedicanda  aictae  ecclesia,  dedicandam  *  ad   honoremS.  An-  poterant  ad  exstmendam  ornandamque 

drea>,    sicuti  ante  erant  in  sua  capella :  et  in  dictis  el  ecclesiam. 
c  ipsulis  ponerentur  litterae  in  aliqua   durabili  ma- 


DE 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


607 


DE  S.  ALODIO  EPISC.  CONF. 

AUTISSIODORI 

IN    BURGUNDIiE  DUCATU 

COMMENTARIUS 
Memoria  in  Fastis;  gcsta  aliquot;  locussepullura?;  corporis  translatio  et  inspectio;  cultus. 


AUCTORB 

t.    r. 


P091    WDH  Nl 
gBI  i  i  i  M  V. 
Nomen  tfw  <»- 
tcriptvm  tsl 
Martyrologlis 

B 


antlquis 


ft  recentiori. 
ahquot 


Sacra  Antistitis  nostri  memoria  celebratur  hodie 
in  Martyrologiis  bene  multis;  ei  in  iis  quidem, 
qux  S.Hieronymi  nomine  insignunturttam  ma- 
joribus  quam  brevioribus.  lntermajora  a  Flo- 
rentinio  vulgata  sic  habei  vetttstius  ;  Autissiodoro 
depositiosancti  Alodi  episcopi  ;  vetustissimum  :  Autis- 
siodoro  Elodi  episcopi  :  Corbeicusc,  qnodel  anno 1661 
edideral  Acherius  tom.  4  Spicilegii  :  Autissiodero,de- 
positio  sancti  Alodi  episcopi  et  confessoris.  Sedquod 
notandum,harc  in  t)  ibus  istisapographis  Sancti  nostri  an- 
nUMiotio  distinctocharactt  i  est  tantum  adcalcem 

laterculi :  proin  imi  debt  t  dumtaxat,  ui  at 

tum  antiquarii  Gallici,  qualia  augmenta  de  Sanctis 
iutissiodorensibus  ibidem  sunt  frequentissima.  Inter 
breviora  Hieronymiana  apud  nos  tom.  vii  Junii 
unnm  Richenoviense  ita  habei  ;  Autissiodoro  Alodi 
episcopi  :in  aliis  solum  nomen  exhibetur  :  in  iugus- 
tano  Alodi,  in  Labbeano  Aladi,  et  in  Gellonensi  apud 
laudatum  Acherium  tom.  13  Alodi.  Occurrit  q 
Sanctus  in  Marlyrologio  Autissiodorensi  apud  Marte- 
nium  tom.  6  Collectionis  amplissimx:  iisdem  plane 
verbis,  quibus  in  Acherii  Corbeiensi,  sed  vocatur  Alo- 
dius. 

2  Alodum  vocat  Rabanus  :  Antissiodoro  depositio 
S.  Alodi  episcopi  :  prxtermiseruni  in  genuinis  suis 
Martyrobgiis  veteres  auctores  classici,  Beda,  Ado 
aliique;  in  genuinis,  inquam;  nam  in  Vorna- 

et  m  variis  Usuardi  auctariis  memoratur  p 
ejus  depositio  .  scribilurque  nomen  Alodius,  praeter- 
quamin  Centulensi  Usuardino,  ubi    Alogius    legitur, 
Adoniani     Warlyrologu  editores   prxcipui   Mosander 

weydus  in  nullis    Episcopum    nostrum  codicibus 
tuis  repererunt,  idque  inde  conjicio,  quod  ne  ille  qui~ 
dem    eum  posuerit  inler    notatos  asterisco,    neq 
inter  rejectos  in  appendicem.  Nihilo  tamen  minus  Do- 
minicus  Gregorius  ex  suis,    ut  opinatur,    apographis 
Adonianis  si  q\  enti  eum  i  \ogio  t  coi  nat  ;  Aul 
depositio  beati  Alodii  episcopi,  'iul  tm'  ex  dicipulis 
S.  Germani.  Et.   duin  adhuc   ecclesiam  divi 
sibi  commissam   ipse  apo  itolica  jeret, 

sui  abbas  i  i  ii  i  posl  cujus  quoque  trausitum 

gloriosum    divina  proYidentia  e 

im,  quam  gloj  i  n     per  ai 

citer  iii  tandi 

et  sepultus  est  m  ecclesia  beati  Germani,  ante 
Boris  -iii  episcopi  ei   confessoris.  Fuil  autem 

po  eo    tempore   annos   x    propter    barb 
Undt  haustumsitistud  Adoni  attributum 
conspiciei  leclor  ea  recitandis  inferius, 

3/«  Florario  nostroMS  non  tantum  ■  nora- 

tur ;  Antisiodori  natale  sancti  Alodii  episcopi; 
rum  eliam  die  v  Maji  :  Alodii  episcopi;  sicul  dictum 
ibi  est   m    Praetermissis.    Contra   omnino  siletur   de 
Sancto  nostro  in    Hagivlogio    Franco-GalUcu   et  ho- 


V. 


dierno  Martyrologio  Romano:  dederai  tamen  ipsum 
Galesinius,  cujus  ac  Saussayiel  aliorum  recentiorum 
elogia  mitto  describere.  Nonnulla  d>  nus  seripto 

mandarunt  auclores  seu  collectores  Hisi  icopo- 

rum  Autissiodorensium  apud  Labbeum  tom.\  Biblio- 
thecse  MSS  .  pag.   417.  et  11  Ericus;  mo- 

ns  S.  GermaniAulissiodorensis,  in  Vita  ei  Mira- 
culis  ejusdem  S.  Germam  ibidem  pag.  552  nc  565  et 
apud  nos  tom,  vn  Julii  ad  diem  xxxi.  Floruisse auc* 
tores  istot   seculo  9  dictum  tst  ad   diem    xxv   /;/  n 

ario  hic  pag.  87,  ubietalibi  per  decursum  Operis 
deeorumdem  lucubrationibusfactaesi  mentio.  Suffecerii 
huc  transtulisse,  qua  habeni  de  S.  Alodio,  ut  mox 
appareat,  quam  parum  fidendum  sii  laudata  Historist 
iii  /)i  imis  episcopis. 

4  Relato  obilu  S.  Germani,  Puit  autem,  inquiunt 
auctores  Historix,   civitas  sine  episcopo  annis  qua-  ab  auciortbus. 
tuor  .*  tum  pergunt  :  ilodius    i  dil   annos  &xs  men  - 

i  <lies  xii  HicAlodius  cuju.s  iiHTin  \vl  di.yni- 
tatis  extiterit,  hinc  colligi  valet,  quod,  beato  Ger- 
mano  adhuc  superstite,  monasterio  illiua  archi- 
mandrita  prael 

regna  subiira  ito,  io  pontificat  dere 

meruit.  Is  imil  istri,  multis  verbo 

et   exemplo    profuit  :    hujus    praesulatus   terapore 
sanctus  Marianus  a  partibus    Bituricensium   adve- 
niens,  monasterio   an  >ti  ( term  ioi  se  3oeiari   po 
labat;  quia  idem  mon  i  Jterium,  antiquaa  be  ititudinis 
retinens statum,  odore  suavissimo    redolebat;   qui 

ii-  vir,  quam  excellenti  i  bb,  quan-  F 

taeqm  itis  extiterit,    libellua  de  vita   ipsiu 

editus  plenius  al    Sanctua   ita  [ue    Uo 

optimorum  locuples  stipendiis  meritorum   in   pace 

l8Si1  ,v  K  ilend  irum  <>  stob  ium,  al  [ue  in  beati 
Germani  basilica  d  apultus  est.  Post  cuju 

decessum  mau 
i  Ibsaavitiam  sci 

Romanorura  P ificum,  imperantibus  Leoneai- 

Zem 

5  Audi 
tws  tom.  vu  /  Ul  ln  '  lala' 

rebus 

annia  pei  aui   fon- 

ivil    H  »     i  ita   le  unoto,   ob   rabiem 
emergentium  intra 

meraa    privil 

splem 

.;,  runl  .  i  "l"'  vidua   di 

anoia,    quibua   ti  iternua  a 

beato  Germano  tertius  pontificatui  aubrogatur.  Is, 
qua  die  ordioatus,  eadem  quoque  ab  eisdem  barba- 
ris  interemptus,  martyrio  coronatus  est.Huic  pr«- 

oomi- 


V 


ALCTORE 
J.      P 


monlius  ac  Ckiffletius.  Cuperus  tom.  vn    j„/„  /(, 
211  //->//   </"/""*,  -'/   /""'  qusstionem   examinandam 
remisit.  Causam  aulem  cur  neget,  declaral  Tdl 
tim  tom.   15  Monument.  pag.  839 :  Nescio,  inquU 


trrorilfus 


chronologicii- 


C08  DE  S.  ALODIO  EPISCOPO  CONF. 

A   nominatus  Ceneurins  quarto   substituitur  loco.  Ab  ffericum  in  Miraculis  S.  Gemani .  idem  in  Martm. 

excessa  itaque  beatissimi  Germani  ad   hunc  usque  hgio,  quod  Adom  adscrtbit  Dommtcus  Georgius,  „,,,„. 

8       Censuriumplusminusquadragintacolligunturanni  que    in   Chronologia    Boberti   monachi  S.   MarianL 

soprataxatoordine  decurrentes.  Ita   Hericusmona-  aliorumque  lucubratiombus,  quos,  tanlo  numero  inter 

lhus    Idem  lattdato  tom.  vn  Julii  denuo  de  Sancto  ugit  se  consentientes,   secutus   est    sme    ulteriori  examine 

pag'.1S0,  led   iisdem  pene    verbis,   qus    dedimus  ex  ffenschenius  tnSS.  Manterttano  et  Mariano  tom^ 

Historia\excipetquodnonassignettqnamdinvacaverit  Aprilis  poo.  786. 

,   Qermanum  inter  et  Alodium  ;  nihil  dicat  d*  S.  9  At  asserttvmtatem  mfictatx  sunt  postea    Tttk- 
0;  nec  recenseat  Ponlifices  Romanos  etimpe- 
ratores,    quorum   tempore  fettur  sedisse  vet  fhru 
Uodius.  Nunc  singula,  quo  ordine  descripta    sunt, 

urramus. 

0  Pt  endh  ndum  quod  S.   Germanus  e  vivis  deces-  an  lUi  (auctores  num.  prxcedente  nomina ti) sectatores 

it  anuo  448  die  xxxi   Julii  :  itaque  juxta  caleulos  m  eo  se  esse  credidennt  Constantn,  qui  (S.  Alodio 

mclorUm  Hutorix  Alodius  wdem  tfw,  tfua  '/"""«"•  coastaneusin  Vtta  S.  Germam)  testatur  nobis,  quod 

anffis  ,.„„„,,  ascenditannom.mew  Augusto.eamque  monasteno  S.  Germam,  etiam  tum  viventis,  pra- 

«„  ad  xxvm  Seplemorii  482,  /,."'  mimi  fuerit  abbas  Alogius.  Sed  dicit  sanctum  Mamerti- 

,  'nnul  30   OTefffieffl  ,   ,/„,  12.  His  adde  decennium,  num  m  eo  munere  suceessisse  defuncto  abbati  Alo- 

,; vthedrdm  rursum  vacasse  traajmt   tam   auctores  gio,  non  autem  ad  ep.scopatum    provecto   Ei  sane 

ffistortvquamHericus    Fraternus  et  ejus  mox   suc-  difficdesit  almm    sensum  adstruere  verbis   Constantii, 

cemT  Censurius  episcopatum    non  adierini  ante  492.  qusesic  habeni  :  Mamertmus  igitur  (  ad  fidem  conver- 

$ricui  non  videtur  agnovisse,    certe   non  expresstt,  suset  a  S.  Gtrmano  bapi                   ecrayit  se  mo. 

auadri€nnium  vacationis  inter  Germanum  et  Alodium,  nasterio  sancti  Germam  episeopi . . .    Cujus  sancta 

B  sicquejuccta  ipsum  Uatui  ootest  initium  Censurii  anno  conversatio  ita  doctnna  spintali  noruit,  «n  defuncto 

488  abexcessu    ut  ait,  beatissimi  Germani archimandrita  Alogio,  qui  eum  monachum  fecerati 

plus'minusquadragintaannis.  5.  CensuriU  cui  iidem  ipse  hereditario  jure  sanctitatis  '  ejus  officmm 

auctores  et  Hericus  annos   38  episcopalus    attribuunt,  scepisset.  NotatCuperus,  in  omntbus  qusehabuU 

I ,  uteumU  Henchenius  ad  diem  x  Junii,  ejusque  S.  Germani  MSS.  apographU  arckimandritam  vocari 

00itum   figendum    probavit   circa   annum  500,    atque  Alogium ,  prnterquam  tn    uno  Lugdunensi  codxce,  m 

indemerito conclusit,  erfatumesse  aut  inannis  Alodio  quo   Alodius  appellatur;  ut  promdt   etxam  nommii 

matis  atit  in  tributis  Censurio,  aut  in  utrisque. 

7  Dominusle  Beuf  tom.  i  Monumentomm   Autis* 

dorensium  pag.  104  et  seqt  in  utrisque  errorem 
agnovisse  debet;  cum  Alodii  episcopatum  his  terminis 
circumscribat  :  Ab  anno  ccocli  usque  ccoclxxii  ; 
Censurii  veroislis  ;  Ab  anno  cccclxxii  usque  ou  f 
r7fl  "/  excludens  diutumam  inter  utrumque  sedis  vaca- 
tionem,  illitantum  ccncedat  annos  circiter  21 ;    fcwic 


D 


f''a  8,  Itr. 

nanl 


E 


'  a/.  Ii;ire- 
dilarix  san- 
ctitatii 


MlhueU 


diversitas  faveat  negativx  sententix,  quss  et  mihiprobu* 
bilior  est,  et  nunc  communis  esse  videtur  erudttorum 
Autissiodorensium  :  quandoquidem  inhodiernoi} 
Breviario  Alodius  episcopus  clare  distinguatur  ab 
Alogio  abbaie.  Brevunium  istud  impressum  est  anm 
1736  atqueaddiem  xwni  Septembris  in  lectione  Q$< 
cii  S.  Alodii,  habet  sequenUa  \  Plurimi  ad  eum  (Alo- 
dium  episcopum)    e    vicinis   provinciis    confluebant, 


VIII    III,      llll     IIUIIIllll       IIWIMIUI        «"""■'    •••"  v***"       -•>  -  '  <  •  ... 

mtum  30.  Causam  cur  S.   Uodii  «em/7tt5  non  exten-  quos  vel  ipse  paterna  cantate  erudiebat,  veiM^ 

,/(i,  ultra  47-2  rfcnmjMfl  to«d  KiM  ex  epistola  S.  Si-  mertino  abbati,  qui  Alogio  successerat,   Ci.nstia.ia 

nUApollinarU  ad   Censwium    episcopum.  Scriptd  vitae  praaceptis  imbuendOs  commendabat. 

tUtawMa  incursantibus  Arverniam  Vist-         10  Quod  aiunt  sspe  dicti    Hxstorw  episcoporum 

10thii   id  est,  utistatuiturapud  Tilhmonlium  tom.  10  Autisswdorensium   scriptores   de  loco  sepultnr*  dancu 

Honumentorum  pag.  249  eXapud  rios  tom.    vu  Julii  nihil  patitur  conlroversim.  tbidem,  m  ecclesia  sciuce 

pag    191   versus  annum  Christi  i?3  wi  Beouenlem  :  &  erVmwni,  remansit  usque  adannum  ciratei  coa, 

auando  proin  non  amplius  sedebai  Alodius,    AK«rfad-  7"""'^  ''«^  ■««««  Sanctomm  corporibus  m  novai 

versus  diuturnam  S.   Alodii  sedem  argumenlum  desu-  oryplas  translatum  fuit.    Hujus  translationtsitsto 

iur  ex  epistolis  ConstantU  presbyteri,  prxjixis   Vitx  ab  Herico   scriptore    synchrono  et    wmim™'l 

C  S.  Qermani  landato  tom.  v.i  Julii  pag.  200 -eiseq.  oculato exaratam dedimus  in  hoctomopag.Ww  t >    « 

Inde  eni  uitur,   Ct  nsurium,  cui  una  inscripta  ment  praevio  <"/  ActaS.  Aunarii,  quem  consu  e. 

est,  ipiscopum  fuisse,  quando  S.    Patiens,  ad   quem  1G3G  fncia  esi  sacrorum  <^rr„m  el  ^™*^ 

directa  est  alteror,  Lugdunensem  cathedram  tenebat :  dictis  cryptis  quiescentium,    fnspectio   per   ««       ^ 

cumiamen  S.  Paliens  obteritcirca  annum  480;  sicut  mm  D.    Dominicum  Seguier,  eptscopum   -  "         ^ 

ostendimus  tom.  ...  Septembris  pag.  790.  rensium,    uti  pluribus  etiam   atxtmus  m  mo  ^ 

8  Non  tantopere  aberrarunl  Historiet  episcoporum  Commentarto  pag.  101,  ubi  ex  mstnnmu  ° J>      ^ 

Autmiodorensiumseriptoresinnotischronologicisfqui-  episcopi,  super  ea    inspectioneconfecto,  a      r 

bus  S.  Alodii  elogwm  absolvunt  ;  dicentes,  fuisseeum  qu*  pertiwbant  ad  S.  Aunanum  :  ea   veio,  q     ^ 

temporibus  Leoms  Magni  atque  Hilarii  (alias  Hi-  ctabani  ad  imaginem  ei  sarcophagum  *.  « >  m{ 
lan)  UoiiK.nnrum  IN.ni itiru.n ,  mip.-rantibai  Leone  duobus  epitaphiis  ibidem  mventa,  »«lft,"\  s  Un0 
atque2              Vflw.   S.    ffiiartis    Papa    obiil   anno     lom.xn.lulu   pag.   18»,    ubi  actum  es  '     ^ 

LM,Zeno%v  174.   ^nim  pnorewi  juwii     ejBwce/io  AuHssiodorenst ;  quo    brevttatts  g         ^ 

errorem  denuo  produni  in  Censurio,  dum  hunc  fuisse  lectorem  remittimu*  Epitaphia,qnorum  e  ^^^ 
aittnf,  ifmpor/otts  HotrMsdm  Pontifim  Romanv,  im-  >"""  ^  ""-•"""  flrttoram,  ««««  """  isimiuims 
peronte   Justino  senim  1   cum    Hormisdas  S.  Petri     quibus  Historia  eptscopm  um\  jtixta  qua  m 

concinnata  sunt.  Unum  sufficiet  Latmum.  t 


Dt  stpulluta, 
translalloni, 

corporls 


Cathedram    non   ascenderit   ante    514,   nec  Justmu*     concmnaia  sum.  unum  *tt/f«,«y ;        arcbimatt' 

adepttu  s„    imperium  ante  51S.  Quopropter  dum  cal-  scitsanctaa  recordationis  Alodius,  «1"'         ^  pexit 

cuiiiicaue  aitea tncerfi  vunl  el  pene    ubique   erronei,  drites  istius ecclesiea :  postea  episcopu           ^^ 

nec  aliundeseofferant  meliores\  non  lubet  annum  divi-  Antissiodorensem  ecclesiam   annis    tng 

nando  determinare,   ideoque   obitum  8.  Alodii    suprti,  uno,  diebus  xir.                    _                  iritei  |S,I"'S 

signavimus  post  medium   Beculum  v.  Pergimus  11  tfs  perMi  11I11:  qui  fnit  arc nim a       ^.  (/r///,, 

od  aiieriimwrttmdemiir/piorttm&iierffim:  Hic   Alo-  ecclesiae,   novus.  error  exsurgit.  J'-''"""J^    ^0diuin> 

dius l.rat..  r.ermano   adlme  superstite  mona-  concederemus,  prsefuisse  aticulmonasten      ^ 

tenoillius  archimandritupriefuit.  Idnn  tajitur  apud  antequam  ad    episcopdtum   evBheretur,    '              .;/(/. 


uoiiii 


i& 


c«""J 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


009 


pgponitw 


monasterium  S.  Germani  nomine   in«-  consonam,  describo.  Alodius  priraum  inter  beati  Ger- 

qnilutn,  in  cujus  ecclesia  tam  ipje  Alodius,  quam   aHt  mani  discipulosvif&asanetimonia  przecelluit  :  deinde 

episcopi  fuerunt  sepulti ;   sed  intelligi  deberei   mona-  adsedemejus  asaumptua  eat.  Is  imitator,  et   tanti 

Uerium,  cm,  ll'sU'  Constantio  S.  Oermani  biographof  berea    raagietri,    creditam    sibi    plel 


post  Alogiuih  prmfuit  8.  Mamertinus,  ei  in  quod 
eptusfuitS.  Marianus  Vocavit  quidem  Utud 
Constantius  monaaterium  S.  Germani  ;  sed  ideo  tan- 
quia  id  erexerat  S.  Oermanus.  Consecralum  au- 
t$m  erat  SS.  Cosm  >  et  Damiano  ;  poitmodum  S.  Ma* 
■  kuii  nomen  induit,  idemque  retinuU  usque  ad  lixc 
nostra  tempora.  De  cultu  S.  Alodii  antiquo  viz  ali- 
auidspecidtimdicendumvenit;  dmulto  tempore dnnuam  etin  basilica  sanoti  Gerraani  sepultus  circa  anuum 
cjus  memortam  celebratam  fuisse   Officio  ccclesiastieo     quadringentesimum  septuagesintum  seoundum.  Cor- 


plebera  verbo  et 
exemplo  docuit.Virtutum  ejus  odoreallecti  plurirai, 
ad  eura  e  vicinis  provinciis  confluebant,  quos  vel 
ipse  paterna  caritate  erudiebat,  vel  Mamerttno 
abbati,  qui  Alogio  successerat,  Christianai  vitae 
prasceptis  imbuendos  commendabat.  Post  exactos 
iu  vigilia  pastorali  annos  circitcr  viginti,  ad  aeterna 
praemia  vu.atusest  die  vigesiraa  octava  Septembris, 


B 


ejiu 

suadent   duo  Autissiodorensis  ecclesise  Breviaria,  quo* 

rumunuminitio  seculiiG  impressum  notatur,  alterum 

anno  1571.  Amlm  autem   sequentem   presferunt  rubri- 

cam  ad  diem  wvm  Srpinnhns  :  Alodii   episcopi  et 

confesso.  Onmia  fiantdecoinmuni  unius  eonfessoris 

pontificis. 

42  In  hodierno  egusdem  ecclesis  Breviaria  ad 
dictum  diem  Offeiuni  recitandum  assignatur  riiu 
semiduplici  de  eodem  communi,  sed  adscribitur  lectio 
terlia,  quam,    utpote  probabilioribus  opinionibus  satis 


pus  ejus  oonoseculo  in  cryptas  cjusdem  loci  dela- 
tumest,  etpropetumulura  beati  Germani  in  dextera 
pa*rte  locatuin,  ubi  hactenus  in  capsa  lignea,  sar- 
Cophago  lapiileo  inclusa,  requiescit.  Tn  codice  nosiro 
./aii  i  MS.    sub  nomine   D.   Qeorgii  Fiolt 

evspe  alibi  a  nobis  taudato,  nionemuv,  Sancti  festivitav 
tem  epdem  die  xxvm  solemnius  recoli  in  abbatia  S. 
Germuni,  quam  ifl  ecclesia  cathedrali  ;  sed  nihil 
explicatius  edocemur. 


AUCTORE 
I-  P. 


DE  S.  FAUSTO  EPISCOPO 

REGIENSI 

IN    PROVINCIA    GALLIjE 

COH.MENTARIUS  HISTORICUS 

§  I.  Sancti  cullus  antiquus:  memoria  in  Faslis  sacris,  verisimiliter etiam  in  Hieronymia- 

nis :  sanctitas  agnita  a  Baronio. 


1.    s. 


CIRCA 
CDXC 

S.  Fautti,  d( 

'/un  afltt  brc- 

lUn  actum, 


menun  I 
-  ir/y. 
lUstn- 

ttrtaud  \m 

ranuoi 


'  Leri 


III'  IISl 


Rollandus  noster  ad  xvi  Januarii  hyeviter  egit 
de  S.  Fausto.  quod ignoraret  diem,  quoin  <■<• 
clesia  Regiensi  colitur,  eoque,  die  mvenirel  ab 
aliquol  martijrologiis  commnnoratum.At  />• 
ex  Officiit  Regiensibus  didi ■//,  eum  coli  kxviii  Se- 
ptembris.  ffinc  voluit,  ut  ad  hunc  transferrelur  diem, 
idque  indieavit  duplid  scheda,  altera  ad  marginem 
tomo  agglulinata,  altera  inter  documenta  hujus  dUi 
leposita.  ffenschenius  quoque  i«  Prsstermissk  ad  \» 
MujiS.  Faustum  Regiensem  ad  hunc  diem  remisit. 
Parebo  igitur  voluntati  Patrum  mihi  venerandorum,  et 
vestigiis  Bollandi  skinhsrebo,  utbrevitet  ab  eo  dicta 
more  fiodiernoprolixius  sim  expositurus,  quemadmodum 
ipse,  si  viveret,  modo  facerel  Bollandus.  Verba  ejus 
Martyrologia  recementis,  primum  huctranej 

2  «  Sancturn  appellat  Glaudiue  Robertm  in  i 
«  lia  Chiistiana.  Maurolycus  i  Regio  Sallisa  Fausti 
«  episcopi  tempore  Anastasij  prinu  Eadem  propt 
«  Ferrarius ,  Carthusiani  Goloniemes  in  additioni- 
.<  busad  Usuardum.  c<  [Jpsa  i 
verba  huc  transfero  ;  Apud  Regium  Galli»»  Fausti 
epiecopi,  qui  ex  Larieen  !'"  "" 

tate  plemis,  et  diviniq  Suripturie  jugiter  int< 
a  Gennadio    praadicatur.  )  n    Gonetpri  Bhwius 

■•  mendose  scripsit,  ex  Lateranens 
«  me  factum  i   ex  Lirinenai  ■■•  ''""■  /'"'' 

■  vtus  hallueinatur  Qaleeinius  :  Ui-ii.""/'"'^-1 
«  epieoopi,  oujua  et  lib?i  pie  docteque  Bcripti,   et  res 
ruirabiliter  gestaa    leguntur.    ln   Notis  ait,    Regu 
Seplembris  T.   VII. 


■  Lepidi  episcopum  fuisse  i  sed,  dnm  Oennadium  citat 
«  Fausti  librbk  laudantem,  se  denostro  hoc  ageresigni- 
dibros  apocryphos  habendostanxU  Gela- 
«  iiw,  eutn  Fauatinum  vocqt  Reginensem  episcopum  ; 
„  em  nnm  ttidemsii  Fauetus,tertiusLerinensis  crnnv 
a  btifbbas,  S.  Maa&mi isuixessor,  demde    Regii,   tive   y 

:  ,m    EteidDsium  in  provindia  Narbonensi  secun- 
«  da,  vuZgo  Riezen  Provence  i.  Eum  Saus- 

,<  Bayuequoqm  inter  San\  '  Sapplemento 

fogii  Gatiicanh  Regii,  inquit,  memoria 
«  S.  Fausti  episcopi  et  confeasoris,  ex  monacho 
n  Lirinehsi.  Petm  de  Natalibus  lib.  1  cap.  1)1 
«Sancium  appellaP.  Vincentius Barralis  Salemus  in 
((  cir  lerinensi  testatur,  ab  anttquo  ut  San- 

rmm  UactenusBollandus.  AddU  lauiatut 

malibus,  Fauatam  obiisse  *vii  Kalendai  l 
mtiari S.Faustum  a  Camerarioin  Menoi 
ad  xi  Majidictum  esteodemdu  in  Prm 
3  Vuletur   S.  Vtoistaa Regtensis  elian  Han 

IH    prsdpuu     tiartyrologiis     ffietonymianis  ad  u 
Maii   Texm  Ftoretttiniimendi  ttmsronj/- 

tio  VeUesi  e(  Faustini  bpiscopi,  Qui  I  qu»,  ».i«««  «r*- 

liquis  voumirV^tu*.  Iu  Epternacenei,  omisso  **»»» 
prtore  nominejegiturapud  Ftorentiniam  m  Annotatts: 
Et  Pausti  epfscoporum.  Zn  C  Bt  depo- 

sill" 

in  wdice  Blumiano,  etFaudti  Episcopi,  teiiatur  Flo- 
nmtihiui  pflfl    1063  Nomen  Faus) 

rrit  inftichenovhnsi,  in  Augustano,  in  Labi 

77  tt 


DE  S.  FAUSTO  EPISCOPO. 


AlTi  TOI\K 

I.  s. 


610 

e,  i„  Gellonensi.  Apud  ffandelbertum  vero  legitur  : 
et  depositio  Fausti  episcopi.  Tot  co.Vcum  con.en^ 
ZJunum  Florent.nnpersnaM,  Faust,  pot.usle,  e«- 
dum  eue,  qum Faustini.  ft»  «•»««  ?"  '"' 

in  GaMafa.sseFwsUm.Jamveroneque  ,»  balha. 
neaue  ifl  ullaaKa  provwaa  invmoFautlum  eptscopum 
Jfessorem.  decujuscultu  vetusto  uulncanstal  przte 
Fmstum  Regiensem,  ei  Tarbemem.  Qw.rc  vehemen, 
^Tlsptci,  tpsum  esse  Faustum  Heg.ensem, 
nuem  llicronymtaua  Mar„jrohg<a  annunl.ant 


Colttur  <n  ec- 
eUsia  Regi- 
tnti  cum 
Octava. 


sic  in  sua  ecclesia  coli  Officio  ccclesiastico,  ut  quamvis  t 
Petrus  de  Millia  illius  civitatis  episcopus  prohi- 
buerit,  ne  coleretur  Officio,  Petri  tamen  successores 
ei  Officii  cultum  redinlegrarint.  V '  erisimillimum  sane 
est,  Officio  cuUum  tuisse  S.  Faustuin  ahte  tempora 
petri  dc  MilUa  ;  id  lamen  solo  illo  Pagh  ratiocinio 
non  ausim  cerlum  dicere.  Ex  eo  etiam,  quod  m  q/,- 
qm>  hbro  choralt  inventum  non  sit  Officivm  de  Fausto, 
neqnit certum  haberi  argumentumcuUustunc  omissi. 

7  AimuUu  sunt,  quee  vix  ullum  relinquunl  dubium, 
auin  S.  Faustus  Retjicnsis    antiquissimum   in  ecclesm 
qu$m  Hieronymiana  Martyrohgta  a»™nt™1'  ]m  hubeat  cuilim.    Tillemontius  tom.   16  in  Fausto 

4  QuidquidsU,  soltem  indubxtatum  ^J'^~^     ,„,,,„,,  mia  viventi  Fausto  ob    virtutum   txercitium 
vl  tcclesiasuacoliOfficio  *"ew"V     Qffj.  ia     dllta  fnl,se  elogia,  tantamquedeeo  fuisse  exisHmaHo- 

xxviii  Septembns*    Uaoemus    vm         u        /       ^     nm  ut  pro  Sancto  instgni  esset  honorandus,  nisi  scri- 
Sanctontm  ecclesise  Regiensis,  wpTWM  ann  .  ^  ^^        ^  ^  praidestinationem.  Nun  egmm 

pi^rr^^^^^J^^^O^     quidem  iestmonio  illius,  qui  hostili calamo   S.   Faus- 
Fausti  episcopi  Regiensis   et ^conres soni »,     *r  \um  pemquiturt  Cum    habeamus    testes   Apollinarem 

5JSSS  ffiEta^  qu*  proEccl»     Sidonium  ei  Ruridum  Lemouuensem,   antistites  san- 


Multa  ttrtt 
ie  offtrunt, 


B 


ii 


Offlcium  an- 
no  1294  ^u*e 
omiasww, 

c 


m,flortiirm  »n«' «"  ""■«•"— ■-  «J.ninn- 

lir  rforronte»  fcfli  Mirt.  «I  «c   "«'-«»""•  ■  fe-'P'™ 
tomomnium   antujuorum    exquiret   ?P«™    "; 

Fausto  «criP««S.  Siocnft».  ^  ^**"J£" 
L// «•**•  S.  Fauati.  G««r«o  dx»  xnfra  Oua- 

^^lemmeilaudaturSoncnseduntastnr.^y 

camlo,  el  ad  yroposUum  rmtrum  hzc  subjunguntur  . 
Incujus  rei  memoriam  suggestus,  e  quo  ad  popu- 
lumverbafaciebat,  studiose  servatus  est  ad  haec 
pceneusquetempora,ac  spectantibus.nn.agna  ve- 
neratione  semper  fu.t.  donec  <e.,uata  Bolo  per  snm- 
mumnefas  patrum  nostrorum  ...emona  Reg.ens. 
basilica.ab  ipso  beato-Maximo  mdiflcata,  ipsa  qno- 
oue  sancti  Fausti  concionantis  sedes  e.sde.n  ru.n.s 
involuta,  una  cum  praclara  illa  august.ss.m.  templ. 
ln«china«»rrnit,nullorelioto(prohdolorl)ant»rei 

monumento.  /«  lect.  6/«c  hatttM*  ;Obnt  septimo 
Kalendas  Februarii  ;  cum  tamen  ejus  solemn.tas 
colatur  in  ecclesia  Regiensi,  ubi  ipse  sed.t  ant.stes, 
tertio  Kalendas  Octobris,  ac  in  ant.qu.s  tabul.s 
Officii   ecclesiastici,     seu    Kalendario    llhus,    hoc 

diedescriptareperiatur.    VoluU  auctor  forl Pro 

tertioKalendasOctobris.  id  eU,  xx.k  Septemtm, 
dicere  quarto  Kal.,  niri  ottm  fettmitai  fuertl  cefeerala 
xMx^plrmens.flc/ri".'.'»''  /  mdMmtrene- 

laia  ;  teddeeo  mlhrn  invenio   mdianm. 

SPagiu»    ad    annum    coxi:    rmm.   1/    de    vettutto 
S   Fau.ti  .iilii.  hsee  teribit  :  Ecclesia   Reg.ens.s,  cu- 
ius  isepiscopus  fuit,  proprium  de  eo  Officum  ce- 
lebrat  quod  ipBemet  legi in  libro  chor.l.   ejusdem 
im,  anno  mdxlv  exarato.  Veru.n  qu,.]em   est, 
in  alio  libro  etiain  MS.  propriorum  Offlciorum  ejus- 
dem  ecclesia-.  a  Petro  de  Millia  episc.p..    Re 
auno  mgcxciv    ordinatorum,    cujue   inBcnptionem 
annocccc.xvim.i...  5  ivtuli,  n.illam.le    Fausb 
mentionnn.    S.,1    .•xistiumn.ln.n,     sicuti     Fau 
Molanus  primus  omnium  e  Martyrolug.o  Gal! 
ex,.iuixit  ;  itaPetrum  deMillia  primum  .-x  episco 
pigRegienBibuBillumexOfflciispropi  eccle- 

sm  erasisse:    qnem  tamen   ejus    succe 


E 


OIUI/H."'"'      "      *"  

ctos  et  contemporaneos,  qui  viventem  tot  laudibus  pro> 
suui,  ut  eam  vel  invito  Tillemontio  confessionem 
extorserinl  :  sed  credimus,  testimonium  ab  inimico 
datum  minime  suspectum  videri  posse.  Ejus  vero  objec- 
twnes  contra  sanctitatem  Fausti  infenus  videbimus,  el 
refutabimus.  Interim  ubservo,  existimationem  de  S. 
Fausto  eumdem  semper  in  Gullia  permansisse  usque 
ud  ejus  mortem,  et  diu  post  mortem  ;  aut  certe  nullum 
occurrere  indicium  incontrarium. 

8  Post  mortem  Fuusti  fbruit   S.    Cssarius,  kre- 
(atensis  episcopus,  cujns  maximeopera  erroret  Semi- 
pelagianorum  anno  529   condemnati  suntin  i 
Ardusicano  u.  Noverat  procul  dubio  libros  Fausti  S. 
Csesarius,  et  e\  rores  Semipelagionorum  exsi  indere  tedu- 
lo  studebat  :  velsic  tamen  in   scripto,  quod  subjungil 
Epistols  Joannis   Papx    II  [  apud    Labbcum   lom.  4 
col    1759  )  ejus  ut  sancti  Episcopi  auctontalem  addu- 
cit    ita  scribens  :  De   quibus  et  Faustus   episcopus 
sanctus   in    opistola   sua   dixit  :  «   Perdit  gratiara 
.  consecrati,    qui    adlmc    officium    vult  exercere 
manti  ».    Observat   ibidem   Sirmondus    inannob 
leyt  m  codice  Corbeiensi,  DumnusFaustus;  mPithiBa- 
n0t  etahoad   marginem   notato,  Sanctus   Faustus  j 
in  Floriacensi,  Sanctus   Faustus  episcopus.    lm,- 
montittS  art.  10  respondet,    haberi   codices    ubi  m 
iegitaY    Sanctus.    Id  verum  est  de  Corbetenst,   iji 
subslitutumest  &omn*s;  nullum  vero  alium  vidi  asn- 
gmtum.   At  quatuor  codices    uni  facile  prxvalebunt. 
yAit8ecund0,tit»lum  Sancti  facile  tributum  fimVF 
scopis  m  cammunione  Catholica    defunclts.  M  m, 
verba  nonsufficiunf.sed  probationem   requiro .  «. 
umquam   probabitur,    opinor,    aliis    episcopu   tttmm 
Sancti  post  mortem   fuisse   datum,  quam  de  quorum 
sanctitate  magna  er,at  opinio.  „  > 

9  Observo  prxterea,  non  aUas  m  ^»  * 
$tol.u  allegari  auctoritates,  quam  S.  Strtcu  »ap,  ^ 
nonum    (posiolicorum  et   conciliorum,  «mw»      ^ 

Fausti  pro    fet    de    , 

CypnanietChrysostomiadnonnegligendamr 


qux  cir  uJim 
relinquunt  in- 
lnum, 


quin  S  t»- 


ac  postea  re- 
tMutum,  i'o- 
lunt  atlqui, 


sise  erasisse:    que uen   ejus    Buccessores  jure  fmm.mtMwnm 

meri      sacris  ejusde ccle.im.    Faetis   rursm  „,-     qrf.  aui  de  , rm ta  •"  ■>  m 

™r'  ioinsecundaAnna-     autem  Coni ' /•■''-    K'u   ',,,,,,.  ,,,,,,«. 

'       , ^litione  aasignataa.  Rw                        *  ■"  ''",,,  ,U-»« 

6  Petrum-emn.de  MUlia  in  Institutionihus  Re  -    j»  ( «.««J*  «Jjj '„, ,„- 

«bmUai.  cathedralie  ahqua  immuteese    ,,,:,.,-     Faust,.  '  auso  veo  tracta  • ,  , , 

feetum  Bl  ex  his  »erbis  bamm  .rthanorum    .„  epi-     annu  posi  • .' i    '  >■•' »   "    ;  „„,,,,„„ 

ibus,quandodeillo   episcopo  sermo-  ,,■■„-               Sermpelagtanorvn  -              Ji(|r,„, 

„.■„,  bahent  :  .   Vnno  „•  •  icn  '  Ifflcium  beato  The-  C**arim  cd  ejmeopo,  Wbm. 

«  claj  mai  '  •■ 

Toiiim  '•••<■  Pagii  ratiocinium  i(a  ptoeuil  Bminentijrfme 

_  .'       ,      t^        ,     .      t-,   vrr/      -.m    , 


J  0,1,7«  ",'t  r>i>jtt  , ""  *•"  ",,",'.  ..«  / 

Lambertmo,  deinde  Benedicto  Paps  A7/",  qui  hoc 
anno  1758  ad  meliorem,  ut  speramut,  vitam  transtalus 
est,  ut  in  Opere  suo  erudito  de  Canonizatione  Sanctorum 
/ti».*2  cap.29  num.  8  dicat  de  S.  Fausto  Reytensi,  eum 


US    tllt     tjHStUlJU»      i# ••*»-' I     i  j        ,/,.« 

no^£  ^Mam.  Quapropter  necesse  est  '"'     ''     (W 
«^am^eS.  Cmmm  ^ctmamj^^ 


odivisam  esse  S.  Cssarw  "'"."""'''' "fl„n///«"' 
aui  utlum  sanctitatiejusinferretdetrtmemu     ^^ 

aucloritati  ejus  pro  materia,  quo  deagi        'toritatem 
cium.  Alioquin  nec  Sanctum  vocasset,  ^    ^,#0. 

ejus  in  re  tam  gravi  alUgasset  contra  tont  {Q 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


10 


Auctor   VitmJ.   Bilarii  ArelalenaUinVUa     E.r  Utims  RegUntiiu,  solum  ,/,«„,  in  antiaun  cothe-  n 
mdataadvAfUJInum.  Hnarrat.acS.  Ihh-     ,„al,,  ,mt  m,„,um  eversa,  mellum  fuisse 8  Fausto 
,„,„/„  Lennentt  tnmsum  (umt   S.  Coprasium    dkatnm.  Audiamut  Baronmm  m  addmdi,  tm  10  paa 


apud  nos 
ineccUsiaBe-   ^  ft  ^ 

<"n"  pmfar  trgrotantem,  eaque  occasione  de   S.    Hdario     961,  «M  atc/moef;  QuodTnim^isqM^ac  km™! 

/i*c  dfcrt  :  In  eodera  loco  tunc  terapons  S.  Faustura      ra  nostra  eumdem  Fauatum  continuit  inter  Sanctos 


AIICTORE 
i.    S. 


habtat  cut- 
tum. 


presbyterum  panteretabbatera  ita  fuiurorum    pr*-  Martyrologiura  Gallicanun.,  a  quo  ipsura    Molanus 

scins  honoravit,    ut  mter  se  et  sanctos sacerdotes,  primum    expunxit  :    Quod    etiam,    ut   accep.-. 

ii.    nlorum    et    Max.rau.n,    medium     compelleret  ecclesia  Regienais  in  Gallia,  ubi ipse  sedit  antistea' 

re.s..lere.  Hxc  scripta  sunt,  aut  quando   in  vivis  erat  semper  eum  utSanctum  coluerit,  celebranseiusdera 

,.-,,  istus,  et  sic  ostendunt,  quanta  de  Sene    esset  exi-  natalem  decima  septima  Januarii  (  imo  xxvi.i  Sei- 

stimatio ;  aut  quando   non   diu  erat    defunctus,  et  sic  tembris,  )  ibique  in   cj.is  memoriam  antiquitus  ere- 

probani  insigtiem  de  sanclttate  ejm  famam  post  mortem.  cta  basilica,  ejus  nominis  titulo  insignita,  hactenus 

ln  Vita  S.Caprasii,  ad  i  Junii  data,  qun  certo  scrip-  ejus  cultu  afldelibua  frequentetur : 
ia  est  post  mortem  S.Fausti  seculo  vn  aut  serius,  h*c         13  Quod.,..*  totseculis,  Christiano  orbe  spectan- 

leguntur:   In   ejus    igitur    extremis,    convenerunt  te,  Ecclesia Itomana  tacente,  nemine  penitus ( quod  eontm  srnust- 

gloriosa;  et  mclytae  meroonae    sacerdotes,    Paustua  sciatur   l  contradicente,  ista  ei.lem  Fausto  exlubifa  tatem  Fam'< 

scilicei,   Theodorus,    Maximus  et  Hilarius.   Dijna-  intelligantur  .  opinari   non   prohibemur,  de  eodem 

mius  patricius  sub  finem  seculi  sexti  vel  initium  sep-  Pauato  accidere  potuiaae  (  quod   de    multia   viris 

timi   Urbico  Regiensi   episcopo   dedicavit    Vilam    S.  sanctis  aaaeriturj  qnod   delinquens  erravent,  cum 

Maximi  Regiensis,  et  in  epistola   nuncupatoria,   quam  quajstio   illa   fuerit  auctoritate    Sedis    Apostolicae 

recitavitDionysiusSammarthanustom.iGallix  Chris-  detinita,  et  ejua  opi.no  aliorum  Patrum  sententia 

tianst  recusaa  col.  394,   de  S.   Fauato   meminil  cum  condemnata,   ipae   auum    errorem    fuerit    scriptis 

titulo  Beati,  dicens,  Urbicum  qusesivisse  quid  ex  ejus  contrariia    detestatus   :    qu*    potuerint,    ut    aiia 

( Maximi )  operibua  B.  Fausti  antiatitia,  pradecea-  quamplurima,    periisse  :   vel   ipaum   ante    suorura 

soris  veatri,  solertia  devota  collegerat.  Ex  allega-  acriptorum  factam  ab  Ecclesia  damnationem  diem  E 

tis  constat,  magnum  fuisse  in  Gallia  S.  Fausti  numen,  obiisse  (  incertus  est  enira  ejus  obitus  annus  )  ha- 

etiam  defuncti,  saltem  prioribus  post  mortem  ejus  secu-  bentem  in  animo    in  his  sequi,   quod   sequendum 

lis,  ut  eo  tempore  videatur  inchoatus  cultus,  qui  etiam*  d.x-eret   Ecclesia.  Ita  quidem    ipsum    compositum 

uuni    perseverat.    Quare    Regiensis   potius    Faustus  animo  fuisse,  aliiaque  innotuisse,  inde  facile  potest 

videtur,    cujus  nomen    Martyrologiis    Hieronymianis  intell.gi,  quod   semper  (  ut  indicant  Acta  eoncilio- 

insertum  vidimus  num*  3.  quam  ullus  alius.  rura  Arelatensis  et  Lugdunensis  superius  recitata  ) 

11    Castellanus  tamen  ad  xx   Maji  videtur  ahum  communicationembabuitcumsanctissimisGalliarum 

lisse,  cum  ibi  \ic  habeat:  Cahellione  S.  Fausti-  epiacopis.  Maneant  igitur  Pausto  integra  jura  sua, 

nus  confessor,  episcopus  alterins   sedis.  Ex  litteris  necex  nostris  scriptis  sentiat  praejudicium  :  neque 

Regiensibus  intellexi,  ibidem  opinionem  esse,  S.  Faus-  privato  judicio  novitati  liceat  convellere  antiquita- 

tem.  Hxc  ultima  Baronii  verba  prx  reliquis  omnibus 

placent. 
14  At  prorsus  improbabilis  est  sententia,  aui  potius 

susptcio  de  retractatione,  cum  ejus  doctrina,  quamdiu  nonveroeon- 

.       .  n  ■  i  traejussrrlpta 

vint.  numquam  fuerit  accusata.  rrxnmemt  Jbmtnen-  amumsaccu. 
tissimus  auctor,  Cum  ta.nen  de  ejus  acriptis  imrnota?  sata. 
maneant  sententiae  Patnim.   ffoc  mne  xquissimum 
est,  sed  licebii  postBaronium  investigare   Patrumdt 


tum  R  giensem  Cabellione  defnnctum  esse,  ejusque 
ibidem servari  reliquias,  imoet  Officioxxi  Maji  cele- 
brari,  sed  nomine  Faustini.  Honoratns  Bouche  in 
Historia  Provinctx  lib.  2  cap.  0  pag.  596  ait,  S. 
Faustum  Regiensem  coti  in multis ecclesiia  Provl 
acnominatim  Cabellione  et  Lerini.Cttftum  ejus  Lerini, 
ubicerteolim  cultus  fuit,  in  litteris  Regiensibus  etiam 
assertum  video.  Pr&terea  <n  codicibus  MSS.  titutus 
Sancti  aul  Beati  plerumque  nomini  ejus  prseponitur. 
Verum,  ut  redeam  ad  Castellanum,  pro  tempore 
morlis  Paustini  tn  margine  assignat  seculura  iv,  sed 
non  indicat,  qua  ratione  id  faciat.  Non  videtur  id 
C  accepisse  a  Cabellionensibus,  cum  l".  ut  accepi  ex 
scheda  inde  huc  missa,  Faustinum  non  cotant  ui 
pontificem,  sed  ut  confessorem  non  pontificem,ideoque 
rredant,  episcopum   non  fiiisse    Faustinum.  cujus    re- 


Fauati  doctrina  sententins,  et  sic  forte  inveniemus,  ea$ 
minus  esse  Fausto  infestas,  quam  ille  credidil.  Video 
quidem  multos  ex  neoterieis  accdsatores  esse  Fausti, 
sed  pierosque  uia  sctrs,  quare  ipsum  accusent,  ei  solis 
abreptos  esse  prxjudiciis.  Stc  Trithemius  in  libro  de  p 
Scriptoribui  ecclesiasticis  pag .  236  Fausto  tale  te 
elogium  i  Faustus  ex  abbate  Lirinenaia  monasterii 
episcopns      egiensis  in    Gallia,    vir  quidem  doctUS 


liquias   habent  cum  aliis  Sanctorum  reliquiis,  ut  dici-  et  eloquens,  *ed  Pelagiano  errore  fue.latus.  unde  et 

fnr,  mixtas.   At  Faustinus  ille,  mst  sit  S.    Faustua  Opuacula    ejua    inter    apocrypha    computantur... 

hodiernus,  plane  ignotus  est,  ut  fatentur  Cabellionen-  Tandem  a  heato  Fulgentio  Ruspensi  episcopo  cor- 

ses.    Quapropter  non   improbabilis  mihi   videtur    Re  reptus  et  emendatus,  errorem  deseruit,  et  ad  veri- 

gieiMiiun    opiniot    qux    etiam   lcctioni   sextae    Officii  tatem  Catholicaa  fidei  reversus  est  :    iu  cujus   rei 

Octavse  inserta   est,   ut  ex  litteris  intelltgo,   videlicet  argumentum  egregium  volumen  edidit  contra ipna- 

Cnbellwne  defunctum  esse,  ibique  coli  Officiosub  no-  tinoa errorea,  quoddegratia  Dei pra?notavit.  /  iden, 

mine  B.    Faustini  Lerinenaia  abbatia.   Quidquid  sit,  lector   studiose,  FauBtum  aecusalum  ui   Pelagianum, 

vetuslusS.F&usticultusestplanecertusetindubitalus:  etquidem  a  viro  erudito,   qui  agebat  de  scriptonbus 

eumdemquedesignatumin  Hieronymianissuspicor.  ecclesiasticisl  Qua  verode  zauna  accusatur .  N* 

12  Hinc  Baronius,  intellectoS.  Fauati cultuveiusto,  ipse  Tnthemiut,  cum  laudet  ipsum  Opus,  ctyus  causa 

religiose  retractavil   qux  tom.  6  Annalwm  ad  annum  traducitur,  ut  egregie  Catholicum,  et  post converstonem 


lUS  1  $■  '>"i/iut      fClf  (11(11(11,    i/tli       lum.     v»     onn." 

mseripta  490  ,■/./,/,„  ^s,  qui  Faustum  titulo  Sancti  aut  Beati 
lionoiont.  acriter  scripserat.  Cum  autem  dignum  non 
sitpietateeteruditione  Baronii,  titulumSancti  reddere, 
et  mornm  impugnare  sanctitalem,  censendus  est  una 
retractasse  multa,  qute  in  Faustum  ipsum  eltementius 
intorserat,  quamvis  judicium  suum  <•'<'  Fausti  doctrina 
uon  mutaveiit.  Dum  aulem  Fausto  tit"ium  Sancti 
reddit,  aliquot  allegai  rationes,  quas  nequeo  confirmare. 
Quatis  prxcipue  est  de  basilica,  ejua  nominia  titulo 
insignita  :  de  hac  enim  basiliea  nihil  invenin    potm. 


tcnptum.    Fidebimus,  et  aliorum,   qui  nihilo   magis 
instrucli  erantt  auctorjtate  Faustum  oppugnatum. 


§H 


m 


DE  S.  FAUSTO  EPISCOPO. 


AUCTORE 


cvm  eovicloriam  divinitus  obtinuit.    Quin  et  Botchiui 
,r  ad  Arto  S.  Germani  prshie  observai  nw 
Sli*flfictiDatpia.mateP,Studia,eloquentia5      eiusmodi    Saxonum   in    Britanniam    irruptim 
9  "  D  '       .  /  ,      •    •      MAAMfAi«.    np».     freauentes  fuissea  temportbus  Valentiniani  I,  „/  m  - 


1\ 


ISai  mater,suJur«i,ciuMu,. .«...,  Bjwmv*. ».±ptionet  jm 

,        i  orlni     monasterii    praft-  ftagwmej  fi""ea  ^mportbus  Valenttmam  /.  (,i, 

vita   monast.ci   Unni,    monasitiii    |  \2tlo^PonamusmodotVLwaessetquseexEginhafl 

feclura.  recitat  laudatus    Usserius  huncin  modum:  Cnm  ab 

Anglis  ac   Saxonibus    Britannia  insnla    faU 

I  f.-*  ,,„,  F-m«ti  vasa   magna  pars  incolarum  ejosmare  traii 

\vpondebo  ad  eaqu*  f^J^jT&  M-  GaL  Bnibus  Venetorum  et  CorosoUu; 
B|  ffi(rflClfl(f0nef»i   Baronnab  a/ii    ^    ' '  ;         .  .  ()(,.up,vl(.    Credam«6    tanl.W  ,n. 


'■i». 


Wmistus.Brt-     poniretractationem   Baronii  "J^^^"^     ^m " regiones" occupavit.    Credoww    ianthpel!  ^ 

tonnus  et  Gal-    „,  COmmodiu*  /' '   /"»'    »7««*  ^suo.  .    *    „.       ,.unm       certam     SSSe   hanr   ocrosionnn     trajiciendi    itl 

s». • ^s/^ufrrrr:.  £»*, -•»•*-.«■--; 

/<„/ «ur.  S     A»«w   r.ennen««  »«»*)•   fc         fg  ff| „  „,.„. .,    ,  „,.„ „  „,„ 

Fausto/Wl  «mtemper. ■««'*'?''  "™     hjkbita^ulo     ,„   G»«.<i    ffatrrmli  «m«Ul  ,„ /  ,„„„■„ ,„,„„,, lwertWWl 

Episloh,  4  ,„„"    W>C«U  OrtU     Briu  ■  v,,  „„,,,„„,„,,,„„„■,  ,W,,,,,„,,  ,„■,,,„  ,v  „■„,,,  „, 

Itegienaem.    Britan ■   nmMer „  , „„,,„,     „,,„.„,    ,„„„,  ,,««„., 

/„,  9  Ep.  9  ad  Faustum  de  BM*  -'':"'  «£     ,„„,„„„„    Nese ,   , .,„,    „„  „„, ,„,„„  ,„.  "*"*« 

portabai  ad  Britantm,  dtcens  ■  B   '■ ,  P  ,„„„  ,„,„  „„,,„  ,„  ,,,,„„„„  „,„,.„.„„„ 

reportat.    Verum  „   Faeundo    l.„         ■  ( .   ,  „,      

Uooia '<   Muttanum   vocatu,   /„"■'      .  .tBrilannialii,  przvalentibu,  in  BrUanniaS 

Pm  -«'"'  '''";T7, '" 'T  ,  4    /  r-:io     >d  ,(:„,,,„„„./,■„■',■»'., 

,,,„„„„„,„,  /."'-""■;".;:';,,.;,,,        /„. ,:  , ,',  ,„, , ,,,'„„„■  ,.„„,„„,  , 

«■  ""'"'"",  """ ,:  -m  ,lL  wriiM     tradnctan,  a  Conatantio  quiden,  Chloro   s.gni, 

C„;/„„,„v.4„„„„  rttmelOralluj  .  fi,|o  „.     c 

«Brit, ^"''''•'''''''''';;s'';'':"'' ':.;;:;;,;;';;  £S&gSU«.m ,„-i„„-,„„„,;im„, 

«m H    <- '  -.Q»0*^  h,lU  '  "    JJJ      '"1°  Ninius,   Galfridus  Monemutl sis,  H 

7)aitisao«t.iend >st.  Ideo  '■"   "^;     „  fa        Florilegua  et   poster  ■„    complur« 

i6  //■"■ « « "-'<""""' ' "': ;;  'X\ , :  ;  ,,  ,„ ,■,„'/;,„ ■„,„  „ .,„,„ 

cwciuot, „, ,,„" """"';,""•"'•"■'■■'",".,:  „ „, ,„  ,.,„ , , ■ ,-„»'■  ut ,/.„/„„/,„'„• 

sennin-r.    „„„„■„•„,   m  Bnwnma  aMtea.fOUrat  et  Br rtannus     '"""""■  ,.,,,,,„„.„.,,.„■„■   „„„ /,•//„,.■< 

s=™  * "^"-sssr^  ::;::,.::,"--.' ■■ ■■ ■;■;■;-;- 

srsr  ;•,:; ::: :::,: "  V. ■;«-.-■  --  «-rrfC rcrr;, :::'.,:::;: 

-::;:::',ir::,::,;::;:':'::-::::::-::-:- ;  ■;     «rii, 

!„  GalUas  ante   natum  Faustum,  id  est,    .erisimi-         19   <^^£*^J% LmM  m>m 

Mterante  finem   seculi  .v  ;  cum  tamen  eruditiores     /rm/'oir.  9u0   Bnlaimi  m    rrmorw  m 

S£,t ";•"""  * ■'"" r,-",'r;:;:     t 

'-  - ■"""'       """"-  '""■'","„';;■  ,;.,,. 

gnotVmr Antiquitatilm,  eeele Bni -     extneuk  '"'"""•'"',.,.„ ,,  „„„„„„„■.  * 

,,,  U„ /■',„"  <'»■„■  ■,"'""  '"'""  (f*  Vmmu.  /'«■     ,„',    mog„  ,„,„.'  4 '     ■   "».      ' 

c « -,  ■""'■"■'"  -'" /""'""■  '""■       "  "" ■;'"'"' s"-;'- ":;  ,, l: ,  „ 

160  „,/,.,..  „ Galliam     ,ed  ait,  s„Per    L.gcnm    sUosjam   ,  ^^ 

,.„/„■ Brit Gallia   «dih rta  ,.„,„-  /■.„„■/   Sirm,  ■«  "  '>.■>    '-      ■  ,, ., 

,,„„,/ /,  rem, CniWeriei  /  ; „■  '""■„'  »  „"   '-,""'<''  '  Uff   "'';,, 

, .„■/,„•„,„„,„/„/,","  W0,  h  »«a  S.  Gili*.  ant.ste.et. achns,  J, 

;,,„„,  ,„„•  ,,„/„  / ■  3  " "  /«',.  508  :  „.  I  grmus,  Bntann.s  tu.   pr    torepor  

T,„ ■,„,/,/,  .......  tS;  ""■  ■»«'  '."    'Z"    '  ,„„ ,  ,„/, 

(«,  a (61  ,  ..,  „,.'""«  '"  •iuton.V.  /."    i  EpUt.  7  ,„„„„  ta    «,•„,„„„„„,   tmrUam      «     »      ^ 

et  ltt.3  Sp»t.  '•».  t>  wta  Ui  I  „""■'■■   "'■■"""    /"'"''"'     ',/.,.„„„ ,„„„  /■„ 

„„,  /,„,„„„„„  ,„„„„„„„„  400  «ede«  ,„„„„.-■„,  Gal-  Glarommlw-     irverms  „„  tsrm  r^ 

,,„  .  ,„,,  „„„,,„  ,,„■„,„,  m  ,,„„  ,„,„„,  „,„  ,„„"„  .„„,  ,,/„,■,„,,/„„„'„„"'■.  ',„';;/""■;  ;  ■  °     *         ^, 

/;,,„„„„„ /,„vs„  „,,,„/,„.  ,",„,,„,"„,  „'„/;,„„,,-  /,•„/„,""„   rntula,  """// ,i,„„„/, 

„„,„„,   ,,„„„„„,,„„„/,,„,•„•„,  »,„"„«  400,  *„,„.■„„-      /;,„,„„„„„  .,,„  '■''"",;,„„,  ,„  ,;,„'„' 

.„„,„/„„•„„„.""„"-  '"" •  '''"■"""""■;'„".;',„;,„,„„, „"""■" 

17  Laudat  quidem  Usserius seriptores aliot,  tedeot  habuermt  ante  nalum  '  '""  /„,„„„,„1, 

.     «pwerlof      mina»  »e/tMhw,  qui  dicnnt  Britanno,  fugisse  in  Oalliam,  ,„„.  quodmqui  meerlum  m  ,      ,        ^  „„,„ 

,„„„„,„  ,SV,.„„„,   linuommm   invaseruni    Atnecillo-  ,„„,„■/„„'„  Fau.tu8,  „„,„,'„  '",„„„,.,,„„'„" 

uSSm^     "um  .„•„,.„„ „■„„,-.'   ,„„,„.,,'„„,/  .„„■„„„-,„,  ,/,„■„„„„    Nomet  ""'"■'"'"";;; 

tanmrum        ante  unnumm  Britanniam  aggredi  caperunl.  Elenim  Regiensi   habttam.moi  vm         ■  „„„„„,„•,; 

,„  Vita  S.   Germani  ./,„„,„.,/,„■„,„,,  „,„„  „,„„'  «o«         20  De  maire  S.  Faust.  «u   ■  ^  ^  ,..,„,„„,„    ,„,,^„, 

„,,  xxxi  ./„/„,  „„„0  „•,,,■/,„'  ,■„'/„„„,/„  N„„„,„.„.-  „,,',„■„„,„    16,9 te«    '-     „,„,„„,„,„„„,,»"'"'•  p„.«'»; 

a  Britanni,  „„<„„,  tnc  „,,,„,„.„«    429  /„,.„..'.'  <••<',  "„"  epiicopum    /,•„,„„-■»"  »(e   „„„■,,,„„,«'",.„,  ,"»'1 

,,    ,,„    ,„-„,„,„„    „,    Commentuno   pr.rvio   i,„m.    59.  gamut,    „,m  ,,„/„„„"'' »"'" ,"""     Mem_    Pro  »«'"';" 

£a,,,m  ,.„,„,,„  ,^,t,i„-  a,,  xxix./i,,,,  „,  l'„„N.  £upi  yrandxoa    senectute    '««»*»«         „„,,,„,  ,-,„'"1 ' ' 

JVweitti»,  ,/m    cnm  5.    Gerinano   ailfmt  omnibus,   et  etiam  benefiao    habebat   MWmt    i  Faa6t0 


I 


: 


DIE  VIGESIMA  OCTAYA  SEPTEMBRIS. 


m 


Fausto    fnisset    ductus,    memoratis  antt •  ejus  beneficiis     Sidonio  al>  eloquentin  laudatos.  Tutn  ipse  Tillemonthts 

/■  j .•«_    :.      .  ,.  ,      i...    1.' *:      „...._     J..    ,».i.    .; i   ■     .  ■      i 


illuil  vrseferens,  dum  ita  canit.  ; 
Omnibua  attamen  bia  sat  praeatat,  quod  voluiati, 
Ut  sanctaa  matris  sanctum  quoque  limen  adirem. 
Dirigui,  fateor,  railii  concius,  atque  repente 
Tinxit  adorantem  pavido  reverentia  vultum  : 
Nec   secus  intremui,    quam  si  me  forte  Rebeccae 
Iarael,  autSamuel  crinitua  ducerel 

Fratrem  quoque  habuisse  videtur  S.  Faustus,  eumque 


criptis  Fausti    suum  de  stilo  ejus  subjungitj 
cium,   quod,  ne  quid  grav 
rat   omitlere.  Nequ  riptores  Latini 

de  minori   aui    majo\  rmonis  Latini 

cpectunt  ab  auctore,  qni  non  alio  quam  vemacula 
sermone  usus  estin  scribendo.  MtHx  sati  >>n  judii 
Sidonii  attulisse,  ulterius  de  Fausti  tlilo  judi 
relinquo   singulis,  qui  eloquentie  i 


j  >. 


fauttv 
fuveni 

lii  elo- 
quentf 


B 


•orcsbyterum,   nomine  Memorium.  Certe   in  ique  disertos  satis  pervolverunt,  ul  ea  de  rejjidi 

a,i  Ruricium   scribit.   Conservua,  el  praecipue  admi-  care    valeant,  Norisius   in  Historia  Pelaniana  (ib.  2 

rator   vester,    fraier    meus,    preabyter  Memorius,  cap     \\  ex   allegatis  supra  verbis,  Sive  in  paheatris 

mecura  reverendissime  sospil  exercereria  urbania,  suspicatur,  forenses  priu 

2\    Quo  in    loco   Faustus  Utteris  operam    dederii  sas  Faustum  Suspicio  hsre  non  i 

injuventute,   nullibi   invenio.    Al  certum  e  intelligi  possint.  I: 

sedtdo  fecisse,   atque  eloquenliss  ac  phibsophise.  legibus  solum  ait   suspicor/cttin 

imbutum.  Certe  eloqm mtiam  Fausti  miru  iionein   scholis  exponi   valeanl.  h  rtum  est, 

laudibus   extollit    Sidomus,  et  philosophise  studium  in  uirum  S  I  ftcta  astudiu  eloquenlta  etphiloso 

U.   Salis  erit  nonnuUa  hoc  loco  attulisse,  phim  ad  mona  isetil,  an 

et    alia  suis  locis  sint  afferenda.  Lib.   9  Episl.  9  prius  aliquo    tempoi  is  forensibu 

Fausti   libros  lcgerat,  slilurti  scribentis         24    Tncertum   etiam    esi   tempus,    quo     > 

mirifice   primum   celebrat,   ac  deinde  addit :  Denique  w  contulil  Sanctus.   Tillemontius    auidem  art.Vait, 

niis   oratio,    quantum   opinamur,   plus  nequit  Faustum   non    venisse  Lerinum  ante  a\ 

crescere,    ni  in  aliquid   bis  addat  coram  lo-  si  auctor  sit  Homili*  deS.  Honorai      UillamFm 

quentis  Auctoris  vox,  manus,  motus,  pudorartifex.  abjudicabimus    §   15,    tieut    ipse  quoque   ai 

Hsecvidetur  addere,   quia  dicentem  pro  concione audi-  Tillemontiut,  cujus  observatio plane estinutilis.  llaque 

,■    Tum  n"  pergil  ■  [gitur  bis  animi  litterarura-  non  dubito,quin  Faustus  sub.  S.  h 

qUe   dotibus    praBditus,     mulierem    pulcbram,  sed  monabterii  fundatore  et  j  U   Lerinum  venerit 

illam,    Deuteronomio    adstipulante,  nubentera,  do-  cum  seplennio  posl  ipsum  factus  sitabbas.    Innut 

mine   Papa,    fcibi    ju|  lam  tu  adhuc  juvenis  venit,    ignoratur.    I  potest    • 


i/tii 
\trlum 
lense 

E 


n  in  /,■  dtsse^ 

i  i:\ili  .  | 

ItlUS, 


inter   hostiles   con  atque  illi :  in 

contrariaa  parl  nih.il  per  nh>tautes 

repulsus   praeliatores,    desiderii    brachio    vin 
rapuisti  :   philosophiam   scilicet,    quae   violenter  e 
numero  s  lci  ileg  irum  artiu 
supertiua-  aupen  ilio  scientiae 

amputatisque  pervetu  starum  vestium  rugis,  id  est, 
is  dialecticaa  flexibus,  falsa  raorum  e(  illicita 
velantibus,  mystico  amplexu  jam  defaacata  tecum 
membra  conjunxit.  Figurata  fiac  locutione  significat, 
phUosophia  plane  Chrisliana,  purgataque  vitiis  gentili- 
tatis  imbutum  fuisse    Faustum,  sive  arte  optima  ratio- 

22    De  hac  ita  pergit      Haec  ab  annis  \ 


<  irca  420. 

28   Etenim    ann 
promoto  oi  episcopalum    Re.giensem   S.    ]/ 
Homilia  le  S.   Maximoin  Bibliolheca  Patrum  tom.% 
pag.  658  dicitur  Maximus  p  fiwiM 

mon  ■  efuisse  :  ■  i 

onis,u<  ibidem  du  iim  pag.  GM    H 
certa    sunt  ,   cum   S.    Faustus  ,  ejusdem   succt 
Homiliam  laudatam  composueril,    Restat  ita 
rendus  annus,  quo  S.  Honoratus  ab  abbatia  l 
ad  episcopalum  Ai  h  i  n  i  ■•    translatut 

Patrocli    mors    figitur    in     Chronico    !'• 

anno    ■'i-ij. 

Il,irm  ,v,  e  S.   Honoratum,  ac  S.  Ma- 


detnis 
bbas 


ii.      Lte   fiui    iiii      niqu    .     UKuau   ruuk    .■.,,,.»,-.,..        , 

dudumpedissequapri, ibus,  too «comes     ■ ncouseqnmt* 

inseparabili8,sivoinpalSs1  mii  urbanis,     m   Uague  srpte, w, 

sive  in    absrusi,   m  tudinibus  :  hesc     W,  - '   '•■' *»•««. 

athen2iconsorS,h*c, ■  I  ""'•'"' "'  '"":'; 

abdicat,  tecu  "-'     ' '"'" "deat£> *""'»,7    T,'T1,      ' 

copul, „  te   matrimonio   qui  lacessiverit,  sentiet     «*,  133  «'M*f^ 

iaB  i  hristi  PJatonis  aca  militare,  teque 

isophari T 

riem  p  i  scere     neque  pall  o  aui  i  lava,  velul 

inaignibu  ari,  aui  affecf  tre  de  vestium 

discre  iperbiam,...    Quin  pbtiua  experietur, 

quisquisconflixerit,  Stoicos,  (  !  'ticoa, 

haaresiarchas,  propriia   armis  propriia  quo 

machinamenifcis.  Nam  sectatores  eorum,  Chris- 
tiano  dogmati   acsensui    si  repu  abb™  '"""" 

tro    ligati    vennaculis    implicatuns,    m   i 
sua  praecipites  implagabuntur,  syllogismia  tuaa  pro 

atis  volubiiem  tergiversantum  tin{ 
inhamantibus,  dum  spiris  c  itegoi  icis  tubrii 
tiones    tu  potius    innodas  a  rium  raore  medicorum, 
qui    remedium  contra  venena,  cum  ratio  compellit, 
et  'l<j  serpente  conficiunl 


■  " 

tum,    clarissime  edicii   Sidonim   in   I 

,/  monasti    i 

i    quoshabu, 

tom    1   Oallia  Chrisi  1191  S.  Caprasius 

s  ut  pnmiabbatis  S.  Honorai 


26  Quaf  'msvirtutil 

Verit  S.F&ustosjuilibelfacileconjici 

ipsipraefectura 

mbdoSammarl) 
hue  transfe.ro   verba   S  Lugdnnen 

scripta  sunt  non  diu  antt  prsel  ctw  "'<"'- 


.<  ifiluia  mo- 


1,11  "•••  aliquo 
'""/'".  egtt 
causas  fortn. 


■    ,  ,/„/„,»    Ki  auidem  cunctis,  "w"    eremi  I 

^MHtoalia  ptarima   *  F W(«  „     i,  ntur  , ssu    reverentian, 

f'"" • '-  ■""""'    """7"'"/"";'  ^cUI0tom.nLerinammeaml ■ ta 

' ««■   "'    »"'««•   smptammom^mateoiem  fragii8  mundi  effusU   piiasimi, 

'"'"' •'""'"    T'ilf "'""   '"   F»M0   ""■   \  1"  Lreceperat   VenUsntes ab  fflo seculi flagrante 

'"■'■""'  Pl Sidan»  '"  '■'"''"''","",  Fauf  '''""'"     "'''.  .    ,  Mande   '""■"ll"^"  s,lb  ttnlbra8  ""'  '"  ^1'"' 

'"-'""'.   SU ■  '«'"' """"■'»"»'-"■;"""'  l       „  Umbra  interiore  Domini  anheli  resu- 

MntM   mi.  A„«    iBvesi  (omen,  omnetmitfferentera  ^piniiim  suo   umo  ^^ 


ai  i  roai 
j.  s. 


eratmajcimc 
flortvs, 


•  c/.senea 


guam  et 
Faustus 

tbideni  <  nii 
servavit. 


614  DE  S.  FAUSTO  EPISCOPO. 

mant  ^quis  scatens,  l.erbis  virens,  floribus  reni-  facere  laudanda.  IjwaFausti  Opsro-aiands  oeteniant,  „ 
tens  '  mibus  odonbusquo  jucunda.  paradisum  pos-  in  eaeru  Uttem  muUum  fuxm  vermtum.  Moralit  wn 
.identibus  se  exhibet,  quem  possidet.  Digna,  qu*  Sancti  ioetrim.  qua  primum  monachos  suoe,  ,/,,„„,,, 
ccelestibus  disciplinis,  Honornto  auctore  fundata  populum  M  commusum  oplme  od  vtrtutem  inutiuU, 
Sit  quae  tantis  institntis  tantum  nacta  s.t  potrem,  puklira  odmorfooi  ut,  ul  aUtgata  quoque  Sidonii  vtrba 
Anostolici  spiritus  vigore  ot  vultus  honore  radian-     intiniiant. 

tem  Difina.qu* illum  suscipiens,  i.a onitoret.  Digna,         30  Qnanta  faerU  precand,   aeaduita,  et  fervor,  i„  f^ „, 
nu*  p1£e^tautissimns   alat  monacbus,  et  ambicndos     eadem   E,m,ola   iMtnual  bldoniiu,  ejm   precibu,  «  '»«*,,„ 
Jroferat  sacardotos.  commendane  l.is  Nfta  :  Qu.n  pot.no,  ammam  B.i,  '""»'• 

27  11-ec  nunc  successorem  ejus  tenet  Maximum  sibi  consoiam,  ot  per  horas  ad  recordata  poenalis 
nnmine  'clarum  ouia  post  ipsum  meruit  adsciri.  vitae  debita  eontremwcentom.  frequentissimis  tuis 
Zc  habuit  reverendi  nominis  Lupnm,  qui  nobis  illis et  valentissimfe  orationum munerare  suffragli.. 
M'um  e  tribu  Deniamin  lupum  [8.  Paulnm)  retulit.  precum  per.tus  insulanarum,  qu  ta  de  palastraoon. 
Haec  habuit  eermanum  ejus  Vincentium,  intemo  gregat.oi.is  eremitid.s,  et  de  senatu  Lirinengiuu. 
gemmarum  splendore  perspicunm.  H*c  nunc  pos-  cellulanorum,  in  urbem  quoque,  cujus  ecclesiaj  «cra 
!Lt  venerabilem  gravitate  Caprasium,    veteribus    supermsp.c.s  (  ,de,i,ev,ui  «  epKrojm.Jtranstu.t.ti, 

Saootisnarem    I nunchabet   sanctos   servos  *     nilab  abbate  mut,.t,H  rr  ^ce,vl.,iem  :  ,luippe  «,„ 

';,',„.  ,,'i  divisis  eellulis  ^gyptiospatresGalliis.novmdignitatisobtentur.goremveter.s  disciplina. 
nostris  intulerunt.  Quos  egoillic  Jesu  bone  Sancto-  non  relaxaveris.  Bu  igitur,  ut  supro  dix.,  preoati- 
rnm  ccetus  eonventusque  vidi.  Pretiosa  in  his  suavi  bus  efficacissums  obt.ne,  ut  port.o  nostra  s.t  1),,,,.,- 
unouedine    alabastra    fragrabant,   spirabat  passim     n„s  etc.  Pft.ru  deprecand,frequent,a  l„,c  no«  congero ■ 

odor    vita>,    interioris   hon b    faciem   exterioris     cumill b  bcb  sint  nnt ta 

habitd   nraferebant.  constructi  caritate,  I ilitate         31  Maxtmam  quoque  (ume  S.  Faust.  vu*  aucto-  ,.,„„„„,„. 

.•  deiecti     mollissimi  pietate.  firmissimi  in  sPe.  obe-     rilatem,  jam  ulcumque  inmuant  verba  data.  rigoreu.  ** 
'  dientia  citi,  occursu  taeiti,   vultu   sereni.  prorsus     veteris  discipl.n*  affirmanUa,   aliaque  ,,„,,,.  29  m  E 

abstrusis  macerationem  solitudinibus.  Verumtamen 
exercitia  vils  anachoreties  magis  exponit  Sidoniusin 
Carmine  xviad  Faustum.  IUudquidem  soripium  est 
ad  Faustum  episcopum  et  senem.  Varia  tamenconti- 
net,  ^uafFaustus  magis  exercuit,  quando  monachut 
erat  aut  abbas,  quamdumin  civilate  degebat  Antwtes^ 
etiamsi  tum  quoque  similia  obiturus  ad  tempus  Lni- 
num  secedere  potuit,  Poela  ingeniose,  ut  gesiaSancti 
exponere  poesit,  testatur,  ne&cire    se,  ubisit  aui  r1"1 


jpsa  sua  contemplatione  angelicap  quietis  agmen 
ostendunt.  Tale  erat  coenobium  Lerinense,  qunndo 
S.  Faustus  ni  eo  vixit  monachus;  tale,  dum  eidem 
prxfectus  ul. 

28  Talem  in  ?o  duciplinam  conservavit,  fervoremque 
tantum,  \it  colligitur  ex  S.  Cxeario  Arelutensi,  qui 
Lerinum  incoluit,  postquam  ad  episcopaium  promotus 
eralS  Faustus.  Nam  S,  Capsariust  ibi  quoque  lauda- 
ins,  conqregationem  Lerinensem  \ummis  etiam  celebrat     - 

,,,„,„,,  lt  ller  alia  dicit  :  0  felii  e<  beata  babitatio  agat,  accumulatque  ea<  qu*  monachus,  abbas,  episco- 
insul»  hujus,  ubi  tam  sanctis  quotidie  et  spiritua-  pus  agere  soUbatt  ut  concludat  demqu*  eleganter,  «- 
libus  lucrisgl.  ria  Domini  augetur,  el  tantisdamnis  milem  esse  decessaribus  suis  88.  HonoratoeMaximo, 
diaboli  nequitia  minoratur.  Heata.  inquam,  et  felix     tantorumqu min implere  mensuram.  itacane 


insula  Lerinensis,  qu®  cum  parvula  et  plana 
videatur,  innumerabiles  tamen  raontes  ad  c^lum 
misisse  cognoscitur.  Rursnm  de  Lerino  :  Quos  acci- 
pit  fllios,  reddit  patres  ;  et  quos  nutrit  parvulos, 
reddit  magnos;  quos  velut  tyrannos  eicipit,  reges 
facit.  Nam  omnes,  quoscumque  felix  et  beata  habi-  rat. 
tatio  illa  susceperit,  caritatis  pennis  ad  excelsa 
virtutum  culmina  Christo  sublimare  consuevit. 


§  111.  Nommlla  de  Sancii  gestis  in  monaste- 
rio,  et  in  ejus  praefcctura  examinantur. 


Quidquid    agis,    iiuocumque    loci  es,    semper 

mihi  Faustus. 
Semper  Honoratus,   semper  quoque    Maximus 

esto. 
32  Exeratia  vero  monastica  iissimulanter  sic  enar- 


I 

nem  ctlebn- 
um  unncho- 
rttarun, 


Sanctus  iii 
munnstt  n« 

ntudlti 

pergtt. 


N. 


\on  abstinuisse  Sanctum  in  vita  monastica  a  studiis 

lilterarum,   insinutuit  veiba   Sidonil  nmn.  11  allegata, 

qnibus   ait,   phUosophiam   lateri   ejus   comitem   fuisse 

inseparabilem    eo   etiam    tempore,   quo    in     abstrusis 

macerabatur  solitudinibus.    Perisimile   tamen  est,  m 

monasterio  prxcipue  occupatum  fuisse  studiis  sacrarum 

Scripturarum,  nisi  forte  tumte.nera  xtate  monasterium 

sit    ingressus,  ut  logicas  disciplinas  necdum  satis  ad 

recte    disserendnm   percepis&el,     Qennadius,    qui   S. 

Faustum  bene  nossepotuit,  de  eo  dicit  :  Vir  in  divinis 

Scripturis    satis    intentus.    Sidonius  <\uoque  tib,  '.) 

Epist.    3   testatur,  variis    vicibus  Fausto  concionanti 

ihistitisse  s,-  Lugduni,  et  e.r  prjedicationibus  avidis&init 

auditU  u/firmai,  eum  utrarumque  doctissimum  fuisse 

disciplinarum,  fpiritalium  nimimm  et  forensium,  llm- 

df    causa  Sanctum  ad    Of>era    SCI ibenda     hortatur    hit 

verbis  :  Sunt  de  cetero  tuaj  partes,  domine  Papa, 
ductrinaj  salutaris  singularisque  victuris  Operibus 
incumbere  satis.  Neque  enim,  quifquis  auscultat 
ducentem  te  disputantemque,  plus  loqui  discit,  quam 


Seu  te  flammatae  syrtes  et  inhospita  tesqua, 
Seu  cceuo  viridahte  palus,  seu  nigrarecessu 
Incultum  mage  saxa  tenent,  ubi  sole    reinoto 
Concava  longasvas  asservant    antra    tenebras.  r 
Seu  te  praaruptis  porrecta  in  rupibus  A.'pis 
Succinctos  gelido  libantem    cespite  somnos, 
Anachoreta,  tremit  ;  quas  quamquani    frigora 

portet,  , 

Conceptum  Christi  numquam  domat  iUa  calo- 

rem. 
Qua  n.inc  Blias,  nunc  te  jubet  ire  Joannes, 
Nunc    duo   Macarii,  nunc    et  Paphnutius    M- 

Nunc  Or,  nunc  Ammon,  nunc  Sarmata,  nunc 

Hdanon,  . 

Nuoc    vocat     in    tunica    nudus   te    Antom  ■ 

'H.i.  :s 

Quam   facit  paimaa  foliis   manns  alroa  magi*- 

tri. 
Seu    te    Lirinus   priscum  complexa  parentem 

Q.mtuj.m    fractus    pro    magna   sa>pe  qniete 
Discipulis  servire  venis,  viique  ot.a  somn  . 
V.\  coctoscapturecibosabstemius  bbvuoi 
Ducis.et  insertis  pingis  jejunia  psalmis. 
MAUegata,  ut  dixi,  pleraque  "W*^*»^mm  **** 


fecerit  Sandustdum  sectabatur  vitam  sol,l"na2nSoU'  *"£** 
dum  erat  episcopus.  Priora  insinuont,  ^Sanctu^  ^ 
tudinu  ac  Uberioris  orationis  amore  aliquanao         ^ 


ytdetur  c> 
mrsfuisse  S. 
Maxnm,  ob  t- 
Itcliutiem  ad 
tpUcopatum 
latentis, 

B 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA.  SEPTEMBRIS.  615 

,     nammatis  syrtibtts  et  tesnuis  horridis  et  inhabitatis,  liiior  ntscessaria  sit  disputatio,  hanc  de  Homiliis  ttub 

Iruando  ad  paludes,  uliquuudo    intcr    cotlcs    suxosos,  fuiem  Commentarii  dabimus. 
,  -n  antris  montium  tenebrosis,  aliquafido  in  prmruptis        36  Ex  Opusculis,  qus  GennadiutS.  Fausto  attri- 

montibus,  quos  poeta  trcmentcs  indurit,  breves  in  ijcli-  buit,     primum     tempore    ndrtur,  quod  commemoratur 

da  humo  captasse  somnos,  non  valente   tamen  frigoret  hit    verbis   :  Est   ejus  Epistola  in    modum   libelli 

auodregnat  in  montium  summitatibus,  superare  cate-  ad diaconum  quemdam,  Gratum  nomine,  edita,  qui 

divini    amoris  :  lam  horrida    ilhhn   lora  pclnsse  a  fide    Calholieu  discedens,    ad  NestoriananT  abii1 

eiemplo    Elix,    Joannis   Baptists,  Macarii   gemini,  lmjiiefatem.  In  qua  Epifltola  admonet  eum  credere, 

aliorumque  anachoretarum.  Hmc   procid  dubio   magit  sanctam  Mariam    Virginem  non    purum    hominem 

monachut    ant     anachoreta    exercuii    Faustus,.  quam  genuisse,    qui  postea    susciperet    Divinitatem,  sed 

senexet  episcopue,  At  subjungit,  eo  tempore  aliquando  Deum  verum  et  hominem  verum.   Editum   est   hoc 

,sr  Lerinum,  ut  monachit  strviret,  et  vix  otia  ad  Oputcutum  m  Bibliotheca    Patrum    tom.  8  editionis 

tomnum  captandvm  sibi  indulsisse,    vix  coctot  sumere  Lugdunensis  pag.  553  nomine  Fau  lensis.   In- 

riQQt  voluisse,  d  vmo    abstinuisse,  jejuniis  et  psalmo-  scriptio  Epislolm  est\  Domino  sanctoetin  Christo  de- 

rumcantui  deditum  fuisse.  Sihmc  episcopus  feceritet  vinctissirao  fratri  Grato   diacono   Faustus.  Ex  de< 

senio  fractus,  facile  quilibet  conjicere  poterit,   quantas  cursu  Opusculi  colligitur,    Gratum  quemet  Grfficum 

sectatus  sit  austeritatet   monachus,  juvenis,  et  niribus  alibifuisse  dictum  eiGregorlum  invenio,  vitam  dui 

rooustior.  solitariam.  Miserat  Opusculum  suum  mate  digestum  ad 

34/«  Homilia  deS.  Maximo,  qua   certo   Fausti  S.  Faustum,    ui   eum  consulerel.  Hicea  de  causa  sic 

est  narrat,  S.  Maximum,  dum  eratabbas  Lerinensis,  orditui  :  Honoratua  officio  tuo,    honoratus  judicio, 

esitum    fuissead  episcopalum    Forojuliensem,    ted  provocatus  affectu,  loquar  tecum  in  humilitate sin- 

fuaisse  ad  condensa  silvarum.  Pidelur    latitanti  __.-  cera,  in  libertate  benevola,  in  charitate  non    ficta, 


-HJCTeRK 
J.    S. 
Grali  dtarom, 
de  Opusculo 
suo  consullan- 
tis, 


fuisse  Faustus  ipse,  cum   ita    hquatur  :  Irruentibus 

fidelium  turbis  ventilantur  universa,  profunda  ere- 
mi  secreta  veisantur.  Sub  nudo  axe  coeli  trium 
dierum  ac  trium  noctium  imbribus  verberatur,   si- 


in  verbo  veritatis,  Moxtamen  ostendit,  non  adeo  //- 
benter  se  respondere%  quia  de  rebus  tam  profundis, 
et  meas,  inquit,  ac  tuas  vires  excedentibus.  Paulo 
post  tnsinuat,  nonadmodum  proveclat    statis   se   tunt 


Ull     llllll      «*-        UllUJ.i       ..^.^-v.» ._,__. .  ,                                                          ,                                                                          , 

cut  et  ipse sum testis.    Hmcultima  verba  insinuant,  fnisse,  inquiens  :  In  tantee  autem  rei  consultatione, 

latenti  adfuissi  imbribus  txpositum.  Evasit  ea  vtce  S.  in  qua  longeviam  regiam  reliquisti, aliquos  expertae 

Maximus;  sed  evadere  non  poluit,  dum non  diu   post  scientia.    viros,  eruditione   atque                tniores, 


lectus  est  ad  cathedram  Regiensem,  quamvis  el  eotem- 
porelongius  etiam  fugisset.  Porro  in  dicta  Homilia  in 
laudem  S.  Maximi  pronuntiavit  S.  Faustus,  qum  de 
ip80  i  que  dici  possunt,  Celebrat  S.  Maximum, 

quod  patriam  etomnia  reliquisset,  ut  Lerinumveniret, 
uti  ipsepatriam  reliquerat,  mullo  eliam  longius  ob  ea 
profcrtus,  Lerinumque  venit.  Ail  ad  Regienses  de  S. 


quibus  credere  faciltus  possis,  mterrogare  debueras. 
Itaque  illa  Epistola  videtur  scripla  ante  episcopar 
tum. 

37  Erat  geminus  Grati  error,  alter    Nestt  ■ 
quod  nollel  beatissimam    Pirginem  Mariam  dici  Ma- 
trern  Dei,  alter  Eutychianus,  quo  unam  tantum  Chiisto 
attribuebal  naturam.  Utn ,<<  crrorem  docte  refutat, 


errores  refU- 
tat  .eitmque  in- 
strtitt 


'  /.  excolit 


abbasqut  fa- 
ttut,  niona- 
chos  tgrtgtt 
tnstruxit 


pllljCllUS,     U!  I  (liuiliym       -«-«-•-.    ._«*     _•_    .---■/ — 

__rimo  ■  Quantas  ille  divitias  vobis  ac  patrias  re-  pnmum  ul  harestm  Nestortanam  .  alterum  _  errox 

portandas.  quantos  llle  thesauros animabus  vestris,  -  '/«»  <"»<  <<«'<<«">  -'"■""■   '■'  '""   -""<»■".   anle 

dum  in  illo    camino   humiliationis  (iii    menasltrio)  notmaut  certedamnatamkxri  htanamOi 

excoqnitur.  congregavit?  Quanta  omamenta,  quanta  cnhm  fume  sei  iptum:  oucd  iati 

monilia  fabricatus   est?    Vobis  enim    ille   athleta  440,  quando  obbas  erat  Faustus.  Tdlemontiu,  xi  ] 

Christi  in  illo  agone  sudavit.  vobis. dum se Mtollit,*  >">«■  <<'"<  «>«<""'  "'"<"'•  •"«»""  '' ''  *»■ 

fructificavit ;   sibi    illic    serens,    vobis  colligebat.  quo,  accuratos  «on  0,-edit  :  sed  eos  sane  sensu  api- 

sibi  quarens,  vobis  nesciu  acquirebal  -  _.  Et  mox:  tandos  tm  dtsfulat utHfl,  neque  ui 

yiriUepr»cinuu8ilUodootuS,uthicdoceret:illio  ■  f»  A"«  Fmmsm  monel  Qral ,   ater, 

ditatus.uthicfmneraret,  Ulie    iUuminatus,  ut  hic  iforat,  Aessi  mmJ tntam     B  s.evadere  Pe- 

refulgeret  :  illic  puriflcatus,  ut  sanctiflcaret :  et  ut  rioula,  leforu  sd  intua  c ,Pta 

h,c  exercere  posset   oonfessionis   curationem,  illic  desideras,  1  t.b.  ul  .  >   subsho 

qu_sivit  aromata  el  pigme virtutum.  ff_«  m-  quocumquq  probatissnno  abbate  v.tam  faammumas 

niaipsiq ,««    aus gruunt.  ' '«»  mor.sleg.bu    i,,,.b,s    1,     ,.,tuan 

3o  Mutta  quoqve  p, quitur  ie  terinensii ■„  ms.d.as  |  lere  ,,     onpturnlam 

mtUuti,  a  S.  Maximo.    U U IMmj  lp«"  retjnendam    ,mo   -;^~^    l  ' -    • 

<»nl  de  Fausto,  qui  U :nsil i_  -_*•  r«<-  "»™  „,  „!,,,„,-  al.cujus  Cath -,.,,,„  ■»* 

fuit,  et cujus HoL /  .hoshabitas  et ■  ligeret.  manum    el    con  %J*J& 

aliauothabemus.Hinclaudat ..»  - »  P°*  "' ,',7, 

»_                                        .    /»..,./..■  <?■  imnttfi  ad  tu  ,  s  adhuc  quasi hber  me  cultorem tuum,  numi- 
Ittatou  conaonum  ejus  msmuat.  Proptei  oermones  aa  Bn\\\P\*e  ai  li 
hosdeiPsod?ci:pot»t,quoddeS.Ma»imod*U:  -«-^-M  -"'' 

«7?'    """""- 'l"1"1'"" ^    ,  ,  ebil    interiUo.  Quod   si    inte,    b 

debeUator,  quantasin  convepsorum  cordibus  geniea  ii_i_b_i 

»^'QquantaS   ,s  invisibi.mm  ad,  '^uamo  __£_-,_-£ 

riorurnj  quaa  Israelem   de  regno    excludere    co 


bantur,  extinxit,  studens  in  liomine,  volul  in  terra 
sancta,  tamquam  liostem  interfloere  passiones,  ac 
taraquam  Dei  populum  intro  '   plantar 

tutes.  ei  quasicultri^lapidels,  idest,  fortibus Christi 
praaceptis  concupiscentiafl  resecare,  et-circumcidere 
voluptates,  et   dod   minus  exemplo  quam    in 
militum  pectus  armare,  atque  ad  desiderium  super- 

T  ^f^  *??  ''"  ; :  '''TnZn      }un7m  non  sit  ante  annum  434,  etiamsi  in  Vita  apud 

homtUis  latius  proban.  I  ffiii  *m  erutoo   non      n-     I  ^c___a  ;«- 

vcutt    de     llomtlusS.  Fausto  *      ™    *«  prmfLZ    monasteru   adnnni- 

plureseidem,aiiipaucwrcsaltnbuunl.Itaquefcumpro-      obut  anno  ,    /     /  ^^ 


memi 

charitatis.    Hactenus   Faustus,  < 

rflWj  Opusculo,  quod 

n  ,,s  refutavit.  Vtrum  Qr<  lerit, 

an  in  erroribui  suit  permanserit,  ignora 

38  Fivebatadhuc  S.  J,  quando  S.  Faustus 

administrare  cospit  <  cerl°  ,/,;" 


Sanctus  hono 
ratur  a  S.  M- 
larto  Arela- 
tensi, 


016 


AICTORK 


stranti  S,  F&UBto.M&m  em  invisit  S.  Hila- 

rius  Arelatensis  cum  S.  Maximo  Regiensi  ei  J 

miiitei   I  brojulienti,  qu\  ione  nan   soium 

ttonorarunt  S.  Caprasium,  sed  etiam    Fausrum    abba- 

.,/  in  Vita  S.  ffilarii,  ad  \    Maji  data, 


DE  S.    FAUSTO  EPISCOPO. 

siat,  nec  satis   novimus,  quos  habuerii  progressus 


quadi  re  disceptaretui .  Exdecreto  tamen  conci 
finita  esl,  intetligimus,  Tneodorum  Foro-Jutiensem ptu* 
subjectionieexegisse  a  monackis  Lerinensibus,  quamsihi 
vindicaverat  ejusdecessor  S,  Leontius  ;  ac  verisimilii** 


lj 


synchronus   num.  12  narrai  /<<><  verbis  :  Queroadmo-  voluisse,  ut  sibilicerei  ea  monadiis^ quoscumqut  veUsh 

m  etiam  servi  Dei  debeanl  nonorari,  documentis  clmtos ordinari.  Etaceopposnit  seS.  Faustus,  idque 

spiritualibus  salubrUer  imitandum  posteris n  ne-  xgre    tulii    Tltioforus.    Eac  de  causa   habittirn 

gavit.  Nam  cum  S.  Caprasium,    siout   ipse  dicere  concilium  Arelatense,  cctogregatum  aRavennio  A>ria. 

solitus  erat, angelica  in  insulis  eonversatione  degen-  tensi  inlerannum  449<  </un  Ravmnius   facius  esi  epi- 

T , , , ,    infirmitate"  fatigari    corporea.    certis    uuntiis  scopuset   annum  161,  i^   volunt,  quo  obierat  Raven 

nperisset;  i  iccursum  celeni  se  festinatione  nius.  Vsrum  finis  Ravennii  non  tam  certus  est.quatn 

fr.jpuit,  ;nl  cujus  ["  lens,  ut  sui  meminis-  inttium.  Erai  certo  episcopus  ab  anno  449;  sed  \ 

humilitate  submissa,  sed  virtute  inclyta,  flagi-  tum  est,  an  multis  annis  sederit  ;  cumnulla  ejus  repi* 


U  fra- 
trem  S  Sido- 
nii: 

R 


tabat...  1  r i  eod<  iii  loco  tunc  temporis  S.  Faustum 
iiin  pariter  el  abbatera  ita  futUrorum  pres- 
scius  honoravit,  ut  inter  se  et  sanctos  sacerdotes, 
rheodorum  el  Maxiumiii.  medinm  compelleret  re- 
e  !dem  refertur  minut  accuratein  Vita  S.  Ca- 
prasii  serius  scripta. 

89  HubuitS.  Faustus  commendatum  curee  suas  frar 
trem  S.  Sidonii  Apoliinaris,  7//.-/  verisimiliter  etiam 
contigit,   dum  Lerinensibus  prv&rat.    Hanc  primam 


riamus  gesta,  qnez  certo  posi  anhum  Y.\\  contigeruni 
Jos  phus    Antelmitts   in  fine   Dissertationis  de  iniiiu 
ecclesise  Forojuliensis  edidit  dctaconcilii  Arelatensis 
quo  deagimus  :  ibiquepag.  210  in  epocliamejus  pro« 
quiril,  existimatque  concilium  figendum  nnnoifify 
autAbl.Praecipuaejus  raiio  est%quod  credat,  m 
tensi  favorem  monachorum  aliqua  slatula  qu&nonfuis» 
sent  decreta  posl  Ohalcedonenst , flt?rw451  habitum.  1<- 
cedunt  alis  rationes,quse  apud Antelmium  videri  /mie- 


qralias  eidem  agendi  causam  agnoscitSidonius  m  Car-  runt.Qpinianemejus,  eliamsi  certam  dicere  non  ausim,  E 
,  xvi  ad  Faustum,  ua  canens  :  am  esse  sus/ucor,  ci  ad  tianc  probabiliter  amplectenh 

ll.pcigitur  prima  est  vel  causa  vel  actio  lau-  dam,  movct  me  etiam  initium   episcopatus  S,   Fau.sti, 

ilmn, 


quod    circa    annum    452    figendum   existimo,  ut  mox 
iluiini . 

42  Hocconstat,  episcopos fuisse  convoeatos  aRaven- 
vio  pcr  Utteras,  apudLabbeum  tom.  4  Conciliorum  col.  2^^. 
1023  impressas,  quarum  hoc  est  initium :  Quotiens  latshabuv, 
membrum  aliquod  quolibet  intirraitatis  genere  labo- 
rat,  Heri  non  potest,  quin  ejusdem  corporis  etiara 
cetera  meinbra  condoleant.  Et  ideo  causara,  qu« 
inter  sanctum  episcopmn  Theodorura,  et  sanctum 
A  alerianuin    vel  sanctuin  Maxunura,   itcra    episco- 


Improbal  Me 
figmetilutii  de 
recepco  Lertni 

Julianu  i'<  la- 
gtano 


Qw>i\   mihi    gerraani,    dum    lubrica    volvitur 

»ta-, 
Servatus  tecum  Domini  per  dona  probatur 
Nfec  fama  tibutante  pudor.  Te  respicit  istud 
Quantumcuinque  bonum,  merces  debebitur  llli, 
Ille  tibi.  Sit  laus,  si  labi  noluit,  ejus  ; 
Xam  (iii.. il  nec  potuit,  totum  ad  te  jure    redun- 
dat. 
Lubrica  sivejuvenilis  setas,  qua  bratservatus  a  Fausto 

fraler  Sidonii,   suadet,    Lerim  servatum    fuisse\  licet  pos,  atque  abbatem  Faustum  necnon  et  reliquos  fra- 

eumdem  et  Regium  sequi  potut  rit.  tres  insul*  Lerinensis  acciderat,  absque  dubio  om- 

40  Alium    hospilem    minus  probum  Fausto  abbati  nes  nos,  qui  in  Christo  unum  suraus,  differre  non 

atiribuit  Hieronymus  Vignierius  in  Supplemento  Ope-  possumus,  nisi  idagamus,  qualiter  curetur  et  abs- 

riim  s.  Augustini  tam,  2  sub  finem  Prvfationis,  lia  tergatur.  Ex  allegatis  videntur   Valerianus  et  Maxi* 

scribem  de  Juliano  Pelagiano  :    Otoni    ergo   Italia  mus  stelisse  pro  monasterio.    Convenerunt   tredecim 

rursus  expulsus,  subit  animo  Galliam  tentare.  Le-  epicbpi,  inter  quos  plures  sanctitate  illustrsSi 
rinum  itaque    appulit,  ul^i  a    Fausto    intempestiva  43  Nomina  cjjiscoporum  vidcri  possunt  ibidem  col. 

chAritate  exceptns,  el    per   aliquot   menses   fotus,  1024,  uti  et  integram  eorum  decretumt  en  \aoprm- 

virus  Buum  non   sine  magno    ipsius  Fau^ti   damno  cipua  excerpo  :  Placuit  ergo  nobis,...    ut,  omnil 

propaginavit  :  quod  suo  loco  dicemus,si  Deusvires  quae    in  querelam  venerant,  sollicite  ventilati 

et  a a    uffecerit ;  idque  certis probationibustam  que  discussis,  sanctus  ac  beatissimus  fraterTneo- 

C  jex  Fulgeniio  .|ii;nii  ex   aliis  ;  pluraque  id    generis,  dorus  episcopuG  i»rimuin  exoraretura  nObiSj  Ul  scanj 

quaa  mnitos  latent,  aeseremus.  Insipida  est  fabella,  dalum,  quod  etipse,  sicut  et  nos,  graviter  dolebat  1- 

/ni>  quo  numquam  allata  est  idonea    ratio.  Neque  ia-  ezortum,  differendo  in  tempura  manere  diutiusnon 

mcii  displicuit  Tdlemontio  in  Pausto   aH.  1  i  sed  mi-  pateretur,  sed  potius  ad  recipienda  sactisfactionum 

nime  id  miror:  neque  enim  invsni,  alias   quvque  eas-  remedia  festinaretv  et  sanctum  presbyterum  b m  - 

queatrocesin  Faustum  calumnias    laudato   scriptori  tom,  abbatem  monasterii  supradicti,  indulta,  si  q 

dispUcuis  \Iarium    Mercatorem  tom.i  ilia  esset,    culp^aveniajin  pristiriA  pace  toto  can- 

pag.  15U  asserlumprorsus  improbabite  refutavit  variis  tatis  atfectu  reciperet,  et  ad  msulam  ac  congrega  1 

rationibus ;  neque  idignoravit  Tillemonlius,  cumtdem  nem,  ipsi  Deo   dispensante  commissam,   cum  s 

rtum  ptolulerit  tom.  13  in  S.    Augustino,    ibique  gratia  ac  caritate   dimitteret.  Nec  quidquam  ae  - 

Garnerii  locum  assignet.  Aitquidem  ibidem,  non  esse  ceps  ex  liis,    (jua:  sibi   (ratrem  Faustum  arg 

magni  momenti,  qust  allegavil    Qarnerius  ad    factuiri  fecisse,  aut  verlus    repeteret,  aut  animo  retme    • 

refutandum  ;  nec  lamen  tentavil  argumenta    Garnerii  Quin   potius  conlationem,   utpote  antiqous  a  ^ 
solvere   Ego  ad  ipsum    Onmerium    studiosos  lectores     episcopus,   ei   ut  piam    ac   necessanam    p   P 

rsmitlo.  Nam  si  Vignierii  assertum  probari    potuisset,  exhiberetet   solatla secutura,  quffi   verbis    »g 
dudum iiiud ex  Fnlgentio aliisque  probatum  haberemus.      tur   promittere.   rebua   ipsie,  in  quo usus  exg      » 
Siautem  non  magis ptobari  possit,  quam  quas  dormi-     pleflissime^ex.biberet  .-  hoc  tamen  sibi  tan  o 
mitanti   obnpunt  somnla\  si   omni  verisimilitudine,     vimlicatuius,   quod  decessor euus  sanctaB  m 
ovmi  probabilitate  careat,  ne    necissaria   quidem  erat     Leontius    episcopus    vindicaveiat,    id  es  » 
tam  studiosa  refutatio, quam sit  cu,  quam  dedit  tnuda-     rici  atque  altaris  ministn  a  nullo,  nisi  a)lll^'nisi 
tus  Qarnerius.  cui  ipse  injunxerit,  ordinentar;  chrisma  "^^ 

Sanctus  Ahbas        ^1   ( '"' "  r<"l<>1""»  «"«os,  quibus  monastcnnm  Le-      ab  ipso    speretur  ;  neo|ihyti    si    fuermt,  *       ^^ 
Utemtuibet        rnicnsc  ttdministravit  S.  Faustus,  yraves  habuit  diffi-      confirmentur  :  peregrini   clerici  absque  ips         ^. 
cum  Thendoro  cultales  cum   Thtodoro  Fmo-Jnlnusi,  rfl  cujat  fHcBCesi      cepto  in  coramunionem  vel  ad  ministenum 
epUcopo,  evut  consiitulum    De  initio  illius  controversis  non  C0«-      mittantur.  4i 


in  qw 


\ 


eontroventa 

finitur- 


AI'CTORB 
J     S. 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMHRIS.  617 

LL  Monasterii  vero  omnis  laica  multitudo  ad  ctt-  ma  S.  Maximi   mentio  fit  in  eonnlw   Arelatenti,  d 

abbatia  pertineat ;  neque  es  easibi  epiacopua  quo  num.   41  dixi,  habitum  esse   inter  annum  149  tt 

i(i  ,,.,,,,   vindicet,   aut  aliquem   ex.illa clericura,  461.  SiU aque in  fineipsiut  anni 449  habitumesfcon- 

,;,•!(,,   petente    adde  ordinare  ant  quid    amile)  cilium,  »•/  sequenti  480  obiit  S.  Maximus,  potuit  eo- 

rffi8umat.    Hpc   enim  el    rationieet  religionis  ple-  dem  \  Fauatua.    Aut  si  utrumque  uno  atoe- 

'   '        |    llt   clerici  ad  ordinationem  episcopi  debita  roveanno  accidii  seriut,    potuit  promovm  anno  i.*>2. 

u:ectjone  respiciant  ;  laica  vero  oranis  monasterii  Itaque,  omnibus   consideratis,    malim  principivm  epi- 

(   ",.,.,. M.-niii  ad   solam  ac   liberam   abbatis   proprii,  wopatut  ejus  figere  circa   annum   'i.">2.  quam   serius, 

iera  sibi  ipsa  elegerit,  ordinationem  diapositionem-  ionee  certvor  aliqua  temporis  nota  afferatnr. 
oue  pertineat,  regula,  quae  a  fundatore  ipaius  mo-         48  S.  l  m  ffomilia   de  S.    Maximo  eum  ^^^      ^ 

nasterii    dudum  constituta  est,   in  omnibus  cnsto-  hujus  laude  humiliti  uicil,  attoquent    populum  tteshumuuer 

iV     f/ffctamfavorabiliasuntmonastenoLennensi,ut  Regiensem  :  Merito  se  vobis  impatet  i  sibi  d*-  <e  loquitur, 


■mile  non  sit,  plura  petiisse  aut detiderasse  S.Faus- 
;nMi     Hunc  quoquenon  fuissevuum  culp&obno 
insinuatur  illis  verbis,  indulta,  siqua  illaest,  eulpaa 
,,.  „,  paulo  post  od  episcopatum  pro- 

.  $it  Faustus,  ui   modo  videbimus. 


§  IV.  Episcopus  fil  Regiensis  :  morum  In- 
tegrhas  in  episcopatu  :  Romam  profec- 


obstrictot  credat)  illa  insula  I  is  ex  hocuno  **<*  mtris  tou- 

atque  anico  munere    dutiS    )Iaximi\  licet  mult.ura 
erubescat  ex  alio   ffumilit  t  dietutn  art.  3 

uiut  :  Timeo,  ne  verum  dicafc. 
Verum  inanis  est  ille  timor,  Certe  S.  S*doniust  qui 
Faustum  melntt  noverat,  id  minime  timuit,  quando 
Ub  9  in  Epistolato  aU  iptum  Faustum  Ua  scripsit : 
N  .iii  quis  aequaii  pestigiatua  gressu  insequatur,  cui 
datum  esl  soli  loqui  melius,  quam  didiceria,  vivere 
melius,  quam  loquaris.  Quoeirca  merito  te  beatissi- 


IViin»"       — |-  |  |  IllfllU*,   IJUillU    II  "|'l   ii  i  >.     ^nuvuv/O     iubiiw     fcv.     w«w».«m 

liis,  anno  5?62  assistil  COncilio  sub  S.  lli-     mum  boni  omnes,  idque  snpra  omnes,  tuateropes- 

.    .      .. \.i i .  .  „..:..„  ;,.,    .);,>♦;..  ,.;*..  (unt»nni> 


B       laro  Papa. 


Sanctu*  ftt 
«plscopus  Re- 
fttntu 


fos/  memoratum  concilium  anno  mcerto  ad  Regien- 

m  episcopalum  promotut  esi  S.    Faustus,  ruci 

tfaaimo,  cui  ante  svffectns  i  ra\  uhbat  Li  rim  risis. 

,,„N.  Maximi  successorem  fuissedicii  Sidoniusin 

tudatoCarmine  ivi.  /Vaw  indicans,  S.  Faustum 

,,/„„„,.  tflrifium  penire  so/ilMfi,  diiin  eratepiscopus,  ac 


rabunt  :  oujus  ita  dictia  vita  tact.s«|ue  ** 
dupliciter   inclaruit,  ut  quando  quidem  tuos  annos 
jam  dextra  numeraverit,   sasculo  prasdicatus  tuo, 
desider  mdua  alieno,  utraque  laud  ibilia  actiouede 
das,   te  relicturua   externis,  tu:\   proxirois.   Hisce 
ifii  rim  magiscredam,  quam  Tillemontio. 

\\)  Mutatot  nov    dignitate  non  fuiut  Sancti  »<ores,  tMniiKra 
Uquetea  verhit  Sidonii  num.  30da(w;Nilab  abbate  „^2  '* 
mutatus  per  Bacerdotem  :  quippe  eum  oovaa  digni- 


uiiinl,'  I  rriiiuni  r<lin<'  snuiinn,  uiun  i  <  w  •  /'«•■»  «'/'«••.  «^       »  -  . 

, / vmplaS —,7»«  Wh«M-                          ^ZZf^X 

1    '        ,,'                .         ,     .  veria    Eumdem  quoque  tnorandoejusfumefervorem, 

'• "'"  -* ' ; "v  ,„, , ,   ,,,„:,;,L„, ,,!„. ■<--  *»* - 

Vita8ems,juvemsqneLupi:qai»  grstw  patrem  ' 

- "-'"  »•"  snss       ,;-,      '-■'■■' *--«»* 

I  H sujus  inonsehosque  snUstes  et  abbas     ^JJ^ ;„,,„,„,,.,„,,,„,„.,„„, ,  ,s ,„, 

Bis  suci  essoi  agia  <'/c. 


non  circa  an- 
num  472, 

G 


Monaclu  Lerinenses  fuerani  omm  "'  S.  Fau- 

.,,,.,,   ,„,  monili  sem(.  Luput   uero,junior  ad 
opatum   protractus,    ett  S.    Lupvt  Trecensis,  eu 
,,,..  Aclfl  ad  xxix  /ti/fj  sunl  illustrata.  S.  Maximi, 
cujut  causa    versut    recitavi.  primutn  monachot   abbas 
regen — xccepii  Faustus,  deinde  urbem  antistes. 

46  Baronint  ad  annum  W2  """'■  ls  """"'•  "'- 
,  |  ,„„  em  annum  figendam  Fausti  promotionem  ad 
episcopatum.  Ai  ea  chronotaxis  longe  aberrat,  cum 
rnanteannum  102  fuerit  episcopus.  Dionysiut  Sam- 
marthanus  tom.i  Gallim  Christionae  col.  391  rn« 
N.  .V,,,,,,,,  i  ,.r,.s./r/.s  /iflii  circa  annum  460,  el  'l'"^''- 
^/p„/;t    ,„,:,„„/   episcopatus  Fausti.  Hxc  opmio  certe 


dtiisinstaurandum,  credendtts  sit  obivisst  Sanctat, 
yiull  ,„   |  copalibut  diligentissimum    / 

TOtt/minsinuflnl.  Devir/ttli6u«Anl»lile«flWtodi«;nwin 
/,„/,,/„  Cm  """•  ttonntt/to  mnifMr  /•/•<  wler  cecifiil  Sido- 
niu8,volens  ignorare quxageret nl  ■'  m»  '/«* 

Mrnni  flflew  jo/eoaf.  7'///"r/„r,'m  minonwn  acju- 
mt/ium  fumt  contra  fastam  potentium,  docendo  i//ot> 
,„„,„//  ,.«,///(ii.-/«    «miefniwis,   fowfl«  "<»"«»<  '" 


.S/(.S. 


Seutecommissuspopulustenet  ;  et  minor  audet* 
Te    medio,   turaidoa  majorum    temnere    u.ores 
Forsan  etiam  insinuare  votuii  poeta,  junioret  fm 
Sant  nonimitarimajorumtumumanabMonem, 

supert n,  fattum;   ted  modesttam  ei  humttttaten Mt, 

tonoret  ac   dignitatet    non  tectant   mundma 


minusaveradtstai   Prttplacet  tamen  conjectara  iw*      f.  ^  ^.   prjgterUura   mrnere.    H*c 

momii,  qui  ZVolaS  in  Fausturo  sufipicalfir,  ooanno  m  •  ( ,.,„„  iUcimutUo- 

oandumcircit*  Fautiep patum.  Ralto  esl,  q ^;"         '    ' 

in  EpistolaxiS.ffilari  Papmtom    i  Conciltorum  col. 
1045   intet  viginHepiscoposnominetw  nonus.  Si  enm 


nd  pofftu 


i Mi  „,'u„(i  „  „i  1,11,111   i  «>•"  r//'.s' "/" 

i,i  //„,/„/„  xi  ,s\  ////,/,-/  /'-///•'  '-"    i  Conciliorum  col.      mttm.  mitericordiam  S.  tfui .-,/,/« 

1045  inlor» tiepiscopi f -         ^/f  .,,,  , i«,prr.fl «,  •—* 

lf«  ioi  BU  ordo  len/ponim,  o,titOu*  «t/^u/j  /'^""'        •  /„,„„,/s.s,7W/"„/,.s.  .-///iw  ////v'»^ 

„,,/ / //.  : fueratepisco-     carceredetentK.etmn 

intierai  no •  Epistoi iemi//fl  esi     manibut  ^  qttftliinguidua  esca, 

QaUaVeperegrinusmat,quidpasWtet,Ilum; 
Lubricacruracui   tenuat    aub  coropedecarcer. 
Seu  mags  funeribus  mentero  distraetua  human. 

Uvidadefoncti  ii  pauperis  ossa  virescant. 
[nfastiditumfersipseadbustacadaYer. 

curam idipro  concione  populum  pr*<toai 


Quid- 


pu»,  qui  inler  vigi 

„/,„,  164. quo ocio annis epmopatum  </•  sserat, si promo* 

tu&  .'/(,/  anno  456. 

47  /;<,r  TtUemontii  ai  m  si  quidvolei  ;  >'- 

tins  eliam   figendum   videfur  principium    S     Fausti. 
,V„/„  /„„„,,/,„,•,  ,/„„,„/, •,  pioinlt.  recensetur, 

potuil   facile  ad  annot  duodecim  aui  pluret  fuuu  epf 
scopusanteannum  iU.  Acceditt  q\  "n"  >"l,"ns 


promoven  pot 
Septembns,  T.   VII. 


ACCTOM 
J.    S. 


doctasque  ejus 
et  uttles  con- 
eiones. 


li 


6(g  DE  S.  FAUSTO  EPISCOPO. 

Quidquid  aeis,  quocumque  loci  es,  semper  Domino  nostro  inspirante,  protulimus  neque caritas 

yuiaquia  agi3,  qu         4  evangelicae   mdulgenti*.  nequeApostolicsvirgade- 

WH^'  semper  quoque  Mnsimut  fuerit  discipluue.  ExatUgatU  verbU  kabemu,,  FuUS- 

Semper  Honoratus,  semper  qu  q  ^  ,nt„fWSs,  concilio  Romano,  ac  verUimUUtr  ftomom 

S,  se<luT'im,tator  fuit  SS  Bonorati  et  Maximi,  ut     fuU,,  c Anxanio  UgaUm  at  epUcopu  QaUUanU, 

M ma  M Zu>  ■     ,  wnper  fueral  ftaN,  «mper  cum  utriusque  legat.ome  fiat  menUo. 

Z  us    ZPe    maxml,  »/  nmul  .»«»«««   «.-  84  Actum  «  •>  *  *•"*•  *e  cau,a  Hernells 

, 7'T  aUm  «o»  solus  S„lo ,.  „4  reliaui    etiam     epUcopi,  et  ae  a ta.  ■.  «taw  Salto  ,,,,, 

?        "1C«  «t     n  IZeZZcerent  ie     eetaix  SeptembrUinS,  BUaroPapa§*.  Deeeoim 

TunlreZLZTuaZtovZ  «'  m*  ««■     — *  -  ^^0^  /,,„„„.   5. 

w""e^it'!'1  L.  „  ,.  HUnriM    in  Epistola  10  adepismpos    (lurrsurumnro- 

^J^IST^^   !**  «nci vindarum  Galli*  his    verbis  :  Unde  omnia,  quje  a 

S  Faustf taZri  aUqult   Sidonii    locis  jam  datis.  nobis  sunt  per  fratres  et  coep.scopos  nostros  Faus- 

*  ¥ aU87  2  LZ«r  lih  d  Enist    3    auresquesuas  tum  et  Auxan.um  definita,  roborantes  etc.    Epislola 
Rursum  de  m  loquitui  Ub.  J  Mptst ,4,  mnQ  m  ^  ^  g> 

allegat    M    Ljcet   emm     inqm  -       -       «**         ^  fa  ^. 

tuas.  nunc  repentinas   nunc,    atiocum        ;-   -  *  .^        ^  m  ; 

elucubratas,  raucus   plosor  ■g"*^^       /w,s,  Discesserit  verisimiltter  non  diu  post  absolutum 

^l^tZZ^  Ibi  te  inter  spiritales  re-     opin m  eptscoporum  Gaue  de  erudtttone    Fausf, 

guLvelforensPe.  medioximurn  quiddam  concionan-  et  in  rebus  agendts  prudenlia. 
tem,  quippp  utraruraque  doctissimum  disciplmarum, 
B  pariter    erectis    sensibue   auribusqne  curvatis  am- 

biebamus,  h.nc  parum  factitantera  desiderio  nostro,  §  V.   Respondet  Faustus  ad  Ires  quaestiones, 

quia  judicio  satisfeceras.  Ex  his  habemus,  in   oliena  ac  jn  e0  seripto  sustmet,    nulliun  creatu- 

etiamprovincia  ab  episcopis rogatum  fuisse  ad  praedir  ram  ()jcendam   esse  incorpoream:  scrip- 

tum  illudaMamerto  Claudiano  refutalur. 

\jfennadius  in  Catalogo  cap.  87  inter  atia  Fausti 
scripta  de  uno  ita  loquitur  :  Legi  ejus.; .  et  alium 
Uibellum)  adversus  eos,  qui  dicunt,  esse  in  orei 
aliquid  incorporeum  :  in  quo  divinis  testimoniis  el 
patrum  confirmat  sententiis,  nihil  credendum  incor- 
poreum  praater  Deum.  Idem  cap.  85  de  Cla\ 
Mamerto  ita  habet:  Claudianus  Viennensis  ecclesia3 


WkgatHtn 
d""r  cum  iu, 
Xun">  aft  tpi, 
JCoPl*Go«„ 


,.  provincia  ab  episcopis  rogatum  fuisse  ad  pr 
candum:  unde  conslot,  favorabile  fuisse  omnium  de 
ejus  prxdicationibusjvdicium  Quod  vero  mt  dium  >iuod- 
dam  dicendi  genus  inter  spiritale  et  forense  Fausto  ae- 
tribuitSidonius,  videtur  facere,  qui  in  ejus  ffomiliis 
nec  piftas  ecclesiastica,  sive  auctontas  sacrarum  Lu- 
terarum,  sive  moralis  doctrina,  desideratur ;  ueque 
elegantia  aut  eloquentia  forensis.  De  ulilitate  moa 
.s,//yN./7,.:Neque  enim,  quisquis  an^-ulta!  docentem 
te  disputantemque.  plus  loqui  discit,  quam  facere 
laudanda. 

52  Magnificis  quoqne  elogiis  S.  Faustum  exornavtt 


Opuiculm 
Fmtttt,  quoi 
nintntuma 
MamtrtoCla* 
diano, 


Sitnilibw  lau- 
diOus  ornatur 
a  (turicto  Le- 
tnovtcensi. 


52  MagnificU  o ,«ee 8.  "™T""T  e  .'    ir  ad  loquendum  artifex,    eteddisp» 

RurUiu,  Lemovue ,.,.-.,..,,' »•*-*"       ,   ,  ,  bti.is.  coiiosuit    tres   de   statu  vel   d. 


trunsferam,  alia  postmodum  recitaturus  suo  loco.  Pri- 
mam  ordine  impressionis  ad  Faustum  Epistolam  in 
Bibliotheca  Patrum  tom.  8  pag.  5»9  Ruricius  orditur 
/,,,  modo:  Olim  te,  Domine  mi  venerandeacbeatis- 
sime  sacerdos,  fama  celeberrin  b  praedicante,  co- 
gnovi.  Olim  desiderio    pii    amoris  infuso   illis    te, 


tandum  subtilis,  composuit    tres    de    statu   vel    »ie 
eubstantia  animaa  libros.  inquibus  agitintentio 
nus     ostendat     aliquid     incorporeum    ] 
Deum.  Utrumque  Opusculum   etiamnum  exstat.  Pru 
qn0,i  Fausti  creditur,  impressum   est  nW™ 
tom    8  Bibliothecx Patrum  Lugdunenstspa.g.  548:  e. 


intt  rfuli  anno 
.',1, '  concltio 

no  tub  S, 
BUaro  P<  po, 


gnoTi.  Olim  desiderio    pn   i is  iniuBO   uue    ie,  «n»   »»  ■■        ,  Or,usculum,< ,»"■'  "!"">'■« 

iuibue ecribere  dig is.ooulisc  •:  sed  proc^  ./„*„,  ..       »        "      ;    ' J*«     ,„„/(S,  „ 

iibil inue  ,.  «idere  feetino ;  s,  quo  ( laudtanu,.   1  !     (    ";  J  j  „         ,04S, 

«odopoeeim,    intercedentibus   yobie,    pi  ';*,■■ "-«"' 

meorum  vincula  dierumpere.  aoceptieque  columba.  u  ;■;■    U «  St*tu.^'",*;/1  „,,,„   ,„,,,„„,,,, 

illms  pennie.  a  venanti, ■  ;-v- '  P«*   ;';,/,,,,,■,,  Ctafr 

bisco,,,  positne  i„  Don leg re  etc.  /«'«  -"/*/ -'  f^i*  »' 

/',,,,„„!,„  /,,„,„/,  /„„ , ,  /.,  .-,,/.,..  sup-   •».  /'  ,.■■-/-■"»   ;   ;^  ;'^  ,„.,„„ 

plici  i-i,,,",  prec,  dep,  sco    ul  illo  thes  mro  penetra-  »«x  ndM»»    '•'«"      '    ''  ,,,,  ,„„„  „,„„ 

lium   vesJrum,    le   nove  et   vetera    pruferre  •*«••« ^ l^tZl-avU    Ver «ur  

conenevislis,  peritissin Ud,  lan-  C/u»  ««/,    «     '«^  w    ••      •,,.,,,.,„,*„■ 

guentiun ■  tidii [uotidie  ""'  '  au8t"   '      ''"    v 

ite  sanatis,  languori  quoque '/"';'  "  """'    .       ,,„,,  ,„; wn 

'.":;:;,,,/.  !«;.■<.* 

k/<«« ,.■,■■/ IKaustu /„,„,  -  !■«»  ■■"■  i .,,.,,,„„•„„,,»„«« ■ 

r ' 7 „ i  ''"!-"""  ,      "everendis8ia.e 

P«"-'  "   '"''""'"' ;   S  frLis  responde 

53   l mR /..        S.Faustu /„„,/,-  se  ■■   - L^uTasserere.  Non  pol 

.,/„..  ., hahniiS.  Uii ."„,■„.  qm  blaephemo  ore  c.n antnrass  ^-^  ^  y 

'■'  8  6'.  //</. ■   I  C ■-  inqumnt,  ■  ••  ut  J u  '     ;      „„    „„„  1:llll  pro 

1042,  Dequibus,    prmsi- /'■'■  ' .'|V(.,(I,     ,„„./„-„,»«' 

n dlio,  el    e  is  rwm  ae.quam  pr,  i ,  ^. 

provinciis  ad  diem  natalis  nostri  in  bon,  iti  hmc  ■  '■•'  '"""'"";  ";      „..,,„,„„.-  i;,,, 

lUperDeigratiam    on,  regato.  prajsiden-  ttunU  solulton  >"   ;',„,.,,,,.   ii 

tibusfra  ribm  i  ntque  i  aa'  \f  beatitudinis 

Auxai ntibusplui  w vigorem rea-  ganti  at.  Ltaque  j     imperitiain.   Contestor, 

piciunt  auel  irit mque  judicii,  id  a  nobis  pacia  est  vestrsa  loquoi  "  ^tiasimumsi  reticeam.vi* 

lum,  ut  i„  Benuntia,  qunm  sub  adver-  ut  do,  im  apud  eru<  i  '**     J  ,ByUBj«  ref 

aioue  utriusque  legationia    iude  directa,  Cbnsto  possum  scire,  quid  nesciam.     •-  ^||JU„, 


„,,  iii»  ""• 
1,1,,. 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


619 


A  ponsum  satis  prolixum  pro  Fpistola,  breve  pro  qravitate  nec  tamen  ulla  passione  turbatur.  Hocenim  verbura  D 

re(,  ClawKamu  Mamertut  ///<.  I  cap.  2  fatelur,    non  vindictae  usurpavit  effectus.   non  illius  turbulentus      AUCt..r1 

paruro  Catholicam  profern  eo  responso    sententiam  ;  effectus.  Awltamus  modo,  quomodoiram  Dei  Faustus  *■  »• 

sed  brevitatem  carpit.  Non  dubito,  quin  protixm  dis-  quoque  exponat :  CaBterum,    inquit,  Dei   ira,  justitia 

putaturut  fuistet  ipee  Claudianus,  sicut  disputavit  de  est ;  Dei  faror,  severitatis  vigor  est  eic.  Niiuioma- 

anima  :  nec  tamen  video,  improbandam  fuissebrevitatem  gh  h9c  expositio  passiones  aut  affectiu  Deo  attiibuit, 

Fansti .*  neque  enimprotixiora  semper  sunt  meliora.  qnam  Augustini.  At  Ctaudianus  videtur  Faustwerba, 

57  Desecunda  quatstione  sic  loquitur  Sanctus:  Post  Deus  vero  his  non  passibiliter  affloitur,  in  alienum 
cathoiica  item  hire  sequenti  !oco  qua?ris  a  me,  quomodo  juxta  sensum  detorsissetmacsi  dktum  fuisset,  afficitur  quidemx 
responsio  ad  SUD9tantiam  Dei  in  Epistola  quadam  nimirum Fausti  sed  non  passibiliter ;  cum  tamensequentiaverba  clare 
ucund'1'n,        ^  Qratum  aut    (irxcum)  scriptum  ^ir :  Nihil  sensit  indicent,  utrumque  negari  in  Deo  a  Fausto,    id  est% 

patiente  sensu,  sed  sensit  compatiente  affectu.  ffsec  passionem  el  quemcumque  affectum  :  sienim  omnes  w>. 

tio  ostendit,  Epitolam  Fausti  ad  Gratum  ab  illo  tutes  jugiter  et  naturaliter   sunt   m  Deo,   m   nullo 

gpiscopo  uisam  esse.  Xam  ibi  usus  fuerat  Faustus   lo-  modo  afficiturt  nt  ,nt  ipse  Claudianus,   et  ulteriut 

cutione  illa  minus  cauta  :  Nihil  Bensil  patientis  sensu,  plicat.   Verum  de  his  satis. 

sed  sen^it  compatientis  aflectu.  Et   mox  addiderat:         60  Tertia   qvsestio  Fausto  jn-oposita  erat :  Quae  in 

Nihil  sensit  {DeusJ  pro  diversitate   substantia?,  sed  rebu<    uumanis  c  <\ux\->>  inc<.rp<»rea  sen-  Terttorenpon- 

sensitpro  unifate  personas.  Mentemsuam  ulterivsin  tienda  sint.  Respondit  Faustus, nihii  oideri  mcorpo-  dut  sohm 

podem  Opusculo   aperueral   Faustus,  negando  passam  reum  dicendum  prseter  Deum,  ffenricus  Canisius,  qui  Deum  dtcen- 

esse   Divinitatem,  ct   inferendo  ex  hac  veritate,  duas  illud    Fausti    Opusculum  prtmus   edidit,    annotavit,  dum  incorP°' 

Christi    naturas,    Iddrco  de    iis,  qum    Christus  Turpem  et  gravem  errorem  esse  bunc   Fausti,  eo- 

passus  est,  dixerat :  Qus  omnia  Deus  non  in  se  (id  rumque,    qui   Fausto    faverunt   (ut   videtur  etiara 

eslt  DioinitateJ  sed  in  natura  suscepti    hominis  ex-  Qennadius fecisse)  negantium,  ullam  creaturam  esse 

B  cepit.  Similia  /i'i  deinde  rursum  dicil,  neque   senten*  incorpoream.    Similia  observant   alii.    Mihi  quoque  E 

tiam  suam   relinquil  ambiguam.  Rogabat  tamen    epi-  nullum  est  dubium,  quin  et  anima  nostra  et  angeli  sint 

scopu8tquid  vetlet  perilla  verba,  sed  sensitcompatien-  incorporei,  cum   eam  doctrinam  modo  teneai   Ecclesia 

tis  atfectu.    Qme  sane,  prxsertim  si  avellantur  a  re-  Catholica.  Verumtamen existimo,  Faustum cujut  trrth 

liquistin pravum sensum detorqueri  possunt.  Responsio  ris  causagravius  accusari,  quam   mereatur,  spectato 

Wsummatim  hxc  est:  Deum  carere  affectionibus,  tempore,  quo   scripsit,  el  modo,  quo   opinionem  suam 

me   affectum  compassionis  non  aliter  Deo  attribui,  proposuit  :  nam  fortemagis  solo  nomine,  quam  rt  ipsa, 

quam humano  loquendi  modo,  quemadmodum  eidem  m  ab  hodierna  et  vera  sententia  dissensit,  dum  etanimas 

sacris  Lilteris  tribuuntur  ira,  furort   pcenitentia,  imo  et  angelos  notuil  dici  incorporeos;sed  solum  Deum  \ncor- 

eloculi,  aures,  os,  odoratus,  munus  et   pedes  ;  ut  per  poreum  dicendum  credidit. 
stmtlitudinem  cum  humanis  divina  utcumque  explicen-        61  Qnxstionem  illam,  prout  eo   tempore  disputaba- 

lllTt  tnr,  mu/tum    de  nnmine  Imhcrr    pOtuiSSC,    observat    S.    Quod  aliquo 

58  Poterat  hsec  expositio  sufflcere,  ut   constaret   dc  Augustinusin  Epistola  466  (ato  28)  arf  5.  Hierony    finiilllullSAu. 

oppugnata  tn-  m  Sensu.    /  '  rrnniliinit  n     ClaudiaUUS  CUp.%  nniin,  qnem  dc  nninr.c   onq;-i  tbot.   ExpOnU    ibi   gust  nus, 

menactau-     mnita  contentione responsum  Fausti  exagitat,   et  ope-  prinstquid  sibi  deanima  compertum  sit,  et  sic  toquitur, 

rirtco*  aM°    '  """   "//'r/    Deum,   quod    ipsum  Faustus  Incorpoream   quoq sse   animam,   etsi    difficile 

rat.  Itaque  bene   quidem    refutal    illum    loquendi  tardioribus  perauaderi   potest,    mihi  tamen   lateor 

modum%  sensit  compatientis  affectu,  obvio  sensu  sum-  esse  persuaeum    Sed  ne  verbi  controversiam    vel 

ptnm  :  sed   adversarium   sibi  magis   conftnxit,    quam  superfluo  faciam  vel  merito  patiar,    quoniam  cum 

l.almit;  attnbuens Fausto, quse  aperte  negabat.  Magis  dereconstat,  non  est  opus  certare  de  nomine  :  si 

m  Fausti  sensum  corrupit  Ceillierus  tom.i*  pag.  corpus  es1  omnis    substantia  vel   essi  el   si 

27,  dum  attribuit  Fausto,  quod  asseruent,  Divinitatem  quid  aptius  nuncupatur  id,  quod    aliquo   inodo  est 

iu  Jesu  Christo  passam  esse,  non  insuanatura,sed  in  se  ipso,  corpus  esi  anima.  Item,  bi    eam  solam 

sensucompassionis.  PlanefoUumest,umquam  dixisse  inc  .rpoream  placet  appellare  uaturam,  quaa  Bumme 

l  austum,  Divinitatera  modo  quocumque  passam  esse :  incommutabilis  el  ubique  tota  est,  corpusest.  amma  ; 

C  eicut  falsumest,  quod. subjungit :T$on  habemus amplius  quoniara  tale  aliquid  ipsa  non  est.  _  F 

primam  (secundam)   illam    partem.  Idem  auctor   in        62  Porro,  si corpus  nonest  nisi  qnod  per    oci 

Vmstopag.miilam   ipsam  parlem,   quam  dixerat  spatium  aliqua    longitudme,    latitud.ne,    altitudme  J-Jg.* 

in  breve  contrahit  compendium,   sedrursum  ita   sistitur   vel    movetur  ,    ut    majore  sui    parte  tlraneiU eor- 

,  satis   fideliter.    Quod  Faustus,    inquit,    dici!  ad  majorem  locum  occupet,    et   breviore   breviorem,  pusextensto- 

QDdam  qumstionem  eo  tendit,    ut  probet,    Divi-  minusquesil  in  parte,  quam  tn  foto,  non  eatcorpus  «scap* 

nitatem  esseobnoxiam  passionibus,  verumque  esse  anima.  Pi  d   quippe  curpus    quo     a,,-u^ 

aliquo  sensu,  in  Deo  locum    habere  iram,  pceniten  non  locali  diffusrane,  sed  quadam  ntah    n  ,,t, 

tiaraPfc    Dico  hsrcesseplanefatsaf  etadipsum  Fau-  porrigitur....  Quapropter,    bi  anuna   corpus   esse 

onm    .....  dicenda  eat,  non  est  certe  corpus.  quale  terrenum 

9"»  ejus  verbn   .V. 
mate  eiposue- 

es ;  mBniteTtor^  non  doles  ;  irasceris,  et  tranquil-  sui  parte  totu 

"-■r1  -  '::;:^:::j;:::,,'-;;::::;.!:^.M'fe" 


passionem  omnem  a  Deo  amovet,  dicens  \  Deus  vero 
hisnon  passibiliter  afficitur.  quiaei  inesse  ju 
ei  naturaliter dignoscuntur.  Humanoautem  modoin 
>  ripturistram  aliosque  affeclvs  angelis  ei  ipsi  etiam 
Deo  attribui,  observat  Augustinus  tib.  9  de  Cii 
cap.  !).  dicens,  quod  tamen  istarnm  nomina  passio- 
num  consuetudine  locutionis  humanas   etiaui  m   eos 


,pPiam  quamdam  habere  naturam,  omnibua  his 
mundana?  molis  elementis  excellentiore  substantia 
creatam,  quaa  veraciter  non  possit  in  ahqua  phan- 
corporalium  imaginam.quaflpercarnis  aensus 
percipimua,  cogitari,  Bed  mente  intelligi,  vitaque 
Bentiri.  Ita  S.  Augustinus  Ex  htsce  pirsp,ciet  stu- 
diosuslector,  ds  substantia   animss,     utrum   dtcenda 


[angelos)  usurpentur,    propter  quamdara  operumsi  ineornoreat  tic  dispuiarum  rume   tem- 

militudinem,    non    propter   affectionum    inflnmta-     ■'''''  ^1''1' '''[        'aul   Uil  6irJu  dum  Julllor  erat 
tem:  sicut  ipse  Deus  se  undum  Scripturas  irascitur,     portbut  Augustnu,   qm  illa  tcrtptt,  J 


\ 


AUCTOBE 
J.  ». 


Brravit  Fnu~ 
slvs  m  7««« 
Stione  de  no- 
minc,  eaque 
necdutn  defl- 
nita. 


B 


m  DE  S.   FAUSTO  EPISCOPO. 

Fanstus :  ut  fuoiutio  quwtwnis   fere  dependerei  a  remhunc  Mamerti    Chudiani   agnomt  TiUenwntius  } 

definiHone  corporis.   Qu.r    tertio    loco   datur  corparis  Um   QinMamerto  ejusfratre  arL  9,    sed  ait, 

riptio   u,  veriorpostmodum  recepta  m,    ei  secun-  ineo  non  msisequatur  .  lud   quod   multi  Sancti 

dumUlamS.  Augustmus  animam   me  incorpoream  antiqui  Patrea  dixerunt   Attdem   est  de  Pausto. 

mdubitanteraeserebut,proutmododocetEcclesia  Cur    ergo   crimim    vertitur    Fausto    post  Patres   m 

63   Nunc   aliqua   suni  nda    propter    ignc  qu*stione  de  >olc  n ine  errasse,  sinon  nisi    laudem 

lj„i  recentiorum    quorumdam,    qui    dicti   errorie  meretur    Claudianus,    eliamsx   angelts  v utril | 

avehmenter  rontra  Faustum  exclamant,    Clau-  corpora.  utpotea  spmttbus  disttncta    errore  gravi< 

„,,    vero   Fausti  *m    magnis    extollunt  Secundo  lib.3  cap.  1   Claudianus  damonibus  cori i 

ttiams{  UW0|   quem   refulatt    in   p/u-  attribuit,    eosque  et    vpmtibus   et  corporibut  con 

*   deteriores   inciderit  errores.    Primo  Eccle-  ratiocinando    contendtt,    ut  simihter    agnoscit    TUU. 

tianecdumdefinwerat.corporeane    an    incorporea    sii  montius.   Tertto    ab    altquotOngem     , fa 

anima    Secundo  non  solus  Faustus,  sed  et  alii  plures,  cavit.   Nam   hb.    I    cap.    2,  tradit,   ani 

cumantetumpostillum,  sustinuerunt,    solum    Deum  extitisse  ante  corpora,     ei  peccatorum  ,„ 

««10    incorvoreum      Hinc    Gennadius    num.    58     de  corpora  dejectas   esse.  Ue\  uavtt    cap.    21.   Ai 

Qnusculo  Fausti  non  minus  honorifice  loquitur,   quam  i&  error  est  Origeni  tarumjam  antedamnatus     I 

de    ovposito    Claudiani.    Tertio    «    de/inUio   corports  Origenis  errorem   msi it    vap.    22 et   clarius 

;„„.  ,mione    dimenmms  capace.    sive   eo  13,  ubi  multiplicando  errores,   ait,    Sanctorum 

/(„,  modo  auoS.Augustinussupranum.    62  corjwa  pora,  quee  immutari   merebuntur,  m  glonam  a 

rUfii   \Un  error  animam    dicere  cor-  licia  oxaquanda  corponbus,  id  estt  Sanclos   in  cak 

poream^AtFaustusconsequenter    negaviK    id   solum  non  habituros  corpora  humana,   swe  came  et    ot 

Zse  corpus     quod   tali    definitione    comprehendUur ;  constantia,  sed  angelica   ttve  caslestta    Et    ad   hoc 

ied    votuit' omnem   subslantiam,    qum    non    estinf^  bandum  abutitur  his   Chrisli  verbis:    Et  erun! 
nita    wtmutabilis,  et    ubique    tota,    corpus  dicendam      angeli  inccslo.  Duplexestibi  errovt  alter  jam  dkl    , 
,,  conwquenter,    omnem    substantiam    crealam     quo  angelis    attribuit    cxleslia    corpora    a    Spmtibus 
corpU8  wminandam.  Quarto  nullam  qualitatem    mere     distincta,  alter  Origenis,    quo    SanctU    lalia  corpora 
corpoream                allribuit:    neque    *>mm  animam     post  resurrectionem  adscribuntur . 

is    visibilem,  aui   per    partes  dwu         66  Mitto  alia  minus  probanda    mtllo    0    . 
nbllem    aui  corruptioni  corporum   obnoxiam,    aut   per     paucis doceam,  qua  de  causa  ahquot  Claudiame 
Vartes'extensam    aui    mortalem.    Quinto    argumenta,      censuerim assignandos.  Enumerati  errores  longe   dele- 
quibus     utttur     ostendunt,    non     verum   corpus/  sed     riores  sunt,quam  unicus  srt  Fausti  aevoceerrqr.    1,7 
lubstantiam  hnilam  loco  et  tempore,  mutabilem    varii*     sictamen  Opus  illud  Mamerti  Clau  ham  multis landi- 
affectibus   aut   pulchram   divina  gratia,    aut   peccatis     bus  celebratum  <•    neotericis 


neoterkU  <"ii 
trnn  laiulatw. 


lieel  error  e- 
jusfnei 

geiutus  nb  ad- 
versario, 


fcedatam,  gaudiorum  quoque  el  dolorum  capacem,  eum 
animse  noslrx  tribuisse;    non   materiam  vere  rorpo- 

ream. 

04  Quare  >m»  video,  in  ipsis    qualitntibus    animae 
aut   angelorum  errasse  Faustum,  idemque  puto  dicen* 


TUlemonliusinS.  Mamerto  articulum  10    fere 
impendit   in    laudem   illius    Operis     Verumtamen 
enumerare  vellem  paradoxa  m  illo  Opere  asserta,  qux 
numquam  poterunt   probari;   si  inepta  ratiocinia,  qui- 
bus  textus  sacrs  Scripturx    aut    Patrum  in  al\ 


'/in  in  p.ures 
tncuiit  cinres 
multo  yravio- 
res, 


dum  dealiu  quibusdam   Patribus,  qui  sic  locuti   sunt ;  prorsus  sensum  pertrahuntur,  protixa  a  Imodum   / 

,,„,„   in    nomine,    dum   substanliam   spiritaUm  oratio : sed  ea   aliaque   mitto,   quoa 

corpu  vocandum  credidit.    Hic    autem    enor,  propositum  noslrum:  nam    vitia    aliqua    dicti    Opem 

Htempusspecteturfadeoveniadignus    erat,    ut  eum  solum  assignare  volui    ut    studiosus  L 

reprekendendum  non  credidisset    S.   Augustinus  ante  quaminiquepleriqueneotericiS.F&\ist\imtrai 

laudatus     \    rum    Mamertus    Clauiianus,    qui  breve  cum  levia  ejus  erratanon  modo  stuc 

Fmstxscriptumtribus  libm    prolm    refulare    voluit,  sedmullisetiamverbis  nt,  quandogm 

proutin  secundo  Fausti  responso   adversarium,    '/"■'"<  adversariorum  ejus  au\   dissimulando  praetei 

nonhobebat,   sibi  quzsivit,  sic  in  illa    opinione    refu-  leviter   attingendo    excusant     Neque  hoc 

l0llll„  ,,,,„,,  confina  i,  quos  Faustua  m inime asseruii.  unica  illa    Epistola,  sed  idem   deprehendt    de  omm 

Attulerat  Faustus  locum  satis   prolixum   ex   Cassiano  plane  Fausti  Openbus. 
Cotlat.  7  cap.  13,  probare  inlendens,  iuxta    quosdam         07  Porro  non    negaverim,   aliqua 

Patressolum  Deumesse   incorporeum.  At   \Ua    verba  in  libris  Mameni  Claudiani, 
idctrcon                                                       doptasse.  wnem     profanam    el   phibsophicam. 

Attamen  Claudianus  non  sotum  ilta  refutat.  ei    ea    iis  Claudianus  Opus  suum    Sidonio  Apolluviri   « 

sententiam,    quam    vult,    Fausto  atlnbuit,    ut    non-  episcopo*    el    in    litteris    pag.    H>'«;'   '■""'"'   F* 

nutti  etiam  fecerunt  neoterici,    sed    multa  etiam  alia,  ulcumque  insinuat .    nescire 

,,.,.    refutaret,    excogitavit.    Notuit   Claudianus   um-  quod  refutaverat,  peth 

quarn  inquirere,quosensu  animam  et    angelos  corpora  cesseritve,    sibi    interii     vi< 

Ht  Faustus,    ideoque   csecos   passim   dedii    ictus,  inferius  de  tertio  suo  libro 

etr,,    atligit  itlud,  quod  volebai   Faustus.   Attamen,  ex  adversai  ^ 

noveralea    S.    Augustino,   diversas    esse   acceptiones  qu  mvis   alias   promptissimus    fuent   m     am 

sive  definitiones  corporis :  nam  ipsam    Augustini  Eri-  laudandos,  fanto  tempore  ad  hsec  nullum  <  e<  "  'j 

stoiam,  qua  illse  enumerantur,  adducit    Ub.lcup*    9.  sum,  ut   de   illo   ejus    silentio    mullum    com      .^ 

Uaquenondebuissetsolumexvnica,  eaquejam  vulgari,  Claudianustn  alia  Epistola,    ii  0-         ^ 

corporisaa  ption  ■  Fiustura   oppugnare,    sed   sensum  pressa.  Adhanc  tandem  respondit  ~.u*'nverba 

ejut  exponeret  quod  non  fecii ;  aui  saltem   definitionem  que  Operi  ejus  laudem  impt  rtilur.  <s'  quts 

corporis  contra  Faustum  benestabUu  Sidonii curiosius  examinaverit   clare  perspu 

65  Si   modo    lubeat    Ciaudiani   Opus,    quod   neo-  mulliplicemque  varietatem  doctrinse  VT°tan*JotQ  Qpcri 

tericipluret  laudibus    prosequuntvr,  curiose  scrutari,  dari,  et  nihil prsterea.  Eadem  laus    me         \i  m'<' 

o errore  de  nomine,    quem  refutavil   inveniemus  datur  a  Sidonio  in  alia Epistola  pag»  '        xMl 

tiun  paucos  deteriores.   Num  primo   angelit  altribuit  respondtt ad  itlud,  quod   quitrebat       ""','"  /;/ '  viciw 

duplicem  substantiam,sive  corpus  et  spiritum,  lil>.  1  cap.  ritne,  cesBeritve.  Ego  ealenus    tu  n  "s  |  '         ream, 

HellS,  etrursumlib.  Z  cap.   !>,   ui    explicet,  quo-  Claudianum,quodprobaveriianimamesse 

modo  Gabriei  fuerit  upud  sanctissimam  Muriam.  Erro-  sive  eum  vicis.se  in  controvema  dc  vod  ^ 


quo  rtcti 


DIE  VIGESIMA  OQTAVA  SEPTEMBRIS. 


021 


a       QSQtiodvero  speciai    ad  qualilats*,   quas    animx     non  potest.  Menda  aliqua  in  hunc   I  ,■•,    ;, 

attribuit  Faustus,  nimirum  eam    esse    m    loco  definito     proutalia  plurima    sunt   in    B  Palrum, 

et  Umitalo,  non  esse  vero  in  iis  locis,  de   quibus   wlum     qumstUmem  prapositam  feeerunt  obscuram      Verbu 


J.   8 


J     ^ 


tatusttt     coaitat, -et  consequenter    distinctam   esse  anima    s»h-  verisimiliter restituenda  sunt,   ut   pro  inim 

^iauttus, r'  in  stantiam   n  suis   aclibus,   "<•<■   <jus  substantiam   esse  tur  inimici,  et  sensus  sit ;    u(    inquiratt  an   ///,■, 

quibus  perpe-        ,,„,,<,„,;/„   ipsam   actualem ;   insuper,   eam    moverx  momentaneam  sibi  poenitentiam  promittii    m  /■• 

rflW-  de  loco   ad  locum,    gaudii   capacem  esse  et   doloris,  fraude  diaboli  in  illam  prmsumptionem    inductus 

aliaque     hvjusmodi;   nihil   <<   hisce    recte   refulatum  mentiatur,  dum  arbitratur   canlractas   hngo 
0    Cluudiano    invento .    Contra                   in    para-  \itibus  abolendas.    Additur,    etiam 

,/,,.,./    ipsum    incidisse  ei  apertos  errores    duma  ierta  inutilibu  ral  Marin 

Fausti    conutur   refellete.    Celerum    ul  redeam    ad  les  esse  gemitus,  qv  :tremu 

Fausturo,  opinionem  suametiam   repeliil  m    Epislola  necessitasextorqnet.    I  nun 

Ytiox  examinanda:  namrogatus  de    anima,   corporea  an  pamitentia  in  extremo  vitse articulo  sempei  til   inu 

an  jncorporea  sit,  respondit :  Quod  temporibua  non  tilis.  Atneque  <■<■  ai 

includitur,  nec  locorum  tenninis    coercetur  (  <\\\<A  Eun^ti  eum  valea  colliqen 
soli    Deo  competit )  boc   tantum  incorporeum  es»e         71    Quidquid   sit,    re 

cognosce  etc .    Credebat     Faustuti  ,    hunc  loquendi  hom  vamitentiam  usque  ad    finem    vit<i  't™"m 

//;//,    quo    corpus    vocabat,    quidquid    infinitum,  ferunt.  a  se decipi,  quia,  inquit,  Deuj  uon    irridetur  <nc 

simplicissimum,  immutabile  et    mternum,    non   erat,  i  agenda  esl homini  \tadtspo' 

utilem  esse    conlra    drianos  ad   probandam    Ftlii   el  necsolum  a 

Spiritus  sancti  Divinitatem.    Erai   ejus    <  ut  subdens :  Advertis,  quod  bujusmodi  medicina,    licul 

jammonui,  modus  illt   loqtiendi tolerabUis,   quod    non  ore  poscenda,  ita  opere  consumn  fnsul- 

haberelur  certa  corporis  definitio,  nec  ulla  Ecclesim   de  tare  Deo  videtur,  qui    ill<>    tempore    ad  i 

his  dtcisio;  sedaliter  loquendum   nostro  tempore,  quo  noluit  venire,  quo  potuit,  et  illotunc  incipit   \. 

necesse  estspiritus  quoslibel  dicere  incorport  quo  non    potest.    Opus    itaque   est,    ul    quam    in 

peccando  fuil  abrup  ;eta  ad  malum   d  g 

intentio  ;  tanta  si1  in  \  alnerura  i    i 

K\\    Fnislolji  Fnusli  dd   BenedictUItl    Pau-     '  bio  Sancius  secvndw 

"    ..  -  ...       .       .  ,  inteUectum,  qui  sibi    videbatur    utcumque    vromil 

l.nunv.an  quaedam  exilla  smi  improbata    sa(.  „,,  mlu  ,,„,.   ,,  ,„„„„.„, 

a  b.  AVIlO  Viennensi  .  t,s   articulo  peteret  et  acciperet,  Hve    illam 

de    peccatis   contritione,   sive   alio    qnocumque   n 

E  //>////////.'.'.  // 

cstatquoque    epistvla  S.    Fausti    ad  Benedicium     dixeratde  fuluris  cruciattbus,  subjungit .    Quas    mala 
Paulinum.in  Bibhotheca  Patrum   impressa  post  modo     mome  nbra  non  removet,   quaa 

Snnclnsfi  POU-  ,r  ,,  ■-,  r    ■  e  i       \  l  II    . 

Uno  vittvl.be*  memoratam.  Non  recenselur  tlia    mter  scripta  Sancti  ndera     tege  fides  )  sine  operibus*non  repeilet.   Uum 

rioHsvin        a  Gennad  futelur,  se  non    omnia   legisse,   ct  dieit  momentanea    pcenitenti»  umbra,  satis  insinual, 

idcirco  aliqua   omittere.   Stilus   vero   illius    EpUtolx  nonloq  inullimo 

cum  stilo  Fausti  recte  congruit,    ei    Fausti  cujusdam  etiam  articulo  c  potesl,  w  i 

Epistolam  esse,    habemus    ex   S.  Avitn,    ut  omnino  cruce  pendmti;  i  I  ob  extren 

S.  Fmalo  videatui  atlribuenda.  Nescimus,  ]uo  tempo. 

scripta  fuerit  hxc  Epistola,   cum  solum  sii    memorata  I"""'    ''./"'' 

po&tmortem<S.    Fausti,    quando   de    nonnullis   illius  i  im,  ui  dui  an   non  qualu- 

Epistolm  sententiis  consulebatur  S.  Avitus.  llaque   id  cumqi 

m  conslalf  Faustum  fuisse    episcopum,  dum    Epi-  Ulsl"  i 
stolam  scripsit.  Ratio  scribendi  erai    consultatio  cujus  72  Hanc  cum  \ 

dam    Paulint,   non    satis   noti,   quem  Burdiga'ensem  Secnndo    quaasisti  loco,    utrum    sola   proficial 

fuisse,  habemus  ea  S.  Avito.  Paulinus  ille,  aut   Bene-  salutem  unicaa  scientia   I  i  rebus  dn 

C  dict\ is  Paulitius,  quantum coltigilw  exqua stiombus pro-  non    solum    credendi    ratio    requiritur,    sed 

posiiis,  erat  vitx  liberioris,    etnoi  structus   de  cendi.  Fides  ergo  nuda  meritis,   ina 

fideinosu  is,    aut    certe    nimium  sibi    blan  est.  Hoc   n  urtbus  probal  a  tola  S. 

diebatur.  causa  gravibusverbis admonilus  fuerat  Jacobi,  et   <•<    varxxs  S.  Pauli  et  Evai 

,  quodam  Marino,  qui  acerbilatem  suppliciorum,  qui-     Responsun 

bus   peccatores    posi    mortem    cruciabuntur,    Paulino  agit  de  parvulis  baptism 

proposverat  :  sed  hu  non  videtur  plenam  fidem  Marino  rationis   usum  habeni     Meni 

habuisse,  eaque  de  causa   ad  Faustum    recurrisse,  ut  fide    per    baptxsmam 

ejusexquireretsententiam.Sirmon  erinAnnota-  S.  Faustus/i6   I  rf«  0 

lisadEpistotambS.Avitivideturinsinuare.EpislQlam     verbis    :    Fidem  ex] 

Panlini  etiamnum  exstan  :  sed  ea    non    aliter   mihi  cura  fide   ic In 

nota  est,  quam  ea  responso  S.  Fausti.  credulitatis  affectum  profic  Ww 

70  Hkautem  Epistolam   suam    sic  orditm  :    Vd-     rantil 

Fausti   respom  ■"'.    "' 


consullui 


d(  m 


*  pamittntta 


ttnda 


miranda  mihi  semper   tuarum    pagina  litterarum, 

nunc   abundantius    gemina    eloquii    et    Bdei    luce  '/"'"   ""/""' 

prafulsit,  d superstatuanimaacogitans.  timore  solt v* 

sollicito  futura  judicia  suspirat....    Quajdam    enim  Tn  h um M  erat,  q lpr\ 


8c»entia3portioest,scirequod    uescis,el    ea,    quaa     logum  poterat  offendere,  ut  jam 
ignoranter  non  intelligis,  prudenter  inquirere.    De     in  Annotatis. 
prima,ejus  quxstione  ita   subdit :  Primq   loco    inqui- 


\ret  quidam,  m  nominatim 


i. ,  illti  Gon- 


rernlum  putasti,  si  incurabentibus  eztrema)   neces- 


Tillemontius   in    Fausto  art.  4,    scribunt. 


•  cwuuiu  nuiasu,  si  mcuraDenuuus   cau«hi«t    »^«-  -  . 

sitatis  aigustiis  momentanea    poenitentia  capitaUs  -*«*< S.  Fausti  W>-«^ ^ j^T    ^-    - 

inimica  persuasione  mentitur,  qui  raaculas   tonga  -'-  M    re^«wuW     1%.«   w -  • /-  ■         Jg^ 

"tati  coitractas  subitis  etiam  inutiUbus   abolendas  AvUi  ad    Gundobadum  regmt  quiex  1  ™*«fj™™ 


geraitibus  arbitratur  :  quo  tempore  confessio  esae 


duas  proposuerat  suo  modo  quststiones,  ea  verisimUuer 

dt 


631 


DE  S.  FAUSTO  EPISCOPO. 
A  decausa  gnod  uterque  aasus  ipsum  utcumqu*  tangeret.      interrogatus.  Sed  <>.«  exposUa  non  fuerunt  omnia  mter: 
A   Etenim  Oundobadl  Burgundionum  rez  Arianus rogaUonu  el  r»ponwnt*  adjmcta   ^ 


i. 


Ftenim  Oundobadus  Burgunmunw  -■•*-   " 

„L,„  f„le,  Cathotie*  mU  *m  ratianibu»  S.        77   Id,  m  de  m U  p«*w  M  en,  u 

'■ S-         Zm     u   refert    Turonenm  W.  9  Hwtorte  «■„„  8»,  v Sf.  AmM  m  k«».tur  •  b  secund.  quoqne  ,«„,. 

iZumab  eodm  elam  eacr*  chrimate  cmfirmari;  tione.    quod    negemus    est.    fldem  s„la „ ,  •gj*. 

7aL  urgeret  S.  Avitue,  «I  |ta  pNfa  p*!»-  prodesse  non  posse,  hoe  m.n.me  probo  •  „eqtte  .,.,  *.*£ 

',',;„.    uJL  -  nM ™»  *««**«  illorumparteFoflt. ;;qni.  s.euta.tDom,nuS.grave  - 

iuVrationeeonfuaus.usqueadexitumvibBauiBin  auper  humeroa    d.se.pulorum     pon.lus   nnnon,,,., 

hac   insania   perduravit,  nec   publiee  mqualitatom  quod    ipn  tamen   pno  d,g,to   movere  detreotant 

Trinitatis  voluit  conflteri.  Itaque  veriermiU  est.  regem  Propter  qnod  tam  ngidam  de  h.le  sententmm  aot 

Zlr.and ntasee  de  fi  b  i* *  articuto  pro-  «traneus    potujt   P™*imere    aut   noster  debait 

Lda    AUera  :,■'„,„•  ad  „ ptctabat  :  nam  <i  sola  temperare.  ff«  <„„„,„„<»  «MW  Faustum  ,,„■„,   ,„,. 

«te  oi  mUm  nftm  crederetnr,  poterat  sibi  «„„-  ferun,  aUq nenci.  qu,«el  ,,„„  loquend,  , /„  ma. 

'„,,„,,„,  ,,,„„,,„.,    „   extematn  quidem  fidei    professh-  nifeslm  fac I.  non  mtelUgereee,  q, „/,„,„.  Nn 

,!:,,,; .V L  video,  cur   puWica  impr ,  S.  Aoitu»  m, «Fnn,  quoa  ,„,„  ,,.„. 

„,,,.,  ',,,, , , I  inter  t, pera rari,  prm-  rat,  quoque  m  est,  ,u    nequeani  a  ,„■„,,,„„ 

,,., ,    TquU  Z  „„„„  / B  i i  ea  deterretur,   >„  theolog ,proban;  eed  „„;„„■„/  ithul,  ,,„,„,  /,„,„,„,,„. 

,,,„,,„     g /„,„„/.: [    HicigitaT.    ■    obdicta,  iu,    m Ute,    ducerat ;  fldem  aolam   homm.  pro- 

,  ,      ,    L  „>,„  de  , deltroque  mponeo  -,„„-  desse  non  posse.  Certe  Uxerat  Faustu,,  «,, 

""'"""'  a  negaverat,  solam  fidem  Uomim  ad  usum  ratwms  pro- 

sivit  judtcium  S.  Aviti.  mfficeread  salntem,    ut  docet  Ecclesia  Catholica. 

7i  Attnmen    non  Vlfleturaa  o.  Avitum  misissi    u\'i  ii 

,  ,     ,  ,.„,-.  .„/  ,,/,,,/wm-  Eoistola  ver-     Negaveral,  adulteros$    homiadas,  tacnlegos,  attosque 

*il  nrhnnm  <inum     Sei  SOlUm  UUt  SUIS  UUt  SeteCltS  CO.    Cf»MM/n*  toi  .»  i 

odpnmnm       stoiam,  *«  >  ,>  >  T>,,nimn  Rurdi ■     Qraves  veccatores,  etiamst  fidem  conservent,  salvandos. 

itle  re-spondit     ,       eXDOhUUse.    QUld  futSSCt  U  quOdam    I  anlino    tsuun         f/'    '       '  r    .,  ,  , 

nonvisaFo»                      V^    (,  g    paust0    epS^  reipoiwm.      Ubt vana  atlegaverat ex  sacrts  Ltttens  ad hanc  verm< 
.UBpUtolo,     9»'»     *  Avim  iiinim    Faustus  uleforsan     tm  probandam  ;  pnusq i  ad  atia  pergal   ita  I  ,n,  E 

h  ;,,,/  Fuustns  Manicnvus,   qui  a  S.    Paulino   fuisset     tur  :  Videamus,  .iTit.   .»  prod.gum  (,  ,,,  ^ 
iulm;  an  Vero  Faustus  frfJ.ii*,  a««  a«uS  r-     ««•    negligentemj  fides  sola  defendat    etbaptotus 

„  f^mii».  Ai  -  '/-""  *««  s-  Avitus  E')ls'°-    (ut,licis)  J'im  penre  n°n  p0SS.    '',         "' ' 

P       non       tuis8ei    inddere  cogitatio  de  S.  Paulino     manifestamhteresimtmpugnarta    Fausto  el  refutant 

Zsultante]  nec  d*  Fattsto  Manichzo  respondente ;  et     Atiud  *st  dicere,    fidem    .0  aru   Qon   prodessernam 
fumm  FaU9tUm  B^jmitiii  ex  ipso  stilo  rntit  depre-     proderit  saltem  mtenus    ut  horno  nonstt  pumendm  . 

Zndisset.    Quapropter  omnino  dicendum  nf,  7-—     ^  ^J^ w/M^fti   AW,  H<ta  ^  non 

Z  Zum  brevltertuisse  proposUas  per  verba  qu  edam     sufficere  a  lult i  salutem,  quod  cum  Ecclesia  Catho- 

resoonsi  a  reliouo    contextu  avuka;  idque  manifestum     licadocel  Faustus. 

.  ^5^  r„fl   S.    ^i,  .,  |M    tantum   per         Vs   P?  ^  8.  Aviti  quam  arr, /  tUtn^ 

\erba  ,'         Gundobatli.  Nam  vix  tria  Fausti  verba     magismdtget  bemgna  mterpretatt ■.  quam  Fau,  m».  pflrfJttJM|etj 

•',1    L^i  A>s/„/„    r,,i,n,,    AetoiU.  r,s7—     ponsio.  Nam  si  bapt.zatus  »9Mif ,  aut  etiam  translatus  f ,, 

/      //    /         ,•,,.   .on,-tP     «snllirite      ab  haaresi  qualibel  parvu  us,  vel  forsitan  asvo  lon-  rim,p«a» 
moturn    futsse  Oundobadum,    tmo    .sancte,    somciie,     ao  u«i        h  1  ,.,,„,,,„•    ^»»}»'""»- 

r,.„lt,  gi  S    Avitus,  ei  subdU  :  Poenitentiam,  quam     giore provectus,  celen  post  lavacrum  fin.  papatur   ^^ 
roprie  momentaneam  uominastis,  id  est.  in  «Bgri-     nec  ipseoperisjactitatorabnuentj bo^^S 
ndi„e  quasi    sub  momento  mortis.nihil  autnulli     salvatum.  H*c  tpsaverba,  tnquom  bentna  mdge* 
prodesse,  adversa   veritati  et  admodum  cruda  defi-     interpretati.ne,  ut  censeatur  8   Avt^  ^^ 

i  ti0    est.    rerissimum  hocest,   etrecte  a  8.  Avito     openbus  extenonbus ,  corporaUbus  :  nnm 

^  ?    ^  .s//m/////'/r.  i/«ra    //"«  sunt.  Quod   de   parvulo  atcmr* 

r"lT"li  mihi  non  11  verum  videlur,  nrque  Fau-     verum  est.  etconsentit  hac  exparte  Faustus    n,mj 

utcensendu» I  voluisse,    ueque  dixisse.    OstendU    Faustus,     !**»..  Q *  ■«  dtcttur de atluU* /  -   ;    «' 

' '«    ,,    im8f,l/,^flcean^gtttpa3ntienrwm«fiflueocit4/timu»i     magis  est,  quam   stnctc  verum.    Nam   "';" 

""' torw      ,  ,    momentum   differunt,    oc   diabolica  per tsione     recle  se ad baptismtm  dUposutt  per  «J»"^""  "    F 

^ondl,SC'      C   „ ,  WW|.  sive  quod  prmumant,  veram  pvniten-     quisitos,  aui  nihil  d,  his  fecit.  S f«i  ««Jj 

finm  ,.,■,//>,/»,   cmtrilhmm  sibi  tunc  dandam   a  Deo,     disposittonem,   nec     Deum  diltgere  ejusque   ,"•<    / 
Sirl        d   nualemcumque  posnitentim  speciem  sufficere     servare  umquam  volntt;  certo  non  8alval>uur'      .    de 
rxisttment.  Non  consulebatur  Faustus  a   presbytero,         79  Si   veroper  Dei  gratiam  bene  »J*™^ 
un   in   exlremis    lahoranli   danda   esset  pamitentio,  et     pencatis  suis  dolumt,  Det  przcepta    «.  w  ■  P  „ 

^snlmw  concedenda.    Non  respondebat  mgroto,  qute-     HU  reliq y»  act temos,  qut '"/"""""';;  Jjj 

rnait  m    lmptu  supermel  se  convertendi  ad  Deumt     tismo  adulti.  elicuerit,  imo  et  actu  externo  ad  su    1 
vtpmtitemiam  agendi.    In  hisce   sane  casibus    aliler    dum  baptismum  se  obtulerit;  mm  salvabm  .       /^_ 
rniHSel  respondendum,  et    procul  dubio   aliter    respon-     buset  sola  fide,  ut  clarissimnm  est  rem  accuta    ^ 
d,ssei  Faustus,  pnedicando  divinam  misericordiam.  de     deranti.  Itaque,  cum  de  adultts  tntetroga  «* 
,  ua  desperandum    non   est,  quamdiu  homo  viviL  Nam     .tus,    "'•   de    adultis   solts    respondet «,  ff ifi 

ctnredicitlib.ideOratia  et  libero  arbitrio  cap.  12:     raiwcinw      ^»!/ ""«'"".     ««««    """"'„'/   n;U 
unterumusque  in  finem,  et  ad  justitiam  transire     JJxcasart   tenign.  /^/   S.   Awft».  J»  ^ 

P-s.,,,,1,  et  perieulum  possunt timere  perfecti.  conlra  quem  Uissereret,    ei  forsan  ataa  .    1     ^ 

70  M  reepondebat  gravibus  peccatis  obstticto,  cui     fide  commendari  ab   ignoto  adversano.  a   t      ^. 
eim.  <*  oliu      7/,,/  patnitenti*  necessitas  pnedkata  erat.  Respondebal     montius  aliique  veltnt,  dum  dtcunt,  veru  . 


cerft  rtfjj' 

5»m  f«'«" 


junclis 


cum  >*  aim      jr.nt  pamitenti*  necessUas  prsedieata  erat.  Respondebat  monttus  atnque  vetim,  aum  awun*.       -               sjnt 

respontferead.   Uomni  8ano,  qui  fugiebat  pamtienli*  et  vitat  pi*  labo-  nem    non    salvari  persolam    fidem,             ^   0na 

-  riH.-/.«i    r.Tfri.fno pcrra/arMw  i,np,i>nitrn-  impossibilia,    nan     mIii    capio,     »»■        j    it  «i, 

/,„m  sappltcto,   gat  tfnMlatef,    flti    non   sola  fidesad  rutione  theotogica  altquts  addtdent,    u    -^n  ^ 

M/lufrm  magnis  etiam  peccatoribtts  sufficeret.  qui  cre-  qui    se  convertit  in    articulo  morw  .    '  ^.mrf( 

derevidebatur,  quadam   panitentix  umbra  mox  remit-  minerva    res    traclat    theologtcas,  st   q  ^          ^ 

tenda   peccata.  'Huic  igitur  pr*dJcanda  erat  gravitas  peccatorem  statim    salvandum,    moao     nec$pei,   nec 

periculi,  cui  se   exponebat,   si   usque  ad   finem    vit*  habeat    aut  actum  /tdei  eliciat,  "lflm        m  ^im 

posnitentiam  differre  prsesumeret.    Non  aliter,  opinor,  diaritalis,  nec  pamitenti*  memtnen  ,  ««^  lieU6teiur , 

respondissel  ipseS.  Avitus,  si   a  stmili  homine  fuisset  totavita  eaercuerit,  etiamsi  nec  pecca  a  >               ^. 


gtsponsa  Fau- 
lti  ad  alias 
quitstiones,  m 
qvibus 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS.  623 

nec   Dei    prxcepta    servare,    Deumque    super   omnia  magis  pie  acprudenter  fteri  polest,  quam   homini    libe- 

amare  proponat.   Sxvero    h.rc   ille   necessana   quidem  rioris  vitx  suadere,    ne  picnilentiam  differat  ad  finem 

credat,  sed  inter  bona  opera     non    habeat,  nescit  ipse,  vitx,  ut  hic  fecit  Faustus  ?  Quid  magU  Catholice    dici 

quid  dicat.  potest,  quam  peecatori  solam  fidem  non  suflicere  ad 

80  Tertia    quxstio.  S.  Fauto  proposita  a  Paulino,  talutem,  ul  in  eadem  Epistola  monuitl 
explicatur  hic  verbis  :  Et  hoc  etiara   aninium    tiium 
provida  in    futunira  cura    Bollioitat,  utrum   aniraae 

exutae   corpore,    sentiendi    et  intelligendi   vigorem  K  Vi,    p  c    c 

affectumque  non  exuant.  Recte  respondet  Faustus,  *  1L  beSla  ^"  tausl'  cum  I-«»ci(!o  |>rosb\- 
ammas  tunc  etiam  senthe  et  inteltigere.  Quarta  emt  lero,  qui  errores  Praedestinatianos  retra- 
qusstio,  quid  maii  post  finem  aut  detur  aui  adiraatur        eiat :  concilia  Arelatense  ci  Lugdunense 


VI  I  TOHB 
J.  s. 


iniquis.  Ad  hoc  solum  breviter  respondet,  peritura 
terretta  desideria,  metum  judicii  mansurum.  Quinta 
cnit  de  anima,  utrum  corporea  sit.  Ad  quam  res- 
pondet.  modo  loquendi  hodie  certe  improbando,  solum 
Deum  esse  incorporeum,  quia  solus  temporibus  non 
mcluditur  nec  locorum  terminis  coercetur.  Novimus 


in  quibus  illi  damnati. 


\jirca  annum  473  figenda  sunl  gesta  S.  Fausti 
conlra  LuciAum  presbylerum,  qui  invarios  lapsus erat 
errores,   contra  sanam  de Prssdeslinatione  Deidoclri- 

tamen    et  alia   mcorporea;   sed  de  hts  videri possunt     ,,nm    /7, ,„.  ..,.,„, ,  , 

'  r  nam.  nint  sectatores  opintonts,  quam  sequebatur.  dicti 

disputata  p 

peccato  ./< 


,.   -,-    ^uintetiam   m   illo   mponso,    cur     fuerunl    Praadestinatiani.    [d propositum nostrum  ne- 

idam  wkm  r"r> "'  '■'"'  ''""'■"  <■'""'>■'"-     quaquam  necesse  est  inqn .  utrum  vivente  S  Au- 

natum,  et  amma  manserit  immortalis.  llor  autem 

propomt  verbis,  ut  TiUemontius  crediderit,  m  utis  se 

reperire  errorem  Semipelagianum.    Etequirendum  est 

autem    inter  ista,   ait,  quid  illud  sit,  quod  eum 

uterque    liomo  (id  est,    anima    et  corpus)  adhuc  in 


Cum  Lucilus 
l>r<  shtjtcr 
sequeretur  er- 
rores  Prxdati- 
natianorum, 


paradisi  regione,  diabolo  persuadente,  deliq 
sola  caro  per  conditionem  mortis  mulctam  trans- 
gressionis  pxceperit,  et  circa  unius  ptenara  rem.m- 
serit  culpa  communis.  Verum  hssc  verba  non  negant, 


gustino,  an  serius,   exorti.  fuerint  P  itiani,  nec 

utrum  fuerint  multi  illius  h&resis  sectatores,  an  vero 
pauci  solum,  iique  ignobiles.  Nam  mfficit  ad  inten- 
tionem  noslram,  tates  fuisse  tempore  s.  Fausti,  ■■ 
iis  fuisse  Lucidum  presbyterum,  quemad  sanam  men- 
tem  rednxxt.  Tillemontius  in  Fausto  art.  6  ait,  dif- 
(icuUerdici  posse,  utrum  Luddusin  errore  revera  fue- 
nt.  iiii  solum  de  errore  fuerii  aa  usatw  A 
que   lib.    _    Historise  Pelagiana   cap,    18     multum 


B 


ittrum 

aliqmd  perpe- 
ramcarpitur  ,- 


«J  neo- 

ttrlcorum  h. 

'"■'■  Cl 

"""'<  v  Fau* 

'tum. 


animam  peccato   Adami  fuisse  Iscsam,  utsibi  fortasse  duhitatioriis  insinuat  de  Prssdestinatianis,  multaqm 

inatus  estTillemontius.  Solum  inquirii  Faustus,  ducit,  ut  insinuet,    patronos   1  itenlis  S.   ./«- 

cur  corpus    morte  puniatui    ob  peccatum    Originale,  gustini  de  Prmdestinatione  potuisse  a  Semipelagianis 

anima  vero  maneat  immurtalis,  ut  liquet  ex  responso :  per   calumniam  vocari    Praedestinatianos.    Verumla- 

Sciendum  ergo  est,  quod  ideo  m<  raimamnon  men   non   audet  contra  ipsam    L 

peryenerit,  quia  in  ea  Dominus  imaginem  suam  et  contra    duo  concilia    hisce   de   cav  ta,   el 

Bimilitudinem  collocavil  1  contra  apertissima  Fausti   de  iis  erroribut  testimonia, 

81  At  uiiu  negari  detnmenta,  quse  Adami  peccato  senteritix  quorumdam  Janseninnorum  adhserere ;  sed 
etiam  passa  estanima,  1  1  sequenti  quasstione confirma'  fatetur  Prxdestinatianos revera  fuisse, dicens :  Hoc  ex 
tur,  quse  sexta  est.  Interrogas  etiam,  cur  aniraae  Epistola  Lucidi  patet,  qui  illis  erroribus  se  ad- 
cum  carne  sua  aiiquid  pro  corporali  errore  com-  hmsisse  ore  proprio  fatetur.  Profecto  insequenti 
mune  sit,  sicut  originale  peccatum.  Pro  umtate  sasculo  Monimus  quidam  Afer  capitale  dogma,  quod 
corporalis  hospitii  utrumque  coraplectitur  par,  Prajdestinatianorum  fuisse  dicunt,  nempe  homines 
modo  uterque  in   peccatorum  societate  constringa-  a  Deo  ad  peccatafuisse  praedestinatos,  tenebat. 

tur.  Forte  hic   aliquid  mendosum  est.  Alcertum  est         84  De  hoc  Monimi  errore  testem  aiducil  s.Fui- 

responsum,  animam  simul  cum  eorpon    peccasse,    st-  gentium;  uli  el  alterius    Prsedestinatianorum  en 

mulque  cum  corpore  puniri.  Di  Isesione  liberi  arbttrii  quo  nihil  liberio  arbitrio  reliquum  fecisse  dicuntur, 

nou  loquiiur,  quia    alia   erant    tractanda.   Verum    in  aliquos  fu\  ejusdem   Fulg 

hbris  de  Gratiu  et  libero  arbitrio  frequenter  agnoscit,  agnoscit,  Siautem    tales  hssretici  seculo  vifuermi  i« 

Ixsum,     attenuatum    et     infirmatum    peccato    primi  Afiica,    idque  Norisio  satis  constetteslimonioS.  Ful- 

hominis  fuisse  liberum  arbitrium  nostrum.  Gontrarium  gentii;  non    video,  laboret,  ut  1 

Pelagii  errorem    quem  eidem  sine  /  attrir  numerum   et  doctrinam   extenuet  seculo  v  inGallia. 

buere   nititur  TUlemonlius,  b.    I    cap.tita  Pidelur  timuissi  ?  seria  negotia  sanc- 

detestatur  :  De  gratia  Dei,  el   tenuil  i-  tis  em  "''<  "ISI  P'&- 

ti-ii,  inluminanie  sancto  Spiritu/..tractaturi,  primo  destinatianos  tam  faceret  exiles.  ut  fere  magis  contem- 

loco  Pelagii  blaspheraias,  m  dudum  Eccle-  nendi  viderentur,  quam   refutandi.   Non  audet  ne\ 

sias  Catholic»  fide    proditas,    eruditione  confusas,  fuissetales:  ita    tamen  undique  se  torquet, 

aufhoritate  calcatas,    breviel  aecessario  sermone  Prssdestinatianos  admittere  videatur.  Post  multa 

idimus.    El  mox  unam  ex  lata,  quibus  tantum  non  calumnix  Semipelagiam 

ll"  '  ih  commemorai   hisverbk  :It  ■■  errores  illos  attribuit.  ita 

dit,  dum  arbitrii  li  ati  dixi,    fieri   potuit,  ut,   cura  Semipelagiani    d 

dicat  et  inlaasam.  tores,    contra   S.  Augustinum  argumentantes,    ea 

82  Restant   a    1  nimirum   cur  dogmata  ex  ejusdem  doctri 

"""""  itnmortalis  pro  mortalibus  rqueatur;et  contenderent,  quidera   pinguioris  mine  "ines 

""  anima  ei  spiritus  sint  idem.  Tta  adhasce  respondit  ea  ipsa  devorarent,  cura  ri  docties  respou 

Sanctus,  ut   m  sionibus  Prosperi  objecta  illa  refelleren 

'""   commemorando  et  p\  tterna  supplicia,  ita        83   QUare    Pra-destinatiani,    si  qui    fuerint,   de 

udens  :  Hic  finera  infii  ■     im-  ultima  plebe,   et   quos  fundandne  lectm   haud    pa- 

iraus,  el  intoleranda  incendia  nunc   salabriter  res  dixeri  non   dubito,  qui  cum    optime 

0,  ex  ipsis ignibus  Beteraa  nobis  refrigeria  sentirent  de  praadestinatione   cumA  ,  ad- 

comparemus.     Ceterum  ctis    de  ha  iriorum   argumentis  ad   illa  absurda  admitten- 

iferum   liquet,    quam  immiserkorditer  in  S.  Faustum  da  cogebantur,    ut   non   Bponte,  sed  veluti   adacti 

insitiant  neoterici,  etiamsi  non  modo  non  habeant  cnu-  ea   scnsisse  credendi  siut.  Unde    Semipelagiani  8U- 

sam  legitimam  scd  nt  v<  risimilem  quidem.  Quidenim  perbientes  eaderade  illis  publicaverunt,  quo  senten- 


quos  seculo  v? 
fuisse  agno- 
scit, 

i 


etiamsi  alio- 
rum  exemplo 


I. s. 


62i  DE  S.  FAUSTO  EPISCOPO. 

nat.ono  gn. m  *■  „,„„„,„,„.  ,/  „/,  „„„„  ,,,„„ ,,,,   u, » 

eliminaretur.    H»cqu,dems r     l    l    .  ,/„/.„„,„,„   ™ 

n.tianahmrasiopin.o   .„., i  wiribf*.  /< "'  "«• .  „    . . «*■ 


mipelagianos  calumniari  Ai  hmc  quoque  calumniam- 
,ii  vetusto  testimonio  destituta  esl,  etnon  minus rationt 
carei  quam  allera, 

89    Videamus  modo,    quid   S.    Faustus «pent  »,i 
Lucidumab    enoribus  suis  avellendum.  Aggress 

em  familianbus  colloquiis,,  sed  frustra.  Cumvero 


tectatn  eot  um 
mtrt  < 


CardinalU  IVo 

,  IsiUi    "'/'  '  ' 

sus  Ua 

sotntim. 


Uianorum  verisimilis  fiat   conjectura.  Quare  allegata 

ostenduni,  min  laborasse  Nonsium  ui  sectam  Prxdes- 

ctenuarei  ;sicul  aliunde  compertum  est, 

,    ab   eodem  perperam    traductos    ut  Semipela- 

gianos. 

87  Noluii    tamen   consentire  somniis  Gilkerh  Mau- 
toi,  gui    voluit,   omnia   illa  monumenta,  ea  qn 


atrocesqur  ra 
iumniu^  apo' 
logistarum 
Jansemi  . 


|  I  .11    1.1  II  ,'     ».<«     1    >     •     >     «■'• •       

Vort'»iu*.  «Varoai  optime,  „'  """•  untieiani  de  pr»- 

destinatione  cum  Anguetino,  i/uoroodo  illa  absurda 

„,,„„i,/„„„/  Nequeenmbene  tentil  depvsdestmatume, 

,    ,//„    dc.h,<, i  „  adrotHil   Bosiirdfl   conseclflrio. 

y,7„7o  magit  intelli go,  cur  dtcal  duiilanler  d«  /',„■,/,- 

.., ,„    roedilaren.flr   oraoioro  contro   /.,„  , 

,,,'/,„„   ,, traviler I.  eidemque  pro^ 

'''"""" ''<'"""'  ,„„•*«  diiro  eo«  dioiti     fidei  arliculos,    quos  profUeri  debebat,  ut  c /„, 

86   /,',/„,/,„,.,,   r«r««ro  I    ,,/'.""""■     .^  ^^  

I    «! «  r<">- /;—.<'  q-J.  J"£££  „'■  I042ilfl  i fNtor:  L i ,„„,,. 

pnres    dixerit.  Nam  ,„„,,,"„     ■■ et  mihi  speciali  aftectu  venerand ,  su- 

«ArtM    /„".  '-"'.'"'■  /•'"-'"" "'■'■  '•''        '     5 .,  ,,.„,,,  Lucido  presbytero  Faustus.   PM1 

■ '■"""""""■'""•;' ";swSX  /,'„'./' ■■ ;■/','■"/..'.'."-'".."■"...'. ",,,11(1i 

'."' ^ponte  vrava  .'.; ' "";;', .,„„,     „,,„„     est,  par. auti  fratris  errore ,  Dei 

a  '"""•   "' ..,     "  „,,„,,„,„    oimro     sicul  summiantistites  meditantur,  abonitate  su8. 

''"-""■•""■•,       '..,,.„„„/„,.      pendere.QuidpossumdehocSensu,sicut^s.cum 

:/„",:.. '...■.'."'"".     ™ ■ .fperbtteraeloqui, tepr8,en. 

-"""'"""" • •»*! :—';:;';-;  [^"^^^i3S 

go  de  gratia  Dei  et  obedientia  hominis,  id  omnino 
statuere  debemus,  ut  neque  proni  in  sinistram, 
neqUfl  importuni  in  dexteram,  reglam  magisgra- 
diamur  viam^  [llud  autem  venerationem  tuam  di- 
xisse  miratus  sum,  quod  uullus  unquam  sub  re- 
liffiosa    nrofessione    contra    Oatbolicam  lidem  vel 

nitii      niii     vnliill      (iiliiiin     uiii    mvnumrnu*,     •  •■    ■/ -  "e1  l  . 

■        /,,,,.;„ ,„,  / •«««    /.."".'  ■  -'  prmd.oaverIt:cumplu..m1  mult.pl.ce, 

'      '       „„„  „  „,,   1  Faus! /,■„'"■  Lanrtatue     et  profanos  errores  Snoset.am  sonptorum  monn- 

;;;;/,/;;;,/;;',., ',„„,„  .v,„ .,  ....„ .,-  „„. *****  ™,i„s,  qu.  ***<**— 

■  Arelate e,  Lugd usem   Bctitiae  as-  ~^~  ^  ,.,,,„  „,,.enle 

erit,  "„.. -■  Lncdi  Epistob contenden  ;  omn  a        90     „  ,  q  ^ 

«ubdola   Fausti   Reiensis  arte  compos.ta,  ,|uo  l.«|ui  possum,   qum  s,enuic  ;„,,,„,.,,,„„.,„„ 

■    \,.„„ ■„■„„„„   sul n.iuo  Frmdeatina-  debeaa  :  i    ea    ut  cum  V^^mm* ^TZ^ 

,.„„ 1  teresis  a  synodi,  Gallicania  damnatam  ven-  baptizati  famuli   semper   adjungaa,    «t >  ,„„, 

,;:„;:.,,  ,„.  ,„ .■.,.,  -- -    «*.  —  ««  >-■' *«°r   ^n»  labore  hom.ma  aa,e„t, 

Pnusto  b aibi  •>„,. .  persuadeat,  qui  coram  ,„„-  onm  ^^17,»^  reliquna  Pela- 

isGalliarum    ep  acopia  tantor. nendac.orum        i.  Anatbema    ergo  uu,  qu.  w 

„,„„„.,,,„  je  ,isterc  „■  „  extimueril  K o  gii  impietate,   mem  ame  P^«J*^T 

Leontlometropoli  imoim, re ,  fuis-  aolum    laborem   ^.^^JCT. 

.et,  quasi  de  «  perscriberet,  ptione  contenderit;  et  ■,„    e"6/™"   nrms 

!e,o  de  ,  b  duabn.  imis  urbibu,  berar.  poase  ored.der.t.  ffu  «Mta  /''."'" 

nudiustertiu,    gi  ■  '".  ''"""'"'  „,      m  nnn,taem  oum fldeli 

Busqoam    prteterqnam    in  Fanst.  l.br.s  .llarum  sy-         n.  Itom    Am  th.  n    ui  .   q  asserentem 

nodorum  menti fleri.  A uega, irgn-  confess aolenn.te   JJPJJ»"; «^ 98 hBJM 

„„;llt,  genua  lubricum  est.  Scimus,  Leontinm  Are-  I  athol.cam   fidem  e   pos.n ,     u.    I  >     F 

latensemex  Hilari  (/'„,.„.  dec,  riua  lauda-  mnnd.  oblectamenta prolapsum. .n Adam et     g 

los   Gallii  loti ia  coegisse,  qnarum  peccatum  per.sse  asseruer. t.  .  ientiam 

tamennusqua.    meraoria    extat.  S iailla  Ma-        n.  Item  anat ca.ll.,  qn.per DejpKesce 

„ .."„."" ' "»,."/'"."  etiam  in  mortem  deprim. h ^™?  „         lipe. 

n«rroo,,lw«art.  7.    /,„„„,„„■,■„„ «,  teta         -■   Iten, .ema   dh   qn.  ^it  dhm.  «•  ^ 

„,,„,„„  ..   ,„„„„„.  .,„„„  ,„„„.,„    ,„,„„„„  ,,„,i,  „/  ,,.,■  riit,  ,„.,.  accepiaee,  ut   -'/   s«    «     '    l„,cl.eder, 

„„.„,  ,,/„„■„„    Fanstum   ,„■"„ tdi  videnlur  exeo-  de  bapteato,  velde  illinsmtatia  pagano.  qu. 

,,,,,,  potuit  et  nolu.t.  :  oon- 

SSNoris ta  porro  pergit  :  ipologistae  Jansenii         v.  Item  anathema illi,  qui  dixent,  qwa     ^ ^ 

-  utramquesynodumhabitamtuisseconceduntiaddunt  tumeliaa  non  possit  assurgere, 

tamen.eas  conflatas  ex episcopis,  partim  Semipela-  norem.  flUOdChristaa 

,is.    partim    a  Se  deceptis.         vi  Item  anathema llh,  qu  '««  q         _.nM 


gianis,    partim    a  Seroip.               rausio   aecepws.  m  u«-..,  -..-  „....«....  .....       npr '  mnes  hominw 

ibus    hanc    injuriam  doctissimis    ac     non  | mortuus  Bit, 

sapientissimU  Patribus  inurere  non  ausim.  Vellem,  salvos  e.se  veht.  Qw                              /i/|/(/,7.. 

Normuelamxquum  aliis  quoque  SanctU  se  prmbuisset,  Prsdestinatianos    suni  ,             '«  ;                       (/(, 

<•„,„...../„.  ,•„,•..  uiiaHamnatm.&iveauod  suspecnsawi 


eosque  sine  certis  argumentis  in  numerum  Semipela- 
gianorum  non  retulisset.  Quod  vero  speetat  adJansenii 
apologistas,  illi  exiguam  sane  merentur  fidem, 
ioquidem   doctrinam  Catholicam    pto   Semipelagiana 

n  nitiiiiiiiur,    ei  non  alia  procul  dubio  ratione  i 

pos  concilii  Arelatensis  el  Lugdunensu  dicant  Semipela~ 

ijiiiihr..    ,iii,i,u    iiiitiii  nequeant  negare,  ab  iis   Patribus 


r0re  illi*damnatos,sivi  / ipecti  saltem  essent 

Uliserroribus.  \  n0s  »*■ 

inChristi  nomine^eneris,i  nnminusjussfl 

evocatus  fueris,  tunc  opportune.s.  Do .  m    j 
rit,  locis  suis  testimonia  proferemus,  *»**£& 
tolica  sunt  manifestentur,  et  qa« 


,///,////    //',././  ihjiirnhi  negare,  ao  ns   rairwus     v^uuiuma  ou».v   .... -         -        per  Hlum> 

upprubaia  dogmata,  qua  Lucido  in  Epistota  a  Fausto     sunt   contraria  destruantur.  W08fl,    ter  a88erimaB, 
/ttcre    proimsiiu.     Horum  causa  AJauyumus  utrumque      nationem  Christi  veraciter  et  con  gt 


et  delationtm 
ad  concllium 

mimnis,  Sili 
parrctf. 


id  ,  s/,  ratio 
niscompoii 


E/ihtola  de- 
imte  n  mnltis 
tpllCOpli   sub- 

^ri^la, 

c 


DIE  VIGESIMA    OCTAVA  SEPTEMBRIS.  625 

et  euin,  qui  periit  per  culpam,  salvum  esse  potuisse  Lucidus  presbyter,  relegi  et  subscripsi. 

nercratiara,  si  grafiaa   tpsi  famuli  laboria   obedien-  Hse  subtcriptionet  m  editia  habeantur  :  ..•./  Hem 

tiam    non  negasset  ;  et  eum,    qui  per    grat:am   ad  Canisius  tom,  5  Antiquarum  leelionum  pag.  429  {< 

bonae    conaummationia    metas    servitio  obsequente  tvr,  eas  non  haberi  in  suo  MS. 

nerven".    cadere  per  desjdiam,    et  perire  potuisse  94    Noritius  lib.  2cap.    15  probabiliter  existimat , 

ner  culpam.  Noa  ergo  per  medium,    Christo  duce,  ideo  etiam  reperiri  rine  aliorum  tubscriptionibut,  quia 

.  i adientes,  po9t  gratiam,  sine  quanihil  sumus,   la-  sk  initio  mitaa  esi  ad  Lueidum  :  aliorum  vero  additas 

borem  offlciosaa  Bervitntia  asseriraus:  aed  omni  rno-  subscriptionet\  postquam  a  Lucido  reeepta  erat  el  sub- 

do  arrotTantiam  et  praesumptionem  laboris  exeludi-  scripta.  Censet  tamen  subscriptiones non  additas in ctn- 

mus     ut   totia    viribus    desudantes,  ne   gratia    in  cilio   Arelatensi,  quod   Leontius  Jrelatensis,  quiilU 

nobia  evacuetur»qnidquid  de  mann  Domini  su8ceperi-  prxfuit,  non  habeatur  subscriptus.    Res  mihi  videtur 

mus  donumpronuntiemusesse,  non  pretium  ;  scien-  linhm.  Poluil  Fausiua  ante  concilium  laudatos  eji 

tes  laboris  ipMus  fructum  officii  rem  esse,  non  me-  pos  rogare,  nt  subscriberent,  propter  rilentium  Lucidi, 

i-iH      cum   Evangelista    dicentes  :  «   Servi  inutiles  quo  Itic  plurium  coti             agit  urgeretur  ad  en 

„  «jumus.  iiioi.1.  dcbuiuius  facere,  fecimus  ».  suos  retractandos.  Potuerunt  omnet  quoque  m  concilio 

92    Hffic,    quae  strictim    pro  Bpistols  brevitate  Arelatensi  subscriJbere ,  rnnms,  omnium  subscriptio  ad 

memoratA  8urit,  aut  recipere  se,  aut  respuere,  una-  nosnon  pt              inam  pars subscriptionum  exc 

uiiiiifas  tua  recurrente  sermone  respomleat.  Cete-  /mtuit  negligentia  librariorum,  ut  alias  non  raro  con* 

ruin  qui  hauc   veritatis  menauram,  gratia  pra?ce-  tingit.    Quidquid  de  his   sil   vtrius,  congregatum   est 

dente  et  conatu    assurgente,  non aequitur,  dignus  concilium  episcoporum,  $t  m  eo  damnati  tunt  crrores 

erit   qui  a   sacria  liminibua  arceatur,  Ego   tamen  Lucnit  quemadmodum  intelligimut  ex  Epittola  Lucidi 

individnam   mihi    boniiatem  tuam  toto  sincerae  be-  eos  retractantis,  ■•t  ex  Prssfatione  Fauati  in  libros  de 

aignitatis   amplexu  in  via  retinens,    in  matris  Ec-  Gratia  el  libero  arbitrio. 

clesiie    gremio   permanere,    repudiato  hocerrore,  95  Ea\  hoc  etiam  habemus,  primum,concit6um  fuisse 

\  jesidero.  Qui  si  citorespuatur,  ignorantiaa  fuisse  vi-  Arelate;et deinde  Lugdunialterum  qmquedehisce  habu 

debitur,    blasphemia  vero  reputabitur,  si   pertina  tumfuisse.inquoforsanerroressuosretractavitLucidus  : 

cit(M             .,„,-.  Gravem  namqnein  Auctorem    re-  nam  Bpistola  ejm  past  primum  de  hiset  concilium  w- 

topqUemusinvidiam.aidicamus,  quod  ai posaibilita-  detur  scripta,  cum  inea  dicaU:  Juxta  praadicandi  re- 

teJ(                                olueritdare,   quiperiit  ei  i            etuta  concilii.  fljne  ineertumfU,an  omnet 

dttmtaxa^quicaperejampoasitarbitriilibertatep*'  iriginta    epitcopi,   ad  quas  Epittolam   suam  icripsil 

cumminime  negare  possimus,  quod  mandati  preva-  Lumius,  prmtentet  fuerint  in  concUio               n.  At 

ricatorem   in    judicii  sui    examinatione  damnabit.  cert*  omnes  malterutro  aut  in  iitr<               io  erroret 

Oui  enim  non  est  Obnoxiua  de  suscepto,  nescio  quo*  *<*  damnarunt,  ad  omnt               Epistolamt  qua  eos 

modo  ooaait  n              ^"  perdito.  Ac  aic    peccantes  ejuravit,  ei  uerisimile  estt  ilks  quoqut  omnes  fptttolse 

in  Deum    cuius,   in    primia  incautius   asseru.mus  Pauati  subscriptitte,  etiamsi   namina  aliqnorum  i 

.ratiam   'in   postremis    ejus  videb.mur    impognare  dnmt.  II  ir  suhsn^to  in  eiytuini  cimalin  ,,n  ^uii^ 

iuatitiam  Hu  us  autem  Epiatolaa  exemplar  mecum  Certe  W  mandatum  esi  S.  Fauato,  ui  Itbmjam  tum 

leuneo    in  conventu   sanctorum  antiatitum,  ai  ita  contro   PtvAettiruWnos  ecnptss  alujua  adderet  ,   ut 

nece-se'  fuerit.    proferendum.    Quod    si  eam    sub-  infxwideaimits. 

scrmtam    ut    dixi,     transmittere    nolueris.     aperte  96.Q««nflfli/                 *****               **»*+ 

2  tein  errore  persistere  ipao  aiientio  compro-     mm  '■  ^ r" ' ' =  Do- 

aiinut  ie  iii               r                  r  minis  beatissim  s  et   n  Chnsto  reverriiti.sMims   pa- 

l.-.bis-  ac  oro  nde  jam    neeesaitatem  mihi  faciea ad     rainis  Deaubsiraib  «t  r 

uaras.  do  jiiui»       j  tnihns    leont.o      r  uphremo  ,    Fouteio  ,    V.vent.o, 

ners(»nara    tuam  pub  .cisconventibus  exponeudam.  tr.uub    L,eonuo ,    oupu#          .                  _ ,                   , 

personara    uku»  y                                        r  Mamerto      Pat  enti ,  Venano  ,  Auxanio  ,   Fausto  , 

Ft  \(\pn  secundum  h^c,  quae  a  me  sunt  directa,  re-  iviameuo,    r  aur       .                                    .                i 

lit  iaeo  .ecuu  iui            ,i  plulo    Meeetho    Graeco,  Eutropio,  Leontio,  Clau- 

rtwpii:*-"***-                          ;  ,   •,;.,ll0  pregffl8ti;,Theoplasto,Leocamo.Vi. 

93  //-  -« '"■ '  '•' ' /-'"-"""" mmai  ';;;;:;,„,„„„. l ,,,  ta op« * uo.. 

|1(|   epiacopisi,   Luoidus   preabyter.    Plures  ex  hit 
notl  suni  c.r  Epistolis  Sidonii  ft  aliunde,  non  / 
etiam  sanctUaU  \;ei  in  Operenottromemorati. 


I.  8. 


sivein  conctlto 
Anlatenst,  tn 
quo  damnati 
tunt  errores 
Luctdi, 


E 

slveantea,  aut 
postea  in  Lxiq- 
dunensi,  dum 
Luadus  erro- 
res  relracta- 
vit. 


IvcldUS  per 
Bplstolam  ad 

Ingi   taepisco- 
pus  directam 


asolo  Fausto, ctuh  hoc  tolo  subscriptaiquandoquidem  suo 

lantum  nomine  Lucidummonett  wstamen,  uiintinuet, 

rem  ad  conoilium  episcoporum  defen  ndam,  nisi  resipue' 

,,,.    Verumtamen    edita    esi    Fauati   Episiola   cutts  m  ^^            ^ 

mbscript bus   undecm   eptscoporum  etipsiut  Luctds  Atne                ^ij  ^  ^^  ^  ^ 

presbuteri  hoc  mado:  pftnrantin  vestra  aalua  publica.  et  sententia 

Auxanius  in  Christi  nomine  eptocopu.,  releg.  et  ■£  U«g|   > 

subscnpsi.  ,                                                          ,ndo  excu- 

Faustus  exeraplar  Epistolas   raea3  relegi  et  sub-     dmm  ^JJ&i.m, -  dilim.  Proinde 

acripai.                                   .  .      '   nr«dicandi   pecentia  atatuta  concilii,   damno 

Paulus   episcopus    in   Christ»    nomine  ,  relegi  et  j^  P  •      ^      DflmnflfMn(   ^ur  Palm  in  c< 

snbaorip                                .  ....,n,s  ,,,,              ri    &ttda«».:  /fiauteBrpiarM#Bii«, 

Eutropraa    ...   Christi    nomine  episcopus  ,   ielegi  ^^MmEpMafmadamn                 aril  Pau- 

et  subscr.psi.                                          .  J      et  rewra  atitnt  quoque  deind* detectos  ait  in  Prss- 

Pragmatiua  in  Chriati  aigno  episcopua  relegi  et  u»jj  ^  ^  ^  ^^  ^^  fc              ,M  qun 

subacripsi.                               .  nul(1(.ni  , .,,,,                             ie  concilii  aubscrip- 

Patiens  in  Christ.             pus,  Pelegi  et  subsen-  Qjawen   jp^  ^^  deprehenaia,  adjici  aliqua 

.      .1  _                .                                                   ...  ,           I,'  .      I,i,       li, •!  I  .  I  ili  /  /■■      utlhl 


pai 

Euphronius    relegi,  et  adrai.atus  sum  plen.tudi- 

nem  Banctam. 

,thiua  epiacopus,  relegi  et  aubacnpei. 
Claudiua   in   nomine  Chriati  apiaeopus,   relegi 

et  subscripsi. 
Leucadius   in    nomine  Christi   episcopus.  rclegi 

et  subscr.psi. 
Julianus   .n  non.ine  Christi  episcopus,  subscnpsi. 

Septembris  T.    VII. 


tionem   • 

idua  LugduneD  ""lr  ""'n 

,-,    Epistolam  retraotationis,  qrnrn  habemus,  oblatam 
I       unenswqmm  /irelaUnsi, 

Zstk  ■  '''  rHpsa 

non  eakm  otrores,  de  quibuea  Pauato  erai  mom 

am  alm  ' 
93  Quidquid  autemtil  de  i  stractavtt  erre- 

res  seauentet  hoc  modo  :  Damno  vobiscum  aenaom 

79  ill.Mn, 


62G  DE  S.  FAUSTO  EPISCOPO. 

lAMt   hnmRiiffl  obedientia  laborem  divin»      490  num.   17  agil    de   hzrcsi    Pra>destinatianorum , 
k  illum.  qui  dicit,  humanae  onedumu»  i    ^  ^_  ^      existimatque,  eam  fuisse  ortam  ex  doctrina  S.  Augus. 


Ii 


m.nislapsura  «'"to^^J"™"0^™"™^-  „  ,„„,„,,«  »r»  Scriptnr»  inUrpnlaUone  ,  *,  *' 

^Tt'  i^^jSSS^  ^7«».  *  „,.  7  ,„  Faustu  *„  ,.,. 

pereunt.    Qui  dicit,  quoa     o  i  i  *  rf      oslendlti  quam  repugnanti  ammo  cogatur  admit-  «nc 

baptismum  ,n  Adara  inor atur  q u.cumque    eliquent.  ^  ^^  ^^^  .„  ^  ^  ^  ? 


L    T        JVn  Adam moriatur  quicumquedeliquerit.  dem  ostenatl,  quam  r^„?««.»w  «„„  caaun<r  admit-  ^ce^ 

baptismum  n  Ada ra  mor,a7m^  '"    '        ad\itam  tm  ,,,,,,„„  Pratdettinatianam  induobus  concilwdam-  *3i 

QU1  J££T  5K™ ?S E'2E£2!  natamt  ait  tamen  :  Nihilominns  cnm  eJU*  ,  ,„,„„ ,  %£* 

praedest.natos.  H*c  vran fP"  doctrina  fuerit  re  ecta  m  concilns   tmo  e.  ,/fl™,fl/fl, )  «««.  M 
Tum  sequunturt  dequtbt»  Hleexp res ».  M «^™  Ule  .       eain  deseruerit  f  imo  e<  oumnfl,«rtt  ; 

minerat:  Qm  dicit,   ab   Adam   usque  a<l  Uirisiu  x   J_._tJ a&t     pnm  ,  Ajlll.ylilllfI  ^   ,imui^  naJ' 


brevissimum  est ,  eum  (Lucidum)  similiter  dese- 
rere,  ac  fateri,  eum  fuisse  in  erroribus  eorum,  quos 
volunt  Praedestinatianos  (Gallice  des  pritendus  Pre- 
destinatiens.  ,  Non  satis  video,  qua  de  causa  erroret 
Lucidi  agnoscendos  fateatur  ,  nolit  tamen  illorum  er- 
rorum  sectatores  candide  Praedestinatianos  nominur,. 
Necesse  enim  non  esl  de  nomine  vitilitigare,  modocou- 
sicl  de  corum  erroribns . 

101    Laudatus  Baronius  ,    etiamsi  minus  recte  dt 
Fausto  sentiret,  dum  Annalcs   primum  sctipsil,   nihil  EinttolasFn. 
tamen  in  ejus  ad  Lucidum  Epistola  invenit,  quod  r<    s''('lir^m> 
prehenderet;  sed  ita  de  iila  loquitur:  His  auteiu  de-  Ua£uL 
tentus  erroribus  fuit  Lucidusquidam  magni  norainis  thoUmkudti 
presbyter,  ad  quem  Faustus  Epistolam  illam  scripsit,  *ar0Bi'"> 
quam  ut  vere  Catholicam  ab  episcopis  concilii  Are- 
latensis  probatara  etsubscriptione  raunitam  diximus. 
Ubi  vero  el  Fausti  et  Lucidi  Epistolas  recitarat,  sub- 
jungit:  Hactenus  professio  Lucidi  secundum   ea, 
qua>  a  nominatis  episcopis  in  synodo  detinita  fuis- 
sent  etc.  ltaque  nihil  quoque  in   LucULi  Epistola  m- 
venit  Barumus,  quod  offenderet.  Verumlamen  Henri* 
cus  Canisius  tom.  5  Antiquar.  lcct.  pag.  431  Epistolam 
Faustiiwcai  erroneara.  At    Eenricus   Ganisius,  qui 
doctiorerat  in  jure  canonico,  quam  in  rebus  theologUisy 
etur   dixisse   magis  prsejudicio   quodam  conlra 
Faustum,  quam  maturo  cxamine,  ut  illius  jutlicium 
nobis  nequeat  multum  ne.joiu  facessere.   Certe  eptscopi, 
qui  Epistolx  subscnpserunt,  et  postea  Fausto  commi- 
terunt  curam  latius  explieandit  qum  breviter  m  tyi- 
Btola  usseruit.    non    juduarunt    ullum    W  ea  COnltnm 
errorem.   Neque  emm  Epistulam  subscripltone suaro- 
borassent,si  erroribus  credidissent  infectam  :etmnus 
ettam  ultcrwrcm  hxresis  Prxdestinatian*  refutatto- 
nem,  aique  explieationem  ei  probationem  amcuion.m 
Epistola  contentorum,  commisissentS.  Fausto,  sttps    p 
articulos  de  errore  habuissent  vet  levitei  suspectos.    ^ 
a  divinarum  inveniuntur  Scripturarum,  ex  se-         102   Janseniani   tamen  .  cum   epistola*  ™J  m 

X  u,„  doctrina  ratione  patefacta  .  libens  fateor,     Lucidi  erroribue suis  opposttas  persp*  *    ;    f>  ^ 

chri  ,um  etiara  prc  perditis  advenisse,  quia  eodem     ducere  voluerunt  u   S™^™^s  Deecl ,    Z^ 

noleute  perierunt.  Ne«,ue  enira   fas  est,  c.rca  eos     scnptores Calvmanos ,utostendttZ '     ''>'  l)nchanp, 

solum,  qui  videntur  es.e  salvati,  immensm  divitias     in  Opere  de  ^^^  %HX  m* 
^atisacbenenciadivinaconcludLNamsiChr,     ^™»"^  Jg  ^  L > *J 

AUeroautemnonmodoutr }ue   «^»jj 

sedet^mPa^esconcmArelatenmeL^^ 
^nonnuUiexJansenianUsimmrutSemey 

calumniati  i l  ,  aul  saltem  a  Fausto  S 

deceptosasseru it.^um^ ^^^antsi 

refellit  Deschampsius,  ut  Natalt  m 

in  Historia  ecclesiastica  ssculi  \  Dtssn  •  .^ 

time^q v  su  expressit :  Luci  toj  >  ^  K, 

adl.aesit  erroribuB ,  quos  ,psi   ^au8lua     fl lit  lina- 
Prmdestinationis  errores  vocat.  Unae  u  ■        [s  plu. 
ginariaPrmdestinatianorum  nmresis,  q 
rimoa  non  habuerit  ^tatores^  ^  £*+ 

me,  domini  sancti  et  apostolici  patres.  Lucidus  pres-  103  Probat  hmc  aeserta  ex  M  I  J^  ^  et  ^m 
byter  hanc  Epistolam  raanu  propria  subscripsi  :  etf  ac  Lucidi,  et  ex  gemino  concuto.  <  -udenter  **»'  **£ 
qus  in  ea  adstruuntur,  assero  ;  et  quas  sunt  dara-  quod  de  Patnbus  utriusque  concw  /^  vero  m  0* 
jiata,   damno.  Emincntissimus   Baromus  ad   annum     ruerunt  quidam  ,    hit  cxctptt  v  ^ 


uullos  ex  gentibus  per  primam  De,  gratiain.  ,d  est 
per  legem  naturae,  in  adventum  Christ.  fuisse  salva- 
tos  eo  quod  liberum  arbitrium  in  primo  parente 
perdiderint.  Hxc  non  sic  intelligenda,  acsi  dicerentur 
alwut  ad  salutem  pcrvcmsse  per  legem  naturm  stne 
inlerna  gratia  :  nam  verba  illa;  in  adventum  Chnst, 
satis  ineinuant,  non  exeludi  fidem  neque  internam  gra- 
Uam  meritis  venturi  Christi  obtentam  ;  sed  damnart 
eos  qui  propter  Adx  peccatum  omnes  in  lege  naturx 

viventes  libero  arbilno,  gratia  et   SfflutC  pnvabant.  £,'- 
B  aat.ur :   Qui   dicit,   patriarchas  ac  prophetas,   vel 
sumraos   quosque  Sanctorum  etiam  ante  Redemp- 
tionis  tempora  intra  paradisura  deguisse. 

98  Haec  omnia,  quasi  impia  et  sacrilegiis  repleta, 
etnominatim    condemno.   Ita  autem  assero  gratiam  Dei   ut  auni- 
agnoscit,  cnri-  sum  hominis  et  conatum  gratiae  semper  adjungam, 
ttumproom-    et  llbertatem  voluntatis   huinan»   non   extinctam, 
TJZ,n°r         sed  attenuatam  et   infirmatam   esse   pronuntiem  : 
et  periclitari  eura,  qui  salvus  est,  eteura,  qui  perut, 
potuissesalvari.  Christumetiam  Deum  etSalvatorem 
nostrum,  quantum  pertinet  ad  divitias bonitatis  sua?, 
pretiura  mortis  pro  omnibus  obtulisse  :  et  quia  nul- 
lum  perire  velit,  qui  est  Salvator  omnium,  raaxime 
fidelium,  dives  in  omnes,  qui  invocant  illura.  Et  qnia 
in  tantis  rebus  conscientiae  satisfaciendura,  memini 
me  ante   dixisse  ,    quod  Christus   pro  his  tantum, 
quos  credituros  prtescivit ,  advenisset,   sententias 
Dominicas  seqnens,  qnibus  sic  ait  :  «  Filius  hominis 
a  non  venit  ministrari,   sed  ministrare,  et  animara 
«  suam  rederaptionera  dare  pro  raultis  ».  Et  illud  : 
«  Hic  est  calix  sanguinis  raei  novi   testamenti,  qui 
«  pro   multis  effundetur  in  remissioneiii   peccato- 
«  rum.  »  Vel  illud  Apostoli  :  «  Sicutstatutum  estho- 
h  minibus  mori,   ita  et  Christus  semel  oblatus  est 
«  ad  raultorum  exhaurienda  peccata.  »  Nuncverosa- 
C  crorura  testiraomoruni  auctoritate,  quae  abunde  per 
spatia  divinarum  inveniuntur  Scripturarum,  e\  se- 


UOIiliaus  ov  uviivuv.» -      - 

stum  his  tantum  remedia  attulisse  dicimus,  qui  re 
dempti  sunt,  videbimur   absolvere  non   redemptos, 
quos  pro   redemptione  contempta  constat  esse  pu- 

niendos. 

99  Assero  etiam,  per  rationem  et  ordinera  saacu- 
tfutgue  morte    ^^^  ali()S  lege  gratia3,  alios  lege  Moysi,  alios  le^e 

SXHH  natur»,  quara  Deusinomnium  cordibus  scripj 
tenugc.  Spe    adventus    Christi    fuisse   salvatos  :    tamen   ex 

initio  mundi  ab  originali  nexu  ,  nisi  intercessione 
sacii  Banguinis,  non  absolutos.  Profiteor  etiam  aeter- 
nos  ignes,  et  infernales  fiammas  factis  capitalibus 
prseparatas  :  quia  perseverantes  humanas  culpas 
merito  seqnitur  divina  aententia,  quam  juste  incur- 
runt,  qui  h«c  non  toto  corde  crediderint.  Orate  pro 
me,  domini  sancti  etapostolici  patres.  Lucidus  pres- 


Are- 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS.  ^27 

Arelatensis  et  Lugdunensis   synodi   injuriam  effu-  judicmm.  Nam   neminem  invenio,  qui  toto  seculo  v  et 

tiunt,  ipsas  Semipelagianorum  conventicula  fuisse,  vim  Gallin  se  Ubris  ejus  opposuit,   insigniqne   fama 

calumnia3  postuiamus  ,  quae  celeberrimis  episcopis  ,  eruditionis  et  sanctitatis  Faustus  usque  ad  obitnm  florere 

quoruxn  aliqui  eanctitate  etiam   insignes  fuerunt,  perrexit.  NequevidelurGennadiiutibrotprsdickisadeo 

absque  fundamento  inuntur.  Quapropler  leclore*  ma-  laudaturus  fuisseM  contrana  fnissent  Qalloi  m  judicia. 

lim  remittere  ad  laudatos  scriploree,  quam  actum  agere,  106  Attamen  contra  libros  Fausti    passim  objicitur 

ri  calumnias  conlra  utramque  Epistolam  et  utrumque  Decretum  S.  Gelasii  Papa,  in  quo  tom.  4  Coneitiorum 

coticilium  prolatas  prolixius  refutare.  Nam  Catholici  coi.  1268  hsc  leguntur :  Opuscula  Pausti  Regenaia 

pantUn  ngnoscunl,  utramque  Epistolam  probe  esse  Ca-  Galliarum  apocrypha.  Si  hxc  Getasius  ipse  m  Decreto 

tholicam:  neque  ullam  apud  Catholicos  in  hisce  auctori*  tuo  expresstt,  primus  fuit,  qui   Pausti  Hbris  auctori- 
latem  habere  debel  judicium  Jansenianorum,  cum  con» 
stet  pravas  esse  corum  opiniones  de  erroribus   Semipe- 
lagianis,  et  solemniter  ab  Ecclesia  damnatas. 


tatem  detraxit,Ai  mihiprobabilius  videtur,  imo  quasx 
certum,  hmc  de  Fausti  Opusculis  poslmodum  Decreto 
aihlita  esse,  proul  alia  qu.rdam  addita  crrilnntnr,  et 
nominatim  de  Historia  Eusebii  Cxsariensis,  el  dt 
scriptis  S.  Cypriani.  Certe  in  decreto,  prout  edltum 
est,  Historia  Eusebii  primum  recensetur  inter  Ubros 
u-Mueriuauue   non    renuendos,    deinde   vero   ponitur 

...  ,.i        Histona    Lusebn    rampnili    anocrypha.    Opnscula 

rpio:  Yurui  iinluiuorum  et  recen horumue     c  n     .    .  ,  ,    . 

11 "' •  yay  »  S.  Cypnani  prxmum    generatim   approbantur :  postea 

illis  judicia. 


AUCTORB 

1.    8. 


Non  vldentur 
hiUbHDecreio 
ipstus  GelasU 
Papx  ab  int$i0 
inserti  : 


<  Vlll.  Faustus  petentibus concilii  Patribus, 
scribit  libros  de  Gratia  et  Libero  arbi 


Faustus  man- 
dante  coneitio 
Arelaiensl, 
scribit  de  Gra- 
tia  etc, 

B 


|^jTo/r.s    Prxdeslinalianorum  ,    quibns    S.    Faustus 
fortiter  prss  ceteris  se  opposuerat,   eidem  occasionem 
prstbuerunt.  scribendi  duos  libros  hoc  titulo  prssnotatos : 
Fausti  episcopi   de  Gratia  Dei,  et  humanae  mentis 
libero  arbitrio.  Impressos  hos  haiiemuscum  aliis  locis, 
lum  in   Bibhotheca    Patrum  Lugdunensi  tom.  8  pag. 
523  et  sequentibus.  Non  suscepit  id  Opus  S.  Faustus 
suo  consilio,  sed   rogantibus  Patribus   concihi  Arela- 
ad  explicanda  ipsius  concilii  decreta,  sive  fon- 
tentain  RpistolajmmM  recitata  ;  ut  liqueiex  Prsefa- 
tione  ad  Leontium    Arelatensem.  Sic  enim  orditur: 
Domino  beatissimo  ac  reverendissimo  Leontio  Papae 
Faustus.    Quod    pro  solicitudine   pastorali ,   beate 
Leonti,  in  conderanando   Praedestinationis  errore 
concilium  summorum   antistitum  congregatis,  uni- 
versis  Galliarum  ecclesiis  pra;stitistis.  Quo.l  vero 
ad  ordinanda  ea,  quae  collatione  publica  doctissime 
protulistis,  operam  infirmis  bumeriscuramqueman- 
dastis  ;  parum,  ut  reor,  tanto  negotio,  parum  san- 
cta3  existimationi  vestrae  consuluistis,  et  me  judicio 
charitatis,  vos  periculo  electionis  oneratis.    Kac- 
tenus  Vir  humilis  pro  sua  modestia  loquitur  de  man- 
dato  concilii   Arelatensis.  Accessit  aliud  post  partem 
Opens  compositam  ex  parte  concilii  Lugdunensis,  de 


Cypriam  primum  generatim  approbautur  .  postea 
oeque  genci  ninn  OpUSCUla  Tatii  (sive  Tascii)  Cy- 
priani  declarantur  apocrypha.  Hxc  igitur  eodem 
tempore  scripta  non  videntur.  Nihilo  magis  existimo, 
Gelasii  i'  mpore  aliquid  de  libris  Fausti  Decreto  inser- 
tum  fuisse  :neque  enim  ulla  de  libris  illu  mota  fuerat 
qussstio.  Si  veroapQcryyh&fuissentdeclarataa  Oelasio 
Fausti  Opera,  neque  Possessor  episcopus,  neque  Hor- 
misdasPapa,  neque  Joannes  Maxentius  ui  ignorassent. 
i/i  tamen  omnes  de  lihris  Fausti  sic  loquuntur,  ut  ea 
dere  nihil  prorsus  videantur  intellexisse,  quemadmo- 
(I  n  m  statim  videbimus. 

107  Prims  igitur  turbss  conlra  libros  Fausti  circa 
annum  520  <'"  itatm  sunt  Constantinopoli  per  homines 
turbulentos  efad  criminandum  promptissimos,  ut  jam 
observavit  Sirmoiidiis  in  Historia  PrssdestinatianU  cap. 
8.  De  illis  scribit  Possessor  episcopun  ad  S.  HormiS" 
dam  Papam  tom.  4  Conciliorum  col.  1530.  Arbitror, 
inquit ,  vestram  Beatitudinera  non  latere,  quantis  in 
Constantinopolitana  urbe  Ecclesia  laboret  insid.is, 
et  *  ad  morem  veteris  morbi  in  saniem  vulnus  ite-  *  forle  nt 
rum  qua?rat  erumpere,  quod  obductum  creditur  ci- 
catrice.  Umle  cum  quorumdam  fratrum  animus  de 
codice  Fausticujusdam,  natione  Galli,  R^gina?  civi- 
tatis  episcopi.  qui  de  diversis  rebus  et  frequentius 
de  gratia  Dei  diserte  visus  est  disputare,  in  scan- 
dalum  moveretur,  aliis  (ut  >e  liabent  bumana  studia) 
incontrarium  renitentibus  ;  me  credideruni  de  hoc 


E 


nnin.excltata 
de  iltis  dissen- 
sione  Constan* 
titwpoli,  con~ 

sulitur 

Hormlsdat 

Papa, 


fut  vtdentur 
optnnr  recepti 

etprobati  fuis- 
se  in  Gallia. 


,,„„  *  loquituv.ln   quo  quideu.  0| iulo,  post  ambig sulendum.  D«i  quidem.^ ^6aqu»a tn». 

Arelatensi  dlii  aubscripUonem.  novis  erroribus  tatoribue  pro  cap  u  propni  .ngenn  bsputen     ,  nnn 

deprehensie.  adjici   aliqua  synodus  Lugdunensls  ut  canon.ca  rec.P. .  aut  ad   yuoda    ...   vcem     ro 

eit.  IT  J«  — ™.„  ~*m  Pacus  ^^^J^-ySt  Z 

°T0o^rC  O^  r„ *  u  Mi sun^decretajud .^ £-  - 

tti  meminit  :  Edidit  qut»que  I  »pns  egregium  de  Gra-  reUg s  integram  hr ;mb .tem  .   hme^      «1  «• 

H.  Dei,  qua  salvamur,  et  libero  human»  mentis  ar-  antist.tea  ^£™f~£f        '' '      ,  Z 

bitrio,  iaq,uoaaWam„r.In  quo Operedocet  ^  eme  *>£££ 22ZZL. « * 

De  semperet  nvitareetpra3cedere.etjiivaievoiun  assem,  uw      /  \.uctoris 

tatemnostram.etquidqnidipsalibertasarbitriipro  f^^^^l^v^ - 

labore  pi*  mercedis acqniaierit.  nonesse  propnum  .  m. .  s  v  deatu     . «       ' ^-  F^ ^ 

meritum.  sed  gratia,  donum.  Hoc  elogmmipm  m,l„  agnoacant.  "'"'  .  u  ,„„,„„„„„,  ,,. 

judicioperlegantur.  R ■ ««  ^r'^,o  ^^^ffomiZper  Epi.tol iiiemee. 

Huo  FuMBtasopUrisquecreditur  Semipebgianw,,  hujut        108  Beepondti       

L,«  ,„,,„  .;,'„„„,/,„„.  „,,„„  ,,/„„/  de  Sm^  fW  ;""'"";„,   ,,„,  iictaeC tanti- 

niemoeuepect facere. prmertim  qui*  minuefavora.  aewo  .v»  /.„..»■  '     ;  ^ 

ie  Oennad ago.  A<  emUmo  mmto*.  («'«•»"  '/"<«  ■«  ''  !     ',    t' .<„/ ,--"«< '-""«  «" 

,i  ,>,.  „„„„,  ,„r,,  ,„  .»  eeneerim,  anleqmm  ornnes  ;„,„  ,,;,;      '  ^,  ;,. „„„',„.,„.„ „ 


gvl  respondet- 

auctin  itutr  il- 
loruni  lihro- 
ram 


I) 


AICTORE 
J     S. 


Doctt  enim 

Bormisdas, 

sacra 

ptura 

nitis 


1 


628  DE  S.  FAUSTO  EPISCOPO. 

k    nuemquam,  quos  in  auctoritate  Patrum  non  recipit  coniemnat  Faustum.  Mlomo^mumfmHnct^ 

pxamen  Catholic»  fidei ;  aut  ecclesiasticm  discipii-  a  fixi*  Ecdestm  capttults  declarai  Hormtsdas,  M  snpril 

amtfguitatem  posse  gignere,  aut  religiosis  praa-  ait,  Chmtianam  fidem  fcmitor,  canonicis  ibrie,  el 

Vinm comparare.  F.xa   sunt.  a    Patnbus,    qua>  nodallbus  pneceptis,    et   Patrum   reguianbua  c 

fi.lelessectaridebeantinstituta:  sive  interpretatio,  shtutis. 

sivPor-pdicatio  seuverl.nmpopuli  mdificationecom-         112  7»    vero  consona    scnpstsse    S.    AugusHnurn 

nnaitam   si  cum  fide  recta  etdoctrina  sana  concor-  fefAiwl  :  nec  tamen  hujus  omnem  doctrinam  necessa- 

t   admittitur  •  si    discordat,  aboletur.  rio  sequendnm  dicitt  mii  pifmu  apftifj.  .„,  Eccle- 

109  raw/i  pc  7»am  smemfe,  ftnd  »»"»'  «0w/*-  «*  definitionibus  erai  conformts.  Alu  vero   eral  ratio 

.   siauideaointelligo,   Ubros  Fausti,  utpote  privati  de  quvstianibus  necdum   definitts,  ettamsi  et  ,/, 

neminemob-     "    '     ' (,       >„,„■  „„,  morum  regula  haben-  disputasset  S.    Augusttnus.    Capitula,   quse  jam  tunc 

Wnecnot»  T'    eam  kabere  auctontatem,  utabiu  recedere   non     2C iltorum  col.  mi.etatrtbutafueruntS.Ca 

ip*e.  *      .    Fm  Toames  Maxenlius,quam  illa  Hormisdse     tino  Pap*.  Ccelesttno  tamen altqut ea  abjudkant,   Wfl- 

'''    .h  infurias  ,,„.    non   respondisse   Hormisdam     luntquealiieaS.Prospero  alttS.LeoniPapttrit 
frFausti/«ftrttadid,quodqu®ritur   :...    Nam,   to-     Nolo  eam  quxsttonem  prolmus  dtsserere.  Ai  fe 
aJi   cum  deipsis  libris,  non  utrum    legendi    sint,     observo,  defintn  eapotume  m  ahquo  concilio  sub  Ca  - 
Id  ntrum  sint  Catholici,  vertatur  qu»stio  ;  iste,  non     lestino  .  ei  sic  tolli  difficultates,  qu  t  objiciuntur  c 
deiosis  quidsentiendum    sit,  sed  eos.quamvis  non     eos  quiilla  capttula,  Cvlesltno  tribuerunt 
in  wtor  tate  habendos,  tamen  legendos eese decer-         113  Cujuscumque  autem  stnt  illa  capitula,  ex  ultimo 
nit    Ita    Vazenttustom.SBibliotheciBpag.m.Qua-     illorum  articulo  clare  perspicttur,   nec  omnia  S.   A„. 
namentcPontificisaberrarunUqui  notam  aliquam     gustini  scripta,  nec  ilta    etiam   sola  quse    scripsit  ad 
KAroS    Fausti  ab  Hormisda  inustam  voluerunU  Prosperum  elHilarium,  Ecclesise  proposita  fuisse,  m 

B       HO  Norisiusin  Historiacap.  IQalia  qusedam  ex     necessario  lequenda  ;  sed  solumdicta  capitula,  quorum 
enim       Evistola  Hor*  ""'•  dmniaqueeo  ordine,  ut  m-     ultimus arliculus  sic  Itabet :  Profundiores  verodiffici 

\sdas,      fJrresepossecredat  W>ros  Fausti  plane  ab  Hormisda     Lioresque   partes  incurrentium    quaefstionum,  quas 
Scris*    reiectos     ei    consecratam,    ut  loquitur,   S.  AUgustmi     lafcius    pertractarunt ,    qui   haereticis   restiter 

doctrinam  ei  illam  prasertim,  qnae  in  libris  de  sicut  non  aude-nus  contemnere,  ita  non  necesse  ha- 
Pnedestinatione  Sanctorum  et  de  Dono  perseveran-  bemus  adstruere  :  quia  ad  confitendam  gratiara 
tiae  continetur  Tillemontius  vero  art.  7  in  Faustd  Dei,  cujusoperi  ac  dignationi  mhil  pemtus  Bubti 
meHl  aperteadmodum  posterwribus  verbis  oondemna-  hendum  est,  satis  sufficere  credimus,  quidquid 
tum  Faustum  ei  Hormisdse  verba  multum  corrupta  secundum  praedictas  regulas  Apost-.licaa  Sedis  dos 
all  t  i  a  allegabo  uerba,  inqujbus  contra  Faustum  scripta  docuerunt,  utprorsus  non  opinsmur  Catho- 
nihil  reperio  Non  tmprovide,  inquit,  veneranda  Pa-  licum,  qiiod  apparuit  prajfixissententiisesseconl 
trum  sapientia  fideli potestati  *,  qu*  essent  Catlio-     rium.  Ad  hmccapitula  Possesso  itii  Hormisdas 

lica  dogmata  definiit ;  certa  librorum  etiam  vete-  ut  certo  tenenda  et  credenda.  Eo  vero  ab  Jugustino 
rum  in  auctoritatem  recipienda,  sancto  Spiritu  m-  assertaei  probatainsinuat,  ut  hacrationeex  iugustino 
struente  pr^figens;  neopinioni  suaelector  indul-ens,  possit  cognosci.  quid  Ecclesia  de  his  doceat.  At 
non  quod  aedificationi  ecclesiastica?  conveniret,  sed  quamS.  Augustini  de  gratia  doctnnam  necdum,  ut 
quod  TolnptM  sua  concepisset,  assereret.  Quid  ergo  necessario  sequendam  proponit  Hormisdas  :  plu 
calumni-intibusopuseratextraconstitutosEcclesias  men  postea  ex  Augustino  adoptata  fuere  iaconciho 
termin  •  porrigere  quastiones  (nimirum  de  Fausti  Amusmrm  "2,  sea"nuOTa«afn  tota  S.  Auguslintdoctma, 
Ubris)  et  de  his,  quas  habentur  dicta,  quasi  dicta  licet  hanc magni  faciat  Ecclesia,  sicut  ei  nosmaxtmi 
nonsinl  movere  certamina  ;  cum  Christiana  fides  facimus,  ut  necessario  credenda  fuit  proposita.  Hwc 
canonicislibris  et  synodahbus  pra?cept..s,  et  Pa-  quotqnot  vere  Gatholici  sunt,  mullum  dtstinguent  inter 
trmn  ri,  nstitutis,  stabili  et  inconcusso     sententias  ab  ecclesia   definitas,  et  wter  optmones  Au- 

termino  limitetur    ffactenus  certe  nihil    aut  contra     gustino  quidem  attributas,   sednumquam   defimtas. 
PFaustumaut   pro  S.   Augustino.    Nam    prsefiguntur         114 Quapropter  si  quis ditigenter et  attente  m 
'  sacraScriptura,pracepta  synodaUa,ei  Patrum  regu-     Hormisdxinilla  Epistola  voluerit   investtgare,procui 
laria  conslituta    quibus  canones  conciliorum    designan     dubio  repenet,  ipsum  nihit    delraxisse   hbns    l 
txistim0  nihil  de   iltis   dixisse,   quod  in    iisdem  adjunctn  non 

lll  Subdit  Pontifex  :  Dearbitrio  tamen  libero  et     potuisset  dicere  de  libris  cujuslibet  scriptoris  parlicula 
ffratia  Dei    ouod  Romana  (hoc  est  Catholica)  sequa-     iii.  Nam  Pontifex,  ut  abscinderel  contenliom  mm 

V^Z-   fur  et  ass^veret  E.clesia,  licet  in  vanis   libris    B.     Ubrorumt 'tas,  d,   Paustouf/ ;nequeiUu„ 

nen  necessa-     Au^ustini,  et  maximead   Hilarium   et  Prosperum,     neque  queraquam  etc.  id  est%  nullum  tcnpion 
riam  Bcctnim      s^lt  COgnosci    tamen  in  scriniis  ecclesiasticis  ex-     H&Uarem  ;  ted  solis  sacris  Littens,  statutts  synoaa    ^ 
doctrinam,       *^  oamtola  continentur.  quaB,  ai  tibi  desunt,  et     el  canonibus  Patrum.eam  esse  auctoritatem  uta  .  itsn 
necessaria  creditis,  destinabimus.   &sec  suni  Verba,     liceai  recedere.  8icomnino   Augmtmus  declara     i 
auibus  doctrinam  S.  Augustini  conmratam  vult  Nori-     ronymo  in  Epistola  ^2   ati  is  L9,     quoshbet  a  se     _ 
sirn   et  Fausti  libros,  tamquam  illi  non  semper   con-     ptores  ita  legi,  ut  sola  eorum  auctontate  non  m 
sonos    damnatosTillemontius.HicinsuperfacitPonti-     ad  credendam,    quantalibet  sanctitate  doctn    q^ 
ficem  diceniem.  Quod  in  materia  de  gratia  et  libero    prapolleant.  Et  aajangit  :  Nec  te,    mi  ira  er, 
arbiUfio  Ecclesia  Komana  et  Catholica  certo  seqna-     tirealiud  existimo  ;  pror  us.  inquam,  non  >       ^ 
turilla    qusa  reperiuntur  in  scriptis  S.  Augustini,     tror  sic  legi  tuos  Iibros  velle,  Umquam    ^  P 
maxime  in  iis,  quaascripsitadS.  Prosperum  et  Hi-     rum  vel  Apostolorum  :  de    quorum  scriptis,  ^ 
larium. Athsecproreus  alienasunta  mentePonttficis:    omni errore careant,  dubitare  nefanum  e   -   ^^ 
nnm  Rormisaus  assignat capitula,  qum in  soriniis  ec-     rum  heec semper  fuit  consuetudo  Ecclesise.    am8crip 
clesiastiois  conservabantur.  acverisimiliter  eadem  suni     cogeretur  auctoritatem  aut  sententiam  cujnsqu    ^       a 
cum  editis  nomine  CcsUstini  Papss.  Dicit  quidem,   in     toris particularis  sequi  nUi  illa    vrius   /»^' 
variis  libris  B.  A.ugU8tini  posse  cognosci,    quid  sz-     aut  definila  ab  Ecciesia.  Huc  igit ir  tota     or       ^^ 
quatur  Ecclesiu  ;  sed   totam  S.   Angustini    de  ijruiia     ponsio deF ^austo  redncilur  /  eum esse  scrip  o      ^^ 
doclrinam,  ut  necessario   sequemlam,  non  proponit,  ut     e  muliis,  particularium  vero  doctrinam  ne  ^ 

insinuat  Ttllemontius  ;   minus    eliam    allegalu  verbis     rio  sequendam  :  posse  ejus  tibros  legi,  o     ■  ^._ 


CunWi  in^ 

tescere 


Krift\tS.tif 
guitini, 

E 


*  potestate, 
opinor 


F 

auctorilott 
mo  fflwf'. 
ulpott  *tf>P^ 
ris  parttoi* 
,,s,  miivnti* 

obstriiP 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SRPTEMBRIS. 


0*9 


ix  modo  rt- 
lotudeeontro- 


scripsit  ea  teneri :  si  qua  malc,  ea   repudiari.  Mirum  et  disndentet  componeret.    Quapropter  nullam  ati 

sane   est,    neotericot   atiquot  plwra   eontra    Fauatum  ejut  sitshtii  cautam    cogitare   postum,   quam  quod  de 

liiteris    Hormitds  extundere    voluitte,  cumipse  librit  Fausti   nihil  statutnm  etset  a  Qelasio,   illud 

Joannes  JHaxentius,  capitalis  Fausti  adversarius,  plura  quod  in  ejus  Decreto  nunc  legitur,  pottea  tU  aijunctum, 

,.,-  ns  haurire  non   potueritt  ut   liqurt  ex  ejusverbis  HocetiamdetefUveritimile,cumquodnequeatprobari, 

num.  109  datis.  ullum   usque  ad  tempora  Hormisdst  muttitotte  contra 

ll!i  Exhit  modo   contideremus,    quam   incredibile  libros  Fausti  de  Qratia  etlibero  arbitrio,  tum  quod  et 

ridfatuVilibrosFBLUstiDecretoGelatiiPapstdeclaratos  alia    Dec\                                   le  Historia  Eu 

fuisse  apocryphos.  Extenditur  pontificatus  Gelasii   ab  etOperibus   8.  Cypriani,  postmodum  Decreto  intei 

ann0  y,)l  usque  in  annvm  190,  ejusque  Decretum   de  salis    liqueat,   ul  observavi  num.   106.  Si  autem,  ut 


i\ i  roRi 


librisa  Labbeo figitur anno 494.  Hormisdasvero  crea- 
ius  est  Ponlifex  anno  514,  idest,  annis  tea  • 
mortem  Gelasii,  ut  verisimiliter  jam  Romanoclero  ad- 
scriplus  esset  suo  Gelasii  pontificatu  aul  cilius.    Con- 
tentio  illa  Conslanlinopolitana,   cujus   cauta  Po 
episcoput  Africanus,  Conttantinopoli  degens,   Hormis 
v  KprifFausti  consuluit,  orta    esl  circa    annum 
519,  et  Epistola   P  itum   Horn 


B 


E 


pelagianos  erant  damnati  a  Gelasiow  concilu  septua- 
qnita  episcoporum,  ut  votunt  neotorici  V  Nam  defentos 
n  Postessore  ait  Maxentius  circa    finem   scripti    sui 
contra  Hormisdam  hts  verbis  :  Eat  nunc    Pi 
el  adhuc  in  pernicie  propriaet  eorum,  qui  sibi  c  >n 
sentiunt,  defendat  Fausti  Iihros  Catholicos  etc.  Quo 


tnterrogatlone 

Possessm  fs  et 

responso  n  >t- 
mxsix,  cotligi- 

tui , 


Ubrot  Faustt 
"on  fuiise  an- 

'"'  "'"itiiuios 
litcrcu,  ,„  , 


nbitandum   est,  illa  de   Fausto  postea  linl  addit  i 
nus,  cujus    auctorit  \te  id  fa  'tum   ttt    ( 'erle  non 
videtur   id  facti  iestate  :  nam  multa  alia 

addi  potuissentf  si  Decrelum  neculo  vi  aut  seriiu  fuisset 
auctum,  quod   factum   non   est.    Sicigitur  preeci) 
objectio,   cujus  gratia    Catholi 

i  pi  ,,  ipu  ,  tota  videtur  evam  tcere. 

I  is    Primus  omnium,   \  ra  libro 

fiquntur  anno  520.  8i  aulem  circa  annum  494  S,  Ge-     Fausti,  videtur  fi  nnes  Maxentius,  homo  tur-   Primt  aecusa- 

latiuscum  cotu ilio  Romano  libros  Fausti  dectaraverai     bulentus.  Cum  enimvidissei  Epittolam  S.  Hormisdss,  ^^mJS^H 
ipfios,  idque  fecerat  <  elebi  i  illo  De  reto,  quo  i  pro»     qua   m  ob  turbas 

rsecipuu  ecclesiis  ;   quo-     nacesque  contentiones  acriter  perstringuntur,  et  respon-  Maxentta* 
modo  vost  annos  viginti  et  quinque  tanta  ds   libris   Ulis     sum  de  Fausti    '  m  datur,  vehemen- 

oriri  poterat  contentio?  Qua  ratione  Catlwlici  eosaude-     Ussimum  contra    taudatam    ' 
bant  allegare,  si  damnati  erantinconci  a     posuit,  quod  exstat   tom  9    Bii  \sis 

episcoporum,  ei  rassidente  Romano   Pontifice-f     apag.  539.   Ut  autem  tiberius  in   Hormisdam  deba 

Quomodo   Possessor,   laudaUssimus  episcopus,    libros    chari  posset,  finxil  ejus  no  an.   Fraudem 

illos  defendebat  ut  Cathqlicos,  si  propter  errores  Semi-      illam    Maxentii,    ridiculamque   incalumniand 

i itnti  m.  ijini  lueresim  Pelagianam  Hormisds  coni 
afjingere,    agnoscunt    passim    omnes,    ac  nomina 
Baronius,    Suarezius   et    Vorisiuf.    Hinc  editor  illi 
scripto   i"!'1    pratycit  monitum  :   Quaro    irapudenter 

:i ius  mentiatur,  n  i  !i  a,d  1>(i 

sorem    esse  Hormisdaa    Etomani    Pontificis    quam 
modo  Maxentius  Gelasii   tantique   concilii    Decretum     irapie  auctorem  Epistol®  appellet  nmreticum,  unam 
contra  libros  Fausti non  objecit,  sieo  declaratt    erant     calumniose    Diosoorum   Romac»  Sedi 
apocryphi,mtcondemnati,utvolxvnt,oberroresSemU     Possessorem    episcopum,    viros    alioqui  claros    ef. 
pelaqjanos  /  orthodoxos  in  crimeu  haeresis  N  istorian  e  accersa! ; 

116   Siquis   conlendere  vohierit,  Decretum  Gelasii     quanti  caluraniiset    falsita- 

ignotumfuisseConstantinopoli,necverisimilianeccre-     tibus,  si1    fcota    liaec   ejus    respor 

dibiliadicet:nequeenimdeerantibidemle.i  Ep   toias^S   Hormisdae   e«)  legatorum  eju    m  cai 

ficii    qui  ad  tollendam   contentionem  iilud  Decrelum     ista    raonachorum    Scytharum    i 

nlt   ,,  non  fuisset  ab  initio  communicatum.     cuncta 
Oportebil   insuper   dicere,  in  Africa  similiter ignotum     ipso   s  wel  Homitdam   Papa 

,    de   hbris  Decretum  :   nam   Africanm     suis  opinionii ntrarios  vult  facere  hs 

ouserat  Possessor,  qni  de  damnatis  in  119  '  !  ntPetrusdta- 

nihil  noveral    et  plures  episcopi  Africnni,  quos     Gratia    Dei    mrt.    \    prolegom.    5  cap.  5  pmdente*    patroni 

inferim    Fausto    contrarios  -  .    numqvam  de     +  o  in  hacparte  nonocko™* 

damnatis   eo  Decreto  Fausti  minerunt.  Quin     auctoritoti*     at ,' 

et    in    GaltiaignotumfuissetDecretumG*  imter_ht>  »■ 

damnatafuissentOpuscuh  Fausti :  nam  8    C*sari hos,  Eut^  bu 

toritatem    Fausti   aUegavii    in  re  sumn  li     inquir *m*tkm ^ZZmeTaiL 

nii :on«7ior •    utjamvi  m    9,      l tta.    A  Petrum  d.^nu  .  ,    ./ . «,      ■ 

v test,    idfactur fuist  !„■,,,, /^.w  /;        - 

tempora   8.   C*sar\um  si   novisat,  Fausti   Opuscula     rumm horm 

dudlmdeclaratafuisseapocrypha.Demum,sitant culum   scripseru 

Decreti    ijnorantiam  ubique  fuisse  gratis  dixeri-     Ubros  ^/T^^^^S^i 

velsic  nihil  profici, s  propter  silentium  iptiut     runt,    ui  vidert  potett  tom   .)  B.bUo  •• 

,,  .     p         '    '  Nonnulla    verba    huc   traduco  :    Ana  H<  rnatizam 

mtlr;,,,,,, „,,,.-,—  /— .  b» ■''■•'^'-  -  [  .„;:: 

ann.  vigm  ,t  ,e *i  i R ' I-  '««"  '     liaru  '    "'' l8C  !"  „      ,  ,     ■    A 

« - ""' ■ *»•» jz-^S  SST^—^^51--- 

~ ■     Tpsorcsponsi  tui   initio   manifestum  factt,     MaxenU  ^f 

'' I »«■*■  «ftroruni ^««^««te,     '"' n'       ?aust     fi« W '   * 

si  eam    scivistet.    Ouinve    ita   orditur.  Sicul  rationi 

cnn 

rea 


eaposdere  consultos,  ,uiaipse  .mpjri  .   m  error  m,     ,S.  ^ .«   ^  ^  ^^. 

ui  uou  instruil  ignorantem  M.  NM  Ummdetom-     IM  O  ««"'•'.  „s '         ,,.,.„,„  „„  ,,„,„,„„.,.    «r»; 


qui  non  instruit  ignorante 

noaione  librorum  Fausti  in  litteris  suu  di«l  £fonni 
«doa,  cum    eam    non    tolum   testari  debuisset,  m  r/ffi 
/ttMffl,    i-ed  claris  etiam  verbis,  ut  ignorantes  domrt. 


homines 
,    (urbittentos  et 

,.„„,,„/  rst,  de  auctoribus  illtus  tcnpn ita  toqutiun  calumniatorts 
Quando  acquiescunt  paci  contentionum  Btodiw  l(Statur  ffor- 
assueti,  solacertaminaaraantesdereligionecaptare.   inlsrf» 

et 


A11.T0RF. 
J.  8. 

•  fortt  cedcrc 


«? 


DE  S.  FAUSTO  EPISCOPO. 

'     *,f  moHmnI  Numquam  apud  eos  caritas         123  jtaoaym..  auetar  Vit*  S.  FulgentU  acriortks 

A   etmandata  negligeie.  lNumqu      J  eamdem   ft  F„,,ie„lu  ref,„auonm  D 

„ovo  coinmendata   P^.-^"  »»  A  uos  , ,  ., „,.„  ,„„.  „  „/s   £ 

„ico  rehcta   taM  :  nna  ^"XXcontem-     f»*:    Ka    erat  notior  omnibus  gentibue.  ut  d«o  . 
siti,  ration.  velle  .mperaw,  non  credeie    .  <£"  »  Faustus     isc        G;l]l,„n„„  ■  * 

ptl  rM  authoritatum  veterum  »;'"'-£' '     „        iaB'  ?abdolo  sermone  composuit,    favens  „„,    „  fcft 
„„„„,„;    Bolem    pntan.es   BCienti»  rectem  viam,  ,   Cat|lolicus    Uffien  Y0,  *Jp 

q.-a«bel  « eptam  ™^B^ttJ5  "  ^SK  Conetantinopon  <  «ensis .  fratribue.  a,, S 

tun  oriselat ,  ul ,ad  arb.tnu n  *     >e  °  ^  Ful      tiuill  proba„di  dirfgerentur.  Q„ibu,.  ne 

putent   incbnandum   esse  ud.C.um ,  .  nec  ocl.ultunlSerperetv,rus,.septemlibns,psereSpo,„l„, 

8de leputantea   *^*?^gfi£.  plns  laborans  exponere  qnam  eonvincere,  quie  da. 

^TJ^-S^^i^  SiosejnssermonesexponeNhoceratdeHran, , 

mina   serere,    obtrecia.ioi.u.  .  gumenta  conv.ncere.    Veheminter   „„„«,,„„„  /,»„« 

integrnm   Ecclesw  corpus   odu.se, ■^%Tvm  Jnonymum   contra  Fanstnm,  prodil  ip*  «lita 
struerc,  invidiam  conctare,  et  pro bed.entm .qu*  »  ^  ^^  ^,,  p^  ,,„„,„„„,.„„._ 

,„    cmnobiis    principatum  regulans  obt.net .  , ,  ^    ^^    ^.  „,,,,„,,„„,.,,„„,    ^^ 

linsBi   obstinationem  P^^^X^Tprrrto  sermone  «.«»   dicit,   acei    alia    wbi*  profiterttur, 

Ptw»«*  riapi  >" '  •  '''""' ""■     » \     , ,,  "  „,,„,,„„   ,„„„„„„  ,„„,,  «,i,™,i;  , ,„„„,,,„. 

"«"«"    S«err»,    ?«.« n™™.U°~*Zri£t  inHbrU   Fausti  nequeo   inve ,,  , „ 

»»»*«.    '/ Maxenltum,   "'""""'' ,,.\,.  ,,,„,,„,,  vilUutur  edieere  :  dum  sic  occulte  PelagianU 

PnMinatianU.  rerum  ex  patuts,      ■<         ,  ,„„  ,„„„„„,,„  flie„,  „,   Catltolicus   oe.llel  videri.    Atmibi 

*„„„,.    ,„„,  ,««.«    certo   '''■';';'';;,,,,,,,,„,  „„„„,„    ,„  dul quinet  Catholieu,  esseet  vUeH 

Petruseum  suis  cap.   7  vtdealt ir  negan    ",'"'"  p     t       £ ,„,„    „, ,„,„,„,, ,.„, 

^" — s  ■  :?s™?x°7oTnoi:z  : -  ^  *.  »^  r, 

nw^w"  '  W<l™*™Pectu*  snl"'"'  me  r"",.     -     .      ,,,1/SS(,  paWoBM  ?  Quo  ratione  probabit,  subdoloser- 

f^^TmTa^Z^f^    K  "'""'• —  « S'  -  - - - 

K5ST«*  U^  -w-' •- ' ■  —'-""- "',;";,"';;; ";;;,:  pt2Ts.  w». ...  »*  «  ra««i« «** 

•""-"""■   9«e«s.F«^(i..s, ;; ;'';;;;,;  ;;,  :  .,„.,,„„.,,,„,  ,,„. „  ,„,„, /„,„„„,,.', ,,  „„, /»■  «*,«, 

„,  AVmipefajwmos,  el  mm  >u  Faust)  wros  aj  /.•„,,,,„„„  ,,„,,„„  ,„,,,„,  ,„,,.  Uto.;  P«« W. 

Frr^rr11«d«a         lr.'r,-p,nsio„um:epem,i„quibusFaus,„„;,n 
;,„„    ,„,„„„„/„   .,„,„,,.,'    ,1/n—    /..■^•'.""         iensis  arbis  episcopo,  Peiagianm previtati cen- 

BM  ft  F"'P«"««  «  «"  '"'"" '"'      ,"",    Sfenti    respondens,1  obnititur   ejus  profundse. 

"  BibUotheca  Lugd subjunclu m tajag. Wae  ,       j.  ^^  ^^     ^ 

/"»"«""■ '  '""""■  De":;z  ;,,,!>  »  «*»  «^^.,^/««^.«».5.  /„-„ 

-/■■"    od    /,„ ■■„-/".■'•  f  '^fF"usto««      " K«   -"""'"^  '•'"""""•   """  '""""'"' 

'»"/-'"«'-""■ ■ °s  "■■""■"'■'   "   .'        „  „«„   .,„„,.„/ ,,n„s„.  „/„,,•  /,„■,.',•*;  Pelagiaaa 

■  ••■■ '"'" "' """■ '"'; ""; ; ;     •  Z^a ,•„„.•„.„•„.,.  q m «*».  * 

;;::;: ;:,;;::  B  r^rP^"  ?- '  K •  i-r  -*-^ ::::'::;:;; 

/>„,,„/,/  rfiflCon«m.Cr6d.euri7/e/oflnnwMflT«i^usl 
„,  g(  lr-enom5crei.endf.fi  «.  f*  m«,  7"'  sf"/'""/  Pro 
monae/iM  N<  </""*•  ^"  ««■  ""?''"'  KorMrttrsutnS.  FuU 
,   ////u.s  refu/fll  siwfi  Semipelagianosi  sed  sme  ulla 


C 

f<  S.  Fulgen. 
tivs  teptem  t- 

bros  srrtbil 
eonlra  Fau- 
itvm, 


ilUlUfi        i  auon       »"""l"" 

.9.  Tsidoro.  Certe  Faustum  Catalogo  suo  non  imemt. 
llaque  S,  Isidori,  etiamsi  alias  doctrina  et  sanclilate 
magnam   veneratwnem    mereaturt    auctoritas  in  ft« 

:::::..:,::,:::,',::,:''.,-c''';:::,:::'       ^ ;;:;;11:::-';,:;:ufj:,/=.," 

ia_    De   utrootte  S.    Fulgentii  Opere  testes  sunl     scribit  :   Faustus  ax    aboate  urmen 

■^•"-» ::;:;;:;'::.;';;:;;;;:;:::  sj»artEr»K?s 

:;:;:;::;:;:  ;:;:';:':;,::,7;^  <;;  ifi:  h»'-*  -  e,,-. o,„,  de  __.  d*  -» 

„„s  ,,,  ,,    ,;„.,  Fta)    in  qnantnin  Dominns  servis  ^"'^jj^  » «,B(rfl  8»»^  w,„„„„ 
suis  recti   gratiam  *gnatur  donare  sermonw,  llis         MSt  «»_*•<  ,,,„„„„„„,  facerevelimasde  % 

omnibus,  qu*  memorato.  fratres  adversus  gratmm  Unt,    ««<«     'f'"';^  ",„,,,,,,/ ,  •/ „„ 

etprmdesttnationem  intimaeti vel eentire vel  dicere,  ■*.  «»  «_i '  Fau»    m-  "»J         ,,„  E, w 

ribns   libris   ve.tr „„„.e   de.licatis    sufflcienti  mt «»me Furtomi ^r«Cto«er «&ftgj  „„. 

dispntat e  reepondit :  qniqne  adversn.  duos  libroa  f^J'™;  _«  ';,,'',„  FaBst«S :  » 

Faisti  Galli  septem  libros  edidit :  qnosoum  recen-  *,<»,  certodetemra  .,„,„„„,  „„, 

sueritis.  agnoscetis  protiuus,  quemr..lmodum  memo-  tamen  >°<»P"'{j"™  ''"'";  ""  ."    ,„,„,   „„ 

aU  Fuusti  commente,  veritati  contraria.  Catholica  Pelogmnos.    Horum  '''"-;.    „,,,,.  „,,,„,(, 

fidei  penitns  inimica,  discusmo  prodidit,  ratioma-  (. ■»  «  errere»  '"  '      F^      e  .  tatttror«« 

nife,to  convicit,  anctorites   divina  compressi ,  et  ^  ««•*  -« •!*££££,*.& 

pnBCedentinm  patrum   cuneona  prorsue  attestatio  operum  mento  parvdoe  bap  mari.  fi„„(,„. 

elbtavit.    £.r  U  oerbiesal fcefte» 8.  Ful,en-  „ „    prtema   '""   '  ■  ',„,;,„„  ,,/„/„< 

„„m  ,„  hmi  Fansti  «/„„,„  impwto   ac  refutaese,  lumtl roremja »'".;, »  /    ft  /,•„,,,,„„«. 

,/lw   f|H  ,/„„„,  |Um.  r,  <-,«/-«"«  |W«  Ca.Ae/.«.  «a-  pralixmeed  stmut ,  ,    ,   ,     f  ,,;„v  ,„,„ 

ri,,«e  Scripturiee.  Pa.riftas;  «e»  -ere  A*re«ro  et  M  ao  eo  ^"^J^^Zem  reiiere,  * 

Pehgiana.  Seri, M  Faustum  S.  «.Jff.n.to  ri-     W.  1  cap.  U.ubt  nullam  ««  „„„.,„„. 

eui  ifteetai  peerim  aKenaeopiaienei  refe/tairt.  Conantur    ex  parvulu  b/iji »ep.w«n.«r.  «u  «    (    r       _  |;i,(,„ffl 

orteudere,  m  i«m  „, »««  »'»/"»  «a?«i,e««  MriJetf    .«.'.  Defed«   Mf« ■.._««  ««/"''■        ^  ,,;  ,>.,„» 

/idci  CaihtHcm,  Seripturit  et  Patribut  tmtraria tunt.     bons  mluntala  ttfWet  a  giau  sen. 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS.  631 

.  Faustum  existimo,  etiamsi    tlisscntiant    mulli.  pzrtem  errorii  arguimus.  Oppugnavit  8.  Augustinus  D 

^   *    *9l1  Tnlibro  2  Faustum  non  allingit  Fulgentius,   sed  senlentiam  S.   /fieronymide  Cepha    aul  S.  Petro  per 

f  taterrores,exquihus  unumsane  crassum  indicat  S.  Panlum  repichenso,  ctijuidem  Uterrorem  nonlevem. 

°  l°   \H  hit  verbis  :  Miramur  autem  non  absquc  ma-  Defendit  se  Hieronymus,  et  iteratU  vicibus  ad  pugnam 

*u\uitm*eotl'  Cal'-  t  -istitia  istos  fratres    nostn.s,  qui  gratiam  Dei,  rediit  Augustinus.   Si  hic  credere  potuitt  tamgrav 

'fZfoustvrn     8n     '        intelligi  datur.  ignoranies  evacuare   con-  in  opinione  Hiernoymi  errorem  esse,  ut  eumdem  men~ 

^U  a     t    hanc  sibi  similitudinem  ineptam  reperisse,  dacii  defensorem  diceret  .-  et  tamen  nos  post   tot  secula 

\   unt  ita  esse  gratiae  Dei  donum,  tanquaio  si  illam   mendacii  defensionem  in  oppugnatis  Hieronymi 

^  .    (let  mutuas  pecunias.    accepto    ideo  pignore  ,  scriplis  non  invenimus ;  facile quilibet  prudens intelliget, 

A  nisi  custodierit,  debitum  accipere    non  possit,  non  statim  cx  oppugnatione  Fulgentii    concludendum 

%'miliarursumnon  habet  Faustus,    uti  nec  alia  asque  esse,  in  libris  Fausti  perniciosos  latuisse  errores,  aut 

.  u ,.  deinde  refutat  Fulgentius ;  sed  semper  hu-  recle  fuiese  refutata,  qumcumque  \IU  refutare  voluit 

iier  semper  mansuete,  semperutagens  cumfratri-         130  Quare  solo  oppugnatioS.  Fulgentii,  citjus  alias 


AiT.TOtu: 
J.    8. 


scripsis 


nec  ti  tatta 
esprobrasse, 
qualia  memo 
ratbiogra- 
ph>is. 


Qwr  in  iit  re- 
futare  volue- 
rtt,  ignora- 

mus  : 


maniter,  i>eii'i" '   »•«*•— » r—        »■       -       >  ...  - 

/      •  eadem  quoque  mansuetudine  utitur  in  libro  unte  venerabilisnobiseelauctoritaSfnonevincil^autvaxiBmjn  Mje  semipeia- 

ludato    quo  "(/  Palrum   <<   socios   respondit,   Itaque  me  Semipelagianum,  aul  libm  ejus  damnatis  postea  gUmoseum 

exquatuor  laudatis  libris,  quibus  discutiuntur  errores  Semipelagianorum  erroribtii  Fulgentiut   ipse  J^^Jj^jJ* 

l  noe  apertiores,  et  deteriores  quam  certe  reperiantur  Faustum  a  Semipelogianis  distinxisse   videlur  ;  cu»a   MpararUi 

nlibris  Fausti,  jure  optimo  rolligimus,   Anonymum  illorum  errores  tribus  libris  eodem  (ere  tempore  refuta- 

Vitse8cr  iptoremex  Fulgentii  scriptis  non  collegisse  ea,  yerit,  quo  Fausti  iibros  separato  Opert  examinandos  et 

uffFaoBto  affingil,  vide.Ucet  caUidumsermonem.occul-  corrigendos  aut  refellendos  mcepit.  Si  eosdem  credebal 

tum  in   Pelagianos    favorem,  propris  sententix  dis-  Fausti  et  aliorum   errores,  poterai  eodem  Opere  omnes 

.         .  simul    refutare.  Ai   adeo    Faustum  non  miscuit  cum 
nmulationem  ,    .    . 

127  Cum  emm  illis,  >nn  propius  saltem  accedebani  Semipelagianis,  \Ut  qucmadmodumjam  monut,  in  iurru 

3  ad  Pelagium,  talia  non    exprobraverit  S.  Fulgentius,  contra  Semipelagianos    sctiptis   de   Fausto  nuspiam 

non  est verisimile,    illa  Fausto  ab  eo  imputata.  Si  memin6rittneinilU>quidemlibro,quorespondebatPetro  E 

redimus  biographo     magis  studuit  S.  Fulgenlius  ex-  diacono, quilibrosFmstianatkematizabat,  Forsan,sicul 

mmere   auam  convincere,  libros  Fausti,  sive  dubios  bwgraphus  innuit,  magis  exposuil  libros  Fausti,  quam 
Ls   sermones.  Tgitur  videtur  w  multis  ejus  asserlis     refutavit.  Etespondit,  inquit,  plus  laboransexponei 

1  Sensum  Catholicum  agnovisse,  ui  ad  perveream  quo-     quam  convincere.  Hoc  f i  omnino  pot  rat  <  '■ 

2e"iam  trahi  possint ;  et  exposuisse,  quo  sensu     fjusdem  fuisset  tm  Fausto  sententi*  ul  acerbts  Ubro- 

ZuPn.tniun.Jv, UutPel^giaJsfot *,     r to- ^usatoribus     • nl  Uaxentto,  Petro 

ZniZo  sint  repudianda.  Si  asserta  Fausti  aperte  cre-     diaconot  eorum  mponeret 

ZL  terJLi  aut  Pelagianat   magis   studuissei  ea         131  V.  inquit  biographus  idfecit   f^enUus  n 

ntimilirn,  ut  facil  inaUis   libris,  quam   m-     occuitum   serperet  yirus  Nam  occulte  Pel  ^^ 

ZTqua   amenin  libris  Fausti    procul  dubio     favebai  Faustus   et  Cathohcus  solum  vMat  v,den.  -jr-M^ 
Eftfl  ^/-/,,,-  r,r Ptttd»i tPatresnum.     Tantihtcfaciendaexisttmoq ttcalum Petn  ^ 

ctn  ::  izx:z-ut  ***** z  *ll  a &  —  f*-* 

«5U  S-  ^ ^ata,  ne,  PelagianaiUa     ^^S^ 

/,,„„■„  ,„■  P,,/',/"',    "«//'u,'"   "''W'«    «**«■      '.'',,,,   ,, „,„,,,,,„,/,,/,„„,„.  127,  „//-■/- 

PotuU  „/,',„"/  ,«<•,-  Scriptur*  Wta  »/.ter  m, r.  ,     ;  ^  K 

9' •.'/««"•'""""' "  »»*-■    ''•"»"  ■-'";"'''  """"s     g£S     ,     ,„„ltus  inimica.  NorUiu,  W.  2  "'/,. 

«*• '■» ' •"'•'' tor"  m""\ f""""  X. . '-'  ■  • ,„„",,„,,,/,»,'/..,.,,"-' 

"-'""""  '"■ "  "'"'"""   '"'  -'""7  '""","  ZtZ         ■■;«',,  '— ■  "'""" '"'""' 

fortUerttttbm.dum-ChrUtumproomnibusmortuutnesse,     »  eV^  V f , mln  Wnb,,nln 


(UIIUC/    JIUI/IIH)"'""    \f,9, •   l 

c  Deum  omnium  salutem  sincere  velle,  acomnibus  hunc  in 
finem    gratias  sufjicientes  vel  darevel  saltem  offerre  . 
ut,  inquam,  dum  Catholica  dogmata  probartconi 
aliqua  incautus protuleril  verba,quibus  divin 

i/iii,  praedestinationividerelur  detrahere,    etquse 


esthsa  parstituli.etomnidestilutafundamento.Epi&tola 

tfricanorum  sola  adprobationem  affertur.  U  hac  vero 

nullum  fttverbum  rfi  damnatione  librorum  Fausti,  nul- 

lum  delmresx  libris  illis inserta,  nullum  de   errortbus 

m  Pelagia '  Semipelagianis.  Disserunt 


iuin  11  iii  i  • "", < 

t-fifl  Fnistola  ab  Africanis  aliqua  contra  errores  kemt- 
hacdecausaindigentbenignainterpretattonetexclariori.     «JVJJ^  e\iam    refutat  S.  Fulg 

bus ejusdem  assertis  petenda.  _      _  _  J         sednullibi  tangilur  autnominalurF&u$t\ia,nisi 

ninu  ,     ,      ,,,,,,11.1/1    Iilncis 


'     '         "    '   I  '      "    '  |   '       '     I      '    '  •,,,!,....■        •  -  I 

libris  Fausti  ,  quod    refuiare  posset  S,    Fulqentius,         ■«*  nsisineuUa 

eliamsi    nec    Pelagtanorum    n*    Semipelagianorum  con                               pVteterea,   siquis  Epistolam   ***?*"* 

«rores    i ■„,,.,                 r.  «"    «"""'""<-  XlSlepS """' ^ S  '«" 


m    hactenus  damnatam.    Nam  prudentes  th 
etiam    student    refutare   omnia    illa,    qux    hxrt 
dogmatibus  vicina  sunt,    quss  viam   utcumque  sternuni 
ad   hssresim,    aut    qust    hsereticorum  argumenti 
ventia,  Catholicorum  contraria  sunt,  ae  mnia  demum, 
qust  falsa  u  Catholicse  fidei  minus  consona  judicant. 


atUntiuspervolverit,mvenietqu*dam  i 

LmmLn   Maxent. **ocios,ad 

Vnum  adducol r :  Quod  autem  v, 

^eimi8eri  avarihominem/iliautemdicuut, 

7oluntatecucuprentetelaborave- 


Praicrefl,  cum  excideril  istud  S  Fulgi  nlu  Opus,  nulia  mw  q     ^  j^  ^  ^{^  .  digQe  atrumque  tene- 

ratione  scire  possumus,  an  omnino  erravertt  Faustus  n  .  -  ^  ^^  serve»""  divinaa  misericordja 

vi    iis,    qu*   in    ejus    Ubris    refutivr  Studuii    S     *«/•  V V. •  ^  j 

pite       Du,,s.,     «W     «^^trt*Z  t     r/p^mFausU 

Pfltruw    >efi(enft«  ,    nec    tamen    statim     alterutram  tui  N6.  '/ 


PE  S.   FAUSTO  EPISCOPO. 


ai  CTOBB 

l.  B. 


.  tfadi  exietimo  :  damnari  mo  ulrumque  extremum  ;  tum  ca/«m«.«m.  numqucm  prdatam.numquampra^  , 

A  „       „  <r?bul  «*«  Sociis,  q I idovero.qutMannl Mcognttocredidit, „ 

;;,;,,,,,, 8    Mtntur  alienii  «cundum  libro,  quidem  Faurt,  umquam  vut erat, , 

,;„      , ,„„,   „„,/„„/  Epietol S.  HormUd*  ad  PelogU f.  «tluectnduant  verba .  Pelag.anum  dograa 

}  '    «1  Ita  «*.«  tan  iUoecripto,  quo  destruere  oonatus  m  erroren,  la ■  A(,  , >J0S 

,„.,.  /v/„„ „/,..■-.    w>ter.«.   ffanc  pr*«p«.   „,,,/,,„,,■,„„.,,/>,„„/,,,„„,„ .«  , 

,/,,„, ;,.  EpUtolam,  afferendoque  verba,  quibu,  tantum   eonra  Pelagtams  /„,„„„„,,„  ,„,„,„. 

.,,1,,,',    .,,„,.,  Dei  dicuntur   inecrinii.  non  erravtt :  nec  adoptasset    verba    .V„„„„„ 

,„.  ubero  arbitno  et  biaua  ue  /,„/„■„,„,.  ,„,<•,„,/,.,•,,,„•,,,  /,, 


cclesiasticis  expressa  capitula  conlinert,  luculen- 
ter  hsinuant,  moderationem  S.  Hormisdst  nb\  muUo 
magi*  probari,  quam  aliorum  in  calumniando  Itcen- 

tiam.  .     n 

133  ln  eadem  quoque  EpistoUi  laudah  Patm 
et  sotum  rfi-  0nin,0ne«  aliquot  proferunl  doctrina  Fausti  .«""«'  ras, 
MM^fiwiii  wtolnUOfld ,„„„„,,,  loquendi.Sii  Fdustoconfra,  11011« if, 


^ii/sa.  /:'■'  ftifi  laifur  rVaoemus,  in«eradver*arw«  hbrorum 
Fausti  nnnterunilum  non  esse  8.  Avitum,  necJoannem 
aliquem  Antiochenum,  nec  Adonem  inhisceulliu 

136  Buroiinis,  et  ex  eo  Suare&us  et  Norisiust  inter 
eos,  qui  contra  Faustum  scripwrttni,   reMnseni  ,■//„,„  ffonw/iK 
6'.  Csesarium  Arelatensem,cujusmilii  auctoritasomnium  f"" 


librii  Fawtl 
re/ututa. 


quoi  dicunt    De  gratiaver 


a  ,er0nondignesentit.quisquis  maxima  esset,   cum  prvfueni  concxho  Arausict ,,  Jj^ 

LL*  hominibus  dari  etc.Hiscontraria  opimonemillamdelibroaliquoM  <  vsano contra  Faustum  br*,* 

";UU  pUl   "  l"  s     '    "„■  £teA  fftaM  scripto.quamNorisius   tib.    2    ffblari.    iv,,,,, ,m 

SSS  40»  /:^—.  '/ >•' tL-  «*■  »««1«'/"^  ^J '^-"/-/— 

ueiomnesi  lul.,„nll    m0rtem    Cknstx    pro  manio  destitutam   esse,]amostendiadm\  Auguslan 

lSaXiK.55313 i F-4/f  ».a !v*« -'-' k-*.^ 

,.  '  ,     „  ,;„„,.,  eo  tempon mit,  eodemque  loquen-  nec  Kta    OKtarwi   W«f     m ^m.  ,,„, 

'■  ,',.,,„,,,„,.    ,„„,„„/  ,„.■,■„,„•   ,„  mppar  mteradversartoe  libm-um  Fausti  „„,„,„,„,/,.  E 

cZaretur   Poterant   dkt*  Fauati  xMMte,  ate,«e  «d    witaA»  nv«tewl .Ubroe  «w    „„„,„,, 

;., ,  ,,,  ,,„,„ .MtaM,  «' i  -'-""'■  '"  '"■'■  /V''"' »  FautueMAat,  ■ 

;.',;„„    ,,    ,„■„/,,/,,,„/ *riM  •/•'«'-  I»  'I imdem  Opuseulo,  post  A.relateus,s  conc.l,, 

.,;,„„,  „„, enta  wttadl    cou-  subscriptionem    mms  erronbus  deprehensts.  adj.c, 

™r*  uh„l„„„   Sdei  penitus   inimica.    /V«m  aliqua  synodus  Lugdunensis  e«g.t.  NoUm ,«<,»- 

trana,   ei    oauiwii^  ^  ......      ,     •..„  ./ /,,\.  ,„„'/»,  v     *mti,m>.    titcrn.     libros    FauMi  n 


;,/,„  r/,i, /,////-  pnifiia,  ■/"•<  '"  gB«ito"*w  rftca/^icis 
,„„/,/,•  falsa  ;  ncgue  cniw  oppugnarentur,  st  veri- 
tatiet  //,///  credertnturconfumia.  Quare  laudati  anti- 
stites  Africani  nec  Ubros  Fausti  condemnarunt, 
hseretkos  dixerunt,  ul  perperam  asseruit  JVorisins ; 
Md  asseruerunt,  unum  e  suis,  quem  Fulgentium  ■ 
dimus  adversus  libros  illos  scripsisse,  et  in  m  aliqua 
u,  falsa  refutasse.  Sic  aliqua  in  Hieronymi  scriptis 
oppugnavitS.  Augustinus:  nec  tamen  etiamnum  de- 
cistim  est,  cvjus  meiiorsit  sententia. 

134  Qua  msuper  contra  Faustum  objiciuntur  au- 
ctoritates  veterum,  nmina  tantum  sunt,  nonpersonm. 
Maqnum  est  nomen  S.  Aviti  Viennensi*,    quem    Ado 


dero,  ex  his  verbis  tegitime  infkrri,  libros  Fausti  a 
synodo  Lugdunesi  approbatos,  necdumenim  toti  erani 
absoluth  ut  eos  nunc  habemus,  si  post  synodum  aliqua 
sint  adjecta.  Verumtamen  dubitare  vvx  possim,  quin 
uitt  omnes  aut  atiqui  illius  concilii  Ptlres  ma) 
vidissent  partem  Operis,  quem  jam  scripserat,  quando 
voluerunt,  ul  aliqua  insuper  adderet, 

137  Laudatus  Norisius  cap.    ^   contendit,    libm 
Fausti  damnatos  esse  a  concilk  Arausicano  2,  pajl  mjimHmj 
habitumesiannom,prmideS.CsesarioArelatensi.^ 

At  indicto  concilio  nullum  de  Fausto  occumt  verbum, 
nuik  de  ubm  ejus  /'/  mentio,  nullum  invenio  m 
concilii  canonem,  quo  utlam  Fausti  sententiam   ausim 


'•"     sscrarsit     r:.::::::  :n::::,:rt:„ ;:::,. ^^  * . 

^ribitlucidiseunafldebeatissimusAvitus  Viennensis  /„/,,  m.  |««»e  Fausto    ""'";,,',„.„, -■ 

C  episcopus,  eju.  redarguens   errorem.  /„. ■  nb   Nomtue,   rito  '""';/,,      ;„,„,,„„,« 

„,,/;„  ;,,„»,,  „„/  „„,„-.,» tuerint,  S.  Avit „.  ,„.-„.,-«  /ta.  *«*•«"        ,,;„,„  (te  -'«- 

/,/„,„■   FftMli   .,„,„„,  ,.„s,„w„,  ,,,   /„,,„,   Arfo  rfe  „„„,,, ,/,„„,/./,„.•».  Fatwt }u»  doctrma  « 

SSJ  v  --"-  - « """• '"  i-  "- '"'""';"";' j SSrSK-S 

,.,:,„„„,,,  „rf  («RMHM.  «fif,  „„   /,/..-./«  FauM,,„„-  ,„„„„,.,„„./..  ./ ■    ;''     ."'„,,,„,, ,„,„,„■ 

,„,„ „,,,„■„,„,,,,  /.„  quem  seriberet,    „/  „-  ^.  bM«  M*.     «  -"';  "    ^/     .  ,,    ^, 

„„,„ HM.  U    Qn ,. gasset    Fausto,,  col.  168  7.  ^^Z^ulm^Jd^ 

,  Pnnt  liris  rolliQere   vateo,    conttltum    tuy^u 

so/a  A'/g  salvan>ins  homtnes.  L  f""/'"s        -' 

j3;:,,',:::: riiariSE "•.-"'""  ""»":";; «^ ';':::::':: ::: tt ^ 


vd* 


rores  . 


'2Z  Z    Antioche Nequelm   dut 4deri  debet,   cum  ,P.^,««.  I..d.cas  e  „,,    (»      t~  -  „iaj.„ 

nudeMs,,-    Aitrtonmodo    Reepon i   Joa .!/„„„„„   pr*  M<i«°d  ahqu.  ep.scopi  GaUmrum.  y ^ 

,„„,/„ /,„/,,„„ „.W,..r  ,■„   ,„a ,,,,.„.   1' tam  bonaexDe,  ^«'^J^  ^*  e,s„ 

/„,„ ..e  in  errorem  .  ipsaq*  U  ■  I '  »  ta„t,„n.  qua  n  Chmto  „■ ( „„„ 

Pr„(,„„,/„„,  „//„/--.„.  Ita  enira  liberum  arbitrinm,  „„  1„„.  non  grat,a.4d  """""'„„„„,,.,,/„„  t<"; 

,„„^rf„.tam  Augartran.quamcmteriCatt.oMin  Ec „„,  „..„.,,.  „/«.'  -    -  ^  a'         alll)U0S,  ,«. 

cleS,a  De,  docent.  ut  illuminatio,  virtu.  etsalus  illi  a     Un,  kuc  ira,l,,co  ,  .  „,     m  a   ■  os  ^  m|nlis 

Chri.to,etper  Obristumlotnum  Ctai.to.it.  Fau.tus     de  gr.ua  et  Hbero  artat"°.^tbt)U^&regul«m,« 
TSroi8teitalibernmChri.tiannmarbitriumdoce»eeo-     caute.et  non  »cum.1i...i  n.taca  ,„„„.,, «»« 

natur-.ntiiln,,,,,,:, j«8,virtaB et  ealus.non a Chri-     SMv«.U^.dMte^t-wrlti„# 

sto.sed  natura s,t,s,„„  /,«■„  ,/„.,  .U„„,„„„  wrta,  «,  «  auctoritatem  Sedw  Apos toiic. *•  J  sWlica  Sede  nobif 
dMpoleit  ,„m.'J  fi,/,/„,„.„ „■  L„„rf„„„„S,.s,,„!,.543:  „«  visi,,,,,  ut  pauca  cap.tula  an^  f  ^^  ^  sar)Ctal.„ra 
rf„t„„  <„/„-,„e,  ,„„„„,„  /„„„■  esse  MuxaUn  amlra  Faus-      trausinissa,  qiMB  ab  ant.quis  Scr,p. 


AICTORI 
8. 


Suareiius 
agnoscii.iln- 
ctrtrmm  Fautli 
o  in is  eruditts 
dtftndi, 

B 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS.  633 

Scripturarum   voluminibus  in    liac  praecipue    causa  »  praBoedente,  et  conatu  assorgente,  non   sequitur,    D 

collecta   sunt,    ad  ducendos    eos,  qui   aliter,    quara  »  dignus  erit,  ut  *  a  sacns  Hmmibus    arceaiur    •.       Mc 

onortet,  sentiunt,  ab  omnibus  observanda  proferre,  Hactenus  Suarez  laudavil  Bpislotams  qmm  cum   Ba-        i  a. 

et  manibus  nostris  sabscribere  deberemus.  Quibus  romo  et  cum  omnibiu  passim  Catholieit   existimavU  '  ai.  qui 

lectis,  qu.  buc  usque  non  sicut  oportebat,  de  ^ratia  omnino  Oalhoiicam,  et  a  coneilio  subseriptam  diat. 
e\  libero  arbitriocrednlit,  ad  ea,  qu*  fidei  Catholicae         141  Tum  ita  proseqnitur  : »    Deindt  quod  ud  con- 

eonveniunt,  animum  suum  inclinare    non  diflerat.  »  firmandam  hanc  iocirinam  Faustw  scripserit,  coiii-  r,ibus  o$un~ 

fj:n  plane  instnuant,  fiabitum  esse  concilium,   ut  c<>r-  o  gitur  ex  pritfationt  Operis,  quam  vocat  Profeesiontm 

fiaerenlur  viventet   non  ul  macutu  aspergeretur  defun-  n  tustfideiad  Leoniiumt  ubiinter alia  dicit,  Studium 

ciis    prtesertim  tum    tiuUa  uspiam   de  Fausto  ejusve  »  asserends  gratia  competenter  et  salubriter  sus- 

libris  ftat  ment i6.  St  enim   doctrinam   Fausti  volebani  »  cipit,  qui  obedientiara  famuli  labori  (al,  melim  fa- 

damnare,  cureum  ejusque  Wrrm  tacent  ac  viventes  no-  »  muli  laboris,  ut  supra)  adjungit,  tanquan  si   pa- 

minantf   Objecliones  ahquot  Norisii   refetlamin  Ipso,  »  trono  vel  domino  (niminmi  flrafia»)ineeparabiHter 

quodseqmtur,  cxunune  librorum  Fausti.  •  pedissequus  minister  inhajreat  :  quodmuUit  tl  ele- 

»  gantibus    verbit   tt  exemptis   declarat.  ■    Agnoscit 
itatjue  Suarez,  scripsUnt   Faustum  ad  conftnnandam 

s  IX  Faustus  probabiliusinitium  fidei  gra-   ** Caihoiieam,  u**im*  /„r  „/,.,,,„,.  si 

S  ■•*■  i  i-i  '  i  •       Faustus  scnpsit  ad  firmandam  dactrmam  tatiwlicam, 

liaattribuit,  noil  llbero  arbl-     eerlonon   8cripsii  ad  impugnandum   S.  Augustinum, 

cujut  doctrinam  nemo  negabit  Cattiolicam  :  sed  ad  ie- 

futandos  hxreticos,  uf  concilium  Arelatense  rogaveraU 

Rursum,  si  Cathohcmn  confirmart  doctrinom  studuit, 

refutart  hxreticam  ;  non  ett  doclrina  ejus,  ubi   aliqua 

rranciscut    Snarez,    doctissimus    Societatis   nostrx     utctmqueoccurruntambigua%«tatimin  deteriorem par- 

Meotonus   »,  Opere  de  divina   gratiapart.  .  prolegom.     temttahenda.    Gum   enim  ea,  qum   probart  conatur, 

•;  can   5  de  Fausti  doclr  na  ambiaut  disserit  in  utram-     Catholica  sint,  &.  nignt  potiut  interpretandum  esset,  si 

1  '•  Catholicane   videatur,  an  temipelagiana,     quid  in  libris  contra  h*retwo*  tcripi rrtrtt,  quod 

Luirens.   Primo  allegal    aliquoi    scriptores,  qui   de     pateretur  difficultatem.  Adhanct ■., nmS.Fau, 

Fausti    doctrina    non    male    sensmmt,    interque  hos     sto  hum latem    invitat    consensut  Pmi /u 

Joannem  Driedonem,  insvqnem  doclorem  Lor msem,     Arelatensis,  quieu I  Oput  ilud  consmbend ,m-  E 

cTsZondns  adjunxit  8 *.    Tapperum,    uti  n    pulentnt.etq ^^^9^^ 

2  *™°nt  adjungi.  Driedo,  inquit    Suarezius,  Faus-     procul  dubio  ma  n*  partem  ^erant^fmtaH 
uZ    ejus  Ibros  ab  errore  defendere   conatur  :     sunt,  utet  alia  quttdam  contra enores, qut  postmodum 


trio  :  Suarezii   muUum   dubitantis  crisis 
expendilur. 


quia  nou  contra  S.  Augustinum  scripsit,  ut  quidam 
illi tribuunt ;  ...  sed scripsit contra Lucidum presby- 
terum,qui  ex  doctrina  Augustini  male  intellecta  va- 
rioserrores  hauserat,  nimirum  libmmem  solagratia 
salvari  sine  voluntaria  obedienna  vi  soljus  pnrdesti- 
nationis  ;  imo  et  peccatores  Bndem  modo  damnari  vi 


innohtcrnnt,   adjungi 

142  Redeo  ad ;  Suarezium  :  a  Denique,   inquit,    in 
»  utroquelibro,  et  absolute  gratiam  prstdicat  . ,,  ln/}ianatt 

a  rifliw   etilli  primatum  tributt  ;  ergo  per  illud  priut  smtptta- 
„  discerniturdPeldgio,  etpa  posteriut  a  Semipelo*  ?""'« 
„  ginnis  PHma  part  constai  tx  lib,  i  tap.  r.  lb\ :  Ego 


il103ergnerrore8ScripS.tFa,istus.pr.usdamnan8Pe.     - meg    n    l  tl.a„^ssio  riolare.  ..  AMo 

lagiura  et.  postea  errorem  extremecontranum.  Ipse     »  P"*»^1™  ^™M  ^  .  0„orao,,0  vero   ,„„l0 


au 

grat 

Ol: 


Igium  et  p-stea  ei  rcvm  extremeconuanum.  iFa«  -  r'     '  d--  .  Qnora0(lo  vero    nunO 

ftemmedia   via  incedere   profitetur,  necessitotem  ^2^3£T  ad  cujua  arrogantiam  di- 

ratiaa  pra.dicando.et   illi  necessitatem    laboris  et  pote st  m     -  -       ^  ^  ^ 

ohedientia  adjungpndo  :  quamvis  labor  bic  et  obe-  citur  :  Q uu  sine 

dientianonsit.nLfueritin  iegenarnraa,   sine  oc-  pr«i.n,P  -one m     v      .  laboraver«nt 

cultoabquo  auxilio  gratuito,  ut    Driedo  Faustum  m.nus  *d M*  ^)^  addlaha  multa  /v,, 

interpretatur.  Hxcsane  omnia  mihi  vitUntur senten-  ^1*^*      m  min9%im  Paustum  i   ^-/^- 

ti#  et  propo<ito  Fausti  admodum consona,  et  ex  fausti  «/«•    ■    •  ^      ^  ^  pgnpaUl  <■■•  '"'/('"'  /;/'  '"/'    :i- 

f/M  Mimwe  wrto.  m<  ,  '■'""''"  '  '!'r'  u,,,,  evacuantur,  quse  secundura  litte- 


varlaqiiraffrrt 
arguutctita, 


<*•  hmc 


»    verar-iTPrPiCMnuueiM.fi    <»--^  ■  ""■•  ■•  ■      ■  ,to  difitur  '  iN|SI  l,oml  

o  periit  Dercu.pi.rn,  salvum  potuisseesse  per  gra-  »  n.e.  _       ,  bopaverunt,  qui  edificanl  eam    Qum 

.  tiam,    s.  gratia  ips.us  famulatui  laboris  obed.en-  >'  ^™  ,  AugUslini   doctrinam  conttnere 

.  tiam  ......  npga^SPt  -.  h  ip*a  Epi&tota  detnde  re-  •  r     ^         u  hM  llhim    eelebrem  wni 

cusa.  et  data  num.  01,  ullima   verba    si.    fer/imfur  :         "'         ■         n^mine  de8erere,  nisi    pnua   desi 

Si  pratiae  ipsi  f.muli   laboris  obedientiam  non   ne-  "  '.'^;.^;  ,,,,,,  1IU>.  Ei  cop<    1»  svntvatde   notanda 


passet    lltxnntem  leciio   non  modo  esl   clarior,   sed     ^r^a^Tdverte,  qniahocipsumad  baptismum 
etiam  verior  videtnr.  Suhdit  Snan  Dbl    famula-     "^^    et(jr  ^" 

tnn  gratiae  appellat  sunjecti jra  debitara  gra 


""""'"""'""""     °'"    ' «  vpnire    et  ilesiueraie  aai 

tem  grati*  ajmellat  suhjectionera  debitara  grat.m,  »  wn ire.  rg|flri  fl/ifl>  qmbm 

e»   itapon.t   ol.ed.en1 hominis.    nl  subsequen-  -  na.™°        ,,  Luantibut  adjutormm  grali 

temet  « peratricem   gratue.  A/  multo   clnriu*   ex  n ''fZTZerantibtut  ea  I  ;/'"'"/" 

Lnbbei    et     aostra    lectume    sequitnr  .     <*rttomffa».  " '"^V^L.  M0(i  Aic  recfe  «cpeniiur,  rorw 


pom   wbsequenlem    et  gratix   subditam    sive    consen* 
tientrm,    Pert/it    intnim    Suarez  :  »    ^'"'',    'y'""" 
o  «!.«;  subjunqit  :  Nos  igilur  per    medium,    I  hristo 
•  duce,   gradienfes,    posl   gratiam,  sine  qna   n  hrl 
b  s. ...... s,    lal.orem  officiosaa    servitutia   asserimua 

»  Etinfra  :  Qui  hic    '  veritatis     mensuram,  gratia 
Septembris  T.  VII. 


tliud   ipsum,  7 

^L^araliamt  "     planedVl* 

d  omtiw  pn  !/""'  .  Li    t  eIlllllf  w    c,1/m, 


0  ff«f«,  uiiaue  aaanfimi 


»  gutf,  "yu 


0UJues    obedienuuui    iriifaUiini 


80 


piai- 


DE  S.  FAUSTO  EPISCOPO, 


ACOTOftR 

J.  •  - 


Q34  UJL    O.     iT«www 

.,        . Qn    „*  VAiiA   Pf   Dosse  ratiocinia  contra  Faustum  ad  nos  pervcnerunt,    murn 

A  ,  rnosceret   on,n,  tej  ^  *£-  _  ,  ,  a-^i--.  oee  «ofc.  \** 

»  donaverat   Q..tes  «irl»  P»  de  ,„,„.„  ^  „,,„„  „,,,„,,,  tei  ernrft  ,„„,,, 

,  tonis  optrimt  ptetatu  «  « _9  «« «•  < «  ;>„,„„„„„„„  fodt,  ,„„/  «I  8.  tformfad , 

pfr  ^-«"^:'-»^'     Ho    tco "micitius  U,L  .  •»  *.  '%»— .-  •>  -rt. ,  M 


9 

,  /,r.TSfa 


)      SOIllCIMUS         litfuct    i^.     ««-      /  •  •••    ioo 

»  /"•""."'  V  ttrahi  velit,  an  nolit,     datn,  qum  Ado  tx  Maxentiotramcripsit.  Alii  veHn,, 

.reqn.ratur.utrumqusqu    attraluv      ,  ■  Faustuul   M9i,  atcunmtverbU,    smiliter  PeUi. 

'  "''''rtamU^    n,i  ben  vol  n,,am  non  meretur .     „ flmf.  ..Jtatf.*-*»».  Q«i»«ree.m 

,  s,  autem  vnl  ,  ecce  j  „umquam  feeit,  nec  ullus   antiquorum   , ,„,,,  ,,(i 

Bsensus.,peratur.   f-/.»^.  ^c«g  •«  ,m/„„,„„„„,   ..(    *>/„,„    /»„.„,„   /i,/„  ,,,«,„ 

,  attrah.tur.  .U  obed.e.t  *    probatar  •"••1"  fl«rie««n«m,  ?uemfld»odum  focun,   „,„,,„„. 

,  .seqnitur  ..  01«.  „    *£££^J£5.     5  „;,„.„„„„  altio ««  ^  ter / 

c>,.«m  o6;rr„o„««   conlrfl    taus um    r  mJ  ^^    ff-    (amf„   „„ ,„.„, 

..p,ta.S«o«»»m.  oc«  Fau,,u,;  ''''',  ''',,,„,„    Lofrr/oi  06  «,,r,<a„.  Ifl««-«m.  S,  „„/,,,,   falem  „, 
DeononaHrahiper  graitam,„te,»a,n.   At  M    opm  ,,,„..,„„,,„,   „„,„„,„„„„    „,„„„,,„,,,,„, 

Bfl„  ,„„,,»„(  r,„„  M««  .<    „„-  ^«jf^"        ,        S  ™<"  "  ■*»*>■  '«»«.  <•■* 

«.  „,„,„■  s»,/i;;-»".  I—  "mm  "  ,  '  ,„aU  1      ',,„■„,/„„•«  Suorem...,  fomeee  aalam  superius  F.urti 

S..or«  :«£////,.-'«/•  /  '    ,    I     '     it  offeasam,     «,.„•«  Faustum    se  domum    ,■„„,,„„,/„,„•.   ,,um 

b  s r  r 'otrifi  fsriiM  u  ** .  a"-*-.*-*-  *?» ?*- « 

ytEicop.  s  .  wu„a   i„        •  b  ,  cfl«jfl. .  eieos  ei  ii»dem Aour«r««  suepictone*.  qvmar- 

,  quod  professionem  cred.t.s  non  accomodant,  men       nhm   ^  ^^^   fl  ^  ^  ^^  ^ 

,  t.s  improbiUe  est.  ut0ninor      Faustum  „,/■/,„•/,.«.  oua.  «upertas    ,.,„„„„„„,„,„.  „,/, 

B       144  .  Ac  dentqm  cap  8  :  »>  N  h.l  h.c^ ot ^o,  nor      rau  '  ,„,,„,,„„  fui„      „,,,„,,  ,„.  R 

.*•«••  «^-^-nTSS^ilSdK^      (Z"  rx /,/,,,  „„„„r  /,,/,,    r„„/„„,    ,,/,/    „„•,,„:„ 

;  siirm^:.^^ '";: ?»'&  Si «-  --• " -  -  -.- 

,,  bonitate  est,  qnod  vocatnr ;  de  prupria  volunta.e,     e««dem -WJJ^  ^  ,  ,„„, 

,quod  prumptus  ubsequitur.  O»  «  «-      ;     li(.f7amb'u      „/,»,/.  et  4«ivuois loeu. bu.stu-  ^ 

.  ,„„,„,„  ,l„,/„r„„  ,//„,„„//„■,'„,«»»'»  Weron  ..  deat    ., .    u       o  ,    ,„„,,„  »,,„«,»■ 

ffi.roS ■,,„,,*,,„/„,,„„„„"„•.  Faustu.n ,,/„„„„,»-  "  f e^     ?.     ,     ,',.,,,  ,  „,„„„„   fiJei  velsl.  -» 

orrore  /,/„„„( '„'■„«'  :  ■.«  ■ '  *«'•  -*-*»■        ,SS  '"    ,  ,     ;  e,o   a.b  .,  o,  et  ,11,  veram  patta 

a/. mooorrori*»,    fv/„,,„„„,   ,/  *-**»•«»  u  ,  l^  a,nqlm   lubsequente.n  bouuu,  et  me- 

Q„„,  „  /„,„,„„•  „„/„/„/„„/,/',  ,/,„»  a,t  :  Pnma  paro  ««bjungat.  Umquam  ; u    - 

consta,.  Et  „„,,  :  Altera  pars  patet.  S,  „„„,  :  con-  ~»s         ■        • '  J   '    ;      , »     ^ 

iw-i *--**«■ *•«•*-*' bw-  ,ri.,;:,:„  „„„,<:,  »< .« ^ 

cibus  d,  mente  ali,  „j"s  cmstart  potttt.  ,„„,,„  „„,„/„„i„,„„„r.  .•,„„■„• 

148  Cojo.   ( „  fateri,8 •■/«».  ex  aeftntore     em,  certum  „„  ,     '  '      h       ,.„'.,. 

m0I  „,„,„,,,„„„„„„■„„  .•  oro«. , ■  i«  pr«  -;»•  "'""•";;  ,':'',„     s„,  ,„ 

i«„mcn./.ox         ,s,n  ,.„„,„„,  „„„  „.,,„,„  „„„„„,.„,  „„ „,„,  t-qut     Pelagtanorum  „  Stm ,pela atano, 

SWC  io*  - /,,/„•,„„„,„'„,.,;„,-/" '«;.;;;;;    JS^K- STrS- A*1 

rfflruai«»        a„„  „,,/,„,/,  ,,„«  d«  /„,„«  fom  „/,„„  verbu  l-austum  („„„'  " ;„     '      ".  ,  ,„,  E 

„„(,„  „',„/,•„„.  e<  r,„  ,/,. /  ;  1"  ut, ue    Ibro,  et  Bocc^ulnant^ 

absolu,,  gwtiam  pr.dicat  necessariam.  et  ,11,  pn-  us  tpse   „,.//'„     dtterus 

Ltumtribuit.  Ata  r. ored.M. ii«M«r  W    **«»    *«ru   .      .        "%,„,,„   ,.„„•  ,, 

r  .«  o/,,„(„,r  ,,„,, , ,-•■'„«'  Mtca,  „,«  </ '«.«    ;'""     '    »'«;    s„    '',;„,„    /„„,„„„  * 

c  ,„,„„  ,„  /,„,„,.  „„,  „.■,/.„  vide.ur,  „  ■•'„  rf«-    -•.'• ;/";'  '';'  ;tu    '":,;„,, .,„ 

W„/ „ .'•    Q'«propior    ,r/ nter     o««   ,/„„,„..„,..  „„,,,  ,,. 

»„,,„„„.  S - ' ."'■   -  '"'""  '" '/''"""'"'* '!    "■  lat  ./.■.', I''-"' 

/,/„,„■ „ ■  de  Pausti  ,„,„„,„  ,„'"„-.  '/.«;-«     "''''"'"'"'''/1''''        ,;',,,, ■ 

ab  ,„„,„„/„„•    ,'„'.• „/««•   Fta»t< «  .'.'.■"'.''""     '/' loro»oU.Mt«   ItoM 

ovl „,  .s-,,,,,. „,•,„„„„„/,./ "'/,,„' .i „,./•,„'.,',«  /■"; 

«„(„„■  s ,„,,,■,„„/,/.„.,,.„„„„,,.,'„..', ■••«/.     ,■.'„„,';../—"■'"'  ■  '    '; 

,„„/„„/ ,„./.,■  rtart   -i I-    & ,../.„,«■„„.  ./;«  „,„„  ,, 

k.„„„.., («.Faustu. /„„'  - 

ttlilul , •„,„,„,,..,"•„  reddi. .eidom   fld  ,,•„--     I Itssel  Umpore  /";"'";'"' 

,,„,„/,/,,(,.■„,•,•'/.".  <•<"'""■'" ' ";;";,;;: 

'    UOBflr ,„ ,,„/,„„„„»   490r„,„ra   Faust,     q tdtctos  compomt  l, ty-    ** 

— —  ■ .- '«.■«.■.'/";,."■'"'•■;""  ;:;;.'", 

«c«,-  „,...„       ,.,„„,..„,«„„„■„,„.,  ,S.  «.,•„„„     ./,./.,'„/■„.    >•    AOMI      «„■'     !„•„'"         « 

"""•'  enneiuis,  Joannit  Jntiocheni    presbsleri,  aliorum-  >'*'"'""'•  .„,,.„,„,„,,■,,.'««""'""'         ,.«* 

-,„„ „„, „/„■ terque  adeo  Fauet „■  "„,         I  W  S.  „'„  .■„''/.«'"  „,„„„„,„,„  , 

,  „,,(„,•(.  ,■„„,  „,„/„  ,„' ■  ,'.'/.'„"  («,-,<•■  **l '  «qutorprobabt ,ue  „ ,, 

omnio  ,/.'„  .S„„,„,„,  „  „/.,„   Fausti  oppugnationem  tontra  Pr*des ..o..o.lror/ 

i  •  .i       /    .. .  ,        fleod  eiisnirion. 


conlra  rracaemnaiianusii* 

e886Su*picionem,qitaquibusdamvi8US< 

mtumdetraliere.*  '  l[i*ltlllllll  l 

liberum   arbilrium,    refulam^J ^cm^  ^ 

vtces  ,-justioiiut,  et  qualemcumque  pvo  to  apologiam     quam  illi  ex  graUa  male  '"  bene  ,, 

teiuil,inquu  recte  ohsnvut  pnmum    Fausti    adversa-      lotis  vuibus   adstm 

tium  luuseJoannem  Maxentium.  At  Maj.eniius,  cujus     orandi4  ut  dwimm  §mu  > 


exorsus  est,  addens  tamen  objectiones  iheologicas,  quas 
stutun  videbimus.  Sirmondus,  Baronii  amicus,  et  non 
rdro  adjutor,  ubi  videbat  S.  Faustum  aa   Irad/uctum, 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS.  633 

t  resUtamis  tentationtbut,  ut    vitam  mlernam  conse-  gratiara  effectum  humanae  salutis   operari.  Ifunc, 

mUy    Qum  hunc  in  ftnem  disseni,  objidvideo,  acsi  mnunm,  errorem  refellit,  sive.  probat  necessiiatem   bo- 

i        tlla  opera  requirerei  ad  fidem  oblinendam.  Qux  nomm  operum  ad  salutem.  Tnm  cap.  o  et  C  proponit 

•a  diaputat,  ut  probet%  divinm  gratim  Iwminem  possc  objectiones  adversariorum,  ex  verbis  Pauli maxime  pe- 

«oluntate  reeistere  aut  pia  obedientia  consentire  titas,  quibus  contendebant,  sota  fide  salvari  hominem 

r  aratiam,   eaque  de  cauea  manere    liberum  ;   alio  sine  operibus ;   alteque  respondet%  S.  Paulum  loqui  de 

•t  am  trahi   perspicio,  acsi  Faustua   vellet,    hominem  operibut  Legis    veterist  qum  non  erani  in   nova  lege 

vtterna    ijratia    liberum    esse,    snllem   nd     inilium  neeessnnti  ;  twn  deoperibut  ftdet.  Vcnim,   inquit  cap. 

idii   S    Augtislinus   in  libris  de  Libero  arbilrio  qui-  5,  juxta  Catholicam  regulain,  opera  Legis  evacuan- 

husdam  visut  est   Petagianis  favere,  ut  liquet  ex  lib.  tur,  quae   secundum  litteram    sunt ;   et   ea,   quae 

/■  Watura  etgratiacnp.  07 ,  ubi  reepondet  ad  objec-  post  gratiam,  coraitante  gratia,  gerenda   sunt,  as- 

nemPetagii  exillo  Opeve  petilam.  Rureum  id  ipse  seruntur.  Hoc  deindemuUie   probat,  et  repetit  verbis 

A  austinus   observat    lib.  {    Retractationum   cap.9:  objeetie  :  quorum  sensum  interpoeitis  vocibus  assignabo. 

Pitint  Pelagiani.tn^Mt/,  vel  putare   possunt,  saam  Ubi  ante  ilta  verba  docuerat,  duiinguendum  eest  inter 

8  tenuisse   Bententiam  :  se<l  frustrahoc  putant.  operalegis  et  ftdei,  et  inter  tempora    Veteris  et  Novm 


AVCTORl 
I.  S. 


magis  Wisi- 
miles 


JIWO      »^ -  t 

Qum  vero  ratio  .  Quia  gratia  Uei  commeraorata  non 
e^t  inquit.  Verba  tumen  sua  defendit,  ex  quibus  id 
putabani  Pelagiani,  ct  vera  ostendit. 

449  Nullus  quoque  eruditus  ignoral,  S.  Augustinum 
dum  ditigenter  Pelagianos  refellit,  quibusdatn  oisum 
esse    hbero  arbitrio    detrahere,    sed   rursum    imme- 


R 


frimn  objti  *  0 
Suair-..; 
oerbUmale  I» 
ttVectit  pi  - 

litu, 

( 


I  t7  ' 

Legis,    subfungit  :  Tempus  gratiae,   quo    rederapti 

sumus  Uivt  \is)  merita  oominum  non  expec- 

tavit,  opera  penitus  non  qunesivit  [id  tet,    sacnficia 

aliaque  Veteris  Legis  opera)  sola  Deus,    fidei  nostrae 

devotione  idest,  lolieoperibue  ex  fide  et  per  gratiam 

faetie)  contentus  fuit.  Opera  fideU  sive  devoteex  fide 

rito    Quopropter,  si   eruditissimus    Augustinus,  licei     facta   vocat  fidei  devotionem,   eaque  homini   adulto  ad 

scribendo   fuerii    cantiesim  ri     tamen    po-     salutem  necessaria  esse,  per  totum  Opue  frequenter  in- 

tuit  auibusdam  nunc   dectinare   in  unam  partem    «/<-     culcat.  aUera  ejfru- 

losilnm   nuncinatteram,pro  diversitate  qumstionum,         VSHPergit   deinde   Faustus  ad  atiam  soluttonem  %**ttrtm 

auas  etucidendas  susceperat ;  minus    mirari   debemus,     objeclionum,  dicendo  ipsam  quoque  fidem  inter  opera  ^  ' 

Micioremnon  fuisse  S.  Faustum.   Nam  hic,    liberta-     bona  compulari,   altegatisque   aliquot Scripturm  locist 

,  m  arbitrii  ei   nc<  essitatem    bonorum    operum  defen-     ait  :  Advertis;  quia  oihil  io  famulatu  Dei  sine  opere 

I         Joanni     Uaxenliot    Petro   diacono,  eorumque     gentur,  quando  is,  qui  credere  videtur,  operatur. 

\lious      nuos    de  hmresi  suspectos  habent    Baro-     At  dumeopergit?^tastetfidemhommiaDeodatam 

Suarezius   atiiqne  plurest  et  quos   certehomi-     ad  bene  operandum  agnoscil,  inventt  atiqua  verba  Sua- 

iTcontentiosos  'fuisse  conslat,  visus  csl  neg tivinam     rezius,  qum  objiceret,  meo quidemjudioio   ptanemm- 

nllllllll  et  Pelagianis  adhe  rere  oj nibns.  Visusest,     cuat  et  posteriora  etiam  pro  xpso  Fausto  clare  mi  11» 

{ZZ  '  foanni   U« Ho  divinam  gratiam  negare ;  st     tia  Nam  tres  consequenter  objecit  tecos.  Prior  htc  eet 

T     -,; Tmei U   Faustum  accusavit.  anam  S.     od  verba  Scriptur*  prolatus  :  Justum  eum  et  ex  nde 

Zmtdan\ TpZm.   cujus  verbU  manifeste  falsum     vivere  assen.it,  quia  ei  U»  e  justitiam  qu»rent 
lilJni   SuarezL  observat   Quidquid sitt  sive     contulisse  se  merainit.    Addit  illat  qumpauto   Post 

3—-  -*• """  — majorm  S"l  Su^^ 

,,,f,-,s,»  ad  eama-m  errori, Sempelagtam  nota  hteran-    £~^Pmroperum,gquod  ,.,,  9coDarmat.«. 

''"'»•  ,  ...     v  .,„,„,.„„  baliasomnino    ert  Fansti    iluputatio,  ul 

150  Prrtermims  sei  pr capvtult.    n   f«ta     »■'»'   "  „„,,         s,      ,d   ,,, 

,,,,„,/,  „„w„„(„„  a„„,7,— i.  od  *w»  «m-    ":",  „,.„„,,„„„„,.,„„,.,„„„,. 

»„„'.'»'  .'-■-'»'.  ,""'""»  '''r''-'"'"''"    ! "  •s/'"""  """'V'. "'    „,„  ,  FaustU8,  , ,<><b  ' oai  /„'„« 

;,.„.  ,,,  ,„,,,  7.  .v,,  m„„,|„-,.'  „'..'' ram  „  i/«™  ,•■„■'.„„.»,         > •  *  , „.„ ,,,  ,„,„„.,„  „„,„,,„,  F 

Fausti  „„,■//,,;„,,„,.    Sumit  autem  hse  ejm  verba  .  peroe    «.     .^  „„  ,,,,,„,„„„,,  affrctns  debeat  „ ,m  FmM 

Tempna  gratia»,  quo  redempti  sumns,  merita  bo-  /»•«:•  •  /i;      ,,,,„,„„„„.</„/,„,   „,„„„„,„,/,„.„  <■(«- 

minnm    non   expectarit,  opera  penitus   ,- pr^dere  grai «M^     ,„,„,„•„„,./, ,  ope-  "-«;■ 

sivit.  sola  Deus   fldei    nostra,  d i ten-  "';'""   •;    '^.,,,„/   D„  plaeend -'„'„»  'r' 

tusfuit     IV,'.„  .„•-/   „.,.„■„„,'„/„.''"'.  ^.'"'.'. '"«-""'  """s  '""»"""•''""" 


fr" ' 


i'i/ii,,  >'/■■  

«.*■«■•.  uc«ui    t«.u, B nijtsubindedicit.idsolumfacitob    < 

gratia  facta,  non  requirere.  Z>m,  Nffc  Fausti  «n     tfi  alw  "*■ 

oAirara:  tedmulto  fie.ehtohsc >n.  si  legitira  essei     ideogue  si 

objectio.  Velim.sens verborum   Fausti    mihx  pertr     ex  clarion 

ins  interpresexplicet.stvocibus  fldei  nostraj devotione, 
>ion  wfe//ta«atir  devutiot  quasfit  ex  gratia.  Al  jMffiu 
wn  ^«ramws,  -/»"</  non  AiffiiMnr  :  ei  verum  Fausti 
iwrtorum  «ennini  .nvM/tyrmM  m  prmcedentibue. 

ibl  fts/wiai  Faustus  «wwn,  fl«emwp.  ;i  •«  /'"" 
ponii :  Dicunt  ergo  ad  culturo  Dei  atque  famulatum, 
etiam  post  baptismi  salutare  donum,  devotse  ser- 
vitutisobedientiam   non  requiri,  sed  sola...  per    se 


,inde  dicitt  id  sotumfacu  w    •- ■ . 

ma  verba  difficuliaiem    hnberent,  bewgne 
L  fxplicanda  essent,  neetanta    cum    • 
"ZTont  sJptormhstreticosespu» n -- 

y^Alsm*^*»**»»* ""* 

hcnltatem  habent,  latiue  expendamus. 

11  ^uPostaUegatambaScripturmMstyxs^mex 

^ntulisse  Bememioit.   Sed    dicendo  :• ;  Qaod  «^ 
SESl^*    cumaddevia.  «  **  *- 


636 


DES.  FAUSTO 


4TJCTORB 


fidei  inlthtm 
grniur  uttri- 
buU  Fauxtut 


B 


negue  repu- 
gnunt  sequrn- 
tiaejui  vtrba, 


ted  potiuspos- 
ienora 


navit     non  periit  quasi    derelictus,    qui   8»  inge- 

,,.«.,,.,„  et  jn.titiam.   Dh   MM.    O/M" 
MtaM.  op»*>r,  .»»■/  M"..-n-nti.  ««.'  pra-««  7«- 

mMmfeUri*  ?rali.  n  expontb  vocu  qu*rent.    „//m. 
S  Fau.to.  MWta  -IM  ««•»■   "<""" 

«r, (/F«u.ti.0r.««8.««M^««ffl 

,„„,, volmmu .**-   ,»;'-' -*-«- 

„„«,»«.  a  ini '"'"'•"'  '""""  '""!;'"""•" 

L„,  /„„„,„,«—".- ' '/-  '-■'■  "'■""""  '"'"*" 
„,„,,„,■,,„•./,•„/.•„,/.,,".-'■  '"•"-•  «"—"""•"' 
„„„  ,„,/„„„,  ,■/  /».,'," »»""  '■"'""""■■  '"'■""  r"^,e™- 

Eme  »„,„- '<-»'  •"'■'"  F;l,,s,i'   «'"""""''"^   s"''"" 

«UiitHewo ymtmkVmmv*.-»» " „*- 

mmf*A$m*mimfmn  MkmMm*m*m&,u 

velht.  ... 

155  Wto  nioz  "7«™'««  '^  "  ?'"'  M0M  consrnU> 
Artofli  mwMomm  wn/irmflne;  Nod  periit,  inquit, 
«misvderelictus,  qui  se  ingerenti  miserieordi»  sub- 
:  traxit  ingratus. Agitur  de  gratia  prsrvenmte.  4tqu\ 
Ulecerte,  qui  se  ingerenti  misericordiaa  subtraxit 
imzratus,  non  prmow  gwwW.  /"■''  wres  »»«■»»•*,  s?d 

gralix  ii>*»»"l  """'""  '™'""-  ffi  "'"'''"  ™wtUi  "* 
dfdil    ittcerlissifnumest,  nolentesetiamad  fidem 

lori  '         ,„„,,,„/,•„,     .sv  m/,n/,/n '///""   D'<\  «'W  0™" 

,,.„„  ittflletoiiMii  quappsseni  credere,  n  veUsnl  .  qna 
mione  existmare  potu%  gratitm  fidei  non  daii  ntfl 
qutttentibus  pnus  natum  viribmf  Possem  plwnmos 
Fausti  ftwrtw altegare\  quibuehoc  argumentnm  confir- 
matur,  sedad  alta  brevitatis  eausa  prosequor, 

156  Pergit  ito  Faustus  adatium  testum  :  Item  ad 
Hebreos  :  »    Credere  autem   oportet    accedentem 
»  a.i  Deum,  quia  est,  et  inquirentibus  se  remune- 
»  pator  sit.  -  Quam  bene,  inqnit  ud  verba  Apostoli, 
et  Domini  oflftorait    conjunxit  et   famuli,  dicendo, 
n  Ei  m.juirent.bus  se  remunerator  sit  -  sicut  enim 
ad    Deum  largitio    remunerandi,    itaad    hominem 
devotiorespioit  inquirendi.  Remuneratw  Dei  maxime 
spectatad    aliam    vitam,   itaque   devotio  inquirendi, 
quam  homini  toibuit  Faustus,  camptectitur  omnia  bona 
opern,  eaque  per  gratiam   facienda.    Nam   datam  <>b- 
servationem    rursum  ponii  contra    itlos,   qui  negabant 
nectositatem   bonorum    operum.    Si    quis    vero   contra 
inientionem  Fausti    contenderit,  eum    agere   de   fide 
inquirenda,  grotis  id  concedatm  ;  vet  sic  numquam  pro 
Irnhn,  id  eum  fieri  velle  s  ne  gratia.   Certe    Corni 
Centurio  Acl.  10  devote  inquisivii   spectantia  ad  fidem 
in  Christum  :  sed  non  qusssivii  rini  gratia  Dei.  Ftdem 
etiam  qntprunt,  qui  sollicite  student  articulos  fidei  dis- 
cere ; sed  per gratiam Dei  idagunt,  certe  si    recle    et 
sincere  procedunt.  Pergo  ad    ultima  capitis    verbo,    et 
plura  ,,.,  im  objecta  sunt  ul  mens  Fausti  melius 

innotescat. 

157  Recilnt  hsec  verba  Apostoli   Eph.  2   :  Gratia 

perfidem,  et  tunt  totum  disputationem 

tute  bonorum  operum  cum  fide  sic  con- 

,/,./,/  .  Prima  itaque  vocatio  compendium    fid i 

,  nohisi  seqnenti8  vero   temporis  gra  ia   re 

nnovatis    sedulitatem    operis  et 

eservitutisinducit,  ut,  quod  sine  la- 

,  |  epimus,  opitulante  adjutorio  cura  laboreser- 

^postolo  commonente,  ••  Videte,  inquit,  ne 

((  iii  vacuum  gratiam  bei  rec  piatis.  »  Agnoi  ne  dis- 

tinotos  esse  gradus  vocationis  et  consumma a 

Fi  lem  expectal  a  parvulis,  opera  etiam  cum  fide  a 
confirmatif  requirit,  iia  tamen,  "t  credulitatis  af- 
fecti  iii  proficientibua  aupeat,  el  laborantibus  adjutor 
iianuB  assistat.  Faleor  candide,  me  i>«n  per- 
spicere,  qua  ratione  hsec  verba  in  pravum  senmm  tor- 
qucrc  potuerii  Suurez  sine  vehementi  c.ontra  Faustum 


EPISCOPO. 

prrjudicio.  Interim  obscrvo,  illa  vrrba,  Fidem  expec- 
tat  a  parvnlis,  non  rcctc  a    Snareiio  eaponi,  id  est  a  ^ 
nontlum justificatis.  Nam  certum  est%  etiamnon  j»x. 
tificatos,  ubi  adusum  ralioms  pervenerunt,  obligari 

i  ...«.^«     .,  rl     eiiliim     hili>m         /•'««•      nn  .  ., ,.  /,  ., 


non 


phna,  auam  ad  solum  (ulcni.  Pcr  parvutot    Ujilvr  m 

wtcllnjitalws,  quamquiproprieet  stricte.  parvuli  df> 
cnatur,  sive  usu  rationu  carentes\  ideoque  necdun 
idoneos  ad  observanda  Deipreeeepta.  Parvulis  liuCe 
sola\fides  in  bapHsmo  aocepta  sine  bonu  operibm  sufk, 
cit,  cum  non  modo  fidemt  ssd  gratiam  quoque  ;'tw.i/inin« 
tcm  gratis  acceperint  m  bdplismo. 

158    fJmc  Faustus   non    modo  cap.  2  parvuloruni 

baptismum    defendil    cohtra   Pelagium,   doeetqne,  ris  «afluin 

peccatura  originale    »»   boptismo  remitli ;    $ed  etiam  ,,*JBI> 

cap.  lo  ita   loqwtur  :  Qnid   de   parvulis  sentiemua, 

quibus    in    parentum    devotione,    et   in    lactentis 

infantt»  simplicitate  integras  fidei    pervigilin  »iep«. 

tantur,  qui    absque    ullo   infldelitatis   periculo  nn- 

raaoulata   regenerationis    munera,    consequuntur  '. 

Ab  hisce,  qui  bonorum  operum  capaces  non  suntt  tiilem 

exspectat,  sive  requirit  Deus,    id    est  ul  eos   liai 

sibi  gralos,  et  sic  morientes   ad   gloriam  perducat,  non 

requtrit  Deus  ut  i«>"<>  opera  habennt.    Non  accepisu 

autem    parvulos   fidem    utla    voluntate  sua   atu  uli0  E 

libero  arlnlrio,  cansenlii    Faustua  cap.    14,  ubi   hanc 

proponit objectionem  :  Cur  in  parvulisalii  baptizantur, 

alii  sinebaptismi  sanctificatione  rapiuntur?^//^aftanj 

hic  Semipelagiani  pnsevisa  a  Deo    purvulorum  merita, 

'  sivirisscnt,  etpeccata    tdiortim  sub  eadem  eondttione. 

Qucm    errorem   S.  Aii(!"s"nn*  at    ineptmimum   re- 

futai   ui    libro   d°-    Prxdestinatione    Sanctarumt   Ai 

Faustus,  oslendens  ab   ea    errore,  se    abltorrerei    et 

l,„c  ipso  n   Semipelagianis   s$  distinguens,    respondett 

i,l  occultum   esse,  et    de  eo    nihil  inveniri  Catboli- 

ca    Leotione    conscriptum,   et   in    fine  hscc  addit  . 

Materiam  de  liberi  arbitrii  ratione  proponis,  et  ad 

discutiendum  infantias  Btatum   pernicioso  arrorede. 

laberis,  in    quo  {statu  parvulorum)  nullum    pemtus 

vestigiara   liberi    arbitrii ,    nullura  apparere  potesl 

propriaa    voluntatis   indiciura.    Ui  suntt   in  qaibai 

fidem  requirit  Deus. 

150   Verum,    ut    subdit,    opera    etiam   cum  nde 
a  confirmatis(   elate  et    usu  rationis )  requirit  Dt.i.  r; 
HftC   a    aap    3  conlra   Prsedesiinatianos    probare  "    ^m 
perat,   eamque    probationem    hic   concludit.    Al   ton- 
gissime  a  menU  Fau<»ti  aberrat,    si    quis    velit   op 
hic  requiri   aul    fidem    ex  viribus  naturx,  ut  \liorum 
causa  Deus  det  gratiam;  cum    clarissime   opera   cum 
requirat,  ut    homo  pluceat    Deo  et   salutem   rtnr  i 

sequatur;    fidemque   velit    non   minus,   quam   o i, 

vocatione   Deit    sive  ex  gratia   prxvemenlt  etoa- 
juvante    profectam.     fJoc   pnrcedentta     verba    tucu 
lenter  insinuant    :    Priraa  itaque    vocatio,  W 
compendiuro    fidei  requirit   a    nobis ;  id  «'.  V 
ad  fidem    nos  per   gratiam    sunm    vocat  Detu  ■  ■' 
quentis    vero    teroporis     gratia,    redempt.s,  :' 
tis,innovatis;Mme    credenltbus  seduhta.em  op. 

iram    laboriosa  servitntis   Indieil   ul  **,  

dentes    per   gratiom    , m    vacat  Deus  ad  bene 

randum,   ut,    quod  sine   labore    i 

rum    gratiam    justificantem.in    bapttmo   nne 

tis    accept ,    opitulante  adjutor.o  ^i " 

cumlabore  servemus    Qmd  certius  esi 

tiam  jusufirantem    nobis    cum    larora.    wi  ^ 

tione    mandatorum    Deit  '     esst] 

seware  posoumus,    non   nonm  vmbus, 

gratia  Dei  ?  .  ^ktinrtos 

1  0  Agno.ce.  U*mU  /T.r./,./-»»'»'»^  prM        ** 

-- rr:r;::. :%'^ 


wmpe     VOCOl      Jjeus     ""      /• .„■  ,• 

nequeadeam   nobis   dandam    laborem  "*  eft 

requirit  :  et   ea    etmm   parvulis    sfri.  noitram 

grltia   consuraraationis.  Hzc   perfectwnem  ^ 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMRRIS.  637 

non  operatur   sine  labore   nostro,    sed   opera    etiam  bona  opera  in  cala  oblinendat  Suarems    ita  arripitt 

cum  fi«le  requirit,    ita  tamen,  ut  ;>-r  hanc    gratiam  acti  loqueretur  c  rbxlrii,  cujus  intuilu 

fDeus)  credulitatis affectum  sivefidem)  proflcientibus  Dtuafidem  daret.  Ai  ejusmodi  meritum  libm  arbitrii, 
auceat,  et  laborantibus  adjutor  cotidianu  zcitati,   numquam   assertuma   Fausto 

tiam)  assistat  Nondicii  Faustus,  credulitatis  affcctum  firmitermihipersuadeo.  cum  nullibi  invenire  potnerim  . 

nrxcedere    gratiam    ftdei ,    ut    ex    prxjudicio  nimio  cumquenon   n  frequen- 

H    s-mirz  sed  credulitatis  affectum  prima    ad  tissime  Faustus  asserit  et  probat,   Deum  omnea    per 

fide.m  voratione    a   Dn  datum,  subsequen  tibus  yratii  gratiam  vocare  et  altrahere,  etiara   resistenW 

auaeri.  Nil"in  nvujis  ihnt .    laborem   humanum  pro-  ipse   Suaretius  observavit.    Qua   enim    ratiom 

ceil,t  q  operum ;   sed  non    solum   gratia  prse-  tur  vocare  etiam    re  istentes,  si   eos   vocat  ob  pr&- 

cedente  hominem  ad  laborandum  vocari,  sed  in  laboran*     vium    voluntalismeritum? 
4o  etiam    gratia  adjuvante    suslentari,    Itaqui  103    Subdit   alium   (ocum    Suo  in   eodem 


AUtTORK 


ad  quam  re- 


verba, 


eo   euu">     v '  '  -      art  quarn 

hoc  >i,s"  /'"''  ' '"'"''  /'"''  ''"'"'  Faustusnoii   solum  utatur  sensu  prolatum,  ut  vult,  sed  iterum  aberrans  <i  Fausti  tpondetw 

nocibus  gratist  vocanlis  et  adjuvanlis,  utfatetur  Suare*  praposito.    Verba    objecla  suni  :   Oranlibiu 

8eA  quod    iis  quoq  '.    quee    aliiCa-  lantibus raisericordia?  ite   Buccurritnr,  i|usb 

tholici.  Quomodo  videri  potesl   faborem  lulitatis  utique  puhantibus  magis    ex    devotione,  quam    e\ 

affectum  ante  fulem  et  gratiam    requireret    cum  de  iis  praedestinatione   defertur,  Illudex   <!.-    iti  oe  Sua- 

dpterte  dicat :  Quod  sine  labore  accepiraus  1  Fidem  et  rezius  explicat,    ob   bonum    aftecfum.  Tum   sut 

aratiam  jnstificantem    sine  labore  accepvmust  Fausto  Ubi     incipit    irapugnare    gratuitam  prsedestinatio- 

teste    sed  non  sine  labore  servam  nem  :  illam  enioi  vult  esse    ex  merito  Boliuti    libe- 

101    tfoxcap.  8  dkserere  incipit    Faustus  contra  ri  arbitrii,  quod   h  ■  El    ita 

Brponuntur     ne(mntes    Uberum    hominis   arbitrium,    ut    negabant  gratiaa  et  pratl  i       >lum    tribuil     effectum 

FaUSt    prxdeslinatianit  pergensque   cap,  9  admittitt  ui  ante  et  consummationem.    Tenebras  offundii    loco    uoul- 

ssepius  .    attenuatum    esse   originali     peccato   liberum  so  S  ted  eas  expositio    dixpellet.     Fau 

B  hominis  arbitriam,  sed  non  omnino  sublatum,   illudque  qui    omnibus  gra 

comparatcum   komine   longa  infirmitai  fcc/o,    et  eas  qvoque  non  defuturas   in  tenlatignibus ;    ; 

cum  liomine  perversa  consuetudine    peccandi    detento.  diiigenter  <i  pulsontibus.   Non   vero   h 

Ita  tiwuft,  humani   arbitrii  concessa  a  Deo  Hbertas  turde    initia   fidei,    nec  de  oratit 

fl-rein    vigoreroque   gratisa    suaa   perdidit,    tnnen  gratU  Semipelagianum  el   Pelagianum  faciumus.  D 

ipsanonperiit,  ut  divina munera  non  tara  interdicta  putot  vero   non    contia   Prmtestmaiionem    Cathoi 

Bibisentiat,quamcurasummolabore  -reper  sensu    intellectamt    sed   contra     Pn  mmt 

adiutorii  patrociniura  sibi  repefenda  esse  cognoscat.  omnia  fteri  ea    necessitaU    origrai  VW 

Virum  hscAn  alia  verba  offenderint  Suan  n  .    homi\  tentatioui   sm 

exolicat    Suspici  »,    -  his    verbis   credidisse,  etrationeml  I  u™ 

ineaopin i  fuiss*  Faustu  ,,  «l  •irfti» Uberiarbitrii     a  rf  ita  omnibus pm»dn 

attrfmeret,  q \h  ta  munera  possit  repetere.      tera   noi gatur,    el    oranl.bus    e1     ng.lan.bus 

ite  onfuit    Fausti  opini r,  non     n  ^u.ue 

u  Deigratiamiis,q  wnrejiciunt,indeqnet     pulsantibus,  map    - 

2 tia, /  m.Dixeratcap.*:  r  "£ 

Siabundassetinterrisjustitia,nonfuisse  Z& 

transmissaraedicina#  ^'       'Z 

tonl    mortis  Chrisu  ea    dicit)    Sed     . 
-alise, 
m  tas.  Mortunm  esse  pro  omnibus  Christum,  et  con-     p 

,— .«-«.^ ,,r, ,„,„,„,  , 

'"-■' <"-'" '■■"""■' '!'■"■" v";  ■  ■>">»" 

mPmtcap    9   adxllaChrm     verla,    S,   qnn 

0(1  :  Hoo  est    dicere  :  Me»  miserationi     est,    nl 
Cvo,  ed    tn»vol tta   CN  M)   o 

i—  y'"'"'s  '"■"'■' ";"'""   ;;;;,' , .  ..- «t.  > •■" 

cvifii,    nfti    rnr«iMi    -'"/""    rfn  '      m°uT 

^wwmw  "/"''•""      '    ;"  '""""   Mrctndarum,    caute     s  ;lMqa< 

S, 


ejr  i/iiihuspr- 
tita  exl  ..  ,. 
cOo  itrtiu, 


mbjungil  :  Nunc  ista    'I1  'entes, 


1  iii  c tr  i 


mali ppetere,  n    orifa«.    '>■  »* !/""»"  •  °'  l;  ,,1H.n 

■     r 

•  C litore  depo  ••?  I 

rel    El   ideo  hoi is  Bemocr.m.n.bus J«"       «^  ,„ 

Formato.  r «voluntatis  I ■ D .  ., 

■";'""  P  - "",,     „.,„.„, luse, al 

S...„„    ita    ,,r,,,n    :     Ubi     .".. I "     " il  .viiniiii 

-.' - ' '•""'■'"";■■  '■ 

Deo   aute fec m  etconsummat. a   tri-  red.mat,   nemo  ^^  ^ 

bnit.   I, „  mtnte  Fansti    i. -"'.    *-  c"™n    "EjfcjTfcU  t.ui  paulo  ante   adse 


a/.  virllus 

,  jti  i  ioi  i- 


03  8 


DE   S.  FAUSTO  EPISCOPO. 


«i  CTORE 
I.   8. 


a  quo  Suare- 

SltU 


.•       n„.,hihir      intercludendo     viam    saluiis  Addo  aUa.  Runum  eap.    13  «d    hsc  JornnU  verht    n 

A  P    Vimntnat'  r    S*       per      quam    salus  Nolite  diligere  mnndnm    e,  a,ia  S.  Pauti,    a,  to„     D 

T     *!-,  u      "1-       eUn   diaboli    transisse  op.ro   hortantU,  aii  :Ni.i  ei  bom.m  ad  melioraco* 

",'         ,    ';    ^.lition,   o.tenditur.   Hactem,  tulieset  (Deu, aflectum  ^prortom  rirt „,.,_ 

F^us    ■,.  ■««■«    hquilur  ae   pnmo   »roi/«  .«.*»* nahe,  non   .nterd.ceret  appet.tum.  et 

'  ,L    attrlhenda      W    hortalur  frequeuter  ideo  in  sm.atram  cr.m.ne  suo  trahitur,  qui  a  ,,„. 

,,.„.„„  / I  ulLori   amtia.  taollige   eum    accep.sse  grat.am,  et  ,,„,  ,„,,i,en. 

'   !  j 3      ,.  „,,, ,.<  S v,„,  /,r, ,.  Ut  repetit  tiara  perd.d..se.  E ttnfnm , :  Qu,  conatam  a  Deo 

'        Kn«m    Kt  elarius  cap  14  de  fili"  pro-  m.ser.cord.am  subdita  et  sollicita  mente  servsverit, 

£^?££tI£r8W    S«iPcri-  „mp.1„remIniserr,,1iamc,,ns„,1uetnr.yv,,„Cfl, 

■    ,  .     quodlonge  pii  parentis   refug.t  oculos,  14  et  IS   Mfrrin  /«*. .<„„,„„,,    ui  „,„,,, 

Fu!:,!  ;„■  „„,/„w  :Uh,part„,,la,«P„,    -",„      ,/,    f»U     pm,«l«.»,.,    *««»    <» tal  <«Md| 

sibih     vr- ,,„■!:.■„,.  r:„:;:-^:;:;;;-:    «*** CAri,t.  „ ,  „ l(mlis      f 

at^^^S?S«'S23 ■,•.„■,„■,,,  Fanstu,,  »  ordi».:  Dominum  „„s.    „ 

,;„,„,,    „,  ro»/«lUr«l  ,„, / argunten-     trum  Jesum  Chmtum  mun  tauu«»  „o„  *u„ 

;,„„„  Faust  L,/„,  /,„-    mwM.    ''»'"   « '•      P"'u  '" '"   sa'0ta  — l—e,  nec    pro   ommbu, 

IfZctauerl r Jequi  alia, p* conjecturas  illae     mortuum  osse.  Hoo  omn.mod s  Cathohca  detesta- 

„„  , ,,,,, „„,„■  .V„„,  lubdit  Fau.tus  *  flfepW*-     tur  Ecclema.  D«l«»*,l  l««  -  «  *«*£*  "*  i; 
Sedgratia    qu»  pulsaverat   peregrinantem,    ipsa     te„8:  Cnm  autem  Apostolus  d.cat: «  Qu.  est  Salvat» 

_,„:„  ,„;,.„„,„.,„.  D.M.  tftam/  Etita(Fo.i-     .omnium  bom.num,  max.me  flde „  :  quod 

„„„,,.„„.    fateri  gratiam   pr.ire,  quod   ■ .7     dix.l  . .um  hommum  >>adpropo.t  um  d.  me 

,,,„  1T     ,„„,„,  verbis  adstruere   videtnr.    Ttaque     bonitatm  aspoxit :  quod  autera   d.xit       «. 
,,,,:;/„   ,,,/,„   „er  insitum  sibi  bonum  bba  r„-     fidelium  »:    illos  hoo loco  pronuntiav.t  a..,..e  d... 

„,   „„„„„.„,.  ,„   pergartiam  eibi  insitam  . tinxit, qui  per fid .perobed.ent.am.per.ubd.Um 

,.,„„,;,,,„,/„,„/,/„;,„„.,.•...  fecU  „  |»M..     voluntatem  Redemptor..  munera  snsceperunt.  A.- 

mNlhil   ,/„„..    Suaretio   pr U    .v„„,    Fan-     ,„■ ,.„'■   Fta«W,   Sp«,otem  „„   m   rto,« 

sti    L  assignavit  circa  finem  eapitU    ».    fjM  ta.     fteo.oo/enrtom,   „,„,„/-„.„■,..' ' £■•■* 

.„'„,„„;se    ,„„„■   h. um   usqne  ,„1  omninm     morfi.  m «nw*..    D'«'  ««*■  ^ji^ 

,„,,„: lorantiam   vit jacturam     laborare     speoialom  esse  crca  credentes  De    «^S 

it   i,,„„,|„.,  ad    Dominum   tamen  semper    est     etcap.  10  „.,„„/.„„..  personale  (W,    edgene,,  It 

luslabo;i8effeotu..Qui    vero   vel    initium     pub.ic Dei  munus,   et  alu, .*£«.  m£* 

xqmlem  omnibus  darx  a  Deo  grattam.  /  erum  m 
loquendi  modti  videlur  solum  contendere,  neminem 
excludi  a  gralia  Dei,  wfr.  *m  culpa,  ommbus  dari  aul 
offerti  sufficienLem  ad  fiitm  obtinendam  et  bene  ope- 

„1 «1  deputandaperfectio,    cnjus  dona  ille    so-  cit.  De  his  iyiturplum  non  d i«n  iu*m  ' 

lus  non  habuit,    qu    servare  n«glexit.    Qua  ratio-  negare videatur  Fauetus.  mitium  fidei  essi    exgiaia. 

redere    eX'his\erbis    potnUS ,,,    grati*    a  169  /v,,„  «/,»■  ^jn»  ojecttonem   o«     ^o, 

«to    sote    rrW    effectum    et    consummatio-  q rf  ^    tedii».  Faust,  ^a 

nem    ^r«,    c„n    rtfm    initium    eidem    clar  ssime  versum  tral I.   credtdtt    S *.» amcum  ^Eg 

Qd«Ja   ln    eodem    capite  contra    negnntem    omnU  Maientio,  cujus  m  objecUo,  crec  lu  i£  '  ^m  ^ 

toUari    gratiam  sic    argnmentatur :    Et    quomodo  externam  assen  a    Fausto,    non    mt<  n»  •         _      - 

praedicat  graliam,  qui  miserlcordiam    negat?  Quo-  ,.///>.  17;  /„/////.  suun,  sensum    apent.  om       1 

5,odo    videtur  asserere    Dei    donura  ,    cujustollit  ambiguitatem  tolht,  et  nomme gnt»  P«n" 

auxiliura?5i  auiem  ommta    ^i    mih   se»irar«    ho/i  attrahentis  solam  externam  praedicationem.  ej 

(/(,,//w„„,    da/!ir   /v/    .//-r/.r   lyraf^i ,    U(   Faustus  trinam,   seu    objecti    propositionem  JJ™»1^ 

assent,qua    ratione    credendus  esl  dicere ,   ^w    tf-  patet   ex    verbis    ilhs  Fausti  :«   U«" *~       ^ 


operis  sibi  prasumit  arrogare  vel  finem,  a-1  illnm 
meritodicltur  :  «  Nisi  Dominus aediiicaverit  doraum 
„  iii  vanum  laboraverunt,  qui  BBdificant  eam.  d 
rniii.  sicut  ab  homine  indefessaa servitutis  ex- 
;pectanda   devotio,    ita    operis    oonsumraati 


lum  iari  ob  offeclum  bohum  ' 


:;  X.  RcliquaG  Suarezu  nbjflctiones 
diluunlui 


Fatente  Sua 
rezlo,  5 


I   ost  ohjectiones    modo   dutas   fatetur   Suarez,   quod 
Faustufl  verbis  mox  datie,    gratia,  ouaj    pulsaverat 

/  r."i,    .y,  ii,  iii  tii  ' 

prxvementem    peregrinantem  efc.videtur  faten  gratiam  prajire,  ut 

auerit  Fau-      am  ante  etiam  repetitis    vicibus  erat  fassus,  ac  nomi- 

stu$'  ntiiim  ml   illu  Fausti  verba   <a/».  0  :  Vide,  quomodo 

id  gratiaa  donum  (Apostolus)  semper  adjungit  labo- 

rin  obsequium.  Ethm  cap.  13:  Agnosce  hoc  loco,     /,'.,„.,..,1.  x ..,..  «*■<  -«  ; 

quia   gratia  non   tam   negata    homini   defuit,  *ed     poMit:    quibus   plerumquemodis  externi         .  s-mu\ 
hominem,  prius  ab  eodem  derelieta  et   contempta,      fidem    pertrahat  Deus;    sed  non  nega  , 
deseruit    benignitas  Dantis.   Cum   quodam  dolore      homines  per  gratiam  internam.  <  verbi8  p°si 

increpat  contumeliam    respuentis,  ac    sic,   cum  ad  170  lmo  hanc  omnino  agnoscerevw  u    ^^nm  *#&<$& 

devia  voluntarius  declinavit,    non  periit  derelictus,      ohjecta    mox  sequenUbus  :    Audl,    tnq     i       0jj^us)  lo<° "''"'' ' 
qui  se  ingereuti    misericordia)    subtraxit   ingratus.      non    duris    nexibus,    sed  manibus    <  <y  ^ 


«  attrahere,  nisi  prmdicare,  nisi  Scripturarum  con 
„  solationibus  exctare,  increpationibus  deterr^' 
„desideranda     ,.roPonere,     intentare    metuenaa, 
ttjudiciura  comminari,    praemium  pollicen.   » 
ape.te   non   al.ter  gra.,am   pr^venientem,    qu«" 
Pelagiua    interpretatur.    Hic  locus,    /'"'"'•  " 
svspensum  habuit.  Attamen  non  existimo,  locum  rei 
Suarezio   expositum.  Ea  atiis  vero  indubilatum  «> 

est,  eam  non  esse  optnwnem  rausti,  '/'""" 
buit.NegarevolnitFmstnsyquodhomoattrahaturai 

vioUnter,  aut  necessitale   tali.  eui   nequeai  >'^\. 
„,,,„,„,    qil0d    velul   inflensibilis  et  inepta  maten^ 
dc    loc-o  ad  locum   raovendus  est  et  titM"     • 
premtfM.  Tum  ad  id  probandum  allr«""s ,'Z!^*  ad 
pObUlt :    -/ 


i 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 
et    dilectionis    brachiis     invitantem 


639 


itexAv* 

tiro    Sitnllil  r 

loquetite  : 


•  a/.qui  BU 
audint 


attrahentem,     et    dilectionis    brachiis     invilantem     ntgatwn  est,  duos  liic  irtvenit   errores,  hsec  subdens; 

A    sicutait  P.opheta  :  «  Attraxi  eos  in  vinculis  cliari-     Ubi  dupliciter  errat  :  nam  veram  gratiam   interne 

a  tatis  ».  Et   illud  :  «  Post  te  in  odorem  uugueuto-     attrahentem    n.»n  agnoscit,  et  a.l  obediendum    ex- 

«  rum  tuorum  currimus  - .  Et  ideo  dioit :  ••  Venite    ternas  prsedicationi  voluntatem  per  esen- 

«  ad  me  omnes.  qui  laboratis  et  onerati  estis,et  ego     tit,    saltem    inchoative,    ut ;  sic    dicam,        ut     per 

«  reftciam  vos  »  :  ne  ullus  excusare  se  possit  exclu-     <c  quamdam    voluntatis    ansulam    comprehendi    et 

sus,    qui     convincitnr    invitatus.    Licet    enim   non      «  attrahi    valeat,    qui    vocatur  »  Hsec  ullimaverba 

omnes  ubedientiam  exhibiluros  esse  prsBnosceret,     sunt  Fauati,   qui  omnino    fierei   Pelagianus  si    recte 

oronibus  tamen   et  velle  et   posse  donaverat.  Ilic     essenl  objecta.  Nam   hmc  praecedvnt :  Sed  is,  quem 

ultima  verba  allegavit  ipse  Snarezms  in  Fausti  favo-    petapicis  attrahentera ,  requirit  omnimodis  pra?< 

rem,  caqne  sic   num.  143  laudatus  excepit  i   Quibus     servantem,  ut  per  quamdam  etcl  Itaque semus  1 

verbis   fatetur,  et    velle  et  posse  in  bonis  operibus     non  est,quod    Deus  requirai    prscepta  servantem,  ul 

pietatis  esse  ex   gratia  etc.  Hsee  expositio   ea    ipsis    atlrahat;  sedquodDeus  attrahat,ul  is,quiatlrahitnrt 

adductis  verbis  videlur  certa ;  cum  Faustus  omnes  dical     prsecepta  servel     per  qnamdam    voluntatis  ansulam 

vocatos  et  attractos,  sive  omnibus  data  graliam     intelligit  consensum    attracti,  sine  quo  attra 

sufficientem,  qua   poterant  ad  futem  pervenire   Etenim     effectu. 

cerlum  eit  indubttatumque,  externum    illam  ntlractio-         173    Tum   objicil  anteriora   ejusdem   capilis  verba 

nem  non   fuisse  ontnibus  datam,  sed  multos  fuisse  tam     hsn  :  Asaistenti  et  vocanti  domiuo  Pamulus  manura 

in  Lege  veteri.  quam  in  Lege  nova,  qutbus  fides  num-     fidoi,  qua    attrahati  r,  extendit  et  dicii  :  «  Credo, 

quam  prssdicata  est,  Quare  nullarationedicerepoterat,     «  Domine,  adjuva    increduJitatera  *  meam.  ■  Verba 

omnes  fuisse  a  Deo  vocatos   et  attracios,  si  non  agno-     meo  judicio   rnrsum    inn  cua    II  >     enim  prxcedunt : 

visset  vocationem  et  altroctionem  per  internam  graliamt     Nunquid    velul  insensibihs  e(    inepta  materies  de 

qunm  per  rnicula  caritalis,  per  odorem  unguentorum,     Locoad  locum  raovendus  est  et  trahendus  ?  Sed  assi- 

u   et  per  verba  illa,  Venite    ad  me    omnesf/c.   abunde     stentiet  vocanti  Domino  famulus  manura  fldei,  qua 

declaravit.    Inter  attractionem  et  graiiam  prstvenien-     attrahatur,  extendit  etc.  Nihil  his  verbis  significatur, 

tcm  ita  distinxit  Faustus,  quantum  videlur,  ul  attraclio     nisi  vocanti  D<>  pergratiam  hominem  libera  voluntate, 

Dc,   prster    gratiam    internam   plerumque  adjnncta     per  gratiam  excilata  ei   adjuta,  consentire,  ul  vi 

habcni  adjumenta    aliqna    externa.    H*ec    vero   talia     sortialur  effeclum.  Aldil  Su  tequentia  Fausti 

esse,  "i  ■'""  magis,quam  gratia  interna,  homini  neces-     verba  ;  El  ita   se  du  i  ista   conjungunt,  attrahe 

silatem  inferant,   contra    hsereticos   observat.   De  his     virtus  et  obedienl  ir  ali- 

Faustus    optime    consonat    cum  S.    Augustino,     ut     qnis  facullas   aniraura   non 

ostendam.  sequatur,    nt  propterea    sibi   p  tm  de- 

171   S.    Jugustinns  lib.    de  Dono  perseverantte     precetur.  Clamat  voluutas,  quia  sola  pei 

cap    19  observut,    paucissimis   esse  donatum,  ut,     nescit  inflrmitas.    Ita    Dominus  invitat; 

nuliosibi  homine  praedicante,  per  ipaum  Deum  vel    attrahil  desideranl .erigil  adnitentera 

angelos  ccelorum  doctrinam  salutis  accipiant ;  mul      P»d  habent   i  comparattone, 

tisvero   id  esse  donatum,  u<  Deo  perhomines  cre-     qnsclaudicat,  vtpasm 

daut.  Quolibet  tamen  modo  dicatur  homini  verbura     videlnr,   in  conven  linU   qu*  htc  pet    g 

Dei    proculdubio,  quo  sic  audiat  *,  ut  illi    obediat,     «wiiltofiir,   prtmas   partes  a    Fausto    trtbui   gi 

donura    Deiest.  Nultam  his    verbis  menlionm   facit 

dvgustinus  de  mterna  gratta,  quaad  credendum 

permovctur.  An   idcirco  dicemus,  soli  prsedicationi  ac 

libero  hominis   arbitrio  conversionem  adscribif  Nullus 

sanc  idfaciet.quinovitdoclrinam  Augnstini  de  gratia. 

CurigiturS.   August licuit  exte tpr, «  imno"°" 

hmim  convas,,,,, bcnh».  tffafM  Pr. '"    "  "T," 

,  ,  , ,  .  irahentts  i  tus,  m  verba  clare  «a- 

secutam  corversionem    donura  Dei  vocare,  prxterm>ssu  ncoruiam 

i     ■•  bp.nt     nciuit  extaere     m  prsscedni  conatus  nomints, 

omnimentionedeinternaQrauaietcurtdemnonltcuii  '""'•    "•  /""       '  ' 

j,  nonem    nominis  aiirnaio- 

C  Fausto,  8i  tamen  Faustos  gratiam  mternam   prteter-  '«"i-       i 

.    »t  -  m  o  ,n  m    ess(    ordim    vnmam,   sea  tah  n 

mistt?   Nam,   ut  dixi,  eam   per  allegata    Scrtpturs  """  '      ' 

,i  .  i,i    mm  interat    neci  ssttau  m .    n< 

verba,  Attrax   eos  in  vinculis  charil  omttmo  "'    ' 

,  i,      i  ,    .  sinc  Ubero    tomtnis  consensu.    Lomparati 

mdtcava.  Itaque  stcut  dtcii  Augustmus,  multts  datum  >"<■ 

r^    '  ,  ,  /  ,,m  afferlur  >n<>  initm  cottvei'stoms,  sea     •> 

.  ut   Deo   per  homines     credant,  wterna  simut  »"'"//""    / 

""""""   ■•" Uos  aurahiicum^     , 

■■' "-" "" ' ' ;  ,„, ;; 

Wtm    I  ■  ■<"' """  '".''""'    '" 

,„;.  lenleml  l]  imuius  man  ,iu  ,m, ,. 

^    Si    ,„;.,, *S«W  -"'.,"""      V", 

"   ■' ' *»*  ■"' ■'"'        "  rirtus.6 

" '   ''"•—'""  «  ■  "'■•    ■""""/''■  lu,  .nimura  noo  Se,»a.ur.  el 

"■- ""•''• u- ■-•  •' ""'  "   :„' 

toiUlmbetducem.Hm  post  verbajm  .-,,... 

«•<:Ubiap«.rUi.onal  Ltiara  pr«Te- 


AICTORK 
I.  3. 


pnorit  causa 

addUm, 

'  apud  Suar. 
inlliraitatcm 


E 


indicavii  Faustus  hit  verbis     Nemo,     inquitj  venit 
(,  ad    me,    nisi    Pat<  \  .    qui   misil    n  terit 

eum  w.  Quis  tam  immemor  salutis  sum    qu 
henti     misericord  Sed   ille 


deblta  loct 
ation» 
tvaneunni 


alix  objectio- 
fiii  purtes, 


l,  int  m  ,     "•  ••    /■•  — — 

t.-ntcm   Clarum  hoc  videtur,  cum  antedx  ertt,graltam 

t&ioarinam.  Verum  exfriejudicio,  quoaFmatm  non    om m   ing  '  omnee  aduUuntuf 

admuau  arubm  i»ur,L  frivtnMm,  qttoi  mU>     nin  — «  taMranl  attraltl,  non 


II  i  TOBI 

J.  S. 


Cvm  S.  Aa 
gustino  cu- 
jus  werba 

dunlur. 


B 


m  DE  S.   FAUSTO  EPISCOPO. 

„M  ■  sedpkrimigratuereMunLDaturitaquegratia,     axtrlnsecus  et intrinsecus «s«*  W«  Ptotai.^ 
'}Z  volunj*  adnituntur.ex  mente  Fau-     7    Mitto  .te,  .4  fcoc  ^^nta  i 

«^    r,/MW//Nn(,,//(/,vS1./,  „,,,,„„„„„,„-  fie»^nd«mcu»nFaustoprflr«Wc0n5o»are5.^„rti. 

ctionem  neaari  a  Fausto.    Nam  fatetur,  hoc  ipso   cap.  num.  t 

KS  Lri  multis  verbis  adetruere  HM  ->         ■"    » '"  "™  £ ■  "    «• ' »« 

,,„   21  .,-•/ "'  ««rat,  gral irmire.  //„„  S mu.  ■  »' ' <V'«*<«.  ■»  ./«"„„  ,, ,  .** 

"  ,L„,  conetituit  iu  tiam  et  liberum  arbi-  ■—*•««  •»'  ' ' *  '"""'"'   "»""'«„  „„,■„,, 

.„„    „,  da1  vocatfo  ,•,,,„,  ,,.„■   externam  •«■  <„"«';-'  "''<""  «■  »P-  •  • »'"  •*■  «»*  ,,„•,„■, 

„.,.,,■.,, ',,„    vel  alio  aimili  modb,  et  tunc    „,-  Fustus.    In  cap.te  ...,-..,,„/  S [profesS(j 

EiwrDeus  non  utadjuvus.  sed   ul  assistens.  probat,  pr«dest,nat.onemesse  ex  presclentia  aii- 

et '  ,„m  expeetane  „.  deinde  incipial  1 iredere  cujusment,  bumam.  /,„,-. mdeo,  „/ ,„,,.; 

„,,;.„,.,.„.   ,,  invocaresua   libertate.    ac   tandem  sed  Faustum  probare  pr.mo.  ahad  esse   ,„, ,,-„„ 

Deus  incipat  pergra.lam  .-„1  profectum   adjuvare.  «WHf «"■»'  „•„„„„„„„„„  ,„„,„„ .,,. 

,„„„. /,;■  ,„,„„„,„,•.  „/<„<,„.•.  -/ ■<•  •*■» '■""-  re™ " "'"'"'  '''•""«'"'»./...■• 

*„„,„„„„  ,,„„„/ <■<  argummtoMaxmti  /„„  S « i     deslimttonequam  ad  ,/'„„-„„  „'  jnmmi,  e  /„„,„„,  Mta 

„,,,,,,..,,„    ,,„, /„„/',    /„„    ,/<„"..  /„.„■„<<.""     „''»""  ""'  pr*desunatione  sme opertbus  hommern  n„« 

,„,,',,, /,„„.,w  ,„„„„„ ■ taiu ,/, ■    /■.■'.'"■■'  «•'  -"""'"• "'  -'.'»•""'•;■■■  "'v'.;....  .■■'  .,.„„„ 

175  5    .!„„,,,„,„,./,/..   ,/,-.V„'"  •'""'•■'"    •"'•■     Faustus  in /?»e    respondel : Sed  d.cia :  Invemo.  ubi 

34  ,./,,,„;/,,„■,„,  „,„„,„,/,,/„■„  ,„/„„■„  '«  /<"»"',.■,     »ola  gratia   sme  societate   huma voluntatis  ope. 

n,u  '.„„■,■,/,„„.    „,,.'„"'  /<«■  modo  :  Attsndat  el  v,-     retur.  Nam  in  Bethleem is  mnocentium  populus 

La,    non  ideo  tantum  istam  voluntatem,  (qua  „<•-     tam  beatam    mortem  ex    soa  Dei  prasdestmatione 
„„„„,,   .  divino  muneri  tribuendam,  quia  ex  libero     consequ.tur.  //„„  tnquam,  „/,■„„„,„/„„/,/.    ,,„„,,„ 

arhitrioest.  quod  nobis  naturaliter  concreatum  est  :     ''.<  Um  W™.  ',"„' '"  '■•"'  Opere,  „„„ ,  ,,„ „-,„ 

verum   etiam  quod  ^  uasionibus  agit  Deus.     „" «    " ,"■'.'"'   non  ealvart  eola   „„,/,., ■/,„„,, 

„,   veli s.etut   credamus.  sive  extrinseens  por     operibm.  De  parvult,  tamen  baptmlis  idnon  negat,  H 

evangelicas  exhortationes,  nbi    el   mi ata  Legta     oariit    loris   agnosetl.  Ei  deocctm  m  Bethleem  m- 

aliquid  „■■„,„,  si  ad  hoc  adi „i   l >„«•„,  inflr-     r-'.'  :  Mors  paens  pro   d.abol.   infertur  furore, 

„„,;„„  ;„„..  u,  ad  gratmm  justiflcantem  credendo     mors  vero beat,ss.ma  pro  De.  bonore confertur  ett. 

,.„„,„.„,     sive  intrinseous,    „1 •„ abet    in     Verba  ejns,  q«*  arnpuit  Suarmus,  ftrc <«n t:  Vo- 

potestate  I  ei  i m.  •"■'  •■■"  "n«re    luntas    est.  qua  pperatur  del.ctum ■  voluntas  est, 

vel  dtasentire  proprim  voluntatis  est.  Hta  ergo  qu»  meretur  unbom.  At  ex  anteeedenttbus  bju t, 
„„„!,„  quando  Deus  agil  cum  uima  raUonali,  "t  «ono  sensu  /,.„  ,'„<  a  Fausto.  Namhsec  ,„ ,„,</,,„i: 
•  at.  nuolibc.  ei  credat,  neque  enim  credere  potest  quodlibet*  Itane,  quarum  rerum  ultor  est  (Deus,j  earum  et 
ihero  arbrtrio,  ,i  nulta  sii  ■„„•„.  vel  v,  „,„„  cui  auotor  esse  credendus  eat?  et  .nter  bm  ad  malum 
aredal  i  nrofecto  el  ipsum   velle  eredere  Deua  „Pe      urgerejudicandusestcapt.vm  voluntai,-  adsensum. 

ratur  in  bomine,  et  in  omnibus   miser dis    ejus     qui  nee  diabolo  compellere  perm.s.t  mvitumlVo- 

pmevenit   nos  :  consehtire  a m    vocationi  Dei,     luntas  «tete.  .V„/„/.  /),■„■„  „-■  peceaUauctorm, 

vel  ab  ea  dtasentire,  sicutd.xi,  propria  volnntatia  <"«■'•/".'  „'"»'""  '"'«'"■  <**  """'"  '•»'"""-''"- 
,st.  Qua-  res  non  solum  non  inflrmat,  quod  diotum  „•'«<  <"<<""».  ««"'«  """"'«'  Catkoltcus.  Quod  M 
eat   •  «Quidenim  habes,  quod    non  acoepisti  v »     voh„,taS,    per  grnliam   adjnta,    '■„„,   operando,  au 

verumetiam    ronflrmat.  Accipere  enim  et  habera    orando,   de  congruo,  „/  /<„,< "<<•  ,/..•.,'<../<.<«<<■.'»". 

anime  non  potest  dona,  de  quibns  hoc  audit,  nisi  i<««r|,«  auxitium.  „,,„„,„„/  //„„/„</<  <„<„  S.  ,!<„/,„'  . 
consentiendo  :  ac  per  hoc,  qnid  babeat,  et  quid  qui  lib.  de  Dono  persewranlt*  cap.  6  de  ipsopa 
accipiat.  Dei  est  :  accipere  aulem  et  b„L>ere  utique  »i'«.<'«  dono  dicit :  Hoc  ergo  De,  donuiu  sup- 
accSpientiaethabentisest.  HacienusS.  Jugustmut.     pliciter emereri  potest.  •,„„,„„    o 

C      176  .9,  „„„/„  „„„,„ „</„/„  I  austi  „<„<  .„'■„  S>         178  Cmlxln  Suormus,  Faustum  loqut  dt.  „»'»<-  1 

AngttHim,    „,„„„/„,,<.,   .-..<.„    „<„„•'■</<»■.   ///<■„,„<•     '«"'■   necdumper  gratiam  ekuala.  Siecerte  voiunl  ex-  ,,,.i.w 
„/„„„„/.  /,„„„„„  /,,„„„„,„„  a  Deo  a,l  Uem  <■„,„„<  ,„•„     piicare  verba  Fausti.flaa,  ex  capttei  objtctt,  „•,<« 

,.,,,,„„,„    ,„■„■,/„„ „,„..„/  „/„,,,„•  ,„'„,„   ,„„„„„/,     !<„:    Ad  obedi iam  pertinet  labor.  Iruotusaui 

/„„„■  mlum  , tvffUere  ,„/  /,„,„<„<■,  .„„.„„ <„  sine     taboris  ad  gratiam.  Attamen  verba  Fausti,        - 

graltaiive   ,■„„„„„,„■  /„/„„<<.  Id   „„,„„,„■</  Augttsii-    cumadjnnctis  contiderantnr,  non habenl  atjfu.™. 
;,„,  hu  ,■„/„.„  s,ve  iptrinsecoa,    ubi    nemo  habet  in     Nam  laborem  '<<„»„<„  „„„/„„<<"'"  .„'""»'■  "'  r 
p,.,,-„,„-.  ,,„„lei  v,.„i„  m  u„„„e„,.  /,„■„„„,„/ <„'„„     <<„".   /,<„''."    ''<'   Faustua,    Deum «a  «mnes        ^ 
Faiistua     „,„,/>„■    !„„„„/„   „/,,„/■,/,„■</„•<■    <„'»>„„     marrirordein  «««  «/«■«»»».•  mit»rie»M«»,  « 
„„,„„■„.„'„,„<.  '„<<<  rtaritii  /.„•  <»<<  <■<■<■/„.  •  ,tim     »»««  „<//<„„</<«  ».'  „</»'•  »'  .'"'''' :""'";  '"•"'''„„,;, 

(|,„„l    attrahiiur..    ita   obedientim   probatar    "„».    quta   obedienti   propomt  Pra,nlIum'       ^  0. 
,,„,„1  Bequitur.  .v„«,  „„„„„,„„//„.•„•<„,»  <)„i      nullum    salvat  invitum.  '/«<»  ■-»' ■»  ■     •"    ]ihoris 

„„„  ,,.  „„.,  obedie i  „<„„<„„„,.■„„<<„/</  <</-     atolus  magniflce  ad  doi i  «ratias  uinciui,    '      r_ 

„,,„/,.„    sequitur.  Obedit  „„<<»  ', >  interne  to-    adjungit.  ita  <l,»e,„  «  Laborantem  agricoia      .^. 

,,,„■„„  /)  „.  „„,„■ ,„„  Dei   »<  .<».»„»   ■-/„»<■■<■    Et     .  tet  de  fructibus  »  accpere.  Oe  «i«  r»™«     /  ^ 

,/,    ac«p.   10  de  Niuivt  ,„■„,<,„„„„,.'.•   Non     dicit  .   \,1  obedientiam  pert.net  lanor,  iru       ^ 
emmmagna   illa  oivita* Jon» eiuilitiune   resipuit,     labor.s   ad  gratiam.    '/'„'»   '"'"'""""'        „„.,Te- 

nec  e  us    monitis  iutellectum  pe Lae  salotis  arce-     n»»c  Apostoli  /„„„„.  Unusqu.,eque  pr  |       ((  im,iW 

P„  ,„  0„,,,,/„,  „„„/„/  T.,i»ii„|„e  hoc  „i  homine  dem  accipiel ;  aeeuudum  siium  la  lorero.  ^  wn  frr. 
ignis  in.erion  a  Dei  insitue.  et  abhomiBecum  Dei  ,„,'<<„/<'.„'  ostendat,  hommema  asa  ,  ^  ^ 
grati» iiatritu» operatur.  Exlernx  prerdieatimu  oppo-  ,„<„<„»»<  eine  6<mi«  operibue.  Ut  '■„<<  / '  ^  ,„,,. 
»„  ,,,„/.„.„  ,„■„.,„,„.  „  ,,„  ,„„„■  Niuivilaa  „,//•„„„-  /„„„„,„<  »„,„„<„  »,„„■,',„«  '*  jJJVeic el  vos,  e""1 
iniim,,,  i„,,,„„>s  „/,,„■„„,.  Qua.ergoratione  credemus,  dib  verba  Evangelii  Luc  1/  >  •  fc  vobia.  diotte: 
in  „,7,,,,,  ,..„,  r,,m  r„,/e  ,„„  /,„,  „,„„„.,„„■  jo/ampr*.  feeeritis  omnia,  qu«  Prlec8Pta.  ^**  facej.e,  1 
diruliunw,   uKrui/rre  .••  J^iM  „iii»i  AupuXtai    wcroue     Servi  inutiles  6umus,  quod   debuim  ^ 


it  IU  eadem 
Pouitvf  u-n- 
ttut  vidtUr. 


DIE   VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


641 


fl  fautti  do- 
ctrina  vt  "' 

gvstmoconfir- 
ma/iir- 


B 

Sejcta  objecti» 
er  terbls  Fau- 

sti  mox  se- 

gurnlihus 


AlCTOl* 


Ollhqut  fau- 
fli/oed 


oimoi;'^  eanonnihilcontraxit,   uligent  solum  ne-     verbi  gratia.  Uluma  mendosa  sunt,  ei   legendum    etU  D 
cmaria  ad  propositum.  stimo,  sed    largiente  Verbi    gratia.  Etmox:  Ei   in 

[79  IpsUsiwa    esl  S.  Augustini  doctrina,  quamibi     homine   gratia  est,    quod  in  Deo  natura  est,  virtu* 
dat   Faustus.  Elenim   in  Epistola  186,  Aigpti  simul     videlicei.  Et   rursum  de   i  ,lira 

nomine  scripta,  S.  Augustinuscap.  3(to  loquitur : Cum     inveniuntur apposita,  dum.culpis  inte  >Us, 

ergofidea    impetral   justificationem...  non  gratiam     exuuntur.   Ex  Ciiristi  auiem  meritis  h  .  ho- 

Dei  aliquid  meriti  praacedit  humani,  sed  ipsagratia  mimbusfnisedatascap.  7 simiiiter  insinuavii  Im  verbis: 
meretur   augeri,   ut  aucta  mereatur   perfici,   comi-     Ueinde  et  illud  sollii  i,  quod  Do- 

non    ducente,    pedissequa  non  praevia  volun-     minus  nosier  Jesus  Cbristus  in  primo  tempore  (ii 
tate....  Necob  aliud  (homo)  meretur ampliora,  nisi  t  \[oysai<  meliora 

pie   fldeliterque    sciendo,   a   quo   sibi    bona    sunt     eontuli  secundo  autem  de  nog- 

omnia....   Ac   per  hoc   etipsum   hominis    meritum     tro  deteriora  (humanam  naturam  Itaque 

donuuiesl  gratuitum.  NecaPatre  luminum,a  quo  verbis  illtsa  Suamio  objectit  per  msiium  .-i  Deo  ge« 
descendit omne datum optimum,  bonialiquid  accipe-  neraliter  bonum,ide«i  Faustus intettigit,  acsi  dkerebi 
requisquam  meretur,  nisi  accipiendo,  quod  non me-     l"  m  omnibus  datani,   omnibus  nimtrttm.  </ui 

retur.  Sic Faustus    laborem  esse  ientiee,  //■«-     eidemnon  resistunt,  et  illis,  per  proprtaa   voluntatii 

ctuiu   laboris,   sive    augmenla   gratiarum  inhacvita,     affectum,   intetltgit  a  perantem.  Sic 

gloriam  in  altera  vita,  grali  t  esse  Hincpost  pau-     cap,  \dixit  de  Deo:  Misericora ergo (  in  omnes)  « 
ca  subjungil  :   Totis  ergo   viribus  laboro  :  sed  quic-     quia  ef    malis  ingerit  rationis  intellectum  et  boni* 
quid   de  superna  iargitate   perc  iiiae,    non     tatis  affeetu  n.  n  iltuminantem  \ 

industriae,    deputabo;  beneflcium  vocabo,  non  pre-     tantem.  Hisce  addi  poteh,  quod^uu  U.Chris* 

tium,  donum  testabor esse,  non  debitum;  remune-     lumnon  minuspro  h  Legis  anti  um 

rationem.nonretributionem,  Non  poterat clarius  sen-     essey  nuam  pro  aliit,  illisque  etiam  gratiat 

sum  S.  Augustini  exprimere.  suffinentes. 

180  Ex  cap.  6  hteo  verba    objicil  Snarezius'.  Sed         182  Secundus  locns,    in  quo  Lex  nature    dicitut  E 

et   Abel  divinis    studuil   placen i  peotibus   per     prima  Dei  gratia,  multique  illa,  erudiente,  vestibula  prortus  «m- 

insitum  a    Deo  generaliter   bonum,  id  est,  per  pro-     salutis   intrasse  aswruntur,  dtfji  nonhabet^si  »«ctf, 

priae  meruit  voluntatis  atfectum,  Addo  alia  verba,  attendamus  od  propositum  Fausti.  Nam  prohat,  vetus* 
qute  objicit  ex  cap.  7,  ubi  siclrguntur  i  Quanti  ante  tos  per  Legem  naturst  instrui  poluisse  deiis,  qust 
Legem  litterae,  erudiente  lege  naturae,  quae  prima  agenda  ribi  erant,  vei  nonagenda  i  sedminim&assetHi 
(ut  diximus)  Dei   gratia  est,  vestfbula  salutis  intra-     non  ulnm   fuisse  in    Legi 

verint,  perChristum  adipsa  vitae  penetraliaperdu-  naturst  Legem sine  alia gratia  hominibus  suffecisse  ad 
cendi,  ut  sensus  sit  perfectus,  addo  prscedentia  verba;  salutem,  aut  etiam  ad  fidem  ohtinenjLam.  Nam  hn-c 
perstringere nos  oportet.  Objicit hsec Suan  ed     directe  pngnanlcum  docUrina  Fausti  per  totum  Oput 

de  prsedestinatibnis   ca  r^Faustus.  Verum     passim  tratiita  de   morU  Christi  pro   omnibus,  ,  .< 

Faustu8t6i  probat,  netw  LegeqwdemnaUirs.    homines     grntia  sufficienti  omnihusdata,  obiata,  Quin 

falali necessitate   ad  peccandum  fuisse  couslrictos,   sed     etaperte  cap.  10  dioitt  gratiaminternam  fuisse,  qua 

Xn.i,  ideruut,  eamque  ob merita  Qhristi 

scita  datam,  quia  nihil  ad  perfectum  adduxit  Lex  vel 
litterae  vel  natura?.  Credidit  ergo  Faustus  non  solit 
Lci\\s   cttjuscumque  prasaeptte,  traliat  ad 

innemt  ad  satutem  i  homines: 

Quod  autem  Legem  naturss  vocat  primara  gratiam, 
ideo  (aeit,  '/»",/ 1  redidei  it  gratiam  -  ( fultm  cum  ea  Lege 


ii)  etiam  tempore  non  defuisse  suffit  u  nti  m  Ddi gvaiiam, 
qua  Dium  re,  ejusque  mandata  poterani  ■ 

vave.  Ad  hoc probandum allegai  plures,  ei  inter  eos 
Abrlciu,  quem  Deopiacuisse,  nonpervolutilatem  </'"- 
iicntnn,  sedperfidem  graliamque  a  Deo  accep» 
tamdocet.  Hoc  ut  videamus,  verba,  qwe  postobjecta 
sequuntun,    huc  transfero  ;  II ic  ergo,  cui  cognomen 


Justi    immaculat83  vitaa  perfectio  deditj    quo  eru-     homini  a  Deo  dicU:Uem 

diente  jL.st.tia-  sectator  existeret,  nisieum   Lhx  vis-     ipsam  cnm   Lege  aatnne  (^«  I  tom    fui 

ceribus    inscripta  docuisset  ?  aut    unde  placituras     Ei  cap.  8  ad  ilto  Apostali  verba  :  Fide  K.iul.  mere- 

trix    non  periit    cum    incredulia  ;  ita  arguit  :Unde  p 
ixtra  Legem  (Moysaicam  positi  acousantur  m- 


Deo    hostias;    et  per   ignem    ccelitos    absu rtdas, 

de  adipibus  et  primitiis    scisset  eligere,    nisi  fidesj 

qua3  eum  amatorem  virtutum    fecerat,    inspirasset, 

sicut   Legimus  :  «  Fide  plorimam    host.iara    Abeiv 

«  quam  Gain,  obtulit,   testimonium  perhibente  mo- 

q  neribus    ejus   Deo.  »  Quod  nequaquam   obtinere 

potuisset,    nisiad   Domini donum  famuli  a< 

obsequium.  Et  tu  niliil  eum  ordinatione  Dei  liabere 

|udicas  proprium,euiusdevotioniDeua  perhibet  tes-     argumentocovfirmabo, 

tunonium  ?  Vides  bonura  credulitatis  non  novellum 


credulitatis,  nisiquia  Legem  natui  i  .  cui  fldea-jun- 
cta  esj(   s  loluerunt?  Unde  objicitur  incre- 

dulttas,  nisi  quia  inpromptu  fuit(«imirttffl  peryra- 
llinil<  quan  credendi    Sicultafl  l  Ham 

autem    facultalem  credendi    •  omntbus  obluta 

j  ,,  Fansto,  ad  sequenu  m  objection  etiam 


IQ&Qbjicit  Suarezdui  hmc  verbo  :  Nisi  voluntariam 


«« 


181  dttegata  verba  omhino  evincunt,  fidem  esse  ct 
n  er  gratiam,    q  ■  m  Deo  \ 

Faustas  ;  evincunl  u/Nri  "  Domini 

donum,  et  pnvilegiuini  el  meniem  Abetts  a  Deo  fide 

""•    Ai     '"•'    !"  "•■"■'    '    m  '      ^  lfnlatur.  Ennch    Deo  pl  fatqui 

de  perfedumibus  JJn  el  hominvm  virtntibus    loquensi     non   i11"" 


„,„(  guid   Suantio  in    atlegatit  verbts 

poHti  ""■  C''"''  :",l(1 

s/  m  ;,/,  vtntur,  poiius  •■  ■n<r, 

Catlu  Nom 

niptia  I) 


Si  movero  ba  o  done,  nfsi  aeeeperlt',  ndn  hafeete     eruti 


g,iem  babuit.    Vi  i  um,  ul 


|BBJ    ,   |i,.,,    u  cepit,   -s''  vetW  h"  Stt  i'i  ,n,nc, 

\ci,  iniutit 

.tii   vhI  bono  usu  liberi  arbitrii,  n  uit.  At 

poteet  ;;quia  non 'r     ,eclu'  "a                                               H,  hlinr 


1:'< *«"■*:  Hpratyjustu^ssepotestou  <-/■-         iP ,.  Si  „,,. /H/ .,,  ,M  ,„■«,-,. 

non    potest  ;  miaeni  ni,;l 


esse  ipiua^sejpMest/  piefca*etee    non     </'"'"'  •->  "»n"'^ 

,  quia  iion  n 
Septembris  T.   VII. 


6W  DE  S.  FAUSTO 

A   hune  errorem  in    toto  Fausti  Operc  deprehendere  ego 


AUCTORt 
I.  8. 

ad  quam  ex 
neitoto  inte 
of  toco 


non  potui. 

184  Verba  wroFausti,  qux  mvolvunt  syllogvmum 
supra  datum,  huc  tranefero:Vnde  enira  Enoch  cura 
Deo  ambulare,   vel  Dei  placere  potuisset,  nisi  eum 

Lexviscer.husinfusasecretoraagisteno.llumin. 

in  tantum,  ut.  nihil  terrenum  sap.ens,  mirabihter  a 
Deo  adsuraente  rapereiur  9  Qui  dum  udei  mento 
in  prima  saculi  illius  aetate  caeteros  antecelht,  fi.lem 
ipsam  cum  Lege  natura>  sibi  traditara  fuisse  perdo- 
cet.  Sicut  legimus  :  t  Fide  Enoch  Iranslatus  est. 
«  utnonvideret  mortem,  Ante  translationem  enim 
«  testirooniura  habuit  placuisse  Deo.  Sme  fide  au- 
«  tem  impossibile  est  placere  Deo.  Crederc  autem 
«  oportet  a<  cedentem  ad  Deum,  qu.a  est,  et  mqm- 
«  rentibus  se  sit  remunerator.  »  Nisi  voluntanam 
devotionem  et  intentionem  quaereret,  remunera- 
tionem  homini  non  deferret,  et  nisi  ei  aliquid  pnus, 
unde  possit  placere,  tribuisset. 

185  Syllogismum  supra  dutum  in  verbts  allegatis 

doctma  Fau-  quilibet  logicus  facile  inveniet.   Ex  verbis  autem  Apo- 

sttdeinitio       8toli  Et  inquirentibus  se  remunerator  Bit,  atiam  oo- 

rdVSicTUr   servationemaddiditFau&tus,videliceiexremunerattone, 

B  nuam  promittii  Deus,  infert  tibertatem  hommts,    stve 

Deum  nolle  necessitatem  homini  adferre,  ud  vetle,  uf 

homo  libera  prsestei  servitia.  Ex   ea  libertate  ultertus 

infert    Deum  prius  homtni  dedisse,  unde  possit  pla- 

cere   acsi  dicerel,    Deus  non  exigeret  ab  homine  bona 

opera,    nisi  ei  prius  dedissel  auxilia,   id  est,  grattas 

sufficientes,   quibus  ea   peragere  posset,  ut  alias  ssepe 

inculcat.  Cum  autem   remuneratio  maxime  spectet  ad 

alterum  vttam,  aut  in  hac   nta  ad    avgmenta    grattx 

iustificantis,  Deus   prius  et  fidem   et  gratias  actuales 

donat,  u,  homo   remunerationem  illam  bene  operando 

possit   consequi.    Itaque  non  qusrit  Faustus   causam 

prsedesUnationis  ad  fidem  aut  primas  grattas,  ut  m 

catur Suaretius,  sed  causas  merttorum,  post  qux  ,<■< 

Visa  homo  prsdettinatur  adgloriam,utmultt  hocetiam 

tempore  docent  theologi.  Nam  gralias  ad  credendum 

etfidem  ipsam  ponit  inter  eu,  qux  prius  ut  necessarta 

ad  merendum  homini  donat  Dens,  ut  h*c  plane  gra- 

tutta  esse  agnoscat.  Re.tant  duo  textus  a  Suarezio  ob- 

jecti   quibu*  idem  fere  contra  Faustum  vult  probare. 

180  Prwr  hic  esl  excap.  10  [non  20,  ut  mule  m- 

cctava,simiii.  pressum  est  :)  Hoc  solum  nostrum    est,  ut,  qui  pro 

fragilitate  idonei  non  sumus,  saltem   quaerendi   et 

pulsandi  importunitate  placeamus    Tum  Suareztus, 

Hoc  autem,  inquit,  vocat  nostrum,  qma  nos  ad  id 

C  sumusidonei,    utique   absque    gratia.  Verum   alta 

plane  est   Fausti    intentio  :  nam  atjit   de  augenda 

conservanda    gratia  sive  justitia,  ei  de  gloria    pr< 

rernlu    Ideo  horiatur    ad  orandum,   sed  mmtme   dixtt 

nostrum  wf  oraresine  gratia.sed  clamsime  insinuat, 

v,r  gratiam  id  faciendum.  Locum  cum   /«  tcedentibus 

tubjungo.  El  ideo  perfecta  illa  [Dei)  providentia,  quae 

in  hoc  saeculo  virtutum  exercitiis  delectatur,  ordi- 

natissimum  et  sapientia  sua  dignissimum  judicavit, 

uthoroinem,  conditum  adsacras  iraag  uita- 

tera   hic  primuB  agonibus  et  conditionibus  explora- 

ret  *  illic  [m  coelo)    vero   donis  et    retr.ibutionibua 

adimplerel  :  ut,  curo    famulus  exbibuisset  in  labore 

obedientiaro,  Dominus  ostenderet  in  remuneratione 

iustitiam  :  ut,  curo  infirmitas  huroana  obtulissethu- 

milem  devotionem,  ineflabi.em  divina  potentia  exer- 

ceretlargitatem.Jugiterergolabi  randuro  :  seda 

tia  non   recedendum;   et  dicendura  :  «    Deus,    in 

«adjutorium  meum  intende.  o  [p*um  ergo  adjutorn 

■.  ulum  laborantium  requirtt  officium. 

187  Adiutorii  iiaque  sermo  duos  indicat,  operan- 

cumobserva-    tem   et  cooperantem,    petentem  et    promittentem, 

ttone  al.o  pulsantem  et  aperieutem,  qua-rentem  pariter  et  re- 

tribuentem.    Hoc  solum  no>trum    est,    ut,   qm  pro 

fragilitate    idonei    nou  sumus,  saltem   qua.rendi  et 


EPISCOPO. 

pulsandi  importunitate  placeamus.  Omnia  etiam  se- 
quenlia  ostendunt,  velle  Faustum,  ul  crebro  oremna  ad  ^ 
perseverandum  inbonoet  ccelestem gloriam  obtinendam 
Itn   S.  Augustinus  lib.  de  Spiritu  ei  littera  cap.   35 
,nty  admonuisse  Christum,  petere,  qua^rere,  pulsare, 
utaccipiant  etc.  At  uterque  alloquitur  fideles,  uterque 
vult.  ut  illa  fiant  per  gratiam.  Non  agitur  de  obttnenda 
pervires  iiberi  arbitrii prima  gratia,  sed  per graliat ad- 
jittortum  perseverantia  in  bono  et  vita  teterna.   Porro 
ex  allegatis  verbis,  Adjutorii  itaque  sermo  duos  in- 
dicat,    operantein    et    cooperantem    etc,    Suaretm 
aliam  postea  objeclionem  formal,  aut  polius  dc  Fausti 
sententta  sic  divinat  •  Per  adjutorium  autem  grati$ 
vel  cooperationem  intelligit  gratiam  aliquam  subse- 
queniera   ad   humanum    meritum,  et  promoventem 
aliquo  modo  liberum    arbitrium  ad  alteriorem  per- 
fectionein.     Respondeo,    ea    longe   aberrare  a  mente 
Fausti :  Faustum   autem  ex   ipso  nomine   Adjotorii, 
sive  gratix  adjuvantis,  argumentum  sumere,  ui  probet, 
non  sola  gratia  tiQminem  salvari,   sed  eidem  etiam  cum 
gratia  bene  operandum  esse ;  nemo  enim  in  agendoai- 
juvatur,  nisi  ipsesimui  aiiui.  Hoc  o^sewnYc  hicvolui, 
ne  eadem  verba  iterum  producenda  veniant, 

188  Ultimus    locus    a  Suaretio    objectux,   speciem  g 
difficuUatis  magnx  habet,  prout   legitura  reliquo  con- 


ter  a  mente 
Faust i  uber- 
rans. 


textu  abstractits,  sed  vera  difficultate  caret,  si  cumre-  exrec«a/ii 
Uquis  recte  consideretur    V.  rba   hm  sunt :  Nisi  faerit  wv»** 
obedientiae  pra^missa  devotio,  gratiaa  vilescit  obla-  ,c 
tio.  Vocat  Suarezins  hsec  notanda  verba.   Snnt  sane 
notanda.  quemadmodum  et  hm  Apostoli  :  Nemo  coro- 
nabitur,  nisi  qui  legitime  certaverit.  At  vehementer 
(ult/ntr,    qui   exisltmat,    Faustum   per   voces  grafue 
oblatio  intelligere,  aut  primam    aliquam  gratiam  aut 
fidem,cum  clarissime  iis  vocibm  ibidem  dcsignet  xter- 
nam  beatitudinem,  sioe  coslestem  gloriam.  h  fine  tnim 
Operis  sui  Faustus   inducit  perfecliones  divinas  /< 
consultantes  de  creando  homine,  et  de  qualitatibus  eia\ 
dandis,  ut  beatus  esse  i>ossit ;  et  post  alias  Justitiam 
loquentem,  utpenuadeat,  hominidandum  esseliberum 
arbilrium,  ut  custodia  praecepti  aditus  et  causa  sit 
prmmii.  Ratimes  multse  afferuntur :  sed  solum  aW 
verba,    qux  proxime  prxcedunt  objecta,  et  seqnuntur. 
Et  prasterea  praemiura  perit.  ubi  meritum  nonpra- 
cedit.  Bona   nostra  non  potest  servare,  qui 
acquirere.  Nisi  fuerit  obedientiaa  prmmissa  aevotio, 
crati»  vilescit  oblatio.  Simulque  verecundia  remu- 
nerantisesCsihonoretur  otiosus,  si  remuneretu 
ignavus.  Quin   potius,  cooperante  adjutono,  etiam 
suo  opere  fiat  dignus,   et  cura  bona  conscien tia  si 
Wat.is  etc.  Nuilumpotesl  essedubium,  qum  agatw  u 
modo,    quohominem   ad  vitam   beatam  V^JT 
Deus,  nullamqueibiessequtrstionem  dejde ™[Fm 
gratia.  ffinc   tota  ilta    disputatio  et  0,-1'.-    ' 

peccarequinoluiti«»firmus,  nonpos,itaternu 

ut  labentibus  in  im nsuro  sscuhs  sine >mW 

dium,  Bineinvidopr»miumf«nehoste«i"B  „. 

IMHactenuslocosaSuarez bjec tos  *t*       ^ 

conatussumtulnihilpmtennisenm,   et  ve 
alterumque   dumlaxat   invenerim  textum,   V     . 
prxfert  dificultatis :  sed  ea  Q  '^a. 

"ibusFJsiilocis, nnotollitur.Necdu^ 

reziushic  finem  fecil   impugnandi? tow tum 
initiopro  *ana  FwMdoclrna  solultsatgw '     ^ 
ntruxil,  conjecturisdestruerenimr,pr**hQC  r 
aliqi  a   de  oppugnatione  siw    ""'   "-''  '      ^   ., 
Ex  quibus  loquutionibus  si 
inhoc  Opere  inveniretur,  possei  r"''11         ,  bori8, 

G.  oecessiiatem  ^.   ^ 


toCOK 


itque  aber- 
rante, 


sum  trahi   explicanda  V. 

et  obedientiae  voluntariaa,  de  illa,  qua  ^ 

jutorio  praestatur.  ^d  hsec  observo,non  .     ^ 

ku.t,iwn^mi,lab,r.>etol^!l.'nul-  1^^, 

explicari,  sed  omnino    ettum  deben  >  non 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


643 


^iptcione\ 


non    velimus  ab    ejns    propositoaberrare.    Nam    tolo  diversa.  Nam  per  vocationem,  solam  externam  or 

Opere    probat,    nm  sola  gratta  hominem   salvari,    sed  dicat.onem,  vel  objecti  propositionem    aut  naturaTis 

grali9  obediendum    esse,    grutiam  dari,  ui  homo  bene  legis  dictamen,  aut  aliqoid  simile  intelli.it    nt  iDSG 

operenn;  bona  Opera ad  salntem  quoque  esse  necmaria.  explicat,  et hanc  interdum  primara  eratiamet  attra 

Quin  et  multU  ions  probat,  hominem  ad  bene  operan-  ctionem.  Ex  unico Maxeniiiargumento  quodnum  169 

dum  fieri  Uberum,  eo  quod  ntttU  desit  gratia.  Quomodo  propositum  ei  mox  refutatum  videripotest  tol  trahuntur 

per  gratiam  erit  liber  ad  bene  operandum,  *i  operari  conjectur*tqu*  nequaquam  probatx  sunt    necullum  in 

Uebeat  sine  gratta  f  Quomodo  mortem  Christipro  omni  tibrU  Fausti  fundamentum  mihi  habere  videntur   Pro- 

/,„,  tam  studiose   probat,  ut  mferat,  »»11,,  nisi  ob  cul-  banda  h*c  essent,  non  asserenda,  quemadmodum  'et  itla 

pamsuam,dees8epotenltamadbeneoperandum,sivelU  qux   subjungit : Per  adjutorium   autera   "ratia;  vei 

sine  gratia  laborandum  esse  homtm  f  Itaque  non  repo-  cooperationem;    intelligit  eratiam   aliquam   sul.se- 

nan  multa  ad  sequentta  Suarezii verba.  Verumtamen,  quentem   ad    humanum  meritum,    et  promoven 

„„,„,,.    m  tanta  multitudine    sententiarum,  et  tot  aliquo  modo   Iiberum  arbitrium  ad  ulteriorem  per- 

i lis  ill-i  exphcandi   contra  doctrinam    \ogostini,  fectionem.  Ac  proinde  in  cap.  10  libri  2 sic inquit ■ 

nuIIapiainterpretatioIocumhabet,praBsertim,  quia  cc  Ipsom    adjutorii   vocabulom  doos   indical   ope- 

simulconatorille  Aothorrefellere  testimonia  Scrip-  «  rantemet  cooperantem.  »  Qua?  verba  inveniontor 

,„,,,.,  qU83  veritatem  fidei  confirmant,  ad  peregri-  etiam  in  S.  Aogostino,  sed  in  senso  longe  diverso 

,„,    e1  erroneos.sensusilladetorqoendo,  ut  postea  Aogostinos  enira  gratiam  ipsam  esse  voll  operan- 

confirmando   fidei   doctnnam  attingemos.    Breviter  tem  el  cooperantem  simul  com   libero  arbitrio    ut 

„,/  hrc  dico,  aut  nulla  opus  videri  pia  interpretatione,  infra  sois  locis  ostendemos.  Faostos  vero  per  ope- 

sed   solum  magna  diligentia  in  vero  Fausti  tensu  fo-  rantem  intelligit  hominem,  et  conperantem  voltesse 

vestigando ;  aut  eerteduos  tantum  aut  tres  «w  Faosti  Deum   vel    gratiam,   non   simul,   sed  post  hominis 

lextus,    in   quibus  pia  interpretatio  defectum  claritatis  praeviom  meritura    Dndepos!  dicta  verbacc  Operan- 

g  possit  supplere.  Quod  de    iugustino  etsacra  Scriptura  «tem  et  cooperantem  o;  sobjongil  :  «  Petentem  et  v 

addiiur,  vagum  est,  et  minimt  probatum,  postea  tamen  «  promittentem,  pulsantem  et  aperientem,  quaren-    " 

Uscutielur,  contra  Norisium.  «  tem  et  retriboentem.  »  Er  nequegratiara  vereope- 

190  Pergat  interimSuare  ius.  Quapropter.  inquit,  rantem  agnoscit,  nec  cooperantem  ad  idera  omnino 

in  prloribus   locis,  quae  in  contrariora  addo&imos,  opus,  vel  ad  pnmdrin  hominis  affectum  :  sed  coope- 

prima  verba  Epistolae,  qua?  sunr.  a  totoconcilio  pro-  rantem  vocat,  licet  deturad  novum  affecturasolum, 

bata,  Catholicura  possunt  habore  sensum  et  in  illo  quia  subjungitur  priori  actioni  et  merito  hominis, 

credendum    est  fuisse  a  Patrilras  concilii   ibi  sub-  ot  illum   ad   ulteriorem  perfectionem   adjuvet.  De 

scribentibus  rscepta,  ot  Baronius  reete  notavit.  In  qoo  etiam  sob  seqoenti  adjotorio,  quale  sit,  nom- 

vero,  qosa  sunt  propria  Fausti   [in  libris  nimi-  quara  ab  illo  Authore  explicator,  otsequenti  capite 

i  sub  nomine   gratim  comprehendit  externara  dicam.  Hactenus  Suarezius,  qui  ultimis  verbu  aperte 

prsedicationem,  revelationem,  doctrinam,  imoetiam  declarat,  sensum  Fausti  de  gratim  adjutorio  sibi  non 

i     jem  natorae,    ut  vidimus.  Et  ita.  quoties   «Mcit  satis  esse  perspectnm,  prout  eiiamrap.  6  subinde  con* 


41  i  TOl* 

j.  s. 


initium  bonae  voluntatis  esse  ex  gratia,  vel  a  Deo 
,     ,.  inchoationis  initia,  etconsumiuationem,  e1 
i  ara  esse,  qosa  attrahit,  ef  ante  obedientiam  prse- 
cedit,  et  similia  ;  solum  loquitur  de  gratia  oxterna 


queritur.  Nihit  tamen  ex  illo  capite  producam,cum  ibi- 
dem  Faustum  novis  argumentis  non  impugnet. 

19:2  Locusautem  Fausti  tjuem  datis  verbis  oppugnat,   re/eiiuntur. 
recitattts  est    num.  186,    ibique  continuo  observavi, 


per  Legem,  vel  doctrinam,  aut  prsadicationem : ita     ipsonomine  adjutorii    argumentum  sumere  Faostura 


enim  se  in  aliis  locis  declarat,  nec  in  alio  senso  po- 
tpst  consecutio  doctrinm  consistere.  Et  ita  etiam 
notavit  Maxentios  in  dicta  responsione  circafinem. 
I,i  Suarezius  adoptal  Maxentii  conlra  Faustom  ra- 
tiocinia,  cum  tamen  ante  Maxentium  fecetil  de  /! 
suspeclum,  agnoveritque  fatso  ab  eodem  accusatum 
S.  Fiormisdam  Papam.  Atalium   non  invenit  ex  on- 


u,i  probandum,  non  wla  gralia  hominem  aduttum  sal- 
vari,  tedipsi  etiamcum  gratia  laborandum.  Agit Faos- 
lus  de  morio,  quo  ca  leslem  gtoriam  consequi  debevius, 
no-i  sola  gratia,  sed  bonis  operibus  per  gratiam  facienr 
dis,  Ferba  prscedentia  id  ciare  indicant,  et  illa  ipsa, 
.  aut  ejus  editort  aut  fortasse  typotheta, 
corrupte  posuit :  Ipsum  ergo  adjutorii  vocabulom  la- 


tiquisducem,  cujus  argumenta  adoptare  possel  contra     borantis  requirit  ofllciura ;  adjutorii    itaque 
Faustum.  krgumentum  Maxentii,  quod  adoptavit  Sua-     duos   indioat,  operantem   et  cooperantem.  Ex  voce 


is,  suo  loco  refutatum  est.  Quod  hic  addit  de  con- 
wcutione  doclrinse,  plane  pugnat  contra  ip&um  Suare- 
:Jum,qui  tam  varia  FaMStoaltribuit,  utego  prorsusde- 

irem  de  invenienda  consecutione,  si  objectiones 
Suarezii  essent  admittendm.  At  illa  consecutio  facile 
invenitur  in  sententia  nostra.  Nam  gratiam  suflicien- 
lem  nemini  sine  sua  culpa  deesse  docel  Faustus,  eam- 
i  e  repetit  ex  meriiis  Ghristi  pro  omnibus  mortui.  Ex 


adjutorium  infert,  homini  cum  Deo  operandum  esse. 
At  nou  capio,  quomodo  nnns  operetur,  alter  cooperetur 
aui  adjuvet;si  non  agatur  de  eodem  actu,  ut  vult 
Suart  tius  Vidit  quidem  ex  lequentibtts  vnius,  Peten- 
tera  et  promiltentem  ete.  aliqmd  promitti  pro  futuro. 
Stcest:sed  prsesem  Dei  adjutorium  nonnegaturt  quia 
bene  operanti  cum  gralia  futurum  etiam  promittitur 
Si  Fausti  sensum  eapio,  vnll  no&  cum  Dei  gratia  bene 


ilfa   autem  gratia   repetit  libertatem   hominis  ad   bene     operari  et  orare,  ut  futurum  quoque  gratu  auxUtum, 
,  Verandumt  negatque  necessitatem  ad  peccandum.  Usec     et  catlestem  gloriam  consequamur.  Hoc  perpetuo  mcut- 
me  omnia    Fausti  recte   cohwrent.  At  Suarezius     cat  Faustus,  utjamdixi  num.  18G. 


nnJtcturx 
^n»  argu- 
ntnto  novo 


"""<■.  Faustum  facit Pelagianum,  nunc  Semipelagia~ 
n  nn,  nunc,  relicto  sensu  proprio  verborum  ejus,  con- 
fecturas  affert,  ut  sententiam  ejus  dwinando  quserat, 
'i  vet  sic  niiui  certi  invenit,  quia  prima  argumenta, 
quibus  Catholicum  recte  probaverat,  numqitam  aliit 
mentis  destruxit,  sed  suspicionibus  et  conjecturis 
\'  \tstra  impugnavit. 

191  Audiamus  et  alias  pergentU  Suarezii  conjectn- 
rat:  Unde  licet  in  eisdem  libria  reperiantur  esadem 
vnces,  quibus  Catholica  fldes  otitur,  nimirum  gra- 
tiss  vocantis,  attrahentis,  adjuvantis,  ac  eooperaritis 
nilulominus  earum  significatio,  et  usus 


193  Respondi  ad  objectiones  Suare  io  contra  Faus-  JJJJJJJJJi 


tiim  intortas,  qvm  lales  sunt,  ut  varid  Pelagianum 
potius  facerent,  quam  Semipelagianum,  ideoque  tanto 
diligentiusfuerunteiaminandm.  MtamentamSuaresius 
quam  neoterici  alii  Semipelagianis  tantum,  non  Pela- 
giams,  Faustom  annumernrunt,  volueruntque,  male 
m  tensisse  de  initio  fidei,  illudque  altributsse  tibero 
arbitrio,  non  gratise.  Verum  de  hoc  nomvrtatim  errore 
nnri  invenio  Faustura  aecusatum  ab  utlo,  qui  seculo 
w:  sit  nnii juior.  Primut  accusator  Maxentins  /v/a- 
rnanum  facere  voluit.  Posl  hunc  nullus,  quantum  de- 
sunt  longe     prehendere potui,  utlum  nominatimaTticutuminF&QSiA 

libris 


Fa>  $  «»i 


Ati<  '   'iu 
J.   8 


DE  S.   FAUSTO  EPISCOPO. 
,     r     •   ,r    Mnrcniio  Pelaaionis         196  &ecundo  Fauetus  in  Epbtolasua  sicloq* 
!**    n0T;:     £ «  frLdoil  *     Noaergo   per  mediurn,    Cbristo  duce,  gradie, 
^tetrj  rfizeri/»..    «&«■£«  «  J  ,    ratianij   sine  qua  nihil    aumus,  laborem  offt 

MioW ?«  ""''"'""'  f^"  ".;  '"        ;        L,     ciosJ fservitutis  assenmus,  Bed  omnimodo  arro^ 

*«**• «.  </— "  -''<"  '       ;      '    '     °>     tiam    et    ,„, „M „,„    laboris   excludimuT! 


ut 
eva- 


■-    8! 

non  meriti,  oum  Evangeliata  dicentes:  «  Servi 
«  inutiles  sumns,  quoddebuimusfacere,  feciinus,  D 
Vide  """'•  *~8  objectionemSuareziidefructudabom^ 
et  nuni.  179  similia  plane  Fausti  uerfoi  recicora 
,7  i-i posita.  Quod  hi(  "'/".  Ulud  esl,  a  Fausto  Ntyuiri 
laborem  offioiosae  servitutis,  tMfpost  gratiam.  li„. 
que  non  requirit  laborem,  ut  primam  gratiam  aut 
hdemeomereamur,  sed  ut  per  gratiam  Deo  seniamus, 
araliam  conservemus,  augeamus,et  gloriam  conseqna- 
vwr.  Necessitatem  bene  operandi  in  finem  mododiclum 


n„am  ,,>•'•<  •"'""  "  .'  Jl  ;"  P  ,/iW  ,.„„„,      totis  viribus   desudantes,  ne  gratia  m  nobis  t,„ 

„„;,,,„,,„„,„„„/.„„  Fausto  ■Hmt»,      '"'  ,.„„„„..    qtticquid    de    man„    Domini 

""r-"'""t;"';;:' ;;::;„: "::;;:,:  ::::;:  £ .„..' V ->  - ,,„::: 

ZSS^X^ '      soientes  laboris  ipsjua  iruct offlc»  , 

„,,„„/„,„•/,  in  Pawii  Itbrisasseri  "'"/"'«'  "„""■"<"- 

leriarbitrti,q Xttamrnterimt,  sedfrnslra.uttpsev,- 

,,,„„•  ,,,/,-v.  ""'.'•/"""•/"'""'''"""' ""'■'■"'"""'""'""" 

„„„„„,/,„'„,„ lamsFauat /,„„,,;„."„/""'<<<• 

194  Y„„,  Mpostomnet  objsctiones  diclasat  l:  uua 

,*kf«r«<«m-  videturfaieri  gratiam  pradre,  q ' '■"l"1'' '  (''»'"' 

,u,<,««n,i««  rouUis  verbis  adstruere  videtur.  3f«to  /''"'"  '"'''"' 

^*1"54"'       *„„/  „<  iio  Suauzius  '"'  '""""  ''"  '"■■'"'"  ■"'■"""  """ 
,,,„ ,  S.    Fausto   amrendam.    VUtri  „„    , "" 

"'""■  ■ i0 "  z;  [•;;:;:::  !SS  5Z  *•  :-  ^-  *-  ?•»*<"  ***». *« «« **■•■. 

«'"/»«  ''"''"'»""■    /'•'/"•"'"•""'      ;   '  '  w  „„„„,..    ,,,„„„  /,„„,,,„s, „.',„,/„„' /„w.„.'„s;l>, 

F„ust0„„„/,„  Oh.   '""■"""'"   «";-;;  "    '  ;  ;      ^,.,     .;,„',„,.„„„  reCe»tia  statuta  ooncilii  d. 

-'"'  ' ••"'""■•  Fan8tU™  '";'";„,      ,1    UisoLsensum  illum,  qui  dioit,  laborem  , 

B  "■'■''"'»  /"•"'"■'"'""'"'•.  ,""    '■  ""    ,J  „   Ml„,„  ape.     obedienti.  divina  gra.i*  non  e.s„  jungendutd.  4, 

SSTauSE  '::!:■•;,■:::::       **-* ^  •»*■?«».-! '•■ 

fioaemet  doctrinam  seu  obJBoti  pi ositionem  m- 

ter,„Mt.£'  past  „/„/„„„.'■  Fauato  ,„•„„/„,„":  Vbx 
hunc  ordinem  oonstituit  inter  gratiam  et  l.berum 
arbitrium,  u,  prseeedat  vocalio  aliqua  i>er  extornam 

p^cbc. „,„„„„',.  //,„,„„',„'„„'•.•"""'■•  *;a™      ;,',  „;.„.,;„.,   y,,;,„,  ,„,„,„  ,,„„,  ,,,„,,  P„s,  gra- 

■'"'■"  ' >■>'■'< ■■  ,<'""  ;"""'""  ;roq;d     tZ   sin  qna  dIMI  sumus.  Jte  W.  1  cap.  1  Ufa 

(AMtaf) BW  v„,  saluus  tnbua    l.bero ar      t.am.  s.neqj     i 

bltno,,.,,  in  boni   oupiditate,   „';•;««  '«'/« *    •     *%£%£%£  ^,ra  Pelagit '-',„/ 

eonstitaal.  Rurstm  '„»„•„  posl  ,•„„«'  dubttat,  n  1  •■"      «     <» '              <^        Bdiflcaveritdomum,  in  vanun 
stus  „„„  ,„„„"  dupHoem  attractionem.  r,„"„   .„</;«-     ■«.._ «^^^Xnt   eam.  »»  «  ta  '«•■' 

fitamtai   .„„,„/„„'„„.    /«"•''•,    '<■    Fa-f"   ''""'"  ";  faceresI„e  „,■„„„.;,„/„„  Fausto i oaowoas, 

cnsendum  esse  secundtm  „,  „/„-  eju,  ,„;„,"«  -"-  "';  2ThSta«*  '"»"<"'  '"'™  """"'^  '"'"■ 

Iflteto,  -•'■  '/'"' »  "-'  S ""  '■""'"'""  '""'"-  "■'""'"";  ;,,„„„.,  A  ■„„,  /„,  ,/„'•"  »'«/«'•" 

taaue  a  PelagianU  ,'  .-„.„.,«■'«.'/«  " "'.'■^"•W"'''"""  ""''■  '""        '"  ,„,  „„,„„,.  Nam  „/„,/  „„- 

-" «-  («.  "'  - ""• '"  -  **  8 -  f-     STSTJft?^?  ;l  4  ..»/'"'•«'  ''" 

"S2ST.SS "-"""- "•"■""'"-""-  "»"""""";'■  ^1:';":;;;,;;1:;:,:!;::;::;::;::":- 

d,„„.  mn4w  Ftarti «./  i'""' <v'-<  'T.CT:"LSp™S«rto.?5     

c"M>r\      «rflit.i  Bfromo  Su«m.»?«f    rt   " *"  /"-"'"     s""  ''<"""""'""''"'   "    ' ^' "^  'wr0  vel  ,„„„,,„ 

mini,uuxFau-  I"  «*/'  "•  u  /,.,,,■,„     hnhelur       P.t      a       auerle  nobis  neyat   fllS  VCt  DU  .    ^ui     ve.u  ,.,,„,„ 

ffMta^ri    Catliolicis    pro   sana  ei     Catheixrahabetur,     et  up  *       u  arrogal.e  vel  finem,  ad  iltaoi 

jmm^m:  .//<f  EpistoladUigentercontulerit,  omnwo  deprehendet.      mento  niuiur . 

C  ^nor,  Mfci  tatm  Faustum,  n/  ,»*m   e/ttc^        ■  -  £  •  »  dfcrfl|  rt  flddfl ,"" 


D 


3  proposilo  ipsius  abeirarunl,  qui  ooluerunt,  ipsum 
aut  bona  operaYaut  bonum  fl/fcc«ttn,  aui  boni  cupidi- 
tatem,  aut  aliud   simile    requisivisset  ut   donum  fidei 

mereatur  homo. 

197    Tertio  ca    opinio  plane   contraria  est  mullis 


m.n  r/ro  >w 
oprrandi  ilw 
gratia,  u  ll- 

mur; 


«t  contro- 
rium. 


,    „.,„„„,„,  errore.  ,mlm   deteetos.   Ex  Epistola  .ncessai„.,.era~,      „^  ^     ;      jlls  motib„s 

drf  ,  erroressuas  retructautis,  M M  *««/■  .<./'<>-  '«"tatem.  P«^nn  eu.n   "  ornn^  J    .^  ,, 

„„„„„. •  Assero  etiam.    per  rationem  et   ordinem  a,l  opus  grat.»  "J^^JgJ,,  nM  Of».f&rf 

HKulorum  alios  lege  graU*,  ali<.alege  Moysi.alios  oonsummat.oms  evtrema.  Ptofiu ,    ■  w„„„ 

Z ,  „   "lra: *ltU.IU  Dens  in  omnium  oordibu.  scri-  "„'"""'"■"'  "<»""".  omneT  llZm  auamto ' 

;    .        ^Jvenu,  Ohriati  .uissesalvatos  :  tamen  optts  grali*  ^ZTreZ^aiP^ 

L  ini.io  Lndi  ab  originali  nexu,  nisi  interceeaioue  <"'"/-  """""',^^7  [ZZnus  votunW*  «•»"" 

sacri  Sangnin...  non  abwluto..    Ad  ca/irmanium  «'"  fZ^a  haZe^ sTZne»  bontevolun^  ^ 

,„„„■  „„„„,„„,  scripsU  postremam  Opem  sui  partem  s,t  gralu,  mUrna.  I ,an ,  .  «  ««  ,, 

s:..  „„_„  :,„«  „,.  df  -"""-■/-;<:;-  :nrr:  r :rir^  /-**«: 


Faustua    ma»ir.f  fmvn  egit  deSanclu  legunatur»,  <«««„„,„.  •/.«•-  •-■ -•  -  rf  nalur„te< '""" 

J.«  J.«,  «  «««».,«* Faustu.,.roft«r«  f<  H|ta«  <•""""  ^^SKU»  "»""m'i'i'"  fi  > 

clun^e F.u.ti  verba  ,u,„  ambtgua .  respkiamus  opane,  Quare.  graus Fa-.sto ,tnb   <«r  g  ^.^  qu 

ad  ,a,  «u*  ...   rtfutanda  o«>  probanda  a>,ump>e,u,,  ;-er  raitocmta   ex  .•*«""'«"       ^./«M  ij*** 

«  «c  faaltu.  inJiemu,  v.rum  varborum  ejus  un.um ,  claru  et  oPe.rt„  e,us  ^r'"abZio  contra   t*"* 
nec  verum  modo  tnulttgemu.  .ea.um,  .ed  ,.»»  auoque         199  Cum  autem  *•"«"'"       mm  ,«»«- «"*' 

^ntMMiu.  a>iectac„everba,qu*pr*eedun,  m 


,ix> 


!«■ 


:;,>" 


AUCTO« 
J      I 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS.  643 

^tumexcap.  8,   totum    contextum,  licet  protixum,   huc  eamque  ob  merita   Christi,  u(   ssepe   dicit,   hominibttt  n 

„,,„,/,.,,  Nec  hocquidem,  in^ntl,  videbor  incautus,  ,////,,,,,.  A/  ,„,„-  non  in.e..tflo  qua  ratione  bon 

BiproBtear,  quod  aliquotiea  in  dispositionibus  n  istris,  tatis  motus  posset  dici  gratia  externa,  cum  niful  <io 

non  quidera  in    vitae  nostr»  primordiis,    sed  dum-  magis  sit  intemum,  quam  voluntas.  Secundo 

taxat  in  mediis,  gratiag  speciales  et  ev    accedenti  verbisnum.  183  allegatistutcertumprin 

largitate  venientes,  voluntas   nostra,  Deoita   ordi-  verba  Apostoli:   Sine  fide    impossibile  est   plac 

nante,  pracedat.  Utrum  ita sit,  sacra  interrogemua  Deo    i  itenter  dicere  non  poluit,ante  fidem 

eloquia     Legimns  in  EvangelL  dicentem  Dominum  :  sic  affectu  nalurati  hominem  Deo  )  m  /;- 

«  Quid  tibi   vis  facium  "  >•  Ei  iterum:  «  Via  sanus  dem  mereatur,  etiam  post  vocationem  externam, 

«  fieri  .  »  Vides,  quia  non  tribuitur  munua  salutis,  hsec  voluntatis  mr<  non  augeai    Tertio,   >  ,»■   u 

nisi  prius  interrogetur  desideriura  volunlatia  Sed  et  neraleprmcipium  contra  Pelagium  allegai  Wa  Chi 

,.,,„,  venitur  ad  baptismum,  priua  accedentis  volun-  verba:  Sine  me  nihil  potestia  facei  - 1  ut- 

tas  inquiritur,  ut  regenem  tia  subsequatur.  lutem  promerendam.    Huic  iterum   contradiceret,     • 

Et  in  centurione  Cornelio,  quia  praacessit   vojuntaa  quem  dicerei  ad  fUem  pervenire  posse,   prseeunle  sola 

gratiam,  ideo  praevenit  et   gratia  regenerationera.  i  .  naturalcs  non   augente 

Heeculttma  verba  de  Cornelioobjecil  Norisius,  inferius         202  Quarto  tib.  \  \  verba  Christi  de  n 

refutondus,  propler  illa  verba,  opinor :  Quia  prascessit  hominibus  hac paraphrasi  exponiti   Si  abuodaasei   in  °^nditur' 

voluntas  gratiam.   At  ■■  ,/<>   qua  terris  justitia,  non  fuisset  e  ccelis  transmissa    me- 

loquatur  voluntate,  nimirum    de   voluntate    mota   siuA  dicina  :  sed  ul  adveniret  unica  sanitas,    generalis 

excitata  /  \m,  Quam  vero  graliam  Cornelii  de-  exegit  infirroitas.  <s''  credidit,  advenisse  Christum,  ut 

signet  iis  vocibus,    qula  praacessil  voluntaa   gratiam,  generalem  infirmitatem  n 

intelligimus  Act.    10    ubi   histovia    Cornelii  refertur,  c  nter,  internas  e$$<  juas  nobis  meruit : 

nimirum  gratiam   accepti  Spiritus  soncli  anU  baplis-  nam  h%  solx  vires    infirmis  Itominibus  tribuunt.   < 

viurn.  Res  (i  i  Hsic  nai  ratui :  Adhuc  loi]uent.e  Pe-  vero  nulta   est    ratio,  cur   dicamus,    gratiam   quidem 

B  tro  verba  haac,  cecidit  Spiritus  sanctus  super  omnes,  adjuvantem  a  Pausto  internam  agnosci,  non  veropra 

qui  audiebant  verbum.  Et  obstupuerunt  ex   circum-  venientem.  Imo  certum  est,  de  prseveniente  eum  toqui, 

cisione   fideles,    qui  venerant    cum  Petro,  quia  in  cumdicit,  eam  omnibus   dari  vel  offerri,  et  ea   eadem 

nationes gratia  Spiritus sancti  eflfusaest.  Audiebant  gratia inferat,  quod  omnesad  fidem  ei  salutem  perve- 

enim  illos  loquentes  linguis,  et  maguiflcantes  Deum.  nire  possint,    Quinto    Praedestinatiani,  contra    quos 

Tunc  respondit  Petrus:  Numquid  aquam  quis  pro-  disserebat,  certo  toquebanlur  de  gratiainterna.  I> 

hibere  potest,  ut   uon  baptizentur  lii,  qui  Spir*tum  dem  igitur loquebatur  ci  Faustus,  qtti  eos  lib.  1  cap.  4 

sanctum  acceperunt,  sicut  et   nos?  Et   jussit  eos  sic  aggreditur  :   Cum  dixerint:    Totum  gratiae   Dei 

baptteari  elc.  ffanc  gratiamplane  singularem  preecessit  est;  quis  non  ad  tam  reverendum  n  rdia 

voluntas  Cornelii  per  gratias   optime  prxparala  :  nam  inclinetur  aflfectu?  Sed  cum  responderimua :  Totum 

Cornelius  #  1  ct  2 vocatur Religiosua  ac  timensDeum  plan.  est,  sed  omnibua  eam  oflfertatque   in- 

cum  omni  domo  sua,    fu<-iens  eleemosynas    multas  gerit  ad  salutem  omnium   Conditor  ac  redemptor  : 

plebi,  et  deprecans  Deum  semper.  llaque  et  fide   in  ad  hsec  illi   longe  a    pietatis    tramite   recedentea, 

Dettm  et  mul/is  gratits  recle  erat  dispositus  ad  singu-  respondere  praesumunt:  Non  eam  Salvatoromnibus 

larem  ittam  gratiam,  quam  ante baptismnm  accepit.  dedit,  quianec  pro  omnibus  mortuus  esl    Ecce  sta- 

200  Nunc  pauca  ex  atlegata    Fausti  loco   observe-  tim  in  secundis  apparet  gratiaa  impugnator,   qui  in 

idemrursum    mns    Si  vcrmn  esset,   quod  Fausto  imputatur,   deberet  primis  putabatur  assertor.  Taminlern  b  graliee  dicitw 

proawr"         bona  votuntus,  eaqne  ex  solis  noturse   vinbus,    semper  impugnator,  quam  asserlor. 

prxceaere  gratiam  :  al  ille  loquitur  de  voluniate  pet        203  Sexto   cap.  13  o</   hsec  Apostoli  verba  Hebr. 

gratiam  prirparata,  asserii  id  aliquoties  contingere,  et  10  *  29  :  Spiritui  gratiae  contumeliam  fecerit,  qusn  vergraiiam 

idfieri,  Deo  sic  ordinante.  Prtmoigttur  non  credidit,  certe  et  internam  gratiam,  et  Sptritum  sanctum  gratise  Pr*WB     m 

quuil   bona   voluntas  semper  prscedai    gratiam,   nec  datorem  signifuant,  sic   disserit :  Agnosce  boc  lo 

existimavit,   quod    voluntas   mere   naturalis   prsecedai  quia  gratia  non  tam  negata  hommi  defuit,    sed  ho- 

gratiam.  Prxterea  ait,  quod  bona   voluntas  aliquando  minem.  priusab  eodera  derelictaet  contempta,  dese- 

C  prsecedai  gratias  speciales  et  ex  accedenti  largitate  ruit  benignitas  Dantis.  Cum  quodam  dolore  incre 

venientes.    Quare    non    censuit,    quod  bona   volantas  pat  contumeliam  respuentis  ;  a<  i    f 

gratiamfidei  aut  qnamcumqne  primam  gratiam  /"-.nr-  voluntarma  declinavit,  non  periil  derelictua,  qu 

dat;  imo  id  omnino   censere  non    potuit   de  voluntate  ingerenti   misericordiaa    subtraxit    ingratus.    H<rc 

naturati,  cum  omne  initium  bon*  vuluntatis,  ad  salu-  omnia  de  extern  vetle  exponere,  esi  vtm  i 

iemtendentis,attribuatgratisf.AtnonsotumhaecraHo:  inferre.   Paulo   anle  ad   h*c    verba,  Nolite  dUigere 

ud  etiam  tot  conditiones,    limttationes,  et   cantiones,  mundum,  dixerat  :Nisi  e.  bonum  ad  meliora  contu- 

quus  adhilrttit  Fanstus,    ut  timtde  dtcal.  quod    volun-  lisset  aflfectum,  maliei  noninterd.ceretappet.tum, 

tfl«aIiquoties  prrcedat  gratias  speciales,   manifesU  et  ideo  in  sinistram  cnmme  suo  tranitur,   qui    a 

indicant,  non  credidiw  Faustura,  quod  bonus  volunta-  Domino  suo  vocatur  ad  dextram.  Quo  modo  vocatui 

tis  affectus  prxcedat  quascumqnm  gratias,  quibus  ad  a  Dommo  suo  ad  dextram  ?  An  fortesolum  pei  exter- 

Mem  autbona  opera  excitamitr  a  Deo ;  pr***rtim  cum  nam  prtedicationem  aliave  simdta  f  Non,  inquu  Fa 

has  macii  a  Deo   Imiurutcr  dicut,  ct    nnuim   adulto  tus.  uA  per  bonum  ad  mel.ora...  affectum,  sive  pei 


Voriis  argu. 
**nt,s 


ngcii  a  D't>    freq 
smr  cnlpa  siiu  deesse  variis  locis  contcudat. 

^01   lam  vcro.  quam  improbabilc  Slt,  F.iustum  solltm 


gratiam  intemam,  quam  Deus  eiconlutit. 

90i  Sme  hac  non  votse  Jtominem  a  malo  abstinere, 

gran xlernat  detiqmre,  q U  tojnftur  de  grattit    Sndieal  n.m.m   hlt  verbui  mali   non   mterdiceret  ^^^ 

«■i  fidm  mantilms,  brevile,  etiatn  Mendam.  Ad  opu.  appeUtum,  nimirum  quia  mpcenMta  eoe  ,ubet  Deut,  tlav,  M„ 
prati.-,.  referlm  omnibue  valunlali.  m.tibns  tam  uttnoscan/imal.ila  pergent  :  Et  propt.rea  ■teruin 
inclmationie  initia  quam  eoneummationie  eatrama.  «oit  :  «  Noli  vinc,  a  malo.  sed  v.nce  ,n  bono 
Alqniaomm  affectu^qua  homofidnn  amplecU  deeU*.  «  malum.  »  Aparte  mal  necessita te n„n  prem.tor. 
m.  una.  eti  «  bani.  matibu.  valuntati..  Brgo  af^clut  coi  victoria  de  bon,  eleot.one  promittttnr.  Non  e„,m 
Hle  a  Faosto  gratim  aUribuUur,  non  na,ur*  virUue.  in  devia  lex  or.gims  trah.t  quem  Anrtor  in  b,v,o 
Jatn  veta  a,(ec,ut  ,lte  nequu  iic,  gra,,a  externa.  cum  conlocavit,  ac  sic.  eni  volunUs  mdite  est.  ut  vmcere 
••«  >«  volunMe.  homink.  Igitur  vocaUonem  hominis  nd  malum  possit  e,c.  QraUa.  eu*  tupra  boniia  ad  inelio- 
fidem  non  „a,ui,  gratiam  txUnmm.  ttd  vere  inlernam.     ra  affectus,  qux  hk  dicilur  voluntas  indiU.    et  matr 


qra- 
interuam 


646 


IE  S.  FAUSTO  EPISCOPO. 


UKTORR 
J.     B. 


ingerens  se  misericordia,  nonpotestconcipinisi  inter- 
na.  Si  hxc  otnnia  paulo  attentius  considerasset  Sua- 
■fziusnf»  reliquis,  quse ad objectionem  de  externa  so-     §  XI.  RespondetUl'     ad  objecliones  Norlsii 

I      _■    1 1  ft(\      „#  ■  .•  T!l.  ..     .__        J 


D 


volenlis  Faustum  esse  damnatuminco 
cilio   /Irausicano,    et   contrarium    esse 


S.  Auguslino. 


orisiuK    in  Historia  Pelagiana   S.    Fausti  ruhut 


S.  Fausti  do- 
ctrlna  videtnr 
Awjustlno  con- 
sona, 


.   R 


i  tiamst  ob  di- 
versitatem  ma- 
teriae  gulbus- 

dum    risu  iit 

diversa. 


lum  attractione  aut  vocatione  ad  fidem  num.  lfiO  et 
sequentibus  respondi,  Maxentii  objeclionem  forle  num- 
quamadoptasset,  eamque  multofacilius  refutasset,  quam 
refutari  valeant  omnia  illa,  qnm  aperte  ostendunt, 
Faustum   per  gratiam  prmvenientem  constanter  intel- 

texisse  gratiam  internam  omnibus  oblatam,  et  viresad  jvr 

/  ,-,,,.    agendum    subministrantem.    Plura  hisce  addere  Ll 

tem  argumenta,  *ed  vereor,  ne  jam  justo  prolixior  el  sanctitatem  agnosctt,  vult    tamen,   Semipelagianum 

(actu*  sim.  Quare  breviter  wlum    observabo,  unde  fac-  fuisse,ejusquelibros  damnatos  in  concilio  Aransicanon. 

mmvideatur    ut  S   Fausti  doctrina muttis visa  sit di-  Contranum    jam   probavi    num     137  *H38,  etmox 

versa  a  doctrina  S.  Auguttini.  objectiones  refellam.  Tnterim  observo,  doctmimum  Sir. 

203  S.  Augustinus  in   librode  Donn  perseverantix  mondum,  qui   gesta  concilii    frausicani  bene  perspecta 

cap.   20   ait  :  Didicimus    enim,    singulas  quasque  habebal,  in  ea   non  fuisse  opinione    ac  ne  Suaresium 

lueresesintulisseEcclesisapropriasquastiones^con-  quidem  de  damnatione  Fausti   m   illo  concitio  memU 

traquas   diligentius  defenderetur  Scriptura  divma,  mmh.   Hinc  Sirmondus  in   Historia  Prvdestinathna 

quamsi   nulla  talis  necessitas  cogeret.  Hsc  autem  cap.  8  pro  Fausto  sic  loquitur :  Admonet   hoc  loco 

*anctus    dQi  rmU    qmd   nonnulliviri    docli,  ac  Btudium  ypnfatis,    amonj.iH    mn..<-.«nh;i..   nt  Kansti 

uominatim  Semipelagiani,conqnererentur,  multa  ipsum  Reiensis  vicem  doleamus,  sanctoque  etclari  nominia 

aisputassenova,etPatribusvetustioiibusincognita.Si  Antistiti    reverentiara,    qu  i    fas   est,   deprecemur. 

Faustns  eadem  de  causa  contra  novam  hmresim  aliqua  Quis  enim  segre  non   ferat,  Faustum  illum,  quiin 

disputasset   qumanteminusoperosefuissentexaminata,  admiratione    omnibus    aetate    sna    fuil    ethonore, 

idem  fccisseU  qwd  S.  Augustinus.   Nescio  tamen,  an  quem  doctrinae  salutaris  singularisque  Virum  Sido- 

S    Fausto  hanclaudem   tribuerejure  possimus.  Ete-  nius,  doctorem  oximium,  Pastorem  egregium  Ruri- 

mniaiUa,quaideliberoarbitrio,deneces-  cius  appellabat,  quemadhuc  abbatem  Bilarius  Are- 

s,tate  bonorum  operum,  de  gratia  snflicienli  ex  merilis  latensis  ita  honoravit,  ul  inter  se  ac  Th lorum  et 

Christiomnibusdataveloblata,  prmcipueprobandasump-  Maxiraum  episcopos   medium    locarel  ;  Episcopum 

,  i  Faustus,  facile  reperienda  in  vetustioribus,  et  in  ipso  ™ro  et    episcopi    collegas    omnes  reveriti  sunt,  et 

,v    iugustinotforteminusprolia-edisputata,claretamen  Hilarus    Pontifex  dignum  censuit,  qui   m    synodo 

usserta  et  satis probata.  Siquis  attente  perscrutari  vo-  Roraana   secum   una  praesuleret  :  Faustum  hunc, 

/,  erit  hbms  S.  Auguslini  de  Libero  arbitrio,  et  maxime  inqnam,  quis  «quoanimo  ferat  librorum  nuncisto- 

M   Zcapitai8,  L9,  20, 21  el 22,  ubiostendit,  homini  rumnoraine,  quod  Pnedestmatorum  m  h»  errores 

deem  liberam  potestQtem   bene  Qge„dit  quiQ  non  ex  synodi  sententia  refellent,  vexari  passimamul- 

.  nti  gratia,  deprehendet  S.  Faustum  esse  tis-  traducique  tamquara  haBreticum,  .dque  auctore, 

.9.  Augustini  m  hiscediscipulum.  Q"0'1  dissimulare  non  possunt,  ac  duce  Joanne  Ma- 

-200  Neque   scripta    ibidem  postea    retractavit,  sed  xenfcio-    Scvfca  monacho,    ox    eorum   numero,  qui 

,  rendit  S.Augusttnus  tib.  i  Retractat.  cap.9,ubi  mo-  Eutychis  haeresim  clam  foventes,  synoduml  l.alce- 

Pelagianos  his  verbu  :  Quapropter  aovi  hseretici  donensera  adversus  Horraisdam  ejusque  legatos  oc- 

Pelagiani,  qui  liberum  sicasserunt  voiuntatis  arbi-  cult»  artibus  impetebant  ? 

trium,ut  gratise  Dei  nqn  relinquant  [ocum,quando-         208  All'l,('   ******  <*i™«™  "    Mazentio  ejus- 

quide am  sec lum  raerita  nostra  dari  asserunt,  '/'"'  '■''"'■""   '"  Faustum  fuisse  e*cimos*  "'  ,r/""^ 

nseextollant,  quasi  eorura  egerim  causam.  quia  *  §  s   sed  "'L'  W™*°™  '  ""  Fausto  l,->"' ""  ■  / 

multa in  his  libris dixi  pro  libero arbitrio,  quae illius  sua  '"'"  >''""•'   ^fwm    sic    loqmtur  •  Qura  et  nac 

rlisputationis  causa   poscebat.    Tum  multa  recenset  ®tatfl  nostra  non  desunt,  et  proxirao  ante  saecuio 

tlehberoarbilriodicta^xquibusunumarripuerat  Pe-  non  defuerunt,   viri   doctissimi,   exactique  judicn, 

bj|i'M,  ei  subjungU  rln  his  atque  hujusmodi  verbis  9™  in  ^"™<"  '^ent  sententiam,  atque  in   tus,  ne 

meis,  quia  gratiaDeicomraemoratanonest,  de  qua  P1,,res   comraemorem,  clarissima  Lovaniensis  aca- 

Lnnc  non    agebatur,    putant  Pelagiani,    vel  putare  demiae  duo  iuraina,  JoannesDriedoetRuardus  lap- 

p  ssunt,  suam  nos  tenuisse  sententiara.   Se.l  frustra  Per»  M"'   Faustom  ambo,  nec  sine  hoiiore,  Catnon- 

hocputant.   Voluntas  quippe  est,  qua  et  peccatur,  cum  Ecclesiae    Doctorem   nominant.    Mitto  reiiqu, 
e1  pecte  vivitur  :  quo.l  his  verbis  egimus.  Hxc  ipsa     'lu ''  "lmd  Sirmondum  videri  poterunt.  Nortsws  in    /• 

pendice  Historix  Peiagianse  cap.  3  egroammo  excepu 
diclam  Sirmondipro  Fausto  Apologiam,  eamquecono' 
tus  est  acriter  refutare.  At  primo  non  video,  qua  w 


9"'  .Sirmo^j 

pro  eQlulo 


E 


Apolojtam 
smt  )i"ta 
caujfl  '9rf 
tuM  )""  h 


iir  Fausto  cogiture  poterit,  si  guis  crediderit,  ipsum 
non  satis  frequentei  de  gratia  locutum.  Nam  Fausto 
defendendum  eratliberum  arbitrum,  ul  ibidem  Avgus- 
D.  (jratia  tamen  multo  frequentius  locutua  est, 
i  iusque  necessitatem  clarioribus  verbti  ubique  declaravit, 
quam  S.  Augustinus  in  dictis  libm.  Contra  S.  Augus- 


causa  Norisius  tam  aegretulerit,  Faustum  Regiensem, 
quem  Sanctura  ipse  variis  locis  fatetur,  moderata  Apo- 
logia  defensum  essea  Sirmondo,  prxsertim cum  ipse  "' 


1 


<\uam  o.  AuguBtmus  m  uuus  uorin.  uonira  »>.  Augus-      l   ''        ' '  '  Mnrcn- 

imus  in   Operibus  contra   Pelagianos   multoplurade     Hutoria  Pelagiana   lib.lcap.  20  Joannem  - 1      ^ 
gratia  disseruit,   quam   in  suis  Faustus,  et  pauciora     '"""  ^monachos  nota  heereseos  hberare  stuaui     . 

-  tibero  arbitno.    Hinc  fit,  ul  multi,   qui  libros  S.     fortasse  credidii,  Sirmondo  non  lmmef0'™™ho. 
Augustmi  contra  Pelagianos  qus  ceteris  legunt,  exisli-     MU**  'l""d  '■""'  "'"  ll1""'""  """  '■"""""""  ?   ^ 

/,  FmsWdoctrinamJugustinianm  minus consonam  ;     "'""'"'^  'i""s  turbulentos  et  calummatores fu 
neque  satis  perpendunt.  quam   oppositb  sint  hsreses,     /"/'"  cogebatur  j  nelUvr* 

Velagiana,    comra    quam    scripsit    S.    Augustinus,         M9  Laudat  contra  Faustura  pro  Maxentu >t 
•■/  Prxdestinatiana,  quam  refutare  debuit  S.  Faustus.     minum*  Baronium,  Suarezmm,  Vasquezium, 

Sirmondum,  ut  in  rebus  theologtcis  ipse summus  n^ 
toricusassurgatdocftssimw  theologis.  At,  si  ^" 
monere  credidit,  cur  ipse  contra  dktorum  theo l09°     , 
auctoritatem  defendit  Maxenlium,  iisomnibusto  \ 
Eutychiana  suspectum?  An  forte  credidit,  Strmo 
adeorerum  theobgicarum  imperitum,  utnesctret,  q 


fHteW* ' 


d 


Pe- 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMHRIS. 


647 


A  Pelayianum   esset  aut   Semipelagianum,   quid  contra  sunt  erroribus  Semipelagianis,  qui ibidem sunt  damnati.  D 

Catholicum  ?  Liceat  hk  mihi  candide  eloqui,  quod  sen-  At  ego  multa  invenio  in  canonibus  concilii  Arausicani,      AUCT0 

tio.  Sirmondiauctoritate  in  hisce  mihi  major  est,  quam  quat  Fausti  doctrinse  omnino  consona  sunt,  nihil,  quoil      *j.b. 

ullius  ex  neotericis  illis,    quos  contra  ipsum   produxit  illi  videatur  contrarium.   Certe  omnia,   qux  inultimo  cunones  ait- 

Norisius,cum  quia  perspexit,  multas  perperam  contra  canone  contra   Presdestinatianot  mnt  definita,  ex  pro-  iuotArau"- 

Faustum  produci  uelustorum  auctoritates,  quas  illi  ex  batis  a  Fausto   videntw    desumpta.    T*d>-   ,si  iiiwl  ;  Cp"J™Una- 

enore  fuerani  secuti,  tum  quta  m  cognilione  antiqua-  Hoc  etiam  secundum   fidem  Catholicam  credimus,  tianos* 

rum  hxresum,  et  in  recte  intelligendis  veterum  scnptis,  quod  ac-epta  perbaptismum  gratiaomnea  baptizati, 

minime  illis  cessit,  lum  quia  ivium  Fausti  historiam,  Christo  ;tu\iliaute  et  cooperante,   qus   a.l  salutem 

in  gua  multum  aberravii  Baronius,  quem  alii  feresunt  aniraaepertiaent,  possintetdebeant.  si  fideliter  labo- 

secuii,  id  esl,  occasionem,   qua   scripsit,  errores,  quos  rare  voluerint,    adimplere.    Td  in  Avgustino  quidem 

refulavit,  personas,  a  quibus  oppi  gnatus  fuil  ,reliquaque  inveniet,  qui  studiose  volueritinvestigare.  Magis  tamen 

omnia  temporum,    locorum    ei   personarum   adjuncta,  ex  Fausto  canonem   compositum  existimo,  quod  fuertl 

multo  perfectiusnovisse  se  ostendit,  quam  noveiant  theo-  unus  ex  arliculis,  quos  ille  mandato  concilii  Arelatensis 

logi,  quos   laudat    Norisius.  Habuit  igilur  Sirmondus  probandos  accepit.  Non   satis  cupio,  qua  ratiom  Nori- 

omnio  adjumenta  ad  iibros  Fausti  recte  intelligendos,  et  sius  lib.  3  cap:  23    de  hoc  canone  dicat  :  Fausti  im- 

magis  hubuit  quam  laudati  theologi,  quorum  errores  his-  posturas  rejicientea  decernunt,  omnibus  in  bapti 

toricos  evitavit.  Frustra  igitur  ad   theologos  mittilur,  gpatiara  Dei  donari,  etomnes,  Deo  auxiliante,  pos- 

cuiii  tantum   agatur  de  recta  librorum   Fausti    intetlk  se,  si  fileliter   laborara  voluerint,  divina  mandata 

gentia,  et  insignes  theologos  pro  Fausto  allegaverit,  et  adimplere.  Non  video,    inquam,    qua  ratione  dicatui 

plures  allegare  potnerit,  concilium  condid  em  doctrinm  Fausti  confor- 

210    Rfliquas  Norisii  contra   Faustum  objectiones  mem  ad  rejiciendas  ejus   imposturas,  nec  axaminavit, 

Asertadam-   J'""  ""ls  l""s  refulavi,    uti   rt  argumenta  qnaedam  ex  opinor,  Noristus,  quam non  congruant imposlurx sanc- 

riaf.n  Fausti     Suarezio  ab  eodem  adoptata.Restantexaminanda  ea,quz  litati,  quam  Fausto  ipse  attribuit. 

iibrorum  in      prolulit,    ut   /" obaret ,    doclrinam    Fausti    in  concilio         213    Subdunt    Patres    Arausicani   .  Aliquos  vero  vtdentur  com- 

coneiho  Arau-  ^au8ican0  fuisse  aamnatam,    Faustumq ue  scripsisse  ad    malum   divina    potestate   pradestinatos  esse.  p.0$\u  e*  pro,' 

ticano  «      a  t  i.  .  •    batlsaFausto. 

3  coiitru  .s.  Auiju.sttitum.  .1 1  <  rbior  subtnde  jtt  nsec  dispu-  non  solum  non   credimus  j  sed  etiam.  si  sunt,  qui   ^ 

taiw  Norisii,  ideoqm  el  acriorquibusdamvideripoteril  tantum   malum  cradere  velint,   cum  omni  detesta- 

hsscmea  responsio,  quam  qua  Suarezium    refeUereco-  tione  illis  anathema dicimus.  Unutt  illeeratex  erro- 

natus  suin,  niei  observare  voluerint,  totam  diversitalem  ribus,  quos  Faustus  prsscipue    refutandos    susceperat 

oririexobjectionibus,  adquasrespondeo.  Jamnum.  i$7  Atrursum   immerilo  Faustum    hic   carpU   Norisius, 

observavi,  asserere  Norisium,  tibros  Fausti  iit  concilio  dumasserit,  id  statulum  a  Patribus,  quia   idem    cum 

Aiuusicuno  fuisse  damnatos  ;  sed  nullum  ex  Actiscon-  asseclis   pronuntiaveral    defensores    Augustiniana 

ciliipro  ea  opinione  haberi  fundamentum,  cumin  illis  sententiaBde  prasdestinatione  docere,  Deum  asnue 
de  Fausto  altum  sit  silentium,  et  de  viventibus  agatur,  praadestinare  hominem  ad  bonum,  ac  ad  malum. 
ut  ibidemvideri  potest,  Praeterea de  damnatione lihro-  Prsedestinatianis haerelicu  id  altribuil  Faustus,  non 
rum  Fausti  in  coiwilio  Arausicano nullus  umquam aut  defensoribus  Augustinianz  sentenUx,  Quam  honori- 
contemporaneus,  aut  suppar  aut  medii  sevi  scriptor  me-  \\ce  de  S.  Augustino  semper  locutus  sil  Faustus, 
mmit,  ut  plane  novellum  sit  inventum.  Attamen  auctor  infra  videlimus.  At  prius  examinemus  ea,  qus 
VitxS.  FiUgentii,  qui  iniquo  in  F&ustum  erat  animo,  concilio  objecii  Norisius,  ui  Fausto  contraria. 
eam    damnationem    nequaquam   videtur  pmteriturus         214  Can  ilii  breviter  ita    recenset :  Initium 

fuisse,  si  novissel,  necomnes  omnino  illius  et  posterio-     fidei,  ipsum  etiam  credulitatis  affectum,  Deidonum  ReUquicano- 
ristemporis   scriptores  rem   tam  memorabilem  sitentio     esse  decernitur  can.  v.  Hanc  ipsamesse  Faustiitoc-  nes 
involvissent.  trinam  existimamus.   Gratiam    oon  <\;.\n   petentibus 

211  Quapropter  damnatio  itla  librorum  Fausti  in  (adde  sine  gratia  Dei  ex  ipso  cunone)  quserentibus, 
caretomni  concilionon  minus commentitia  videtur,quam  eorumdem  pulsantibus  ;  sed  potius,  utvelimus,  el  quaeramus, 
tutimonto  ve-  refutatio  per  S.  Czsarium,  qui  dicto  concilio  prxfuit.  et  pulsemus  can.  vi.  Hoc  ipsum  perpelno  contendil 
SttMtaT'   C""""  S-  r;,s"""^  '/"'  "'  eodem  ccenobio  Lerinensi,      Faustus,   dan  nobis  o  Deo  gratiam,  u(    bene  opt 

ii,  quo   sacram  doctrinam  hauserat    Faustus.  eruditus     mur  et  orationi  mus.   Adjutorium   Dei  etiam 

C  fuit,  S.  Faustu...  maximifecissevidetur.  Consulal  stu-     Sanctis1  semper  implorandum,  quo  possint  m    bono  F 
diosus  lector  dicta    hacdere  num.  8  et  9,  et  videbil,     opere  perdurare  can.    \,    nnde    perseverantia   Dei 
auctoritalem  S.  Fausti  allatam  fuissea  S.  Csuarioin     donum  esse  inteUigatur  r   ipsisstma   hs 

reyravissima,  allaldmque  fuissecum  canonibus  conci-  Fausti  doctnna,  eaque  frequentet  repetita.  Omnia 
liorum  contraContumeiiosum  episcopum,  idque  factum  inquit  Norisius,  hoc  canone  vx  comprehenduntur: 
a  Csesario  paucis  annis  posi  concilium  Arausicanum  ;     «  Multa  I  ^  in  bomme   b  .na,    quaa  non  aci 

titulumquoqueSauctiautEamopis&nctiaCxsanoea     «  homo :  nulla  voro    facil    nomo,   qaaa   non    i 

occasi .F^todatum.JamveronullarationeinteUigo,     «  Daus,    ut   fac  il   homo  t.   Quibus  verbis  to 

curS.  Ca  Fausto  habuerit,   ,u     div.na? gratiai  dandum,  tium,  ei    , 

ejus  em   decretoS.SiriciiPap*  et  canonibus     gressum,  tm  pronu  ntiavit,    ■ 

adjungeret.sidoclrinamejui icilioanted laverit.     initiura  el  per^everantiam  m   bono  opere  betmpe- 

Certequxantecrantproducta,suflicerepoteruntadCon-     lagiani  divin»  gra 

liosumdamnandum:curergoe nfinemadderet     h*c  suni    de  S 

Homim iamnai*  doctrin*,  contra   quem  reus  < iniaxliasimUiter  dicebat,  ui  ant< 

K  pTksel, f  /7"' ego """', neque!  t(,m,,T  r  prm2tntA 

damnatione  librorum    in  concilio,  aui  eorumdem  refu-         MKextaniai 

tatione  per  s   drsarium.   Hic  quoque,  q um  mihi     f» divisti  mqumque.  Dabo  tpsa   com  l»  ■   nMM»£ 

r !*   '<"" «~p* "T"     Z™TSVJt  tJUom°ni  iSlm  * 

dato,  ,,  fuisset  seminariumSemipelagianorum,  et  prtn-     Abraha  .  1 1 


■trinx  Fausti   esse  lonlranos  ;  proul  cerlo  cvnlraru 


G48 


DE  S.  FAUSTO  EPISCOPO. 


AHCTOnE 

J.    s. 


"'c  tnntn 


vnletur  /iei  i, 
ul   Fuustus 


Fausto  erat  demandata. 

220  Augustinus  ipse  non  skloquebatur  de  iist  tjuos 
a  se  i"  aliquot  opiniomvus  dissentm  noverat,nt  (requen-  reprthfndm- 
ter  in  Operibus  suis  declarat,  ac  nomin  ttim  m  Ub.  de  *j 


I 


a   en  6*f7    At  si  oculis  mei*  maUm  cfedere,   laudatus  teri  :  si   de    gratia   cumlibero  arbttrio  concilianit 

Panstua  eadem   cum  concilio   docuit.    Nam    ei   /Wem  Unura  sic  vocavit  ad  castitaten  Deus,  sicut  ei  , 

matl)om{n]  donum  :  ,,  mox  observat,  bonum  tumerat,  ut  Bequeretur,  alterum  non  sic   vocavit. 

InMUitisUdeskfidemjnon   uovellum  esse  privi-  Omnes  hte  expmswnes  sunt  S.  Augustino   conformes, 

legium   sedvetustum.  Et,utmittamalia,devirtutibus  ut  non  ignorant,  7"""   Opertbus  tjus  bcne   ,„„,    „er. 

Jiv  rimcap  7 observat,  quia  Aomo)  non  naturaliter  sati.  Quam  ergo  adoplabitprudem  S.  Avgustmi  secta- 

habel  ista  Staufom  homo  non  habet  naturalit.T   wr-  tor  ?  Nempeex  omnibus  iliam,  qxu*    magk    occommo. 

lutes    uta'it  Faustus,  necfidemnecalias   virlutes  acce-  data  est  moteris,  quamtractat,  licut  fecit  S.   Faustua, 

mtaDeo  per  bonumnatur©,...  sed  per  gratiam,  »r  et  quemadmodum  Augustinus  ipse  sempei   locutu  ttt 

Patres   observant    De  fideEnocho    data  %ante   locutun  pro  natura  qnmstiomm,  quas  pree  manibus  habebat. 
m  euteatiispluribushuc  spectantibus.  219  Andiamus   modo    Norisium.    Ubi    narro 

ajc  UUim  ,„,,„,,  concilio    objecta   luibent   :    In  a  conrilio  Lugtlunensi  munus  senbendi  contra  Prsdes*  »"«««, 

vufeaturcon-    omni  „,„/,  bono  ,.  ■■  -  "  postea  adjuvari,  tviatianos  Fi^sto  fuisse  demandatum    ita   pergu  ^, 

trar.um.  DJm  ,,„ grati m  m  prmv t.  1  nde  manifestis-  Faustus  mala  fide,  atxju  Augustini  «  .J"» 

e  credendum  esi   quod...  et  Cornelii  centurionis,  sentontiam  pramccu]  m  munus  execo-  '«■ 

ad  nuem  aneelus  Domini    missus    est,...    illa    tam  tus,  a  rectiori    dogmate    exorbiiavit.   Etenim   sub 

admirabilisndesnonfuitdenatura,  sed  divinae  lar-  prietextu     Pmd«tinrtaiM     h*resis    confutand» 

eitatisdonum    Hisce  contraria   vuli    Norisius,    qum  duos  de  Gratia  et  hbero  arbitrio  hbros  scnpturivifc, 

J   c       iQ  habei  |  austui   ,,,,  2  Cfl/J   s.  A<  meo  qui-  in  quibus  sub  alienc  corio  Augustinus  vapulavit.  » 

„„,„.  198j    tucu-  paulisper  mtamus.  I  etlem,  Nomxus  minus  vehmern 

lenterostendiLsanamesseFfiusti    de    gralia    prxve-  fuisset  tn  Vtrum,  quem  aS.  Sidotuo    supra    cajtero» 

uedoctr m.  N ut aliquid  singulare,  observat,  iliius  aatatis prasules  ad   sidera  usque^e™  ^,0- 

nrutiasquasdamspeciates  aliquoties    —    toniilfait  ^  fl/ttd  """""  Oathxeyiscoimxn  sum ,,- 

B  L^,,,/!,/,/,,,,/,  dispostlis,   ul   Cornelio  data    esi  stimatione  fuisse- fatetnr,  quem  tpseSanctum  et   8a* 

nralia  Spiritus sancti.  M,  ne  quis  existimare posset,  se  ctorum  cultu  honoratum  testat  malani 

\one  per   voluntatem    naturatem,    ad  H  te,  neque  tmposturas,  objicere  debumei  Viro  -to% 

mitionem  M  :  Cum  ethoc  ipsum  inces-  *U  idonea  habumet  argumenla  ad  probandum  conmtuj 

sabiliter  asseram,  qu„d    Deo    ipsam  debeam  volun-  «»n  g.avia.  Al  ea  mmqunm  protuLit,  numnuom   vm 

ertira  ,UII1  to  omnibus  ejus  motibus  ad  f«w  p^-  ATani  11  m»»  ie  0^1  ..  -Uv^- 

opusgratiiBreferamvelinchoationisinitiaveleon-  dissenmset  Faustus   «ft  ^uul^tl himr 

Lmationis  1  xtrema.  ^ndi  -„,  /Vomti  o^  «  tlieronymum,  necdum  malvfidei  ^~dm  , 

„"»,*,  (/l„.  ,,r/,  ,,w,„s  .«1  «uto   totomtfiw   -/  ••gni  '•"""   defenswAugusmi,    sed   ftiei  Cathotm 
msti  doctrinam  ex  concilioArausicanovnprobandam. 
^2 1 7  Laudatua  Norisius  lib.Zcap,  15  graviler accu- 
Ex  divfrsitatc  SQt  Faustum,  acsi  quam  maximts  coiUrarius  fuisset   S. 

quxitionum  0t  ejusque   doclrinam  sludiose  oppugnassei   .-  wr  m  upenum  mr»»»..  » •   ,/W  ?UJ1((0, 

;,(y,„/,   mufia    (,v^i,    giwfiee   /^um    finK,   «ec  Dono  ^rwoomn^    cap.   21    tf«  ^eiler  :  Quamfii 

urm ,  pntari  im«rmft.  Aw^uefn   r„/,  ejus>  qu*  neminem  velim  sic  ample.  U  omuu,  utme  sequatur, 

examinabo. i  transferam.aliquagmerotimobservanda  nisi  miis,  Ln  quibus  me    non    errasse  r ^en  • 

„,M(,W(/,„iM,,^,/^.   /ow  iwiii.  205    n  Nainprontereanuncfaoiolibros,  mqui  ^OpuscuW 

mobservavi,  undi  coutingere  potuerit,  ui    scrtpiores  mearetractanda susce^ ut  uecme  ^mu»" 

~I,,,,/,,,,,,/^n^  MrtMn  Fausti5.  Aivwfino  me  secutum  fuiese  demonstrem  ;    sed    j.rohneme 

Mte» i,  irum  quia,  ubi  agitur  de    gratia,  me  existimo,  Deo  miserante,  sc npsisse   n«m  n     en 

Cipue  legunt  scripta  S.  Augustim  contra  Pelagia-  a  perfectione  ccepisse   ;  quanrto^.dem  w^i 

!,,,  in  qmbus  defentknda  erat  gralia  ejusqmefficucit^  loquor,  quam  venus,  si  velnuncdico  «ne  ad  peftec 
^p^elu^tiojnontiberumarbitHum,   quod   admi*     bionem  aine  ulio  errere  scnbendi  jam  ...  ste  .  u  j, 
tebantPelagiani  et  Semipelagiani  tanto  cum  excessu,     venisse.  //■-    iMfon   debel,  91 itifiii  P  «• «  «     j 
Bl  ta  „„„„„  /,/,,„/,,  A^  Fausto  «on    orot   de/ta-     AugwuniMii  nfid  toiteH.  Fateti»  Augu^  0  d 
rfendfl       ,/a  #CflClfl  necprxdestinatio,   cum    utram-     ipsosua  non  sempersit  smdus,  sedsubndi  1(19«  I 

,,„  agnoscerent   Prxdestinatiani cum  adjunctis  eno-     venerit  probabiliora.quam  ante  dederut. 

«,«  ^  iid  ^rom  iMw,  / orum  operum  ut  m  Q&  "W  Faustum    M  ^j™^  -Jg* 

orfl/ifl    omnibus  oblata,  qua    homo  potest   bene   ope-  cum  Hieronumo,  cum  Ghrysostomo,  oum  m     »>        tmW 

ran.  Si  quu  in  lauta  diversitate  quierai    eosdem   ubi-  cum  alio  Patre  antuiuo  intt.rpretan,  quam  «?■ 

que  loquendi  modos,  nescit  profecto,  aui  cevle  non  <on-  gustino,  quadWmm  mterpntan nautprobt  « 

siderat   quantum  scriptom verba  sua soleani  accommo*  credenelaut  aptiorem  »,1  propositum   nm   '         ^ 

durequsestionibus,  quas  liabent   prx  manibus.  opbior,  interpm  sacr*  Smptun  creaia  ,      .       s< 

218  N.  Augustinus  lib.  lZde  Civitate  cop.  6   ponii  vertendum  Nildlo  magu    repreiena  «•  '« •   1  ^ 

tuMnae  atuer  d„o*  animo et  corpore  a?qualiter  aflfectos,   et  eadem  Faustus,ii^e    gu^saortiow   1119««    ""''/,„,„, 

to9"fl",r         tentatione  eoniri  eaiftrirm  pnfeafM  ambos,    quorum  nominatimde.,aiumabm,  quod  nngu  m  a  u 

CSZ    nnus  casUtatemservat  illibatam,  nlte>  m tus  cadiU  ei     corpoHbm   infundantur    ^^^7, ■ 

Ptiagianos:     tum  hujusce  diversitatis  causam  quserit^t    respondei  1  aliosque  dociom  xnduktiantei    toqu{  H       (lS, 

Quidahud  ai  ni«    unum  voluisse,   alterum  oui/"mcum^   Avgusiwtadetenep 

nolui  astitate  deficere  ?    7f«ow    in   aUegato  KulgentnuUisqne  Afncaw  ^^'o^J^,^ 

casu.  mponsio  Augustiaiaiwest :  Uuus  v.luit.  alter  tam    etiuwMdidfiM,   lt#<us    sacia  ^   D,t 

noluitacastiute  deficere  :  eaque  sane  cmgrua   pro  aguntd*  mor\e  Clu-tsti  pw   (mniou  , >         a  mni> 

iis,qui  Hberumdefendunt  arbitrium  ;aut  quj  qugsrml»  uoiunjaie  latvnnii  "''"'■•'•    llr   ■l/"/  '',;„„„,,. 

unde    oriatur  voluntas    rnala,    ui    tii    quxrU    Au-  bus  oo/ofe,  magis  wtifarm  ■>  conswm  <  r 

fustinus      At,    quanium   doctwam    S.     Aiujusuui  nlos  (»Um  a  Rauete^um  '"'!' '"""'T,,^,,-.,  .inrtntw, 

pcrcipere  yolui,    id   eumdem  casum    m   matem    '/('  toribits,  et  hodiema  ettam  JMele***    um$PiindMn    ''''" 

masdeqinotwe  respmdijssii   :   Unum    ad    castiiahs  n&jwe  luidm.Wtet  Faus^i   '••/'"    '  ^ft    sV//. 

donwu.  prpdestinavit  beus»non  alt.-rma  :  «  o«  <//<-  daw,  Awomcri  car^oi  ^  induhuatit     ^   ^ 
cofw  yrafis  :  Uni  dedit  Deus  castitatem,     non    al-      lentiam  S.  Amjusuui   ei    S.     Eaua  ^.^ 


mtuj 


tuhtndr   olUcr 


AUCTORE 
i.  ». 


tat  Norisius, 
vtt  unlco 
vtrbo  S   Au- 
guilinum 


Fnw-lo  refu- 
tatitm: 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS.  649 

fukse.etiamsieamnonsequeditettieverbit  ubique  ex-  ctorum  ejus  refutationem,   pet  alleqata    verba,    quod    n 

VTemHt  S.  Augustinus.  Hmc  breviUr  observare  volui,  stante  illa   opinione,  non   judieandi  nascimus    sed 

non  quoi  Fausti  doctrinam  m  ullo  dogmale  ab  Augut-  judicati.  Itaque,  siquidam  Sanotorura  aas*  S.Augus- 

tiniana  dissentire  reperiam,    sed    ?«od    longum   mei  linus,    ejus  auctoritaU    eontro    advmario»    uteretmr 

examinare,  an  in  omnibus  etiam   incidentibus  cum  Au-  Faustus.  Quare  non   habemut  confitentem    Fauatnm, 

guslino  locutvs  sit  Fuustus.  quodpu$netcontra  Augustinum  ;  ted  habemia    Nori- 

222  m  non  dubito  dtcere,  nec  animo  adversus  Au-  sium  a  mente  Faasti  clare abtrrantem, 

gustim  doctrinampneoccupato  (uisst   Fauaturo,   nec  in  224  Frustraetiam  ailegat  Norisiut  verba  Fausti  ex 

Uoru  ejvs  vapulasse  Auguttinum.  Inania  suni    verba,  Epistola  adGracum,  aut  potiut  Qratum.   Verba  hme  nnnmatesed 

qutead  hocprobandum   subjungil    Notitiut,    ita    per-  sunt.  In  8criptis aancti  pontiflcia  kugustini,  etiamsi  h""ortftct,d9 

gens;  Nam   ejusdem   de   gratuita  pra ideal  inatione  quidputaturapud  loctissimos  viros  esse  suspectura,  J  ^Z""*0 

sententiara  totis  lacertis  impugnat,    Massilienaium  ex  hia,  quaa  dajnnandajudicaati,  nibil  n            »pre-  fauthu 

dogmata,  dudura  a  sancto  d              erea  restaurat,  henaum.  Re  pondetod  Qrattm,  volentem temttre aliqua 

ac  blasphemia8,  quasab  Hipponenai  praeaule  Pros-  improbarein  SeriptitS.  Augutiini,  m  liquei  n  aUs- 

per  procul  araoverat,  eidem  rursus    imponit:  uno  gatis  verbis.  Exhia,  quae  damnanda  judicaati,  oitul 

yerbo  totus  anti-Augustinianua  est.   Quui  ad  htec  noveria  reprehenaum.  Defendii  igitur  Faustus  .1«- 

dicam,  nisi  admiratione  perculsnm  in  Norisio  simitia  gustinum   contra  temerarium    Qrati  judicium.    Verba 

me  legereX  Ei  Fausti,  libros  pervolvi  frequenter,    et  vero tnterposita solum  videntur adjecta,  qnod  Gratut ad 

Hbros  S.  Augustini  de    Prmtestinatione  Sandorum   ei  temerilatem  suam  defendendam  scripsittet,   altqua  in 

de  Dono   perseverantise  cum    iit  contuli,   nec  ullum  scriptis  S.  Auguttini  doctissimU   virit  ttaptcta  ttu\ 

verbum  in  hit  Operibus  S.  /Jugustini,  quwsotaadver-  Hoctotum  negare  non  poterai   Faustua,  eum  verum 

sus  Massilienses  sunt    scnpla,    invenire   potui,    quod  etteletcertum  ex  Epittolit  Prosperiet\HUarii  Itaque 

refutatum  videatur  a  Fausto,  aut   eidem   contrarium.  concettit    quidem,  sed  mitissime  his  verbis:  Ktiarasi  _, 

Scripsit  Faustus  confra  hzrelicos  non  pro  Mattilientium  quid  putatur  apud  doctissimos  viros  a&sa  luspectom. 

dogmatit,  sedprofide  Gatholica  :   dugustinum  num-  At  non  <//<  il  Faustus,  sibiquoque  in  UbrisS.  Augustini 

quam  oppugnarit,  &ed   non   sJne    lande    in   auxilium  atiquid  sutpectum  ette    Quanti  autem  facerei  S.  Au- 

vocavit.  Audiamus  itaque  probationes  '.  Certe  nniver-  gustin nm,  tatis  ottetidii  altegando  ejus  potissimum  au- 

sasacri  Codicis  testimonia   a   sancto    dortore  lau-  ctoritatem  in  Hbris   <ie  Gratia  et   Libero   arbitrio,  ia 

data,  ejusqne  interpretationes  excut.it,    ut  Jonnnes  </'"/",s  niws  J'utres  aiieqaios  mm  mvenio.  Augustinum 

Maxentius  ostendit in responsione  ad  Epistolam  Hor  allegavit  lib.  icap*  G.  Rursum  lib.  "2.  cap,  7  lusveibit 

misdm.  Maxentium,  quem  ipse  fassus  est  impostorem,  e"m  laudat  :  Opua  itaque  uaturalia  legiain  cordibuj 

et  consequenter  fide  indignum,  nisi    dicta  sua  proba-  hominum   fuisse  conacriptum,   atiam  beatissimua 

verii.  allegai   testem  Norisius    Evolvi   hunc  in  fmem  pontifex    luguatinus  doctis  irao  sermone  prdsequi- 

Mnrntn    scriptum    el    non  inveni  unum  teslU  tur.  Addil Nnrisius  quxdamFm&tl  verba, quibus  ait\ 

monium,  de  quo  id  tentavii   probare,  quod  de  omnibut  ''""'  docere,  fidem  ex  viribua  liberi  arbitrii  nasci.  Sed 

asseritur  ottendiste,  verba  solum  significanl,  f\dem  etiam   m  lege  naiurx 

223  Avdiamus,  utrumfeliciorin  probandosit  Nori-  J"sl"  "  Deo  datam,  ahos   vere  ea   non  carnhte  tint 
sius,  qnam  in  dicendo.  Unum  inquit,  et  breve  qnidem  culPa  sua-  Si  qua  atia  objecit,  soluta  sunt  §  9  et  10. 
capul  libri  primi,  nempe  quartum,  inspiciamus  :  in 

eoF  iiistum  e  diametro  contra  Augustinum  pugnare, 

nec  illos  recentiores,  qui  nuper  pm  Fauato   labo-  §  XII.  Refutantur  asserta  Tillemontii,  con- 

piosa                 enixisunt,  Degaturoa  fuisse    exi-  tra  Fausti  sanctitalem  dissereniis, 

stimo,  si  rem  extra  partium  siudia  considerassent. 

Magna  hoc  exordio   promxtluyitur,    Vetim   itaque  ud  -m^ 

Uionem  diligentei  attendat  frc/or, Ibi-enim,  inquii,  j\enatt  trt  breviter  respondeamut   Titlemontio,  qui 

cumS   Vugustini  senteutiam de prsedeatmatione  plu-  ,„  Fausto  art.  10  (riqnirit,  an  pro  Sancto  haberi  de-   /,/,„ 

ribus  oppugnasaet,  roncludit :    «  Si  ert;o  unus  ad  heat,  et  nonnulta  objicit  in  contrarium.  Primumhocest 

«  vitam,  alter  ad  perditionera/utasserunt,  esfrdepuA  ex  Chronolodia  Lerinenti  pag.  S3  :  Tum  adest  tam 

;  « tatua ;  sicut  quidara  Sanctorum  dixit,    non  judi-  gevera,  quam   vera   contra   Paustura  dimicana,  iti  F 

a  candi  nascimur,  sed  judicati ».  Ex  mnle  inteliec-  Bibiiotheca  Margarini  ile   la  Bign^,  sacri 

tishisveHis,    acsi    quidam    Sanrtorum    refutaretur,  palatii  Apostolicl  censura,  ubi  exprcsse  praecipit  et 

etnon  potius  dictum  Uliut  allegaretur  ccntra   Prtede-  mandat,  ut,  abiCQhiqoe  invenitur  ndraen  Sancfi  sea 

stinatianos,   de  quibut  ail,  nt    asserunt  ;  ita  concludit  pjvi  praapoBitum  Fauato  Regiensi  epiacopn,  expon- 

Voiisius •  :  Haberaus  confitentem   reum,  (jui    enim  gatur  oranino  el  obliteretur,  ^uod  eo  proraua  ihdi- 

totoeocapite  contra    prmdeatinationem    gratuitam  gnus extitevit.   Verum,  ii  tate  mandatum  dedeiit  ma- 

depugnarat,    non    obscure  contra    Angustinum  se  guter  tacri  palatii,  qnando  teculo  xvl" suam  B.btiotht' 

re  profifetur.  Qms  enim  iile Sanotorum  fuit,  qui  catn  tmprimebai  Margarinus  de  la   Bigne,  id  verisi* 

illam  sententiam  doouit,  nisi    lugustinus-,  qui   sex-  mibter  fecit,  quia  Buroniustom.fi  Annalium  adannum 

centiseam  locis  et ;  subtilissime    tradidit   et,  validis-  490  credeb&t,  Faustum    fiffufci  Sancti  indignum.  Tlbi 

sime propugnavit.  Verba  heec  sunt,  el   nonnisi   verba  uero  deinde  tom,  \0  Fauati  tanctitatem  agnovit, ;dtxit' 

MTfln  protata.  Nonoppugnal  itto  capite  Fauatus  re-  que  ;Neque  privatojudieio  novifati   liceal   eon 

ramS,  Auguttmi  de  praedesttnatione  senttmtiam  ;  fed  (ere antiquitatem  \  aul  idem  aut  olmt  megi 

fatsam   Prsea>stinatianorum.    Hi   volebant,   sine   ulla  paJaiii  vtritimiltter  euam  quoque  mutoverii  tenuntiain. 

respectn  ad  meritn  bona    vel  mala,  alterum  a/l    vitam  Cme  in  Bibtwtheca  Palrttm  Ludgtmensi  illa  prohi- 

bitio  non  amplivsanti  opna   Fauati  l*  ' 

,  ,,  i„  Offioto  impresso  mansit,  cuitusqut  tpse 
,  prsestapiior. 
g26  0i  coli  etiam  Lueiferum  Calari-  ,, 

liaritana  :  hunc  tamen  Luciferum  tatem 


!"  rdes'tnalum,  atterum  ad  damnalionem  ;  liberumque 
tollebnnt   arbitrium,  et  Itonorum  operum   net 
Ab  impia    Itac   sententia   obhorruit     quam    maximt 
•S.    Augusttm  stittum     quonut    paustus   non 

indicavit  illis  vocibus,  aicut  quidara  Sanctorumdixit, 


sed  attum  nobts  ignotum^  ciqtts  qualemcuwque  auolori-  defunctum  esee  in  seMsmate,  et  const 

tatetn  pro  vera  senienna  atleyat  conlya  Prxdestinatia-  Sam    m     I  nvm,  vt  <"'"<^  /"'- 

nos,  indicatos  per  verba,  ut    asserunt.   Ws    atiribuit  ad^prabandtim,   tic  etiam  hic  fa 

falsam,  quam  oppugnat.   senfentiam,  ei  cuiduni  s„n-  sanctitatem  LudferiCatarttamtinn^ateuvmtcamni 


Septembris  T.   ril. 


8*2 


tliru 


650 


DE  S.  FAUSTO  EPISCOPO. 


X  tum  in  Opere  nostro  ad  xx    Affl/i,   responsumque  ad 
.  ™»«        obiectionem   de  schismnte.    Objediones    quoque    Tille- 

Al  CTOKh  J  .  ■    -  *■  i  j 

j.  s.  mouin,  Luciferum  volentts  schumalicum  facere,  aemae 
iotutx  sunt  ad  xxm  Septembm  m  S;  Lfferu  Pflpa 
§  IS./lague  »ew»se  non  est,  ad  illam  objectionem  plura 
reepondere. 

227  Tertio  ubjicit,  seculo  vi  ifi  Palentina  Hispaniz 
Ftutti  ecclesia  cultum  fuisse   Priscillianum,   infamem  hxre- 

siarcham  :  assignatque  adprobandum  inmargine  lo- 
mumk  Conaliorum  Labbei  col.  17137  c.  feibu  ipsa 
recitobo,  quse  sic  habent  :  Prmterea  penliti^imam 
Priscillianistarum  sectam,  tam  actu,  quam  nomine, 
a  vobis  praecipue  novimus  honorari.  Rogo,  qua?  est 
ista  dementiajn  ejus  amore  superflue  labi,  quero  in 
opere  non  velis  imitaril  Nova  prorsus  utetur  diale- 
cticu,  si  quis  ex  his  verhis  cum  Tiltemontio  inferre 
volucrit,  Priscillianum  fuuse  cultu  ecclesiastico  hono- 
ratum.  Montanus  episcopus,  cujvs  ea  esl  Epistola,  re- 
prehendit  fratres  territorii  Palentiniob  varios  abusus, 
mtci  quos  eral,  quod  nimio  bonore  ei  amore  proseque- 
rcntui  perditissimam  sectam  Priscillianistaruro  ;  id 
c.st,  non  ipsum  PHscillianum.  sed  sectatom  ejus  h 

-.  tum  viventes,  quos  forte  ex  affectv  commiserationis 
magis  fovebant,  qnam  merebantw  hominesperdilissimi. 
B   Fortasse  Priscitlianistse  jactabant,  idfieri  in  honorem 
Priscilliani  :  aut  potius  occulte   Priscillianistm  erant, 
qui   reprehenduntur.    A\t   certe    Montanus  deinde  de 
Priscilliano  i  Quid  tandem  in  hoc  (Prisciltiano)  peli- 
,,i  congruum  fldelis  cujusquam  anima  veneratui , 
qui  nop  Bolum  a  sanctis  sacerdotibus  refutatus  est : 
veniiii  etiam  mundani  principes  justitia  legum  sua- 
rum  eum  pro    memorati   sceleris  qualitate  darana- 
ruut :UU-c  quidem  indicanl,  Priscittiam  memoiiamin 
aliqua  veneratione  fuisse  apud  Priscillianistas  pnbli 
veloccultos ;  sed  non  apud  Catholicos.  Ei  certe  non  in 
dicant  culium  ecclesiaslicum  eidem  a   Catholicis  exhi- 
biium.  Nam  haereticos  fuisse,  quos  re.prehendil  Monta- 
nus,  insinuani   ejus    verba  circa    finem  Epistolse.  quse 
hssc  sunt  :  Unde  quseso,   u     pi  i  fidiam  i  um  auctore 
damnantes  atque  anatliematizantes,  rectae  fidei  re- 
gulara  teneatis  elc.  Quare  nullam  mm  habet  i 
ctw.  Num  Faustus  colitur  a  Catholtcis  in  ecclesia  epi- 
pali.  Prssterea  videri  possunt,  qum  de  ejus  sancti- 
tatc  ci  cultu  disserui  §  i. 

228  Quarto  Tillemontius  obsenai .  Faustum  verisi- 

aMoentw       mititei  enoressuos  non  retractasse,  Hocfacile  credo, 

,iiur-  cum  "•■  riiii    i  i  rores,  quos  retractassei    Addit, 

que,  rm  me  terribilem  oppugnassi  gratiam   Jesu  Ctirtsti, 

C  idque  fecisse,  magis  ftiam  fli  7"""'  "in°- 

rantia,  ut,  ittquit,  summi  '-'x 

probrarunt.  Immensa  in  his  verbis  esi  i  i  o,  ut 

Uquei  ex  dispututis  §  8.   Hic   brevilei    dtco,  mihi  non 

innotuisse  velunum  virum  erudiiione  ei  sanctitute  con- 

ota   anliquitate,  qu\  et   libros   Fausti  de 

Qratia  et  libero  arbitriovideril   ei  lalia  dpFaustorfi 

Gratiam  a  S.  Fausto  oppugnatam  non  1 1 

ius  ab  adversariis  Pmdesttnatianis,contraquos  cri 

bebat,  oppugnatum    esse,   observat  if<    Faustus  hb.  i 

capt  /,t    Uq  ordietis  .  *  ura  di  cei  int :  Totum  gi 

Oej    esi     qu  s    non    ad  Lam    reverenduro    nomen 

omni   Cordi     inclinetur  affi  ctu  '  Sed  cum    respon- 

,1,  pimus  :  Totum  plane  oranibua 

,,,  ,  ti.,1  utque  ingeril  ad  salutem  omnium  Condi- 

tor  a<   Redemptorj  ad  baec  illi  loi  tra- 

mil  i"  ndere  pi  nt  :  Non 

Salvator  omnibus  dedit,  quia  nec  pro  omnibus  mor- 

tuus  est.   Ecce  Btatim    in  Becundis  apparel  gratiae 

impugnator,  qui  in  primia  putabatur  asaertor.  Obji- 

ciuntnomen  gratiae,  ut  abominandum  sensum  ope- 

riant  blaspbemiaa.  Clarum  est,  his  verbis  totum,  sive 

ommu  bona,  quibus  homoadsatutem  promovetur,  gratim 

adscribi  .  graliamque  mullo  longiut  extendi,  quam  ex- 

tcndebutur  a  Fausti  adversanis. 


229   Quinto  omnem  vim  exerit  Tillemontius,  Mau-   rv 
guinumque,    curim   monetalis   prasidem ,  in  auxilium 
advocat,  Faustum  accusans,  quod  noluerit  cedere  ve-  l'!r*  J^J10* 
ritati,   postquam  S.  Augustinus  eam  tam  fecit   ina-  ,n<n</na sult 
nifestam  illis,  qui  uolunt  ipsi  caecosse  reddere,  aut 
iis  potiuSj   quibus  turoor  superbia    non  excascavit 
cordia  oculos.  Nam  veritatea  illae  roagis  etiam  Bunl 
praxis,  quam   ppeculationis,    magis  cordis  (id  esi, 
affectus)  quam  intelleetus.  Et  nescio,   an  post  tot 
elucidationes  possit  quis  easoppugnare  solo  intelli- 
gentiae  defectu.  Ignoncat xquus  lector,  si  ejusmodias- 
a  potius  esse  dicam  ignorantim,  quamperitix  theo- 
logicm.  Etenim  passim  nmnes  theologi ,  quimultis  annis 
labororurit,  ut  Augustini  de    Gratia    doctrinam    bene 
intelligerent,  eam  se  seqvi  profileniur  ;  tamenin  plu- 
rimas  easque  multum  diversas  abierunt  senlentias,  ut 
menle  Avgnstini  diversos  gratim  effectus  explicent, 
eosque  cum  libero  arbilrio  concilient.  Itaque  si  omni) 
averitate  oberrasset  Faustus,  quod  nequitprobari.et  a 
menU  S.  Augustini   recessisset,  quod    non  credimvs, 
idcm  ei  contiyisset,  quod  aliis  contiyit.   Nam  opiniones 
inmultis  contrarim  possunt  quidem  omnes  videii  pro- 
babiles,  sed  non  omnes  simul  vera  . 

^;](i  Audiamu*  ultimum  argumentum,  quod  illi  no\ 
humitiiatis  doctores   contra    Faustum  intorquent  ;  hd  sednecuU<m 
cotnpendio,  ne  excrescant   nugm.  Non    potuit,  inquil,  habentvert 
Faustus  esse  Sanctus  sine  humilitate.   JJoc  omntno  l/"c"'"' 
verum  est.  Atqui.  si  credimus  Tillemontio,  non  potuil 
Faustus  esse  humilis,   cum   doctrina  ejus  sit  superba, 
Hoc  enimvero  negatur,  nec  umquam  probabilur   A 
quidquid  asseril  de  doctrina  Fausti  ad  iltudprobnndum, 
aperte  faltum  esi    Mox  dedi  verba  Fausti,   dicentis  . 
Totum  plane  gratiaa  est  Quis    ergo  ferat  homim 
eidem  affingentem,  quod  rredat,    se  non  acci 
Deo,  nisi  \  itam  naturalem,  habere  a  se  ipso  arao- 
rem   justitiaa   el    rirtutis  ;  aliaque  similia,  qtue   ver 
decursum  abunde  vefulata  suntl  Dignam  tot  calumnm 
conclusionem  addif,  dignam  sapientia  Mauguini,  qu 
laudat,    obsemalionem,   dum    infert,    fortasse  omnem 
Fausti  virtutem,  nonnisi  apparenlem  fuisse,  etsut 
bve.  vtiio  corruptam.  Quid  respondebo  ad  commenta 
insulsa,  ne  dicam  insana,  msiindigna  esse,  qum  n 
tenlurf  Pturimi  enim  anlisfites,  doctrina  et  sanctitote 
,„,  i  austo  c  nvixerunt,  et  libros  ejus  le- 

geruntt  nihit  in  eo  deprehenderunt  Sancto  viro  u 
gnum%  (/  consequentto  summam  de  Viventis 
opmionem   habaerunt,  summam  similiter  de  sanctH 
Defuncli,  etinm  posl  concilium  Arausicanum.  Si  quis 

rsta  ei  scripta  Fausti  stndiose  exrtisserit,   F 
nuUh  reperiet  superbim  indicium.    Itnque   i 

nl   imaginatiom  sua  invenire    poluii   Mauguin 
superbia  vermem,   omnia    Fausti   bona    corrm 
tem. 

XIII.  Annus,  quo  Fauslus  prjediclos  scri- 
psii  libros,  nonomninocerius  :  vidcniur 
illi  iidem,  quos  miris  laudibus  elien 
S.  Sidonius. 

Nihilhactenusdiximusdei conciUi    Maten^ 


,,,  mtueuii  concitti  hugduntwit  "•<",'<• 


,i„«,,iic   a*  mosecun   ,,„„,„,„-,  ,,.,,„.',""":; 

conUuenter   nihild  ^i ' ^ 

i vulgavtt.LMeu.1 ■\C°nca,or ■.'■   ; 

laten»  W<*< 'l7"-  L:"'"" '"      Z, m 

t«ATtom*.<h»*** «««f. „,.,„ 

UabUum, .eroLugdunennannoWuen  -^ 

utminuiveritimilesit,    epueapot   Utgmta    o 
«„m.  m  divem,  ciuiiaUlm  cangregam.   I  ra 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


k  prmeertplo  eummorum  Pontificum  A.relattnw  mttropo.  47S  inter  Suriem  Ootnorum  in  Baltta  renem  ei  Ne 

'" ,nv"  *  ;■"""";"" '"' ;;•'""""  er""T  >">""• 0w*"««<  —/„<■•,„  „„„„„  Al l ,, „; Z " 

*  'f°T       ''""';"r"A'""'  "'  "™" '"  «>  -*  ' letur,  eoneilia  fuie,,  habUa  iJWwT«5 

„,»  rfoomn    .„,/,,■,,„,.„,„,„,  „„„,„■„,„  ,„  faMM  0„„.  „„„„,  ,■„„„„„,.,  '  ■ 

eilta.  Ex  epueopxeeongregatie,  ,,„,  „ t ,,  „/„,„,„  „  m ,,„  ■ , ,. „Wiim      '     ' ->  '       ■ 


AICTORB 

1.     S. 


aO  anno  *<«,  «  ip^m  m«/r«  oww«  p„„i  .-  ^  m  in  dictis   c iliis  invenimus  episcopos    ni*  forte 

verrVl\  Ti  ' ^tmaltunde   habemus  Crocum,  quem  aliqm  credunt  Nemausensem.    s,  „,,„ 

urbem  Arelatensem  cessmeGotlm  Artanu  —  181,  tsi  h*c  conjectura,  aut  Nemansus,  qu*  circa  id  tem- 

aul  formse  citius    ut  concihum  saltem  haberi  debuerii  pusa  Gotl ,  „,,,,„„.  eorumarmu  mserat, 

mter  402  ei  480  hu  solts  ratwmbus.  n„i  exsul  erat  Crocus. 
232  S.  Mamertus  Viennensis,  qui  etiam  adfuit  con-         235  Sidonius   Ub.1   Epist,  ,;,/,.  exsitio  Croci  ita 

rcbabn^i>    cilio.etdequoapudnosactum  est  ad  xi   Maji,   for-  loquitur  :  Tac  -       flra    Simpliciumque 

£*■•"    •    [asseTlon  superfmt  post  annumm.  Certenullis  gestis  collegas  quos  cal Irissibi  traditis  eliminatossimi- 

postannum  './;>  innotescit.   s.  Euphionius  Augusto*  lis  exilii  cruciat  pcana  dissimilis.  Namque  unus  ip- 

dunensis,  de  quoapud  nos  ad  m  Augusti,  jam  senex  soruradoletsenon  videre.quo  redeat:  altersedolet 
erat  circa  onnum  470,  mpentes  etiam  anno  475,  sed  quo  oon  redit.  Si  hic erat  Crocus  Nema 

fortenon  diu  post.  S.  Patuns  Lugdunensit  in  eodem  m,  ul  credidit  Sirmondus,  exsui  [relate  viderepoierai 

coneiho  (ocum  habuit,  supetfuitque  usque   ad  annum  Nemausum,  jam  captam.dum  illa  anno  174  scribebat 

fere  481),   ui  apud  nos  probatum  esl  ad  xi  Septembris.  Sidonius.  Cujuscumque  civitatu  emscopm  eral  C\ 

Ex  SS.  Patiente   el    Euphronio   verisimillimum fit,  nullus  certe  innotuit,  qui  ex  ditione  Oothorum  accessit 

Joannem  antistitemt  qni  inter  postremos  recensetur  in  ad  concilium,  indequ  vemimile  est,  temporebelli  habi> 

15  Epistolu  Lucidi,    esse  S.  Joannem   Cabilonensem,  de  tumesse  Aretatense%imoetiamanlecaptamNemausum. 

quoactum  est  apud  nos  \\\  Aprilis,   Nam  Joannesa  Nam  si  Gothi  Nemausum  ante  habnisi  rimii*- 

SS.  Patiente  et  Euphronio  ordinatus  est  Cabilone epi-  /.■;■  episcopi  ,i»„    ebgissent    urbem   Aretatensem  pro 

scopus  circo  annum   170,  fi  certe  antequam  Sidonius  concilio,   utpote    ftammm  betlicst   nimis   oicinam.   In 

ipset   iiiiirtm  narravil,   essei  episcopus\  circa  annum  Hisloria  Occitanim  tom.i  pag.Vll  figitur  expugnatio 

172  comecratvs    Ea  pr&meniia  autem  S.  Joannis  col-  Nemausi  per  Oothos  circa  annum  473.  Potuit  iteque 

ligiturprobabiliter%conciliumhubitum  postannum  470,  anno  173 aul  prima  parte  anni   173  p\  Vrela- 

cum  <ii<<>  alii post  Joannem   recenseanturt  verisimiliter  te,is,\  icquensque  congregari Lugduni. 
quia  post  ipsum  eranl  ordinati.  Fonteius.  qui  interprio-         236  Prsecipua  tamen  ratio,  cur  utrumque  concilium 

res    recensetur,     Vasionensis    est   episcopns,  </u(m  ab  habitum,   librosquc   Pausti  ante  annum  'VI \  scriptos 

intiio  480  usque  ad  annum  i72  iedentem  invenii  Dio~  existitnem.etcujuscausaannumpropiusinvestigandum 

nysius  Summarthonus  tom.   i  Gallise  Christianse  col.  censuerim,  petitur  ex  sententia  Baronii,  quam  optime 

621,  omittens  ejus  in  synodo  Arelatensi  pritsentiam,  "  fundatam  video,  etiamsi  uliquidissentiant.  Nam  Emi- 
TUlemontio  observatam.  S.   feranus   episcopus  Ven* 
is,  qui  creditur  etiam  con  ilio  inlerfuisse,  et   no- 
uiine  Veriani  a,u  Veranii  designatm   fortenon  super- 
fuit  nsi/ur  n'i  471),  cum  alia  ejus  gesta  tantum  innotue- 

.,///    usque  »'i  annum  464,   ut  viden  apud  nos  potesi  dicta  Sidonti  Episiola  fuit  data,   quando  civitas    U 

adxSeptembris.  S.  Eulropius  Arausionenais,  quieliam  vernensis  necdum  cesserai  Oothis,  id  est,  certo  ante 

iii  conctlio  fuit.  forte  etiam   non  vixii   usque   ad   'i7.'»  annum  475,  quo  illam  Oothi  ve\  conditiones  pacii 

Certe  alia    ejus  gesta,  apud   nos  dala  ad  wvn  Maji,  nuerunt,  Tillemontius   lom  16  in  S    Sidonio  m-t.  26 

usque  ad  illum  annum  non  innoluerunt.  dictam   S.  Sidonii  Epistolam  referi  ad  annum   174. 

233  Milto  alios  episcopos,  quamvis  nonnulli  alii  sint  Certe    nequil  ftgi  serius,  ei   potius   ad  initium  anni 

anHo  r,  •    u<    noti  el  Sancti,  quod  neqveant  prodesse  ad  reperiendum  illius*referenda  videtur,  quam  ad  finem.   Forte  etiam 

annnm  fixum.  Illnd  solum  observo,  nullum  exillis  in>  scripta  fueril  anno  173  ad  finem  decurrente    Prxces- 

C  notnisse,  qui  videatur  certo  episcopus  factus  posi  annum  serat  alia   Epistola  Sidonti  ad  Faustum,   quse   si  ad 

470.  licet  duo  postremi  possini  pauto  esse  posteriores,  no&  pervmerit,  eriltertia  libri  noni.  ffsec  autem,  cum 

tie  quo  non  constat.  Observo  secundo,  episcopos  congre-  non  diulissime  alleram  prxcesserit,  sed  tolum  uliquot 

Qatos  0ideri  •>  provinciis  partim  Ramano  imperia,  par-  mensibus,  omnino  videtur  tcripta  anno  473,  antequam 

tim   regi   Burgundionum  tunc  suhditis,   ul  clarissime  Gothi,  qui  illo  anno  urbem  Arvernensem  frustra  < 

liquel  ea  vaiiis  jam  recensiti*  et  aliis  >'t'»»<  notis  Jam  gnarunt,  ad  urbem  accesserant,  sed  q  i   •'    j  m 

vero  ex  hactenus  memoratis  et  observatis  mihi  probalri-  rem    [vernensibns  incusserant.  ComenlH  Ttttemo 

,,„  u  —     irelatense  cirra  annum    '.72  in  Sidonio  n,t.  22.  Epu  ' " ''  ' ' 

(igendum,  quam  differendum   usque  ad  475.    Pnma  Qothici  in  Ar\  l  adannnm  473. 

ratio   e*t,    quia   de    nonnullis   illius  concilii  episropis         237  Epistolam   sic  inchoat  Sidonius ■ :  Serval  con- 


intrr  /-.urlcum 
el  iXe/iotem 
eomposilam. 


nentissimus  scriptor  od annum  190  "»/»    12  breviter 

recense.t  laudes,  quib  liquod  Fausti  prosecutus 

,\v/  Sidonius  lib.  '.'  Epist.  '.'.  '/<-.•  dubitat,  -/'<"/  ///«'/ 

.  ■.;///  /;/•/■/  ejus  de  Graliaei  Libero  arbitrio.  At 


Sidonlm  in  e- 
pMoln,  unno 
-i 7  » .  aut 
e.n  untt 
figemla, 


guani  oli  i  ft/o 
n,  i  morata 


ftQnte 
onno  175 


lOUUS  ilin  pi/l  iteneni .    .■mri  „  uui»   ro«-,    •/'""<  *-> •*         n  ■  .....     ....    , , 

mut  l,bro*  Faus,ti  de  libero  arbilrio  vUeul qoe.cauti lomreopa,  h„. ,.,.,- 

m   Uleoaalmm  Arelatense haberi  pot it  an-  *ime civitates.  quajmoltom  i            resaguot  dum 

no47'2    /,„.,,/„,„•„»,•  „„„„  »73:  „„»<  /-'  '"''  '""  juntgentium  motibos  itmei asuspecl  ,  >ti  ,fre  ,„,„.■ 

„•/ /,;,■,„„,,„■,/,„■„.>',,,„,.<  malnerileredere,  ,„ ■  tiori  rennntiorei   diUta                                   ' '"' ' 

,/,,.„„„„  473  /,„/„' w*>.  "i  "••"  "•' ■  - '" "•vcurara  *  "■;'":, 

Mh«h  hbrotie   /.,'•■■, '«"<".   *****     Q»od    inter otetfMM    affecl Inmt.    er, 

,//„„,/„.„»  r, /,/„,„„/  s,-i /■' <«  /— '     asperrimum, |oam   .,,.,■„■    ^~'"    Z\ 

exut .,■,»„„„„,„„/■„/..,  ■ « :»us'8   8fflcltUr.  qU;':b"C" 

l ,      334  Qu,  -„,„   47«  pr*dicta  toneilia  fito-     ,.!„,„„„.  ,  ert.s  el  oecessan.s.  ( 

rnnt, videnmrcredidiue.habitafuiuepM papemamo     „„,.„•  hat  ,„„„/  ,■/„,„„/,„■„  Faueti,    q» 


652 


DE  S.  FAUSTO  EPISCOPO. 


AtJCTORB 
J.  ». 


siqntflcot,  tn 
manusKuasin- 
cidisse  deside- 
ratum 

B 


cdebrat,  ejusaue  precibus  u  commendal,  V$rba  plera*  ipsa,  qu»  scripsit,   sibi  superstes.  Igitnr  liic  ipsft  n 

quejam  antesuni  data.  In  fine  etiam  insinuat,  censu-  venerabilis  apud  oppidnm  nostrum  cnm  moraretur, 

ram  Fausti  de  hac   Epistola  sibi  non  fore   ingratam.  donec    gentium     concitarum   procella  dpfremeret, 

Kx  hoc  autem  indieio,  xque  '"'  rx  tempore  ulriusque,  cujus  imaginis  hinc  et  liinc  turbo  tunc  inhorrnerat, 

ntcumque  colligttur,  tllam    ipsamesse   Epistolam,  de  sic  reliqna  dona  vestra  detexit,  ut  ppiurbane,  quse 

auamemmit  in  nonaejusdem  Itbri.  ffaneenim  sic  ordir  prestantiora  portabat,  operuerit,  spinas  measillos- 

tur:  Longum  tacere,  Vir  sacratissime,  nos  io  com-  trare  dissimnlans   fcuis  floribus.  Sed  post  duosaut 

mune  dequestus  es.    Cognosco  vestraa   partia   hinc  iis  amplius  menses,  sic  qnoque  a  nobis  cito  profec- 

studium,  nostrn   reatum  non  recognosco.  Namque  tum,  cum  quipiam  prodidissent  de  viatoribus,  mys- 

jam    pridem  jussus  garrire,  non  silui  litteria  istas  ticae  gazaB  clausis  involucris  olara   ferre  thesauros] 

antecurrentibus  :    quibus   etiam  recensendis,   cum  pernicibus   equis    insequntus    abeuntem,  qui  fa 

Reios  advenerant,  qui  tuncAptae  fuistis,  aptissime  possent    itineris  pridiani  spatja  praevertere,  osculo 

defuistis.  ldque  votivum  mihi  granditer  fuit  ac  per-  in  fauces  occnpati    latronis    insilii,    humand  joco 

optatum    ul  Epistola  injnnctanec  negaretur  scrip-  gestu  ferino, veluti si  excussuraquemcuroquecatu- 

ta  amiciti»,  nec  snbderetur  lecta  censurm.   Ex  his  lorum   Parthi  collo  raptoris   pede  volatico  tygria 

habemus,  utraq  tiola    Sidonium    respondisse  ad  orbata  soperemicet.    Quid  multa  ?  Capti    hospitia 

titteras  Fausti,  qum  excideruni  ;sed  secundam  Fausti,  genua  complector,  jumenta  sisto,  frasnaligo,  sarci- 

Aptee    scnptam  esse  eodem  fere  tempore,   <juo   prior  nas  solvo,  quaesitum  volumen  invenio,  lectito,  ex- 

Sidonii  Reios,  eo  nesciente,  advenerat.  cerpo.  maxima  ex  magnis  capita  defrustans.  Tribuit 

238  Post  hmc     qum   mutuam  iHorum   Sanctorum  et  qooddam  dictare  celeranti   scribarum  sequacitas 

amiciiiam  tleclarani   primum  aitSidonius,  nullamsibi  saltuosa coropendinm,  qui  comprehendebant  signis, 

esse  scribendi   materiam   prmier    Ave  et  Vale.    Mox  quod  litteris  non  tenebant.  Quibus  lacrymts 
tamen  subdil    matenam  sibi  oblaiam  esse  graviter  ex-     maduerimus,  mutuo  vioissim  fletu  ngati,  tunc  cum 

postulandi  nimirum  quod  Faustus  libros  suos  misisset  al»  amplexu  sa?pe  repetito  separaremur,  longum  est 

in  Britanninm,  qui  eos  portabat,  Claromontmm  Arver-  dixi^se,  nec  refert  Quod  triumphal.  sufficit  gaudio. 
norum  transiens,  eosnon  communieasset  anu  abitum.  spoliis  onustum  caritatis,  et  spiritualis  compotem 
Quodemum  modo  eos  oblinuerU.  festtve  exponit,   mis-     praedae,  me  doinum  retuli.  _ 

eens  amicas  expostulationes,  ut  Fausti  laudes  magit  241  Qumrismunc,  quid  deraanubiismeisjudicem? 
WQaeret  Sed  bene  est,  inqtiU,  bene  est,  quia  char-  Nollem  adhuc  prodere.  quo  diuturnius  expectatione 
tulam  jamjamqne  complicaturo  res  fortis  accurrit  ;     penderes  :  pius  me  enim  niciscerer,  n,  quod  sensi, 


E 


de  qua  exprobranda  si  diutius  vel  laetitia  sese  mea, 
vel  ira  cohibuerit,  ipse  me  accepta  dignum  contu- 
melia  judicabo.  Venisti.  Magieter  in  manus  meas, 
nec  exsulto  tantum,  verum  insulto,  venisti  :  et 
quidHm  talis,  qualem  abhinc  longo  jam  diutempore 
desideria  nostra  praestolabantur.  Insinuat,  ifl  manus 
iUOS  vemssc  itlud  Opus,  quod  diu  ilcsiilcrabat.  Potuit 
autem  Sidonius,  qui  amicus  erat  multorum  episcoporum 


tacerem.  Sedjam  nec  ipse  frustra superbis,  utpote 
intelligens,  tibi  ines^e  virtutem  sic  perorandi  ut 
lectori  tuo  seu  reluctanti  seu  voluntario,  vis  volup- 
tetis  excudatpraeconii  necessitatem.  Proinde  accipe, 
quidsuperscriptistuis,  et  injuriam  p»ssi,  censea- 
mus.  Legimus  Opus operosissimum,  mnltiplex,  acre 
sublime,  digestum  titulis,  expmplisque  congestum, 
bipartitum    subdialogi    scheraate*,    sub   causarum 


hoc  Opus 
q-mle  filirlt, 
exiiomt   et 

summit  laudt 
bus 


cnnriiii  Arelatensis,  et  ad  multos  eorum  scripHi  Epir     themate   quadripartitum.   Scnpseras  autem  pluri- 

..  ..       ,    •  ^„j._4„_       -.1..-.,    nnmnnvo    ■      si iiinhcit.er     lsta 


Fausti  Opus, 
de  quo  ad  se 
nor\  directo  a- 
mne  exposln- 
lat, 


stolas,  faale  ex  iii  intelligere,  monitum  ibi  fuisse 
Faustnm  ad  scribendum  contra  Prmdestinatianos ;  hoc 
ipsum  igitur  Opus  videtur  desiderasse. 

2B9  Ille  sic  pergii  :Dubito  sane  utrum  et  invitus, 
at  certe  similis  invito  :  quippe  quo  providente,  vel, 


ma  ardenter,  plura  pompose  :  simpliciter  ista 
nec  [rustice:  ]  argute  illa,  nec  callide  :  gravia  ma- 
ture.profiindasollieite,  dubia  constanter.  argumen- 
tosa  disputatorie,  quaedam  severe,  quaedam  l.lan- 
de,  cuncta  moraliter,  lecte,  potenter,    eloquenttssl- 


lllvdque  clto 
curossee 

txcr  !'■: 


at  certe  simins  iiimio  .  quijipL-  iju^""'^..,,  »-.,  — ,  -  » 

sitamen  hoc  nimis  abnuis,   adquiescente,   sim  tuis  me.  Itaq.ie  per  tanta  te  genera  narrandi  toto  la  i s- 

libris  insalutatus,  hisque,   quod   multo  est  injurio-  simae  dictationis  campo  sequutus,  nitnl  in  racun   H 

s.us    terr.torium  Arvernum  cum  praeterirent ,  non  ceterorum.nilin  ingeniis  facile  perppx.  justapol.tum. 

solum  mcenia  mea,  verum  etiam  latera  radentibus.  Quae  me  vera  sentire satis approbas,  cumnec  oien. 

(Nimirum   portitor  Arvemum  transieus  nihil  de  illis  sus  aliter  judicio.  Denique  absentis  oratio.  quantum 

indkaverat  )  An  verehare,  ne  tuis  dictisinvidereraus?  opinamur,  plus  nequitcrescere,  nisi  forsitan  aliq  n 

Sed   Dei  indultu  v.tio   nulii  minus  add.c.n.ur  :  cui  h.s  addat   coram    loqu-ntis    auctons  vox,    manu^, 

si    ita,  ut    ceteris,  a    mea    parte    suhjacerefur,  sic  motus,  pudor,  arlifex. 

quoque  auferret   congrediend.  asmulationem  despe-         242  [gitur  his  animi  litterarumque  dotibus  pr«- 

ratio  consequendi.  An  supercilium  tamquam   diffi-  ditua,  mulierem  pulohram,  sed  lllam  Dnnvonw 

cilia  ac  rigidi  plosoris  extimescebas  ?  Et  quaenam  adetipnlante  nubentem,  domine  Papa.  tibi  )uga-  i  . 

est  cuiquam  periti*  cervix  tanta,    quive    hydrops,  quara  tu  adhuc  juvenis    inter   hostilea  »niP»* 

ut  etian.  tepida  vestra  non  ferventiss.m.s    laudibus  catervas.  atque  iUic  in  ac.e  contrar.  e  paru,  a 

prosequaturt  An  ideo    me  fastidiendum  negligen-  tam,  nih.l  per  obstantes  repulsus  praBl.atore,. 

dumque  curasti,  quia  contemneres  juniorem  ?  quod  derii  brachio  vincente  rapu.st.  :  pUl  osopnia m  . 

parumcredo  :  an  qu.a   indoctum  ?  quod  magiefero,  cet,  quai   violentpr  e  numero   sacr.legaru.n  s  t. 

ita  tamen,  ut  qui  dicere  ignorem.   non  et  aud.re  ;  expmpta  raso  capillo  Ruperflu®  rellgionw. ac sup 

qu.a  et  qui  c.rcencibus  ludis  adfuerunt,  sententiam  c.lioscientia3  secularis,  amputatisque  P^?"^ 

de   curribusnon  ferunt.    An   aliquo    casu  diss.de-  vest.um  rugis,   id  est,    tnst.s    diaJecnc»   :  . 

hamus,   uf  putHremur  iis  libellis,  quosedid.ssetis,      falsa  raorum  et  illicita  velant.ibus.  myst ico ^amp 

dProgaturi?  Atqui,   pr*sule  Deo,  tenues  nobis  esse  jam  defoic.aU  tecum  membra  conjun.it. 
amiciUas,  nec  in.mici  fingerequeunt.  I>taquorsura?     ad  commendandam  Fausti  phxtosophxam  ateia,  ^ 
inquis.  Eccejara  pando,  velquid  indagasse  me  gau-     ficant,  ipstim  phitasophtam  feeme  Cnnsm       '        ;// 
dpara.  vel  qn.d  te  celasse  succenseara.  cinando  umce  ex  sacris  Lttterts.  rejccta  sctenw}  ^^ 

240  Legi  volumina  tua,  quae  Kiochatus  antistes     philo>ophorum,  jioelarnm.et  alwrum  gen  >^    ^ 

ac  monachus,    atqne  lstius  raundi  b;s  peregrinus,     deinde  plura  discere  in  taudem  B?Brfl*..JJ|   /,„/„/ 

l'ritannis  tuis  pro  te  reportat,   illojam  in  praesen-     c#,   quam    nihil  affectatioms,  mnltum  ^^    Qiin 

tiarum    Fausto  potius,    qui    non    senescit,  quique     indicat.  Missisreliquis,  pustenora  M  •  ^.? 

viventibus  non  defuturus  post  sepulturam,  fiet  per     potius  experietur,  inquit,  qu.sque    co  ^ 


;  ntur. 

,l,lllll'll'":l 
aecuratam  "' 
dtsserendo 
dtali  ct •<■"'"  • 


AUCTOM 

J       9. 
rinr    de  Gratia  et 

binde  el  ver-  l,b  ro  arbi' 

irlo: 


nonvw"'^" 
Btncttrtrans 

vrlutcs  Fou- 

Iti, 


cui  vrecatur, 

vl  *  tatrm  cen- 
tum  iiiiiioium 
fapkat. 


DIE    VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS.  653 

cos,  Cynicos,  Peripafeticos,  haeresiarchas,  propriis  tiplex,  cum  in  eodem  Opere  multi  rrfutentur   errores,  J) 

armis.     propriis  quoque    concuti    maohinamentis.  pturima  cxpendantur  argumenta, 
Namsectatoreseorum^Christiano  dogmati  aosensni        346  Acre  Opm  esse,  lectio  ipsa  apertUsime    dot 

si  repugnaverint,  "">*  te  Magistro  ligati  vernacalis  cum  paesim  collato  pede    Prssdestinati 

implicaturis.in  retia  sua  praBcipites  implagabuntur,  Faustus,  acribusq ue  eemper  ratiociniis,  su  ... 

Byllogismis  tusa   propositionia  uncatisvolubilera  ter-  bis  acrioribus  el  illorum   et   Pelagii  erroret  refeliai. 

giversantum  linguam  inhamantibus, dumspiriscato-  Sublime  Opus  facilipxa  materU  i  .   p.rpetua 

is lubricas quaationes  tu  potiua  innodas,  acrium  sacr&e  Scriptui  \  is,  nitorin  vertriset  inrat 

more  medicorum,  qui  remedium  contra  venena,  oum  niis.  Digestum  non  totum  est   titulis,  ut   ad  o<nUum 

ratio  compellit,  etde  serpenteconfieiunt.  patel,  sednon  ►ngestum,  cumi   plu- 

243    Epistolam  demum  claudit,   ita  pergens  :  Sed  rimas  contineat  sacrse  Scripturs  Non    mi\ 

hoc  temporibus    istis  sub  tuae  tantum   vel  contem-  i  quse  ad   commendandam   styli  elegantiam, 

platione    conscientiaa    vel   virtute   doctrinae.    Nam  varietatem,  concinnitatem,  aui  latem 

quia  aequali  vestigia  tua  gressu  inxeiiuatur,  cui  d.i-  acrimoniamque  prosequitur  Sidonius.  Quapropter 

tum  est   soli  loqui    melius,    quam  didiceria    vivere  nino  cum  Baronto  e*  iusti<fc(? 

melius,   quam   loquaria  t  Quocirca   raerito  te  bea-  et  libcro  arbitrio  locutum  i  lum antistitem.  Nam 

tiasimum  Ixmiomnes,   idque  supra  on s  tua  tem«  et  tempus,  quo  scriptum  est,   huic  opinioni   favet: 

peetate  concelebrabunt :  cujua  ita  dictia  vita  factis-  inter  Opera  Fausti,  q  adius,  nullum 

que   dupliciter   inclaruit,  ut,    quando    quidem  tuos  videtur  fuisse  ta  .  ut   de   eo  omnia    arssdicta 

annos  jam  dextra  numeraverit,  saeculo  praedicatus  dicere  potuerit  Sidonius.   P  verbis    num.   23d 

tao,  deaiderandus  alieno,  utraque  laudabilia  actione  datis  insinuat  S  jam  diu 

decedas  ,    te   relicturus    externis ,   tua    proximis.  tempore  desiderasse    Uoc    maxime   rui  venit 

Memor  nostri  essedignare,  domine  Papa.  Hactenus  dictis  Wms,  quos  compoi 

Sulonius  ;cujus  posteriora  verba  priusbreviterexponam.  rat  a  longo  tempore  ob  commi  oncilii  diu  ante  " 

244  Ad  tlla,  Quan.lo    quidera   tuos   snno     jam  datam.  De  alterius   eujmcumque  Operis  com\ 

dextra  numeraverit,  observatSirmondnsinAnnotatit,  nihilv  i  scivisset. 

etprobal,  vario  flexu  digitorum  numeros  fuisse  indi-         247    Verumtamen  existimavii Sirmondusin  Innota- 

catos  abantiquis,  digitis  autem  Uv&s  usque  ad  cettum  tist  non  convenire  huic  Operi,  quod  dicilur  bipartitura  ^JJ^Jj^ 

numerasse,  in  centesimo  ad dexteram  transisse. Hinc  sub  dialogi  ibcausarum   themate   qua    '!„„„, ieprx. 

annos  dextera    numerane,  idem   esl,   ac   centum    esse  dripartitum  ;  ideoqne  putatt  Opus  a  Sidoniu  laudatum  ferunt, 

annontm.    Nonnulli    itaque  arunt,   Faustum  exadisse.  At  Ojous  bipartitum  certe  est,   cum   in 

vixisseultraannos  centum;  Sirmondus   vero  credidit,  Ubros  sii   dtvisum.  Quod  verospectatadschemadialogi 

hyperbole  vsum   Sidonium.  At,   si  quit   verba   attenle  iltud  in  ilto  Opere  concinne  expressum,   credtdil   Ba- 

deraverit,  facile  persptciet,  Sidonium    pia  facere  ronius,  ideoque  idem  facile  existimare  potuit  Sidonius, 

j  ro  longepva  Fausti  setate,  ei   de   fuluro    tempore  quinon  rarovocibus   utitur  in   significatione    nonnihit 

diversfi  ab  <nith]uu  cl  rminnuih.  N<m  tmrien  u 
dialogum  stricte  dictum}  sedformam  sive  simifitudinem 
dialogi  in  illo  Opere  relucere.  Hoc  antemdicere   pole- 
1,1/,  quia  Faustus    frequenlisstme  inducit  adversarios 


loqui,  non  de  prssenti,  Quare  loquitur  solum  de  xtate, 
ad  quam  perventurum  Faustum  sperabat,  et  m  qua 
moriturum  credebat,  J/ocqutiibet  videbit,  modo  vocem 
quandoquidein  in  duas  separet,  ul  dictio  ipsa  \ 


Dtcta  Sidontl 
optime  con- 
pvunt  Itbrti 

Fausti 


vox  mim  quandoquidem  nullam  habet  vim,   eed   vox     suos  loquentes,   imo  quast  omnes   eorum  op\ 
uuando significal  longmvam    senectam,   in   quasperat     objecthnes  in  ipsorum persona  exprmtt, 
mortturum.  Sensus    hic  esi:  Te  beatissimum   boni     incipitrefulare.  Hu  ratiocinandi m  m    dtffert 

omnes...  concelebrabunt :  cujus  ita...  vita  ..   inola-     adiaibgo  stricte  dxcto,  in 

rnit,    ut...    sreculo  praadicatus   tno,   desiderandus     exprimuntur.  Itaque  non  inepte  sub  schemate  diabgt 
alieno,.  .  decedas,  swe  moriaris.  Ne  vero   iis    verbis     Opuscomp  cU  Sidonm   St  put  sedulo   etat- 

mortemejus   quasi    desitUrare   videatur.    interponit;     muOpusYm  ritperlegere,   mventet  opinto- 

quando  quidem  tuos  annosjam  dextra  numeraverit,     **  M  ohjectione*  n   ta  capUum  prtmpus 

idestt    ubi   adcentum    et    amplius   annos  pervene-     breuiter expositas,  et  mox  Faustum  j c leas 

ratiocinantem,   atiquattdo   ettam   per  caytta  sequentta 
rine  alia  objectione    Hac  igilur  ratione  dialogi  fo\ 
in  eo  Opere  invenire  potuit  Stdonius.   Fotttsse  tamen 
nikiLvoluitdicere,  niri  dissertationem    totam,  dial 
nominedisserlationem  intelliaent,  in  duas  divisam  esse 

partes 

2i8  Quod  vero  ottinet  atquatuor  partes  causarum. 


C  ris. 


245  Expendamus  modoelagium  FaustiJt&ris  dalum, 
quod  tam  magnificum  esl,  utt  licel  Sidonius  passim 
sit  in  laudando  liberalissimus,  nulla  tamen  tcripta  al- 
terius  cvjuscumque  xque  ab  >r«>  prmdicata  reperiam. 
Verum  dubitatur,  dederitne  Sidonius  illud  etogium 
Fausti librisde  Libero    arbitrio,    an  aliit  quibusdam 

r,  ,  /qa  „„m    MK      eh>p  ad  auntnnr    UTSiClpuas    qUSSllOneS,    qnas    tinciaiu   et  quntnor 

ctiumnum  nirogniHs.  Buromus  atl  annum  190  num.  15      snenaqun y<>    /        ,  /  urol,avtt   qwesttonet 


"uu  oiaiogi  scueraaie,  miu  iauMiu.u    v..^— .-    -,---  «atnari  sola    Lf-i    gratia    sme 

Iripartitum.  Hit   recitatit  verbitt  tubdU   Baroniut:  "^^  tf   bene 

Ita  plane:  apparet  en.m,   Commentar.um    llium    in  b0tt[8W*"™'^ 

iuos  libros  esse  distinctum  [iia  bipartitum  est  0Pu*)  operentui  ^   f «'«  "  ,ai*  lllhltlluillt  tliamsi 


Ita  j. 

duos  libn.s  esse  distinctum  [ita  bipartitum  est  uput)  ^«.u.  ■>  •- -~— -  •  ^^    aihllnuiHt  eliamsi 

per  capita  titulosque  divisum,   dialog.smi    flguram  pr0lixe  ev"  ■'    lllfirmutum    non  ette  penitus  exstin- 

concinne  referentem,  sub  causarum   themate   qua-  aUennntnm  s  '^^    M|    prxdestinatione  Dei, 

dripartitum.  Tum  quatuor dwertat materias  amgnare  ^^  FM  qUaneminemsineeulpasuacai 

conatur.HssinveninfaalepMSunt.sedprobMiutalw  ml  "'  m  etinm    ad  bene  0perandum   fUri 

modot  m  inferiut  ostendam.  Nemo  prmierea  prudantet  come      ,  Chriitut  prc  omnibus 

dubttare  poterit,  quin  illud  Fausti  Oput  Htopmi-  TT^    ut  optime  probat:  juod  Deus  omnes  veltt 

simumfcumad«rr^to»^^fruf#fl<!r',S<?r,/,/ttr*;  ",™   hJ    qwd    neminem   ad   peccondum  nnpeUal. 

ut  vi*  aliud  reperturi  simut  apud  sanctos  Patres    quod  sati ,      n ^    .  jr  ^  ^  ^^    Chmll< 

Ut  sit  ptcnius.  Nemo  prudens  dubitabit,  qum  sU    mui-  ««*«  r  ^ 


654 


DE  S.  FAUSTO  EPISCOPO. 


Al!CT"HK 
J.    8. 

jVon  vklelur 
Oprri  altquid 
deeite  .  nc< 
i  austus 


mm  in  Leae  scripta   tum  in  Leae  natur*,  multos  per  alii  deinde  similia  adcptarunt,  ti  theologi  ideo  qumtibei  D 

n,i  aratiam  el  Uem  habume,  et  recte  vixisse,  et  salu  obscuriora  Fausti  asserta  habuerunt  suspecta,  (,uod  n 

"™*      _  ejusmodisuspicionibusauresprseherenl,etS.Csesariumt 

le%TlZi°cauU>m  qunrlam  qumstionem  ex  mandato  quem  ab  anno  190  contra  libros  Fausti  scribentem  facit 

conciliiLuqdunenstsreliquisadditamexistimo.  Etenim  Baronius,   revera   eidem  restf.isse    crederent.    Verum 

,  l       ;  \umh,  nihil  lpgitur  in  Epistola  Fausti,  data  S.  Cvsarius  anno  190   erai  vigmtx  circtter  annorum 

„,,„   on    AUnEvistola    IaicuH,    qux    po»terio.   est,  juvenis,  et Lerim    egebatm  tiroctmo    monastico,   nec 

"Zrcomrariusretractatnr,  eaque occasione  rogaverint  umquam  scripsit  contra  Faustum,  sedenm    ut  Virum 

ZZaconciliiLvgd msis,    ut  iUud  etiam    Faustus  mnctum  magm  fecit,  ut  probatum    est   superius  et  ad 

,Z laret.    Itaque   non    assentior    Baro qui  xxvu  Augusti  m  S.  Cvsarto. 


num  16  exuttmat,  ea  Fausti  libris  modo  deesse,  quts 
concilium  adjici  desideravit.  Nullo  etiam  modo  probare 
m  suspicionem  Eminentissimi  viri  expressam 
num  12  Nam  ibi,  quia  Faustus  ipse  libros  suos  ad 
Sidoniumnonmisit,ait:S&t\s  intelligi  posse  videtur, 
Faustura  illos  non  omnibua  communicasse,  utique 
PX  mala  conscientia  timentem,  ne,  qui  ineises: 
laqueisub  herbis  latentes,  ab  aliqno  acuti  mgenn 
viro  et  dogmaturo  callentissimo  detecti,  penitus 
disaiparentur.  Sidonius  autem,  etsi  vir  pius  et 
doctus,  penetral<a  tamen  rerum  ecclesiasticaruro 
adhuc  junior  haud  fuerat  perscrutatus.  Constderet 
solum  mdiosus  lector,  Faustum  libros  suos  scr.) 
rogatu  iriginta   episcoporum.   Qua   igitur    ratione   eos 


§  XIV.  Sanclusfuil  inter  legatos  ad  pacem 
i-inii  Gothis  componendam  :  scripsii  duo 
Opuscula  contra  Macedonianos  el  Aria- 
nos,  primum  Paschasii  nomine  editum, 
allerum  probabiliter  Breviarium. 

P ost  scriptos  anle  annum  471  libros  -/<•  Gratia  et  Lqatus  fau 
libero  arbitrio,  qnorumoccasionetam  multa  disseruimus,  Faustuscum 
videtur  F &nstMS  fuisse  anno  174  unus  exqualuor  «7,/-  |"6"" 


scopis,  qui  a  Nepote   imperatore  legati  erani  adpacem 


pU 

E 


B 


illudaa 

„,  rwi  ""'/  "• 
prtttermtsit, 


gUOd   '■il"  111' 

fju\  ;'"/" '"  tl 


rnnatu   iriuimu    r/;'M " '" "'"  •    w  •' '  i  r» 

"            ,        v       ,,,  epiK„ponm  consilio  scribe-  crnn Enrico  Gothomm  rege  paascendam.  Depac, 

'"  ,;,,,,,,  PrJest I. Un*  m     tractari  cmptnm  n '.7'..  *4    tract ,  fU 

""""•'"'  perfectus  ante  annum   J75,    intervrnientt  demum  S. 

rtfM   ^  2  wZntdogmatumcanentissmvm  censehat     Epipl .  ep  xopo  n  inensi,  ut  nar «r   apui   nos 

„    P ,,„,1    -■,■/',■    B«ro««,     c*   7 ./'/».■„,/,■,»«,.«, .M*«ta ulntevenuse 

,  ,  i,-.„„tn  •     antem  am  aliis  /rifttt»  episcopis  S.  fraustum,  /ifloeraus 

t-- :r^  rKftW5.fi- « ™  ^ 

alterum,  dum  hbros    itlos    tantopm     tegu  Basiiium      /aue/isewi     episcopvm,   unum   ex  quatoor 

■■ -U «— .- '■"""'"""' ' 7  '•":,::.:;;:;:;:;; t; ,'.     »«.» ». 

1 "-'"  :::::;;;;"":„;;:  T,r; US,  £  ™» pS 1 «*■«»  ^.^ 

sednequelitteras  socras  ommno  negle.reiat.    tsunmo      iusau  r  Mn*silir,,*h ■/)    urbe     ordine,  rf«P««ctmi 

c/rcfJ  ,„,,,;-"/",  ^ral  .»«. [^arfFaustum     w     bausti     Gp««     Jff^'^      ,ih  t(1.,u,rum  ^- 

:::;  :;::.::;;;::.,::.':: :„:,...- -,- ■,■"-;■■;';;■„:: 

5  :;■;  2=   === 

ntqoi. «igi — "  ■'  »<«>ire.    ftMH  ,„     /,„„■ ,,„,,-//„/ '  ^"^  ((l/,, 

eadscribend b   »«..    «J — ' «■"  '^JtiJ'   sZ   m ** 

,„,,  ,„     v„,.  ,,■,    audire,   sigmfUat     epuco, totai   .»    «'/«       "    ;        m  s  £, 

■.,■/,'/,.„■„■  tt<  seguentinclan erat „ .ecpaz, ^S2Zmtsu\  est  ? 

■- — ""■ mme  :r;:::v:::,;::;/!:::;::.:'w:, « - 

''':,T':;;:;:, M b, •»./. ,  ., ■  n*«  w  > -  ° ,bs 

■'•  ' ''■""   -l'  """'  ""'  ''7'   •>'""Z     ^u%riosU   me  posl  hoc  lempns,  ^ntea,  o«*-  So  , , 

Faustusad  scribendum  erat  wduclus,   non        254  Scipstt,  m>                                        ^      ; 
I «Uentissimi.   ut  ob  «no   iogue     d Htnm  Opnscnla  Faustus  conuaA         

:;""-'-"  : ;:"-::::::',;::::: -■■•  .^s 

mFuMomWfMMMiad raeo     E a    •■■■■■      ■  {  Mt 

■■■■' ter, nposset   Uil !*■ | ^l"'S  ®^  acc*pta  '"  omj    uii   «br»»-   ':" 

,,.    mittendum    trat  scriptum   t plar,  ,,„■„/.■     tymbuli  oceasiom    accepta  l  juxtafideBi 

,„,,»,,    ,,„,„-,    exemplar    Sirfonw   miMi-re,  r»"' 

,,„„  ,    ,,„„    polerat,   sed    sohm    ■  /Vo» 

,,.„,,.,  ,,'„,  ,v„/o„„„s.  „„'„„„•  Fauamm,  wl  ex- 
.,„,,,,.,  „„,„,,/  ,,,„,,,/,„„'„»,,  atiflm»*  mor«  s»o 
,,,,„,,„,   liberim  Faustum   ceMral,   «I   omiW/wm 


Patrum      ronsubs tialeni     e(    com.emato 

PatrietFiliojacplenitud m  rrimtaus   obtmen_ 

,„„./„„;,,.,■„,/.■„„/,•„„  *../»■/  :W>  "J»:  "    ; 

sum  .\ria „i  Macedonianos  parvum  l.beUo  n. 

■-«'■■■"■"»  '-""f"n':;:;;:;:::;i;  ,■„'••«- 


,;,;,„  ,,„„„,,.  venisti,  ,„/"„.    Magieter,   in    manut     cul miw  ^»;;;';"™B,!  ^^    „/„„■-,„ 

meaa:...dubitosanoutrum   et  inviius.    at    certe     tam .,.,„,,„/„ '„  .  ' 


tavitea,   ,jna;  contra  Fausti   snnt 


tocdvobusll- 
brit  <<»""- 
dutn,  't  ""■ 

i P«cAfl- 

tii  rditum, 


utevlncUui 
iictbui  USS, 


partim  ■ 


DIE  VIGESIMA  OCl 

jiaconi  Cardinaiis,  de  Spiritu  sancto,  libri  duo, 
quibus  symboli  enarratio  continetnr,  adversus  erro- 
res  Macedonii. 

258  ddduntur  \bi  verba  S.  Qregorii  Magni  lib.  4 
Dialogorum  cap.  10,  ubi  de  Paschasio  agii,  et  hxc 
,/,■  Ubris  ejus  dicit  :  Cujus  apud  nos  rectissimi  et 
iUCulenti  de  sancto  Spiritu  libri  extant.  Adduntur 
etiam  verba  Bellarmini,  dicta  Qregorii  de  libris  editis 
explicanlis,  eosque  laudanlis,  proui  passim  ab  alus 
neotencti  fuerunt  laudati  et  Paschasio  adscripti.  Dic- 
to&  vero  libms  Paschasio  primus,  quantum  scio,  abiu- 
dicovit,  ?t  Fausto  Regiensi  attribuil  Casimirm  Oudin 
in  Suvplemenlo  de  Scriptoribus,  qvod  edidit  Calholi- 
cusanno  1688  Secutus  est  Constantius  in  Annotatis 
ad  Oi>cra  S.  Hilariicol.  1200.  Tillemonlius in  Fausto 
,ui.  8  utrumque  assignal,  el  propensum  se  in  ean 
gpinionem  insinuat.  Eruditi  Benedictini,  qui  H 
riam  litterariam  Gallice  scribunt,  lom.  1  pag.  601 
simililer  laudatum  Opus  Fausto  adscribendum  cre- 
dunt,  eamdemque  sibi  esse  sem  I '  tillie- 

rus  i"  .iuctoribx  tom    15  pag.  352  in  Pascha- 

sio  diocono.  Mitto  alios  .  neque  enim  rni  orum, 

qui  Hbrosillos  Fausto  a itri  \iunt,  sedrationum  pondere 
eidem  sunt  asserendi.  Illudprius  velim  studit 
mecum  observel,  quantum   valeat  prrjudicium  conlra 
Faust.um.  Nam  dicti  libi  visi  sunl  probatis* 

$imi,quamdiu  nullns  novt  rat  I  i    •'  ubi  vero 

/,,„   innotuerat,  fuerunt  expositi  ob  sententiam 

iir  anima,  de  qua  "<  tnm  §  5. 

286  Audtamus  modo.  breviter  argumenta  Oadin  ■  I 

tantii,  quse  posi  diligentem  ipsorum  librorumcon- 

Uionem  tatia  /  rorsus  mihi  videnlur,  ul  nullum  de 

auctore    illius  Operis  relinquant    dubium.   Brevitalis 

tamen  gratia  m  t  verbis  utar,  licet  omnia  fere 

.  Un  scriptoribus  hnbere  m\  Pri  ■ 

mum  Oudinus  argnm  E        autera 

ipsura  Opus  Fausti,  M^-  co" 

dice  Vaticano,  unde  primum  inlpressi   sunt,    quem 

,ndus   vidit   et     tenuit,    sub   noraine 

Fausti  inscriptum.    Hoc  Morat  I  ri  - 

tht  mius  lib.  de   Scripto\  si ;  iticu  in    editione 

Francofurtensi  anm  1601  /■"</•  236,  ubi  inl 

Fausti  numeratur  de  Spiritu  sancto  lib.  I    daturque 

hoc  inittum  ;  Fides  Catholicain  uni.,  quod  ipsum  est 

n  Operis  Paschasio  attnbuti.  Itaq  Vrithe- 

mius 

dicem  sallem  unum  Fausto 

,m.    Hoc  tamen  argumentum   non 
sufficit  solum,cum  Oudinus  in  Commenlario  dei. 
tori  ,  compostto  col.  1305   fatei 

vi  isse  codicem  MS.  sai 
bliothocaj,  eumque  cum  noroine   Paschasii  d 
iirbis  Etom»,  Roboratur  vero  argumentum  alia  ]uoque 
ratwne:  nam  Oudinuscol.  1306  ostendil,  memoratum 
de  Spiritu  sancto  Opusaseculo  ix  nomine  Fausti 

datum  fume  a  Sedulto  Scoto,    el  d 

tallem    auctoritas  mtlitai  proFausto  ex 
MSS.,  quamcontra  Faustum  autpro  Paschasio. 

257  Secundum  argumentum,    \  rnhdm 

ett,  repetitur  ea    Qenna  fi  < 

de  Spirilu  sancto  scripsisse,  ex  tradil 
bolio  epta.  Namrevt 

memorati  Operis  orditur,    ei  ex   his 

o  et  iii  Spiritum  sanctum,  occ  mptl 

Dwmitatem  Spiritus  sancti  lalius  probandi.  Dicit  qut- 
dm  -  ,.,,  10riuSf  paschadum  libros  scnpstsse  de 
Spiritu  sanclo;  sed  nonaddit,  id  eum  ,  »»* 

symbolUuthacQennadii,observatit  '    ."""  " 

brosprobabiliussibi  vindiearet.etiamsialtadeesten 
gumenta.Tertiumargumentumetiamvalidumest.quod 

in  ,,tu  Opere  repenatur  singularis  Fausti    opmio  ae 
animat  qxmUb.  ZcapA  dicitut  corporahs  mal 
rd  incorporea  quidem  dici  possii  comparata  cum  cor- 


AVA  SEPTEMBRIS. 


655 


non  Uem  adAuthorem  suum  relata.  Singularem 
hanc  opinionem,  sed  minimehoc  tempore  tequendam, 
de  iiiui  disserui  multum  §  5,    amavit   Faustus, 
utilem  credebat  contra  Arianas..  pravitates,  ui  loqui 
tur  iii  Epistola  de  ca  opinione  tcripta.  A<i<in  Qud\ 
ui  landato  Commentario  alia  plura,  qusE  in  hoc   Opere 
etinaliis  Fausti  eadem  au\  valde similiareperiuntur. 

lanlius  quoque   simUitndinem  hujus    Op 
alvs    Fausti   scriptis   ostendit,   ita  breviter  scrii 
Favet  vero  plurimura  mira    illorum    librorum  cum 
pis  Fausti  Operibu  ^amque    vei  b 

gratia  lib.  1  cap,  5  ohjectum  c  >ntra  Fiiii  a  ternita* 
temeadem  diluitur  ratione,  'i";l  Ml  Epistola  Faasti 
16...  Plura  suppetunt  hujusmodi  argumenta 
res  Donesthujus  loci,  Tum  assignal  pluresHomi 
in  quihus  eadem  fereacin  Opere   de   Spintu 
reperiuntur. 
258  \"  Q.  "iqmi,  iterura,  ignosi»at  le 

im  hinc  plurimum  adjuvari  po 
plerorumque  i  !1  Homili 

aui  torem  indagandum  atque  reci  gnoscendum.  Con 
U'\';\t  enim  primo  horum  I    r  rura  Pr  i 
una  prsedicti  I  B  miilia  de  Symbolo,  tura  b 

c»m  altera,  de  Symbolo  par 
utramque  cura  duabus  de  Nativitate   ac    ; 

de  Pas  ch  i.de  Ad  cens  one  etc.  1  anl poi  ro  in  iis 

inveniet  co  isen  ionem,  ut  neque  '1"  Parente  am- 
plius  dubitaturu  ■  sil  Prasterea  qui  Eusebianam 
II,,  niliam  in  festo  S.  Trinitatis  cum  cap  9  et  12 
praedicti  libri  primi  de  Spiritu  sancto  I"'''  doi 
lib.  -2  nap.  i  compararit,  utrumque  I  kpus  ad  eum  ■ 
dem  pertim  refac  li  n<  gol  o  deprehendet.  H 

lantius,  ■  n  miUas 

autem   nomin  episcopi   Gall 

thecis  Patrnm  edilas,  Fausti  pterasque  videri   ac  no- 
atim  hic  laudaU  us  inferius   <  onformi 

.    modo  /./  s  i  •''''"•'  '"  *lil°  ""/"""' 

stili  confomitate  mmilur  q 
Oudini  argum 
detur,  ul  totum  in   Opere  de  Spirilu 

atur  Faustum.   Vaw  in  hot  Opere  est,  < 

Qratia  el  libero  arbilrio  eadem  plam 
//,,./,, .,  utduo  illa  Opera  non  dubitem  dicere  tam  si 

matei  Jua   tractatnr.    Otrumqm  continet 

tata    U>  '  ,/"r    '""""''s 

faciendal  '  '     "lns' 

idemdictionunon 
horumconstructio, 

}nedicendi 
ead  interrogandi  ei  lectort ilto 

suei 

niasmodu 
,    in  UUs  p 

luum   frequi 

nu/adeofrequenU il  F« lo,  ut  eidem 

^Zean^inOperede 

qiSuummantfesteprodunt.Tah 

,,,/Non-estita 

Z 


AUCTORC 


,■/  tlmUitu- 

<lme  ciiin  <l/iii 
1(0  (tis- 

putaitt, 


cl  vcl  mazime 

(   ;     ttilO,   ']'" 

ipsius  prorsus 
est. 


■■   prolixo, 


taesi    Famil i    etiam 

octtessaltem  reperias,  Non  itaest.i 

■  "; 

ss 


656 


DE  S.  FAUSTO  EPISCOPO. 


AHCTOBK 


v    Gavein  Historia  litteraria  ad  ipsum  initium  seculivi     locis  et  argumentis  liquido   comprobatur,    auctore 

in  Paschasio  diacono  fatetur,   non    prorsus  contemnen       ineerto,  sed    antiquissimo.    Hunc    lUutum  fotmavit 

das  esse  Oudini  in  Snpplemenlo  raliones,  mdt  tamen,     ipse  Sirmondus,  qui  in    Praefatione  num,  3  assignant 

m&  abjudicemus  Paschasio.  Objicit  aucto-     duoscodices,   ex  quibus  Opwu  ulum  istud  edidit,  alterum 

rilatemS.   Oregorii,  Paschasio  diacono,    inquit ,  eoa     Corbeiensem, alterum  Pithceanum.  Inhisait,  simplt. 

Jiserte    tribuentis.  Verum  S.    Oregorius    dicit,  ex-     cius  inscribi  libellum ,  Breviarium  adversus  Arianos, 

uo  tempore  libros  Paschasii  de  Spiritu  sancto.     aut,  Breviarium  adversus    haBreticos.    UUerius  ibi 

Nondicil,  hosesseeos  ipsos,  quorum  modo  quserimus      Sirmondvs    suspicatvr,  Breviarium  istud   circa   tem- 

auctorem,  Non  dicil   Paschasium  eos    hbros  scripsim,     pora  S.  Leonis,  sivecirca  medium  seculiy   scriptum, 

•  syraboliocc  Bione aecepta,  sicuf. hiscripti     ideoqueistud  fortemssetquod  a  Juliano  Coen 

OpusdeSpiritusanctoaFSiUStoscriptnm     nem  Papam  Com>tantinopol\  missum    erat,    ut  habe- 

mtn]  Oennadii   duclorilas  hos     mus  ex   Leonis  ad  Julianum  Epislola   86  (alias  56,J 

ipso*  F austo  confirmani  omnia  de  stili  et  opinionnm  si-     ubi  aii  Leo,  se  istud  necdum  accepisse. 

:,,  jam  dicta,  At    Qregorii   anccoritas So-         264    Verum  suspicio  itla  deJuliano  Coensiimpro- 

liiin  evincere  potest,  exstifsse  aliquando  libros  aliquos     babilis  videtur,  cum    Opusculum  sit  scriptom  Latini, 

.    Spiritu  sancto,  qui   excidere  potuerunt,     non  Orsci,  utes  utis  colligitur.  Chiffletm  nos 

mnum  ,,„,,,,,.  tenn  Prmfatione  ad  Opera  Ferrandi  a  se  editapag, 

201   Objicit  prseterea  Sigebertum  cap.  \7  etTrithe*     xi  testatur,   illnd    Breviarium  se  postmodum  invenisse 

respondetw.     mium  de  Scriptorit  237    Prmus   idem  dictt,     in  codice  Cartusi»  P  \oum   hac  tnscripiionei 

,/  5.  Gregorius,  et  libros  Pascha  i\  forte  numquam     Liber  Alcuini  diaconi  contra  Arianos  :  indequecoi* 

niusvero  aliud   omnino  Opus  Paschasio     cludit,  Alcuini  Opusculum    esse.    Hoec   opinio  statim 

,,llllL   ita  de    ipso   :    Scripsit   (Gregorio     mttltos  habuit  se  \nt  hodierni  scripto- 

tesCe)  in  'luraen   contra  errores    GraBcomm      res  Benedictini  in  Hisioria  litleraria    Francise  tom.  k 

B  .1-  Spiritu  sancto  lib.  :5.  Opns,  quode  ogimus,  non  est     in  Alcuinopag.  32(3,  ubi  quasi  communem  dicunt,  fa- 

scripuim  contra  errores  Graicorura,  sedcontra  Ma-     tentur  tamen,  nultis  eamopinionem  nitirationibus,  sed 

ium  ;  nec  divisum  est  \n  libros  3,  sed  in  duos.An     sola  auctoritate  unius  MS.  codicis,  ei  forsan,  inquiunt, 

Hcta  Trithemii  de  Opere  Paschasii,  non  in-     aliqua  stili  simililudine. 

UemnequeuntcongruereOperitquod  Fau-         265  Al  meo  quidem  judicio   sententia   ili 

hto  attribuimus   Contra  Faustum    etiam    non    urget,     esl  improbobilis,  etinscriptionem  codicis,quem  in  Gar- 

auodGennadiusdicit,   Composuil  librom  de   Spiritu     tusia  Portarum  vidit  Chiffletius,    mendacem  esse,   ut 

unum  dumtaxai  oellet  dicere  librum,  cum     suni  alim  plures,  minime  duhito.  Nondixii  Chiffletius, 

,/,.,.  Sfam  per  librum  potuit  Opus  infelligere,  cum     cujus  fere  xtatis  sit  iile  codex.  Ai  de  codice  Corbeiensi 

„„„  dicat  lil  rum  unum  :  aut,  si  forteinilio  unus  fuit,     in  quo  laudntum  Opusculum  habetur   anonymum,  ibu 

in  duos  |  vidi  potuit.   Trtthemius  revera   dicit     dem  observavit,  sattem  videri  scriptum   setate  Alcuini, 

lib.  ! ;  sed  initium  recitando   mdlumde   opimone   sua     et  ante  eumdem  codicem    multo    vetustiorem  fecerat, 

relinquit  dubium.  Itative  ,//.  objectiones  nullamhabent     scriptumque  crediderat  icm/mre  Vigilii  Pop*i  w 

vim   adversus    argumenta,    quibus    Opusculum    istud     seculo  vi,  et  duobus  secutis  ante  Mcuinum.  Si   bonw 

pausto  Qfferiiur,  rationibus  asserta  fuil  tanta  illius  codicis  vetustas,aut 

262    iltervm  Fausli    Opusculum  contra  Arianos     antiquitas etiam  major,  quamsit  Alcvini,  dicto  codici 

AiterFausti      et  Macedonianos,  ;^i  parvum  Iibellura  vocat  Gen-     vtdetur  atlribuenda,    obesee  nequaquam  debettoem- 

titeUusquti      nadius,veiisimilitcr  ettumexstat,  sed  indkiisxquecer*     fmmcontra  Arianos  eidem  imertum\  sedex   ipsopo- 

*u,necdum       ^    (l^Uj1ulll    „equitt    Qui(iam    volueruui,    designaH     tiuscodice  probabitur,  Breviafmni  itlud  Alcumomulto 

innotuU  ■  |  tol*   Fausti,  de  qua  actum  est  §  5.  partem  prio-     vetustius  esse,  ut  vecte  vidit  Sirmondus. 

rem.    Al  ea  opinio  prorsus    improbabilis    est,   el   ab         200    Unico   argumento    manifestum  fiet,   nonesse 
aliis  jam  refutata.    TillemonUus  arl.  8  dubitanter  as-     Alcuim  istud  Bremarium,  sed  multovetu*tms.  Maxm- 
signat   aul    Homtliom   U    sanctissima  Trinitate,  aut     bourg  inllutoria  Arianismitom.  Zpug.  517  observat, 
scriptum   aliquod    le    ratione    fldei    cujus  pars  ha-     hzresim  illam  prorsus  exstinctam  rne    circa  dnnvm 
beturinSermoneoiim  adscripto   S.    Augxistino,    qui     660,  id  tst,integro*eculo,etquod  excumt,  antequam 
C  modo  in  Appendice  semonum  s  Auguslini  est  Sermo     Opusculascvibere  capit  Alcuinus.  Quem  igiturtn  finem 
234  iom.  5  editionis  Btnedictinorum.   Landatam   de     contrahmresimdiutiusetiamin  GalhamortuametsepM- 
Trinitate  ffomiliamFiLusU  esse  non  dubilo.   De   alio     tam,  exeunte   secub  vm  taborwsum  Opusculum   com* 
Htoscripto,  <in.ni  verisimilier   eliam  Homilia  est  aut     posuisset  Alcuinus  f  Neque  hic   quis  respondeat<   co* 
Senno   id  iam  certo  dicere  nonausim,  cumpartem  tan-     tra  mortuam  etiam  hiBresim  scrtbere  potutsse.  Namsa  - 
tun,  in  Openbus  AlgusHni  vMerim,  et  in  ea  Faustura      tem  non  potuit  tate  tonlro  d  functos  Arianoi  scnoen 
tam  em(ienter  non  invenvm,  Hcei  stilus  ab  ejus    genio     Oputculum,  m  quoauctor  ubique  dxspmi  contra  vtven 
non  multum  oblvdat.    Vemm  deisth  Sermonibns  non     ies,  ei  Cathoticos contra  eosimtrnit.  mtocis  t>excem  , 
lorutum  Gennadvum,  mihi    prorsus  persuadeo,    quta     qmbus  id  proburi  potest,   unum  addnco.    m  Aim 
parvuni  libeUum  VlHlll.  ut  videatnr  loqui  de  Opu»culo     dicit  pag.  13»  :  Uli  vero,ai  quosdeno s*r,fl8e^. 
„,„„„„  qMm  admodnm    prolixo,  majoris   tamm     posannt,  inconsideranter  rehapi.iz.-mt.  aoc    < 
moli8i  auamsint   riomiltx;   quas   plurimas   Faustus     bm  i  non    congruit,  utinec  totum  Opmui     . 

comvosud      In     plunbus    quoque     Uomttiis    contra     cuju<  etiam  slilus  a  stilo  Alcuim  muttum   dtversu       . 

et    Macedonianos    dmeruit  :    multas  igitur         2^7  At  S.FaustiBr uu,  etia msi* 

astignare  poterat  Gennadius,  si   de  Homxliis  Fausti      nullo  hartenus  assertuminventam,  varta  "'"''", 
agere       duisset.    Quare   omnino    exislimo,     brevem     dent.  Namprimo dicta  Gtnwdu  de  Kausn  r 

ab    ro  tum    ttbeilum    de    omnibus    Homitm     """'  congru unt  taudato  Bremario,  begj  ^""'    ,;iiel. 

inctum.  Hint  nonnulh  crednnt    libeltumiltum  e.c     et  advenram  Artonoset  MMeJon^8^.™  y,/- 
cidisse.  Ego  vero  et  libellum  exstare,    el    rtolum  este     lunu  in  quo  eoessentwlem  praBdicat  wimw      "    ^ 
hactenus  Hne   auctoris  nomine.  he  fotemt  iam paucie  verbts  edtlum  a >  lm0  lU. 

263  Edidii  Simondus  anno  1030  Opuscula  dog-  riKm-vpfrai  inenbtr*  A"'"  revera  parv^  ^^ 
atBrtviarlvm  matica  veterum  quincrae  acriptorurav qmrvm tertium  tus,  in  quo-primumpostbreyem  i"-'1""1""^  "'nihllllll  et 
aSirmondo       pmh  73  /,„„,.  }ir;i(erl  tituhnn  :     Ureviarmm  ti.iei  a.l-       Filittum  Patre  COTttra     Manos  lu™~n\     ' 

versus  Ariano8  hn»retico8,  in    quo  triumdMndrum     hvc-  disputatiopag:  IQQiiacfactvdilur        dictasol* 
Personarum  aequalitas  pturimis  Scripturaa  sa.-r*     de  aequalitate  1'atns  ae  Filii  sd  pWBs  ■  ^  fi_ 


7'""/  nec  iu. 
'"""  Coenth 

«*<  '  X  Stllo 

Latlno. 


E 


nec  Mcumi 


ab  ataU,  qua 
scnptvm,  (p« 

r:iam 
sttlo, 

1 


GennadVo' 

iUo  <■>"""' 


tdilum, 


AOCTOM 

i    B 


aut  se- 


dictu* 

/M5. 


E 


DIE  YIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS.  0:,7 

A   ficiaut.  NamdesqnalitateoperuraTrinitatis.  id  est,  sed    Enricum   vult  vixisse  usque  ad  annum  m    Non  n 

Patris.  et  Filn,  et  Spiritus  Bancti,   paulo  post,  do-  lubet  multa  dUserere  de  re,  quss  solidis  nequii  hrmari 

riajite  Dumino,  de  Scripturis  sanctis  monstrabimus.  rationibus.    Quopropter  breviier  dico    inilium  exsilii 

Nnnc  vero   de   sancti   Spiritus  Ueitate   contra  Ma-  probabiliter  figi  circa  onnam  481.  finem  procul  dubio     d  '  d 

cedonianos) paucade  multis  testimoniissuot  ponenda.  figendum  post  mortem  Eurici,  qui  Faustum  non  revo-  Z>Vnu,mV 

H*cdeSpintussanctiDeitate  disputalio  moxsequitur.  casset  .   non  tam  certum  tamen  vi                                        *<«*• 

j;i   demum   Anctor   multa  breviter    congerit,    quibu  obitam  ad  sedem   r.              rastflm.  Ait  quidem  " 

eddem   de   Patre,  eadem  de   Filio.  eadem  de  Spiritu  Tiltemontius,   eodem  fere  tempore  et  Ruricium 

ictoinScripturisaffirmari  ostendit.  Habeligitur  libel-  ad  epicopatum  Lemovicensem,   et  Faustum 

lus  eodem  ordine,  quo  dicit  Gennadius,  dissertationem  rediisse  ad  suum:  sednon  probat,  illa  aut  anno  fc84 

contra  Arianos,  alleram  contra  Macedonidnos,  et  /<>■.<-  facta  esseaui  continuo  \                                   uttum 

dicationem  mnctissima  Trinilatis  per ssquaUtatem  trium  invenio  «■  tumentnm  ad  id  certo  probaiidum.  Quaredu- 

personarum',    ut  ex  verbis   Gennadii  omnino  videatur  bium   reltnquo,  utrum  Faustos   anno   484  ad   sedem 

innotescere.  suam  redierit,  an  uno  alterove  am                \t  certum 

268  At  i                 [fiiio  Aucioris  ?»,/             n  in  esl   rediisse,   cum  \d  constei  ex  una   Epistolamm  a'd 

fautttque Hi-  noti              qnisltluml            i  Operumejus  attenuta  Ruricium inferius  recitanda    De  loco  exiilii  etiam  certo 

"1ea~    lectione  possunt agnoscere.  Nam  Fausti  dictio,  totaque  non  constat.  Pagim  qnidm  ad  annum   477  num    "22 

lU'u"(ii>"i-      disserendi  melhodus  intibello  ///<.  elucent,    Paulo  qui-  cotligii  ea  Epislola  ad  Rurictum,  in  dioBcesim  Lerao- 

dem  brevius  ayit    quia  neminem  nominatim  impugnat,  vlbensem  retegatnm  fui               ura,  quia  ibidem   epU 

non  minus  frequenter  lextus  sacrz  Scriptnrai  addu-  scopus  fuil  Ruricius,  opinor.At  itpistola  id  non  habet, 

cit,  iisque  adversarios  obruit,quam  rn  aliis  Opusculis.  nn   idex  Epistola  persanam  dialecncamcolligipoiest, 

Tisdemquoque  argumentis  Divinitatem  Spirtlus  tancti  Nnlliti  eliam  dicitur,  ubi  ante  episcopatum  habitavefit 

iii  hoc  pfobai  libetyo,  quo  ///  Opere  moxjaudato.   Ea-  Runcins    li  unum  infra  videbimus,  m    aliquo  mona- 

j;  tlcin  quoque  argumenta  pro  sequahtate  Filii  in  variis  sterio  fuisse  Faustum. 

Fausii   Homilhs  studiosus  lector  inveniet,  acinhocO-  271  Nunc  aliqua  dabimusde  Epistolis,  >u  exsilio  et 

ulo,   Eadem   rursum   methodus  ad\              m  ob-  posten   scriptis,  ex  yuibus  et  dicta  de  exsilio  confirma    Sanctusad 

jectwnes  proponendi,  tt  "</  ;//«■•>  respondendi,  acin  aliis  buntur,  <•/  simul  innotescet,  quam  pie  m  txsilio  se  ges    beneflai^ln* 

Fausti  scriptis,  h              ii  \eadem  frequentia  sermo-  •s''"'  Sancttis.Unaei  illis commemorttta  e*ta  Genuadm  txsttto  uuba- 

enili,  adversarios  interrogandi,  his  verbis  ,  Scripsil  postea  el              em  pr  efectura  tur, 

.  mnm  omnia  illa,  qua  Faustn  pra  ceterts  familw-  praatorio  et  patriei»  dignitatis  virum,  filiom  Magni 

iiii  .•./////,  ///  pnrvo  ii1"  libello  reperias.    llaquetum  et  c<<nsulis.   jam   religiosum,    Epistolam   ad  timorem 

tempus,  quo  libellusest  scriptus,  nimivum  rigerite  1ias-  I>i  hortatoriam,   convenientem  personis  plenoani- 

resi   Ariana,    Fau&to  etiam   convenial,  dubitare  vh  "i"  pceflit/entiara  agere  disponentrora    Tom  Eputota 

possum,  quin  Breviarium  illud  a  Sirmondo  editum  ^t  habetur  im\             m.  8  Bibtiothec»  Lugdunenhis  curn 

ipsissimnmF&usli  Opusculum  a Gennadio teetum.  Qubd  hir  inscriptione  :  Domino   piissimo.   el    Bperialibua 

vero   nomen    ejusin  codtcibus  sit  omissum,   minus  de  officiis  excolendo,  ut  confido,  in  aeterfliim  fralri,  et 

Fausto  miruTi  possnmus,   quam  de  ullo  alio,  cum  con-  per  omnia  do  nin  i,  F.elici    Faustus.   Principum,  ex 

stet,  idem  contigisse  deplurimis  ejus Homiliis.  quoinnotescit  tieneficentia  Felicisin  Pmstumexsutem, 

iin    habet  :  Magnum  pietaeis  et   fidei  lestimdnium, 
quod  pertantarnm  intervdila  vasta  regionum,  <-r  per 

§  XV.  Sancti  exsili.nn  :  monila  datn  Felici,  "  perum  iflterjectad^rirn.na  adnosnsque  latitu- 

v,           ^.  dinem  vestra  chantatts  extenditis.  Inhacrelegatione 

(i     RllpiciO,    qUOPUm     SubMClllS    \\\  e\SlllO  n-08tra  art.ifex  Dei  misericnl.a  |!«iiiiii.i  o^.ret.  «ITi  - 

Utitur.  cia  :  Qostram  e&cutit  paterhai  sedulitate  rttbiginem, 

et  ves'ramci>v,t  noadilucidat  fidem,  vestram  |  le 
probat  pietatem1.  Nos  elimat  benigna   solertia,  vos 

JuotemporescriptafuerwtlaudataFmi&ticontraArub  prodncit  :  nos  coangnstat   salflbriter,  vos   dilatat. 

m  et    MacedonionosOpuscula.nokcomtat.  Perisimih  N  is  arguimur,  vos  proficitia  :  detrimentft  nostrs  ifl 

ntl     '*"  tamenest,primumfuis*escriptiimanielibnndeQi-aUa  vestra  transeiml  commoda.   Oom  feneratorea  nos- 

[{  ei  tibera  urbitrio,  cum  primo  loco  memora'ura  Gnina-  tri  siatis,  inoipitis  nostri  esse  debilores,    9'qnidern  F 

,l,o,  alternmverojtosterius,  ulpote  post  illos  reti  ns\Lum,  eausa  vestrae  devotionis^e!  mercedia  vesrrae  materia 

,  At  ea  ratio  nequaquam  e&t  certa,  cum  ordinem  ubique  sumus/Opera  vestra  de  nobi^  capiunl  lucrum,  me- 

non              .  -  Gemtadim    QnidqutdhutemsUde  tem-  nu  VMtra  de  flagellis  nostria  mUtnantur  angn 

pore    Ulorum  potissimum  Opnsculoram  cansaabEurico  tum.  Vestr*  Bollioitu  imh  ad  noa  aflfectue.  adDeom 

Qothorum   reqe    I  ianoin  exsiUum   mism  creditur  pervenitfruittos.AcsicdupIicirao.fo,  et  de  nostra 

Faustus.5iwr«»w  tst.  ab  Eurico  relegdtum  Faustum,  i                                                        •  dtvinisbene 

nt  cer\    verisimillimum  est,  h"  W  non  potuit,  prius-  ficiij  obliparaur. 

qnam  tiuncus  illam  Gulli*             mtq nhodieftro-  V*  Ex  atlegatis  verbu  pntoo  habemu*    n 

vmciam  nominamds.expartesaltem  i passet.Tempus  gatum  fwu  Fanstum,  enm   Fetix  n 

! r  Euncuml  «tiquidv  Leonlium   eptscoputn,  ut   moa    ie    L -     ,, 

icutmts  fbvariantia  velerumte*l -   ;  *i* Sr/ I ^  km   Fausti    piei qui 


ot 


conjia  iS\  relegatum  fnim  Fa«s       ' 

anno  t84  ad   ftnem  vetgenW,  i ;'   /"    ■  "s"  '■"'  " 
m    Fausto,   eodem   anno  i84  Sunctum  ad  eath 


i  i  <•  iisse. 
270  Pagius  in  Critico  crM   < 
Eurico  subaaan  ^"  ""-'""•"'  ",; 


Seplnnbns  T.    VII. 


ffectum 
\i,im    inter  ipsum  H  FelUm   amioitiam 
All,;,i,   inaLractionm  Wam   ex  auperflu 

„„///,  •     '"""  •'"'""  '"  ' 

I    fidei    vestraa  riuni 

iam  votam 

83        Iket 


658 


DE  S.  FAUSTO  EPISCOPO. 


AUCTORB 

J.     B. 


icribit  pia  »10 
nUa, 


a   licet  sermo  raeus  (quem  lentiorera   etiara  prasens         275   Ruricius    mstructtones    Fausti    ^tWl  p*  D 

reddit  infirraitas)  vestro  snfficere  vix  possit  ardori,  HUfra*  «  quibus  ta  ^  »os  pem^rumt,  *ed  ,,,,„y,s 

tan.en  paucis  conversationera  vestrara  non  tara    in-  Fausti  «,/  Rur.num.  P^<<  Runci  mpressaesi  lom.  s  ,m,  *«J 

struara    quam  revolvam.  3Piim  n^ufl  iW«r«  raotriefl  dfc-  Bibliothecx  pa<j.  559  curo  Aac  mcnptione  .  Do-  tan^ 

tfVoralfcM    ^fec«ione,^mfl^rfliida*fl/«(flnftumi*r«-  raino   suo  pecuhan   m  Cnristo,   domino   patrono, 

.„,„,(,,   deifjmiili,  fc  usu  rofl-urocr.toruro,  de  v.tunda  Fausto  episcopo  Runeros.  Sic  vero  mcipit  Ruricius, 

Licmr'  gu*  omnifl  «Wdem  .itMpifriiiif.  necflum  episcopus  :  01»  te,   dorame   rai  venerande 

27S  Poi.  //r<  fefluniur  wfluenltfl  :  Alterum  absti-  ac  beatissime  Sacerdos,   fama  celebemraa  pruedi- 

nenti*  genus'est  raulto  subliraius,  multoque  pretio-  cante    cognovi.  Olim    desideno    pu    amoris  infuso 

,his  •  niotus  anirai  regere,  irrationabiles  perturba-  iUis   te,  quibus   scnbere  dignans,  oculis  cordis  in- 

iones  et  cogitationum  inter  se  colluctantiura  rebel-  tueor  :  sed  nihilommus  etiara  corporeis videre  fes- 

sturaultusraentisiraperiosub,ugare,raalitia3virus,  tino  ;  s»  quo  raodo  poss»    mtercedentmu,  vobis, 

amquam  funestum  aliquod  maleficium,  de  penetrali-  peccatorum   raeorura  v.ncula  disrumpere,  accept.s- 

buT  cordis  exspuere,   et  aniraara  contra   diversa-  que  columb»  ilku  penms,  a  venantium  laqueis  eyo 

rum    fluctus   tentationum  constantia    raoderamine  lare  ;  et  vobjscum  positus  m  Dominica  ege  requie- 

«ubernare   et  contra  passiones  occultas.  velut  con-  scere,  ut  sitim,  quam  Opuscu  a  vestra  legendocon- 

ta^kZitoinimioot,  rixamquamdamirascentis  cepi,    ipso  pr*sente.   unde  illa  manarunt,  ubenus 

&^S1  conserere,   inanes  curas  longe  re-  hauriens    restinguerem     u    oharitetis   .gmculura, 

pellere  e    ■  noxiis  colloquiis  ac  desideriis,   quibus  quera  in  tepidis  animm  dorra.entis  favilhs    ervent,- 

pel  ere,  ew  i    _  mfttialietudinem.  bus  *  suscitatis,  prolatis  de  condensa  Scnpturarum 


ferrea- 
ua 


v*ma^itantem,  uttristitia  non  frangat,  bstitii  non  toris  vim    natur®   potentis   exereret,  calefacie 

B  resolvat  stabilitumintiraoreDei  pectus  ostendatma-  frigida,  inluminando  tenebrosa,  et  spmas  cnramum  E 

Lnanimitatis^qualitas.utnobiscoapteripossitlibeUi  consumendo.Adhiesit  Doctoreximie  animameapost 

illiusinsiffne  principium:  «  Erat  vir  unus,  abstinens  te.    H*c  omnia  mamfestant,  quanti  Faustura   / 

.   e  ab  oranireraala  ».  Vir,  inquit,  unus,  boc  est,  Rurhius.   Posset  quU  ettam  ea    prmcipxo  exuttmare, 

semper  idera,  quia  nihil    in  eo    erat  dubiura,  nihil  primam  hanc   esse  Runcvt    Epxstolam    ad  Faustura 

du  lex    Qihil  accidens,  nihil  varium  vel  diversum :  sicutprima  est    impressa  ;  sed   magis  credo,  alteram 


sed  eum  in  statu  virtutura  suarum  aequali  ordine 
permanentem  tempora  non  mutabant,  nec  eum  (ut 
maxirais  fluctibus  mos  est)  in  alternas  part.es  diver- 
sa  ventorum  flabra  versabant.  Ita  et  soUicitus  Dei 
famulus,    inconcussa    fidei   mole  fundatus,  in  hoc 


prscessisse,    quse    ibidem    sequitur. 

C27G  Etenim  Ruriciusin  Epistola  partim  relata,ubi 
dixerat    Non  enim    adhuc   valet    pusillitas    nostra  tjwquoyu 
metum  obnoxiaB  conditionis  expellere,  et  charitati  ^J0^ 


perfectaa    purgata  corda    reserare,  ut  relinquentes 


XerSSbusinduatu,   Autecmnia.  iu  qua„-     ditateu^ ^paterna,  1 ber.  pesst.ua .-J-.---; 


semper  virtutious  innuaiur.    nuw  «»»»i  '"  i— -  ~  r-  —  ■   n      .  •     ,lt    nPn  nlp 

tum   Deo  adiuvante,  poSsumus,  illas  in  nobis  quin-  dil :  Quamobrem    spero,  D»mine   m,   u     pro     e 

orium  exZnemueiUecebras.  Quiequid  enim  indesinenter  oretis,  et  quot.es  dignat,  bm  t.s  ar  - 

ch  e"     visrquicquidlenoc.na.ur.lo,,1,,,,  quic  d.taten,  terrae   '«-  e,o;iuent,.  ves  re   ,m        ( 

quid  mollescit  attaotu.quic  ,uid  dulceseit  gusto  quic-  undere   non  mh,  s,cu  i     e  fe  ,      .«  adbu 

quid  blanditur  anditu.  b*c  omnia,  si  his  abutamur,  inflrmitatis  .gnari,    del  catos  et  dulces  c,b 

Utionem  de  spiritualibus  ad  terrena  devolvunt  ausgres  e^*"^*, 

274  Dedi  ftunc  hcum,  ul  leclor  Lel.nu.  pertpmal,  Et  mfmtu.  S>ane  nec  ve« 

"  -  — Fau8ti- "'  ■"""" ""'",:  r  szr  ::;,: :;:  .u  :ere  i  os!:c::iri.ettame,, 

,. ,„„««(.  Sicenim,  opitior,  magu  credet  S.  Sidonw,  quain  secanus,  qu  r  fi 

~* '        »»  rm  ,w„m  .«Hti m  el   , Faueto  aUriM  i.  grayiter  computr ""^^JJSrfta  inerepa- 

nuendo;    , urieU  aliquo,  Gallie,  qui  volunt,  tione compiat,  ff^""*JP-hth 

c  lihil  tloientUe,  nihil  erudil rinjuteri,   , ,  m  mpinguet.  Suppl.c,  . taqu    p    cc  depos      u  , 

C  Fausto.  Weo  IWmA  M  ««erenli  credidtoe  aK-  ■>  penetrahum  J?^™^"    meil„ ,, 

quo,  neoterim,  qni  oer, b  - '•  ^<  ^r^r^T^^^S£%fc-~ 

!ffu  prerm  esut fiiem  potiu,  hal iam  Sid ,,  qni    anguent.um   .nnumeras  et  vana    »g 

quiicm  ipee <  ek de  eloquio  »,   .,  -  quobd.e  graha  De.  adjuvante ^eanate.  ang       4^ 

c„„  ep-imu,  „■„,  „„,.,.  Script  ft,  9«e  meo,  qu»  convenne  cg,  o,     ;  

quinlmq ■    Lal aliqnid   edid t,  de   eloq Utatie.  Hmc .aperu ';';'•  „„,,„ 

Lat „'/, habeo,  pra  wH ~~«  l~"  '""""'    f^f"   l'1'         ' 

wrec»nlradiconl,el  hujuejuiicium  ipsa  Fausti  wriplu  "'«;•;"»  '  ■"lst"  ';'"""';,„„„„  mKtym&- 

hculenter  cen/ ,nl.  B, I mkMU  U  mi«  W»  Hec  eulen.  /„-,  A„   .... ,«  ^ 

\u„e ,  sibi  factura  esi  , a,  „  earuales  affec-  9 ' >P«**   T.t,™         ,/ ■*' 


spiritui  subdat,  at  crucem  deliciis  prfleferat, 

ut  vigilias  sonmis  dulcibus  anteponat,  u<  a.lv 
riuin  in  membris  suis  vincat,  ut  ex  alio  altereffec- 
tus  homo,  ad  illam  Domini  pi-ajceptionem  idoneus 
inveniatur  :  ciSi  quis,  inquit,  vult  post  rae  venire, 
q  abnegel  se  ipsum  sibi».  Si  qui  ex  iracundo  pa- 
efficietur,    contini  Luxurioso,  pJacidus 

e\  <  iuento,  benignus  ex  invido,  largus  ex  cupido  : 
toties  nos  negamus-,  quoties  nos  ad  meliora  con- 
vertiraus.    Et  ideo,    ut    ad    hoo   assurgaraus.  quod      ~v».  -i— 

essedebemus,  prius  studeamus  odisse,  quodiuimus.      sanes;  potestatisque  et  jtoi  restMll(io.e,  aD 

Oportet  ut    bic    prius  mutetur    ad    vitam,  qui    illic      ulceris  n.ei  putred.nenc i  lei  b  ^^  utl,u „ 

mutari  optat  ad  gloriam.  Hxc  de  Felice,  dequo  plura     medicamentorum  lemtaie  o         • ~b         i(]uSi   nec 
Od  propositum  nostrum  non   invenio.  elegeritis   curat.onem,   araplectar 


Ueratimper  ,   «  »  *^  =^ 

videtur.  Ttlam    enim  stc  orditur  :  Ita  me    .• 
impia  negligentia   etnegligens  ^^JSZm 
runt,    ut,    quid,    Doinine    rai,    m    me   Vu. 
accusera,  nesciara  ;  et  quid  m  me  pnmum 

noninveniam.Z)«nde,^e«d^  <>>^ 

eM  excusationem,  ita  se  Eausto  offert .  Hab 
Pater  optirae,   Pastor   egregie,  m^m.f^cipttli 
spontaneam   confessionem  :  habes  e  F 

/rrore.  quod  corr.gas,  et  in.ov.cul.l:^-'';  ^^ 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SKPTEMBRIS. 


6o9 


A  paternae  ictum    dexterae  declinabo,  duramodo    por-     terapus    reddenda;    rationis  adducit  ■  et  ea  qu®  pa 
tionem  promiss<e  haereditatis  adipiscar.  Post  varia     ravit  Deus  diligentibus  se,    in   secreta  pectoris 

An    micfrirnvil m      Di>i    iti    nermtnrpz       1?  ni<lntnn\    •__■  _>n_i_        ■«*_«__.      •  •  .  ... 


oris    SUl 


de  muencordia  Dei  ...  peccatores,  Eptstotam  nc  con-  pagma,  spe  imaginante,    depmg.t    Qaos    ut  puto 

dudit     Trade  peccatonbus  adjutorium,  praesta  co-  oculos  et  ipse  ad  treraendi  Judicis  thronum  sen.per 

nantibusremissionem.  intercess.onem  largire,  con-  attollis,    ut  de    te    illud    Propheticum    merito    dici 

fitentique  filio  non  solum    ipse  veniam    tribue,  sed  poss.t  .  -  Sipientis  oculi  in  capiteejus  o.  ffhce  tua- 

vrniam  .!ii>recare,ut,  quem  in  peregrina  patria  ap-  viter  horlatur  ad  ea  iminandam  conscientiam,  el  novis- 

pellas  liberum,  in  propria  possis  yidere  liberatura  :  umu  hommum  in  memoriam   revScanda,  utea  i 

etqui  perse  ainisit  Dominica.n  liheralitatem,  per  te  derationea  peccatis  deterreutur. 
mereatur  consequi  libertatem,  nec  a  vestro  separe-        281    Cum  autem    raedicamentorum   lenitate   uti 

tur  solatio,  qui  sequestratur  praB.nio.  mallet ,  quam  ferri  rigore,  q  querat 

278  Tillemontius  art.  0  hanc  Epistolam  itaexpo-  liberum,  verasetiamejuttaudescommemorat^utinbene 
fJ ''"'"' i^u  suit,  acsi  Ruricius  tantum  peterel  veniam  de  negligentia  interim  conflrmelur  <-i  crescat,  donec  ad  perfe- 
HeumBpis-  aliqnain  Faustum  commissa.  At  omnia  fere  insinuant,  ctiora  vocaretur  a  Deo.  Itaque  pqst  locum  corruptum 
tolapnma       a>ji  de  peccatis  in  Deum   commissis,  stve   illa  scripto  hmc  sequuntur  :  Iade  est,  iaqaam,  quod  prcesentiu.n 

i'  separatc  exposuisset    Ruricius,   sive    generatim  sotum  rerum  relin  |iienda  subsidia,  quasi  avidusfoenerator, 

negligentiam  vitse  prstterii  i  accusasset.    Quid  Faustus  per  pretia  captivorum  in  sinu  Rerauneratoris,  serai- 

responderit,  mox  videbimus.    Verum  antequam  hanc  uantismore,  commendas,  deusuproprietatemfacis, 

scrihfiei,    jam    aliquam   Fausti   Epistolam   acceperat  et  in  perennes  thesauros  peritura    converth.    Inde 

Ruricius,  ut  indicant  verba,  quem...  appellas Iiberum.  est,  quod cura fidelissiraa Sara * tua sub  uno  Christi 

Xt  hsecvidetur  excidisse.  Extanttamen  Epistolse  quin-  jugo  ad  communem   tendens    coronam,  terrenorum 

que  Fausti    ad  Ruricium.  Ex  his  prima  est  pag.  554,  despectoret  ecelestium  competitor,  seculiperegrinus 

qua  Faustus  respondet  ad  consultationem  Ruricj,i,  qui  et  paradi->i  candidatus,  mundo  huic,  qui,  jam  non- 

°  domesticum  aliquem  cvm  litteris  adeum  miserat,  Prin-  habet,  aade  decipiat  vel  sedacat,  miles  Christi  se-- 

cipium    hoc   est  :  Licet   per   quamcu.nque  personam  cretus  inludis  ;  cum   regni   iatermioabilis  socia  je- 

jucundum  mihi  sit  cum  individuo pectore  ipsius  cha-  juniis  et  orationihus,  et  quadam  ti<lei  manu,januam 

ritatis    vocibus   conloqui,    et.  sedula  vos  officiorura  vitte  pia  conjuratioue  pulsatis,  utduplicera  palraam 

ambitione  complecti  ;  sed  nunc  quanto  opportunius,  de  mutua  salute  capiatis.  Sed  inter  haec  parura  est, 

•  ranto  avidius  pignus  animi  vestri  ministerio  dome-  quidquid  agitur,  ut  causae  insanabiles  hicsanentur, 

stici  portitoris  assumpsi,  in  cujus  merito  minus  as-  ut  inextinguibilis  ignis  hic  extinguatur,   ut   inelu- 

signavit  relatio  quam    probavit   agnitio.  Pergido-  ctabiles  necessitates  hic  superenter,  ut  hic  pe« 

mesticum  illum  laudare,  et  alios  cum  eo  forte  a  Ruri-  rum  sagittaB  de  animra  visceribus  evellantur,  ut  hic 

domis808,  vulnera  ipsis  alte  raedullisimpressa  curentur,  uthic 

279  In  fine  respondet  ad  consultationem,  quasi  pro  macuUe  Invisibiles  diluantur,  ut  hic  asterna  gaudia 
alio  propositam,  quid  melius  sitlocare,  vel  admini-  fidelium  studiorura  labore comparentur.  Illicquidem 
strare,  vel  distrahere  propriam  portionem.  Respondet  vita  praemiura  istius  erit;  sed  oportet,  ut  iilius  ista 
autem  :  Primum    revera  bonum  esset,    ut    Christi  sit  pretium. 

famulus  Christi  pauperis  vias  ex  toto  pauper  stude-        282  Si  quis  hxc  attente  consideret,  simulque  ot 

ret    incedere,  si  perfectam   toagni   alicujus   mona-  sionem,   qua   scripta    sunt ;  perspiciet,    potentem    non 

sterii  scholam,  vel  certe  insulam,  angelic»  congre-  mtnus,    quum   mavem,  adhortationem  essi 

gationis  militiam,  liceret    expetere,  Nam  in  medio  ctiora  capessenda.  Epu  concludit :   Pralatis 

seculi   institutionem   eremiticam  profiteri,  quanta  itaque  obsequiis,  quawo,  ut,  cum  le  facaltas 

magnanimitas,tantaestdiflBcultas.5ecundofl.t,p<?sse  tune   pnebuerit,  gaudere  nos   vestra  sosp.tate  ac 

administrationemcommitti  filio,  siquis  sit  aptus;  aut  proprietate  faciatis     Pro  filiis  et.  d.a.-.mibus    meis 

administratori :  sed  locus'  est  corruptus.  Tertio  uberes    refero   gratias.     Dommam   Blun     rneara, 

ait    pom    partem   bonorum  administrari   per  fideles  religionis  speculum  et  pietatis    exemplum,    debito 

servos   In   quo  ordine,  inquit,  non  parum  est  lucri,  cultu  veneratus  saluto.   Dominus  Deus  d 

si    rescrvato  usu,  proprietas  distrahatur.  ZVun  sub-  gnificandara  mihi  bonitatem  restrara  e    prasenti- 

,    f-unfltf;Itaouebreviterindicantestquidprimura,quid  bus   repleat    bonis    el   dignam    reddat    »ternis, 

.cundum.quidvesittertium.electionemjudiciovel  domine  devinctissu thonorepraa.  itlitor 


•  consultali 


"  fnoi    se- 

,,;,„.  loeo  habetur,  Metor  reMUo  -'  ffpto-  *  «»" JI#7?T  """rZl 

'Xr  ■> -  i /,•„„>„  ****  M  «» *. « ?*»«    m  k m»,  p>  « ■  « » 

,,  traientU.  Sic  enim  Faustus  wdiNl ;  Gratias  I *«  ^JZ-.aI^  nF 

i qui  id  g< 

intereos,  quos 

,Uu  .ondusasabsentia  legibus  animas  ,,„,  f^T^^J^J^  *  '- '«- 

.    Dlhilqi I   >■■><"    impenetrab.le,   qued  Faustus  w  .*£«.  ,„,„„.//,„,„,  ,.•..„ 

mentis  aspectibus  , fcteret, I  per  cordis  ,ntu.-  m  «•»*< .  «    ;  '■  -  • '   ;  ,,,,|„;i„, ,.( 


AUCTORI 

i.   s. 


lllum  iitavtter 
hortans  ad 
perfectiora, 
laudesque  im- 
mlscens : 


'  td  est,  con- 
joge 


<jua  respon  iet 

t  m  : 


utraque  antt 
exsttlum  icri- 


280  Hmc  prima,  opinor,  Fausti  «d   JM -  M    ;««  "''-"  ' 

"°"    7  '  *      f  .  .,.„  srrint»    cum  in  US  de  CXStlO  1 

gpw.o/fl,  Km„,  ,/  i/tewRf  «CCU..8,   ?ucb  ecnimuil.     ""  -'  '" 

/,,//  poscunl  cirai  annuni  »oU. 

,/,/  /,,r/,  /  'pistolam 

mam,    in  qua    hssc 

iia.    i/u-        ■  '  .  II 

«.♦    „.     iMiuntur  ■   Oliiu    desideno   pn  araons   mtuso  mis 
|lT     rfM»nf    ihe  X  oribere  dignaris.  ocnlis 

'°c<"' intervaUad.scrimmant.hbe,     tejmbu. 


;/i  ;m, 


spectibus  non  p 
tum  in.le   se   mvicem   cari,   gratia  'ntorcurrente, 

'  unspiscerent,  ubi  churitas 
dem  et  interior  noster 
i-onscienti»  testis  introspici  . 
aut  erubescenda    aut  gaudenda    consideret;  quibus 
diem  ultiroum   pervidel  ,  quibus   v,-l   confusibilera 


cim  ;  Non  niihi  sicul  nunc  fecistis, 


Me  autera  adjuvi 

ibns  spretis,  cmlestibus  inhiare,  qma  cor- 


diem  ultiroum   pervidet ;  quibus  vei   con  usionem,  ^rrumoitur   i :ravat  animara.  ut  incli- 

^m^, J,,,..^^---;^'-;;;;;  ;       °  :,;,.,;,;,, .i,,,, , 

ante  au.m:.-  sua3  faciem  provida  m  futurum  cogita  mn«  obedi            a 

Uonedisnonit.etinDraJsentiamtrtpidiDSbllicitudinis  temrii  patrw  [W« 


f,60 


DE  S.   FAUSTO  EPISCOPO. 


acctore 

J.    H. 

pe.r  terfiam 
respondens  ffl 
esstlio.  quod 
pie  lert, 


'  legt  patriam 


ftustra  car- 
pente  lllle- 
montio, 


Vocanfis  imperio  de  terra  sua  et  cognatione  disce-  suavitatibus  coercere,  utexterior.  et  terrenus  homo 

,lai.   atque    illam,   quara    ei  demonstratur,    potius  vomere  crucis  edomitus  commoda  infirmitate    m 

concupiscat.  coscat.  Alterum  abstinenti»  genus  est  multo  subli- 

284  Ad  illam  Ruricii  Epistolam  in  exsitio  respondit  mius,  multo  pretiosius,  cui  nulla  contradiceri 

Faustus  per  Epistolam   tertiam,   secundo  to^o  impres-  intirmitas.  etc.    Multa  hic  dicit  de  domandu   anitni 

sam,  ex  qua  liqvet,   Exsulem  degisse  in  aliquo   mona-  affectionibus  :  sed  ea  mitto,  quia  eadem  fere  data 

sterio.  Ruricium,  qvem  m  prioHbus  filium   vocaverat,  num.  27i{  ex  Epistota  ad  Felicem.  Muto    et   reliqua 

ni  Imc  fratrero  vocarecapit  verisimitUei    quia  mundo  breviiatis  graiia.  Ai  breviter  observo,  illius  repetuionis, 

dixerat    De  exsilio  aulem  suo  sic  orditur  :  Propitia  et  aliarum   paucarum   causa    TUlemontium  censuUse 

Divinitatein  secreto  religionis  congruo  <>t  tranquil-  sterilem  fuisse  venam  Fausti,  'i»o<i  sua  frequenter  re- 

tissimo   m   silentio  constituti,   in   quo  Doroinus  ad  peteret.  At scripta  ostendunt  contrarium  :  et  pauci  re- 

rubigmem    longa   securitate  contractam,  salutiferae  periuntvr,  qui  non    repelunt   atiquando  lene  inventa. 
liniacastigationisadmonmt(/c^nrfumrrcdolimam...         288  Excideruni   verkimiliter    aliquot    Epistol»  ,„ 

admovit.)  ln  hac,  inquam,  qui  et  magna,   si   agno-  e-xsilio  ad  Ruricium  datae.  Primo   posi  exsilhm 

seamiis.  vocatione   donati,  dum  novos   cives    com-  uttima  impressa  est  locot  scripla  esi  od  Ruricium    epi- 

mercio  caritatis  adquirimus,    dum  de  adquisitorum  scopum.  Cum   brevis  sit,   fere    totam    huc   transfero : 

salute  gauderaus,.  inter  bajc   positi    bona,  pra?senti  Gratius  ad  vos,  dum  vobis  de  patria    scribin 

insultamus  exsilio,  et  patrem  *  nos  non  aroisisse  qui   nobis   patriam  in   peregrinatione  fecistis.  quj 

sed   coramutasse  cognoscimus.    Nam  dum    fideles  indefessa  liberahtate  patrias  desideria   temperasr.s, 

farouli  Dei  in  necessitatibua  nostris  bonitatem  suae  vim  quamdara   divinae   justitiae   succedentibus  sjbi 

devotionia    expicent.    sine    sede   propria    possea-  beneflciia  inferentes,  ut  quod  intulerat    ad  castiga- 

sores.  sine  possessione  divites surous  :  imoeos.qui  tionem,  converteret ad  honnrem,  conferret  ad  con 

de  nostra  froctum  «'apin.it  consolatione.   Miro  modo  solationemi  mutaretad  requiem  mentis  ;  nostra  pr». 

consolati  tri  de  pauperculis  negotiantur,  et  de  termitteret,  ut,  vestra  cumularet,  debita  oblivisci 

egemv  lucra  perpetua  consequuntur.  Hmcpieadmo-  et  lucra  vestra  multiplicans  .  apud  utrasque  partes 

dum  Faustus,  iaudans  Deum  in  omnibus.  magnitndinero    su*    bomtatis    exercens.    ful)    nos 

28C  Cri&im  tamen  suam  hic  exercuit    Tiltemontius  vestro  locupletaret  obsequio,  vos  nost.ro  ditaretex- 

arl.9.  Namait,  itla,  qu  i  dicuntur  de tucro servientium  silio.  Unde  factura  est,  utjam  in  praesenti  henedi- 

Fausto,  melius,  potuitse  dici  ac  ilhs   ipsist  quam  a  ctionern  futurornm  impatiens  dispensaret,  e1   ti.le- 

Fausto.  Non  mtror  observationem  quamtumcumque.  ri  lissiinum  famulum  suura  super  candelabrum  domus 

diculam  :  nam  Faustum    ubique  inimico   prosequitur  suae,  cooperante  misericordia,  justitia,   sinceritate, 

caiumo.  Venmi  re,{uiro  sonum  judicium.  Nam  illipro-  cont inentia.  benignitate,  id  est,  domesticis    suffra- 

pria  laudasbenl  et  magni  fecissent  opera,  quod  parum  gatoribus,  subhraaret.  . 
congruit  humilitati  Cliristtanx.   Faustus  vero  atiena        289  Ecce  quali  pretio   Rnririui  meus  suramura 


''  «l'9-iart. 
petli  adffn, 

'""  9'ioqm 
Hrifjia 


Quarta  pou 

'"■<i'Uinad 

'"«  epi- 
soopm. 


acta  laudabai  ,  ei  uberi  merce.de  censebat  rem^it\eranda% 
quoii  charitati  Christianx  prorsus  convenit  :  et  sic  lam 
in  sim  afflictione,  qvam  in  eorum  ex  charitatis  obsequiis 
lucrq,  avtmimam  inveniebat  materiam  taudanai  Deum, 
sicut  eam  semper  invemet,  quisquis  cum  Fausto  Deum 
ex  totis  viribun  dil\git. 


apertius  m 

ncrecu/iit  tta 
volen.em, 


sacerdotium  coroparavit.  Unde  emit,  ipsum  est. 
quod  emit :  et  testibus  propriis  adclamantibus.  in 
se  honoris  causas,  refugia  honoris  exhihmt.  Tan- 
tum  itaque  munus  scit  in  Christi  nomine  custo- 
dire,  qui  scivit  adquirere.  Harum  autera  portito- 
sanctum    presbyterum    Florentinium,    mihi 


ciii  tam  dlgni* 

tat\  iii  ijiiitn- 

liitur,  dula  : 
dtm  (/lunin 


286  Redeamus  ad  Epistolam  Fausti.    Deum    iuu-  jam    diu    cognitum,   et  exeraplis  magistri  et  mo- 

dare  pergentis  :  Ego  autem   hanc    primam   munifi-  rum   tloribua    adornatum,  qui    pro  germanas    suse 

centiam,  Domino   largiente,    percepi,    quod    piis-  absolutione  peregrinatur,    insinuo.  Soror  itla  forte 

Bimua    meus    Ruricius    post  vitaa  hujus  jactationes  captiva   erat  apud  Gothos.   UUima    F&MstiadRun- 

ad   porl religionis  prorara  salutis,   Excelsi  manu  cium    epistola     ante    hanc   impressa   cst.   Scripta  esl 

gubernante,  convertit ;  quod  post  urobras  seducen-  ad  commen  landum   Ruiicto  ipsim   Epistolm  latorem, 

tium  vanitatum,  et  inlusiones  transvolantium  som-  qui  fuerat  captivus,  etlaborabat  ad  eruendos  e  semtvte 

niorum,  mansura  el  solida  c  ncupivit,  et,  despecto  uxorem  etfitios.  Verisimile  est  Faustum  ipsumadpia 

tandem  seculo  infelici,  artem  ejus  magnam  rapuit,  ilta  misericordix  opera  non  pauca  etiam   conlutuse, 

felicitatem  et  lucrum  sui  de  mundo  pereunte  adqui-  sed  censum  ecctesise Regiensis ad  omnia  non  suffecissi 

sivit   arte  tideli.    atque    conlahentium    rerum   fuga 

praeteriens,  qna  opea  contemptu   suo  contulit,  quaa 

jam  usu  siio  conferre  nihil  poterant.  Unde,  quanta  §  XVI.  Annus  mortis  incortns,  uti  ft  ffins, 

dudum  alacntate  secularibua  studiis    militavimus,         se<j  cortO  erandaeva :  Homilis  Sllb  nominc 

tanta  nunc  devotione   Domino  serviamus.  Et  quia         Eusebii  Gallicani  edil3B,  non    omncs  sunl 

Fausti,  sed  mullae  ex  illis,  et  ali#  non- 


nulhe. 


nic    austerius    loqui  secum  pro  peccatorum    cura- 

tione  pietas  vestra  constringit,    et  illius  sententiaa 

nuii  i.hservat  invidiam,  qna*  ilicit  :  «  Justus  iri  prin- 

«  cipio  sui  est  accusator  :  »   in  pnmis  ergo    lapsus 

oris   cordisque   vitemus.    Sed    quod    oris   diximus, 

si    cordi    studueris    adhibere    cusiodiam,    ori    non 

lahorahis    imp.>nere    disciphnam  ;    sine    diffioultate 

t •» 1 1 ii ii i  circunistantiw  opponere  poteris  labiis  tuis. 

Illud  siquidem  voce  d 
ficina  conscientiae  defon 

quod  dictat  interior.  Mens  exercet  impermm,  lingua     Oennadius.  Verba  Gennadu,  ex  qutbus  ld^"^m 
famulatom.  Et  propterea  coalestibus  edocemur  collo-      sunt  :  bunt  ejus  et  alia  scnpta,  qu»,  q  ju> 

quiis  -.  «  Ex   abundantia  cordis  os  loquitur.  »  Quod     legi,    nominare    nolui,  viva    tamen   voj se^  ^ 
deserroonenaacividntur,    priua    cogitatione  conci-     doctor  et  creditur   et  probatur.       ..        ddlt  ratio- 
pitur.  13 1  oris  sonus  indigna    non    proferat  animus      Tiltemontio  fecerunt  suspicwnem,  et  at w 
fusta  pra.cipiat.  nem,  nimirum  anod  °<»™d"]^ 

287  Et.  qnia  duo  sunt  jejuniorum  genera.    unum      morte,  cum  tamtn  de  atits  a  -    ,  ^etur  multW» 

incontinentiaj  appetitum   a  male  blandis  deiiciarura      fuerint   defuncti.    Neutraratom  ^_ 


JJe  qeslisS.  Fausti  post  reditum  ab  exsilio   nihil  w- 

venimusprxterduas  Epistolas  ad  Rurkium  jam  wj- 

.     moratas.  Altamen  ex  Catatogo    scriptorum    Genn    r^ 

depromitur,  qnod  prius   in  of-     qui  scriptus  est  circa  annam  493,  Titlemontiui  a    • 

ionua.ur.   H.-r  ex-enor  redd.t.      SWpicatur,    viventem  fuisse    FaUStUm,   dum    SCT 
l« ...  : ,: /i.,„-«j,«.    r,rha  Gennadu.  ex  ouibusid  collfjH  .  ,M 


inmti  - 

probat  i  " 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


661 


J.  9 


u<qur  ad  tt  m 
pn\  quo  scrt 
psit  Genna- 

dius, 


itd  poti 

ittur  obll.ss 


urgers.-nam    de   ahorum    muttorum,  qui  certmime  Hsc  certe  ratio  ostendit,  bngmoum  fuisse    Fa 

deftwcti  erant,  morte  niltil   dixit  Qennadius,  nec    no-  sedminime  evincit  totum,  qnod intendil   auct 

minami  imperatorem,  eub quo  erant  defuncti,  utquilibet  eximia  Fausti  «irtiu,  doctrinaque  et  etoquentia  ti 

videbit,  modo  Catalogum  ejm  ab  mitio  usque  ad  finem  laris,  efftcere  potuerunt,   ui  in  aetate  parum  provecta 

consuiat.  Obiii  Faustus  posi  exstinctum  in    Occidente  ad  regimen  abbatimpromo  txi   fortat 

impenum,  ei  Gothis  in  Provincia  dominanttbus.  ttaque  natus  fueritcirca  100,  quam  circa  300 

/,.,,-  ralio  esse  poterdt  non    nominandi  principem,    mb  scriptU  ne   in  geslie  Fausti    Ula  a 

q„o  aefunctus  est,  si  tnmen  quatrenda  esi  ratio;  nam  tantse  vtati 

de  pluribns sine  utta ratione  nohu   notaidem   pr&ter-  8U0.  Nam 

mittit    utietipsam   mortem.  Qui  Faustum    in   Cata-  \a  et  libero  arbitrio ;  in  Prpfatione  autem 

lugo  proxime  prxcedunt,  sunt  Claudinnus  Mamertus  et  a  \queritur  quidem,  operam  illara  inflr- 

Prosper,  ambo  diu   ante  annum    493    defuncti,    nec  m\s  humem  fuisse  impositam  lladditde  gravi 

tamen   eorum    mors   mmoratur.    Ttaque    ista    saltem  senecta,  ut  merito  potukset  Vit  aut    ;■/„■ 

ratio  nullius  est  ponderis.  annorum,  quos  habu  lum  epocham  TiUemo 

291  Altera   quoque  em  iis  vocioiu.Viva  tamen  voce  In  aliis  quaqne  scriptU    numquam   de   granfava 

egregius  dnctor  81  credituret  probatur,  nimium  pro-  setate  loquitur,  numqnam  I 

baretndqutdprobaret.  Nnm siillaverbaevincunt,  Fau  conqueritur,  Quaproptern  etate  no- 

stum  eo  tempore   vixisse,  eliam  probant,   viva  voce  naginta  annorum  non  procul   abfuxsse   Faustum,    dum 

docuisse,  quod  de  viro,  qui  centum  fere  annorum  lunc  obiit,  quan  ■  !im 

esse  dehebat,  n  modum probubile.    Quare  mihi  prope  i  ,  Al  dehU  verisimilia  dare  \ 

probabilius  vid  tur,  antea  defunetum  fuisse    Fausturo,  certa  mus. 

cum  quia  solum    innotuerunt  ejus  gesta  uno    alterove        294  Oennaditt  num.  290  datis  testatur,  alia 

anno  post  reditum    i  i,   tUm  quia  de  vita  ejus  fnisse  scripta  S.  Fausti,  qus*  non  memoravit  nec  legit.   Rmniarum 

tacet  Gennadtus.  Nam  de  iis,  quos    noi  !  Ex  hu  nulla  recensui  prxter  Epistolns  ac  "  '"' 

multo  magts  expresstt,  guam    chitum  omnium   referre  quasvlxs  verbu    insti  primumtrt 

curavit,  ut  cap.  69  de  Salviano,  deindede  altis  qni-  potissimum, opinor,  de&ignavil  Homitias    pro  concione  l 

busdam,  ac  nominalim  de  tribus  posteriorihus^  ut  ne-  diclas,   Nam  egregium    in   munere   prsdicandi  fuUse 

minem  in  Catulogo  inveniam,   quem  eo  tempore  vixUse  Fauatum,    dociosque   et    utile  ■■   Sermoi 

noviin  Gallia, de quo  idprastermittit.  Ea  ratio  aliquid  testatur  Sidoniusnum.  29  laudntus.    Eruditi  </«■  , 

valet  meo  judicio.  De  omnibus,  quos  vivere  noverat,id  neoterici    minime   dnbitant,    quin   aliquot   eliamnum 

habeamus  Homilias  Faustia/isnu   nominibus  impres- 

t  i    certii  argumentis  ei  lem 
valeant,  in  aliU  ejusdem   stilus    a  .  muttum 

tamen  dissentiunl  de  numero,  alns  plures,   aliis   pau- 
,  ,iii-i,i  attrihnentibus.  In    8  i    Lnqdu- 

tamen  voce  egregius  dootor  creditur  et  probatur  ;  nensi  tom  6  i  pag.  618  imp*\ 

inteltigenda    pnto   de   commum    viventium   voce,  qua  ff-omiliarum,  quibus  hic  pnefixus  esi  titulus  :  Eusebii 

uini  celebrabatur  ;  namait,  se  ak-  episcopi   Gallicani  Homiliaa  ad  populura  et    mona- 

(jna  omisisseeju*  scripta,  quod  ea  non  legisset,  Faustum  choa  eloquentis«»im»e1  n  pri- 

tamen    viva    hominum    voce    celebrari,    ut   doctorem  mum  emissaa  per  Joannem    Gagnefum,    Parisinum 

egregium.  theologum,  ecclesiaa   el  academiae  Parisienais  can 

294  Si  quis  voluerii    contendere,  agi  de   viva  voce  cellarium,  ab  A  icbotto  Societatii    J 

pried  'austi,  ut  locvm  intellexis  it   Td-  cenaitee  et  locupletata3  Sermonibus.     i 

ontiusart.  'S,verba    ad  tempus    prseteritum,    quo  prsrfatio  G  Homilias   attr 

lus  prsvdicahat,  suni  referenla.  Si  qnU  volUerit,  Eusebio  Emeseno,  sciiptori  <■> 

rmii  cito  videruni  eruditi,  illas  ll> 

Eusebii  Emeseni,  cum  procul  dubtosmi  La 

tini. 

295  Hinc  Schottus  aliam  dedii  prsefationem, 
quoque  impressum,  in  qua  varias  recensel sentenlias  de  ,,,„',  aUis^ 
auctore   orsediciarum   Homiliarum,  quibus   aliai   ipse  <    "•" 
adjunxit,  vmpressas  xbtdem  a  pag.  oi  I  usque  aa  oso.   , 
Probatprimo,  non  esse  ffomilias  iilas  EuseHi    l 


vavit  Qennadius.  At  non  facile  poterai  vitam 
Fausti  ignorare,  utpote  degens  in  eadem  provincia,  nec 
tamen  eum  vivere  indicavit.  Faustus  igttnr  defunclus 
erat,  sicui  Claudianus,  Protper,  et  aliarum  fere  pars 
media,  de  quibusidprsetermitlit.  Verba  vero  Ula,  viva 


..  ttat 


Faustum,  qnia  Gennadius  prsesenti  dicit,  cre- 
dituret  probatur,  ul  voluit  TiUemonUus,  rursum  non 
va  ebii  argumentum.  Nam  Qennadius  ca\>.  93   i 

o  loquitur  de  Sidonio  dudum  defuncto.  Verura.  in- 
quit,  iii  Ohristiano  vigore  pollens,  etiam  interbar- 
bara»  ferocitatis  duriiiain,  quaeeo  tempore  I  lallos  op- 
presserat,  Oatholicus  pater  et  doctor  habetur  insi- 
gnis.  Quareargumenta  n  Tillemontio  producta,  advitam 

Fausto  usqne  ad  tnnum  W3  prorogandam,  nihil  om-     seni,  quod certUsimum  est,  et  modoobomn  bus 
nnm  evincunt;   cumque ahum sit  dc  Fausto  silentium     admusum.  Tum  docetfeb  nhu eas attnbm  S    (  a 
post  ejus  Emtolas  adRuricium,  quseanno  i85,    aut     Arelalensi,  ab  aliis  S.  Rikm    .»  iten   tpt 

nondiu  post,  scribi  potuemnt :  magis  credo,   Faustura     scopo  earum  magnam  partem,  a  Baromo  pnmum  nn 
non  pervenisse  usquead  annum  490.  ideoque    mortem     dicatasmt  8.  Eucherio  Lugdunem,  detnde  adsmp 
ejus  hn  cum  alwua  laliludtne  post  annum  484,  seculo     tas  Eusebio  episcopo  GaUuano,  qui  necdutn  notusest. 
un      frto  B*m    tamen   nomine    in    BMiotheca    Lugdunenn 

293  Laudatus   Tillemontius   de  grandetva   Fausti     i«l  edU*,  sed  perperam,  cum  Ule  *™J*" 

senectaait  .    Quapropter   facile   potest   implevisae     substitutus sit  Eme ^^T^^-^T. 

prophetiam  S.  S.c  n„i,f    qui    ipsi    pmm,>e,.t.    .,uod      obsnvat,  nnex  tsttsffomtlus^ ^»"^"T 

superaret  aetatem   centum  annorum.   LocumSidonii     Paschat  certoesse  8.  M»»i  r egu .altas  w; 

iter  Homtlias  S.  Cstsant-,  unamin  MS.  -v  tsuwo 


necdu, /  senectuiem  pervenit.  ut  ex  loco  Sidonii  n,  4,  scnptorVm  auctores,  ^JZnt    ***  """""' 

mhabeatur  ad  annos    centum  aut  et^n^ta  ^^^ C om^Zto    de  Scriptt, 
Fausto  tnbwndOt.  Mdil  ad  probandum  TiUtmonltui :         2J0  rernm  um  ,  tribuenda<  COtl  ■ 

Cun,  enim  fac.us  sit  abbas  Lerinensis  anno  CDXHU, ,  ribu,  tm. .  d-obn .«»  ^Zlr^,    * 

).ecesSe  eat,  natus  fuerit  parun,  post  annum  cccxc.  »«<"<,  *<*f"  *«««  «r^",  *»* 


cu- 


662 


DE  S.  FAUSTO  EPISCOPO. 


V 

M  <   l 
J.    1 

ab  Ondino  tota 
trtbuttur 
Favsto.  /'/*- 
fnum  '/»•«  or* 
gumtntum 


ej  llrmiUa, 
gur  Faustl 
non  esl,plar,e 
nullum. 

B 


oittam   Cnmautemalwm  taudei    Homiliarum   colle-  Faueti  revera  esse tertiam  illam tutpkor.    Atme   Hla 

ctionem    quam  non  vidi,  collectionem  tn    BMiotheca  tit  Fausti,  tive  etiam  secunda  et  prima,  ex  eo  inferre 

Ivgdunensi  in              contuticum  ipso  codice    nostro  non  licet,  omnes  ejutdem  ette  tcrtptorit,  quod  sine  nlia 

MS    admodum  vetutto,  ex  quo  Qagnaei    Collectionem  ratione  legitima  contendtt  Oudtnus.    ffmc  non   valet 

auxitSchotlM   ei  adquem  iniUoaiiqua  annotavit.  Pru  tertium  ejus  argumentum,  quo  inferre   nititur,    omnet 

mumargumentumOudinuscol.  1310    sumit  ex  Ho-  eete  Fausti  ex  una  Homxlta  de  S.   Maximo.  impreeta 

milia  xi.  ad  Monachos,  quaa  nostraB  Collectionis,  in-  pag.  654.  qum  Fausti  revera  ett.  Eodem  vitio  hborat 

.,.,,  .„    ,..  editionis  lxxiv  est.  Verum  illa    Homilia  argumentum  quartum,  quo  ''•''  Homilut  ad    Monachost 

nonhabetur  in  codice  nostro  iam  taudato,  quo  usut  est  qum  Fausti  tunt,  infert,ejus  ette  totam  Cotlectionem. 

tohottus    tedibitolum  habentur   decem    ffomilim  ad  Quintum  argurnentummhtlomehutett.  A„,  ffomiliat 

Monachot.prouteditmtunt   Eatdem  decem  Homilias,  Ulat  esseinfectas   hmreet    Sempelagtana,    ei   conte- 

TZntbut  separatas,  habemut  f«   alio  codice    MS.,  quenter  Faust,  esse.  At  neutrum  probat 

ZZ+mtOl.toquoaltribuunturEusebio    Eme-  299    Sexto  observat,    m     Uls    Homtlusreperiri 

ot in  nriori             *i  tani Homilim  dictiones  Fausto  propnas    ^alestun^  Sed   iieu  : 

,  JHi  yrsfigiJ,  Uaque  illa  ipsa  ffomilia,  7—  X-  *•  •* ;  Non  est  ita  .  Sed  n«n  est  ita.    1  n. 

i5fl   Oudinustspectare  non  videtur  ad  Collect nn  hzvocet  tn  aliqutbut  repmuntur,    non    m   omnttut: 

wZexillatotamFwstovuUadscHbere.    Prmterea  Veoque  ineptum  ett     omnes    hac  de   cauta    Fausto 

]FZtUan se.  indubitanter  ausim  asserere.  Nam  adscribere.  cum  multm  a  sttlo  ejut     n    ahenm    Septt- 

inTnoZuasiOS.Cmsarii    MatensU  , tur  vi-     mu lumentumt 1    «    ahquot ^peuhontb^ 

„     ,,  Itilul  s.  Fausti  in  H Ua    non  reclucet,  7-  h  **  /<-'"-<-  «pwto.  A  ,  ,  «*M   multm 

^Arqumentum    0 I  offert.    ad  illam     Fausto  ■«!.  nec  *olus <Faustus  flfcf«a  suetnde    repettt.    Oc- 

JZnduZ  null vlane  ett.  Sid s  in   Com ,     tavo  de btervattn  ahquot  codtctbut   anU  duas 


'"""  omniaa 

'laribus 
BonUHu 

cuntur, 


um  celebrat,    habet    ista  de    Lerino    et    de 
Fausto  episcopo  : 

Fratribus  insinuans,  quantos  illa  insula  plana 

Miserit  in  coelum  montes  1  tc. 
Jn  laudata  quoque  Homilia  tcgitur  :  Beata,  inquam, 


— »  > 

(ms  «"f  qutttuor  Homilias  nomen  Fausti  adhuc 
iqx^rtn,  quod  lubent  agnoscam  :  sed  neque  hoc 
argumentum,  neque  ullum  ab  Oudino  prolatum  vatei 
ad  totam  ///""«  Homttiarum  Collectionem  Fausto 
attribuendam,    cum    omnia     manifesto    ratiocinationis 


;::;t;v;;r;;: r: ;:; r:^v,r  .■; "l  i-  ; ;r«. ..-, MfMta  ^ 


r--.^V,      >1UWWW> 

lum  roisisse  cognoscitur  r,r<//(///  mmtnw«  Uudi- 
m8i  haur  oppositionem  inter  planam  insulam  ei 
uisseSidonium,  quia  prius  posuerot  Fau- 
Rtus,  eamque  imaginationem  tanti  fecit,  ut  dtcat  : 
Quonihil  validius  umquam  dari    potest    ad 


300  Grati*  omnino  contendit  Oudinus,  totnm 
Collectionem  ejusdem  esse  scriptoris,  cum  nec  stilus 
kuic  snspicioni  faveat,  et   aliquot  ffomitiis   in   MSS. 

ignentur  auctores.    Quarta    de  P 
inscribitur  pag.   635   Sermo  iv   beati   Maximi  Re 


et  giatn  /!n- 
(jitur    totam 

Colltettontm 

ejusdem  eat. 


,;,/    ipsflffj    ffomiliam,    hvjus   auctor,   stve   fuertt   b. 

quiscumque   Lerini    anle  edu- 

eotus,    im  tatus    esi    verba    Sidonii,   ejusque    inven- 

fionem  adoptavtt.    Frustra    vult    Oudinus,    Stdonium 

,e    ex    Homilia     1  tel    «//«    "/"""    »*- 


ullo  indicio.  Sequens  Homilia  v  in  aliquo  MS.  S. 
Uidori  scri&tair,  atottl  ffiuefrii  »mewiii  /-""/^'"'. 
y/„,/////,  in  Litaniispeff.64»tn  narffine  nemiiwlwi 
ffiieeMo  ^flWMiw  '"  ^5.  fldscnpfa  /<•</"<"'.  /"""' 
ettam  ///  /-///r  //os/r„  untca/iae  eo    /""/"   iim^wl»»'. 


C 


ninl 


-., Fausto.  nm  ,""„„  u.        ;-<-  """"'"';;;    ,  '     ,, ,  * ,„,„„■,„, 

,/„.,, pera, forle   oiginti   ad  conctonem   ,„-  hocspecimxm  '•""'' ^' ■           „,,„„,,,,,„„/„„-«. 

,,. ,,,,,,„.,■„,,  i.,,,,..,  •itissimun,    ,■   „.,-,'   ai   m     hodxer Micum  MSS.   """  •         " 

,■/ /,,.„'    Jiofacit.    Nonpoterat   pmdenler  ^f^n^^^neL.    US,    •"  "' 

justitL   , \m  m '  ""    "'"""","  """,""•„"      ,„'„,.,,„/ <  .«."<•- 

etineccle „,  l  I  «.    """    ''"'""'•"     -«?"  "•  « "™    ''       "    ,1    „„ ,„S. 

,.-„r.-„M :/-'".'.    «*-    <"" < •     "     U '7""«'";     ,",,' „„,;„  671. 

•„•"."'■'     Solain aet     ^am.Ser doS    Romano   .  ^  g 

:„,...    .' ' ■     l'"s"""    ,ll;";     '"•^■'""""    ":;.".,..„, 'tatorius, 

Operis    arentem   prodebaf    .-  M indico  mla     Roma, artyr     ■       ^   ™o   ^  .       „  ,„„„,,, 

"'■/""" ' ■ '-"  679  dm? ^,ct;jr SShSTS /•"■"''""''- 

, „«,. •,-  w ' ,'"■"«■"-  ■«• /r '"";'" ,;,      s  ,, 

•"■ ■  "'"■"•"'"•  '"""■"'       '  ,    ',;„,'„„„„„,  „•'  // 

"'" ""•' '    '<••"<■'■',"'     ;■'' \SeaZZecTnZ ».  *•*' 

.  '"  '■'''"""'«■."  ""-' ,'"'■"'■■"""'      ' '        ,„„,.,„  „,„„., 

„  ■„-„„„    877,   ,„„,,,„,.:,,/,„,-...••'.■.""-     "  ','  '  ,"      , 

,, ....  ,,„•,...„ '-.•/« 's'"' '"•""-" M"-  """,'„     „,,,,,. „:„•: ..« F-»sti  w 

■•••'  **■  '-' "; ;;;;';;:  r  :. :  ;..l,w «-.  u "  "ar,e- 

,,-,  „,,„,/„„,„---„/-•    '-.■.,»••   '•"""   '""•   ''""  •       ,,„   Lnnmnestiutdemesteaucltru. 

■■•"•"„■  ,-","■ "'■""  ""'-"-  ' ",s.;;;r^ ;.;:;,      .  „-  Faustum  «  *-" 

.,„„„,„,„,.„„„.  ,„  ,,  ,,„„  Evangetioa   viro  utcum-  302  »»  A"» '                ^  B,,„,/,- 

-,,„•-/,„■- '-",-■"/.■■" ,"""'•""'•  ""■""■  ''."■  ■"' ;;,„„„:,- a  ,""/• 605' ;' 

;,„,«„ „„„.,„,„//„„„/,-  Faust,,  „„-,/ Hon  ,„-.•-"    "'"'",''  ,85,    ,,„,„1S  observanl,  m* 

«tgav.ro  u Mtm   Fausti    --,  „-' "' f  '""'';,'''"''",,„'  tfl 

ieprehendi,.eed  m, ,--,„,„  «                  '«"/'^  '"5   '"""   '""'<"""" 


F 

„„„  ,„  "„ 

quo,/,,,  I 

,,„„,,' 

,(,,  ,,,,,,„,' 


»«„ 

„,«■„.,■.''"" 

„„„■■ 


iUat    Fausto  «dw,»»»; 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBMS. 
fai  videri,  sed  non  omnes.  Nonnullas  etiam  nomi- 
natimassignant,  sed  paucas  e  multis,  quod  propluri- 
bus  non  alia  haberl  possint  argumentat  quam  judicium 
e  Btilo,  quod  frequenter  ambiguum  est.  Ceillierus 
aliquan  enumerat  eo,  quo  impressm  sunt,  ordine. 
Duas  prinas,  ambas  de  Nativitate   Domini    attribuil 


663 


Corporuet   Sanguinis  Christi.  Sextamores   nonin- 
sl,,l"<  uti  nec  septima.   In  Oetava  producilur  fabula 
poetica  Ant .,,  gigantis,  quod  inusitatum  esl  in    0 
ribus    Fausti.    Magit    itaque     has     omnes   Fai 
abjudicandas  existimotquam  attribuendas.    Ji   nonam 
cemus  eiinm  Fausti  non    esse  censeo,   quamvis   hanc 


AICTOBR. 
I    B 


Fausto.  In  pnmanonsolumdtcttoFmato  relucet,  sed  editores  Benedictini   iom.  B  Operum    s     iuguslini 

inveniuntu\   eltam    txpressiones    eidem   familiares   el  ubi  in  Appendice  estSermo  161.Fausto  assignaverini 

propria  .  ui  de  hac  non  videatw  dubitandum.  Secunda  Primo  enim  in  illa  stilus  Fa  reperitur   etiams\ 

quoque  sttlum  Fausti  utcumque   exhibet;  caret  tamen  non  longeab  ejus  diciione recedat.   Secundo    de   verbu 

erpresswnibus   etdem    propriis,    ul    hsc    probabiliter  S.  Thomm,  credere   n  Christi 

quidem,sedminu8certo,F*uat\credatur.  Tum   alias  dicitur :  Vox  ista    inquirentis    est,    non   oegantis 

iqufi    attribuii    quartam    de  Fuisse  hanc  opinionem,   aut    potius   errorem 

Epiphania.  Verum  consideravi  etquatuor   prmteritas,  viriin  sacra  Scripturaversatissimi,  nonfacile  credam, 


nimirum  unam  de  S.  Slephano  martyre,  el  prion 
Epiphania,  dictamque  de  Epiphania  quartam  cum 
illu  contuli,  nec  ullam  invenio  in  slilo  differentiam  : 
omnes  Fausto  dignms  nt,  omnes  ejusdem,  ut  opinor, 
sunlauctoris,  cujus    est  de   Nativitate.    Has 

igitur  omnes  probabililer  Fausti  credemus. 


rttm cum alium  inveniam,  quiitlum  docuit. 
306 Nam  in   Appendice   S.    Augustini  posi   hunc 
iitu\  Sermo   162,   in    qw  m    de   S, 

Tlioma  dicuntur,    et   in    cujus    vrincipio    prma 
ibi  Sermo,  sive  Homilia  ix    de    1  lelur   ai 

iri  his  verbis :    Retinet    sm.-tit.is    vestra,    fpa- 


pr.rserlim 
nona  eldem 

al'juiiicanda 


Homilt*  Fou- 
stt:  in  '""' 
immtrito  car- 

pitm 


303   Video  tamen,   cur   quarta    illa   de  Epiphania  iperiorem   tractatum,    in   quu    scripsimus 


Fausto  ab  aliquibus  videatur  attributa.  Quserit  //- 
tius  auctor,  unde  tanta  fuerit  virtus  Muliabmis 
martyribus  in  tormentis,  el  respondet:  Et  quaj  alia 
causa,  charissimi,  nisi  in  primis  gratia  divina, 
quae,  ubi  infirmitatis  nostraa  invenerit  votum,  sta- 
tim  supponit  auxilium  1  TUlemontius  Nota  2  tut, 
hsec  sapere  doctrinam  Fausti,  insinuans,  opinor, 
Semipelagianam.  Verum  hac  crisi  Tiltemontius,  qui 
paucis  forsan  mensibus  theologicas  disciplinas 
jiii.  sacras   ipsas  Scripluras    faceret  Semipelagianas. 

i  enim  agitur  hic  de  prima  gratia,  qua    sic  gratis 
datur,  ut  necp  btineatur,  sed    ultro  ingeratur 

a  Deo.  Agitu\  lratia  fortitudinis  in  tormentis, 

quam  precibus  el  votis  obtentam  a  Machabmisinsinuat. 
Quid  rebrius  in  Scripturis  dicitur,  quam  Dcum 

prsesto  esse  invocantibus  se  f  Si  preces    nostrm    nihil 
faciunl  ad  impetrart  nam   gratiam,  cur    toties 

dicimus :  Deus  in  adjutorium  meum  intende,  Do 
niine,  ad  adjuvandum  me  festinal  Homiliam  de 
Initio  Quadragesimaa,  impressam  pag.  027 ,  nihilo 
minus  Fausto  attribuere  possumus,  cum  in  ea  idem 
stilus,  idemque  spiritus  retuceat,  qui  inprmcedentibus. 
Sequuiitur  dum  de  Symbolo  Homilis,  quas  Fausto 
etiam  tribuit  Ceillierus,  quod  in  iis  multa  sinl  similia 
cum  libris  ejus  de  Spiritu  sancto.  Stilus  quoque  has 
Fausto  coufhiniit. 

304    Post    Homilias   decem  jam    recensifas 

Epunonest     632    alia  seatiit  ur  de  sancto   Blandina    Lugdunensi, 
uomilia  de  s.  ^       ,         ,  ,    , •  , ,    .  /-.._•.» 

a  uti   quse  Fausto    abjudtcatur  tn   utstorta   liiterarta  pag. 

neeprima  nee  606,  quia  nonmodo  dicta   est   Lugduni,  sedetiam  ab 

auctore,  qui  erat  ecclesize   Lugdunensis  aut   episcopus 

C  aut  presbyter,  ut  va\  indicat.    Accedit  aliqua 

stili  differentia.  Nam  stilus  >/  non  melior;  cerle  dictio 

paulo  grandior,  minusque   morali  doctrina    et    sacrm 


sanctum  Tbomam  apnMulum  a«l  cnnriYmamlaiii 
fidem  omnium  post  resurrectionera  Dominici  cor- 
poris  membra  p  ilpa  id    hunc  obser- 

vat    ..  Bjusdem   forte  auctoris,  cujua   est 

Senno  superior,  qui  bujus  Bei  m  m  i  itordio  \  idetur 
designari ;  quique  bunc  ipsum  Sermonem  proxime 
antecedit  in  MS.  Corbeiensi  Accurata  esl  hssc 
obse\  vatio  i  um  leal  de  S.     '1  h  rina, 

et  stilus  quoque  hujti  ongruai  slilo  prmcede\ 

Verumdata    observatio    omnino  destruit  conjecturam 
de  auctore  Fausto.  Si  enim   unus    utriusque    a\ 
ut  verisimillimum  est,hiccerto  nonest  Faustus.    In 
nulla  Homilia,  qu&  Faustus  ad  lentem 

remisit  tractatum,  numquam  auditoribus  suis  dixil 
Sanctitas  vestra,  sed  eos  alloquens,  dixit,  I 
Prxterea  stilus  hujus  Sermonis  magis  etiam  aperte 
Faustum  recusat  auctorem,  quam  Homiliss  nonss, 
etiamsi  ab  hac  non  multum  diffejat.  Itaqut  nonam 
illam  indubitanter  1  indamjudico. 

307  De  decima  contrarium   censeo.   I"    hac   enim 
dictio   Fausti  satis   i  elu  ■  lur,     Thomas 

dubita  dicitur,   ut   heec  non    sit  ejusdem   au- 

\9  cujus  est  nona.  Refutat    km    errorem   Pytha- 
goricum    aui   Origenianum   vera    corporum    restt 
ctioni    contrarium,    quod  alias   apud   Faustum   non 
invenio.  A  """  w(,    illum   quoque  erro- 

,,  m  \iom  ,  refutatum.  Hanc  igilu\ 

Homiliam    probabilite)    eidem  attribui 
Perumtamen  ea    Homiliis  de    Pascha   pra   reliquis 
stilum  S.  Fausti,  el  dicta  etiam  particulaiia   maxime 
continet  undecima,  quan 
I„  i  m    plurima    disseruntur    de 

Incarnat  Dfci  ad  salutem    perdiU  pe\   pe* 

catum  hominis;  eaque  occasione  dicuntur  aliqua,  qua 


i  vlde- 
certtus  iinittci 

ma, 


(Jll  III  u     II  I   U  HH  f  Ul    ,        [|(lllii,',;iii ■ —  -  •   —  - 

Scriptlrxtextil  passim   sint     i*  «« f m  jfif-j 

^      ..  ._    o  ..,     // /,...     utnassim  \s  Fausti  aclum  esl,  maltt  ambtgua 


Votiabuim 

"tCfiU,Ht„ 


let/o, 


Septima 


J  °«flW  de 


est dectamatio sine multa  doctrina.  Ferumsecnnda    et 
tertia  Fausti  characterem,   ejusque  in  wiu- 

litatem  reprsssentant,  ui    has   probabili  n   tri- 

buendas  censeam.  Contra  quarta,   sicui   >s'.    Maximo, 
Fausti  in  abbatia  ei  episcopalu  decessori,    ipso   titulo 
adscribitur,  sicnihil  habet,  cur    Fausto    i 
quia  sictota  est  de  festiviiate,  utadmores  corrigendos 
nihit  exhibeal. 

305  De   quinto,   sexta,   septima   et  octava    mul- 
tumdubito,  anJfanstisint  analterius.    Nulb   ex   his 
astilo     Fausti   longe   recedit;    nulla   habet   aliq 
cx  quo  Faustum  clare   perspicias.    Quinta   in  aliquo 
MS.  attributaest  S.Isidoro,  et  agUdt    Sacramento 


pretart, 

308    Totu\  ibi    ''"' 

dianum  i  '"  Ju'titia*    ul    /"",;"•  '<" 

bertimarbitrium  peccaverat, 
invitus   utloquitur,    non    ,- 

.  fld    usum   ra  \  lucto. 

mataquedicihDommtis  enim,   qui   januam  (caHi) 
reserat    etiam   solUcitudinem  pulsanl 
solum  indicat,   non    talvandum    homine\  bonis 

,,ns:  8ednon  loquitur   de   prima    gratia   aut   de 
Ue  acsi  hmc  liberi  arbUrii  conatu   impetranda  e 
Penetuum  id    vitium   est  Faustura    impugnantium, 
quod  qu*  ille  dicii  de  nemsitate    bonorum   operum 


a  di- 

■mln- 


064 


DE  S.  FAUSTO  EPISCOPO. 


II  CTORft 


aUi  Fauslt, 
txcepta  una 
etfoite  atterai 


adsalutfm  obtinendam,  ad  primtu  detorqueani  gratias.  plenam  nlutom,  quod  inter  servos  Dei  vel  habita- 

n   hs    ffomilim,   qum  antea  tione  censemur  ,  vel  nomme  computamur ,  quod  iu 

solum  grant  eloquentissimaa  et    religiosissimm,   ubi  insula  vivere,  atque  mter  monachos  pollere 

i„„otuit  auctor  Faustus,  apud   aliquos  cmperunt   fieri  raur.    Idem  nliis  verbis  monmt  in  quarta ,  ac  rursum 

in    nrtnvn  Pt   Itl    nt>l,a.     I II  '  tlttoil     /Inilllllii   V  i/k\-<ti/  /■«„ 


l) 


rhltlltni. i. 

309  Homiliam  pog.  644  de  Bono  latrone  in 

Fausto  attribnit   Ceillierus.    ffabet    iamen 

pelagianm    oppositam,    cum    fides 

latronu     Iribuatw   primo     illuminatwni     Dwinitatis 


in  octavaetin  nona.  Inradem  Homitia v disserit con- 
tra  eos,  qui  eremum  volunt  relinquere,  el  ad  mundum 
regredi,  prout  etiam  fatii  in  quarta,  in  quinta,  etbre* 
viter  iii  aliis. 


""W/a 
312  Prsterea  disserebat  in  insula,  et,  ul  inferiufi     d°nnrtpro. 

**"■-  ■■■■   e     ■*-  '"'""  «Ull 


B 


MHrt  rnisniit 

ercepto. 


n 


B*  llitmttns 
tterrm  ed  mo 
natA.»*  nftiia 
s.  Cmotio 


liitruiii.-     tiihuaiui    r"'""     ""•"""•■•""'•      " ,-  rr  .      ,       -i 

eodm  iiealw.   Quam  cito  eum     habel,  in  eremo.  t/triim.j.,e  ronjriiit  S.  Fauato ,  ,,„, 

PeDie,il  oancti  Spiritua  eruditio,  per  quam    faturi  abbas  erat  L  niu.  An  uero  id  cenpnial  S.  C<T.nrio, 

.an,jnis  „i    cogiians,  etsi   intolerabile  probat  mullum  duMlo.  Mim  irtennio  qutiem  ahbat  fuinn  «u- 

,  auodmetnil    p lieat  saeculia   Judioem    Re-  iurbana  prope  Arrlalentem   urbem   Rhodani  insu/a, 

,,. ,„„„  ',»„,  seqttm  Homitia  in  Litaniia  ul  i»  / "„  ej'«  »/'"•<  ''-  '"'  "vn  Aupusli  num.  xi 

„,,,,,,„„,,„.,•  Fauato  iri&ut,  curoguodnon  tapial  legitw;  sed  ■'••  pr«Jt«iwnttM  1«  1H0 „„•„,„„ 

.„„„.  I  „„.,,    „,,„.,„   sacru   Iraitiiu  desltlttm,    lum  mhiliicit,  licet  de  ejutdem  pnrdtcahombus  in  ep 

',,  „,,,,„„  „  harbarin  snbacla,  au  •  f al  ,•,.'"  ""'"    13  non  faceal.  Quod  lamen  ahqnando  mo- 

Conm    Uomilia  ie  nachU  prsdicawril  S.  Cssarins,  factle  credo,  Poluil 

Po»nitentiaNinivitarum,   «uami  n    missa  til  illot  el  alios  iocere.dum  erat  epimopus  :  „/  (orle  ,d 

„   ,„„„,„.  sti     •„",.',-  num^unro  /ectt,  dum  solum  ernt  abbas.  Quidquid  de 

UbiUssime    adscnbi  possil.    Ex  his  sil,  i  inuento  dfctas   Bomiltas  ttilo  S.  Ciesarii 

ttquuniur    de     Aacenaione    Domini,  ullo  modo    conformes,  omnes  veio  congruunl  tloquio 

::,„,„ Vausi,.  ittribuU  Ceillierat,  de  prima    tacel.  Fansti,  •■■',-  nitidtor  et  (loMtor ett  iftfn,  maj 

■,  .ly, '-■••  S.   lujustini  Sei  ruenlta  Laitna,  ftiam  tti  S.  (  wai  i. 

176  ,•„„'.,'   ocrlttu    »"'"   "'•'•'■  •  «*"•*■         8I:1    £j   " '""  "'''":',  W* 

„„  „,,„,„,  „,„,,,,„,,,  /.„„.,,  lomen  in  /"„■  eadem     verba,  Nec  ,1 bia  aliqn.d  •■  .mus,  qnta  Dei 

.„,„, , ■„„„,'„.  „,  ,11,.  ,■.„  „'"■'"  '"  „'"".»'/".'■     eal   t .„.   quod  poasumus;  „'","„.  b«c  ejus 

'.„,„,„,,„„   ,,„ inlti  „„/„,".    Fanstuni    /'„•, >-  trini» videri contrar.a                    Faoatum tierta ««« 

,■„„„  ,/,.'■"„ prtroe  «'<     '"""» '."■■•'»""  I  ■  «• ''"'7'""'»'''»» 

,„„/..„„,  ./.„„''„'' '»"•''   """"■'     «mpajnalw  ,„"  Fauatus  „. teculo  ».,   ,.„„,„./,■ 

„,„,,,'     n „■  „/",,■   ,.„   e/«.    //■„•',■    adaptare  .V„ „„,•„„  Si  •,„','  pre/erl,    ,,„„   locttUntr  otiendtt, 

,.          ,  .,  se  .■„./,•  •'„  </'■,"„'  -■„'"'.'■  "'  /„'»,"„'"'•'■  /""'  '"  '/"'• 

,„■„,,,,," ■.„,,„,■„/,„"■'..,»"     Hbris  dtGratia  „//,/■„' /„",,.,./,,./„...'.'/.'''„/.„." 

,,,.„.,    J« »    Pr '    «I     ''„"■„.•/ „'„,,/,.„  r,,//,„/,„,„v  >.  ,,,,,,/„.•„„  /„.„... 

ea,  ■, Fauati  ee.e     , I  „/  violent, pram.ro  ~  /»■'■"'»""";'. 

„,,.,7„„,  ■„'.■/».■ '-       »' /»» ■■'"  """     "'""" 

„,.,,  :„»/."" .' L  j //.,»»"» . . "  -■   /»"»■ .-  Tai '. , •■/»»«-  ;";/;;;;'  ';•;;;; 

„,  ,,„,! MaababaMa  ai  de  i. itibua  pueria  ,„„  S pelng •  «I  r     „»        ■  «• ^ 

,,,„;,„.    y„„ /„».  '»    V-,,,1.  apo  stolorum  Petri  /„/„„   Faustua   monacaes ,   ul  quotid.e  ad  meliora 

»',,„,     ,.»,„ ,/„/■ lllierus,  i,i,   sati,  iendanl  ; et  tubjungi,  .  [paa  enim  aPprcbe.,.l-...l.  av ^- 

:,„!.:!„//„,,.  ,/„.' f"  '" Pauatn „  a,  i, auetudo  proftc,«n  .^.n,,     ^  *d 

„„,„„„    //„,,„/,  „„'„„.  '."„'"  "" ■  •"'  "'"'-•  :  "e     "m«  l";1'"""1"'  !.et  ub  ,\f  '  ,  ,,  „ 

.„,.„„,, „...8  el  „,.'.•   .,'»»"'"„  '"■""»»•  Ntm     anitoi,  ardent(orera  .na.nuabitaffeot.tra    etqMa,,.,.,. 

,„„ ,„.,     ,„„/."•,„","„   SpirilM "    ■     ''""'»«      a,la,llou1n,nn:quanlu,,,nosapP,-,ue,m       .,        I 

/„,/'„„,",/,','„„,./,.,•"„„,'.•.■".-.•/».'.•/'»       »"»'-      pe,,.n,,,..o.,.......llH0d,.;.ta,g.or^:  • 

UkL   655  ,„,„"„„  // "»  ,«""' "  s-  M«-     «•«*«'.-  et  auperabundabu.  »  et  aUoJoco, 

£m  ./.»■,•'.»■■■ » '•■      '"",'"  :  '•""'"  i,,li",,;:;:,,v;,!:,;,!;;1 :";";,;  ;:U* 

,,,  „,„,„„,,."'  /.'•■•".■"".  ? ■ ■       ' "■  ''"  -,;,""  r";"'    ;:,,,.„,„„,  , /,„„„■• 

:r, ;;;'";;::v":;v;., ::,;::: :::;,,"::::::: .:r;;::;:i.::;. &.;* 

*  ;::::;:,::„:'.;.:>       ./„« ^.  - -«« *  '^ssz&Z 

/,„.„„■ /, , „ // "» » «w /»- <'"- ' '«"'" ""-  ".»»»»/'"■:/'«;'"" '';'■'"''';;;;::;,: ",    „„. „„ se- 

„„  „ „  „al  „,/„.  el  „„,/„  ,"„„»>"  .  ./»'"'«•' ''     "'"' '  v  -1""";"" p,°  C '' "'  ' 

/,,„„  ,//  „  „.„»  aliis  Fausti  ntripli.,  „"/ »"•'  »'  ■""».     »"/"";««'""■;  »'"'"';  e  „08  ,,  G0| 

,„■  ,,„„/„■„/„„".„.  /,„, " i«,  »■'■ »«"""'"  ■•' '«"    V"  •,"""""" "'"' ; J  „;,,„.  ;„„  ,"/„  ,„■. 

,„„:,/ /'',„»./..  onilm  ,./„„„",„„  // h»  Fausto     ./,„„„'  .    m ."»»./      ';„"„.„„„  ',, 

-"■""-""' •"- """""" -' :;;:;:;:;;,:;:::;;;;;/;:::.;: 

'"";;;;;;::;".'.■. ».* »-.-—• »■• • """":";■ :;";;"::::::;: 

.,.,.„„•.  '•'"'•■ ««***■  ./''"■»'/»'■;»»•  «»S 

»iro,ruro<,uintara.sa«ara     /„  ./,.,„•"„„., d,    //..„'/'• 

n.,ua„,  .  I  ,..„  '"■'»"..  "'T"" ""'  ""^      7 ''.;,'"";":;„„„  „,  /■„//„, ,„„     666  II "'•  '''■ 

H liaa  S.  Cteaarii,  vidontur  esae  s.yh.         31.3  "  '"  ,,„  „ „„-, 

;/,„,„, '"""""•« ' ''»'-""""'■    «"•;"""'  ■■''""   ;' ;,"     ,•„„,  „,- '■""■ 

,., ,,„„,„, , „'"» »•" •/ '-•  * '','■ '- '■"■<■  co"'""v  ;„•,;;   ,;,;;,„„. „,„ /„•■< ■  <■■->■ 


'  omllia  u 

im  cun- 

1  ■  •  Wm  u- 
i  month  de- 

"     M', 


et  fauito  at' 
seita. 


I  mtsti, 


p „,,.",N. .■  ""  ^" <"-'""  "■";"■'"";,,„      „„-■ »'-; 

;„,.,„ ,/,/ ;.,.,".  ■'","""■  "'""",'"  •'• ;,;, 

" ",-  /«»•"■'"  F*»stut    prer«i.  „.;-  br^mm    '';;,,  ,„,,  „,,„„  ■  Exborta- 

/,,/„•/.  ,„,/,"„.< ./ /•"•■  •»"•»'•  o ' •  S«d '""; ";  ;"";"V;  :„,,„.,  .„.,1,.„„.„....n.-i»»«;"1'- 

«t, « .•..«■«  ••"•■»'•■■« •  ■'••■•  "'"'"•"""' '""■,  ;,a'' t,  ,; ,  i- . .  ./«"■'»"•■<•  <'<'/»'«"'^'' 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


parlim  alio 
rum, 


nnn  item  Bo- 
tuilia  de  S. 
Honoralo, 


B 


partim  </«"" 


El  poitta  ad- 
Jfc"<  Faustt 
nlelurtfliiat 
'*  hrtc  alix, 


hil  ibi  decisum.  Aliqui  eam  Fausto  aUribuunt,    Mihi  S.Euch    d.quiahba*  Lertni  numquam  fnit.  Al  eaderh 

videtur  Homiliu  Fausti  conformis,  tumslilo,  tumcre-  faiiotopinortnonriullis  persuasittut  illam  Fttusto  <<//a- 

bris  Scriplurx  textibus,  tum  cura  hortandi  ad  virtu  es  buerent,  rnm  hicmnlik  annis  prsefuerit  abbatix,  Si  ta- 

Si  autem  Arelttte  habita,  ut  rriagis  probabileest,  quam  men  UomUiam  ipsam   attente  velimuspervolvere,  facife 

certum,  potuit  ibidem  perorare  Faustus,    ui   aliquando  vi  ebimns,    dictam    esse   longo  tempore  potl   morlem 

cum    LugdUni  fecisse   r«nstat.    Tertia  est  </<■   S.  Ro-  S  Honorati  circa  annum  b29defunctt,ntmirumquandb 

rhttno    martyre    Antiocheno,    qui  a   seculo    v   cultum  aut  nullim  aui  pitucissimi  supererant.qni  eum  videfant, 

Viennr  habuisse dicitur,ut  probabilius ibidem  titdicttt'.  Hinculietin  andatsniptadefactisadingrfssumS.  Ho- 

Hanc  itaque  Fausti  esse  non  eaistimo,  tum  quia  Fien-  nordli  m  htsnltrm  Lerineu*em,  Sicut  legitnus,  qubd  ad 

riae  habita  est,  tuinbb  stilum   prsecedenttbut   S.   Eu-  irigressum  beati  patris  nostri  etc    NullibieiUm 

cherio  ttltributit  magisconformem.  avctor,  Honoralitma  se,  <<m  «h  »u<>  monachorum,  quot 

317  Sequitut  pag     (171    breuis    Homilia    de   pce-  alloque'>aturt  umquam  fuissevisum,  ut  probabiHus  lit, 

ditentia  ad   pamitentes.    D<    hacnihit   o\<  brevitatem  nuUum  tnperfuisse%   qui    viterat    cum   S.  Honoraio, 

cRcere  possum,  nisitotum  Pausti genium  in  ea  nonre-  quando  dicta    esi    Hamilia.  Itaque    has   observationit 

n,  itt  fortasse  sit    alterius.  Contra    ffomilia,   cui  magis  persuadent,  Homiliam  i  hs  «  successo- 

titulus,  De  eo,  quod  idola  coli  nou  debent   <■/<•.,     t«-  rihis  S\  Fausti.  Hic  enitn' procul  dubio  habitavit   n<m 

tum  exhibel Faustum,  uthaeeexiis,  quse  ei  certissime  plurimH-,  qui  cttm    //«'««<//<<  insulam  erani  intifessi, 

tribui  possunt,  videtttnr  untt.  Quiposl    iltam  sequitur,  ae  nominntmcnmS.  Capratio,  qui  Sstoie  majoi 

Sermo  exhortatorius  contra  diversa   vitia,  similiter  S.  Honomto,  imb  et  <«»'  ipso  Honotato,  Cum   septeni 

Fausti  videtur,  et  certe  contimi  atiqua,  </«-■<•  legunlut  solum  annin  posi  ejus etevaHonem  »<l  episcopaium  fuc- 

in  Epistola  Fausti  od  Ruritsium.  Subjunclu&Wl  Ser-  tut  sii  abbas.  Simodo  his  rationibits  addamus,  stilutH 

mo  castigatorius,  in  quo  obedientia    fructuos*  ar-  Hamilia  multum  dittarea  stilo  Fausti,  etlongeab  hu- 

bori  cornparatur.  ffsecprdbttbiliter  ejusdem  M*Fausti,  /w   eUgantia   abeise  ;  Homilictm  illam    vidubitanter 

cumab  cjusstilo  non  abhon eat ,  etiamsi  particularia  <■(  fcfcusto  «  ptdicabtmus, 

familiaria  ejusdicta  tam  clare  non   exhibeat.    ffomitia         310  D  mum  pag,  m  teqnitur ditcurtus brevis    sub 

sequens  de  Vidua,  qus  duo  8era  misit  in  gazophyla-  tituh,  Ciustigatio,  ei  de.lnde  alitte,  cui  tilulus,  Sermo 

ctum similiter  Fausto  Mbuitur,  ul  observat Geitlierus,  exhortatorias.    Neutrum  Faustiwse  rxi$timo§etia 

qui  nihii  dixit  de  pr*cedentibus.    Opponit  cotttra    eam  prior  a  *lHo  ejid  mmm  tonge  recedat.  Hactenut  de  ilta 

opiniotieth    videri  illam  presb,,teri  cotam  e}„sco,>o  stto  Homilianim  Cutleclione,  <,u"™  <•"'"  "'""  HomtUU  alt 

prmrantit    nist  sit  Faustl  rorum  metroputitano  suo  pras-  unde  a  *e  wljnnctis  tOtam    S.    Fausto  Vtndtcare   ntstu 

dicantis    Noninvenio  inilla  Homitia,qua>  Fmsttpro-  est  Oudinnn.  Prior  panhnjus  CoUecltonU  ettam 

.„.,„,„,„    stnumtamemvafdesimilem.utauctormihi  fidla   Belamino,  prout  edita    etat  nomne  Eusebxi 

vttieatur   incdrtus.   Objectio  nullas   habel    vires :  sed  Emesen,    II  tnc  BetUrminm  de  Scriptortbut  pag,  21,6 

im,nun  (ttttldU,  dictam  essem  «l<ma  ecctesia.    Quod  m  Eutebin  Enieseno  observht,  hyut  certe  Homltat  non 

[hic  ve.bafacturus]  ^^Pr*ciPientedominomeo,  esse,  sethfarNiite  u*  S.  taust.,  autS.  Mn,  aut 

patrevestro,  pro  obteinperandi    studio  vires   meas  etiam    S ,  Cxsarii,  nttni  defiment   SeqMur  in   B,- 

n^n   n  e    ogoPid  rationfs  et  caus»  est  qu.a  quod  a  bliothecn  Patrum  alin  H littmm     oUectto  tu   ,- 

Zm^antfstiteimperari    mihi  video,    posse    me  m  Eudebii  episro^  Gttll.ram :  sed  h*6  *£■*£«« 

^r^Xepiscopusinaliena    eccleeia    «.  tcriplorUei   *t>UMld*dtom«ec  ab   ulib  amtmta 

„t»Z  S  ab  efut  episcopo  ad  pr*d ium  eral  est  |.  M.  R^tanl  , *jkm  ***™£  - 

iJatus.  Uttum  fumt  Faustus,  ambi,„iiim  rnilii  cst.  S.  M  irtbuttt  SUtti ^JJVj^™ 

Iluantcmfuiiturrrtmalimarumomil.arumCoUecl^  Ceiilicrorn.  Ul  CtBfit,  «fMl   j  licet  opmwnem  ejUS 

^^^^^T^rrt  "Tit^stom    SAnenlotorumcol.Vbrevem 
3i8  Ptima  ex  hts,  in  Natalem  Ecclesue  mtenpta,         W I  .V- .     »«     lom 

stUo  muttum  d.cersa  est  a  scriptis  Faus,,,  pmm£  ded,     ^  >      ;         **  J  ^  ^.^ 

qutnmttonassequitur,  uti  nec  secunda.IIus  tgitur  Fau-  /Ulflli ^*"1^^^ .Ptt|it|  Bflf,w    tt(  Ceillie- 

L  ^iite/i..  «M.  Tertia  cero  Faustum  ita-  ^T^^^7  SS  1^'clJr  est, 

reniem  «Mk   cum  iemonit  eleganlta,  tum     ictis  "is  obs,    <>l   ly  laa  J^  ^ 

eidemfamiliaribus,  ut  hanc  de  Dedicat.one    kcdas»  ^"^^^.^..m  Mtoib»*  Dtco 

HomiUam  Fausti  ^«m  «10  i^Mta»  «3M-  gratm    AM  . 

teC^^    «l.  Sermo  in ^  Uepo~  sacer  o-  -fc^^    rfitmpJt   ^   ubcram 

tisdicendus,  non  sapxl   Faustum,    U*t   dl8eiail'  ™'m  nMam,  ,d  «r(  gratim  Immini    meritit 

Septembris  T.    VII. 


net  sequentet. 


Alta  Paastt 
UomiUa  apud 

Marliniwn, 


AUCTORB 
J.      s 


m  DE  S.  FATJSTO  EPISCOPO. 

a    Yznstividebiturobscura  iisomnibus,  qui  Hnguam  La-  varia  habet,  in  alii*  ejus   ad  Monachos    Homiliis   si. 

Unam  bene  norunt.  Nam  Latino  eoque    eleganti    usus  militer  dicta.  Al  objictt   Tillemontius   in   ea   mentio- 

estsermone Faustus,    ideoque  obscurus    videri  poterit  nem  fleri  de   patrennper   defuncto,  a,l  cujns    „„,-. 

Us  nui  plebeiumsermonem  facilius  capiunt.  Quod  modo  tandas  virtutes   horlatur  monachos.  Difficuttatnn    ,,- 

Jectot  ad  memoralom    ffomUiam,  Fausti    eam    esse  vera    haberet    objectio,  si  vox  nupor  met   expr, 

'i  .  717 ; — ,./,'</..•   ««»•    nnlvt>m     nilflliinl  n  »•     V  //   ... 


alia  apud 
Acherium, 
qur  potin 
deturCxsarii: 


,o,  rum  stilus  ejus  in   ea  satis  reluceat,    et   inscri- 

plio  faveat. 

322  AUera  nomine  S.  Faustini  edila  est  ab  Ache- 
rio  tom.  7  Spicilegii,  partim  pag.  86  partim  pag. 
118.  Totam  invenit  Acherius  in  codice  Corbeiensi,  sed 
vars  prior  ab  JEnea  episcopo  Parisiensi  adducta  erat 
ui  Ubro  adversus  Gnecos  ibidem  edito%  ideoque  alteram 
partem  dedit  pag    I IH  •    Fausti  eam  existimavtt  Ache- 


B 


Nam  verisimiliter  per  patrem  intelligitur  S.  Hono- 
ratus,  qui  seplem  annis  tx  abbalia  a<l  episcopatum 
excesseral,  antequam  abbas  factus  est  Faustus,  Ve- 
rum  ille  defunctus  quidem  dicitur,  sed  non  additur 
nuper.  ncque  id  ex  modo  loquendi  cerlo  inHnuatur, 
ut  perperam  credidit  Tillemonlius.  Ttaque  et  hic 
Sermo  probabitius  snltem  Fausto  est  attribuendus. 
320  De  tertio  indubitanter  dico,    Fausto  supposi-  "^foruct 

VZmaam    H8  'momtoin  eo2m"co"dZe  "wtore  * '«  ■  ' '  "«'  -»"  •*»■  '""  '""""  '"'"'  "*  *■  "r"' 

alterum  nomine  S.  Fauatini  deQuadragesima  sermo-  gantia  Fausti,  «d  ftoc  ,«d,c«»d«m  «»f/Wt.  Accedti  ,„. 

ntm   iam  editum  «o. i  S.   Cesarii  in    Bibliotheea  mtn,  quod  auetor  non  esse  abbat  Lertnenm,   ttd  *u 

Luadunensi  tom.  8  j»«.  820  wm  hoc  inilio,  Rogo  vos  epi put  aut  presbyter,  eum  >»  fine   dieat,   tnnumtm 

W  SiusdemstiUsunldmbo   fti   temones,    ut    eidem  setempeetalilmsxcuUaQXlalum.    Neq ,„■,   pottst, 

awguevideanlurtribueudi.     Atstilm    magis  videtur  Sermone Fausto   habti ,   dum .erat episcopus. 

ZicareS    C*sari«m,  quam  S.  Faustum.    Itaque,  NamimltotamttmtdeeverecundeaUoquitur    ,„„„„. 

„o„  obstante  intcript, >.,    sermonem  editum  «b  Ache-  chos,  »1  is  Sermo    nutla     rati ,  eongruere   pom, 

^«««eFaust judle I exisl ,  quam  alterum  Fausto,    ««.  imtmm  coram    ■Mhuh   Ma, 

Fausto   jam    abjudicatum.  <""'  «"■  y/  '"'"'"    *OTaW  ,/'"" ""«• 

323   4H  de.ndeCeUlierus.tertiam    II Uiam    «o-  sed UitCeMierut.  1 m Sermonem tllum mter edi-  | 

mL  S   Faustini  m  GnU  reci«am  m  >»   BiWw  <o«  '"»»'"<'  «•  C«««. •<««  '»<?»«  """"'""•  «  <'«'"" 

*"cr„.    ,„,/,„„,    *,„..,.  747.  Fer,.m   ft«   m«e    Fausti  ee«,  <b»  erat  pretbyter  autsul tmm  tp™opalus. 

r,r^X.  „,,„,,    prout  edil I   .    Can o   H-        327    I.   Appendee  S.    Augustim  eoUm  +,   ,,,      ,„ 

L  .     Adu...nit.o    anci    Fausti.    In  codice   tamen.  tores  Benedictini  vellen  etiam  _ Faus toM»<t-  J-*J 

^  ;„V„ M, itobfa.M.8  ,-/■    420.  monemaOSdeSS.  Pelro    el    Paulo     I ,, (br.  \__ „„ 

S.n.-h   Flausti,  quod  corrigendum  recte   credi-  te  ratio  est,  «. »  ee,    (ocae    ««,  eap«    ejrorem  ta 

«   ff^  //«/..  K,,.Sti  .'«« '"''/'»•'"-  Semve/o«m««m.  /',. ,«•'  *  reo.earj. ,  ,„, 

„».««.e    Pro6oWK,er  «d;«d/eo,o    ee,   ab   editoribu,  loc it  mendosus,  et U -- 

0  ;,,„    S    .1«, i  '"  Ap, lice  tomi  8  col.  200,  «e»d«.,  (b  Faust,  Opere  «m«««m    4 ■.  «ta 

„Te™ AoJr.el  probabUiu,    tribuilur    S.     Ctf «■    '•' '    '"""   f^/^f~il  S 

„,-,„   /',:,,,,,„  in    BMiotheca,   Fausti    Rhegiensis  cftoracler  p/one  dt«ere«e  eel   .  eltto  Faosti,  «I  ft«ic      , 

enwconi  ad  monachos  ser A,  ft»    ;«m  ..Wy,.,/.-  <'-' 1   -'  "''""'"■ '«'•    -l """"'    ''"    ™?   r' 

,    ,,     i-'a„s„„  , «1  // /lo  tertii    ex    decem  Panlo,  quocuml ,  co»p«r«»l,  Fausto  ,am  ad,u4u»- 

TMonachos.  Deindt  ebservat    CeiUierus,     „, «  tf:  "»'"'  '"'"  "<+»   «*■   '"'""'"'"'»"""  " "' 

Faustini  c.ww  praefixum  esse  Sermoni  apud  nos 
eduo  ad  i  Januarii,  cui  tilulus,  in  Kalendis  Janua- 
rii.  ^l//'/'"  hunc  Sermonem  suspicanlur  esse  Fausti, 
gi/em  /,////,•//  /u  eo  iotum  inv  nire  nequeo  ;  sed  ma- 
.  mi/cj  videtur  accedere  ad  characterem  S.  Cse- 
nt  rimiii  judicarunl  editorcs  Operum  S. 
ustini,  ubi  tom.  5  in  Appendice  est  Sermo  129. 


UU   .      ee«*ee«.     -<  •  -      — < 

cum  sit  hominis  inepti  ei  indoctt,  qui  i  i  mhm  fltt- 
9ua  cotrasiu,  et  sua  imperite  addidit.Si  hudati  eM- 
\marunt,  Fausti  csse  Homilias,  in  <i<>>/"" 
aliqua  reperiunt  Homilii&vulgo  Eusebianu  conformm, 
probabilius  Fausto  tribuere  poterant  Sermonem  182 
l7,/.s„,'///  ,\/r. //'./■ /.s,  e/  aliasnonnullas,  di  quibus  ni- 
men    staluen    volo,  cum  ffomili*  Fa«  "  °'»« 


324  /vw  // liam  de  S.    h  jam    Fau-  ei prvl* ,   S»™ Notu 

sermonesin        0   superius    abjudicatum,   ynut  Ceillierus    inter  m8  nx   adSerm -  hm 

V    SermoL,  S.   iwjustino  attnbutos,  in  Appendice  8.SlHM*W***m  TSStSTS 

'"  lnm    55/r 1   153,  91»  «I P»  Domiiii    1?.  reperiri  in    btbhotheca    Partstensi    Smetat*    Je*u, 

nTJtCZcS Picatur  nondum    edii F h  W^  ;'*  ;  ^  ' 

C  r,//.  »/,„//,„,  „///  «liio»  OmM  n.  AX^srtn/,  9M-  inquit.  Jnit Sermoms,  quod  recitat,  sulo 


TiUemonlius   cum  editore  Operum  S.  Auguslini,  quo- 
rum    judidum  sequendum   existimo,    Cerlius    lamen 
tribuitur  Sermo   ibidem   sequens,    sed   hunc, 
bone  Latrone  aUas  imcriplum,  I  /  \m    tri- 

buimusnum.%09.  Laudati  ediiores  Operum  S.  Augus- 
tinietiam  Swmonem  162  is  suspicantur  esse 

Fausti.  /'.'"'/'  nequeo  assentiri,  cum   stilus  videatur 

.  r    diversus.    tdem    runum    pag.    327    e 
timant,     Aft  Sermo'iem     196    I 

„M/.M.     consentiunl      iuctor    ffutorim    litterarix    et 
Ceiilierus.  Certumest,  multa  Fausti  cogitato  in  dictum 


nostrisatis    congrutt  '  M9amm 

mDemumMarteniusetDurandustom.9Coltec 

tionisamph  col.   M  sex  edideruni    Se m 

Faustiepiscopi,«*/.ate.  iUuIus.aA    toaohos.    A    tJ,u, 

mnessuntadMonachosdicti,  etahquvjami •     • 

Primusestidemcumprirr,  '; 

ibidi  '-    nequeestF&\i*t\  W™™**  ' Q'n 

SllS 


nnm  111   1  ai  .<  '  >■ ■■•  J  . 

,,,,.,   „,„,.,,.,■,,,"   tdili,   >/«?«!  5"'"'"'j. 

merus.C«  wticogit indictum     mdeantut  *»f  ™» ■';;>'.  ."ILi-»* 

Se «a  ■•,  ■  '"  me «d  ed/foree  S.  A«««e-     '„■■  «*  "  '  ''"  '     ,u|sl|  „  ,„  „x- 

„„,  eo/ewor  ofteoroo»!,  /,«««e  Fausti  eeee  et  tg .-     « '"    <>'"<";   "^™ Ziiul       ' """  » 

""  ejusdicta  non  habet.  '"'"'■  *v<  '  „;,•//,//,///'■    "-'''"   "(/ 

"/-'   ^« """'  A>-  "'i7  ,;<:  eslnstruendo,in    ueurpandu 

Uarum  a   pag.  00.  Ex  his   duo     rendo,  mhoriando  ac  mm  •  xnsir        ^   ^^   ^n 

■       jnm  Fausto  sunt   attnbuti.  Nam    secundus   est    idem     tacr*  Scnptur*  lextxousrep  •  ,     ^  ^ 

cum  Homilia  tertme*    decem  ad    Monachos,  quar-     ipsins  1  "  —"/"""'  »■     ^    ^    ^,,,,/,»,^ 

^   teriium    aliquoi    ditficuUates     movei    TiUemontm     timl.  Igitur ^**"**™^ 

tfota  2.   Pnmifl   ncm    receotJ  a  dictidne    Fausti,  e<     primoabjudicare  Faust..  ^«i*-*  34IJ 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


6G7 


A  329  In  codice  ncstro   MS.,  qui  tiotatus   est    P.  qnibut  seripta  Fausti    fuUsent    carrm  ,    ibidem  t#  n 

iMindi-  *IS-  i0'  (lux  Homillx    Faust0   ¥*«>P°   adtcrilmn.  mentw.    Cum     auiem     Dynamius    scriberel    Urbko 

^inMS."o-  tur,   habetque     titulus,     in    Circumcisione     Doraini  qui  non  integro  seculo   post    Faustum    Regiensis   fa- 

llr'o  ottrttuti  dictos,  sed  potius agunt  de  NativUaU.    Utraque  edita  ctus  est   eptscopus,    verieimile  quoque  non  esi     nuod 

fuusto- 


Aucronr 

I.   8. 


B 

Von  tscldii 
upus  Fausti 
a  sidontolau- 

dntuni  :  n ec 

Vonvmenta 


est  in  ssepe  memorata  S.     Auguslini  Appendice,  ubi  assentur,  nimirum  unico  circiter,  seculo  scnpta   Fau- 

sunt  SernwnesWd  et    121,  in    Natali    Domini    ter-  sti  sic  corrosa  fuisse.   Verha    Dynamii,    forte    nonni- 

tius  et  qutntus.    Editores  Augustino  ambot  adjudica-  hilmendosa,  hac  sunt  :  Vetera    vos  igitur   charta- 

runl.  sed  nuttum  indicarunt  auctorem.  Hunc,  ut  dixi,  rum  indicasti    revolvisse    volumina,    in    qnae   quid 

todex  uosler  factt  Faustum,  an  recte,    nolnn  defimrr  :  ex.  ejus  operibus   beati  Fausti    antistitis  pr*deces- 

nam  lotum  Faustum  tn  tis   Sermonibus  non    invenio,  soris  vestri  Bolertia  devota  collegerat  :   unde    pau- 

ideoi/ue  ner  iiinlu  1'nlem  habere,  nec  eas  Homilius   aut  ca   sensu   potius,   quam    obtutn,  vix  decernere  (  in 

Sermones  certo aurim  Fausto  nostro  adjudicare.  Atta-  mar^in.  discernero)potoistis.  Nam  pluiiroa  a?mul» 

menpriorsive   Sermo  119  stilum  Fausti    utcumque  vetustatis   edacitas    consuropserat,    qnae  latebant. 

exhibel,non  tamen  dicta  ejus  particularia,  nec   doctri-  Ulud  plurima  aemul®  vetustatia edacitas  eonsumpse- 

nam  moralem,  qua  ejus Ilomih  <  raro  destUuuntur.  De  rat,  claredicitur  de  gestit  S  Mnximi,  non  de  scriptis 

illoigitur  sermonemultum  dubito : alterum  minusetiam  S.  Fausti,  //"  ante  pauca,  cui  opponitur.Quod  vero  ex 

Fausti  esse  credOt  cum    ab  ejus  snio  magis   recedat.  scriptis  Fausti  non  nisi  pauca,   iir  gestis.  s.  Maximi 

Ceterum  dubitare  non  possumus,  quin  plurimz  Fausti  colligere potuisset  Urbicns  cum  suis,   non    contujerat, 

Homiliir  aut   exciderini .  nui   etiamnttm  in  bibliolhecit  quodillascriptanimisessent  corrosa,  ted   quod  piuca 

inedUxlateanl,quemadmodumetnonnullmaliis  forsan  solumde  gestis  8.    Maximi,  m   aliquot   verisimililer 

nominibiis  edtl.r  siiut  pr.rlrr    mrniornUis.   E/nstolae.    si-  HomilUs  brrriler  prrslriniissrl . 

miUterejus  exciderint  plurimss,  uli  et  muUac plerorum-         332  Certe  in  una  illa,  quss  exstat,    generatim   fere  ne>-  utium  o- 

,iur  Patrum  exciderunl,  S.  Maximum  laudavil  Faustus  et  pnucissima  de  par-  mttaOenna' 

330   Auctores    Historiss    litterariss    et   Ceillierus  ticularibus   tjut  q-^tis   commemoravU.    Unde   pauca  '(um 

alia  quoque    Fausti    Opuscula    excidisse    voluni,    sed  sensu  potius,    quam    obtutu,    vix   decernere  poiue-  ^ 

snir  idonea  ratione,  ut  exislimo.   Primum    nominant  runi  ;   idesttex  gtnericis  laudibus  sedula  poiius  con- 

illud.  quod  Sidonius  summis  prosequitur  laudibus,  sideratione,  qnamsola  leclione,  vix  paucafncta  autvir- 
ut  vidimus,  §  13.  At  jam  ibidem  num.  245  etse.q.  tutes  particulares  potnerunl  discernere.  Itaque  evane- 
probavi,  nonviden  ultud  Fausti  Opus,  in  cujits  cam  ■  scunt  iila  Monumenta  pro  FitaS.  Maximi,  ut  vo~ 
mendationem  omnes  eloquentim  sxm  nervos  intendit  Si-  lunt,  collecta:  evanescunt  blattse  ei  pulveres,  qinims 
donius,quam  Ubios  e.jus  de  Gratia  et  libero  arbitrio.  illa  fuissent  multo  citius  conosa,  quamsii  credibile  : 
Silentium  Gennadii  ad  argumenta  ibi  data  adjungi  po-  evanescit  similiter,  quod  CeiUierus  /""/.  187  ex  bluttis 
test.  Quamvis  enim  fateatur  Gennadius,  aliqua  Fausti  illiset  fictitiu  pulveribus  colligere  studuit,  nimirum 
script"  n  s.  nonfuisse  lecta,  id  tamen  verisimile  non  exiguam  fuisse  eunim  de  conservandis  Fausti  scriptis, 
f,i  de  magno  Opere,  quod  et  anie  annum  474  erat  etfortenihilomajorem  existimniiouem.  Si  de  existima 
compositum.et  summis  laudibus  celebratum  a  Stdonio  ;  tione,  in  qna  Fausti  scripta  fnerunt  censendnm  sit  ex 
-edsolum  de  Homiliia,  Epistolis,  aut  minoribus  Opus-  eorum  conservatione,  fueril  tlla  maxtma,  snitem  m 
culis  intetiigenda  suntGennadii  dicla.  Quapropter,  Gallia,  cum  omnia  perGcnnadiummemoratarecensue- 
eumverisimilenonsitde  Opereillo  siluisse  Genna-  rim,  et  exstare  ostenderim.  Tnthemius  mtersmpa 
liunn  •  omma  Opuscula  Fausti  ab  illo  relata  etiam-  Fausti  etiam  recenset  contra  Anthropomorpnitas  h- 
num^exstenti     prorsus    improbabile    est,     unicum     brum    unum,    non  indicat  principium,    ut  vensmUe 


'lud  prx  eeteru'  laudalum  excidiite.  Laudati  seri-  ,il,al>  eo  non  »i«um,  acutCeillitm  reete  ebtermt: 

Vtoresaiunt    pr*terea,    Fau.tum  collegme    M -  De  eo  nihil  inve pndt    vetumore.,   ut  otomral 

„,„,„  ad  scribmdvm  S.    Moxiv.i  dece, ■«  sui    Vi-  et,o torBUtorim  K««r.r,?,  qm  vrudeutor  addn. 

Iam   ,,„, eauenti   eecuh  petita  fuisse  a  Dynamio  hacdecauea  fidem  de  m.,  Opueculonon  „„„n  i „,;,,- 

ZricZluaZdo  s.    Maximi    Vitam    erat    ecviptu-  m,„m.7' iem  exeidU illa  Faasti  En. «/-,  exauaj^ 

r:;  Zenta   fuise, ,  c pta  a  Uottn   aut  CvariueincautaC ^W*£*  "'- 

pulvere  corrupta.     L lant     Epietolam     Dynamn,  tenl pud Laooeum tom. i    «<■  "»•' «^  «™ 

xtmi  prxfixam.  i  .   . 

proKi/as.  33|    Ai   existimo,    illum  non  esse   Epistolm  xllus  jam  dtxtmus. 

(U"""""""     ensum,   el   certe  n,r   dt    blattis    nec  de   pulveribus, 

tutc  non  mni- 
posuit : 


COLl  v. 

UtUS,  a,l 

™"cd/ejnine. 

mora/uje/cM/- 

htt, 


DE  S.  FADSTO  EPISC. 

TARBENSI  IN    NOVEMPOPULANIA 

SYLLOGE 


De  cultu,  xtate  et  geslis. 


i    ■n.m      SfiriDturi biliter  eruditua,  vitu  purissi s.  Spi- 

Sautsayui  rn    Supplemento   Itartyrotogu  _«m-  t                 g  armatllS|  a(i  tuendam  Cstholicam 

cani  ad  hunc  dlm  ntorat  «~  __*g  .dem  aportolicis  pr_dicatiouibus  sopern 

,,„  Faeth  ignotum,  ita  tcnben,  :  Iu  Vascoma  P                               ^mi  , 

apudT.rba.adAtyrumflumeDua^ssancU  ;                ^  &.,;les,;,  ,ellteilt,lin   „  „.,„ 

Fauati,  ejusdem  civitatis  episcopi  :  q«'  «  «»"»■  u     • 


668  DE  S.  FAUSTO  EPISCOPO. 

A    tueretur,  hominum  impinrum   faclione    primum    in 


ACCTOBE 
1.  S. 


ciurniMii  trusus  et  vinculis   constrictus,  deindein 
hnm  eumLicerio  boo  discipulo  (qui  postea  - 
annensis  episcopus  fuit)  roissus,  id  diui 
tVtsime  toleravit.  Sed  tandem,  Deo  vol<  ni",  n 
catus,  e<  Bedi  susa  restitutos,  florentissime    pnj  ulos 
edocuit,  ut  triurophalis  Christi  tubaresouans.donec 
m   senio   venerabili   confeotus,    commendata 
L,ic,   io  ecclesia,   quara  tot    sudonbus  exeoluerat, 
iaboribus  tutaveral   gloriosus  confessor  iu  Ghristi 
paoe  t|uievit.  Casteltanus   m  Indice  Merlyrologii  sui 
uuivcrsalis    S.    Faustum    Tarbtmsem    menwravU    ad 
hunr  quoque diem  xxvin    Septembris,  notaiqne  i«  ipso 
Marlyrologio  fuisse  omissum.    Dwnysius  Sammartha-, 
nus  tom.  \Galliat  Clmsttanas recusa  i  »«  T"'- 

bensibus  Faustura  simititer  Sancti  tilulo  tumotat,  uli  el 

Lomjurrnllius    in      11  islnrm    rr<  UfdiE   liitl Itrmr.r .     Ucel 
urulrr   ,,,  u"rtbiir,idis     nl    genUS    Utulis   videUlUV     jUStO 

Uberolior.  Demum  ea  litteris  Tariensibus    nupenitne 
inuiir.tt.  Sanctum  hocdie  coti  indicecesi  Tarbensi  Of- 

ficio  duplici. 

2  Dirnij^iits  Sammarthanus  eolocoS.  Fauftmn  f«- 
magntflco  efo-  seruitcotatagQ  episcoporum  Tafbensium,  ut  eumvidew 

gionrnatut»,    /M,.  ,f./(T, ,.  ,J;,    sriU/„m    wiautxui.    Vrrum .  tid    XXVII 
rUoS.Liceri;    ^^.    ^    £    jthrrw    Consnmuurus,     j„m     probavi, 

S.Faustuui  lloruissc  scculoxod  fiurm  vcnjrWr:  juundo- 

i,  ,„  .inir  s.  Quintianum  Rutenensem  •>'.  Licerii 
fuerit  mogiiter.  Etenim  in  Viia  S.  Lkerit  num.  -2 
.  :  Hic  [Licmui  confugit  ad  vinmi  bea- 
imura,  micaculis  pr«dituro  et  palm  •  gloriaa, 
rh»  oiviiatis  episcopum  Faustum.vere  in  Doroini 
cultui.i  lrlHTin,  cujus  lingua  per  singulas  luuuilias 
in  Ecclesia  Dai  audiebatur,  cui  turba  Lriumphalis 
dicere  posset :  Pulchia  vox  tua.  cujus  monasterio 
et  rnerito  talis  pnpulus  Dei  esse  comprob  .tur.  M»x 
vero  ejusobsequiolaiinli.Miirr  se  tnadidil  edocendum. 
Sed  satruti.vsinius  Faustus  pro  causaChristi  missns 
est  in  exsilium  in  civitate  Vico-Julio.  Deinde  eo  re- 
deunte  ad  propria,  iste  eomes  accessit.  11  <  <  multum 
faciuni  ad  commendandam  Fausti  Tarbensu  sanctita- 
lem,  cum  ei  miraculis.dicaiur  clariusse,  et  populum 
suum  diligeniissime  dpcuisse,  ac  pro  fid    ea    Uum  sus- 

linuisse. 

3  Locus  autem  exsilii  vocaiur  Vicus-Julius,  qu& 
jj^  itaseratin  eadem  provincia,  in  qua  erat  Tatba,  et 
fuii  s  ucerit,   adidem  flumen  Aturum,  utibidemin  Annoiutis  obsei 

vavi.  Etiamnum  ntraque  episcopalis  est  sub  mHropoli 
C  Ausricnsi,  srd  Vicus-Julius  nunc  Adura,  vulyo  Aire, 
dtatur,  qux  uu  eodt  m  prorsus  sii  loco,  quo  rr<ii  Ficus- 
Julius,  iuc  non  inquiro.  Ulrum  m  carcerem  conjectus 
fuerit  s.  Faustus,  utsupra  dicii  Saussayus,  ■■■<■  alle- 
gati  nctjuii  crtti,  ut  c.t  conjeclura  vmsimili    id 

solniu  videatur  asserume.  Minus  etiam  ea  datisverbis 
inferrt  potest,  missum  fuisse  in  exsilium  cum  Licerio 
suo  discipulo,  ut  tlle  affirmat.  Contrarium  nn  fis  di- 
crunun,  tst  r.i  hu  rnins  :  Deinde  eo  re  li  I  pro- 

pria,  iste  [LiceriusJ  comes  accessit.   Hisce  enim 
bu  videtur    designari  tempus,  quo   S.  Ltcerius   ad  S. 
Faubtum  accessii  erudiendus.  Auclor  anle  tjeneratim 
dicit,  S.  Lneriumex  Hispania,  ubi    nattts  eral  ei  liu 
manioribus  litteris  imbutue,  venisse  Tarbam  a    S.  Faus 
tum,  rujus  mox  luudes  pnrdicnt,  tts  annumerans  exsi- 
inim  pro  causa  Christi,  ac  demnmait,  post  dictum  ex* 
siliuiu,   venisse  Licerium.  Non  udvenisse  tmte  exsi- 
lium  verisimitlimum  etiam  faexeo.  quod  solum  post 
morlcm    S.    Fausti    consecralus    dicatur  subdiaconUS 

etc. 

4  Laudala  Vtta  rursum  num.  4  sic  habel  :  Beatis- 
ZVlrmscTon-  simo  igitur  Fausto  migrante  ad  Dominum,  nolens 
tniit  ■<<<  s  (Licertus)  parentesejus*  repetere.  apud  viruin  Apo- 
Quintianum,  8tolicum,  Kutenica?  civitatis  episcopum  venit,  etin 
'  '■  r*  5  ejus  servitio  ordinatus  est  subdiaconus,  diaconus  et 
presbyter  :  tum   episcopus   Conseranensi    ecclesiaa 


est  directus.  Esec  vaienl  adsetalm  S.  Fausti  utcum~ 
quc  assignandam,  cum  nola  sii  xtas  S.  Quintiani,   Rn- 

tliencnsis  iirimum,  tlc/utlr  vcro,   quod    Coactm     tSSi 

cletiam  suam  relinqueret  irvernensis  tdve  Claromontani 
in  Arvernia  eptscopi.  Inlerfuil  8.  Quintianus  am 
concilio  Agathensi,    eique  subsdripsii  octavus,  > 
quorlus  vosi  metropolitanos  Glycerius   Consorannensis 
idemac  LucerittsSS.  Fausti  ei   Quintiani  discipulus 
\qco  decimo  nono,  et  post  hunc  quinque  alii 
rtini   episcopi,   multique    presbuteri  a   suis    episcopu 
missi. 

5  Ex  his  igitur  habemvs,  S.    Faustum   aHquotsaU 

trm  uiinis  fuisse  drfuucit m  uutc  oniiuin  506,  cum  Lice- 

rius,  qui  nnlins  habebal    Ordines    sacros  eo  moriente, 
.,  essei  dicto  anno  506    Si  autem  animum  nd- 
vriiumns  „il  nrdinrm  subscriptorum,  inquoposi  melro 
politanos  ratio  videtur    habita   temporis    m    episcopatu 
tmusurii,  videbilur  S.    Licerius  mbinilium   seculi  u 
ml  episcopalum    promotus,    cum  quinque   episcopiposl 
ipsum  subscripserint.  Idem  colligitur  ex  Vnn  rjnsdem, 
iu  qua  dicitur  quadraginta  et  qnatuor  annos  episcopar 
tus  implevisse  :  et  certe   anno  549  habebat  successctrm 
Thcudnrum,  cujus  archidiaconus  lunc subsci ipsil  concilio 
Aurelianensi  v.  Sed  Theodorus  jam  tuncaliquot  amis 
scdcrc  potuerat,  ut  S.  Licerius  facile  circa  initium  n 
cii/i  \i  potuerii  fieri  eputcoptts.  Itaque,  cum  S.  Lucerit 
prosut  dubio  apud  S,  Quinlianum  aliquot  annos  ex\ 
,,i,   (luicjtitiiu    [tcirt  episcopus,    fortasse  non  pan 
mars  S.  Fausti  cerlQxaonUgit-seculo  v .  Si  vero  ultt 
vrlimiis   inquirere,  a  quo  videatur  exsilio  relegatus, id 
quidemaliquo   certo    monumentodocere  non  poterimus 
uerisimiltima  tamen    mdicabimus  conjectura. 

6  Prxcipms  Catholicorum  in  Gultia,  ac  nominatim 
ni  Jtfouempopulania,  seculo  v  persecutor  fuit  i 
Evaricus,  Arianus  Visigothorumrez,  quemel  Euricum 
eJEorichum  aliqui  nominant,  ut  constat  ex  Sidonio 
Jpollinaro  tuncvivente,  et  Gregoho  Turonensi.  Hant 
persecutionem  narrat  Longuevaliius  in  Historia  <> 
six  Gallicanse  ad  annum  473,  el  alii  eamdem  referunt 
eodem  fere  lempore.  Scriptores  Benedictini  Historti 
Occitani  i  .  qui  eamdem  persecutionem  referunt  ad  an- 
num  'i7:i,  utvigeniem,  tom.  \  pag.  230  mortem  Eva- 
rici  aut  Euricifiguntanno  184  aul  483.  Successorvero 

U  minus  vehemens  fuil  in  persequendis 
Catholicis,  quodque  Evaricns  prohibueratx  permisil,  ut 
novipro  ecclesiis  Catholicis  consecrarenlu)  cpiscopi. 
Jlmr  verisimillimum  fu.  relegatum  fuisse  S  P<*ustura 
arico  circa  annum  '»70  aul  480,  autpotius  anw 
ohqnu  hisce  inlerposilo.  Revocatum  verofuisse  sub   M» 

rim  nrra  unn<nn   480  Ulr  sttmplum.  a<   drotmn  ■ 

,i  finm,  seculov.  QuiB  hisce  contraria  legun 
tur  apud  Dionysium  Sammarlhanum,  refutata  sunt  ad 

Acla  S.  Licerit. 

7  Restat  dicendum,  quod  in  Vita  S.  Quintiam  scn 
bit  Turonensis  lib.  de  Piiu  Patrum  cap.  4,  >"»»■  '•  "'" 
sic  habet  :  Igitur  beatissimus  Quintianus,   Aferna- 
tiope,et,  utquidam  voiunt,   nepos  Fausti  episcopi, 
qui  genitrtcemsnam  suscitasse  perhibetur  etc.  Hui- 
nartius  editorin  Annotatis  duos  assignat  Faustos  Ajrt 
canos,  niterum  Pr:,s,d,rn \em  episcopum,  atterum  Bu- 
nnitawm  .  et  ail  :  Alterutrius  forte  nepos  fuerit  &. 
Quintianus.  Fueruntet  alii episcopi in  Africa,  Faust 
nomine,  ut  videripotest  in  Historia  persecutiomsVan- 
dalicx  Ruinartii.  At  itliparum  noti  fueruntin  GalM, 
nec  ullus  ei  illis  scribitur  genitricera  suam  suscitasse- 
l  idetW  tamen  loqui  S.    Gregonus  ex  senteulia  W- 
lorum,  qudndodicil  :  Ut  quidam  volunt.    Quapio^ui 
vehementer  sufpicor,    Turonensem   loqui   de   q^oaam 
Fausto  in  Galtia  episcopo,  uc  nominatim  de  S.  *au 
Tarbensi,  cui  omnta  vtdentur  congruere.  Nam  VOCCU 
pos  Tnronensis  veruimililer  designat  fratrts  aut  so 
rts  ftltum,  in  qua  signtficattone  et  tpse  el  aln  J"^*    m 
tis  voce  itta  frequenter  sunt  usi.  Futt  autem  S.   rau 


Bx  rtate 
Quintiani  n 

'"'"»  Colltqi. 

tnr, 


,s  PjuiI 
(lorutue  se- 

c   I"  \,  h  |«l 

Ininii  • 

tum, 


S    Fa* 


Bii  M 

l  \tv 


tU9 


DIE    VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBKIS. 


6G9 


^  tns  siate  major  8.  Quintiano,   \U  facile   ejuspatruus  g*\  lem  ds  Fmsto  Tarbenst,    quoi  Bernardut  D 

essr  potuerit  aut    avunculust    ei   rumeoex  Africa  in  Guidonis  in  Vita  S,  Licerii  itlum   dictum   mii 

Galliam  venire tempore  perseeutionis  Vandaiiae.  praditum,  ut  tamicitiacum  Q 

8  Quod  oero  S.  Licerius  ex    ewitate  Tarbensi   post  tiano,in  iUumpotius  cadere  n  i< 

mortem  S.  Fausti  venerit  ad  Rathenensem    longe  dis-  quam  inulln 

titow.  ut  di&ciplinm  S.    Quinluini  se  traderel  ;  insi-  uali  ,,_  m 

nuat,    commercium  aul  nngutarem    amicitiam  fn\  jecturas  solum  afferre,    verisimites  illas  quidem  ; 

r  Faustura  el  Qjiinlmnun.    Nm   vemimiiUei  ad  incertas  tamen    Plura  de  S   Fausto  Tarbensi  non  in- 

eum  profectus  fuerit  aut  Fausti  ipsiuscomm  ndatione,  venio, 
aui  '/'""/  apud Faustum  '"  ejusnotuiam  venisset.  Au- 


AGCTOU 

I.    S. 


DE  S.   SALOMO>iE,    SALONE   ALT 

SALONIO  EPISC.  CONF. 


j.  s. 


GENUjE  in  italia 


Sylloge  criiica  cx  Martyrologiis. 


B 

S.  $alo»i<"> 

GeiiU-i     niriiith 

ratus,  ab  atilt 

Cfiiev  tribui- 
tur. 


tetastU 
trtbuUm 


Baronius  in  Martyrohaio   Romano  ad    xxvni 
Septemhris  ita  habet  .  I ;  »nuflB,  sancti  Salomo- 
nis  episcopi  et  confes*"i"N.  Observat  in  4n- 
not  tis,   eumdem  ab   Ummrdo  Saloniu  n  dtri, 
autpotius  Salonem.  Castellann*  in  tfartyrologio  uni- 
versali  vevba  Baronii  more  suo  Gallice  repetit  ;  sed  in 
,,,•  adscribil  ob<erontionem  Un  n  .  M  «■•  I , 

secundum  vetustaMartyrologia  .  Genevae  S.  Snlon 

(aut  Saloniusj  verisimiliter   primus   illius    i linis, 

omissusin  catalogis,  qui  subs  pipsit  primo  concilio 

Aurelianensi  cum  S.    Eucherin    patre  buo  ;  potius 

quara  secundus,  qui   subscripsil   quarto    Parisiensi 

cum  alio  Saloni  i  episcopo   Ebre  lunensi.    Multa  hie 

ler  dicuntur,  sed  magis  ea     conjecturis,    quam  ex 

iocumento  aliquo  aut  monumento  vtUusto.  Attamen  nec 

prirotts,  nec  solus  fuit  Castelliniis.  quiconjecit,  episco- 

numpotius   Genevensem  esset  quam    Genuensem,  qui 

odie  in  vetustis  Martyrologiis  memoratw    Conjecturam 

lam  prius  farmavil    Florentinius    in    Annotatis   ad 

Marlyrologium  ffieronymianum  :  sed  maluii 

iri  Salonium   qui  posi  medium  seculi  v\  certoprse- 
i  ecclesix  Genevensi,  qnam  f>r  im  S   Eu 
episcopatus  sedes  tam  certo   nequii   Genvex  con- 

2  Ut  controversia    illa    examhnri  possit,   adeunda 
iii  vetustissima  Martyrologia.  Textus  fJ ierony  i 

.•  out  edilus  ebt  a  Florentinio,  it\  habel  :  Civitate  Ge- 

Lt3  Gallia  dep.  S.  Saloni  -i"-    Epterna 
i  istissimum  rton    meminil    de  Gnllia  ;  sed  ejus  verba 

id  iii  inAnnotatis  sic  recitonlur   G  inu  >  civitate  Sal- 

ini  e,  v. kilo  magis  deGaliia  (itmentio  inCor- 

pwi,  ubi  hsecleguntur  :  Genua  civitate  depositio 

■  i  :ni  episcopi  et  confessoris  Marlyrologia  rontrae- 
opem  non  asserunl  :  cum  in  pterisque  si 

■i  iribus  forle  memoreturcorrnpt  i  nomine,  sed  sin  •  loco. 

n  Augustano  habetur,  Sidonii;  m  Labbeano Sadoni;  in 
Qellonensi  Saeloni.Suspicor.S  tlonium  ubique  indicari: 

■i  idpro  conlroversia  nequitin  alterutram  partem  pro- 

esse.  s,  ez  allegatis  tantiyn  essetferendumjudicium, 
tam  miin  probabilius  videretur,  Genux  episcopum  fuisse 
S.  Saloniura,  ?uaro  Genev.r.  Namin  omnihus  allegatu 
attribuitur  Genua»,  in  nutlo  Ge  ihv».  Quod  vero  in 
codicibus  Florentinii  civitas  ponatur  in'Jallia.  additum 
vidch  potest  ex  ignorantia  tranmibentiumtcumin  duo- 
bus  altis  codicibus  non  legatur. 

3  At  examinemus  etiam,  quid  habeant  martyrologx, 
qui    prsedicta   Martyrologia    seculo  ix   habuerunt,   et 


parlim  secuti  sunt.  Rabanusita  habeti  [n  Gallia  civi- 

tateGenuadepositio  Salom  b\>\$co\}\.  H oc  Ffore.nHnio  ,, 

favet,  ejusque  codicibus  est  consonum.  Verum  Usuar-  in  GoUiaj 

dus   omnino    repugnat, 

nomine,    quo  1  n  \m  erat,   sc\  ibens  : 

Civitate  Januis,  sancti  S  ilo  -  i  el  c  mfe 

enit,  opinor,  Usuardus  in  suis  codicibus 
Hieronymianis  voces  in  Gallia  :  aut,  si  invenit,  pro 
mendo  habuit,  Dfosentiunt  et  alia  medii  tevi,  sed 
minus  vefusla  monumenta.  Tn  Marlyrologio  S.  Savini 
ii  ■  L  i  vitania,  i  ■■  nj  is  post  Marlij 

Gallicanum,   ita    rursum  habetur  :  In  Gallia  civitate 
Genu.-i  depoj  itio  sancti  S  ilani  episc  ipi  e(  c 
i'is    ffagiologium  vero  Franco-GaJlicum,    •ii">i  edidit 
Labbeus,    ad    seqnentem    diem    sic    habei  .   C 
Janu       laocti    Salonis  episcopi  et  confessoris.  In 

m.s  (egitur  i  Genna  oivil  tte,  depo 
Salonii  episcopi.  Unius  litterse  facili  immutati 
positnm  est  Genna  pre  Genua.  Petrus  de  Natalibus 
iib.  xi  cap.  263  hmc  scribit  :  Saloroon  episcopusel 
confessorin  ci.vitate  Januis  dormivitin  paceeodem 
die,idest,  ixvm  Septembris,  quipratcesserat.  Apud 
fPandelbertum  post  versus  sine  loco  itamemoralur  ad 
sequentem  diem:    Depositio  sancti  Saloni  episcopi.  F 

4  Quss  hacienus  allata   sunt,  sententiam    Bar 

mullo  probabiliorem  videntnr  faeere,  quamoppo&itam,    undeortaui 
quia  ubique  in  Faslis  Genuse  attnbuitur  Sanctus,  aui 
Januscvet  Januis,  quo  nomine   Genuam,  notissin 
Italise   civitatem,  n  m   pa  •  •   m  d  •  el  post 
designarunt,  licet  Genua  antiquum  nomen  suumnt 
quam    omnino  amUerii    I  non  ignorarunt  tUud 

contrarist   sententix    pat  "'•"  - 

tione  nequaquam  decisamput  nl con troversiam,  Quippe 
<ere  possunt  nomen  Ge  iua3  ei  Janu  Beliam  datum 
fuisse  cioitati  Genevse,  ei  hac 
adjectas  voces  in  Gallia  conlroversiam  in  favorem 
Genevse decidendam.  ffsec  ratio prascipua  etunira  Fto- 
rentinii,  Castellani,  ei  Sollerii  nostri  in  \ibua 

ad  Usuardum,  ubi  tamen  Sollerius  nihildeeidere  voluit, 
sed  controversiam  ad  hunc  locum  remisit.  VaHeta 
plerasque  nominis  Genevae  collegii  Hadrianus  Val\ 
in  Notuia  Gattiarum  pag.  2i9,  et  prmsens  conirover- 
sia  effecit,  ut  in  Collectionibus  Historicorum  Oaltiie 
omnes  dicti  nominis  diversitales  usque  adseeulum  ix 
iptB  voluerim  inspicere,  quo  argumentum  ex  nomine 
petitum  reclius   possem  expendere. 

5  Har  autem    inspectione  satis  deprehcndisse 

exis 


G70 


DE  S.  SALOMONE,  SALONE  AUT  SALONIO  EPISC. 


ii CTOHK 

J.     B. 
Gfneca  nvn 
cvpil  90 
(ieiiua,  »<ai  se- 
eulo  iv 


Saloniux  S. 


aut  cn  lc   Nlb 

finem  secidi 

VIII 


A  exisHmo,    nomen  Genua  de  civitate  Qeneva  multo  se-     Eligant   modo  patroni  Genevx.  et  dicant,    utrumve* 
rius  usurpari   cosptum,  quam  codicibus  Hieronymianis     lint,    S.   Salonium  Fastis    Hieronymianis  adscriptum 
insi  riptui  rit  Salonus  aut  Salomon,  annuntiatus  I  tenua     fuisse  seculo  v  aut  vi,  an  vero  secuto  vn  aut  ineunts  vm. 
civitate.  Cum  enim  habeatur  in  vetustissimis,  etiam  in     Castellanus  mortuum  conjicit  circa  annum  169  ;  Fto. 
Fpternacensi,  verisimillimum  esl,  nomen  Salonii  Fastis     rentinius  atium  assignal  integro  seculo  posteriorem.  Q,<0. 
ffieronymianu   insertum  fuisse  a   seculo  vi  aut  sattem     cumque   ex    his   seculis  fuerit  Martyrotogio  addiius, 
vu,  et  fortasse   multo  citius.    Certe  nulla  ratione  dici     fuerit   et  cullus.    Si  post  seculum  v  additus  est  Fastis, 
potest,  initium  seculi  vm,  quo  scriplus  est  codex  Epter-     et  cultum   habuit ;  quomodo  culttts  postea  excidit,  quan 
nacensis,  incerlum   fuisse    At  Genevam  fuisse  Genuam     doquidem   perpetua  fueritsuccessio  episcoporumCatho- 
ub  aliquo  scriptore  nominatam,  noninvenit  Valesim     licorum  Genevss  usque  adlempora  hseretU  Calvinianx  f 
ante  smptores    Caroli  Magni,    id  est,  anle  seculum     Qumomodo   Ado  archiepiscopus    Viennensissub    cujus 
ix ;    neque   ego  invenire   potui.  Afferri  non    debet  S.     metropoli   erat  Qeneva,    ignoravit   sanctum  episcopum 
Gregorius  Turonensis    lib.   4   cap.    31,    ubi    quidem     ecclesis    *ibi  svffraganex,  et  in  Martyrologio  suo  prte- 
agit  deGeneva  civilate,  et  Genuam  edidit  Chesnius.     termisit,   si    ille  ftoruerat  secuto  v,   el  seculonaut 
Nam  hsec  lectio  jam  corra  ta  est  a  Ruinartio,  gutJenu-     serius  cuttum  obtinuerat '  Q  tomodo  S  ilonius,  si  suerit. 
bam  edidit  ei  Janobam  apud  alios  assignat.  Quo  modo     S.  Eucherii  filius  et  Sanctus,  ne,  in  catologh  quidem  uttis 
scripserit   ipse    Turonensis,  non  inquiram  scrupulose  :     ecclesist  Gdnevensis    reperitus!  Certe  in  illis  catalogit 
sed  unice  observo,  G  inuam  ab  eo  non  vocatam,  ut  non     multi  reperiuntur  episcopi  vetustiores,  de  quorum  sanclu 
solum  evincitur  multitwline  codicum,  in  quibus  diversa     tate  non  constat,  ut  mirum  prorsus  esset,  in  ih  omissum 
estlectio,  sed  etiam  exaliis  lccis  Gregom de Geneva  .     fuisse    antistitem  et   sua   et  patris   suis  sajictitate prss 
cum    uvllus  in   hisce  Genuam    invenerit ;  sed  nomen     ceterismemorabilem,imoetpluribusgestisnotam, 
valde  diversum.    Quare  nonrecte Martinierius  in  Dtc-         9    Tillemontius    tom.  15  Nom  6  in  S.  Euclterium  .,„ 
lionario  geographico  ad  vocem  GeneveVz:  conupta  illa     inquirit,  cnjns  oivitatis  episcopus  videatur  fuisse  Salo-  Ewiu 
15  lectione  intulit,  Genevam  seculo  viGenuam  erJano-     niusS.  Eucherii filius,  nititurque probare,  Qenevensem  ^"JT^" 
bam  corrupto  nomine  fuisse  dictam.  Non  poterat  saltem     esse  poluisse  i   sed,    quam  incerta  sil  res  tota,  agnoscit  Zn  ,.f^ 
sana  dialeclica  ex  una  voce  diversimode  lecta  utrumque     his  verbisi  Verumtamen  temerarium  esset  de  rebus  »<»., 
nomen  inferre  :  nequeex  incerta  lectione  altquid  certi     adeo obscuria adeoque incertis  aliquidvelleaffirmare.  1- 
jQCeTe  Imo  mtiii    ne    probabilis   quidem   videtur    episcopatus 

6  Fredegarius,  qui  Eistoriam  Turonensis  contraxit  Salonii  Genevensis,  ut  mox  ostendam  examinando 
et  continuavit,  variis  vicibus  de  Geneva  loquitur  ;  sed  rationes,  qu*  utrimqueafferuntur.  Ui  aulem  examen 
sampas6imnomiuat,numquamGenu*m.Scmel,ut  istud  fiat  clarius,  annotanda  sunt  aliqua,  qust  de 
vuli  Ruinarlius,  col.  :>57  Januamc/iztt.  -1/  hic  ilerum  Salonio  tamquam  certa  admittuntur.  Salontu*  floruii 
aliter  legunt  alii,  ul  hsec  lectio  rursum  sit  mspecta,  seculov,  et  patrem  habuil  S .  Eucherium  postea  epis- 
prsssertim  cum  alias  eonstanter  Genavam  scripserit  copum  Lugdunensem,  cujus  obitus  figitur  circa  medium 
Fredegarius,  idemque  nomen  et  in  Notitiis  provin-  ejusdem  seculi  v .  Epocka  illa  latius  examinan  poterU 
ciarum  et  episcopaluum,  et  in  subscnptionibus  con-  adxvi  Novembris,  quo  S.  Euclterius  in  Romano  Mar> 
cilicrvm  iis  temporibus  esseusitaUm.  At  Conlinualor  lyrologio  legitur.  Frater  Salonii  fuil  S.  Veramtsepis- 
Fredegarii  anonymus,  qui  seculo  vm  scripsit,  cap.  copus,  de  cujus  sede  item  disputatur  :  sed  commumor 
121  Genevam  haud  dubie  vocat  Januam.  Tandem  ac  probabilior  opinio  habet,  fuisse  episcopum  Venctensem 
tamen  a  scriptoribus  Caroh  Magni  et  Genuam  et  in  hodiernaProvincia,  non  procul  a  confinio  comitatus 
Jenuam,  aliquando  etiam  Januam  fuisse  nominatam,  Niciensis,  ut  probatum  est  adx  Septembns.  ubiactum 
nbservnvit  laudatus  Valesius;  idque  studiosus  lector  est  de  S.  Ferano.  Ambo  frutres,  Salomus  etVeranus, 
invcniet  apud  Buuquet  lom.  5  Semptorum  remm  educati  fuerunl  in  monasterio  Lerinensi,  ibique  prxs- 
Qallicarum,  modo  eonsuluerit  lorosin  indice  Geogra-  tantes  hdbuerunt  magistro,  ac  demum  ambo  ad  episco- 
phico  assignatos.    lnveniei  simililer,  eodem  tempore  et     patum  sunt  promoti.  ,,,„,,„„ 

Gebennara    rfid    cteptam.   At  h*c  omnia non  videnlur         10  Communis    opinio  est,  Salonium  illum,  quianm  jjWJ^^ 

ulo  iv  vetustiora,  aul  certe  nihit  .,  his  scriptum  est     441    subscripsit  concilio   Araustcano,   apud  baneum  ^ 
ante  sen  m  en8  ,,,  ulum  VUI  .  nam  m  tempus  tinguto,  um     tom.  3   col.   1 452,  esse  Salonium  S.  Euchera  fUim,  ps*ad  s.  i» 
.   tam  curiose  non    inquisivi,  ut  velim  illud  hic  determi-     de  7»"   agimus -.    nam   aliunde    etiam  prohatut ,  jomne 
(     narr:    neqne    necessarium  est  ad  propositum  nostrum     episcopum    fuisse    circa   annum    440.   hviemconci 
examinare,  an  aliquid    ex  illis  scriptum  silante  finem     subscriptus  legitur  Ceretius,   quem  posteaettam  eun 
1(r////  vnii  Salonioet    Verano  conjunctum  videbimus.  Atiuatreac- 

7  Etenim,   sive  sub  finem  seculi  vn  sive  seculo  ix     cim    episcoporum    conciiium   memorat  Labbeustom. 
ZESSL      luurpari  abaliquibus  cctptum  sit  nomen  Genua  et  Jenua     cot.  1024,   quod  habitum  est  Arelate  ad  componmdam 
TZratusest  adurbem   Genevam    designandam,   exeo   inferre  non     conlroversiam  inter  Theodorum  epmopum et monasU 
eenus  debemus,  jam   seculo  vi  aut  vn,  aut  etiam  multo  citius     rinm  Lerinense.   Inter  dtctos  tredecim  *V™V" 

sicappellatamfuisseincodicibm  Hieronyrnianis.  Siin     setur  iterum    Salonius,    quem  Euchert  1  fi aum       j 
nnocodicenomen  ita  foret  expressum,  in  aliis  vero  aut     merito    agnoscit   Tillemonttus    m  S.  buciie  w      .    ■ 
Geneva    aul    Genava    legeretur    mento  crederemus,     uHUtud  episcoporumconciliumfigit  cmawt* 
uomen    in  uno  codice   librariorum    negligentia    (uisse     ab  aliis   figitur  circa  4SS  :  nam  annus  es    « 
corrvptum.  At  conspirant  omnes  codices,  quos  novimus :      Inter  Episiolas  S.    Leonis    Popx  post  septu  j 
omnes  habent  Genua.  Si  vero  illi  codicet  forte  non  sint     sextam   edita   est  Eptslok  Ceretti,   toum  *         ^ 
omnesseculonautexeuntevmvetusliores.utvetustior     episcoporum   ad   S.    Leonem,    cu\  giait f       i 
est  Epternacensis,  omnes  certe  ex  vetustioribus  fuernnt     celebri  Leonis  Epistola  ad  Flavtanum  ^^{^ 

,  ripti.  llaque  manel  consensus  codicum  vetustiorum,  tanum.  Epistolam  quoque  exscrtptam  etaem 
S.  Salonem  annuntiantium  Genu*,  quando  Qemva  eo  ut,  si  quid  librarii  errore  defuerit,  emenoa  b  ^ 
aomme  nondum  erat  nota  :  imo  forsan  eo  nomine  num-  tur,  aut  addere,  si  quidpostea  futsset  ao  1/ .  ^. 
quam  appellata  fuit  Qeneva  ab  incolU,  aul  accolis,  sed  Ralionem  hanc  adjungunt,  Ut  non  solum  p^^  ^.^ 
solumapauciiperegrinis,quicorruptonominesuntusi.  episcopi  fratres  nostri  perGalliMi  isfarn  ma- 
ZAd  ham  ei  nomine  petitam  rationem  accedit  alia,  multi  ex  laicis  fllii  vestn,  qui  ^P™** ^  desiderant, 
etnumquam  me  prscipue  movii  adltanc  inquisitionem  .  Nes-     gnopere    pro    veritatis  manifest.itn.ne    «  -       i)|a. 

SS2?  cimus,  ultum  umquam  Salonium  Genev*  aut  in  aU.ua     remissam  ad  nos,  et  sancta   ™*J^J^  Kt 
episcoporum       Gallia.-  eivitatecnttum  futase,  ut  Geneven^em  episcopum,      tam,    transcnbcre,  legere  ^s 

intcrtxu. 


tifttttdantur 

alq  ot  obscr- 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 

erbis  colligitur,  tres   W<>s   fuisse  Oallix  episcopos. 
fton  ditbuat  quoque  laudatus  Tillemontius,   quin  Sa- 

[oniUi    '/     Vcranus      sinl     fralres     filuque    S.    Eu- 

cherii. 

\i  Ex Epistola  illaultcnns  probabiiissime  colligitur, 
tedes  episcopales  Ceretii,  Salonii  et    Verani  fuiss» 


67 1 

ganeos  ad    ca  se  contulisse,  aut  id  fuccre  potuisse  sin* 
offensione  metropolitani  sui. 

14  Tertio  Salonius  cum   Vcrano  ct   Ccretio   scripsil 
eirca  annum  450  ad  S.  Leonemde  accepta  $jus   Epi- 
stola,  antequamid  prsssliterunl  reliqui  Galliarum 
scopi    Ex  eo  autcm   coltegimus  probabilissime,   vu 


ettxirxdii tts 
conctudi  •"  . 


nas,   cum   illi    inilio   soli   kabuerint  telebrem    illam  fuisse  trium  illorum  episcopatus,    Venciensissolus  ex  Us 

S.LeonisEpi8tolam,illamquenoluerint  reliquis Gallia-  notus  estin  lutdierna  provincia  versusconfinia Italiac. 

rum   episcopis    commnmcare,   msi  consiaret  de  juUU-  A.I  in  iths  quoque  partibus  fuisse    episcopatum  Cerelii, 

tate  exemplaris    sui.  Dulnum  vero  istud  de  fidelitate  verisimile  fu  exeo,quo>l  Epislola  Leonis  per  Ceretium 

exemplaria   omnino  insinuat,  prsedictos  tres   episcopos  sit  communicata  archiepiscopo   Mediolanensi,    m    ipse 

non   accepisse   cxemplur   Epistolx  ob  ipso  Leone,  sed  non   longe  ab  Ituiia   abfuisse   videatur.   Verum  longo 

uhunde  id   ipsis   fuissc  missum.   Neque   enim  Leoni  admodum  intervalfo  a  Verano  adfuissei  Salonius,  si se- 

remittere    debebant    revidendum    exemplar,  quod  ipse  dem  habuisset  Genevse.  Recurrit  igitur  rursum  T,lic- 

vuscnit.  Cum  autem  EpistolaS.  Leonis ad Flavianum  montius  adcasum  fortuitum,  qnocumaltis  duobusepi- 

data  sit  ann o  449,  Epistola  Ceretti,  Salonii  et  Verani  scopis    eo   tempore   fuerit    Salonius.    Verum   tot   lnc 

,n,i    sub   hnem  ejusdem  anni  aut  sequenti  450  scribi  fingendi  sunt  casus  fortuiti,ui  nulla  sententissilli  super- 

potuit.  Mox  inter  Epistolai  S.  Leonis  sequitur  Epi-  fulurasii  probabilitas.  Nam  etcasus eritfortuiius,  quod 

stola   Episcoporum  Gallise,    qui   serius   S.    Leoni  de,  Gcnevenscs    es    insula    Lerirtensi   longissime    dissita 

Epistola  ad  Flavianum  gratias  egerunt,  forle  quando  sibi  qusesiverint  episcopum,    quem    verisimiltler  uum- 

trium  prsecedeniium  opera  Epistolam  acceperant,  Certe  quam  viderant ;  quod  nullo  indicio  ostendere  possimus 

eamdem   Epistolum  per  Cerctium  arccpcnuit  cpismpi  Sulonium  illum  umquam  fuisse  in   urbe    Genevensi, 

provinciat  Mediolanensis,    ut  ipxi  restantur  in  Epistola  quod  in  nullis  illius  ecclesiss  reperii             'ogis,  quod 

sua  synodica  ad  Leonem,  impressa  post  Leonis septua-  ibidem nullo umquam  cultu  honoratussit  quantum 

Imam    septimum,    his   lerbis:   Quae   (Epistola   ad  vimus.  Multo  probabilius  pro  tot  mirabilibus  unumsub- 

Flavianum)   ad    dos  ex  vestra  admonitione,  sancto  stituemus  minusinsolitum,nimirumojHnionemiUamei 

fratre  et  coepiscopo   nostro  Ceretio  mutuante,  per-  levibus  conjecturis  fti              \m,  non  consideratis  dif- 

renit.    Bisce  observatis,  inspiciamus  rem  ipsam,exa-  ficultatibus,  quibus  m 

minemusque,   qua  verisimililudine  Saionium,  incata-  15  Fecii   Tillemontius  Nota  6  tn   S.    I 

\ogis    Genevensium    plane  ignotum,    prxdictse  civitati  quantum  potuit,  _l   Genevensem   Salonii   episcopatum 

altribuere  contendant  episcopum.  redderet  saltem  probabilem,    neque   lamen  fd  perfecit. 

12    Primo   adfuil   Salonius  concilio  Arausicano  I,  Primo  probat,  non  fuiss             um  l  iennensem,  quod 


Satontum  it- 
Imn  fuisse  Gt- 
ucvtnsem  rj>i- 
scopvm 


Raipond 
adargumenta, 


ut  oinnes   agnoscunt  quasi  indubitatum.  At  verisimilt 
non  esl,    diclo  concilto  Arausicano,  cuipraesidebat  S. 
Hilarius  Arelatensis,  prsesentem  fuisse  antislitem  Gene- 
,n,    ut  vidil  ci  insinuavi  itius  Nota 

G  ///  S.    Eucherium.    Adfuil  quidem    S.    Eucherius 
Lugdunensis  ipsa    subscriptione  indicavit, 


facile  ,  et  confirmari    etiam  potest   rationibus 

contra  Genevensem  episcopatum  allatis,  Secundo  pro 
bare  nititur,  neque  Genuensem  fuisse  episcopum,  Efoc 
intln  eliam  ius  esl,  ui  infra  dicam.  Tertio  pro 

ua  j  rofert  hssc  verba.  Grenuae  in  Gallia,    q\ 
,u  annuntiari,  in  o  ani  ius  fere    M  irtyrologiis. 


i  ttmttt 

ncc  pt  o 


Ljiii  uiineiisis.       sii     nn.     «/'"»     ■> -/  >  ,.,...  ,      ,     . 

alteriu,  se  , incie    ■    ■■  te  • -," ' :  Ego  AtmMmfinU  ■j^,„„„. 

Eucheriusepiscopussubscripsi.saactoron!  sacerdo-  reducend tai Im B» |H 

Ln  c pro '■  nm  super  bis  e«pecta-  m,  M Afarlyrolag *  , «r™   ' 

,",./,,'■ Al    nliq nnes  simpliciter  >,■■■ *-  '    "'""" 

,,,',„,,,,,,,,,, leseentexpro scan-  0 

sulisci  ipst  111111,1111011  i  i  AieonAum   til    ifl  ''''     '/"" 

• hV «*«»  °ua*ratGenwns,s.Qua  ™nZL    maHproe, 

■""' :poteratSal tc ' " '•  •" 

'  ''"'■-'"""■ ""■':" '"";■ 

**    ^etatensm    et   V,e «mm 

r»»>i  T,lle »«.«,  contentusdwsse,  Salon,um  Qen*  "»  ■  ' ^^  ,,,,„,„ 

,;.„,,„,    casu  forlMto  adesse potutsse,  quemadmodum  "■■>'»■•  »»"'.'»  ' 

,  .         _   '  non  sitnm. 
,1»  fmt  S.  Enclierms.  \t  inauit  Tillemontius,    Oeneva    l 

i:i  Secund Ifuil  rur Saknms concxlw Arelar       ^;  J^  ,., 

I    »"""""• "'  '-'  ""  ea.ntumarcainilim 

mfuita    R m„    Arelatens,   ad    term <■■>■■ ^  ,,„„,,„ 


.  <tc  Ge- 

•tinta 


■  „.„    reliqw    Sal •'•/    sic  tamenci ,■■»<•     ■»  u  „,,„, , 

GeneaeZn avit.  Att i S.  Bxlmo  Jrela-     '-     /  ,.„„„,../.,,„  r,n, (/««,  ■    Boltando 

tensi  „,l  10  observat,  tempor»  iltius  ,               •  ■  -'•'  ■       ;        .  ,-,,„„„,„  ,„„,.  360  flbsm  S.  Euehmx 

qua  ibiden,  disserit.nullun i» ■  •■'">'"''"  l  "'"       :.,„.„,,.,,„ ,,,,,,, pum.  AlBottani •'  "rte 

neneibui   repesir,  in  eondtiis  ,«>■  Arelatenses  eongre-  ^^  QehWMm  ,,„  epucopun  fac« 

gatis.  S lem  ipsi  Viennenm  metropohtan,  volefiarU     U      ■  ^  Al  ^  atmJm,M  Sa 

„ , ,. ,,,.,,„,,,  rob  eit.  eonm  tugr»-  *«"""u   •                                                      m 


fmcUiis  adesse,  verisimile  non  est,  eorum  *«//< 


va- 


41  CTORE 

J.     S. 

Probabihus 

(/ii<«/iir  II    II 

fuit  8pi*copus 
Gfttuensis  : 


ut  alius  videa- 
tur  Salomon 
Genuu  cultvs. 


C72  DE  S.  SALOMONE,  SALONE  AUT  SALONIO  EPISC. 

ir,  quem  laudat,  negatfuisse  Lugdunensem  et  Ge~  rum  tamen  aliqui  Baronio  vetustiores  snnl,  ceriatim  ilh 

nuensem  fuissi  icit,  ut  Savaro  in  Opera    tpol-  Salomonem  Genute  onnnntianttnt  auctor  Florarii  M& 

linaris  Sidoniipag,  &69  pluribus  probare  conatur.  Sunctorum,  Belinus,  Molanus aliiqueeddores  Usuardi 

17  Quod  autem  spectat  ad  episcopatum  Salonii   Ge-  Maurolycus,  Galesinius  ;  et  prrier  alios,  quos   „.,. 
\uensem,pro   to   saltem    meliores    habentur   rationes,  Ferrariusin  Catalou  \im  Ttolia  tituh 

npro  Genevensi  cum Geoua consU  Fastisno-  de  S.  Salomone  episcopos  primol 

minetur,  ac  eodem  die  Salomon  colatur   Genuse.  Nam  vero  breviter  ita  conl  cit :  Salomon,    quem    Sali 

nomen  aui  in  Fastis  aul  Genuse  modice  potest  eisemu-  Usuardus  appellat,  primus    Genuens  um    e<   i, 

talum.  Quapropter in  Fasiis  memorari  eumtlem,  quem  exantiqua  i  litione  administravit.  Vixi!  ai 

U  Genuenses  plan  o.    Al   StWonium   Eu-  tem  vieinus  Ecclesiie  primitivae  temporibua,  ac  sai 

cherii  filium  fuisse  episcopu  mU  etitate  praefulsit,  prin  us  in  episcoporum   Genui 

nus  probabile  i  nim  hic  Subnius,  cum    adfuent  um  serh  ab  omnibu*  pjus  urbis  scriptoribu 

ioi,  Arelatensi    intetcum  Verano  e  tus....  Ejus  corpus  sub  ara  majore  ecclesi® metro* 

tritad  Leonem  Papam,\  delw  episcopvs  politana  conditum  m.-ignam  habet  apud   Genuensea 

ein  Gallia,  etulicubiin  hodierna  Provincia    aut  venerationem  ; cuju:  tus  iv  Kal.  Octob. 

Delphinatu    versus   con/inia    Italist   sedem    habume.  lebratur.  Omisi  quee  ihsserit  desuccessore.cumhucnon 

vreaaliut  episcopum  kabuit    Gtnua    anno  spectent.  Anprimus  fuerit   Genuensis  episcopns,    non 

Wi,  cum  EpisloliB  concilii  Mediolanensis  antelaudatss  ^1""  Ughellm  .  sed  pvimum  ponit  ea  iis,  qui  innotue- 

ad  S.  Leonem  subscripserit  Paschasius  episcopua  ec-  runt. 

ae  Genuensis,  post  quem  et  alii  plnres    subscripse*         20  Pulabam  kuic  inquisilioni   finem  imponere ;  sed 

nuii,  ut  non  videatur  paulo  ante  od  episcopatum  fuisse  vidco  vel  invilum  mi  \»  F/ispaniam  etiam  trohi.  Nam 

promotus.    Tillemontius  figit  iltam    Epistolam  synodi-  eoS.   Salomonem  pe rtrahere  voluit   Joannes  Tumayns 

am  anno  151,  nnjur  ejus  epocham  i  Sata  ar,  in  Martyrvlagia  Hispaniro  adhunc  diem   ith 

ninare  necesse est ; cum  Paschasius  saltem  sedisse  n-  scribens:  Januas  prope  Securam  In  Hispania,  S,  Sa- 

deatur,  vivente  Salonio,  <<i  hicabini[io  non  fuerii  Ge-  lotnonis  OarthagihisSputariBeepiscopi,  qui  virtutibu 

nuensis  episcopus.  Quapropter  non  video,  quomodo  Sa-  clarus,  in  pauperes  lieneficus,  in  o\es  providui 

ispotuissetesseepiscopus  Genuensis,nuialiqua  per-  sil)i  rigiilns,  gloriam  e^t  confessorim  ptus 

secutione  ex  priore  sede  fuissel  expulsus,  eaque  de  causa  Tumpro  illa  opinione   uddncil   supposUitia   J'>< 

a  Genuensibus  electns  episcopus.   Ai  similia  ndn  sunt  Juliani '  Opera,  et  xjne    fictitia  ptiemata   Auli    F/ali, 

enda  ba  meraconjectura.    Posset  quoque  Salonius  poslerioris  seculi  figmenla,  </«.«  nominasseidem  est  ac 

oli  Genuse,  si  ibidem  esset  defunctus,   aut  eo   transla-  refutasse.    Refutavit   fabulam    Nicolaus    Anloniut  in 

tum  corpus,  sed  hujus  quoque  conjecturx  nullum  habe-  MSS.    poslliumis,    >:«   ordiens  :  Rrdicula   \er<;>  est 

mus  fundamentum,  nullam  rationem  idoneam.  aeqnivoeatio  Januae  urbis  ad   etini    Hispanis  locum 

18  ltaque,  omissis  conjecturis,  malumus  ignorare  •quem  poerta  s;ve  la  pulcuta  nunc  vocant,  qUod 
juo  lempore  vixerit  S.  Salomon  Genudnsis,  quemta*  idem  Hispanis  cum.iwiv  sive  po&ta  significat. 
mni  eumdem  cum  Salone  aut  Salonio  in  Martyrolo-  Tumostendit\  eum  locum  quvsiium  Salomonis,  qui 
giis  memorato  •  redimus.  Ughellus  tom.  4  Ttalix  sacra  Jaxims  abVsuardo  annuntiatur,  causa,sedperperamet 
inJer  episcopos  Genuenses,  ex  quorum  prioribns  multi  ridieule,  cum  locus  Ule  Hispanise,  <i«i  nunc  Porta  di- 

lerunt,  primum  incertotempore  i><»ut  Salomonem,  citur,  mmquam  dictus  fueiit  Janua. Refutat  etiamplu* 

et  deeo  scribit  sequentia  :  S.  Salomon,  quem  Satonem  ribus    Tamayum,    qui  asseruit,    Genuam   numqnam1 

alii  vocant,  primus  episcopus  Januensis  tuit,    cujus  fuisse  Januam  dictam.  At  id  Genux  medio  VVo  nomen 

memoria  dimanasset    ad   posteros.    Vetus  traditio  notius  esl,  quam  ut  plnra  huc  transferre  de  his oporteat. 

est,  vixisse  illum  prisois  illis    temporibus,    (inibus  21    Gredidit    ninmum     personatus    Pseudo-Jutiani 

fides  Christiana  in  Januensibus,    taiu-|uarn  in  bene  auctor,  S.  Salomonem  lam  parum  esse  notum,  ut   fa- 

subacto  solo,  altiores  ccepit  radices  agere.  Ejus  sa-  cilein  F/ispaniam  trunrferri  /><>ssrt.   Verum  sui  imme- 

crum  corpus  in  metropolitana honorifice asservatur,  mor^nonsemei  tantum  id    fucere    teniavit,    sed  i>is 

celebraturquaejus  festusdies  iv  Kal.OcLobris.  Illius  eliam,  et   diversimode,    ut    />k^i    refutnlionem   eorum, 

meminerunt   Romanum    Martyrologiuiu,    Baronius  qux   adoptuvit  Tuniui/»s  observal   laildatiis    Auiunius, 

in  Notis,  Petrus  in    Catalogo  hb.  xi  cap    303    (imo  heec subjiciens .;  At  neque  hic    sistunt    de    Sulumone 

265 J  Jacobus  de  Voragine  in  Vitissanctorura   epi-  isfo  nugae.   Qui  enim  hoc  Loco  Salomon  est  Cartha- 

scoporura  Januensium,  suorum  antecessorum./»  Ka-  ginensis  episcopus.  alm  est   Bracharensis,    Melauti 

lendario  nnpresso  Sancturum     Genuensium    fcstum  S.  Toletani  frater,  de  qu->  late  egimus,  examinantes  ca- 

Salomonis  episcopi  Genuensis  confessoris  ad  xxvm  talogum  episcoporura  Toletanorum    flculnum.    Anv. 

Septembris  notatur    duplex.  Jlabcmus  ejunlem    Vilam  enim  281  ita  ait  :  «   Hic  sanctus  pontifes  (Salomon 

Italicam,  sedqux  hisce  niltit    uddit   praeter   verba    et  «   Bracharensis  ut    appafdtexanteredentibm»)  dum 

ratiocinia.Caslellanus  inVocobulario Hagiologicoaitde  «  iret  vitare,  ut  credimr.  sanctum    Papam  Marcel- 

Salomone  Genuensi  nihil  invemn  in  veraantiquitate.  «  linum,  Genuaeobiii  nxviii  Septembris  »   H"Ie  bo- 

Atipseprofert    sexcentos  Galhx    Sunctos,    de    quiijus  minis  obliviosi,  aut  iiiiMjuam  pedem  figentis,  inronsi- 

nihil  prmter  cultum  innotuil;el  de  Salonio  Genevensi,  stantiam,  lector,et  inecum  abi  ad  ali.i.  llaCUtmSUiu* 

quem  sibi  confin.rit  ne  cultus  quidem  umquam  innotes-  datus  Automus    in    MSS.    poslhnmis,  qux  M»joh  u 

ret  :  nec  de  illo  Salonw   tanla  proferunlur  sanctitatis  nostris  anno  1721     communicata    fueruni.    Plnra 

indida,  ut  nequeat  cullu  careve.  hisce  non  addo,  cum  eiudui  ffinpani  merces  tllas,  ma  e 

\\)  Quod  spectat  ad    martyrologos  recentiores  quo-      obtrusas,jam  dudum  abjecerint. 


fJ'"1"<  urbu 


F>clifn  mt 
icrlpta,  (x 
9'Mus  etCar- 

Inensii 


ft  tirarharen- 
wn  11  Ilispa- 
n  111  n>iycop\a 
fuU  dtdus 


D8- 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


673 


DE  S.  ANNEMUNDO  ALIAS  DALFINO 
EPISCOPO  LUGDUN.  MART. 


IN    TERBITORIO    CABILLONENSI 

IN    GALLIA 

COMMENTARIUS  PR^EVIDS 


i.   P. 


§  I.  Memoria  Sancti  in  aliquot  Martyrologiis;  dfrerga  ejus  appelfatio  apud  scriptores 
(;;,llos  el  Anglos;  inde  el  ex  corrupto  Bedae  Lextu  ortuserrop  putantium,  duos  fmsse 
episcopos  diversos;  argumentorum  in  oppostaim  allatoram  refatatio. 


UIHCA    DCLXI 

\a  ejus 
anttqult  i»>' 
Heutarhtm 

MCftllfl 


"  allquot  ><- 

Vaiiu 

pta. 


uanlumcumque  sancti  hujti  i  h  memo' 

riiuii  celebrem  fecerint  tum  antiqua  «7  num- 
i/iiam.  utpatebit,  interrupta  Lugdunensium 
neratio,  tum  veterum  ac  prsestantissimorum 
rtiam  exterorum  scriptorum  de  gestis  et  morte  i 
testimonia  ;  nullis  tamen  ejus  inscriptum  legitur  clas- 
sicis  Martyrologiis.  Deprivatis  autem  Lugdunensisdice- 
cesis  Faslis  sacris  hsc  tradit  Jacobus Severtius  inChro- 
•  archiepiscoporum  Lugdunensium  pag. 
lbO.  In  omnibus  Martj  rologiorumlibris,qui  intitulan- 
tur  >l<j  veneratione  Sanctorum  existentium  in  civitate 
Lugdun.  tam  ln  eollegiatis  ecclesiis,  quamregulari- 
busiontinentur  haec  verba:  QuartoKalend.  Octobr. 
.  natalis  beati  Annemundi,  episcop.  Lu^dun.  et 
«  martyris  Christi.  Requiescit  autem  dic  Martyr  in 
aeademurbead  sanctum  Petrum  citra  Ararim.  » 
hlrm  ipsum  confirmat  sspe  laudandus  Petrus  Fran- 
ciscus  Cltifjletius  societatis  Jesu  sacerdos  m  transmissis 
huc  deS.  Annemundo  Notitiis  MSS,  ;ubi  inter  ec- 
clesias  civitatis  ac  territom  Lugdunensts,  m  quarum 
antiquis  Martyrologiis eodem  ubiquesensu,  licet,  paucis 
interdum  apicibus  diversis,  ista  legi  asserit,  nominatim 
ejprimit  ecclesias  S.  Stephani,  S.  Irensei  tt  S,  Justi 
et  hsec  addit  :  Iu  Martyrologio  veteri  ecclesia-  de 
Aere  Bellicensis  dioecesis  sic  se  legisse  testatur 
Joannes,  Dei  patientia  Bellicensis  episcopus,  datig 
litWis  vi  Kalemlas  Junii  mccliv  :  «  Quarto  Kaleu- 
«  das  Octobris  apud  Lugdunum  Annemundi  episco- 
•  pi  et  martyris,  qui  in  ecclesia  beati  Petri  saucti- 
>moniaiiumrequiescit:  ad  cujus  corpus  perorationes 
«  operante  Deo,  multi  infirmi  venientes,  de  morbo, 
qui  dicitur  caducus,  il»i  curantur.  » 

2  Locum   tandem    obtinuit   in  editis  aliquot   recen- 
tiorum  Fastis,  Ferrarius  in  Catalc  ifl  Sancto- 

rum  6ic  ipsim  reposutt  /"»•  die:  Cabilloni  in  Gallia  S. 
A.nnemundiepis<'opi  Lugdunensia  et  martyris. 
tetlanusitem  ingeneraliMarlyrologio:  Prope  Cabilo- 
num  ad   Ararim  S.  Enemundi,  episcopi  Lugilunen- 
Bis,  )ubente  Ebroino,   trucidati.  Saussayus  t« 

1„  j.Muis  pone  Cabilonem  Natalia  sancti 
Ennemundi,  cognomine  Dalphini,  Lugdunensia  epi- 
scopi,  Micprojustitiacaesi  etc.  Denique  Parisien- 
m  martyrologus;  Prope  Cabilonem  sancti  An- 
nemundiLugdunensisepiscopi.ab  Ebroini  emieaariis 
impie  trucidati.  Nomenejus  Gallice  effertur  S.  (  aau- 
mond,  et,  ui  monetCastetlanus,  prope  Auijustodunum 
Septembrit  T.   VII. 


S.  Yrmond  ;  Laline  major  varietas  est :  nam  ei  Ane- 
mundus  reperitur,  Aonemundus,  Aunemundus,  Can- 
nemundus,  Chanemundus,  UmmiundusetMuneimin- 
flus.  Annemundus  appellatnr  in  catalogo  pmno  epi- 
scoporum  Luijdnurnsmm  apud  Chiffletiuth  in  1'aulino 
ittustrata  pag.  83,  Aonemundus  vero  ibtdem  in  se- 
cundo  ac  tertio  catalogis;  primam  appellationem,  licet 
Mabillonius,  n»n  allata  ralione,  mendosam  dicat,  re- 
tinendam  censui,  non  tantum  quia  apud  recentiores 
longe    communior  est,  sed  quia  •  «t  Acta  ;  prx- 

ceptum  ipsiusmet  Sancti  pro  monasterio  S.  Petri  Lu- 
gdunensi,  etepistola  Leydradi  «d  Carolum  Magnum, 
monumenta  suo  loco  plenius  designanda. 

3  Alte.rum  sanrti     /niisttiis  nomrn,  sru,    ut    Saus- 
satius  cmsuit,  ronuomen  Daltinus,  latiorcm  scriptoribus 

seculi  proxtme  elapsi  aisceptanai  campum  aperuxt.   Lis  „um  cniUAi>> 
mododecisa  est,  proindeque  suffecerit,  causam  ejusmo-  nemundumdt- 
dumqiie  refefenao  proponere,  Notandum  igitur  primo,  x*™nt- 
quodEddiui  Stephanus,  venerabilis  Beda,Fridegpdm, 
Eadmeius,  Willirlmus  MalmesburiensU,  aliique scrip- 
tores  Angli  in  Actis  S   Wilfridi,  Eboracensis  episi 
Sanrto  nostro,   quem  Galli  passim  Annemundum  vei 
Aunemundura    etc,  ut   diximus,  vocitant,  solum  Dal-   V 
flni   nomen  attribuerint.    Notandum    secundo,    quod 
S.   Dalfini  martyrium,    cm  S.    Wilfridus    adstitisse 
dicitur,    in  prioribus    venerabilis     Bedst    edilionious 
staluatursub  Brunichitde  regina.  ffittc  ethinentimmus 
Baroniusin   Annalibus sine  ulteriori examine    Dalfini 
tpiscopi    Lugdunensis   obitum  retufit   ad  annum  GI4. 
Baronium    secutus  est   Jacobus  Severtm   ih  utraque 
edittoneChronolo  n  >  historicx untistitum  Lugdunensium 
rt,    quamvis  fateatur     Dalflno  I6cum    non    dari    \n 
Catalogis,   medium   lamenipsum  cdllocat  inler  Secun- 

dnium  rt  Chajnoaldum  rpisropos.    Accessrrunl    J«an- 

nrs  Chenu  m  Serie  archiepiscoporum  etTheophilus 
Raynaudus  in  Iudtculo  Sanclorum  Lmjdunrnsnun, 
q  uemtypis  vulgavil  ahno  1G20. 

4  lidrm  tres  auctotes  Gatli,  cum  aliunde  terlo  con- 
starrt  Lugduni  sedisse  Anhemundum,  regnante  Clo- 
tori6n,oc^umqueessesubS.tfathilderegina>prc  fi£ 
filioClotario  II 1  regni  administratrice  ;  nec  i//i  locum 

npaare  poluerunt;  stdiuerunl   igitur  ipsuth  post   me- 

secutum  7.  iamquam  aDalfiho  diversum.  N 
tatnen  absque  omifi   omnirt  ufo:  Severtiut  enim, 

qum  mutataphrasi  fmitalusest  Raynaudus,  hscc  habet 
in  utrodue  edittone:    Hic  suboritur  controversia  me. 

85  rito 


Al  CTOIU 
J.     P 


alterum  sub 
Brunichildc 
cstsum,  alte  • 
rum  sub  Ba- 
thtlde  ; 


ast  crror  estt 

iin/iis  rx  cor- 

rvplo  Jiedx 
textu: 


674  DE  s.  ANNEMCJNDO  ALIAS  DALFINO  EPISCOPO. 

ritn  dirimenda    Vetus  Breviarium  cmerrf  archie-  risiensi   episcopo    cum  esset  annorumxn   :  eie-  D 
nio  dinmenua.    veiu  episcopatu    annos   xlv  ;  obusse  eo  anno, 

piscop.i.  <W  «    JWJ^S^SK  quo  Coenredus 'rex    Merciornm.  et  Ofla  filius    |_! 

Primat,   A,m^».«d«)  ahud  »™  en  .^e.  q  Orientalium  Saxonum  e  Britanniadie- 

°"   DAn  ,N,SEL    ,  , ,         ,      ■  non  esse  Lsere  EtLam  versus,  Pontificatum  haben.e  Cons- 

«*.  Quo  n ^»2  ffl    bSphinnm  tantino.  qni  anno occvn  v„ Martii  Sisinnio  suceess.t. 

eoranm    supra  C0^"^a'l^nnAu,  0Pfflciant  Florentins  Wigorniensis  anno  ChrisU    ncca  con 

^StT-  aedP  ver  uS8  h»cTomina  nnam  ct  flgisee  Wi.fridi  mortem   scr.hit  ;   nude  seqnitnr, 

,|uos  pr.mates,   sed  jer ms  imureju.  annoncLX.v  consecratum  ;  anno  ucxxx.v  natum,  a 

eamdem  des.gnasse  perso  n,m-N7™  °^'7rib__  Brunechildis  nece  vigesi.no  primo.  Pot,  pauca  „,„■ 

3modi  vocesdist,nct.sduc  ^  Jruneich ^ g^  P.^  ^ 

re.   iu.pnm.squ.aad    J^StoSSS-  pr*-     » —  »«'  <<"< iapsum :  tum  Falhtnr  qnoqne, 

ginarnmdiscnmina.qn»martyriiB  asse"s""    p  ,     „   et8i  lerins,  Raynandns,  dum  Baronium  ait 

^H"^.^!!!ttSr2  ",,:«     Galhca„„.-„,nse,„)t..nbusassere,eS.Dal. 

BrUnKTs  t2n2^ZlZ^Z  n,„  .„a.,,riu„. ,  «  Baronins  „„icumctet  Bedam, 

dcxiv.  Atb.  Annemunaus»  ouiii»  d              dcxiv  ;  nec  raodus  locus- 

Balthi.de   aliaregina  -«^J'™^^     ^eJasrfoMs   Dalflni  et  Annemnndi.  nt  ait.  discre- 
dovaeo  II  rege,  quam  reg.nam  vel  et.am    aduominai     q  j    ^  ^  ^^.    ^   Dalftnum  ^ 

Breviarium  Camerae.  ,~,,ida«um  scribit.  Nec  denique  regnante  Clodova-o  11  occisus 

$Ra,j» 1«.  i"  /'"'«"'"  "*"  '"'""'•  '"".      "  !„I11UII|„,  sed  filio  ejus  Clotariocum  .,■ 

.„„,,  Znnemnndnm,    BtfMI*  J^TlSll   «  £SK  ^e  **«.  B«d*  Dalf - 

«*.  i    Dalfl to** '  >"'""  ''     ;,  , ,,, /uoemundo.ece V*~.  «I »&■ 

,,„„,,„„,,    ,,_,,,„„,„   oc  P»»«P"m'«"*«m^.a  '     ,,,     ,_   ,„„„„,„,,,„„„„ ■„„„■„,/„.„,■, fcnon 

Dalfinns,    ,„.„,/.  eamdem  cu.n  S.  Des.der  o   a.eam  ,„„„„,,„„„  ubuerU  apud erudUos  nposita 

Bronichildis  regin»  lempore  ao  jnssn  sub,.  t,  Lug-  j       ..  _  ^  .^ 

duni  capite  plexus,  Bub  annum,  nt  aiebam.    ram.  /'<»'< j',,,,,,,,,,,,,,,,  Ray „/„„,,  „/ 

M  S.  Enemnndns,   regnante  Clodovmo    1.    ■ *        8  '""'""' ,,„,,„,„„,.  ,„  .,„„„;„  ,,„,,,,„ 

eirciter  qu.nqua.u.ta  post  Bruniehildis  obitu.n  sub  rm      •„<      '  "    „,„ 1662,  „■,,'„'„„  . *■ 

annumChristi  DOLXvri.  Ad  diffiaillotm  aute B «■  Mri  ■         '        ■  ^  ^^     «, 

^«>«*^'teT,^SlTl;  >".'-.!        cuusBedan,  etBa, nm.Nnpervero      ' 

quoque  Enemnndus    agnominatus  sit  Dalfinus    nt      ,dScr'l'a  dus    d  Vltal„  S.  Batbildis,   Bedam 

?„aqActa    s.gnilicant :  forte  ex    eo,  quod   s.m.l,  ex       ,u „e s    B^udn ^  „«|W 

cansa  passus   sit,  ex  qua  antecessor  ejus  Dalfinns.  men di  bae  in ^  pari  ,  yutagmate  de  li 

/;„,„!.  „«/„//„-•,  «• .P.r«BeH.BduS  „,,„,•,  »»tov!^^nJ0u^£clnelLJ^  Prod* 

«ddfemx^  / ■„,„„„„■,.„—„„,■«/'-  P.-  ««';;;;;;;; ,„,„„,„„ ,„„  ,,„/„, „„ , 

nlmsitipHusOpuamlum:  dubimdicaum  mox  afl 
ram.ImHoU^O, :ulopag.  32«.  xm,m     ,0 

;,// /,„,■;„. *hu  /«"«"' /;; 

„,„,,„, , * '.■  «<  ,'«<»;'''"•''"'"'  ■:; 

l,,n„„„atus    sit    Bede    nomm   B™- 


B 


i 


„i„„s  discBl „■„,/„»,  eutcepit. 

0  /,/  u!  (,„ /,',<  Bollandue,  movil  atrox  de  Balhilde 
iudkium    WMelmi    Malmesburiensit,   wncte    /,«„■ 

,,,,„„.,.  ,„,„  ,„,,,„  ,„,„,,„,  Dalfini  impumnris,  sed  „, 
,„„,,,,„„  fwiit  iufernalibus  agilatam  proscindeutts. 
Eapropter  „■/„„<  Commenlarii  przvii paragraphum 8 

„    ,,„.,.,,,,„,  ,„„■,„•„,  :  Ca„lesS.  Annemundi  sive 


;;     lMl  impentil  :  C^des  S  Annemundi  sive     ^«^^     0 M    Bathildis   Vel   Bal 

•lii.nan  per  ^athildem  curata.  Ac  pnmo  q m  -   ""     //i;/  /n,  (/////7,    Widem    Mlucinattm* 

mm  quxstioni*  lectori  clare  expositurus,  proferi 
Malmesburiensis  textumex  lib.  3  de  Gestis ponhficum 

inglorum,  in  quo  Bathildi  adscribitui  csedes  Dalfini; 
dfin  verbQ  ,,,  vuigaiis  tnnc  Bedx  exemplaribui  lib.  5 
Histol  gentis  Anglorum  cap.  ^20,   ubi 


Dalflni  cstdw  ,,",■<'■«<""    BrunecAiWi.   r«m, 
;'„„,    ,„„„■„  ,„,-,„■,.    ,,/,„■,'„, •eitalis  iptorum 

inalis  Haronii,   Jacobi  Severtii,    Jo 
r;,  ,•„„,,,„„  /,■,.,,,,..  ',.  vulgato  Bed 

,„„.,„,  proponil,  iemu  que  ;ubsum  I  A.I 
si  totum  illud  Bedie  capu)  accurate  leg  ssenl  vin 
Uli  eruditissimi,  facile  intellexissent,  „„■ 
in  v  ..,.'■ is.in  quibusBa.  niohil 


BoUandus  quippe   ibidrn    /<«"<<<'<"" 

:;:.;„,„,,■,,  /.■..'„■„. «-  «w /;"""" wm""" 

"",',,.,„,„,  ,,,,„ ,„„,„,,„„,/-„<<<■'."'"" «' ■' '  ' 

„,::,i:;'" w ^fsars    s^ 

««' "" """;"." '  ■    ,;   ioS 

„,„/„,  :Q 1   ■nimS.   Dalfanum ^a  S.  Ennemu 

unxi.fecii. nsBaromo,  ■pndqu 

,,„„    el  iussu  ipsinsmet,  n *«»  V . 

! imJeliterVsi £*££& 

paseis.lego  i """ '""'"",„„  „„, 

ver siGaltanarnmrer ■;"''„,„„,„,„ 

".,1 "'- ;"1" '"'  ., 


invulgatisl  iquibusBauNiCHU..     ^«f'^"^  a  8.   Ennem. "»  '"'"■ 

prc  BAlob,  hild*  soriptum  a  s.  iolo  quo-     SanoU  e     •  ^ ^  antigtU      ser.eetre- 

trugBulliottdinNol.s   adVitamS.      . 

I.-IU. ' ius  ille  exerr, 

, teacdiligenterannotatarum^dec 


niam  librario,   qui  cum  piorum  antistitum    cajdem 

alienam  a   benignissimis    Bathildae  moribus  sciret, 

ichildae  potius  eam  tribuit,  nomini    etiani  for 

leceptus,  "".  q»lbu* 

nomen  expre  ' .  contractione. 


rdihgenter  announ»»» 


nomenexpre  e « SZnS  •«  """ ^ ""-'"'":;''"" 

7  Brunichild „„'.„<  dechildese.  Bath.l-  /„'"  "_«'         ,,,,„.„„„,■,■  /"<<;" 

,„■  talru '<«-'  <«  '"'"-  "<""  '"""""";'•  ';.";,„  •  .v„,..'-  "'<■" «"  '"'"'   '" 

» ""':",""; :'":■"::;, '"',:     ,:,„.' m*. """■'■■,"""'.,«.■■ 


„„    Inneies    ,,■„«.   •««   -"""" .  „„  ,,„■,,  »<„" 

«Sj '.<•,„<"'"'"""""■'■'"''"■'•','„,„„„/,■„,'<"'"'"• 


....      .  .. i  .-      —  |-  , 

;;„//„„,/„.s,i'   ,,„„■. S.  .)/,//,„/,.,/,„',„„,','<'<'<»  /''■''"• 
„  ',„,,,,,(,/,„,    Dalfini   „,„,,,,,,'.  interfuit. 
Be,la,  sic   ,','•„'    Boltandut,  S.  Wil- 

,,.„;,„„.,,,.  rtoCantii   re_e  cum    S.  Bene-     '',''' 'v''''""''"7';,' ,.;,„;,,,,,,,,,,,,,„,,,/ ,/„'<<'» T__^, 

dicto  Biscopio    Rom, sum  ;  postquan.    redut.     %nd«ni«  «  ^«  y !nsia  ,,„ 

junetnmesseamicaiisAldfridiregis.flliiOswiijpo-    Quo  eodem  ..... »      .  ^BduM""_ 

tea    epi«opum  conwcratum  ah  Agilberto.  jam  Pa- 


Beda 


arguii 


menli* , 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SKPTEMURIS.  6:5 

ejusdem  impi<e  Brunichildis  opora  fut  idem  auctor  *  congnentm  mtmumt  ab   auctoritate  FbrentU     et 

aluqtie  tradunt;  crudeli  morte  perempti,  martyriura  non  ab  mignatu  ipsiutmei  Bedmnotii  chronolooicis  ex 

conseculi  sunt.  Indene  recte  deducitur,  quod  tradit  in  quibus    ostendit,    8.  ffUfridum  epucopum  ordinatun 

Indiculo^Raynaudus:Ejns    (fr/flM)    martyrjum  a  esse,  cum  esset  annorum  circiter   triirinta    et  nost 

Cardmali  Baromoex  rerum  Galhcanarom  scnptori.  quadraginta  et  quinque  annoa  accepti    epiaconatu. 

busagnoacitur  etstatuitur  anno  Christi  dciii.  at-  diem  clausisse  extremum,  eodnn  a,„„,  ,,,!„  cl 

tmgiturque  a    Beda  proxune  laudato  f  Mthi  id  qui-  vez  Merciorum  et  Ofa.fil,us  Sigheri  regis  OrientaUum 

demnon  videtur.  Saxonum,  Britanniam  reliquere,  anno  nempe  imperii 

10    Spondamtsad  annum  m  referens  martyrium  Osredi    quarto,...  Pontiflcatum   habente    Constan- 

5.   Desidem,  smut,  ut  fit  in  historiarnm  compendiis,  tino  :  qu*  omnia  sunl  propria  Bedx   verba,  exeodm 

memviil  S.  Dalfim,    quod  m  Baronio  ab  eadem  Bruni-  capite  30  desumpta,  e.t  tam  evidenter  ad  rm  faciei 

dnlde  occtsum  legeret;nonquod  eodem  tempore  defun-  ut,  qui,  post  perlectum   el  totnm  caput ,  oscita 

ctumexistimaret,  ut satis mdicat particuiis  paulopost,  rvolutum,id  negat,  nemediain  tua     .  eprodai 

nedum    qnod  corrtgendum    vellet  Baronium;  cum    in         13  Osredus  patri  Alfredo,  Nordanhymbrorum  regi, 

margme  ipsummet  tamquam  auctorem    suum  citet  ad  defuncto,  ut  testalur  cap.  prsecedenti  idem  Beda  anno 

annosbi*  pro  Desiderio  scilicei  et  (514  pro  Dalflno.  Dominiea» Incarnationia  septingentesimo  qainto  in 

Qua  aulem  addit  Spondanus:  l't  idem  a.ictor  {Beda)  imperiumsuccessil;quartu8  igitui  imperii  ipsiusannus, 

aliique  tradunt  :non  tantum  respiciunt  dicta  de  Dalfl-  quo  Coinred  Britanniam  reliquit,  et  obiii    Wtlfridus, 

no,  sed  potissimum   dicta   de  Desiderio,    utliquetex  mie  statuitur  juxta  Bedacalculot  Christi  709,  q 

margino,ubialiosislosassignat,AdonemnempetMar-  eumdem   ttiam   diserte  exprimii    in    Recapitulationt 

tyrologium  Romonnm  et  Baronium.  Aguni  enim  revera  ckronica  lotius  Operis,  ui  sequilur  :    Anno   Dccvim 

de  Desiderio  Ado  el   Marlyrologium   Romanum,  de  Coenred  rex  Merciorum,  postquam  quinque*  annos 

Dalphino    nusquam.    Vera  igitur  manet  Bollandiana  regnabat,  ftomam  pergit.  Hinc  collige  primotquam 

censura  :  Fallitur...   Raynaudus  dum  Baronium  ait  prspostere  desperat»    causss   patronus    reprehenderit 

ex    Gallicanarura    rerum    scriptoribus  asserere  S.  chronologiam   Florentii,   hoc  certe   loco    tam  aperte 


VU  T,   RB 
i.     P. 


dtftndtre  eo 

natus  t\t 


al  ,<•* 


Dalfini  niartyrium,  cum  Baronius  unicum  citet  Be- 
'I !,,,.  nec  anno  dgxii  sed  anno  di  xiv.  Non  decrescit 
prcinde  etiam  RoynavJi  exerrationum  cumulus,  cum 
proreliquis,  in  quibus  ipsum  speciatim  faUi  dixit  Boi- 
Inndus,  nihil  proferatin  medium  auclor  syntagmatis. 
Sed  inquitt  idera  liabet  Severtius...  et  Petrus  Bul- 
lioud.  Sic  est,  staluerunl  et  ipsi  Dalfinum   sub  Bru- 


Bedse  auctoritate  mxam,  ab  ipso  Baronin,  quem  con- 
tra  Bollaudinn  defendit,  ex  Beda  traditam  ui  /nnali- 
ims,  et  ab  eruditis  hodiedum  indubitanter  admissam, 
Collige  secundo,  quam  recte  Bollandus,  subductis  ab 
anno  700  annis  45,  qnot  Bedu  tribuil  episcopatui 
S.  ifiifrhii,  etahis  30,  quotcirciter  setatis  eum  nume- 
rasse,  scribit  idem  Beda,  dum  consecratus  fuit,   quam 


nirhilde    ut   ab  Annemundo  disHnctum,  Quid  tumf     recte,  inquom,  Bollandus  statuerii  Wilfridi   nativita- 


m  Imbe- 
mtai 


Tndene  decrescitexerrationum  ctmulusf  An  fortasseis 

fallUur,  qui  alios  errantes  sequitur  f 

II  Interea  confidenter  prosequitur  Bollandi  adversa- 

titts:  Et  multo  eliam  magis  decrescif  .  si  respuatur, 

ane  non  nemini  respuendum  videbitur)  quod  a 

BollandocoNTHA  oiiNii  m  d  dii  i  m  pidem,  apud  Be- 

Brunichildis,  trux  foemina  et  ompibuscooperta 
inl .iiuibus  notis,  transformatur  in  S.  Bathil- 
iI.mm.   Quam  nnii   levitei    hii  fallatur  vir  bonus,    do- 

statim  exhibenda  ingens  codicum  Bedae  correctio- 
'iii  series,in  quibus  Bathildis legitur,  non  Brunichil- 
rlis    Inierserit    hic  idem  auclor  resporuum  ad  alteram 

ndi  opinionem  Raynaudo  contrariam,  sed  cum 
■  ■  enti  materia  minus  connexam,  aptiusque  infra 
cum  responso    examinandam ;  demumque  sic  arguit: 


tem  anno  634,  indeque  concluserit,  marlyrium  S. 
Dalfini,  cui  ffilfndus  juxla  Bedam  et  reliquos  tfil- 
fridi  biographos  omnes,  interfuit,  statui  non  possesub 
Brunechilde,  utpote  plures  ante  naium  Wiifridum 
annos  e  \>ivu  sublala;  sed  sub  Baldechildeseu  Bathilde, 
pro  cujits  nomine  iu  editis  Bedse  exemplaribus 
ptum  fuerit  a  sciolo  nomen  Brunechildis;  et  in  Itoc 
quidem  Bollandus  sectatoret  nactus  esl,  quotquot  vidi 
erudilos,  qui  posi  editum  sub  nomine  RaynaudiSyn- 
tagma  istam  materiam  pertractarunt. 

14  Dieo  sub  nomine  Raynaudi,  qnia,  cum  in  tota 
illa  contra  Boltandum  dtsputatione  minime  reperiam 
Raynaudi  judicium,  eruditbnem  at  mpienliam, 
ulcumqtte  dubito,  an  ipsnm,  sicul  edita  est,  auctorem 
habuerit,  Accedil,  quodtomus  Operum  ejus  vigesimus, 


Ipse  vt  I 

ipsn  alnis 

Bottani 
tentia  d 


Q    ire  unica   superest  criminatio  de  oscitantia,    et  quem  Apopompaeum  vocanlt  et  m  quo  primum  tocum 

liaronioet    aliis  mecum  impacta,  ob  non  perlectum  occupat  dictum  Syntagma,  anno  dum  i  o   posi 

integrum    Beda   caput.   Quinimo  perlegi  et    totum  Raynaudi  obitum,   per  anonymum  digesttis  et  Craco 

caput  non  oscitanter  evolvi;  nec  tamen  deprehendi,  vU,  ut  prss  se  fert,  in  lucem  e\ 

,,„  nunc  -in  deprehendo,quod  eum-  tioneSuperiorumSocietatis;  s illum tamquam 

se   Delfinum  cum    Enuemundo  cogat  fateri.  partuin  legitimum  non  agnoscit,  sicut  monei  Natha- 

,,ae/    Soluellus  /"    BibUolke.co.    Scriptorum   ejusdem 


Itaque  aperte  liquet,  Bollandum  illud  Bedae  caput 
i  ,  legisse  totum,  vel  indiligenter  legisse,  alioqui 
vidissot,  nihil  in  reliquo  capite  esse,  quod  ad  hanc 
rem  faceret,  nec  Bironimn  et  alios  ei  inha^rentes 
in-  mulasset  prolap&ionia  ob  noniectum  plene  illud 
Be  isacaput.  Haec  ille,  qum  si  tam  sincerequam 
i  n  anter  scripserit,  dtgnior  videi  i  poterit  t  ommiseratione, 
quam  refutattone. 

\~i  Porro  ne  nihil  reposuisse  videretur  ad  ojiectam 
n  Bollando  oelutem  S.  fVilfiidi    cum  setale  Brunechil- 

minime  congntentem,    Florentii   Wigornien 
'!'■"  ubitum     WUfridi    anno    701)    onnexum    dixerui 
fiollandus,  calculos    universim    impugnat,    et,    tamm 
"■    re  nerocta  Ex  his  habetur,   ut^nfV,   FlorentiJ 


$ocielatu  19,   nbi  Raynaudi  Opera   recenset. 

yQn  r  ih:    /;,,;/„, ,  |uj    ,1'mi.   n,   quO    taniquam  .tiimi.i.i  - 

tor  incessitur,  Synlagma,  quarto  eliam  circiter  anno 

uLitionem  defunclus;   verumtamen  propter   R 
naudi  querimoniam  superins  ex  Indiculo  reatatam,  et 
UU  confirmandum    suum  de  intruso  Brunechildii  pro 
Batileclnldis  seu  BaUitldis  nomine  judicium,    netaoit 

scauentia    in   cottectaneu  ad  ActaS.   Annemun i 

1)allinl  :  Cum  Januarium  edidimus,  tres  solum 
videramus  Historia  a  Beala  scriptae  editiones,  Basi- 
leen8finl  anniMDLXiv,  Parisiensem  mdlxxxui,  Colo- 
„,,.„,,;„  mdci,  nullum  MS.  exemplur.  Verum  ipso, 
nostra  edebamus  anno  mdcxliii  prodnl  eadem 
j',.,1,,.  Historia,  excusa  Cantabrigiaa  in  Anglia,  cum 


cljronologiam  non  esse  adeo  accuratam  el  certam,  —  " V.,.,  I[Uie  MSS.  Latinia collata ei  amendisre- 
,u  propter  eam  abjiciendus  sit  Beda,  autnotandus  tnousp  v  eab  Alfredo  Angio-Stxonuui  roge 
liallucinationis,  absq  e  alio  argumeo.to,  quara  quod      PQr8*^  paraplira8i  Saxonica  elegauterexpl 

2"cuifl  U-ibof  quoque  M-  Ea« 


;i   riorentii  anthoritujte  duciiur.  Quafi  vtrvo  /■' 
dus  teiatem   fVilfridicum  ssiate  Brunechildis  minime 


!,,,,! 


C7G  DE  S.    ANNEMUNDO  ALiAS  DALFINO  EPISC. 

A   haud  multo  post  nacti  sumus  ae  deinceps  Bsepe  llla 


AUCTOBB 
I.  P 


osi.    Porro  in    capite  illo  xx   libri  v   ita  habetur  ! 
«  Nam    Halthild    regina,   missis   militibus,  epi 
«  cop-mjussit  interflci.  »  Notat  in    margine,  qui 
,ionem  adornavit,   in  MS.    collegii  sanctis  imae 
Trinitatis  Cantabrigiaa  haberi  Baldhild.  In  Alfredf 
Paraphrasi  est  itidem  Balthild.  Ut  minime  dubium 
videri    possit,   quin  rta   soripserij    Beda,  eaquede 
iini  caede,  per  Bathildem  imperata,  didita  fue- 
ri<  perorbem  faraa.    Ista  Cantabrigiana  edUio  simui 
cum  Bollandi  superhacmattria  juditio,  excitavii  vm 
nmiliter  eruditosrecentiores,  u.  et  ipri,  ti  quoi  habe- 
rent    Bede  MSS.  cod\  derent.  Hos  inter  Pe> 

tnu  Franciscus   ChiffUlius  Societatis  Jesupresbyter, 
nactus  e   sancti  Maximini  Trevirensis  bibliotheca 
manuscr.ptum    codicem    adorandse   vetustatis,    ut 
prxfdtur.,  ex  eo  cum  aliquot  aliis  MSS.  codicibus  coU 
latoBedte  Historiam  excudit  anno  1681.  Hic  autem 
pflff.289^i/ur;Namque  Baldid,  cetera  utin  Canla- 
brigianaeduione;  inJVotis  ueropag.  323  monetChif- 
fUtius,  in  codicibus  Thuanoet  S.  Germani  de  Pi 
haberi  Balthid.    Mabitlonius  Sxculo  1  Binelmno 
paq.  777  :  Libri,  inquit,    omnes   antiqui  ac  Bedae 
R  versio  Saxonica,  ab  Alvredo  pege  facta,  Baltb 
prajferunt.  Pagius  in  Critica  adannumGftB  .-Corri- 
gendus  itaque  locus  Bedte  ex  editione  LatinoSaxo- 
nica  seu  Cantabngensi,   Chiffletiana  el  variis  MSS. 
aviris    doctis   citatis,  quibus  addendi  quinque  bi- 
bliothecaj    Colbertinaj  a   me  lecti,  in  quibus    loco 
BBDNBCHlLDXa  habetur     Baltmld,    vel  Batiiilmi:. 
vel  Baluhid,  vel  Balthid  vel  Baltid.    \fichaei  AU 
fordus    in  Annalibm  ecclesiieAnglo-Saxonicaitom.  W 
pag.  286  :    Corrigi  epgo  debet  hio  lapsus  vel   per 
manuscriptos    codices,    vel  per  antiqua    Beda  im- 
preasaexemplaria.MeusMS.  sichabet:  aNam^ue 
Baldiiild  reg.naetc.  »  Etitasine    .lubio  legendus 
ille  locus.Nam  impressaolim  Argentinaa  exemplaria 
ante  annos  centum  quadraginta  [edilus  est  tomus  UU 
Alfordi  anno  1663)  eodem  feremodo  legunt :  -  Bal- 
a  thild   regina,  missiB  militibus  Episcopom  juesit 

«  interfici.  9 

15  Ha>csuflicient,opinor,  ut  perspicial  lector,  mmts 
prxcipitanter  assertum  fuisseab  auctore  Syntagmalis, 
tofirmatn     qaod  Bollandus    contra  omniu.n  codicnm  fidem  snb- 
Uituendam  voluerit   in  Beda  Bathildem  Brunechildi. 
Accedant   nunc  per  modum  corollarii  testimonia  vete- 
rum  aliorum  unde  constet,  Dalfini  martgrium  contig 
F  sub  Butlutdf  regina.  Eddius  Slephanus,  S.  tPilfridi, 
ut  sequcnti§oslendam,  (amiliarU  et  mqualis   in  ejusdem 
Vaa,  ercodiceMS.   Sarisburiensi,  vulgata  per  TI10- 
mam  Gale  anno  1694,  ita  scribil  cap.  6  :  Regina  no- 
mine  Balcthild...  episcopos  occidere  jussit,  ex  qui 
busunus  est  Dalfinus.  Fridegodus,  qui  antemedium 
secutum  10  ejusdem    Wilfrtti   Fiiam    heroico   metro 
cripsit,  Balthild   quoque   habet  apud  Mabilbnium 
rt.  1  Sstc.Z  Benedict.  pag.  173;  Batildem    anong- 
mus  Wilfridi  biographusapud  Capgravium  in  Legenda 
Sanctorum  Anglix,    Londini    impressa   anno  1516; 
consonat  FFillielmui    MalmesburiensU,  ut  supra    dic- 
tum,  ac  denique  Hugo  abbas  FlaviniacensU in  Chro- 
mco  Virdunensi    apud    Labbeum   tom.  1  BiblUthecm 
MSS.  pag.  102  verbit  verUimillime  cx  Bedademm- 
ptU,  ui^ttimr.-BalthildiB,  missis  militibus,  Dalfl- 
num  Lugdunensem   episcopum    interfecit.  Ccterum 
hmc  Ui  latius,  quam  alwqui  nece&se  foret,   deducerem, 
fjegiljuxla  Botlandi  dcfensio. 


§  11.  Gesla  aliquot  Sancti  ab  Eddio,  Beda, 
aliisque  Anglis  conscripta  ;  Acla  item 
ipsius  ab  anonymo  Gallo ;  Marlyrium  sub 
S.  Bathilde  regina,  sed  ipsa  inscia  vel 
invita. 


E 


KJuandoquidem   prsecedente  %  abunde  probalh 
figendum  esse  S.   Dalfini  martyrium   temporibus  Bu- 
thildis  1  egin  e,  jusl  >  ratio  postulat,  ut,quo  p  icto  piissi- 
m.an  hanc  mulierem  ab  ejus  lem  cm  i 
proponamuSi  postmoium    indagaturi,   unde  factumsil, 
1,1,   quem  Qalli  passim  Annemun  lura 
Dalfinura  nuncuparint,  unum  quippe  eumdemque 

rimiliter  agnoscuni  omnes.  Qno  autem  id  faciliui 
et  ordinatius  exsequamur,  prmmi  it  primum, 

ib  antiquis  Anglis,  tum  qum  a  Gatlts  eospectan- 
fm    referuntur.   Anglos   inter  primum  locum  hic  da 
mm   Eddio   Stephano  S.  fPilfridi  bio 
tradit  sequentia    vt  llb-  4  cap.  2  Hist. 

Eccles.  gentis  Anglorum:  Sed  et  sonos  canjkandi  in 
ecclesia,  quoa  eatenus  in  Cantia  tantum  noverant, 
ab  hoc  tempore  peromnes  Anglorura  ecclesias.dis « 
cere  coeperunt  :  primusque,  exceptoJ  icob  1  fdequo 
supra  diximus)  cantandi  magister  Northanhyi 
rum  ecclesiis  Eddi  cognoraento  Stephanus,  fuit 
invitatus  deCantiaareverendissimo  viro  Wilfrido, 
qui  primus  inter  e  ,  qni  de  ^nglorum  gente 

essent.  CathoiicuftVvl^endi  mor  isiis  A.uglo- 

nim  tratleredMicit.  Hincpatet,  EddiumfuisseWU- 
fndo  xqualem;  sed  ei  familiarem  ac  inviduum  se  ti 
fuUse  comitem,  prodit  ipse  in  Vita  mifridi  locit 
variis,quos  citatos  vide  apud  Mabitlonium  parl  l 
Ssc.  4  Sanct.  S.  Ord.  Benedicti. 

17  Porro  laudatus  biographus  apud  Oaleum,  nar 
ratoS  Wilfridi  ex  Britannia  Romam peregrinanlU, 
adventu  in  civilate  Lngdunensi,  sic  orditur  caput  Vits 
4  :  Benedictus  Deus,  qui  servos  suos  defendil 
el  protegit,  etperbonorum  auxilia  adjuvabit.  Nam 
in  supr  '  jivitate  Lugdnni)  sanctaj  mec 
Dalfinus  archi  erat,    qui  super    servum 

Dei,  mitissimum    Wilfridum  posuit  ocalos  snos  in 
bonn.n  et,  benigue  cum  sociis  sui^  hospitio   su 
rat,  videns  in  facie  serena.  quod  bened.ctam  men- 
tem  gerebat.  Ideoque  omnia  iilis  necessaria    quasi 
proPriisuiessent>abundarefecitfetsibnlluiua 

tivum   filium    eligere    voluit,     dicens  ad  eura  : 

eria   macum  fiducialiter,  dabo  tibi  b 
tem  Galliarum  ad  regendum  in  seculum,  v,, 
quefiliamfratrismeiin  uxorem,  et  teipsuraadop 
tivum  filium  habeh  1  me  Patrem  in  oran  bu 

fideliter  adjuvantem.  Etrespondenssanctus  Wii    ■ 
du.  servus  .  ei  sapienter,  sicnt  erat  edoctns      v 
Suntvotamea  Doraino,    quee  reddam,  rel^ueu- 
ut  Abraham,  cognationem  et  domurp   pa  ns  me , 
ut   visitem    Sedem    Apostolicam,    et  aootoWjW 
disciplinaB  regulas  didicerim  in  augmentu.n  genti 
nostraa  ad  serviendum  Domino,    desiderans  a  Der 
accipere,   quod   diligentibus  se  promisit,  dicens  : 
«  Q.ii  reliquerit  patrera  aut  matrem  »    et  reiiqua 
.  centuplum  accipiet  etvitam  aeterna.n  posaidebit.» 
Jara    en.m  vita  comite,  Deo  adjuvante    si  vi*ero, 
iterum  revertens  videbo  faciem  tuara.  Ha3C  et  alia 
audiens    sanctus  Episcopus,   veracitep  servum  Dei 
esse  eta  Spintu  sancto  irabutura  intellex.t  pr«pa- 
rans   sibi    necessaria,  in    pace   Chr.sti    secundum 
voluntatem    ejus   cum  ducibus  et  op.bus  ad   Sedem 
Apostolicam  emisit.  p 

i»  CapiU  5   inin    S.    Wilfridi    WV»   ^ 
9elte  cmpl***,  aonec  iUrum   ad  V^J^ 


Gesta  Sanctt, 
111  piibui  cr- 

<h  I  t)U$ 


a  scriptorl>»i' 
Ingltt, 


„otn>not>* 
Eddio  Sif 
pfian» 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS.  077 

Archiepiscopum  Lugduno  Gallise  civitatis  comraode         20  Et  cum  aliquot  mensea   ibi    Romu  WHfridm 

pervenit;  deindesic  prosequitur  cap    6  ."Invento  igi-  in  studiis  occupatus   felicibus   exegisset,  rediil    ad 

tur  Dalfino  arehiepiscopo  sospite  el  sano,   gratula-  Dalfinum  in  Galliam,  et  tres  annos  apud  ipsum  com 

bundus  filius  ad  Patrem  ingreditur,  >rdinem  moratus,   attonsua   est  ab  eo,  et  in  tanto   babitus 

servus  Dei   WilfWdus   beatitudinem  ei  itineri»  sui  amore,  ut  haeredem  sibi  illum  facere < 

omiifin  narravit.  E'  Bpiscopua  '  Deo,  ne hoc fieri posset,  Antistesi 

quod  fllium  suum  incolumem  pergen  iterum  est,  el  W  Ifridus  b  r ;  u s .  hoc  est,  Uglorum 

revertentem    Dominus    custodivit.    Nam   pe  i  reservatus.  Nara  Ba 

annos  siraul  cum  eo  mansit,  et  a  doctoribus  valde  missis  militibua    Episcopum  jussil    interfici,  quem 
eruditia   muita  didicit,   et  araor   ma        ic   mag  llanduserat.se 

crescebat  inter  eos.  Etenira  servus    Dei  Wilfridus  Wilfridus,  clericus  illio  rans  cura eo  (tamet- 

desiderio    concupiscens     tonsurae    Petri     apostoli  Bi  ipso  □  pariter  occumbere.  Sed 

formulara  in  modura  coronae  spineae,  capul  Christi  bunc  ubi  peregrinura  al  eAn- 

cingentis,  a  sancto    Dalfino  archiepiscopfi  libenter  gl  rum  i  ire  illi,   i 

suscepit.  Manus  suas  Sanctus  snper  capul  eju    po  eum  trucidare  cum  iuo   voluere   Pontifice     U  ille 

nens,  cogitabat   in  corde  buo   illum  habereposl  se  BriCanniara  w  ,  Tres  prs  Ed 

haeredem,  si  sicDeusvoluisset;  aliquidenim  melius  dium  S.  FFilfridi  b  mvi  num    13 

genti  nostraB    Deo   providente.    Nam  illo   tempore 

malevola    regina   nomine  Balcthild    Ecclesiam  Do-  riensem,  secttli    12  histoi  mm  Anglicarum,  el 

mini persecuta  est.  Sic  nymum,  n  iscriptoren  lamen 

quae    prophe  >tis  ipsos  allegavi,  ut  inde  comfii  anli* 

saoerdotibus  etdiaconibua    novem  episcopoa    occi-  quioribus  et  correclioribus    codicibus,  ubi  agiiur 


D 

Al  I    I 
I      P 

aUrlbuitvi 

U  regi 

tut 


dere  jussit  :  ex  quibus  unus  ost  Dalfinus  iste 
episcopus,    quem  duces    malignissi  ve- 

nire  jusserunt.  Ille  vero  intrepida  m  ciens, 

quidesset  sibi  futurum,  ad  agonis  locum  pervenit, 
8imulque  cum  eo  janctus  Wilfridus  servus  l><ji, 
episcopo   tamen  prohibente,    q  ma    dixit  : 

Nihil  meliua  e  quam  Pater  et  filiua 

mori  et  esse  cum  Christo.  Jam  enimsanctus  episco 
pus  d  coronatus  est.  At  vero  cum  sanctus 

Wilfridus  spoliatus  et  pariterad  palmam  martyrii 
intrepidus  staret,  duces  interrogaveruut,  dicentes  : 
Quis  est  iste  juvenis  form  isus,  qui  se  praeparat  ad 
mortem?  Dictumque  estillis:Transmarinusde  In- 
glorum  gente  ex  Britannia.  Iterumque dixerun t  : 
Parcite  iili,  et  nolite  tangere  eum...  Tunc  eodem 
tempore  sanctus  Wilfridus  confessor,  patre  suo 
Episcopo  honorifice  sepulto,....  navera  adscen- 
dens....  ad  regionera  suam  prospere   iwnnut.  H-ec 


Daltini   martyrio,  scriptum   fuiss     nomen    Bathildis, 
nequaquam  Brunechil  lis     ^  habent  de 

Antistitis  <  m  Wilftido  dequeillius  mar- 

n  $it,  "nii 
Beda  desumpta  sint, 
tum  esstobservo  in  Vita  S  WilfridUsa  ulo  \%per  I 

ii.  iii 
Aprilispag,  293  i     '  tcriptore  < 

<2\  S  i  v  '■'"  S 

j  ■>,!. ;  fatetur,duplici  nom 
titem  nostrum  in  veteri  i  amerss  a\ 

palii  /,„.,,  <a  jueoccasione  observavi,  id  i 

fieti  in  Vitx  ipsius  JfSS.  nostris  ;  in  p  mm 

hoc  modo  ■  Igitur  Dalphini    seu    beati     inn  ■  nun  li 
Vitara  exp  inam,  Unde  in  um  advertei 

/,    etiamsi  in  vetustis  episcoporum  catalogis  sem- 
,i  in  aliu 
mentis  pa  Ina    aliquibus    sal- 


v,  mutla  quo- 

icttsin 

GaMa 


lir.ln 


dens....  an  regionein  suam  p^p^    ,,*.«,«»...-.  ««.«  , 

JMK»  non  iii  poetS.   mifrUi  obitu leonjUiPur  tem  primi  GaU»  m  wmm  Dalhni. 

S     mifriio   mJr  Mifato.f,  »> ' "*" 

.;.,iJ,.J, i ' «.«  'T^ZT^'ot.1% 

21  m  S  imoauinquennio,  teill nigravit  m  noam  tnmsm 

■lllttulZrZpr S.WiimaeetalUterU  '  ^ 


:;:';■:;„;■ ,:;;:;::;;:,;::;:  s  -- 

Itamu»   wilurel    Bedamdictt   UO.  o  cap. ,  zu.  »»»  ...  h       sepultum 


agens   pietati,    quam.   erga  eum   ^cunl  ^1*" 

esset)  habere  dignaretur,  respondH.  propos.tum ,  se  a  . a  u     ,                          MDtenti».  ac  pauc«  api 

gif  al.eriusconversationishabere.atqueid  o   P  -  -   V^    „              t  (ut  Mt  ubrariorun, 

u,a  relieta.  RomamiteragereccBpis ,  e.  Qu.b« -aud.  e              descrJbendo  liberta9)  nosex  illls  inter   se 

tis,    Autistesmisit  eum  Eomaro.  dato  dttee  it.nens,  roag                 ^^  conflayimuSj  et  pnmaru  a,.c 

etcunctissimul.quainecessiUsposcebat.tmemla-  co                   ^    ^.^.^  ^.^    ut   opinan)Ur. 


A 

At<CT<>nB 

J.  p. 
,/,  fcrtptis,  fx- 
hlbmtur 


(578  DE   S.  AKNEMUNDO  ALIAS  DALFItfO    EPISC. 

22  Nullum  verbum  suppedttatbiographus,  unde  aeta-  2'i  Re  sic,  ut  debet  meo  judicio,  inteilfcta,  non  vi. 

temejus  vel   ex  conjectura  assequi  valeam,  necquem-  deo,quid  tantum  piaculiin  Annemundum  commiserti 

.iwnii  vuli  hactenus,  qai  de  ea  atiquid  certi  statuerit,  S,  Balhiliis.    Verum  cumvelsicaliquasaltemsuspicio 

prstter  anctorem  Officii,  anno  1692  Parisiis  impressi,  relinquatur    de  tjus  in   admittendis  adversus  fvatrem 

tt  infra  pluribus  memorandi,  quipag,  89  Vitam  illam  Sancli  falsis  accusationibus  nimia  tredulitate  atque  in 

scriptam  esse  uit  circa  nonum  seculum,  quod  unde  ac-  permittendo  ejusdem  supplicio  facilitate,  Severtiun  /:,,•- 

ceperit    iguoro;  antiquam    iamen  esse,  inde  colligere  viatium   Lugdunense   velus,  ex  quo  fragmentum    Vit% 

t'si,  quod,  sicutindicat   Chifflelius,  anno  1308  monia-  recitat,  isto  loco  corruptum  esse  ait,idque  probaturus, 

tes  S.  Petri  Lugdunensis  ejus  auctoritate  usssintad  recurrilad  Lectiones  Matutinales  monialium  S.Petri 

probandamin  sua  basilicaS.  Annemundi    sepulturam  Lugdunensis:    ubi    habentur    sequentia;   Conceptum 

ti  corporis   possessionem.     His    prsmissis,  ex  eadem  adversusB.  Pontificem    malevolorum  odium   mani- 

Vila  ad  ftdem   Commentarii  imprimenda,  in  compen-  feste  patuit.  Nam  fratrem  ejus,  in  praefectura  Gal- 

dium    contraho,    quse  de  Sancti  martyrio  aliisque  pet  lias  Lugdunensis   male  gesta  calumniatum,  truncari 


'"'"""mqui' 
dm  ewe.re. 
gnantt 


pi  ittnentla  ad 
ejus  marty- 

,  iii  iii   : 


decursum  examinandU  referuntur.  Filius  fuit  illu- 
Urissimi  uiri  Sigonis,  in  aula  Dagoberti  I  et  Clo- 
dovei  II  regum  enutritus,  deindeque  Lugdunensis  ec- 
constiluttii  tpiscopus.Tanta autem  apudregesvaluil 
iiralia,ul,quidquid  peteretJmpetraret.Al  Clothario  III, 
Clodovei  filio,q\x\  Annemundi  ex  lavacro  sacro  fontis 
filiolus  fuerat,  regnum  adepto,  ea  fuit  auctoritale,  ut 
nemini  qnidquam  concederetw,  nisi  suggerenlt.  Anne- 
mundo:  fonccunctis  incidit  in  odium  :  qui  clamac- 
rusarunt  ipsum,  quasi  regnum  ejusdem  Clotarii... 
evertere  moliretur  occulte. 

23  Indictus  tsl  interim  regis  imperio  magnatnm  con- 
venlusprope  Aurelianum.ad  qu\  m  t  um  Annemundus, 
incommo  o  prappeditus,  non  venisset,  conceptum  ad- 
rersus  beatum  Pontificem  revelaveruntdolum  ini- 
mici,   et  ejus  Germanum,    qui  prsefecturam  Lug- 


capite  fecerunt.  Cointius  vero  ad  annum  654  num.  15 
vi  seqq.  ridens  eos,  qui  cum  Severtio  Dalfinum  a 
Annemundum  duos  distinguunt  tpiscopos,  tam  Bre- 
viarium  vetus,  quam  venerabilis  Bedse  Historiam  cor- 
rupta  tsse  contendit,  et  ex  illo  expungenda  nomina 
Clotarii  tertii  ac  Baldechildis ;  ex  hac  aulemsivein 
exemplaribus  liabealur  Bruneeheldis  sive  Bathildis, 
eradendum  reginx  nomen,  substituenduni;U6  nomen 
Clodovei  regts,  a  cujus  militibus  Antistitem  nostrnm 
interfectum  fnisse,  tunc  opinabatur.  Mentem  ///  poste- 
riorehoc  punctomutavit  Cointius  ad  annum  7V}1  num, 
13G,  agnoscens,  figi  debere  Sancti  marlyrium  post  an- 
uum  658:  sed  t.t  hxc  subjecit :  Cavetamen,  ne  Balde- 
childem  reginam  necis  illataa  ream  arbitreris.  At 
modum  tjus  excusandxnon  suggtrit. 

2(i   Verum  ut  ut  tum  senserit  Cointius,  modus  pri- 


ifuni...  eminenter  agebat  pro  falso  infidelitatis  cri-  moloco    assignatus    non  plucet : violenla  mmis  esi   illa 

mine  rex    vel  Baldechildis  regina  truncaverunt  ca-  nominum  expungtndorum  necessitas,  reclamantibustot 

nite    Afifri  sunl  quoqne    Lugdunum   tres  duces,   qui  anonymi  biographi,   venerabilis  Bedx,  Eddu,  Frtde- 

i ura    Annemundum  sub   fida   eustodia    principi  godi et Malmesburiensis  exemplaribus.  Quisemmcre 

praesentarent,  aut   si  refutasset,    illico  exstinctum  dat, librarios omnes  in  tot  diversis  Openbi uconsp irasse, 

relinquerent.    Eos  secutus  est  Antistes  cum  binis  sa-  ut  nomen   reginae,  in  aulographis  non  reperlum,  appo- 

cerdotibus,   tolidmque  diaconis   tlclericis.  His  junxil  nerent  ?Quod  addit  Severtius  de  lectionibus  matutina- 

tnS    Waldebertus    abbas    Luxoviensis    quem  Anne-  Ubus,  quarum   exemplar,  anno  1631  Lugdunt  impres- 

mundn»,   audiia    fratris    uece,  ad   se  vocari  jusserat,  sum,  pr*   oculis  habeo,  leve  velnultum    argumentum 

scdquem  metuentem,  neSanctus  in  itinere  ocaderetur,  est.  Earum  auctor  secutus  estqutdem   passim      Uam, 

,  imiserunt  dicti  duces,polliciti,  fore,  ul  ipsi  nihUmali  quam   dabimns,  sed  hinc   inde    aliqua  mutavit,  atiqua 

Utngtrtt,  donec  ad  prinapem  essei  dednctus.  Perven-  prztermwt,  et  liac   inter  nomen  regu  ac  regime,    ei 

lCabilonense  territorium,ubi  etsubstitere   re-  mortem  fratris  Annemundi    adscnpsit    invidis  caium* 

i>«S.Annemundus,fatigatusexitinerelectulura  niatoribus,    quibus    vere   adscribi    debuH    ™n*Jmao 

subiit,seque  sopori  dedit.  Ea  tempestate  actum  est,  verbis  biographi.  Bollandus  aluque  passim  truam,  -/» 

„1  lio  noctis  silentio  a  duobus  submissis  viris....  nomen  Buthxldis   retpsaper  Bedum  ac  ceteros  oiiegats 

klad  retur  occulte.   Mane   prtmum  a    clericis  auctores  expressum  sustinent,  mehorem  prorsus  ac  pia- 

dettctum   facinus  el   illico  nunciatum  est   primoribus  niorem  vium    ineunt,  ut  a  sanctissimsi  regtn 


Bathlldj,  uA 
ab  fnvtdii 


r  i   li.  ■ 

sjpos  th 


Hjtercitus,  qui   venientes  diluculo,  invenerunt    cor- 

cuimie,  ct  iik  nis,  fju.tni  Wal- 

il  berto  patri   fecerant nuper,   reversisuni   tristes. 

24    Ex   hac    relatione    liquet,  Gallos  longe   aliter 

wnsisse  de  auctore  necis  sancti  Antistilis,  quam  .\"  - 

nlos.  Statuamus  euim  tantisper,  Vitam  illam,qua  sur 


omnem  criminis  labem  abstergant. 

27  Totum  nefas  altribunnt  Ebroino,  Majori  domus, 

homini    vafenimo,   qui   omnia   suo  arbitrio  moderans, 

Fralres  islos  e  medio  tollendoscuraverit,  inscia  veltn- 

Utem  tt,  quantum  potuit  repugnante regina.  ''"'" 

,  men    ngis   ae  \eginae  nomine  et  uudoritale   ubtque 


i/IOS.    OlUllUirrrii.s     rriun    iuihiojjci  ,     r  hi*hi    «'m"*i  '/»»    •"<  '"' J  ~  ••  .  ,         jU, 

martyrio  antiquius  instrumtntum  non    producunt  uterelur,  quo  suam  nempe  aliem    nomtms  ontei 

Gnlli,  conncriptam  fuisse  per  Sancli  acquulem  ac  mar-  delitatem    txcusaret,  vulgo    credilum    e*tt   rg 

lyrji  teslemoculatum,exverlnstpsius,etiam  slrictissi-  peragi   illis  assentientibus    et  mandanll0u*'uJr  ,,. 

lumptis,    dedtici    dumtaxat  pott\  it,  quod  tanto  »/»/-  concipimus,  cnr  S.  fPilfndu*,  tunc  annos  Jft& 

wero  falsi    accusatores  et  procul  dubio   aulie  primores  ginti  quinque,  rjusve   Socn,  per  quos  saih  ^.^ 

,ulis    tt  nefandis  calumnits  ita  circumvenerintregem,  martynnm    innotuti  scnptonbus   Angus,       _  u 

minon i^ne,  vet   matr.em  tjus  Bathildem,  utKnne-  mandatum,  quod   Lugduno  adductun  banuu i    ? 

„lUndi  fratrem   legitime  acciuatum,  et  criminu   plane  ferebant  sicariorum  <    P™rnprefuisseac- 

ronvictumextslimant,  in  tjusque  mortem,  utjustamac  regina,  et    fortt  juxta   idem  ipsum  in  -  w      i  .fl 

nioregni    securitate     necessariam,    consenserit.   Cum  celeratam   ipsius   necem,    ne    tumultui  « ;  ^^ 

vero  ei km  criminis    insimularetur    Annemundus,  populo.  Hinc  quoque  profectum,  ut  m     *J  • 

um  non  est,slante  veritale  relationis,  quod  tt  ipse  illam   Bathitdi,    quam,  (  totanoadhuc  m   _'     dra. 

„/  autam   deduci  jussus  sit,  causam  diclurus.  Necma-  adminislivlricem   norant,  sed  cujus  sanc i  ^  ^ 

m  mirondum,    quod  inimici  eum  clam  in  itinere  occi-  bunt,  tamqunm   aucton  prrcipua  "" '  'im  vere, 

„endum    curarint,    Noveranl quippe,  quantum  regi  fi-      Eddius  multa    htQUScemodt  «^««Jj^  vgaUm  f ,/ 

tiolo  fuissel  eatenus  in  amoribus,  quanUi  ob  sanctstatem  sed  per  altos  w    (jaUus  pa  ia  a,  p    ^  ^.^ 

viteeapudreginam  in  veneratione :  eL  mevito  verefide?     nvmerum    conficla  audierat,  w  [P  u  Sedetinde 

bebanJ,ne4ojd  lUpspcrjnimflw  aCcessus,Mile.mqm      rem    ferxicpsimam  tt   *mPiam  '""",',/,',,,/,„,  rumo- 
nr  fvatm  innocentiam  invidorumque  technas  tt  v.ilum-     dMtmps,  qpam  parum  fidem 
)iiii<  manifestaret. 


F 

piot  futosi 

mi  i  l   '  • 


nl,u~.v,umr,,^ / """"•'■""'';;;;;; 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


C79 


\ M 

)     p, 


qui  regma 


Sigoberrandus 


A.   mfttere^dumnetnpeseriptoreseosevos  necalioquimalos  commeritum...  transformat    in    S.   Ennemundum,   rj 

tamtnrjriteraeceptos  consjricimus,  in  quem  absit,  ut  admittamus,  foBdaa   illiua   Sige- 

2B  Hujuslocinonest  optims    reginm  saneti\atem,m  brandi  notas  cadere.  Gaudeo  sane,  quod  saltemtocite 

quomagis  etneescat  ejus  innocentia,    plurihus  compro-  agnoscat,  merito  reprehensum fuisse  Raynaudum,  quia 

bare.  Adeat curiosus  lector  Aeta  ipsius  per  Bollandum  Sigoberrando   impietatis  notam  inusseiat;  quandoqui- 

iUu8lrala  ad  diem    sxvi  Januarii,  ubi    primum  inter  demad  illam  BoHandianttcrisispartemnihUreponat, 

ceteras  ejus  virtutes  demirabitur  pielatem  et    venera-  et  ab  impietatis  nomine  etiam  hic  abstineau  Sed  vcllem 

twnem  erga  viros  ecclesiasticos,  et    quam  al>  ejusmodi  abstinuisseisimiliter  a  vocabulo  Stigmatias,  quod 

feritate  fuerit  aliena,   edocebitur.    Exemplum    tamen  bene  Latinos  passim  infamem  sonat,  seu  servum,   qui 

unum  ob  discutiendam    mox   qusestionem    huc  afferre  ferro candente  notabatur,  ut agnoseeretur,  prsesertimsi 

necesse  esl.  Narrat   biographus  costaneus,  Bathildem,  aufugere  consuevisset :  quod  temere  applicarinon 

cumregnumjamaliquotemporeadmimstrasset,secedere  buit  episcopo,  solius  superbiss  accusato  et   verisimi 

voluisset  iii  aedificatum  a  se  inagro  Parisiensi  Calense  falso,  \ti  suadeni  rationes  allatse  per  Boltandum.  Qua 

monasterium.  Sed   Franci,    inquit,  pro  ejus  amore  ratxones  si  minus  auctorem  islum  movere  potuerinl,  \u 

hoc   maxime  dilatabant,    nec   fieri    permittebant ;  Sigoberrandum   innocentem    crederet,  cohibere  tamen 

niei  commotio  illa  fuisset  per  miserum  Sigoberran-  debuerunt,  ne  injurit  oloqueretur,  quam  ipse- 

dum  episcopum,   cujus  superbia  inter  Francos  me-  metS.  Bathildis  biographus. 

ruit  mortis  ruinam.  Et  exinde  orta  intentione,  dum         31  Vim  rationum  Bollandi  melius perspexerunt  alii.   verlsimititei 

ipsum  contra  ejus    voluntatem  interfecerunt    me-  Elenim,  ut   miltam    Chiffletium   in    dissertatione    de  "",onils  f""- 

tuentes,  ne  boc  ipsa  domna  contra  eos  graviter  fer-  Annis  Dagoberli,   et  patrem  de  Colonia  in  ffistona 

ret,  ac  vindicare  ipsam  causam  vellet,  permiserunt  Lugdunensis civilatis,  qui,quod  suspicatus  futt   ■■ 

eam  subito  porgere  ad    ipsura  monasterium :  veri-  taxal  Bollandus,  absolute  asseruerunt,  Annemundum 

similiter    priusquam   necis   rumorad  ipsom    perferri  et  Sigoberrandum  unum  eumdemque  esse,  Patesius  lib. 

"  posset  :  usque  adeoquippe  ejus  amorem  justitist  suspi-  21  Rerum  Franeicarum  absqin  ulla criminis  mentione  ''■ 

ciebant  ac  verebantur.  Eodem  argumentousus  esl  Theo-  Sigoberrandum  eodem  ordine  collocat,   quo  Annemun- 

philus  Raynaudus  in  Indiculo,  etquasi  majuseipondus  dum  :  Persuasissimum  quidem  habeo,  inquii,Anne- 

additurus,  dixit,  Sigoberran  i  \iuifuis ipium  mundum,  uti  Sigebrandumet  si  'iii>  praetereaahi  prin- 

eoque  gciuln  indignum  episcopum.   An  jure   merito  cipatu  Ghlotarii episcopi in  Galliis  interempti  Bunt, 

judicabitut  ex  dicendis  sequenti$.  Ebroini  praefecti  palatii  aliorumque  procerum,  ejua 

similium,  insidiis,  nefariis  molitionibus  ac  impulsu 
et  si  non  insciente,   saltem  invita   atque,    quantum 

§  III.  Qua>stio,  an  idem  sit  Sanclus  cum  Si-  ',otu"'  IW,8Dte  l;"""M"'  '"r"' "" ";.' 

°         x  '  iii  monasterium  secessum  interempl 

goberrando,  etiam  sub  b    Balhilde  occi-  ad  annum  GGi  nulll  7  ^aymun  adversm  Sigoh 

SO;  negativa  sententia  nobis  probabilior.  randum  propriis  Bollandi    verbis  censuram   carpens, 

subdn  .  Quid  m  dicamus  innocentem  et  ab    inin 
expositum  publicae  invid 
on  desunt,  qm  suspicati  fuerint,   imo  probare  co-         32  Statuamus  igitur  ei  nos,    innocentem  fuisse  SU  o 
nati,  Sigoberrandnm,  cujus  episcopatum  non  designat  lum,    ita    quidem  rejus   justifia,  s    " 

biographus  S.  Bathildis   proxime   laudalus,   eumdem  animi  constanlia  ac  forthudo  quamatorumtuncino 
esse  atque    Annemundum    Lugdtmensem    antistitem.     versantium  consuetu  itur,  qua  nec  bian- 

Primus,  quem  novi,  omnium  hoc  argumentum  tractavit     diliis,  precibus  aui  muneribus  induci  se  patiebatur,   ut 
Bollandus  in   Commentario  prxvio  ad  Acta  S.    Bu-     vel ipse  contra  leges  divinas  aul  humanas  aliquid 
thildis,  sed  priusquam   suspicionis   suz  causas  expro-     tuerel  vel  ab  aliis  statutum  aul  palratum    iac\ 
meret,    censuram    Raynaudi,    famx    ejusdem    Sigo-     neret,  qua  denique  vitia  omnia  insectabatur,  tam  atris 
berrandi    minime   faventem,    repressit,   ut    sequitur:     per  svmulos  dcj 

Quod  Sigebrandum  impidm  vocal    Raynaudus,    non     sit  superbia.  Hine  inler  Fram  """ 

suffragamur.  Nemo  pejor  pronuntiari  debet,   quam     mle\  l  virtus,  morten  \se  ;    ftinc 

r  probetur  esse.  Auctor  Vi  olum   su-     aprimo  S.  Bathildis   biographo  miserum  appellatun 

perbi» crimine  eum  arguil  :a  Nisi  commotio    illa     fuisse,   ela   secundo  m  ra    volunU 

rum   Sigoberrandum   episcopum,     regina .  indiscu  interfectum. 

,)  cujus superbia  inter  Francos  meruit   mortis    rui-     Sic,  inquam,  statuamus  <""■  ■/"'  s 

,od  hiseri  m   solum  appelat,    scribens     berrandum  vel,  utaliiacribunt,  Sigobran dum,  eun 
tamen    ut  verisimiie  e                                    ino,  et      esse  cam    Vnnemundo  opinati  sunt,  propono 
solamsupei  '"•         ^  Boll ius  quasi per trans. 


K 


IIU          IUUIII,     (    UUU   n  I.IMI    1'Miri  i .i.o    V.M       '    ■■■•       ^.      "- -  i,,         li.-liis      h.ixl 

;  GalUcivalgat n  fi  innutt.  scri-  secularih 

/ntistitem  Sigcbraudum  ob  superbi 

Franci    invisnm,  sive  ver, I  crimen    fuit,    «v«  I  /ue" 

Sc expos alte iml pub linvidi».  A cd  ^**££J*   .',■ 

QuidsiSigebrand  .ne 1«  (c  *****   frZ  ^nne m 

■     "' *.9eUW  Bollmi mam  tm, '-'-   ii<ihl , _  „. , 


uui  . 


lmsprum 


u.  roM 


neganl "/".  ' ' 
Sigobi  i 
rft/ro  ir.ftre- 
pisopos  Pa- 
risienses, 


m  series 
,h,  rnlde  im- 
flrja  esl,  cvl- 
lorant. 


ObitUi  .S.   .1)1- 

ndi  /"- 
rta  calculos 
Brdx 


m  DE  S.  ANNEMUNDO  AUAS  DALFINO  EPISC. 

53  SE£1JW55 •  5*  « •'-'  ***  v";"n'"l,s  %*? 

~« "'""•""  .      . ,;.  ,„„1, Bttblimiter  institutua,  Ubi  euro  ahquamdta 

T ZTuro  sKer?ando  roi.se  ndetur.     deroor.tuaadole.cene  animi  rivacie,  diligenter  bia, 

:;:::;;,:':;:;„;  :::::.„      « i-  mh**.-p« *  ;:•»  «■ 

a  „         u ,     /  pra    OfflU («  adoleacens  nomme    Bmcop    cognomento  Bened.o- 

«0 M  fhftMi Ml 1«.  cupien.  et  „  m»   ven.re       I  ,„„s 

,.„„„.   dUi.  »d.< '•  ••  «■»< totu.rex.oc.av.tW>lndttm,  atque  dlum 

,,,   lODissertati i, sDagoberlil  .ecm  Bo m  perducereju...t. 

''"'';,  ,,„,-,      ,-,.,„,„   ,„,„  „,„„-         38  Notandum,    q«oi   Homrius,   guo  archtepucopo  ,,,  ,-„,,., 

;::';;::::;;:;;::::;::----'/ •  3-  ■*-■  *  - i* ^ ; : ab ?«-*- 

,'  " "'"„'      :„.„,  , „„  „„,, ■„,„  advertario-     Domini  MXCente.imo  qu.nquages.mo    tertio  pnd» 

;:;;/':::,•/,,:/ : L -  •■•■>• <«-  **+« ,ctobrir /-: ,s?v D&- 

"'"•  '                    ,,      :„itM   nrxmiUenda                   sertatwne  deannomortu  Dagoberti  Txnferi  :  Ergonon 
TSS  ^*«-     PO- ' «WniHtolttarift» >.« 

''"•'•  ■""'""    ,,.,,,.„,„„„„„./.„„,„,■„,  Cn-     mifridi  pengrinationm    itfferl  m  mensem   Majum 

"""":'::;::;•:; :,  :lL z &L  J,^.^ im.«mc. <■-««  »w. 

;.„,,,„.,„, „,„,  sciticet.  ,, :diu,  int,  r  /,„-     Beda  null H itcat,  »  «fridum,  «  de „  „,» 

.  num  et  Impart «atuitur  ,„     /«■■<'  H '-«<<<  j  "<<;  P<"««  <«««*-  '»«-  ,, 

«««•< <„/„„,,  .<?««  •       ••«  ■'-"■  '■<•'""< ■ ."::""'""' ••  ""■•'■' •'<"° 

„  /,•„„„■,„,„    Sigrobandua   vocoIut,  apua  Glaudium  Umporemoratus  eettn  Cantta,   usumetse   nrgeeplore 

, ,„„„,.sN „„,,/, Sigobaudns,  apud  Honorio.v *w  eccleswtune eublmiter  mtituto. 

,/„,„,/ ',„„,/,  Be  ,/„,/„ /,o,  pag.  628   Sigo-  H»  I M  •' nte  hujue  «M M»j /™or. 

,du8    .'„„„„  V„/, ,,„-' m    \ mundum  mifridi peregr , m.  Ete il.quotannos 

„  Sigoberrandodietinguit,  I fU»  i  •„„'"-'-<<  P«-  ?«« «'"'"<'  '"   ' ''^"""'"w  '"""";'""'-  '"""' 

,„„„. ,.,,„, ,,„„   ,,„„ „„,..-■,/,■.■' m  „„„  ,,„,„„.w „■„„„■  ,,■„„,„„,■,  ,,„„,„   „,,,  „,i~    morm 

,  ,.,  „„,,,.,    „,„„,     s,no-  ejus  in  Cantia,  eosque    iddamus  anno  648,    ,/„„,„, 

ci«.  CMfietwt  autem eop.  \t  vmen.  puiai,    oigo  j  „„,,,,,,    ,„,,,. 

i  ,,„  v    /;„„„',/,<„,„/,  ,r-  momchos  transul,  mcidemus  tn  b93,  ?ai  fu.l    ,,„„> 

„  ,„  tvitcotorum  Pansiensium  seriem  fuisse  ,„-     ,'J"!i  »■'•  .  . 

.,'.,    ,        ,,,,,,,.,„,„,,„.,„,,.„„„„■„         3'.i  /,,„/,„•  .s„',  „„„„„,   653  s„/,v„s,.,  ,!„,,,,„.   /,„,,-, ,„„,,,(  .».„.• 
.„'„,„.  ' ^>„,  iiiml  n.  i'1'itl'   ii  ili*  'sl  *""'""  "  mpoia  i  „„„,,.„  0,,',».., 

1  :;.;r/ f**.  <—   "/-'  »«i im    1     -W'— ''"/ h-  ^» .'"  7"'      '  ni  ^Z 

CS     ^MhmIi  U^  r'"W- -     tU8felicibu86XeglS8^ 

,f ^sub  die  octava  [dus Septembri8  auno     et  tree    annoa    .pud  ipm  -— ^  ^ 

„        e  •    qw  „  )7a     est  ab  eo..  et  »n  tan.o  habltus    amore,    ut  ha.redem 

1  hodieautchr Jin idii  in  Ohmti     eibi  ilta  facere  cogitaret ;  sed   ne     oc  nen  pos, 

603.  deSigobrando  u inam   Parisiens.  emscopo  alibi     Antistes  ^«^.V^»^^^^ 

nulla  me ;  Tmporlunl  autem  apud  / lai M«     dm  habei  :  Per  tres  annos  simul  cum  eo   (^/ 

ft  ifdiMHub,  daio  anno  deoimo Chlotarii  -/-'  ■-  *««*  --J".».  finnta ^    «W" 

glor ssimi  regis,  ChrieU   icilioel  GGG;   AgiWsrm  MMloniusin l™J°**ss<«a^ 

,/.  ju*ta  laudatos  vataiogos  Importuni  tuccmor,  tyrojogio  unwrsah  Bt  auctor  "»*^"^ 

Parisiacae  omtatis  factus  episcopus,  ut  habet  Beda  c*dem  Annemundi  «fMf  nw   057;  P^tw  flfA < 

lib.  3  .-„».  28.  CompendiiS.  //  i//ridum, ,//,,,,  na^um  sequenn  propter  pnmlegium    Emmonis  eptscopi  beno   F 

crcter  triginta,  teste  eodm  U.  8    cflp.  20.   cowe-  m^  "««» icfli  P^t  apud  Senonas,  quoa 

cravxt    ev pum    inno    wxcentesimo  sexagesimo  (*■««  JWilbiinii  edtdtl   Smfi   W  /"»   ; 

quapfco  teii  iMMta  Mm  m  RecapUulatione  chm  "1  tom.  3  pfl^.  613.  «ki  guVpe  mmwi   "-"- 

nicatotiusffistoris.  ffzcquammplicata  sint,   nemo  signatur  :  Actum  Mansolaco  curte    dominua   ann 

RMwntfi  operosiuspoteruni  discuti,  si   vifiifn  /m^/,  tertio  regni  «lomii.i   nostn  Clotani  n-gis.  .■"/««'/  " 

fld  dtem  x.  Octobris,  quo  Agilbertus  Marturoiogio  Qal-  Emmonem  ei  Johannem   Arelatensem  eptscopum  « 

,/,s,,f,.vsf,  vr,ladsequcntem,qiw  colieum  didt  scriptus  legitur  Unemundus,  Z^owimiie,  «« ««w 

fferflrdufi  Dl^  it,  margine,  epiecopus,  quodet  mihi  n*'™™"™^  . 

37  Faiidiue,  meo  judicio,   argumenlum  ad  distin-  paret.  Cum  autemClotariu  alri  (jMoaoveo 

guendos   ^nnemundum  ei  Sigoberrandum   desumitur  eesserit  tantum  anno  mt  ealenus   lub*ns   ^ 

,,„'//   S    rVnnemundi   e^  anno  seceuus  tentis*  subscribo ,    guafemis    .•«//,  won    ^enflttOT 

S  Bathildiein  Calense  monasterium.   Mors  illius  ita  S.  Annemu.nl.  mafrfj/riufM  «il«   658 .     Kera»        • 

„v,,//////.s'  /;,■,/,■/,/,.  B   uap.  20  vpsofatmtet  ahnu*  Chlotarii  tertius   inchoan  w. 
,.sf,.s.v.  frilfriditquemanmGUnatumdixmmi     potuerii  posi  secundam  hebdomadam   Novemon    .  . 
Ubi  quartum  decimum  wtatis  (C/n^s//  648)  contigit      aiwi  658,  fiati  SPflftte  ipsi  «^''"""^  dtff  Pr«Jn(    '     .ffl 
annum.   monasticam    swculari    v. ......    praetuht....     eidmafwb  inneclend«ffi  esse  mnrtynnm   l \efj 

Venit  ergo  ad  insulam  Lmdisfarnensem,  ibique  mo-      Bedx  narratio  de  itinere  Romano  //  Ufndt,  qu        ^ 
nachorum    famulatui  se    contradens.  diligenter  ea,      pmit  Pagius,  nos  Ha  .stringi',   Ut    -';//''"'    M 
quaa  monaatioa  oastitatie  erant,  et  discene  curabat     swiwffi  sea«enWf».  Sane  in  prima  U  i/fn«  w       ^ 
etagere...  In  quo  videlicet  monasterio  cum  aliquot     Antktitem  mstrum,  in   itinere  et  mora  in   «  ^ 

annos  Deo  serv.ift,...  pn.posu.t  animo  venire   Ro-     wawa  e|  in  redim   LiKjdnnum,   shnul  W    '    w(| 
mara....    veniens   ad  reginam   EanHedam,. ..    indi-      ron*im<i  ]>otitt>rnnl  anni  dno  elpaulo  amphus ,:  mu      u^ 

cavit  ei  desiderium...    Quae...  misit   eum    Cantiam      <iui  lantum  reperitnr  in  Mabillonii  ac  Pagu  co 

ad  regem  Earconbertum,...  postulans,   ut  eum   ho-      vix  Us  uidetur  sufficere.  ^q 


ll 


onte  ttcwm 
5  gaihMi*' 


auctobk 
J.  p. 


DIE  YIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS.  081 

40  Quod  speclat  ad  teeeuum  S.  BathUdis  in    Qoh  fhaerunt  a  dfexxvin  Septembm  anni  668  uequt  ad  D 
monaeterium,    Mabilloniui    eum    illigai    anno  initium iequentis ;.quod  mihi  nonu  ,    i  vel 

604.  Cointius  et  Pagius  sequenti,  alii  eliam  seriust  ulri  ex  istocapiu  manifeelum  fit,  quod    Beda   tros  annoa 

ftctiue,  non  discutio :  ad   prssens    instituium  euffioU,  tantum   tribueril    Wilfridi    mora   Lugdunem>i    apud 

quodipsemet  Ghiffletws tn  Dissei tatkmede   Lnntaito-  Annemundum.  Quare  ffilfridum jam  lum   apud  AJ- 

gobertiprintipag.  406  fateatur^  regni    administratw  fridum  versatum  esse  aututno,  quanio    AgHbtrtut  ,u- 

nm   a    regina  Bathilde  perductam   fuisse   ueque  ad  misit   Occidentalium  Saxonum   epiecopatum,    ie  quo 

iiem  Septembm  xxviii  anni    663,    identque   repetai  scvibit  Cltranographus  Saaanicus  od  annum  660:  Hic 

pag.  414.  ffinc  enim  manifeslum  ///.  Sigobenandumi  Agilbertu  ■„/,„», 

,ii  Bubito  (inniMi  administrationem  et  in  Saxonum)  etWiu^  episcopatum  ejUa  per  trienninm 

Galamsecessitregina,  diveveum  fuisse  ab  Annemundo;  accipiens  tenuit.  Tum  verisimillimein  \orihumbriam 

nisisolideprobaripQSsU,  hujuemarlymum  coliocandum  diverterit    Agilbertus,    ibidemque   aptid    Alfridumac 

esse  quinquennio  vel  sexennio   serius,  quam   U  Bedm  Wilfridumdemoratusfuerit,.donecfinito  circainit&um 

ct  /uhlu  catculU  confecerv.nl  Mabillonius,  Pagku   et  anniGlfoPi  nventu\tin  Qaliiamreversusesti 

alii.   Tentavti  id  quidem  Ghiffleiius   in  dicta    Dmer-  Sicmeliut  percipitur,  cur  Agilbertus  Wilfridum  dis- 

tatione  pag.    407,  ubi   nobis  consentiem  de  eetate  el  cipulum  mum   vocarit,  quOcum  inChiffletii  sentenim 

geslis  S.  Wilfridi  usquead  susceptum  iter  Romanum\  paucii  tantum  mensibus  agere  pot\  • 

hoc pacto  progreditur.    LugdunUm  advenil  anno  653;         b&Redeo  adsecessum  S.  Balhildis, quem  conjungit  ostenduur-.in-* 

ibidem  biennium  fere  commoralus,    Romam  profectue  Chiffletius  cum  obilu  S.    ^nneroundi,  anno  nimirum  de  conciwii- 

est  655 /  in  itu  el  reditu  alquein  iis,   quee  Romte  fe*  663  mense  Septembri.    Hic   advereantia   sibi  habet      ' 

cme  1'uui  diount  Beda   et    Eddius,    noti  mihus  annis  laudatus  auctor  du$  privitegia  Gorbeiensis   monasteru» 

duobuq  exegisse  poluit,  Sic  Lugdunum  ad   Episcopum  ineerta  tom.    I  Conciliorum  Qaliise  pag.  tjO  1  etseqq. 

rndierit  687.  His  adde,    inquit,  anno  sex  in  Dalfini  Brimum  est  Chiotarii  regis,  et  hat  fovmulaclaudiiuiM 

^  familia   transactos,    perveneris   ad   annum   etatia  Etut  hec  pra. n  «mti..  m  miorhabeatur    et  per  tem-  E 

ejus  xxix,  Christi  DCLXUI, quo  Dalfinum  adoptivum  pora  conservetur,  nos  et  praecelsa    geuii  r  i\    DOStrA 

suum  parentem  die  mensis  Septembris   xxvm   ne-  domna   Baldeehildis  fegina  maxima  aostris  signa* 

quiter   OCCisum     liixit.    Sequenti    dci.xiv     primum  culis  subter  eam  deeernimus  adfirmare.  Vidrehadus 

naecratui  presbyter,    raoxque  profligatia  Scottis  juaaus.  Signumgioriosidomni  Ohlntharii  pegiei  Si- 

Quartadeeimanis,    ordinatus    est    episcopus,    cum  gnum   praecelsa^  Baldeehildis    ragine.    Datum  sub 

esset  annorum  circiter  triginta.  Ita   Ghiffletius,  qui  die  xxin    mensis  Decembris  anno^v   regni    aoatril 

pag.  405  moniterat  fin  hoc  ntmpe    mojor  argumenti  AiterutBUConcessum    est    a   BerUfrido.Ambianensiwn 

vis  consistere  debuil)  in  codice  Bedae  Trevirensi  melms,  epieeopo,    quia,   ut    inqutt,    gloriosissimua   domnus 

quam  in  vulgatis   editionibus  legi,  Wilfridum  Motna  Ohlotharius  rex,  nec  non    et    i  domna  Bal- 

reversum  sox  annos  cum  Dalfino  demoratwm  esse,  thildia    regina...    religiosam    petitionem    nostris 

41  Sed  sie  legi  melius-,  non  persuasit  laudalis  supra  auribus  p&tefeceruntKtfc.  hn  ftm  mtemsignatwi 
utcontrachif-  scriptonbus;  nec  parropersuadebii  miki,  unicum  Tn>-  Factum  hoc  privilegium  sub  die  octavo  Idus  Sep- 
jtMum          virense  exempiar  esee  correcium,   cetera  non  tanium  tembria  anno  .vn  regnante  .Glotario  rege.  lU-c,  in- 

Bedartam  edita quam  inedila,  quorum   &ex   sevkHUt  qnaittthabet stbi  ntia  GftiffUtiusi   Namcum  in 

in  bibtiotheca  Gotbertina  testatur  Pagiust  verum  etiam  efuswntentia    Ghlodatieus   obterU  amo  660  exeunte\ 

Eddii   Stepltaniet  Eadmeri  exemplam   esse  viliosa,  veltneunteMi^primumprivivUeghm    ni^rumsen- 

omnia  tres  annos   tantum   iribuunl  Lugdunenti  tenttadalumfueritmeme:<DecmBrinmoMkvelGWi 

mors.   J'i  untam   amplum  pereg* inanti  tfd-  qUinto  i<ln iipsias1;  sBeuniummna  667;  utfttmqut 

frido  temporis   spatwn  cdncedit  Chiffletm,   non  ad-  dimiasam  a  Bathitde  regui  admimstrationem.  Perepe- 

vertit,  quam  arclis  limittbus  drQumsoribal  rcliqua  ejus  xit  uodum  vii  emdituSj  ideaque  cap.  1^2  Dissert.  dixitt 

gestausqueadepiseopakm.  Etenim    Wiifridus,  patre  Bathildem   subscribere  vel  sattem   in  dictie  privtlegiis 


suo  episcopo(.4/;//«»mM//(/o)  hoiu.rifice  sepulto,  in  Au 
gliam  trajecit ;  quo  cum  advenisset,  vocavit  eum  Alfri- 
dus,  Omii  Nortliaulnjmbrorum  rcjis  fiiius,  apud  se 
1  detinuit,  magistrum  habuit  eruditionis  Christianae, 
iii  soribil  Beda,  siaut  Jonalhas  Davidem  amavil,  ui 
testalur  Eddius,  donavitei  terram  decem  famUiarum, 
etnon  muitopost  monasterixtm  triginta  familiarum., 
cui  prscessei  abbas,  Interim  advenit  illuc  Agilberttts, 
Occidentalium  Saxonum  episcopus,  et  apud  eos  ali- 
quamdiu  demorabatur ;  qui  etiani  Wilfridnm,  ro- 
gatu  Alchfridi,  in    prefato   suo  monasterio  prea- 


memoraripotuisse^  Calensi  menasteriojam  receptanri 
At  solutw  non  satisfacit,  aerte  pro  primo  privilegiot  cui 
nimis  manifesle  subscribU  BdthUdis  tamquam  regina 
et  cum  film  regnum  adminislvam.  Our  enim  diceretur 
velLe  Ghlothariue,  ut  privilegium  sicul  suo  Uaet  mattis 
signaculo  adfirmetur ;  vei  quid  hujus  signaculum  ///•- 
mitatis  attulisset,  si  rextum  aduttus  regnasset  solue, 
mater  degissel  in   monasteriof 

44  Planius  procedilur   in   receptissima    hodiedum 
sentenlia  statuentium  Chlodovei  II  obitutn  anno  6 
in   ea  quippe  primum   privilegtum  spectatad   annum 

verisimiliter 


V 


byterum  fecit.  Beda  lib.  3  cap.  25,  M»ta  est  qnsestio  60U,  quo   quinm  wioiaui   «i 

decelebrandoVaSchatc;indictu*cougrmusmPharemt  inchoatus  erat  mense  Decembn,  secundum   aa   wp, 

;   oafuit  r,  iiiiii  parte  S.  Colmannus  cum  qm  usque   in  Novembrem  fluebai  *****  reg u 

ira  c mitrido  Jgilbems.    Hic  rogatut  ^ptimus,  ei  quo  amo  sub  die  octavo  Idus  emj^ta 

tentmiam  suam  edicerel :  Loquatur,  obse-  die  mensis  Septembm,  necdm  te<  Bathitd^ 

.  vice  mea  discipulus  roeuaWilfrid  pres-  admUlunt  omnes.  Sedei  ex  eadem  im  pnuHego  ,,- 


QhAnne- 
tnvndo 

Sigoberran- 
dum, 


i  argu. 


cro,  mquit,  vice  mea  discipu 
bytef;  quia  unum  ambo  sapimua  cum  ceteris. 
Finito  congre&su,  AgHbertus  in  QaUiam  palfiam  suam 
reversusest;  m  Scotiam  Colmannus,  relicla  sede  Ebo- 
racenei.  Jlanc  brevi  tempore  gubernavU-Tuda  Lindis- 
\ui  nensis  episcopue. 

42  Missusesi  ab  'Alfvido  Wilfridus  in  Galliam  or~ 
dinandus  episcapus,  cum  esset  annorura  circiter 
triginta,  eodeni  Agilherto  tunc  episcopatum  agente 


cundo  fluii   argumeptumi    '/»"   '",;""'    '>'"'"'    mami 
hactenus  ususe&t  advevsus  eot\   qui  cum  Sigoberrando 
confunduni  Annemundum.  Primueenm,  qm  id  con- 
cessit,  tubsaxtptus  legUur  Bettefridus  Ambua 
ctindus  Genesius  epmopus.  ut  admittuni  etiam  tm 
Lugdunenms    prpximus    S.  Annemundi  euetm 
unde  sequitur,  nee  Annemundi  morinu  tonjungi 
cum  secessu  Ballrildis,  nee  ipsum  canfundi  cum   %o> 


ParisiaJ*  civita.is;  annc  ui  ip*  Muil  CMflUtm     bvrandocun,  m, m  «Wf    '"    ,!  „ 

GC4.  qu,  ,,,„„„/,   admnurs  Met.  nlaU  jav,  - ' ftfW  ' "  l'""""A'  '""'"  ""  '"'  '  " 

cmigm.  mtio  „„„,  ,„„ i , corw  mwiw,  V»    Sigoktnand»,  mpact,  crmm  otw/.«/«r.  to«to  »»  - 


AfCTORB 
J.    P 

Respondetur 
ad  reliqua 


G 


m  DE  S.  ANNEMUNDO  ALIAS  DALFINO  EPISC. 

•  ■    utommm  mhnto    sM   alteram,    quam,  Annemundum  voc.al,  patrem  Sigonum,  matrem    Pe. 

:^]^Z:Vam^L,,eo  t^tororetduat    Petronillama,   Ueiam,,,. 

utiprmmnu,  oohto»  j  .^    eodem  monatteno   tacrwm    velamen  attceperam 

'"'  uSmLm  postremum  0«M  *  «f—  ■'  f«tr«n  teffU  Dalfinum.  ffec  nomme  etiam  AntU. 

VI    o  lo   conce,lamus  auversari.s.  diversum  fuiase  (,< »<r ab *«**,    mc  eo  taloappelUUum 

I  i„  ,  uoc  conceoao '  Lugdunensem,  firis.e «  Beda,  Eddto  almque  pattm  Angm  tcriptari. 

ul > regni  proruratrice  Baltliilde  interierit,  et  pos-     vUum  ett.  Oallorum  mper  teta  dmemtate  nammti  opi. 

Tnnem  nlus    Francorum    purpuratorum  odiis   op-     Dalflnum  Bed*  haud  confundmdum  sustx |   cum  ta 

dTssTs fuerat   cur  BaUhildis  Vita  auctor  fflqualis     Annemundo,-  huic  tamen  Dafini  te»  ™TOen   «n  «,. 

rtamsacrilepofacin«.re,  ipsa  regnante,  perpetrato     neme/i ab aliquibus attnbutum futsse  tnfic noluerunt 

nMl^bwtwt  ?  Cur  illa  in  sanctissimi  juxta     proptw  tesli num  btographt  nostn.  dicentts  :   Igltur 

et    i  ILn  issimi    Archipreasulis    parricidas    lege     Dalfini  seu  beat,  Annemundi   v.tam    exponam  rur- 

suui  passionemque  descnbam.  Quare  ut  argumentum, 
quod  inde  adversus  suam  sententiam  formari  natum 
cn,i,  dissolvereni,  ait  Severtius  :  Opinari  licet,  vocem 
Dalfini  eidem  sancto  Annemundo  attributam,  fuisse 
cognomen  suae  familia?,  fortassisconsanguineae  su- 
periori  Dalfino  [ei  nimirum,  quem  perperam  sub 
Brunichilde  occisum  statuit)  quemadmodum  plures 
inscribi  assolent  solo  nomine  domus,  professionis, 
status,  gentie,  aut  rcrura  gestarum,  omissis  sa?pe 
nominibus  propriis.  Brevius  respondei  Raynaudus  in 
prima  editione  Indiculi,  dicens,  forte  Annemundo 
Dalfint  nomen     indilum   fuisse,  quia  simili   ex   causa 


quod  verkimt. 


talionis  non  anunadvertit?  Non  saltem  illos  in  or 

dinem  redegit,  aut  si    nou  potuit cur   non    ex 

tunc  regiarum  curaruin  pertfflsa,  monasteno  se 
abdidit?  Nimirum  hoc  ultimum  fecit,  et  hoc  ejus 
Vitajauctor  memoravit;  quiaet  Balthildi  et  ejus 
Vito  scriptori  unus  atque  idem  fuit  Sigobrandus, 
qui  Annemundus.  Ad  hsec  respondebitur,  plura  con- 
.,  regnanle  Bathtlde,  quae  silentio  suppressit 
biographus;  meminisse  autem  hunc  speciatim  <' 
Sigoberrandi,  quia  ea  occasione  ad  monasterium  pro- 
peravit  regina,  idque  lectori  indicandum  censuit. 
46  Non  animadvertisse  antea  reginam  in  parricidas 


Chiffletii  argw 
menta. 


40  ison  ammnuvci  iu«  u»"»    ,,.,,,,,.,,....  r- —       - — ,- 

Annemuml,,  nem teril.  Etto  tamen  :  id  ,,..»  fece-     patm,  qua  olim  Dalflnus  :  verba <  fata  &  1  * um.  B  . 

*  ...  t  ■  i      _.  i ../.■/.,..,,  ,,,l,l,i        In  hmiin     tiu<si>     titr- 


ni ;  (ortasse  eos  non  novit.  nam,  teste  nostro  biographot 
Anneraundus  in  via  medio  noctis  silentio.  .  .  neca- 
tus  est  occulte,  dolentibus  mane  seu  vere  seu  ficte 
ducibus,  qui  prsetendebant,  sibi  ejus  in  aulnm  ducendi 
commissam  esse  provinciam  :  vel  si  novmi  eos  saltem 
quorumjussucrimenpatratum  estt  forte  tales  erant  ei 
ro  etpotentia,  ut,  sicut  ipse  ineinuat  Cfii(ll>ti">>\ 
vindicare  non  potueriu  Quod  tunc  regni  gubernaculo  non 
cesserit,  causa  fuil    verisimillime,    quia  id   temporis 


Sanctu 

UI7J  "l>- 

peUut, 


mdaautem  editione  addit,  Dalfinum  fuisse  dk- 
iiim,  quia  id  eratt  cognomen  familise.  Contra  Valesim 
nnlli  Dalfino  locum cpncedens  in  Lugdunensium  antis- 
Htum  seriet  opinatur.  pro  Annemundi  episcopi  nomine 
a  Beda  positum  fuisse  nomen  fratris  Dalfini,    Lugdn- 
nensisprmfecti  seu  comitis :  Existimo,  inquit,  Bedam, 
(|ll,,.  a  popularibus  suis,  exltalia  aut  ex  Gallia  rever- 
sis    narrabantur,  aut  eis  accidisse    ferebantur,  in- 
terdum  haud   satis  excussa   litteris    mandavisse  et 
Chlotariusminorennu  erat,  1 1  certe  talis  ////.  anno  659.     Dalfinum    pro  Anemundo  fratre  ejus,  pro  episcop 
permittendus    hominum  perversorum     comitem  Lugdunensem supposuisse.  Porro simentem 
arbitrio.  Minorennis  non  erat,,  dum   contigii    Sigober-     ejmdem  satis  assequort    textum  biographt   nostn   moi 
randicxdes,  et  subito  secesstt  regina.    Nam  in  Vita     allatumita  interpretatus  est,  acsi  partxcula  seu  vate- 
S.BerlilaeabbatissaeCalensisapudMabilloniumpart.  I      rei  w.tcei  conjunclivamt  ncque  duas  destgnaret  pei- 
SmdiZ    Benedktinipag.    25,   auctor  fere  sequalis     sonas;  aitenim  Falesins,  Severtium  Acta  Dalnru  i 

dicit:  Jamque  domno  Chlothario  filio   ejus     b.  Anemundi  martyris  Vitam   contmentia proferre. 
adulto, (Bathildis) cum  consensu  optimatum suorum,         49  Chiffletius  Sancto  nostro  tria  nomina  (msse  coti    jiii(nm(nfa. 

tacura  regalis  palatii,  Christo  Doniinomilitatu-    jectatmoreRomanorum^pudquos^rzserltmnobUiores^  mtUgi 
ram  in  monasterio,  quod  ipsa  construxerat,  supra-     solemne  fuit  plura  in  unum   capui   nomtnacongen 
scripto  sub  obedientia   domnai    Bertilaa  se  subdidit     Exempla  producit  in  Atcimo   Ecdicio    Avito  ei     Q 
abbatissae.  Sic  conjecturse  conjectum  diluunlur,    re:     SollioApollinari8idoniotduobusetiamOallti  eptscopu^  j 
manentevisua   argumentis pro  distinctione  antistitum     atque  hinc  mirum  videri  non  debere  attt  -  nne 

(auiinActismMione  Romanus  dicitur  )  genere  cla 

niquoque  etSigobnn&iinditacognomina.q 
Dalfinus    sil  familia    nomen,    Sigobrandus   agnomen 

amabiliputro,Sigonisfiliot  velabip tet  pairevel 

impositum  et  ab  aliis  deinde  m  retentum. 

nominispostre iginem    non   indagamus  uitern 

uvpote  q /  infic ',   umquam  8 f  m     ■ 

inditum.  At  quod  sentit ™  ™^££ 

■  ofWRlmiiS.  lnnemundi  nominaindicatauctor  Vilse     prioribus  nominttus  vensimtlhmum  est.     m     ^^ 
moxiuitio  num.  2,  dicens\  I  uit  itaque  illustrissimi     qu>  ei  nost  Annemundum   kancto  jus     j> 
viri  Sigonis  pwefecti  et  Petroniea  Filius.  De   fratre     Dalfinum  agnomen  famtltx  .  pnore  tam  p '       mntU 
ipsiut  agit  num.  3,  asserens,  eum  prsfectura   Lugdu-     ficiendis  acsubscriplionesua  confirman ^        f  ; 
nensis  civitatis  ornatum  fuisse,   cum  falso    accusatus,     quam   alws  passim    usos  (utsst  .    u         consueverati 
capite  plezus  eet.  Ai  in  nostro,  quod  juxtafidem  Ckif-     fratretqui  solo  familise  nomine  co mpe t         ^  ^ 
flelii  tamquam  emendatius  excudemus,  apographo dicti     non  itatamen  generatim,  qutn  ettam      j        tamquam 
fralrisnomen  non  exprimitur,  in    B/iisDalfinus  »un-     et forte  frequentius  inter  domes ttcos 

cupatur;   et  eatenus  recte  siquidem  ut  authenticum  et     honoration  ac  illustriorenomtne  v         'iifridus,    ■/'■    ,.«'f"':" 
non  interpolatum  admittendum  sit  instrumentum,  quod         50    Him  conjicere   licet,  cur  o.  ^gduni     sai 

lAnnalium  pag.    690  profert   Mabillonius  ex     avud  ipsum    triewnio    commoratus   /««  "'   ^,  thnl,  ?p«" 


antf  allegatis. 


§  IV.  Sancti  natales;    nomen  familiaj;  epi- 
sropatus;  et  gesta  quaedam  elueidata. 


v 


lom . 


nominaritadum 


rfiftft 


-• 'A""e"":;i:":::;::"'': 


irchivo  S.  Petn    Lugdunensis  eub  hoc    titulo:  Praa- 

.•eptuin.  quod  fecit  S.  Anneraundus  pro  monasterio  in  Angliam  reversus  de  ejus   ges™  -  ■— -  ^    (/ 

S.   PetripuelligLugduno  civitate,  quodque  suo   loco  famitiares  tuos  disseruit.   JJoc    pacto  n  BrdaV, 

tuc  transferemus  integrum.    In  eo  quippe  Sanctus  se  cum   Valesio  arguere  negliyentix   venera  ^ 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 


683 


ac  Eddium  Slephanum,  qui  Gesta  Sancli  prbpius  edi- 

scere  nequiverunt,  quam  ex  ipso  ore  S.  Wilfridi.  Sic 

quoque   torquenda    non  erunt  biographi    nostri  verba, 

repugnante   reliquo  contextu.    Valet  quidem  ,  fweor, 

apwl  medii  aevi  scriptores  sxpe  particulo   seu  copulati- 

vam  et,  sed  hic  de  tum  iantum persona  sermonem  esse 

produnl  moxsubnexa  verba  :  Fuit  itaque  illustrissimi 

viri  Sigonis  praefecti  Filius  ete. ,  prmlit  inirgrii  narra- 

tioms  series ,    qttx    constanler     unum    Annemundmn 

respicit,    et   in  qua   mere  per  accidens    nt  aiunt,    et 

brevissime  memoratur  cmdes  fratris  ipsius.  Porrojam 

semel  nc  iterum  insinuavi,  S.  Annemundura  ii  Actis 

suis  dici   natione    Komanum  :  sed  et  cie    ea  vocis  ac- 

c/itioiic  laborant  scriptores  Galli. 

51    Petrus   Bullioud  in    Observatione  iui    num.  2 

Qnxritui-,  cw    y      g     jWwforfi  de  Sancto  nostro    idem  statuendum 

Sanciui  na       n,,ro  0    D 

Uon«Roinanvs  monet,   quod  de  &.  Benedicta,    vtrgme  marlyre,  qux 

dicatur.  Romana  dicitur,    non  quod  Roma  in  Gallias  vene- 

rit,...  sed  quod   de  Gallis  progenitoribus  orta  sit, 

Roraanis  imperatoribua  subditis,  puta  Lugdunensi- 

bus,  Romano  jure  gaudentibus...   vel  certe  Laudu- 

nensibus.  Chiffletius  cum  recentioribus  aliis,  dum  S. 

Annemumdus    natione   Romanus    legitur,  hoc  est, 

n  inquit,  non  Gothus,  non   Francus,  non    Burgundio, 

aut    ex    aliis    advenis  ;    sed  Gallus  indigena  ,    qui 

Romanis  raoribus    legibusque  uteretur.    Raynaudus 

in  Indiculo  posi  retatam  sententiam  Petri  BulHowl,  a 

qua  uini  multum  alienus  videtur,  subdit:  Potest  tamen 

in  contrariuraopponi,  anno  Christi  prope  septinffen  - 

tesimo,    quo    floruit  S.    Ennemundus,    nihil  fuisse 

Romanis  reliquum  in    Gallia,  in    qua  cum  regnare 

i d-pissent   Sicambri,  jugo    Romanorum  excusso  ab 

no  ccccxx,  brevi  eos  fecere  progressus,  ut  Roma- 

norum    et  potestas  et  nomen   longe  ante  S.  Enne- 

in  indi  terapora   in  Gallia  exoleverit.   Quidni  ergo 

potueritS.  Ennemundus  simpliciter  dici  nati  >ne  ac 

gente  Romanus,  sive  parentibusex  Itaiia  in  Galliara 

appulsis,  ibi  sit  natus,  sive  ips»>met    Romse  nato... 

in  Gallias  migrante  cum  suis.  De  S.  Benedicta,  quae 

lnorletiano    imperante,  Romauis  adhuc    Gallia  po- 

tientibus,  floruit.  potuit  esse  aliaratio.  Adde,  quod, 

qux  adstruit   taudatus   Bullioud  de   terra    natali  S. 

Benedictse,  ad  minimum  dubia  sint,  sicutel  Acta  ejus, 

(jux  examinari  poterunt  die  vm  Qctobris,  valde  suspec' 

ta.  Milu   quidem  pro  vindicanda  Galtis  Sancti  patria 

pluitsibilior  est  Chifftetii  et  aliorum   allata  ratio  . 

uon  minus   verisimilis  Raynaudi   oppositio  ;   eatenus 

seilicet,  quatenus   phrasis  natione    Roman us,  proprio 

q  nc  nnturali  suo  sensu    accepta,    significet,    originem 

xisse  Sanctum  a  majoribus vere  Romanisseu  Italis. 

Nam  quominus   credam   ipsummet   Romas   natum   m 

Gallins  migrasse,  obstat,  quod  in  iisdem  Actis  suis  di- 

caiur  nutritus  in  aula  Dagoberti  regis. 

Ueertum    ub1        '*'  S" '"'  l'"'"s  ,!"    el  tninus  tmtieiiotis    ejus  incom  - 

ttquoanno     pertus  notis  est.  Nalum  tamen  esse  non  post  annum 

wwveiad     622,  quo  Dagoberlus  I  Austrasist  rea  renunliatus  est, 

in  te    colligere  eU,  quod  anno  052  velcerte  653  Lug- 

tlunensem    cathedram  occuparet,  uti  constai   ex   n 

memorandis   instrumentis.   Eo   enim    anno  numerare 

debuit  setatis  sua  trigesimum,  nisi  urgens  causa  fuerit, 

cur  junior   promoveretur  dd   episcopatum.   Sed  talem 

ransam  non  fuisse,    inde  denuo  colligere  est,  quod  ip- 

scmet  Viventmiussrii  poliui  Vivenlius  episcopatu  cedens, 

eum  sibi   substitueret  et  consecraverit  Antistiiem.    Id 

■'  tantum    scribit    biographue,  sed    testatur  ipsemet 

Sunctus  in    Prtrcepto   suo   pro    monasterio  8.  Petri 

Lugdunensi,   dicens:  Notum  facio,  quod  rogaiu  mei 

prffidecessoria  l.eatae   memoriae  Viventioli,  ejusque 

:lesi»3  (Lugdunensis)  archiepiscopi.  qui  me  prn« 

fjttaa  ecclosia3.se  vivente,  archiepiscopum  ordiuavif 

etv.    Sed    ti,-  nie  ex  his  aliquid  certi   habemus,   eum  . 

etiamsi    constaret,   eum  episcopalibtis  infuHe  omalum 

/»tvw,    siniul  ac  xtatem  idoneam  nactus   esset,  vcl  Sit 


ignoraremus,  quolus  episcopatus  ejns  fucrit  annus  652.    D 

53  Instiumenlum  primum,  de  cujus    tamen    valore 

etductoritatenon  convenii  inter eruditos,  priviUgium  est      A,j(T|0Rr 

Landericiepiscopi  ParisiensispromonasterioS.  Dionysii  erat  fl,„copm 

datum  mense  Julioin  anno  xv  regnante  Cludovicoglo-  anno  652,  cir- 

riosissraore-H,  id  esi  Christi  652; ilti autem  posl  Lan-  ca'i'"'"  ««•■ 

dericum  primus subscriptus  tegitur  Sanctus  noster  his  ^0^"1' 

verbtsi  Munemundusepiscopus  consensi  etsubscripsi. 

Altertim  estdiploma  ipsius  regu  Cluodovici  seu  Chlodovei 

pro  eodem  S.  Dionysii    monasterio  dalum  sub  die  x 

Kal.  .luliiantxvi  re^nt  sui;  et  in   eo  quidem  apud  Sir- 

mondum  inter  episcoporum  testium  tubscripliones  prima 

ita  exhibetur.  Muneroundns   eniscopus   consentiens 

subscripsi.  Sed  uuud  Mahillonium,  quiidemdiploma ex 

ipso  autographo excnsum  dedit  lib.  ftde  Re diptomatica 

cap.    7,   habetur   primo  etiam   locoi    Annemundua 

peccator  consentiens  subscripsi.  Ad  eadem  fere  tem~ 

pora,  id  est,  ad  annum   654  vel  Cli^  referimus,  quod 

de  Sancto  tradunt  Severtius  aliique  rerum  Lugdxmen- 

sium    scriptores;  neinjie   tam  cliarum  fuisse  Cliloi 

regi,  ut  hic  eumesse  voluerit patrinum  ChlotariiteHii, 

filu  primogeniti,    Neque  gratis  hoc  asserunt  ■  duphci 

enimtoco  clareidipsum  indicat  biographus ;  num.  2  ubi 

memorans  Chlotarii  erga  Annemundum  amorisaffectum,  e 

addit :  Qui  (Chlotarius)  ejusf   Annemundi)  de  lavacro 

sacro  fontis  filiolus  fuerai .  et  num.  8,  uln   Sanctum 

concepti   m  eumdem  regem    criminis  accusatum,   ita 

respondentem  inducil  :  Non  in  me  tantse  crevit  feri- 

tatis  insania,  ut  cujus  ego  ex  fonte  paternum  sumpsi 

cognomen,  et  testis  Christianitatis  existo,  ejus  glo- 

ria3  inviderem. 

.■>i    Verum    cum  S.  Audoenus  in    Vita  S.  Bligii 

idem  testetur  de  Eligio,  dicens:  Regina  (  BatkitdisJ  J^|'r^'°' 

tilium   protulit,  et  Eligius    eum  filiolum  habuit,  ac  gem    „innai. 

nomen  Lotuarius,  quod  dudum  indiderat,  vocitavit.   striides.  £t>- 

ffoc,  inauam,  cum  testetur  de  Eligio  Audoenus,   sunt  ,Ji"  s   Audoe' 

/•  ■  ,     nus  \ 

qui  assertum  de   Annemundo   mfxcientur,  nommatim 

Cointius  ad  annum   051  num.  34  citatis  jam   verbis 

subdens  :   Corrigendua   igitur   Severtius  ,    qui    S. 

Annemundum,   Lugdunensem  episcopum,   Clotarii 

patrinum  perperam  vocat  in  elogio  ipsius  Annemundi, 

Sane  corrigendus  Severtius  et  quem  ducem  secutusest, 

deserendus  biographus  noster,    cujas   avctoritas  com- 

paran  nequii  cumauctoritateS.  Audoeni,  niquidemta* 

lia  scribant,  ut  dicta   eorum  componi  non  possint,  ac 

stante  veritate  unius,  necessariosequaturfalsitasaltei 

Sed  hoc  non  probat  Cointius    Contra  Chiffletius  in  ssepe 

laudata  Dissertatione   de    Annis   Dagoberti  perquam 

facile  componi  aUcum  S.  Audoeno  biographum  nostrum,  p 

iinm  hie  Chtotarium  Annemundi,  ille  Eligii  filiolum 

vocat  :  Si  ab  altero   baptizatus,  ab  altero  de  sacro 

fonte  susceptus  est  ;  sicut  Svmphorianum  puerum 

legimus  in   Actis  ejus  -jf  in  Chronico  Benigniano, 

a°S.  Benigno  baptizatum et a  S.  Andocln..  desacro 

f.nte    susceptura.    Exurgit     enim     ex     Baptismo 

raitatis  spiritaiis   cognatio  dnplex  .  altera  in 

zante  (  i„    suaceptore  altera     qua3  daaacog- 

nationes  post   omnem   memoriam  in  Ecclesia  ob- 

servat;.-    etiam  a  Tridentino  sacrosancto  conciho 

rmultis   aliis  exstinctis)  Sess.  xxiv  cap.  2  retentaa 

sunt    Unde  apparet,    eu.u  qui    Bapti  mo  imtntor, 

non  tant.im  patr.ni  seu  susceptoris,  sed  im, 

a   quo    baptizatus  esl  .    filiolum   et  esse   et   dici 

del"  i     o 

55    Pavel    hic  utcumque    Chifftetto   Musa  de  S. 
Sumphoriano  apud  MabiUonium  lib.    3    de  Liturgia   tednihd  nea 

Qal[icttnapag.  281  :  vnejus  quippe   immolati i  mi  nf*i*<ms* 

nrsefatione  AndoCliius,  qni  sttscepit,  et  Bemgnus,  qui 
baptizavit,  mqualitei  Symphoriani  patres  vocitantur, 
his  verbis:  Quibeatos  patres  A.ndochium  Benignum- 
eeutus  ttc.  Demus  tamen  tam  biographum  nos- 
,,„,,, t  tfuam  S.  Audoenum  vocabuk  filiolus 
in    cemmunbre  sua   tigmfioatum,   quatenui   mpicit 

solum 


684 


DE  S.  ANNKMUNDO    ALIAS  DALFINO  EPISC. 


AUCTOnB 

i  p 


,    Kolnm  c.t  tacro  lavacro  wsceptorem  :  ne  tk  qmdem 

A  cortigendus   m\  biographus,    n  &>  7 

uisse,  ui  unut  dumtamai  in  Baptismo  admtttere- 

tUy  mceptor,    Conlrarium  conjicimtis  ex  Metenti  con- 


^oflnm  BSBapud  Labbeum  tom.  9  Comcihorum  col. 

,14     u/>i   rwo/?   pfartum  admitlendorum    viguitse 
snniatur,  dum  exprem    rescmdUur  a  Belgicx  pr 

Mopis  canone  6,  ui  wt/iiftttr  :  Infantem  nequa  |iiam 
du0  s'(.|  plun-.  sed  M.ms  a  fonte  Baptismatia  sua- 
cipiat.  At  neque  tuncmorem  istum  sublamm  fuisseper 
wtomam  Galliam;  liquet  ex  Bajocensi  synodo  anni 
1300  apud  eumdem  Labbeum  tom.  xi  col.  1450,  ih 
cufuscanone  I  ito  decernitur:  Ad  elovandum  puerum 
de  sacro  fonte  tres  tantum  recipiantur.  Zifyuel  ea 
Baptismate  Philippi  Augutti  regit  Francorum  in 
Historia  patrisejus  Ludovici  VHapud  Chesniumtom, 
ipag.  biQsicnarrato:  Anno  Lncarnationis  Dorainic» 
mclw...  regia  proleexorta,  postridie ortus  sui,  hcc 
est,  die  Dominica...  Mauricius  Parisiensis  epi- 
scopns.  regiam  sobolem...  solenuiter  Baptismate 
regeneravit.  HugO  etiam,  abbas  sancti  Germani 
Farisiensis,  patrinus  puerum  super  fontem  Baptis- 
matis  in  ulnis  suis  tenuit.  Herveius  quoque  abbas 
n  sancti  Viotoris  et  Odo,  quondara  abbnssanctae  Ge- 
novefae,  patrini  extiterunt.  Constantia  soror  pegis 
Ludovici,  uxor  Raimundi  comitis  sancti  Egidii  et 
duaj  vidu»  Parisienses  matrin»  extiterunt. 
„nc  50  Anno  653  forte  exeunti   innectimus   primum  S. 

Anno  653  S.  , 

WtifHdumex-    Wilfaidt    Rmam    peregrmantu  i  aa  sanctum 

ctpitjuxta Be-   Anlislitem   nostrum  ;    quando   hic  ilh  apud  se  retento 

dam,  cuju.s  rt-  partem  Oalliarum  non  minimam  regendam  ac  filiam 
^*10'  tratns  siii  virginem,  conjugem  obtulit,  eumque  ipse 

loco  adoptivi   habere  desideravil  ;    uJ    ex  venerabitis 
Bed.r  relatione   mperius  dnta,  plenius  edocti  sumus  : 
hoc  loco  tamen  paucis  ista  repetimus  ;  quia  Vaiesius 
Reruin  Francicarum  lib.  21  pag,  24£  si  minus  abso- 
lnlc  ncirt,  su/icin  utvix  vensimilia  convelhi.  quxcum- 
quc  Suiirins    oh/ul/ssc  fer/ur    Wt/frido.    Demus    ipsiui 
ccihu:  Eqnidem  ut  concedam,tanta2  urbis  episcopum, 
totiusGallue  Lugdunensis  primatem  et  patriarcham, 
adolescenti  pauperi,  alienigen»,  ignoto  et  numquam 
antea  viso  fratrissui  filiam  collocare  voluisse,  atque 
etiara   enmdem   jam   tonsum  et  inter  clericos   alle- 
ctum,    exclusis   fratris    liberis ,  omnium   bmiorum 
Bolum  liaeredem  facere  statuisse  :  tamen  non  video, 
quam    Galliarum      partem    Antistes    adolescentulo 
regendam  committere  potuerit  :  cum  nulli  eo  tem- 
pore  episcopi  in   Galliis  provincias   haberent   sibi 
(-  subjectas,  aut  ad  ecclesiam  suam  pertinentes,   qui  • 
bus  rectores  ipsi  praeficere  valerent   ;  sed  tota  G  al- 
lia,  excepta  Gothia  et  Britannia  etiam    minore,  sub 
imperio  regura    Francorura  ac    ditione    esset,    nec 
alios  tum   patricios  alioave  «luces  provinciaa  ;  alios 
urbeset  oppida  comites  haberent,  quam  quos  reges 
nostri,    aut  regum    nomine  praefecti  palatii  ad  tem- 
pus  constituissent.  Hsc  Palesi 

57  Faleor,  sunt  hic  alii;ua,  quiv  si  narrasset  nnctor, 
n  rebus  geslis  remotust  incognitus  el  fabellarum  sus- 
pectus,  mira  videri  possent  a  prudens  deveritate  sua 

duhium  injicerc.    Vcriun  dUM  nuctorcm    Imhi  ut  liedam, 

virum  gravem  et  sanctum,  qui  ex  ipto  ore  fPitfridi 
didiciese  potuit,  dum  prmterea  testem  habent  Eddium 
Stephanum,  tViljridi  aequalem  ac  familiarem  (  ti 
enim  eadem    scribit  qur  venerabilis  Beda  )  mihi  qui- 

dcm,  si  qua  nliii,  fidem  historicam  eamque  firmissimam 
maeri  videntur.  Niliilomnins  luhct  tingula  paulo  at- 
icntius  comiderare,  Primo  mirari  videtur  et  quasi  non 
eredent  ac  invitus  concedere,  quod  Sanctus  noster  (i- 
liam  frulris  gtlt  obtulerit  adolescenti  pauperi,  alinn- 
gena»,  ignoto.  Sed  quid  in  eo  mirabilius,  quam  in 
catu  Bathithit  reginm  ?  H&c,  sicut  ipse  Palesius  sine 
ullo  dubitationis  indicio  narrat  lib.  20  pag.  209,  in 
intula    Britannia  a  preedonibus    capta ,    Erchinoaldo, 


principi    Frnncorum  tum  palatium  regenti,  vili   pretio  tv 
vendita  cst.    atque  sic  pauper,   alienigena  et   ignota 
gratiam  domini  demeruii  usque  adeot   ui  u,  defuncta 

ipsam   roliicrit,    cl  rnm   ,lla  rjus  nujiii 

declinasset,   ad   regios  Chlodovei   II  thalamos    evehi 
passussit.  Passus  stt,  inquam,  imo   verisimiliter  ipse 
vixerit  ;   cum   Erchinoaldus    uon    majorem    domus 
regias ,  sed  regem  ,  non   ministrum    sed  dominum 
ageret,  ut  traditidem  Valesiuspag.WL, 
'  58  Accedit,    quod  Valesius  'pro   mero  suo  arbitrio  »on  *,«,  pro. 
S,  fFUfridum  pauperem  el  ignotum  fecerit,  Nam  ut  '"lta> 
miiuiiu,  quod  ipsemet  paulo  ante,  laudans  Bedam,  sic 
fpilfridi  gesta  ordiatur  :  Wilfridus  non  infimis  apud 
Northanhumbros  parentibus  natus  ;  quod  teste  Ead- 
mcm  biographo,  de  inclyta   gentis  Anglomm  pro 
pia  puer  Dei   Wilfridus  nobilitate  natus  ...  erdem 
nobilitati  sua  industria  morum  nobilitatem  stperad- 
dere  studuit  ;  hmc,  inquam,  ut  mittam,  Bedst  a  i 
,///    de    Wilfrido    Romam    cogitante    scribendi  modus 
minimc  pauperiatem  denotat.  Juxta  ipsosenimpius  ado- 
•nt,  reregrinationis  cupidus,  adiit  Eanfledam  Nor- 
thnmbrim  reginam,  cui   notus  erai,  >•/  qum  misiteum 
Cantiam  ad  regem  Erconbertum,  .  .  .    pnstulans,   ut 
eiun  honorifice  Romam  transmitteret,  ut  scribit  Beda,   ,, 
vel  nt,  habet  Eddius  :  Eanfleda  regina  ad  suum  pro- 
prium  propinquum  Erconbertum,  regem  Cantnario- 
rum,  per  nuntios   diligenter  commendatum  honori- 
fice  emisit,  ut  tamdiu  esse  cum  eo,  osquedum  fide 
les  sooios  itineris  ad  Apostolicam  Sedem  tendentea 
inveniret.  Tmn  Beda  :  Supervenit  ill"  alius  adoles- 
cens  nomine  Biscop,    cognomento   Benedictue,  de 
Qobilibus    Anglorum,   dupiens  et  ipse   Romam  \ 
nire.  .  .      IIujus  ergo  comitatui  rex  sociavit  WillVi- 
('uui,  atque  illum  secum   Romam  perducere  jussit. 
59  Equidcm  dum  tamsolicitam  de  adoleseente regis 
ac  reginm  curam  apud  graves  et  comvos  scriptores  des-  elucldatur 
criptam  lego,  dubitare  non  possum,  quin  pro  majestate 
mittentium,  talis  advenerit  Lugdunum,  ut  nec  pauper 
fncrit,  nec  ignotus,  nec  consideratis  prmclaris,  quibus 
ornatus  erat  corporis  et  animi  dotibus,   indignus  vidtri 
debuerit,  cui  sanctus  Episcopns  fratris  fU.iam  cum  omni 
li  ereditate  sua  offerret.   Neque  sic  injuriam  erat  illalu- 
rus  fratris  mi  liberis,  qui  verisimifiter  non  erant,  vet 
certe  non  probantur  fuisse  alii,    prxter  unicam  illam 
virginem.  Nihilo  magis   invredibile    mihi  apparetid, 
in  quo  prrn  ceteris  hmret    Valesius,  voluitte    Sanctum 
Wilfridojam  fratm    fiim  destinato,   partem  Gallhv 
rum   non  minimam  regendam  committcre.    Etenim 
ut  ct  egoconcedam,  quidquid opponii  Vnlesius,  non  u 
B-da,  Sanctum  regendam  oblulisse    Wilfrido    parlem 
Gulluirum  sibi   pnq.nam.     Quaprorlcr    SlCUtpTi 
conjectura  statui    debet,  quod  de   fratrii   fM*  "" 
nihil  determinaverit,  priusqttam  consultis  rex  etm\ 
domuA  easob  perspeclam  fFilfridi  virtutem ac prxstan- 
tiam   approbassent,   ita  etiam  quod   de  regimine  nihit 
adpromiserit  Wilfrido,  nisi  de  eorumdem  consensu  ti 
voluntate  esset    securus  ac  certus.   Atque  hic  apprinu 
congnui/    testimonium  biographi  nostri  rA  regibus    » 
men  et  proceribus  ita  habebatur  acceptus,  ut,  qui  - 
quid  ab  eis  peteret,  impetraret. 

60  Restat  unum,  quod  Valesio  displicuit,  Bedx  a*- 
sertum  lns  verbis  conceplum  :  AttonSUS  est  ab  W  Mtff/W 
(  /rtlfndus  post  recusatas  nuptias  )  et  in  tanto  na  ■ 
tus  amore;  ut  haeredem  sibi  illura  facere  c°g,ter®J  ' 
additde  sno  Vulesius  solum  ha>redem  omnium  DOn 
rura,  exclusis  fratris  liberis.  Jam  dixi,  non  l"'° ^ 
piurcs  fuitteliberot  fratri  Episeopi,  quam  »""'"  a  ^ 
memoratam    virginem.    Quis    autem    novit,    <*n 


h.i  < 
sit 


sponsi,   sibi    parentibus    destinati,    txempUm    "<"' 
secuta,    preetulerxiquc  ccelestes    nnptias    munda \VM^ 
virgwitutem  suam    in    monasterw    apvd    dttOS  f 

suas,  patris    ac   Palrui    sorores,    Deo    ConseCTOV       • 
Esto    nihUommus,  remamerit   in    tecuh  fratrts  ji 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA   SEPTEMBRIS. 


685 


jiHvacri'']'"'    olteri    >    '""    ,Huim     casu    lire<    credere,  pra?deces?oris  bentae    memorise  Viventioli.  ejusque    D 

Sanctum  in   ipeam   Wanstulme  bona   plurima,   ncut  ecclesi®  arehiepiscopi,  qui  me  prsfata  eccle 

consiat,  concessisse  mulla  monasterio  S.  Petri  Lugdu-  vivente,  archiepiscopum  ordinavit  et  in  monasterio 

n8nsi,  kW  degebant  dum  sanctimoniales,  germanmejus  sancti  Petri  puellia  monialibus permanentibu 

SOrom  •  itaut  subfinem  vUsecogitarii  fPilfridum  here-  beneflcia  ministravit ;  Buper  haac  omnia  conaideravi, 

,/,.,»  instituere  illius  tantum  partis,  quam  sibi  relinuerat  optimum  fore  eidem  mona^terin  »pi-r  »m  meam  <la,v, 

iui  reliquam  vilst  pro  dignitate   transigendum,  Prsste-  propter  meas  duas  Borores,  quae  illic  assiduia  pre- 

./„,,/  Bedtt  contextum   attente   perpendo,    multum  cibus  parentum    meorum,  videlicet  Sigoui  et  Petro- 

mspicor,  verbis  ejus  indicati,  quod  Sanctus   intenderit  ni<e,  sacrum  velamen  consecut»  sunt  :  una  quarum 

tyUfridum  %%bi  in  episcopatu  successor  m  mbstituere  et  Petronilla  et  alia   Lucia  vocabatur.  Pai 

supellectilem  forte  aliaque  ad  episcopatum  spectantia  mei  cum  ad  finem  sui  examinis  pervenire  se  cerne 

fidemrelinquere.  Sane  verbishisce:  li  bseredera  sibi  rent  ;  tam  me  quam  fratrem  meum.  nomine  Dalti- 

illum  facere  cogitaret  mox  subdit  Beda  :  Sed   ne  hoc  num.  oculos  nostroa  ipsi  monasterio  apertos  tonere 

Aer\  posseti  Antistes   crudeli  morte  prsereptus  est,  monuerunt,  utDeus  tamsibi  quamsuis  parentibus, 


AUCTORR 
J     P 


et  Wilfridus  ad  suae  potius,  hoc  est,  Anglorum 
frentis  episcopatum  reservatus  :  qux  plane  insinuant, 
prioribns  verbis  menlionem  etiam  fieri  de  episcopatu 
Lugdunensi. 


videlicct   vivis  et  defunctis,   misereri   dignaretur, 
rogavere. 

64  Hujus  rei  non  immemor.  dum  incolumis  per-  quo  eidem 
maneo,  petifionem  patris  ac  matris  implere  deside-  "l"'ta  bona 
rans,  eidem  raonasterio  de  meis  facultatibus,  quaa 
ad  me  pertinent.  in  perpetuum  doflo.  Doautem  in 
episcop.itn  Genevensis  ecclesiae  ecclesiam  mei  juris, 
in  honore  sancti  Petri  dedicatam,  cum  omni  ejus- 
dem  honore  ad  ine  in  e  idem  regione  pertinente,  cum   E 


N. 


V  Monasteriurn   S.    Petri  Lugdunense  a 

Sancto  restauratum  et  bonis  ac  privile- 

giis  auctum  ;    Lempus,  modlis   ae   genus  beneficiia  et  decimis  et  aepufturis,  quee  omi 

martvrii.  ipsam  ecclesiam  pertinent.  In  pag    vero  \  ieni 

in  loco,  qui  vocatur  Turria  de  Pino.  circumquaque 
do  omnes  honores    meos,  illic  ad  me  pertinentes 

defuerunt    olim,    uti   discimus  ex   Paradino  et  In  omnibus  supradictis  honoribus  villicos  rogatu  ab- 

higdunsnsm   Srrrll!l,   l/nl ,  S.  Petri  monia-  batissaa  ejusdem   monasterii,    nomine  Radagundis, 

r'   unmcamobium  primo  fm  ictum  ac  dotalum  a  atque  congregationis  ejusdem  loci  disposuimu  . 

S.Annemundo.  Et  sane  rimile  quid  innuere  visus  est  fideliter  ce  tributa  qu®re 

Leidradus  Lugdmensium antistes in  Epistota  adCaro-  praadict»  abbatissae  tam  aibi  quam   subsequentibua 

lum  Magnum,  cujus  fragmentum   exhibetur  apud  Se*  redderent.  Simili  modo  Animouias,  abbatissaa  supra 

vertium  in  Leidrado,  quxque  dein  integra  subnexa  fuU  dictae  nominataa  congregationia  ejusdem  loci,    uon- 

iom   4  Qatiisz  Christianst.  awcts.  Verba  laudati  antis*  stituimus  villicos  in  parochia  qu«dicitur 

Utis  mnt  ista  :  Monasterium  quoque  puellarum,  in  nec  non  ra  vico,  qui  vocatur  de  Loimipagus,  atque 

honorem  S  Petri  dedicatum,    ubi  corpus  S.   Anne-  in  villa  de  Brego  v.lhcum.  ut.  qui  mtroductua  fue- 


aecundum    institutionem   regularem  viventes     congregationi  monasterii  super  altaria  juramenta 
habitare  videntur.  Sed  restauratorem  quoque  tantum     fidelitatis  facerent,  fidel.terque 
.  S.    Annemundum.    credere    nune   fubent  anti- 


65  Institutio  autera  haecfactaest,  ut  villious,  qui     ■  '  prtrtlegia 

concessit, 


,  potitnod lucm  pradneta  instrume*ta  :  atqua     eurnq»*  loco  abbatoa    (uberel .  per  abv, 

ipriLid.a UUfMtteM —  Sancti  nc     licus    .pso    absente,    pnmpto   abbat. -., 

Jpraeademparthe, pr*ceptnm,  in  quod, nado     villici   utd.tat.s  terrarum    fldehter   proeuraret  ..• 


oluribus significat,  exstitisseante  suatempora,  veruma 
virginibus  inhabitatam  fuisse  etiam  seculo  tertio  dictum 
C  partkenonem. 

62  Mennnni   num   quatuor   virgines,  quos    ibidem 
'    consecrare fecit  Albertus  vir  nobilissimus,  qui  unusex 
ravlt  . 


dispensaret.  Deterris  quoquo  arandis.  quasad  ai 
dum  utiliores cernerent,  exceptia  nis,  quasabbati 
ad  utilitatem  monasterii  procurare  feceiit.  tali  pa< 

ad  villicoet  adsubvillico  taii lo  pertineant.  Quod 

si  illi,  qui  acceperint,  asdific  ition 


S.  Petri  Lugdunensis  Mabillonius  et  scriptores  Gatlix 

Christian*  auct*  allegani  vetua  instrumentum  melio-  cens  v.olenter  egerunt ;     ' -     "- 

ns  notaa  datum    anno    Gnnt.-h.amn,  regis  ^icesimo  t,one  cap.tul,  ^^^^M    - 

.  r.                    ...    „..„  .i«opp  ci  rppn^averint,  ao  omn,  inuiieic  aiun.i-'  n«» 

8exto-  '"  »'.  -"' '"•«'  '""■'"  '■'■'*■■"'■'■   "'  q"°     duo  •  expel^niur  :  abbatUsa   auten,  u. res   »bi 


monastcn,  pucllarum  S.  Petri  Lugdunensis   expressa 


/,/'.  arami- 
nis  rati 

ulll^ 


""""  Intlru. 
**ntutn 


conversus  exsuuc  aou  post 

sancti   Irenaei  sociorumque  ejus,   propter  duaa 


supra  polliciti  sumus,  S.  Annemundi  przreptum 

63  \o   Anne.unaus.    sanoti   Stepban.     proto  ^^ZZ>Z^Z^7^n7^ 

martyns  Lugdunensis  eccles.a ■.  pr.m»  sed.s  Gall.a-  WH».  I  Aldagundis>    atque    Peraet^ 

«  archiepiscopus.  omn.bus    del.bus ,  U« .  pr*^  f£$u\ui,  nomi„e  ^Silvini.  quam  pater  ,no 

tibus  quam    futuns,  notum  facio,  quod  rogatu  raoi  uuau* 


rien» 


A 


Atcronii 
J    s. 

concesta 


conftrmat . 
."r.i/n-t  ati- 
quas  dtclum 
InitrtiTMtitum 

B 


tnterpo 
nis  not 


c 


q  i  ■nii 

omnino  o  r- 

tus. 


' 


686 

riens  in  tutelara  ejus  derelinquit,  et  aliam,  noraine 

Sibyllam,  similiter  consecrare  fecit. 

67  Villam  de  Carpezato  dedit  beato  Petro  apo- 
stolo  similiter  Stephanus  vir  illustrissimus,  propter 
Hliam  suam  .  nomiue  Armingardis,  quam  conse- 
crarefecit.  Villara  autem  [ncreratam  cum  ecclesia 
duo  nobiles  beato  Petro  dederunt,  quorum  unus 
vocabatnr  Radulfus,  et  alter  Constantinus.  Hoc  do- 
num  factam  est  propter  duas  suas  filias,  quarmn 
una  vocabatur  Raimundia  et.  altera  Vandamodia. 
II;i\  Deo  disponente,  ejusdem  raonasterii  una 
post  aliam  abbatisssa  factae  sunt.  Hi  supradicti 
dona  dederunt  pwefata  ;  qnod  nos  confirmamus. 
Insuper  et  de  bonis  nostris  augmentamus  ;  scilicet 
ttas  supradictarum  ecclesiarum  et  decinvitiones 
omnium  vinearum  illarum,  et  oblationes  vivorum  et 
tumulationes  defunctorum,  ad  illas  pertinentium,  eis 
donamus.  Hsbc  autem,  Deo  annuente  et  disponente, 
a  me  ordinata  sunt  in  prsesentia  capituli  ejusdem 
monasterii. 

63  Si  quis  autem  hapc  decreta,  a  me  constituta, 
aliqua  praesumptione  violaverit,  ex  parte  Dei  omni- 
potentis  Patris  et  Filii  et  Spiritus  sancti,  et  beatse 
M  iriae,  Matris  Domini  nostri  Jesu  Christi,  et  sancti 
Petri  apostolorum  principis,  et  omnium  Sanctorum 
Dei  excommunicamus  illum,  atque  anatheraatizamus 
ii  um.  donecad  emendationem  tam  abbatissae,  quara 
congregationis  in  capitulo  ejusdem  monasterii  vene- 
i  ,ii.  Sic  apud  Mabilionium  in  Appendice  allera 
1om,  i  Annatium  Benedict.  pag  690.  At  nolim  spon- 
rfi  re  genuinum  esse  undequaque  ei  incorruptum.  Jn  ipso 
limine suspecta  nihi  est  isthsec  inscriplo  :  Primaesedis 
Galliarum  archiepiscopus,  ejasdemque  vocis  archiepi- 
pusmcr  bisrepetita  elstudtose  nitnium  qumsita  usur- 
,  fuidem  concpdam,nomen  istudid  temporis 
d  gnotumfuisseapudFrancos%  imoetiam  aliquando 
usurpatum  et  peralios  adscriptum  fuisse  pnesulibu,  sed 
pauca  excmpla  repertum  iriarbitror,  inquibus  ipsimel 
antistites  Galli  sibi  titulum  istum  attribuerint  ante 
s  culum  8  vel  9. 

09  Certe  hactenus    exemplum  non  reperi   in  ullo  e 

Smcti  nostn  decessoribus  ;necsatis  persuadere  mihi 

:,  idab  ipsoprimum  i  im  extemporanea    dignitatis 

.ctatione,  ne  dicam,  pro  temporum  ratione 

cum  aliqua  sui   ostentatione   faisse.  factitatum,  prxter 

•  msuetudinem  in   aliis  Actis  publicis  obscrvatam.   Tia 

.  svperius  laudavimus  instrumtnta,  quibus  subserip- 

s  i  :  n  primo  nomini    suo  adjecii  vocem  episcopus,  in 

uliero  peccator,  in  tertio  nutlam  :  quarlum  habes  apud 

ibillonium  tom.  i  Annalium   Benedicti.   pag.  449; 

cui  etiam  ita  suscribii  :   Wnemundus  peccator  con- 

itiens   subs.    Hinc  suspicor,   voces  :  Prim;e  sedis 

<    illiarum  arcbiepiscopus  cum   hujus  iufnita  repeti- 

tlone postea  intrusas  fuisse  PraeceptoS.  Annemundi  ab 

ttomine,   qni    exeellenliam   Lugdunenm   eccles  .»■  tam 

antiquo  documenlo  illustralam    voluerit ;  sicut  fortasse 

i  l  stabiliendam  monasterii  S,  Petri  Lugdunensis  anti- 

i  Utatem  eidem  Prscepto   inserlee  sunt,  quaeleguntur 

imm.  00  :  Qui  (AlbertusJ  unus  ex  primis  conversus 

titil  non  post  multum    tempus    passionis  san 
Irenaji  S  iciorumque  ejus. 

70  Porro  hsec  pro  conjecturis    dumtaxal   habeantur, 

non  procertisinlerpolationisindiciis,  quibus  nihil    op* 

poni  queat.  Enimveroqui  Prseceptum  undequaqne  ge- 

nninum   esse  contende.li  reponere    poterit  ad    primam 

mjecturam  nostram  ;  Prxceptum  esse  quidem  S.  An- 

nemundi,  non    tamen  ab  ipsomet,  sed   ipsius  jussu   uc 

\ne  exaratum  a   notario,  quisponte  sua  adscripserii 

titulos,  aquiiwpro  sua  modestia  ei    humilitate   absti- 

nere   consueverai  Sanctns,    dum  propria  manu    Aclis 

publich  subscribebat.  Ad   secundam   vero  conjecturdm 

reponet,  magnam  sane   ei  mtram  pev  adfeciat  nomini 

Alberti  istius  Hblas  chrorfblotjteas  desiQnari   airHqnita^ 


DE  S.  ANNEMUNDO  ALIAS  DALFINO  EPISC. 


'  quom 


tem  monastcrii  S.  Petri  LugduMnsis.  At  non  ccrt0 
probari  ejus  falsitatem  ex  allegato  per  MabillonUm  ° 
tamquam  melioris  notse  documento,  in  quo  monasterium 
substructum  dicitur  a  rege  Gaudisello  et  a  regina 
Theudelinda,  qui  juxta  Mabillonium  ineunte  seculo 
sexto  Genevs  regnabant :  posse  enim  per  vocem  sub- 
structum  indicari  restaurationem,  sicut  indicatuv  ,-,, 
Epistola  Leidradi  per  vocabuli^m  instituit.  Prseterea 
dato,  inquiet,  tantam  nonesse  antiquitatemmonasterii 
quantam  prseferunt  notee  istas  chronotogicx,  nondum 
concludi  debet,  eo  loco  interpolatum  esse  Prseceptum' 
cumdictm  notx  proftcisci  poluerint  ex  ejusdem  nolarii 
-,,•//  wibse  ignoranpia  vel  imprudentia. 

71  Nullw  porro  character  suggeritur,  unde  annum  vtdtt» 
colligamus,  quo  Prseceptum  exaratum  sii ;  sedconfectum  IHn,r" >it'i2, 
fuisse  ad  corroboranda  privilegia  et  dona,  perSanctum  C0Ht"Uiif  rfo- 
diversis  temporibus  facta,  inde  eruo,  quod  duss  diversm 
ejusdem  parthenonis  abbatissas  nominenlur^  Radagun- 
dis  nimirum  et  Animonia,  quarum  rogatu  vdlicos 
se  constituisse,  ait  Antistes  :  imo  si  satis  antiqua  el  <iu- 
thenticasit  charla,  quam  laudai  Severtius  pag  149 
secundx  editionis,  verisimUiter  post  confecHm  Pratcep- 
lum  alios  donationes  Sanclus  adjecit.  In  ea  quippt 
breviter  rclatis,  quain  Prxcepto  suo  dicit,  se  dedisse  E 
monasterio  in  dicecesibus  Genevensi  q<  Viennensi,  sub- 
ditur  :  [tem  in  episcopatu  Nivernensi  ecclesiam  S. 
Symphoriani  :  itemin  episcopatu  Eduensi  ecclesiara 
S.  Porsani  :  item  in  episcopatu  Lingonensi  etc. 
Tumpaucis  interpositis,ita  pergitur  :Omnes  reditus, 
quos  pro  majori  parte  tenent  et  possident  ipsae 
dominae  moniales,  fuerunt  dati  et  erogati  per  sanct. 
Annemund.  tempore,  qno  in  humanis  agebat  ob 
arnorem  et  charitatis  zelum,  quod  '  habebat  erga 
id  monasterium,  ac  etiam  alii  reditus,  per  alios 
Catholicos  eisdem  sancthnonialib.  erogati,  fuere  per 
ipsum  S  Vnnemundum  cotihrmati.  ut  apud  Dolo- 
macum,  S.  Symphorianum,  Charpiacum,  Venicia- 
num,  Morencieu  etc.  Additur  demum  :  [tera  S.  Anno- 
mundus  ad  ostentandum  mag:s  aflfectum,  quemlia- 
bebat  addictura  monasterium  et  duas  sorores  suas, 
ibidem  anniversariura  patrissui  ordinavit,  et  adhuc 
singulis  annis  inea  ecclesia  juxtaeam  sancti  Anne- 
mundi  constitutionem  celebratur.  Ttaquejuxta  hanc 
ch  irtam,  cujus  tantum  fragmenta  eo,  quo  descripsi, 
///  o  '  rtin  strai  Sevc.rtius,  plura  contulil  monasterio, 
quam  exprimantur  in  Prascepto,  eaque  collalio  fa 
censeri  potestposi  conditum  Praeceptum. 

1-2  !)>■  reliquis  gestis  in  vita  nihil  ulterius  hic  discu-  circ 
tiendum  venit ;    leviora  qusedam  observatu  digna   expe- 
dientnr  in  Annolatis  ad  Acta  :  quapropter  quse  de  ejus  E 
obitu  dicenda  supersunt,  absolvimus;  de  eo  quippejam 
nunc  etiam  multa  prsemibimus  occasione  aliorum*qu& 
occurrebant,  quxstionum  Variorum    opiniones  tie  anno 
emortuali protulimus  %Z;eorum  prtnto,  '/'"  l11'''"1"' 
Chn.sii  0o7 ,duce  Mabillonio  tum  alibi    tum    tpeciatim 
in  Dissevtatione  de   anno   mortis   Dagoberti   primiu 
Ghlodovei  Junioris ;   sedis   postmodum  in    Annalibus 
tom.  ipag.  448  et  seq.    mutavit  sententiam,   proptet 
Privilegium  Emmonti  episcopiSenonensis   pro  mona* 
sterio  S.  Columbm,  datum  anno tertio Clolarii  regis,u 
estChmti  658  wl  659,  utcmset   idem    Mabillontus, 
wlatumqne  aS.    Vnnemundo,  qui  proinde,  tnqui  t 
adhucin  vivis  erat.  Secundo  Pagii,  quipropter  ««« 
laudali  Emmonis  Privilegium,  eodem    Chloiaru  ann 
datum,  morlem  Santti  innexuii  anno    658,  nec  t 
differri  posse  substinuil  propter  iter  Romanum  S. 
fridi.  Tertio  Chiffletn  qui,  cum  vetiet,  Sigobenandw 
eumdem  esse  cnm  Annetnundo,  fiujus    vitam  protr 
usque  111  annum  663.  Priorem  opinionem  *v?rm*    ' 
legato  PrivilegW;  ttttera  incerta  videtur,  quta  ratt     . 
a  Pagio  adduct»  non  ita  stringunt,  ut  differn  ne"  ,  ( 
obilus  i,<  6»9.    Terti*  nitimr  textu   venerabilis 


eotmp  ...  'U  ostt  ndimux,  ei  prseterea   aoncilian 


nequit 

cum 


(l. 


tftcii  modum 
divtrsi 


Imode 

referunt, 


DIE  VIGESIMA  OCTAVA  SEPTEMBRIS. 

cum  qestis  $•  W^f'"'1  "llra  "bitum  S.  Annemundi 
pi  susceptum  episcopatum,  quibua  verUimilius  impendi 
debuit  quadriennium  vel  quinquennium  :  idcirco  nos 
obitum  signavimus  circa  659. 

73  Ceedis  locum  non  assignant  Beda  et  Eddius, 
,/,.  eo  sic  habet  biographus  :  Properante  populi  co- 
horte  in  Cabilonense  territorium,  inibi  non  procul 
a  suse  ecclesiae  prsedio  tentoria  collocaverunt,  et 
medio  noctis  silentio  a  duobus  submissis  viris, 
cunctis  inibidormientibus,  gladio  necatus  •'>*  occulte. 
Jdem  Cabillonense  terrilorium  designatur  similiter  in 
lectionibus  O/ficii  monialium  S,  Petri  Lugdunensis. 
llmr  recentiores  passim  martyrii  palxstram  slatuunt 
prope  Cabillonum,  qux  civitas  est  Gallix  Celticx  in 
duniiu  Burgundia  ,  episcopalis  sub  archiepiscopatu  Lug- 
dunensiad  Ararim  fluvium,  vulgo  Chalon  sur  Saone. 
Severtius  tamen  ,  nescio  an  ex  aliorum  sentenlia  :  De- 
prehendirous,  inquit,  ipsum  Cabilonensi  urbe  occi- 
sum.  Tum  recitat  antiphonam  primam  ad  Vesperas 
dicti  Officii  monialium  :  Cabilonemulctatur,  Lugduni 
tumulatur,  in  cobIo  coronatur.  Sed  dubium  non  est 
mihi,  quin  urbs  ipsa  pro  suo  territorio  hic  adhibita  sit 
propter  numerum  seu  qualecumque  metrum. 

74  Quod  spectai  ad  modum  necis ;  si  Bedam  et  Ed- 
dium  consulis,  dicas, publice  velcerte  adstantibus  cum 
S.  Wilfrido  satetlitum  et  lictorum  ducibus,  capite 
plexum  esse.  Sic  scribit  Beda  :  Quem  [sanctum  Epi- 
scopum)  ad  looum  quidem,  quo  decollandus  erat, 
secutus  est  Wilfridus  clericus  illius,  desiderans  cuin 
eo  ftametsi  ipso  multum  prohibente)  pariter  occum- 
bere.  Se  I  liunc  ubi  peregrinum,  atque  oriundum  de 
natione  Anglorum  cognovere,  carnifices  pepercere 
illi,  neque  eum  trucidarecum  suovoluere  Pontifice. 
Sic  Eddius  :  Duces  malignissime  (Sanctum)  ad  se 
venire  jusserunt.  Ille  vero  intrepida  mente,  ne- 
sciens,  quid  essetsibi  futurum,adagonis  locum  per- 
venit,  simulque  cum  eo  sanctus  Wilfridus  servus 
Dei,  Episcopo  tamen  prohibente,  qui  gaudens  dixit : 
Nihil  melius  e  t  nobis,  quam  Pater  et  filius  simui 
mori  et  esse  cura  Christo.  Jam  enim  sanctus  Epi- 
scopus  martyrio  coronatus  est  At  vero  cum  san- 
ctus  Wilfridus  spoliatus  et  panter  ad  palmam 
martyrii  intrepidus  staret,  duces  interrogaverunt, 
dieentes  :  Quisestistejuvenis  formosus,qui  seprse- 
parat  ad  mortem?  dictumque  est  illis  :  Tran 
pinus  de  Anglorum  gente  ex  Britannia.  Iteruraque 
dixerunt  :  Parcite  illi  et  nolite  eum  (angere. 

75  At   biographus    nbster,    ne  nominans   quidem 
S.  Wilfridum,  dieit  3.  Annemundum  in  via  et  noctu, 

^  cunctis  dormient
Internet Archive Audio

Featured

Top

Images

Featured

Top

Software

Featured

Top

Texts

Featured

Top

Video

Featured

Top

Mobile Apps

Browser Extensions

Archive-It Subscription

Save Page Now

Full text of "Acta Sanctorum"

See other formats
